392/2021

Útdráttur

G gegndi formennsku í húsfélagi E á árunum 2017 til 2019. Eftir að hún lét af formennsku gerðu aðrir sameigendur athugasemdir við ýmsar færslur inn á reikninga í eigu G og fimm annarra einstaklinga og höfðuðu í kjölfarið mál á hendur henni til greiðslu skaðabóta á grundvelli 2. mgr. 71. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús.

Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að G hefði með ólögmætum hætti greitt sér þóknanir fyrir störf sín að fjárhæð 735.000 krónur, án þess að þær greiðslur hefðu verið bornar upp og samþykktar á húsfundi, samkvæmt 4. tölulið c-liðar 1. mgr. 41. gr., sbr. 65. gr. laga nr. 26/1994. Þá hefði hún tekið sér greiðslur að fjárhæð 2.101.218 króna og greitt fimm einstaklingum samtals 256.507 krónur án heimildar samkvæmt lögum nr. 26/1994 og án haldbærra skýringa. Með hliðsjón af framangreindu og kröfugerð E var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og K-kk-nf H-kk-nf settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 14. júní 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 18. maí 2021 í málinu nr. E- 7593/2020.

2

Áfrýjandi krefst þess að hún verði sýknuð af kröfum stefnda. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4

Við aðalmeðferð í Landsrétti gáfu áfrýjandi og vitnin A-x-x B-x-x, M-kvk-nf H-kvk-nf og S-kk-nf V-kk-nf viðbótarskýrslu.

Niðurstaða

5

Atvikum málsins og málsástæðum aðila í héraði er skilmerkilega lýst í hinum áfrýjaða dómi.

6

Fyrir Landsrétti byggir áfrýjandi á því að vísa beri málinu frá dómi af sjálfsdáðum þar sem ákvörðun um höfðun þess hafi ekki verið tekin á húsfundi í stefnda en gera þurfi miklar kröfur til skýrleika fundargerðar til að slík ákvörðun teljist hafa verið tekin.

Meðal gagna málsins er afrit af fundarboði 5. desember 2019 á húsfund í stefnda 11. sama mánaðar. Fram kemur að undir liðunum fjármál húsfélagsins verði rætt um lögfræðiálit sem húsfélagið hafði aflað og tekin ákvörðun „um næstu skref“. Í framangreindu áliti lögmanns 18. nóvember 2019 var komist að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið samþykkt með lögmætum hætti að stefndi greiddi áfrýjanda laun og að reikninga og kvittanir vantaði fyrir nánar tilteknum greiðslum af reikningum stefnda. Í fundargerð húsfélagsfundar 11. desember 2019 kemur fram að í umræðum um fjármál húsfélagsins hafi verið ákveðið að leita liðsinnis lögmannsstofu „til að ákæra“ áfrýjanda á grundvelli lögfræðiálitsins. Þá er jafnframt bókað að í ljósi þess að löglega boðaður húsfundur hafi samþykkt „að höfða mál“ gegn áfrýjanda telji fundurinn ekki lengur við hæfi að húsfélagið annist þýðingar gagna fyrir hana. Þótt lögfræðileg hugtakanotkun sé á reiki í fundargerðinni þykir að framangreindu gættu nægilega fram komið að ákvörðun um málshöfðun þessa hafi verið tekin á réttum vettvangi. Þykja því ekki efni til að vísa málinu frá dómi af sjálfsdáðum.

7

Málið er höfðað af hálfu stefnda til greiðslu skaðabóta á grundvelli 2. mgr. 71. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús en þar segir að stofni stjórnarmenn til skuldbindinga sem falli utan heimildar þeirra og valdsviðs samkvæmt ákvæðum laganna eða ákvörðun húsfundar séu þeir ábyrgir og eftir atvikum bótaskyldir gagnvart húsfélaginu samkvæmt almennum reglum.

8

Í héraði krafðist stefndi í fyrsta lagi skaðabóta að fjárhæð 735.000 krónur vegna þóknana sem áfrýjandi greiddi sér vegna starfa sinna sem formaður stefnda án heimildar. Í öðru lagi krafðist hann skaðabóta vegna vegna heimildarlausra og óútskýrðra greiðslna til áfrýjanda að fjárhæð 2.101.218 krónur og í þriðja lagi vegna heimildarlausra og óútskýrðra greiðslna til fimm nafngreindra einstaklinga að fjárhæð 256.507 krónur. Samtala framangreindra kröfuliða er 3.092.725 krónur. Samkvæmt forsendum hins áfrýjaða dóms var fallist á þá en í dómsorði var áfrýjanda þó aðeins gert að greiða stefnda 2.876.593 krónur með nánar tilgreindum vöxtum. Öðrum kröfuliðum sem stefndi hafði uppi í stefnu var annað hvort vísað frá dómi eða hafnað.

