347/2022

Útdráttur

Þ var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og peningaþvætti, framin í rekstri tilgreinds einkahlutafélags, en ákærði var í senn framkvæmdastjóri og stjórnarmaður félagsins. Við meðferð málsins í héraði féll ákæruvaldið frá þeim ákærulið sem sneri að ætluðu peningaþvætti ákærða, sem játaði sök samkvæmt þeim ákæruliðum sem eftir stóðu. Samkvæmt hinum áfrýjaða dómi var refsing ákærða ákveðin 12 mánaða skilorðsbundið fangelsi. Þá var honum gert að greiða sekt að fjárhæð 125.000.000 krónur í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins en sæta ella fangelsi í 360 daga. Í dómi Landsréttar var rakið að ekki væri fullnægt skilyrðum 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda og 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt til að fara niður fyrir fésektarlágmark ákvæðanna. Var ákvæði héraðsdóms um sektarrefsingu ákærða og vararefsingu því staðfest sem og ákvæði dómsins um fangelsisrefsingu og skilorðsbindingu hennar.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir H-kvk-nf Þ-kvk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 25. maí 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 31. október 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 28. apríl 2022 í málinu nr. S- 5686/2021.

2

Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

3

Ákærði krefst þess að refsing hans verði milduð.

Niðurstaða

4

Fyrir héraðsdómi viðurkenndi ákærði brot sín skýlaust og var dómur lagður á málið samkvæmt 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

5

Í hinum áfrýjaða dómi og endurriti úr þingbók héraðsdóms kemur fram að í kjölfar skýlausrar játningar sinnar hafi ákærði tjáð sig um málsatvik og þá lýst ástæðum þess að hann lenti í erfiðleikum með að standa skil á vörslusköttum skattaðila, einkahlutafélagsins A, en bú þess var tekið til gjaldþrotaskipta 9. júlí 2020. Þá hafi hann reynt að semja um greiðslu á skattskuldinni en hún hafi upphaflega verið talin hærri en svo að hann réði við það. Við rannsókn málsins hefði komið í ljós að skuldin væri lægri. Samkvæmt greinargerð ákærða til Landsréttar er krafa hans um refsimildun reist á því að ef hann hefði fengið réttar upplýsingar um skattskuld félagsins hefði hann átt möguleika á að koma í veg fyrir gjaldþrot þess. Er hvað þetta varðar vísað til þess að honum hafi staðið til boða að krafa um gjaldþrotaskipti á félaginu yrði afturkölluð ef hann stæði skil á helmingi skattskuldar þess, eða með 55.000.000 króna greiðslu. Heildarvanskil samkvæmt ákæru nemi á hinn bóginn 63.515.610 krónum og helmingur þeirrar fjárhæðar því rétt rúmum 30.000.000 króna. Af hálfu ákæruvalds hefur um þetta verið vísað til þess að sakargiftir samkvæmt ákæru taki aðeins til hluta þeirrar fjárhæðar sem félagið hafi verið í vanskilum með þegar ákærði hafi leitað leiða til að koma í veg fyrir gjaldþrot þess, en vanskil að teknu tilliti til áfallinna vaxta hafi numið tæpum 110.000.000 króna. Hefur ákæruvaldið lagt fram gögn þessu til stuðnings.

6

Eftir 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda á fésektarlágmark samkvæmt ákvæðinu, en það nemur tvöfaldri þeirri skattfjárhæð sem launagreiðandi vanrækir að halda eftir eða standa skil á, ekki við hafi brot einskorðast við að standa ekki skil á réttilega tilgreindri staðgreiðslu samkvæmt skilagrein, enda hafi verið staðin skil á verulegum hluta skattfjárhæðar eða málsbætur eru miklar. Sambærilegt ákvæði að því er varðar virðisaukaskatt er í 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Við munnlegan flutning málsins fyrir Landsrétti kom fram hjá verjanda að krafa um lækkun fésektar væri reist á því að ákærði ætti sér miklar málsbætur í skilningi þessara ákvæða. Af hálfu ákæruvalds var þessari málsvörn ákærða hafnað og krafist staðfestingar á ákvörðun héraðsdóms um sekt sem tæki mið af fésektarlágmarki ákvæðanna en að teknu tilliti til lækkunar vegna álags samkvæmt 27. gr. laga nr. 50/1988, sbr. 3. málslið 1. mgr. 40. gr. sömu laga.

7

Með vísan til forsenda héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða, heimfærslu brota hans til refsiákvæða, fangelsisrefsingu og skilorðsbindingu hennar.

8

Ekki er fullnægt skilyrðum 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 og 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 til að fara niður fyrir fésektarlágmark ákvæðanna. Samkvæmt því en að öðru leyti með vísan til þess sem að framan er rakið verður ákvæði héraðsdóms um sektarrefsingu ákærða og vararefsingu staðfest.

9

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

10

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 402.980 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 372.000 krónur.