168/2023

Útdráttur

K ehf. höfðaði mál á hendur EL, O hf., S ehf. og HH og krafðist þess að ógiltur yrði með dómi að hluta úrskurður kærunefndar útboðsmála sem laut að innkaupum og þróun hugbúnaðar, nánar til tekið Sögu sjúkraskrárkerfis, Heklu heilbrigðisnets og Heilsuveru, til notkunar í heilbrigðiskerfinu. Með hinum kærða úrskurði var þeirri kröfu K ehf. vísað frá dómi að úrskurður kærunefndar útboðsmála yrði ógiltur með dómi að því leyti sem hafnað var kröfum félagsins er lutu að innkaupum EL á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og viðbótum við kerfið. Fyrir Landsrétti gerði K ehf. þá kröfu að fyrrgreint ákvæði hins kærða úrskurðar yrði fellt úr gildi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að krafa K ehf. sem var til umfjöllunar fyrir réttinum hefði ekki verið í samræmi við kröfur félagsins fyrir kærunefnd útboðsmála og að í stefnu hefði ekki verið að finna umfjöllun um þetta misræmi. Þá hefði í úrskurðarorði úrskurðar kærunefndarinnar ekki verið tekin afstaða til þeirra krafna K ehf. er lutu að innkaupum EL á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis, auk þess sem ekki hefði verið greint á milli innkaupa er vörðuðu nytjaleyfi, viðbætur og þróun sjúkraskrárkerfisins í endanlegum kröfum K ehf. fyrir kærunefndinni. Í ljósi þess að í úrskurðarorði nefndarinnar hefði ekki verið kveðið á um þá niðurstöðu sem K ehf. gerði í máli sínu fyrir héraðsdómi kröfu um að yrði ógilt hefði borið sérstök nauðsyn til þess annars vegar að K ehf. gerði í stefnu grein fyrir kröfum sínum í málinu með tilliti til þess hvernig þær samrýmdust niðurstöðu kærunefndarinnar og kröfugerð félagsins fyrir nefndinni og hins vegar að K ehf. reifaði með viðhlítandi hætti þau sjónarmið sem til skoðunar kæmu að þessu leyti eftir því hvort um væri að ræða nytjaleyfi, viðbætur eða þróun Sögu sjúkraskrárkerfis. Var talið að framsetning kröfugerðar K ehf. og málatilbúnaður þess fullnægði að framansögðu gættu ekki áskilnaði d- og e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var ákvæði hins kærða úrskurðar um frávísun kröfunnar því staðfest.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir K-kk-nf H-kk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 1. mars 2023. Greinargerðir varnaraðila bárust réttinum 10. og 13. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. febrúar 2023 í málinu nr. E- 3742/2022 þar sem vísað varfrá dómi kröfu sóknaraðila um að úrskurður kærunefndar útboðsmála 22. febrúar 2022 í máli nr. 8/2021 verði ógiltur með dómi að því leyti sem hafnað var kröfum sóknaraðila er lutu að innkaupum varnaraðila embættis landlæknis á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og viðbótum við kerfið. Kæruheimild er í j - lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að fyrrgreint ákvæði hins kærða úrskurðar verði fellt úr gildi.

Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar úr hendi varnaraðila, annarra en Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins.

3

Varnaraðilar embætti landlæknis, Origo hf. og Sensa ehf. krefjast staðfestingar fyrrgreinds ákvæðis úrskurðar héraðsdóms, auk kærumálskostnaðar.

4

Varnaraðili Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti.

Málsatvik og önnur atvik

5

Málsatvik eru í meginatriðum rakin í hinum kærða úrskurði. Svo sem þar kemur fram varðar mál þetta úrskurð kærunefndar útboðsmála 22. febrúar 2022 í máli nr. 8/2021.

Úrskurðurinn laut að innkaupum og þróun hugbúnaðar, nánar til tekið Sögu sjúkraskrárkerfis, Heklu heilbrigðisnets og Heilsuveru, til notkunar í heilbrigðiskerfinu.

6

Samkvæmt héraðsdómsstefnu gerir sóknaraðili þær kröfur að fyrrgreindur úrskurður kærunefndar útboðsmála verði ógiltur að hluta. Varnaraðilar, aðrir en Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins, gerðu þá kröfu aðallega fyrir héraðsdómi að málinu yrði vísað frá dómi. Að því frágengnu krefjast varnaraðilar allir sýknu af kröfum sóknaraðila.