Hér fyrir dómi krefst stefndi staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Áfrýjandi krefst sýknu af kröfum stefnda en hefur í áfrýjunarstefnu og greinargerð afmarkað kröfugerð sína þannig að hún lúti einungis að framangreindum þremur kröfuliðum, sbr. d-lið 1. mgr. 155. gr. og a-lið 2. mgr. 156. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Eru þeir því einir til umfjöllunar hér fyrir dómi.

9

Við mat á því hvort áfrýjandi hafi sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi við ráðstöfun á fjármunum úr hússjóði stefnda verður litið til þess hvort hún hafi fylgt lögum nr. 26/1994 um ákvarðanatöku þar um, en ákvæði laganna voru á þeim tíma er atvik gerðust ófrávíkjanleg nema annað væri tekið fram í þeim eða leiddi af eðli máls, sbr. 1. mgr. 2. gr. þeirra. Þá ber stefndi í samræmi við almennar reglur sönnunarbyrði fyrir því að háttsemi áfrýjanda hafi orðið honum til tjóns og um fjárhæð tjónsins.

10

Í tengslum við sakarmat á grundvelli 2. mgr. 71. gr. laga nr. 26/1994 athugast að samkvæmt 2. mgr. 56. gr. laganna eru réttindi og skyldur til þátttöku í húsfélagi órjúfanlega tengd eignarrétti að einstökum eignarhlutum fjöleignarhúss og að samkvæmt 1. mgr. 58. gr. laganna er æðsta vald í málefnum húsfélagsins í höndum almenns fundar þess, húsfundar. Þá segir í 1. mgr. 39. gr. laganna að allir hlutaðeigandi eigendur eigi óskoraðan rétt á að eiga og taka þátt í öllum ákvörðunum er varða sameignina, bæði utan- og innanhúss, og sameiginleg málefni sem snerta hana beint eða óbeint. Í 4. mgr. sama ákvæðis segir einnig að sameiginlegar ákvarðanir skuli teknar á sameiginlegum fundi eigenda, húsfundi, en þó geti stjórn húsfélags tekið vissar ákvarðanir í umboði eigenda sem bindandi séu fyrir þá, sbr. 69. gr. og 70. gr. laganna. Jafnframt hafi einstakir eigendur í vissum tilvikum, sbr. 37. gr. og 38. gr. laganna, rétt til að gera ráðstafanir sem bindandi eru fyrir aðra þótt fundur hafi ekki fjallað um þær. Í 69. gr. og 70. gr. laganna er fjallað um rekstur húsfélags og heimildir stjórnar til að láta framkvæma minni háttar viðhald og viðgerðir og bráðnauðsynlegar og brýnar ráðstafanir sem ekki þola bið. Þá er í 37. gr. og 38. gr. laganna fjallað um heimildir einstakra eigenda til að gera lögboðnar eða brýnar ráðstafanir til að koma í veg fyrir yfirvofandi tjón auk þess sem þeim er heimilt að tilteknum skilyrðum uppfylltum að grípa til nauðsynlegra viðgerða ef húsfélagið eða aðrir eigendur hafa ekki, þrátt fyrir tilmæli og áskoranir, fengist til samvinnu um þær.

Loks er þess að geta að í 65. gr. laganna segir að enginn félagsmaður megi taka þátt í atkvæðagreiðslu um samninga eða málefni sem hann eigi persónulegra eða fjárhagslegra hagsmuna að gæta af.

