301/2022

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að afplána eftirstöðvar fangelsisrefsingar á grundvelli 2. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf og K-kk-nf H-kk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 12. maí 2022 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 10. maí 2022 í málinu nr. R- [...]/2022 þar sem varnaraðila var gert að afplána 324 daga eftirstöðvar refsingar samkvæmt dómi Héraðsdóms Reykjaness í máli nr. [...]/2020, uppkveðnum [...]júlí 2020, sem honum var veitt reynslulausn á í tvö ár frá 14. janúar 2022 að telja. Kæruheimild er í 2. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga. 2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann þóknunar til handa skipuðum verjanda sínum vegna meðferðar málsins í héraði og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Með ákvörðun Fangelsismálastofnunar var varnaraðila veitt reynslulausn til tveggja ára frá 14. janúar 2022 að telja á 324 daga eftirstöðvum fangelsisrefsingar sem honum var gerð með dómi Héraðsdóms Reykjaness [...]júlí 2020 í máli nr. [...]/2020.

5

Í 2. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 er á um það kveðið að dómstóll geti að kröfu ákæranda úrskurðað að maður sem hlotið hefur reynslulausn skuli afplána eftirstöðvar refsingar ef hann á reynslutíma rýfur gróflega almennt skilyrði reynslulausnar enda liggi fyrir sterkur grunur um að hann hafi framið nýtt brot sem varðað getur sex ára fangelsi eða að brotið varði við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

6

Að virtum gögnum málsins er á það fallist með héraðsdómi að fram sé kominn sterkur grunur um að varnaraðili hafi á reynslutíma framið ný brot er varðað geti sex ára fangelsi og þannig gróflega rofið skilyrði þeirrar reynslulausnar sem honum var veitt 14. janúar 2022 samkvæmt áðursögðu.

7

Í máli þessu er ekki til úrlausnar hvort varnaraðili hafi orðið sannur að nýju broti á reynslutímanum heldur það hvort hann sé undir sterkum grun um að hafa framið nýtt brot á því tímabili. Að því gættu verður ekki með réttu talið að með því að gera varnaraðila að afplána dæmda refsingu á grundvelli 2. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 felist brot gegn þeim rétti sem sökuðum manni er tryggður í 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, og 2. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, til að teljast saklaus uns sekt er sönnuð, né færi það gegn ákvæði 1. mgr. 67. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 1. mgr. 5. gr. mannréttindasáttmála Evrópu.

8

Í greinargerð varnaraðila er því haldið fram að hann hafi verið ósakhæfur á verknaðarstundu og því eigi ekki að gera honum refsingu, hvorki í nýju refsimáli né í tengslum við reynslulausn hans. Hvað þennan málatilbúnað varðar verður að hafa í huga að hér er ekki til umfjöllunar möguleg refsing varnaraðila vegna þeirra nýju brota sem hann er undir sterkum grun að hafa framið heldur er úrlausnarefnið það hvort meint brot varnaraðila geti varðað sex ára fangelsi sem rétturinn telur samkvæmt framansögðu að þau geri. Þá eru hér ekki til endurskoðunar þau viðurlög sem ákærða voru gerð með dómi Héraðsdóms Reykjaness [...] júlí 2020 í máli nr. [...]/2020. Að endingu er til þess að líta að samkvæmt 29. gr. laga nr. 15/2016 skulu fangar njóta sambærilegrar heilbrigðisþjónustu og almennt gildir, sbr. lög um heilbrigðisþjónustu nr. 40/2007. Að öllu þessu virtu geta þau veikindi varnaraðila sem vísað er til í greinargerð hans ekki haft þýðingu þegar afstaða er tekin til kröfu sóknaraðila. Þá verður ekki séð að við meðferð máls hans hafi verið brotið gegn 1. mgr. 65. gr. stjórnarskrárinnar.

9

Með vísan til alls framangreinds þykir fullnægt skilyrðum 2. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 til þess að varnaraðila verði gert að afplána eftirstöðvar framangreindrar refsingar. Hinn kærði úrskurður verður því staðfestur.

10

Skipuðum verjanda verður ekki ákvörðuð þóknun við meðferð máls vegna rofa á reynslulausn, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 22. mars 2017 í máli nr. 184/2017 og úrskurð Landsréttar 30. júní 2021 í máli nr. 426/2021. Málskostnaður og kærumálskostnaður verður því ekki úrskurðaður, sbr. 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.