7

Með hinum kærða úrskurði var því hafnað að vísa málinu í heild frá dómi. Aftur á móti var vísað frá dómi þeirri kröfu sóknaraðila að úrskurður kærunefndar útboðsmála yrði ógiltur með dómi að því leyti sem hafnað var kröfum sóknaraðila erlu tu að innkaupum varnaraðila embættis landlæknis á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og viðbótum við kerfið.

Málsástæður aðila

Málsástæður sóknaraðila

8

Af hálfu sóknaraðila er á því byggt að hann eigi ekki að gjalda fyrir það að kærunefnd útboðsmála hafi í úrskurði í máli nr. 8/2021 láðst að tilgreina í úrskurðarorði lyktir sínar hvað varðaði hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og viðbætur við kerfið.

Til grundvallar verði að leggja að kærunefndin hafi úrskurðað um það efni, hvað sem úrskurðarorðinu líði, og að þann þátt úrskurðarins megi bera undir dómstóla á grundvelli 60. gr. stjórnarskrárinnar. Að öðrum kosti væri sóknaraðili sviptur þeim rétti.

9

Sóknaraðili segir ljóst að niðurstöðu kærunefndar útboðsmála um hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og viðbætur við kerfið sé að finna í staflið G í forsendum úrskurðar nefndarinnar. Í héraðsdómsstefnu sé þess skýrlega krafist af hálfu sóknaraðila að ógiltir verði þeir hlutar úrskurðarins sem varði nefnd atriði. Af dómaframkvæmd verði ekki ráðið að í málum sem höfðuð séu til ógildingar á stjórnvaldsákvörðun þurfi að tilgreina hvarí úrlausnar skjali stjórnvalds hin umdeilda ákvörðun komi fram og raunar enn síður þegar vísun til hennar sé vandkvæðum bundin vegna mistaka stjórnvaldsins. Krafa sóknaraðila sé skýr og valdi framsetning hennar engum vafa umá hvaðaþáttumúrskurðarinskrafist sé ógildingar. Sóknaraðili tekur sérstaklega fram vegna ummæla í hinum kærða úrskurði aðmeð beinni vísun til stafliðar G í ógildingarkröfu hefði málsatvikum, málsástæðum og kröfum hans verið blandað saman í trássi við fyrirmæli d- og e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

10

Kröfugerð sína kveður sóknaraðili beinast að þeim hluta úrskurðar kærunefndar útboðsmála sem fallið hafi honum í óhag. Þá framsetningu segir sóknaraðili vera í samræmi við sjónarmið sem fram hafi komið í dómaframkvæmd um að málsókn verði að ná því markmiði sem að sé stefnt og ekki ganga lengra en þörf krefji til að ná því markmiði. Engin efni hafi verið til þess fyrir sóknaraðila að krefjast ógildingar úrskurðarins í heild sinni, auk þess sem það hefði beinlínis farið gegn hagsmunum hans.

11

Að öðru leyti en hér hefur verið rakið vísast um málsástæður sóknaraðila til hins kærða úrskurðar.

Málsástæður varnaraðila

12

Varnaraðili embætti landlæknis segir sóknaraðila skorta lögvarða hagsmuni af úrlausn dómstóla um þá kröfu sem vísað var frá dómi með hinum kærða úrskurði. Varnaraðili bendir á að sóknaraðili hafi beint kæru til kærunefndar útboðsmála 24. febrúar 2021 vegna innkaupa varnaraðila í tengslum við tilraunaverkefni með fjarheilbrigðislausnir. Í kærunni hafi ekkert verið minnst á önnur hugbúnaðarkerfi á heilbrigðissviði. Það hafi fyrst verið eftir að sóknaraðila var boðið að tjá sig um athugasemdir varnaraðila fyrir kærunefndinni sem hann hafi komið fram með kröfur vegna samninga um Sögu sjúkraskrárkerfi. Í þessu sambandi bendir varnaraðili á að að draga þá ályktun að sóknaraðila hafi verið óheimilt að setja fram viðbótarkröfur við meðferð málsins fyrir kærunefndinni, enda hafi þær kröfur lotið að allt öðrum hugbúnaðarkerfum en kæra hans hafi beinst að. Væri slík heimild talin vera til staðar myndi það skapa hættu á að mál drægjust á langinn fyrir nefndinni, eins og raunin hafi orðið í tilviki sóknaraðila. Með því væri gengið gegn málshraðareglu 6. mgr. 108. gr. laga nr. 120/2016 um opinber innkaup en sú regla endurspeglist í 2. mgr. 103. gr., 1. og 2. mgr. 106. gr. og 2. mgr. 108. gr. laganna. Sóknaraðili geti því ekki haft lögvarða hagsmuni af því að dómstólar leysi úr þeirri kröfu að úrskurður kærunefndarinnar verði ógiltur að því leyti sem þar er hafnað kröfum sem honum var ekki heimilt að hafa uppi. Dómur þar sem fallist yrði á slíka kröfu gæti aðeins leitt til þess að kærunefndinni bæri að vísa kröfunum frá.