11

Í skýringum við 39. gr. í frumvarpi til laganr. 26/1994 segir: „Það skal tekið fram til áréttingar, að ákvarðanir um sameiginleg málefni skal taka á húsfundum þar sem allir eigendur hafa átt þess kost að mæta og taka þátt í umræðum, ákvörðun og atkvæðagreiðslu. Þannig er sá háttur, sem stundum er hafður á, að gengið sé á milli eigenda með plagg eða yfirlýsingu um einhver sameiginleg málefni, sem eigendum er hverjum í sínu lagi ætlað að samþykkja með undirritun sinni eða synja, ekki í samræmi við fyrirmæli frumvarpsins. Ákvörðun þannig tekin er ekki lögmæt og skuldbindandi nema fyrir þá sem undirritað hafa samkvæmt almennum reglum um skuldbindingargildi loforða og samninga. Gildir einu þótt sá meiri hluti hafi samþykkt sem tilskilinn er til viðkomandi ákvörðunar. Þessi háttur getur því aðeins gengið að allir undirriti og samþykki enda er þá kominn á samningur.“

12

Stefndi byggir sem fyrr greinir í fyrsta lagi á því að áfrýjandi sé skaðabótaskyld gagnvart sér vegna þóknana sem hún hafi tekið sér án lögmætrar heimildar en áfrýjandi var kjörin formaður stefnda á aðalfundi 14. febrúar 2017. Samkvæmt rekstraráætlun sem lögð var fram á sama aðalfundi var gert ráð fyrir því að 418.000 krónur yrðu greiddar það ár vegna rekstrar og stjórnunar húsfélagsins. Óumdeilt er í málinu að tiltekið fyrirtæki hafi séð um rekstur húsfélagsins en að samningi við það hafi verið sagt upp í mars 2017 og að húsfélagsgjöld hafi lækkað við það. Frá september 2017 hafi þau aftur á móti verið hækkuð um 5.000 krónur fyrir hverja íbúð í því skyni að greiða áfrýjanda fyrir vinnuframlag sitt við rekstur húsfélagsins. Ekki var haldinn fundur í húsfélaginu um þessar breytingar. Meðal gagna málsins eru aftur á móti afrit skjala sem dagsett eru 1. ágúst 2017 þar sem þrír af sjö eigendum séreignarhluta í fasteigninni að Efstasundi 100 samþykkja að greiða 5.000 krónur á mánuði til áfrýjanda vegna þjónustu við rekstur húsfélagsins. Auk þess undirritaði áfrýjandi sjálf slíkt skjal.

13

Með vísan til framangreindra skýringa með ákvæði 39. gr. í frumvarpi til laga nr. 26/1994 verður ekki fallist á þá málsástæðu áfrýjanda að skriflegt samþykki meiri hluta eigenda í húsfélagi, sem aflað er utan húsfundar, nægi til að heimilt sé að greiða formanni þóknun fyrir störf sín. Áfrýjandi byggir einnig á því að öllum eigendum hafi verið kunnugt um umræddar greiðslur sem hafi auk þess verið til umfjöllunar á húsfundum 2018 og 2019. Sé húsfélagið skuldbundið til að greiða þær, enda hafi ekki verið tekin ákvörðun um að hætta greiðslum fyrr en á fundi 6. maí 2019. Ekki verður ráðið af gögnum málsins að greiðslur til áfrýjanda vegna starfa hennar sem formanns húsfélagsins hafi nokkurn tíma verið bornar upp og samþykktar á húsfundi samkvæmt ákvæðum 4. töluliðar c-liðar 1. mgr. 41. gr., sbr. 65. gr. laga nr. 26/1994. Í aðalfundargerð frá 12. nóvember 2018 kemur auk þess fram að félagsmennirnir M-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf S-kk-nf hafi gert athugasemdir við að þær greiðslur hafi ekki verið samþykktar með löglegum hætti. Á aðalfundi húsfélagsins 5. maí 2019 var aftur á móti kjörinn nýr formaður í stað á-kk-ef og því hafnað að formanni skyldi greitt fyrir störf sín. Samkvæmt öllu framangreindu verður hafnað þeirri málsástæðu áfrýjanda að hún eigi lögmætt tilkall gagnvart stefnda til þóknana vegna starfa sinna sem formaður.

14

Við málflutning í Landsrétti var jafnframt á því byggt af hálfu áfrýjanda að þeir félagsmenn sem undirritað hefðu samþykki fyrir þóknunum til áfrýjanda væru í öllu falli bundnir af því eftir almennum reglum um skuldbindingargildi loforða. Gæti krafa stefnda á hendur henni því aldrei tekið til greiðslna frá þeim. Þessi málsástæða var ekki höfð uppi í héraði og kemst því ekki að í málinu, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991.

15

Að öllu framangreindu virtu verður það metið áfrýjanda til sakar að hafa greitt sér þóknanir vegna starfa sem formaður stefnda. Fjárhæð þeirra þóknana er óumdeild í málinu og samsvarar tjóni stefnda af þessum sökum.

