159/2018

Útdráttur

E var skipuð lögreglufulltrúi við embætti Lögregluskóla ríkisins árið 2014 og gegndi þeirri stöðu þar til embætti hennar var lagt niður 1. ágúst 2015. Í bréfi skólastjóra Lögregluskólans, þar sem ákvörðunin var tilkynnt, var ástæða niðurlagningarinnar sögð vera rekstrarleg og hagræðing í starfsemi skólans. E höfðaði mál gegn Í og krafðist bóta vegna niðurlagningar stöðunnar. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að ekki hefði verið sérstakt ákvæði um það í lögreglulögum nr. 90/1996 hver færi með vald til að skipa lögreglufulltrúa við Lögregluskólann á þeim tíma þegar embætti E var lagt niður. Hins vegar voru fyrirmæli um það í reglugerð að slíkt vald væri í höndum skólastjóra og var talið að reglugerðin hefði haft næga stoð í 39. gr. lögreglulaga. Samkvæmt þessu og þar sem ekki naut við sérstakra lagafyrirmæla um annað var talið að ráðherra hefði verið heimilt að kveða á um það í reglugerð að skólastjóri skipaði í embætti lögreglumanna við skólann. Af því og 31. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, þótti jafnframt leiða að frá og með gildistöku reglugerðar nr. 445/2015 hinn 11. maí 2015 hafi ákvörðun um að veita lögreglumanni við skólann lausn frá störfum verið í höndum skólastjóra. Ekki var fallist á það með E að brotið hefði verið gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga, að brotið hafi verið gegn meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga, að borið hefði að leita sérstaklega eftir afstöðu E til uppsagnarinnar áður en hún tók gildi eða að starf E hefði ekki verið lagt niður. Þá var fallist á með héraðsdómi að hafna öðrum málsástæðum E. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar með áfrýjunarstefnu 6. febrúar 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 10. janúar 2018 í málinu nr. E2060/2016. 2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að stefndi verði dæmdur til að greiða henni 147.311.927 krónur, með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 1. ágúst 2015 til 28. júní 2016, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags, til vara að stefndi verði dæmdur til að greiða áfrýjanda 26.319.576 krónur, með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. ágúst 2015 til 28. júní 2016, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags, en að því frágengnu að stefndi verði dæmdur til að greiða áfrýjanda 6.447.324 krónur, með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. ágúst 2015 til 28. júní 2016, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, fer það eftir ákvæðum laga hvaða stjórnvald veitir starf. Þá segir í 2. mgr. sömu greinar að séu ekki fyrirmæli um það í lögum skuli sá ráðherra sem stofnun lýtur skipa forstöðumann stofnunar og, eftir atvikum aðra embættismenn sem þar starfa, en forstöðumaður ræður í önnur störf hjá henni. Samkvæmt 7. tölulið 22. gr. laganna teljast lögreglumenn til embættismanna. Þá segir í 31. gr. laganna að stjórnvald, sem skipar mann í embætti, veiti jafnframt lausn frá því, nema öðruvísi sé sérstaklega fyrir mælt í lögum.

5 Svo sem rakið er í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms var ekki sérstakt ákvæði um það í lögreglulögum nr. 90/1996 hver færi með vald til að skipa lögreglufulltrúa við Lögregluskóla ríkisins þegar tekin var ákvörðun um að leggja niður embætti áfrýjanda frá 1. ágúst 2015 að telja og starfslok hennar af þeim sökum. Samkvæmt 2. mgr. 37. gr. laganna, sbr. 9. gr. laga nr. 51/2014, var það á hinn bóginn í höndum ríkislögreglustjóra að skipa í störf yfirlögregluþjóns og aðstoðaryfirlögregluþjóns við skólann. Í reglugerð nr. 445/2015, um breyting á reglugerð nr. 490/1997, um Lögregluskóla ríkisins, sem tók gildi 11. maí 2015, var mælt fyrir um að skólastjóri skyldi skipa lögreglumenn innan skólans og ráða kennara og aðra starfsmenn. Um lagastoð fyrir reglugerð nr. 445/2015 var vísað til 39. gr. lögreglulaga. Með lagaákvæðinu var ráðherra meðal annars veitt heimild til að setja í reglugerð nánari fyrirmæli um stjórn skólans og starfslið hans. Samkvæmt þessu og þar sem ekki naut við sérstakra lagafyrirmæla um annað var ráðherra heimilt að kveða á um í reglugerð að það væri í höndum skólastjóra að skipa í embætti lögreglumanna við skólann annarra en yfirlögregluþjóns og aðstoðaryfirlögregluþjóns. Af því og 31. gr. laga nr. 70/1996 leiðir jafnframt að frá og með gildistöku reglugerðarinnar var ákvörðun um að veita lögreglumanni við skólann lausn frá störfum í höndum skólastjóra. Með þessari skipan var hvorki brotið gegn 5. gr. laga nr. 70/1996 né lögmætisreglu stjórnsýsluréttarins. 6 Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

7 Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu fyrir Landsrétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.