400/2019

Útdráttur

B höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á bótaskyldu vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna misræmis á milli aðal og deiliskipulags á árunum 20082014. Hafði B keypt lóðir á svæði sem skilgreint var sem frístundabyggð á deiliskipulagi með það að augnamiði að byggja þar frístundahús til útleigu. Var honum synjað um byggingaleyfi á þeim grundvelli að samkvæmt aðalskipulagi var svæðið skilgreint sem íbúðarbyggð. Byggði B á því að hann hefði þannig ekki getað nýtt lóðirnar til tekjuöflunar og jafnframt orðið fyrir kostnaði vegna lóðanna, t.a.m. vegna álagningar fasteignagjalda, lóðarleigugjalda og lögmannskostnaðar. Í málinu var talið að skaðaverkið væri skilgreint með nægjanlega skýrum hætti, auk þess sem skilmerkilega væri gerð grein fyrir atvikum máls og málsástæðum, og var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 24. maí 2019 en kærumálsgögn bárust réttinum 3. júní sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 13. maí 2019 í málinu nr. E57/2018 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar. Málsatvik

4 Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði öðlaðist sóknaraðili leigu og umráðarétt yfir lóðum nr. 44 (landnúmer 202772), nr. 45 (landnúmer 202773), nr. 47 (landnúmer 202775) og nr. 48 (landnúmer 202776) í Kotabyggð í Svalbarðsstrandarhreppi 28. júní 2010. Kveður sóknaraðili að markmið sitt með kaupunum hafi verið að byggja þar frístundahús til útleigu.

5 Óumdeilt er að samkvæmt aðalskipulagi varnaraðila 19942014 var landnotkun í Kotabyggð skilgreind sem frístundabyggð. Þá var svæðið jafnframt skilgreint sem frístundabyggð á deiliskipulagi frá 3. júlí 1995 ásamt síðari breytingum. Með samþykkt nýs aðalskipulags 20082020 sem tók gildi 22. september 2008 var Kotabyggð hins vegar skilgreind sem íbúðarbyggð án þess að samhliða hefði verið gerð breyting á deiliskipulagi svæðisins.

6 Hinn 23. maí 2012 sótti sóknaraðili um byggingarleyfi fyrir byggingu frístundahúss á lóð nr. 44 en þeirri beiðni var hafnað 5. júlí sama ár af hálfu sveitarstjórnar varnaraðila. Rökin fyrir höfnuninni voru þau að vegna ósamræmis milli aðal og deiliskipulags á svæðinu væri ekki heimilt að gefa út byggingarleyfi fyrir frístundahús. Endurskoðað deiliskipulag Kotabyggðar tók gildi 21. febrúar 2014 og með því var lagfært misræmið sem var á milli deiliskipulags og aðalskipulags.

Niðurstaða

7 Heimilt er að höfða mál til að leita viðurkenningardóms um kröfu, enda hafi aðili lögvarða hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Í dómaframkvæmd hefur áskilnaður ákvæðisins um lögvarða hagsmuni verið skýrður með þeim hætti að sá sem höfðar mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu þurfi að leiða nægar líkur að því að hafa orðið fyrir tjóni, gera grein fyrir því í hverju tjónið felist og hver tengsl þess séu við atvik máls.

8 Í málinu gerir sóknaraðili kröfu um að viðurkennd verði bótaskylda varnaraðila vegna tjóns sem sóknaraðili varð fyrir sökum ósamræmis milli aðalskipulags varnaraðila 20082020 og deiliskipulags Kotabyggðar frá 3. júlí 1995 með síðari breytingum. Í héraðsdómsstefnu sóknaraðila er gerð grein fyrir því að ósamræmið hafi verið í gildi frá gildistöku aðalskipulagsins 22. september 2008 fram til þess tíma er deiliskipulaginu var breytt 21. febrúar 2014. Sóknaraðili byggir kröfu sína aðallega á því að hann hafi ekki getað nýtt framangreindar lóðir frá því að hann keypti þær 28. júní 2010 til 21. febrúar 2014 þegar leiðréttingin á deiliskipulaginu var gerð en til vara að hann hafi ekki getað nýtt lóðirnar frá 23. maí 2012, þegar hann lagði erindi fram til byggingarfulltrúa fyrir byggingu frístundahúss, til 21. febrúar 2014.

9 Ekki er um það deilt í málinu að vegna ósamræmis milli aðalskipulags og deiliskipulags hafi sóknaraðila ekki verið unnt að fá útgefið byggingarleyfi á lóðunum og að umsókn hans um byggingarleyfi fyrir lóð nr. 44 hafi verið hafnað 5. júlí 2012. Í málinu liggja fyrir gögn um álagningu fasteignagjalda á sóknaraðila vegna lóðanna fyrir árið 2012 og reikningar vegna lóðarleigu fyrir árin 2011 og 2012. Byggir sóknaraðili á því að þennan kostnað hafi hann þurft að bera án þess að geta nýtt lóðirnar til tekjuöflunar. Þá liggur fyrir reikningur vegna lögmannsþjónustu vegna ráðgjafar við skipulags og stjórnsýslukæru til úrskurðarnefndar umhverfis og auðlindamála en sóknaraðili byggir á því að sá kostnaður hafi verið nauðsynlegur til að fylgja fram rétti hans vegna lóðanna. Fyrir liggur að leigu og umráðarétti yfir lóðunum fylgir kostnaður og að þar sem umsókn sóknaraðila var hafnað gat hann ekki nýtt lóðina til að byggja hús til útleigu eins og hann hafði ráðgert. Hefur sóknaraðili því leitt nægar líkur að því að hann kunni að hafa orðið fyrir tjóni vegna framangreindra annmarka á skipulagi svæðisins og hafi því lögvarða hagsmuni af því að fá úr því skorið hvort hann eigi bótarétt á hendur varnaraðila, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991.

10 Eins og að framan er rakið gerir sóknaraðili kröfu um viðurkenningu á skaðabótaskyldu vegna ósamræmis milli aðal og deiliskipulags. Skaðaverkið er því skilgreint með nægjanlega skýrum hætti í kröfugerð hans auk þess sem í héraðsdómsstefnu er með skilmerkilegum hætti gerð grein fyrir atvikum málsins og málsástæðum sem sóknaraðili byggir mál sitt á. Uppfyllir málatilbúnaður hans því kröfur d, e og gliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um skýrleika í málatilbúnaði.

11 Með vísan til þess sem að framan er rakið verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

12 Ákvörðun málskostnaðar fyrir héraðsdómi bíður efnisdóms þar.

13 Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili, Svalbarðsstrandarhreppur, greiði sóknaraðila, BB byggingum ehf., 390.000 krónur í kærumálskostnað.