16

Stefndi byggir í öðru lagi á því að áfrýjandi sé skaðabótaskyld gagnvart sér vegna greiðslna sem hún hafi tekið sér án heimildar samkvæmt lögum nr. 26/1994 og án haldbærra skýringa í formi reikninga eða kvittana, samtals að fjárhæð 2.101.218 krónur. Hér sé annars vegar um að ræða greiðslu að fjárhæð 585.157 krónur sem áfrýjandi millifærði af reikningi stefnda daginn eftir að nýr formaður var kjörinn í húsfélaginu 6. maí 2019 og hins vegar ýmsar millifærslur af reikningum stefnda, samtals að fjárhæð 1.516.061 króna.

17

Áfrýjandi byggir á því að millifærsla að fjárhæð 585.157 krónur hafi numið hlutdeild hennar í hússjóði samkvæmt eignarhluta hennar í eigninni. Hafi henni verið millifærslan heimil til að tryggja rétt hennar gagnvart öðrum eigendum sem ekki höfðu greitt í hússjóð með fullnægjandi hætti. Þá hafi verið samþykkt á húsfundi 30. maí 2018 að eigendur gætu fengið framkvæmdafé endurgreitt. Í þessu sambandi byggir áfrýjandi einnig á 2. mgr. 40. gr. laga nr. 26/1994.

18

Í 40. gr. laga nr. 26/1994 er fjallað um það hvernig með skuli fara ef eigandi er ekki hafður með í ráðum og ekki boðaður á fund þar sem ákvörðun er tekin um sameiginleg málefni. Í 2. mgr. ákvæðisins segir að hafi verið tekin ákvörðun um sameiginlega framkvæmd geti eigandi krafist þess að hún verði stöðvuð og neitað að greiða hlutdeild í kostnaði vegna hennar þar til lögleg ákvörðun hafi verið tekin. Ekkert í gögnum málsins gefur til kynna að sú aðstaða hafi verið uppi 7. maí 2019. Þá liggja fyrir í málinu „fundar nótur“ húsfundar 30. maí 2018 á íslensku og „Meeting Minutes“ á ensku vegna sama fundar. Af þeim verður ekki ráðið að samþykkt hafi verið að eigendum yrðu endurgreidd framlög þeirra til hússjóðs með þeim hætti sem áfrýjandi gerði umrætt sinn. Loks standa engar sjálfstæðar lagaheimildir til þess að stjórnarmenn í húsfélagi geti einhliða endurgreitt sér framlög til hússjóðs í því skyni að gæta réttar síns gagnvart öðrum eigendum. Verður öllum framangreindum málsástæðum áfrýjanda því hafnað.

19

Fyrir Landsrétti byggir áfrýjandi einnig á því að samkvæmt stjórnarskrá sé eignarétturinn friðhelgur og því óheimilt að meina henni að vernda eign sína í hússjóðnum með framangreindum hætti. Þá réttlæti fordæmi og jafnræði milli félagsmanna greiðsluna, enda hafi öðrum félagsmanni verið endurgreidd framlög vegna framkvæmda vegna breyttra aðstæðna. Málsástæður þessar voru ekki hafðar uppi í héraði og komast því ekki að í málinu, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991.

20

Að öllu framangreindu virtu verður áfrýjandi talin hafa greitt sér 585.157 krónur með saknæmum hætti og samsvarar það tjóni stefnda af þeim sökum.

21

Hvað varðar millifærslur til áfrýjanda, samtals að fjárhæð 1.516.061 króna, byggir áfrýjandi á því að allir eigendur hafi verið upplýstir um framkvæmdir að baki þeim fjárhæðum. Þær hafi meðal annars verið ræddar á húsfundi 30. maí 2018. Hafi áfrýjandi greitt verktaka án þess að gefinn væri út reikningur fyrir framkvæmdunum en síðan endurgreitt sér þann útlagða kostnað. Reikningar hafi verið gefni rút síðar og vísar áfrýjandi í því sambandi til tveggja reikninga frá einkahlutafélaginu GSC verktakar 16. desember 2020, samtals að fjárhæð 2.076.414 krónur, vegna framkvæmda á árunum 2017 og 2018. Allar framangreindar millifærslur hafi verið til að endurgreiða áfrýjanda útlagðan kostnað vegna þessara reikninga.