13

Varnaraðili embætti landlæknis vísar til þess að krafa sóknaraðila varði með beinum hætti hagsmuni sjúkrastofnana sem séu ekki aðilar að málinu og hafi gert nytjaleyfissamninga um Sögu sjúkraskrárkerfi. Þar sem sóknaraðili hafi ekki gætt að því að beina málsókn sinni að öllum þeim aðilum sem gert hafi nytjaleyfissamninga um kerfið hafi einnig af þeirri ástæðu borið að vísa kröfunni frá héraðsdómi, sbr. 1. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991.

14

Kröfur varnaraðila embættis landlæknis eru enn fremur á því reistar að krafa sóknaraðila beinist að niðurstöðu kærunefndar útboðsmála um kröfu sem hann hvorki hafi haft uppi við meðferð málsins fyrir nefndinni né komi fram í úrskurði hennar. Í þeim kröfum sem sóknaraðili hafi bætt við upphaflega kæru sína sé ekki greint á milli innkaupa er varði nytjaleyfi, viðbætur eða þróun Sögu sjúkraskrárkerfis. Krafa sú sem vísað hafi verið frá dómi með hinum kærða úrskurði sé því ekki í samræmi við kröfur sóknaraðila fyrir kærunefndinni. Um sé að ræða þýðingarmikið atriði þar sem í úrskurðarorði úrskurðar kærunefndarinnar sé ekki kveðið á um þá niðurstöðu sem sóknaraðili krefjist í dómsmálinu að verði ógilt. Þá sé heldur ekkert fjallað um þetta misræmi í stefnu þó svo sóknaraðili krefjist þess að ógilt verði niðurstaða sem ekki komi fram í úrskurðarorði úrskurðar kærunefndarinnar. Nauðsynlegt hefði verið að sóknaraðili reifaði í héraðsdómsstefnu þau ólíku sjónarmið sem komi til skoðunar að þessu leyti eftir því hvort um sé að ræða nytjaleyfi, viðbætur eða þróun kerfisins með tilliti til þess hvort sóknaraðili hafi lögvarða hagsmuni af kröfunni. Málatilbúnaður sóknaraðila fullnægi þess vegna ekki áskilnaði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

15

Að öðru leyti en hér hefur verið rakið vísast um málsástæður varnaraðila embættis landlæknis til hins kærða úrskurðar.

16

Varnaraðili Origo hf. vísar tilþessað það sé eitt meginskilyrði þess að dómstólar leysi úr sakarefni að það skipti máli fyrir aðila að lögum að fá dóm um það. Málsókn verði þannig að hafa tilgang og réttaráhrif þannig að með henni sé leyst úr réttarágreiningi aðila. Sé þessu skilyrði ekki fullnægt beri að vísa máli frá vegna skorts á lögvörðum hagsmunum.

17

Varnaraðili Origo hf. byggir á því að úrlausn dómstóla um kröfu sóknaraðila muni ekki hafa nein áhrif að lögum á réttarstöðu hans. Þannig muni niðurstaða dómstóla um ógildingu þess hluta úrskurðar kærunefndar útboðsmála sem kröfugerð sóknaraðila varði ekki leysa sjálfkrafa úr hinum raunverulega ágreiningi aðila er lúti að því hvort lýsa eigi samninga varnaraðila um Sögu sjúkraskrárkerfi óvirka og hvort varnaraðilum embætti landlæknis og Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins beri að bjóða út hugbúnaðarþróun og viðbætur við kerfið. Staða sóknaraðila muni verða nákvæmlega sú sama hvort sem dómstólar ógildi umræddan hluta úrskurðar kærunefndar útboðsmála eða ekki. Sóknaraðila skorti því lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfu sinni.

