451/2022

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumanns um nauðungarvistun sem A skyldi sæta.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 11. júlí 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 18. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. júlí 2022 í málinu nr. L- [...]/2022 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 7. júlí 2022 um að nauðungarvista sóknaraðila á sjúkrahúsi í allt að 21 sólarhring.

Kæruheimild er í 1. mgr. 16. gr. lögræðislaga nr.71/1997.

2

Sóknaraðili krefst þess að felld verði úr gildi fyrrgreind ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um nauðungarvistun. Þá krefst hann þóknunar til handa skipuðum talsmanni sínum fyrir Landsrétti.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði hefur sóknaraðili ítrekað lagst inn á geðdeild vegna geðhvarfasjúkdóms og fíknivanda. Í gögnum málsins kemur fram að hann hafi á síðastliðnum tveimur mánuðum komið 19 sinnum á bráðamóttöku Landspítala háskólasjúkrahúss og lagst inn á geðdeild í tíu skipti vegna neysluvanda, hypomaníu og/eða maníu. Þá kemur fram að í aðdraganda núverandi innlagnar hafi varnaraðili verið metinn í örlyndi með geðrofseinkennum og að ástæða þess að varnaraðili var nauðungarvistaður hafi verið „bipolar sjúkdómur og alvarlegur fíknivandi. Ekki meðferðarheldni eða samvinna um meðferð. Skert innsæi í sjúkdóminn. Mikil neysla og örlyndi og sívaxandi hættuleg hegðun. Endurteknar bráðainnlagnir og afskipti lögreglu. Búið að þrautreyna vægari úrræði.“

5

Í fyrirliggjandi læknisvottorði 7. júní 2022 kemur fram að sóknaraðili sé í örlyndi og að hann sé greindur með tvíhverfa lyndisröskun, í yfirstandandi ólmhug og með lyfjafíkn. Þá segir þar að ástand sóknaraðila hafi sýnt sig að lagast ekki með síendurteknum innlögnum og útskriftum þar sem ekki náist að koma honum í jafnvægi á þeim stutta tíma sem hann ákveði að dvelja á geðdeild og að með þessu áframhaldi stofni sóknaraðili ekki bara sjálfum sér heldur einnig öðrum í voða. Hann sé sökum veikinda sinna innsæislaus, með skerta dómgreind og hömlulaus og fari endurtekið í neyslu fíkniefna sem skapi hættu „í samblandi við hans lyndisröskun.“ Ástand hans fari stigversnandi og hafi hann nú verið samfleytt veikur í að minnsta kosti tvo mánuði.

6

Samkvæmt framansögðu og með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður að telja að ástand sóknaraðila sé í öllu falli þannig að jafna megi til alvarlegs geðsjúkdóms auk þess sem hann glími við alvarlegan fíknivanda. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur eins og í úrskurðarorði greinir.

7

Samkvæmt 1. mgr. 17. gr. lögræðislaga greiðist úr ríkissjóði þóknun skipaðs talsmanns sóknaraðila fyrir Landsrétti sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hafnað er kröfu sóknaraðila, A, um að felld verði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 7. júlí 2022 um nauðungarvistun hans á sjúkrahúsi í allt að 21 sólarhring.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað í héraði skulu vera óröskuð.

Þóknun skipaðs talsmanns sóknaraðila fyrir Landsrétti, G-kk-ef S-kk-ef Ó-kk-ef lögmanns, 200.000 krónur greiðist úr ríkissjóði.