22

Fyrirsvarsmaður GSC verktaka ehf. kom fyrir dóm í héraði og kvað áfrýjanda hafa greitt þessa reikninga. Fyrir Landsrétti staðfesti hann einnig að framkvæmdir samkvæmt reikningunum hefðu verið vegna sameignar að Efstasundi 100. Fyrir Landsrétti hefur áfrýjandi jafnframt lagt fram ný gögn um tölvupóstsamskipti hennar við aðra eigendur á árinu 2017 um að þörf sé rafmagnsviðgerða og um að skipt hafi verið um öryggi og perur. Jafnframt hefur hún lagt fram ný gögn um samskipti við aðra eigendur á árinu 2017 um að þörf sé viðgerða á hitalögnum og á árinu 2018 um aðgert hafi verið við hitakerfið í húsinu, auk þess sem stigagangur hafi verið málaður.

Meðal gagna málsins er reikningur frá B-kk-þgf R. B-kk-þgf vegna vinnu við hitagrind í húsinu að Efstasundi 100 að fjárhæð 56.800 krónur. Reikningurinn var gefinn út í maí 2019 en á honum er tilgreint að vinnan hafi farið fram í nóvember. Þá kemur fram á yfirliti yfir annan bankareikning stefnda að sama aðila hafi að auki verið greiddar 171.717 krónur 12. nóvember 2018. Kröfur stefnda í málinu lúta ekki að síðastgreindum atriðum.

23

Í héraði voru jafnframt lagðar fram „fundar nótur“ húsfundar 30. maí 2018 á íslensku, sem undirritaðar eru af einum sameigenda áfrýjanda. Fyrir Landsrétti hafa verið lagðar fram „Meeting Minutes“ á ensku vegna sama fundar sem undirritaðar eru af áfrýjanda og sameigendunum B-kk-þgf B-kk-þgf, D-kk-þgf P-kk-þgf A-kk-þgf og S-kk-þgf V-kk-þgf. Af samanburði skjalanna má sjá að fundar nótur á íslensku eru ekki bein þýðing enska textans, sem er ítarlegri. Samkvæmt síðargreinda skjalinu var á fundinum rætt um þjónustu í tengslum við eignina á árinu 2018 er varðaði rafmagn, stórþrif, málningu, sorphirðu og fleira. Bókað varað kostnaður greiddist úr hússjóði og af eigendum sem þá fengju endurgreitt. Jafnframt var bókað að formaður sæi um þetta í samráði við aðra félagsmenn. Þá var bókað að „ferlið“ hefði hafist í desember 2017 og myndi standa yfir út árið 2018. Ekkert eraftur á móti bókað um að samþykkt hafi verið af félagsmönnum að ráðast í nánar tilteknar framkvæmdir.

24

Eins og að framan greinir voru ákvæði laga nr. 26/1994 ófrávíkjanleg á þeim tíma sem atvik gerðust nema annað væri tekið fram í lögunum eða leiddi af eðli máls. Var eigendum því almennt óheimilt að skipa málum sínum á annan veg en þar var mælt fyrir um, sbr. 1. mgr. 2. gr. laganna. Með vísan til þess og skýringa við ákvæði 4. mgr. 39. gr. laganna stoðar því ekki fyrir áfrýjanda að vísa til tölvupóstsamskipta við aðra eigendur um þörf á framkvæmdum. Þá stoðar ekki fyrir áfrýjanda að vísa til óljósrar bókunar í fundargerð húsfundar 30. maí 2018, enda kemur þar ekki nægilega skýrt fram að húsfundur hafi tekið ákvörðun um þær framkvæmdir sem áfrýjandi kveður GSC verktaka ehf. hafa annast áður en ráðist var í þær, svo sem skylt var á grundvelli 4. mgr. 39. gr. laganna, sbr. einnig 3. mgr. 70. gr. þeirra. Þá hefur áfrýjandi ekki byggt á því í málinu að heimildir 69. gr. eða 70. gr., sbr. 4. mgr.39. gr. laganna eigi við um þær framkvæmdir. Þegar af þessum ástæðum verður hafnað þeirri málsástæðu áfrýjanda að henni hafi að lögum verið heimilt að greiða sér 1.516.061 krónu af reikningum stefnda. Verður það því metið henni til sakar að hafa gert það.