18

Varðandi framangreint bendir varnaraðili Origo hf. á að samkvæmt 1. mgr. 114. gr. laga nr. 120/2016 verði bindandi samningur sem kominn er á samkvæmt lögunum ekki felldur úr gildi eða honum breytt þótt ákvörðun kaupanda um framkvæmd útboðs eða gerð samnings hafi verið ólögmæt. Þeir sem telji sig hafa orðið fyrir tjóni vegna brota á lögunum hafi aftur á móti þann möguleika að krefjast skaðabóta úr hendi kaupanda, sbr. 119. gr. sömu laga. Skýra verði ákvæði 112. gr. laganna, sem hafi að geyma heimild til þess að höfða dómsmál til ógildingar á úrskurðum kærunefndar útboðsmála, með hliðsjón af þessum ákvæðum. Þannig verði úrskurður kærunefndarinnar hvorki ógiltur í því skyni að koma af stað útboðsferli um Sögu sjúkraskrárkerfi né til þess að samningar um kerfið verði lýstir óvirkir. Þá verði úrskurðurinn heldur ekki ógiltur til þess eins að sóknaraðili geti fengið sönnunargagn í hendur til stuðnings kröfum sem hann kunni hugsanlega að gera á síðari stigum, til dæmis skaðabótakröfum.

19

Það sé heldur ekki svo að sóknaraðili geti borið málið aftur undir kærunefnd útboðsmála að fenginni ógildingu, enda séu kærufrestir 106. gr. laga nr. 120/2016 löngu liðnir. Meginreglan samkvæmt því ákvæði sé sú að upphaf kærufrests miðist við það tímamark þegar kærandi vissi eða mátti vita um ákvörðun sem hann teldi brjóta gegn rétti sínum, sbr. til hliðsjónar dóm Landsréttar 24. júní 2022 í máli nr. 745/2021. Meginreglan eigi einnig við um kröfur um óvirkni, enda sé beinlínis tekið fram í ákvæðinu að upphafstími frests til að bera fram slíka kröfu taki mið af nefndu tímamarki. Sérregla um að miða skuli upphaf frests við tilkynningu til Evrópusambandsins eigi aðeins við í þeim tilvikum sem kærandi sé grandlaus en ljóst sé að sú regla geti ekki átt við hér. Sóknaraðili hafi því enga möguleika á að bera málið aftur undir kærunefndina.

20

Varnaraðili Origo hf. segir að sú aðstaða að til staðar sé heimild í lögum um að höfða megi dómsmál til ógildingar á úrskurði stjórnvalds, sbr. hér 112. gr. laga nr. 120/2016, leiði ekki ein og sér til þess að litið verði fram hjá meginreglu einkamálaréttarfars um lögvarða hagsmuni. Það að aðili hafi réttilega átt aðild að stjórnsýslumáli leiði heldur ekki til þess að hann verði ávallt talinn hafa lögvarða hagsmuni af ógildingu stjórnvaldsákvörðunar. Dómkrafan verði að vera þannig úr garði gerð að niðurstaða um hana hafi áhrif að lögum á hagsmuni þess sem krefjist ógildingar. Þá komi úrlausn þess hvort farið hafi verið að lögum við meðferð stjórnsýslumáls heldur ekki til umfjöllunar í dómsmáli nema sýnt hafi verið fram á að viðkomandi hafi lögvarða hagsmuni af því að úr því álitaefni verði leyst. Svo virðist sem eini tilgangur sóknaraðila með málsókn hans sé að fá svar við lögspurningu um hvort niðurstaða kærunefndar útboðsmála hafi verið efnislega rétt eða ekki. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 verði dómstólar aftur á móti ekki krafðir álits um lögfræðileg efni eða hvort tiltekið atvik hafi gerst nema að því leyti sem nauðsynlegt sé til úrlausnar um ákveðna kröfu í dómsmáli en af framansögðu sé ljóst að krafa sóknaraðila fullnægi ekki því skilyrði.

21

Af hálfu varnaraðila Origo hf. er jafnframt á því byggt að málatilbúnaður sóknaraðila sé í öllum meginatriðum reistur á því að úrskurður kærunefndar útboðsmála sé efnislega rangur en ekki því að ekki hafi verið farið að lögum við meðferð málsins fyrir nefndinni. Vísun sóknaraðila til þess að rannsóknarreglan hafi ekki verið virt og að af þeim sökum hafi kærunefndin ekki komist að réttri niðurstöðu geti ekki leitt til þess að sóknaraðili eigi rétt til þess að fá úrlausn um ógildingu stjórnvaldsákvörðunar, án tillits til kröfugerðar hans og atvika að öðru leyti.

22

Þá bendir varnaraðili Origo hf. á að sérsjónarmið um aðild og lögvarða hagsmuni hafi verið talin eiga við um mál á sviði umhverfisréttar og mikilvægt verið talið að tryggja sérstaklega aðkomu almennings að slíkum málum. Sambærileg sjónarmið eigi ekki við um mál á sviði opinberra innkaupa, sér í lagi ekki varðandi kaup sem gerð hafi verið mörgum árum áður. Ákvæði laga nr. 120/2016, sbr. til dæmis ákvæði 114. gr. þeirra, bendi þvert á móti til þess að mikilvægt sé að leggja réttaröryggissjónarmið til grundvallar þannig að samningar hins opinbera teljist bindandi jafnvel þó svo fyrir liggi að brotið hafi verið gegn ákvæðum laganna. Reglur laganna um kærufresti bendi til sömu niðurstöðu. Í slíkum tilvikum verði sá sem telji á sér brotið að láta sér nægja að krefjast skaðabóta, séu skilyrði þeirra yfir höfuð fyrir hendi. Hvað sóknaraðila varði megi telja fullvíst að það yrði verulegum erfiðleikum bundið fyrir hann að sanna tjón sitt vegna ætlaðs brots við innkaup á Sögu sjúkra skár kerfi, sem bendi til þess að hann hafi enga lögvarða hagsmuni af kröfu sinni í málinu.

23

Varnaraðili Origo hf. byggir enn fremur á því að eins og kröfugerð sóknaraðila og málsgrundvelli sé háttað sé hann í raun að krefjast þess að dómstólar breyti ákvörðun kærunefndar útboðsmála og taki nýja ákvörðun. Varnaraðili tekur fram hvað þetta varðar að endurskoðunarvald dómstóla á stjórnvaldsákvörðunum nái ekki til þess að taka nýjar eða breyttar ákvarðanir um málefni sem stjórnvöldum séu falin með lögum.

Verði fallist á kröfur sóknaraðila á grundvelli röksemda hans væru dómstólar að taka nýja efnislega ákvörðun um málefni sem löggjafinn hafi falið kærunefnd útboðsmála að fjalla um. Slík niðurstaða væri í andstöðu við valdmörk dómstóla við endurskoðun stjórnvaldsákvarðana.

24

Að öðru leyti en að framan er rakið vísast um málsástæður varnaraðila Origo hf., og um málsástæður varnaraðila Sensa ehf., til hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

25

Samkvæmt j-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 sætir kæru til Landsréttar úrskurður héraðsdóms um að máli sé vísað frá dómi. Samkvæmt gagnályktun frá ákvæðinu verður ekki skotið til réttarins með kæru úrlausn héraðsdóms þar sem kröfu um frávísun er hrundið. Í máli þessu kemur því einungis til endurskoðunar niðurstaða héraðsdóms um frávísun kröfu sóknaraðila um að úrskurður kærunefndar útboðsmála í máli nr. 8/2021 verði ógiltur með dómi að því leyti sem hafnað var kröfum sóknaraðila er lutu að innkaupum varnaraðila embættis landlæknis á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og viðbótum við kerfið. Af framangreindu leiðir jafnframt að einungis koma til endurskoðunar fyrir Landsrétti þær ástæður sem héraðsdómur tók afstöðu til og taldi varða frávísun kröfunnar, nema fyrir hendi séu ástæður sem leiða til frávísunar hennar af sjálfsdáðum.

26

Í úrskurði kærunefndar útboðsmála er fjallað um Sögu sjúkraskrárkerfi og leyst úr tilteknum álitaefnum er að því kerfi lutu með afmörkuðum hætti. Með sama hætti var fjallað um Heklu heilbrigðisnet og Heilsuveru en niðurstöður nefndarinnar hvað þau kerfi varðaði voru sóknaraðila hagfelldar, öfugt við niðurstöður hennar hvað fyrstnefnda kerfið varðaði. Að þessu gættu er ljóst að ógilding úrskurðar nefndarinnar hvað hin kerfin tvö varðaði gengi gegn hagsmunum sóknaraðila. Samkvæmt því verður að fallast á það með sóknaraðila að rök hafi ekki staðið til þess að hann krefðist ógildingar úrskurðarins í heild sinnieðasættisigað öðrum kosti við niðurstöðu hans að öllu leyti, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar 14. október 2010 í máli nr. 779/2009 og 11. febrúar 2004 í máli nr. 490/2003.

27

Í úrskurði kærunefndar útboðsmála er undir staflið G fjallað um hvort varnaraðila embætti landlæknis hafi á grundvelli b-liðar 1. mgr. 39. gr. laga nr. 120/2016 verið óskylt að bjóðaút hin umdeildu innkaup. Um Sögu sjúkraskrárkerfi komst nefndin að þeirri niðurstöðu að landlækni hefðiverið „óskylt að bjóða út innkaup á þróun Sögu.“

Í úrskurðinum eru færð fyrir þeirri niðurstöðu eftirfarandi rök:„ Fyrir liggja samningar sem slá föstu að höfundarréttur Origo hf. að Sögu má rekja til ársins 1993. Eins er upplýst að frumkóði kerfisins sé allur í vörslum Origo hf. og ekkert bendir til að landlæknir eigi samningsbundinn rétt til afhendingar hans. Höfundarréttur Origo hf. og tæknilegar ástæður leiða því til þess að landlækni var heimilt að eiga viðskipti við Origo hf. um þróun þessa hugbúnaðar í formi samningskaupa án útboðs. Kröfum kæranda sem lúta að þessum viðskiptum er því hafnað.“ Fyrir liggur að kærunefndin tók þessa niðurstöðu sína ekki upp í úrskurðarorði. Þar var aftur á móti kveðið á um að vísað væri frá nefndinni kröfum sóknaraðila er lytu að nytjaleyfissamningum um Sögu sjúkraskrárkerfi.

28

Samkvæmt framansögðu var í úrskurðarorði úrskurðar kærunefndar útboðsmála ekki tekin afstaða til þeirra krafna sóknaraðila er lutu að innkaupum varnaraðila embættis landlæknis á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og viðbótum við kerfið. Þrátt fyrir það verður að telja ljóst að í úrskurðinum, nánar til tekið í áður tilvitnuðum staflið G, hafi verið tekin afstaða til þeirra krafna sóknaraðila er lutu að innkaupum varnaraðila embættis landlæknis á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og þeim hafnað.

29

Svo sem umrædd dómkrafa sóknaraðila er fram sett má af henni ráða að sóknaraðili geri þá kröfu að úrskurður kærunefndar útboðsmála verði ógiltur með dómi að því leyti sem hafnað var kröfum sóknaraðila er lutu að innkaupum varnaraðila embættis landlæknis á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og viðbótum við kerfið. Í þessu sambandi getur það eitt og sér ekki ráðið úrslitum þó svo í kröfu sóknaraðila sé ekki sérstaklega vísað til þess í hvaða hluta úrskurðar nefndarinnar niðurstöðu hennar sé að finna, enda er það atriði engum vafa undirorpið samkvæmt framansögðu. Öðru máli gegnir hvað það atriði varðar að í staflið G er hvergi vikið sérstaklega að viðbótum við Sögu sjúkraskrárkerfi heldur einungis hugbúnaðarþróun kerfisins.

30

Í hinum kærða úrskurði er rakið að endanlegar kröfur sóknaraðila fyrir kærunefnd útboðsmála hafi aðallega verið þær að„samningar varnaraðila við Origo hf. og Sensa ehf. um kaup vara og þjónustu við gerð fjarheilbrigðislausna verði lýstir óvirkir, að varnaraðilum embætti landlæknis og Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins verði gert að sæta viðurlögum skv. 118. gr. laga nr. 120/2016, og að varnaraðilum [... ] verði gert að bjóða innkaupin út.“ Þá krafðist sóknaraðili þess jafnframt „að samningar varnaraðila landlæknis og Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins við [varnaraðila] Origo hf. um rafræn sjúkraskrárkerfi, kerfi Heilsuveru og Heklu heilbrigðisneti, [yrðu]lýstir óvirkir, að varnaraðilum [...] [yrði] gert að sæta viðurlögum skv. 118. gr. laga nr. 120/2016, og að varnaraðilum [...] [yrði] gert að bjóða innkaupin út.“ Til vara var þess krafist að „varnaraðilum embætti landlæknis og Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins [yrði] gert að segja upp samningum við[varnaraðila]Origo hf. og Sensa ehf. um kaup á vörum og þjónustu við gerð fjarheilbrigðislausna, bjóða innkaupin út, og[...]að sæta viðurlögum skv. 118. gr. laga nr. 120/2016.“ Þá var þess jafnframt krafist undir varakröfu „að varnaraðilum [...] [yrði] gert að segja upp samningnum við [varnaraðila] Origo hf. og Sensa ehf. um rafræn sjúkraskrárkerfi, kerfi Heilsuveru og Heklu heilbrigðisnet, bjóða innkaupin út, og [...] að sæta viðurlögum skv.118. gr. laga nr. 120/2016.“

31

Svo sem ítrekað hefur verið getið hér að framan var í úrskurðarorði úrskurðar kærunefndar útboðsmála ekki tekin afstaða til þeirra krafna sóknaraðila er lutu að innkaupum varnaraðila embættis landlæknis á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis. Þá var í endanlegum kröfum sóknaraðila fyrir kærunefndinni ekki greint á milli innkaupa er varða nytjaleyfi, viðbætur og þróun Sögu sjúkraskrárkerfis.

Sú krafa sóknaraðila sem hér er til umfjöllunar, og vísað var frá héraðsdómi með hinum kærða úrskurði, er því ekki í samræmi við kröfur sóknaraðila fyrir kærunefndinni. Í stefnu er ekki að finna umfjöllun um þetta misræmi. Þar sem í úrskurðarorði nefndarinnar var ekki kveðið á um þá niðurstöðu sem sóknaraðili gerir í dómsmálinu kröfu um að verði ógilt bar sérstök nauðsyn til þess annars vegar að sóknaraðili gerði í stefnu grein fyrir kröfum sínum í málinu með tilliti til þess hvernig þær samrýmdust niðurstöðu kærunefndarinnar og kröfugerð hans fyrir nefndinni og hins vegar að hann reifaði með viðhlítandi hætti þau sjónarmið sem til skoðunar kæmu að þessu leyti eftir því hvort um væri að ræða nytjaleyfi, viðbætur eða þróun Sögu sjúkraskrárkerfis. Þar sem á þetta skortir þykir framsetning kröfugerðar sóknaraðila og málatilbúnaður hans, að því leyti sem hér um ræðir, ekki fullnægja áskilnaði d- og e - liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Ber því að vísa umræddri kröfu sóknaraðila af sjálfsdáðum frá héraðsdómi. Samkvæmt því verður ákvæði hins kærða úrskurðar um frávísun kröfunnar staðfest.

32

Ákvæði hins kærða úrskurðar varðandi málskostnað verður staðfest.

33

Eftir úrslitum málsins verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðilum embætti landlæknis, Origo hf. og Sensa ehf., hverjum fyrir sig, kærumálskostnað eins og greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð :

Staðfest er ákvæði hins kærða úrskurðar um að vísa frá dómi kröfu sóknaraðila, Köru connect ehf., þess efnis að úrskurður kærunefndar útboðsmála 22. febrúar 2022 í máli nr. 8/2021 verði ógiltur með dómi að því leyti sem hafnað var kröfum sóknaraðila er lutu að innkaupum varnaraðila embættis landlæknis á hugbúnaðarþróun Sögu sjúkraskrárkerfis og viðbótum við kerfið.

Ákvæði hins kærða úrskurðar varðandi málskostnað er staðfest.

Sóknaraðili greiði varnaraðilum embætti landlæknis, Origo hf. og Sensa ehf., hverjum fyrir sig, 300.000 krónur í kærumálskostnað.