25

Stefndi kveður tjón sitt af framangreindum ástæðum nema þeim 1.516.061 krónu sem teknar hafi verið af reikningum félagsins, enda sé greiðsla til áfrýjanda þeirrar fjárhæðar óútskýrð með öllu. Áfrýjandi hefur eins og að framan greinir leitast við að útskýra greiðslurnar með nánar tilteknum framkvæmdum samkvæmt reikningum GSC verktaka ehf. sem gefnir voru út eftir að mál þetta var höfðað. Samkvæmt reikningunum eru þeir vegna vinnu við lagfæringu innanhúss ásamt þrifum og vinnu við raflagnir og pípulagnir á árunum 2017 og 2018. Samtala annars reikningsins samsvarar þó ekki þeim verkliðum sem þar eru tilgreindir. Virðisaukaskattur af reikningunum nemur samtals 401.886 krónum. Hinn 16. desember 2020 greiddi áfrýjandi fyrirsvarsmanni GSC verktaka ehf. 541.651 krónu. Í kvittun fyrir millifærslunni kemur fram að skýring greiðslu sé „vsk 401.886 + fees 139.765“.

Fyrirsvarsmaðurinn gaf skýrslu í héraði og viðbótarskýrslu í Landsrétti en gat ekki gefið nánari skýringar á vinnu að baki reikningunum, reikningsgerðinni sjálfri eða ástæðum framangreindrar þóknunar. Að öllu framangreindu gættu verður í málinu ekki byggt á reikningum GSC verktaka ehf. né framburði fyrirsvarsmanns þess félags.

Samkvæmt því telst ósannað að ráðist hafi verið í þær framkvæmdir sem reikningarnir tilgreina. Verður því fallist á það með stefnda að tjón hans vegna heimildarlausra millifærslna áfrýjanda af reikningum stefnda inn á eigin reikning nemi 1.516.061 krónu.

26

Sem fyrr greinir greiddi áfrýjandi fyrirsvarsmanni GSC verktaka ehf. 541.651 krónu 16. desember 2020 með skýringunni „vsk 401.886 + fees 139.765“. Sama dag greiddi áfrýjandi honum 12.466 krónur en í kvittun fyrir þeirri millifærslu kemur fram skýringin „final bill payment“. Fyrir Landsrétti byggir áfrýjandi á því að hún hafi þurft að greiða framangreindar 554.117 krónur úr eigin vasa beint til fyrirsvarsmanns GSC verktaka ehf. vegna virðisaukaskatts af reikningunum sem gefnir voru út 16. desember 2020 ásamt ógreiddum reikningum. Eigi hún því gagnkröfu til skuldajafnaðar á hendur stefnda sem samsvarar þeirri fjárhæð. Þessi málsástæða var ekki höfð uppi í héraði og kemst ekki að í málinu, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991. Þá er í ljósi framangreindrar niðurstöðu um að ósannað sé að framkvæmdir samkvæmt reikningum GSC verktaka ehf. hafifarið fram óþarft að taka afstöðu til þess hvort sú nýja málsástæða komist að fyrir Landsrétti að það feli í sér óréttmæta auðgun ef kostnaður vegna viðhalds og vinnu við sameign sem greiddur er af einum félagsmanni fæst ekki endurgreiddur.

27

Stefndi byggir í þriðja lagi á því að áfrýjandi sé skaðabótaskyld gagnvart sér vegna greiðslna af reikningi félagsins til fimm nafngreindra einstaklinga án heimildar samkvæmt lögum nr. 26/1994 og án haldbærra skýringa í formi reikninga eða kvittana, samtals að fjárhæð 256.507 krónur. Áfrýjandi byggir á því að þessar greiðslur hafi verið vegna vinnu eða viðhalds í þágu stefnda og rúmist innan heimilda áfrýjanda sem formanns húsfélagsins samkvæmt 2. mgr. 70. gr. laga nr. 26/1994, enda hafi hver greiðsla aðeins numið tiltölulega lágri fjárhæð.

28

Í 1. mgr. 70. gr. laga nr. 26/1994 segir að stjórn húsfélags sé rétt og skylt að taka hvers kyns ákvarðanir sem lúti að venjulegum daglegum rekstri og hagsmunagæslu vegna sameignar. Í 2. mgr. segir að stjórn geti látið framkvæma á eigin spýtur minni háttar viðhald og viðgerðir og bráðnauðsynlegar og brýnar ráðstafanir sem ekki þoli bið. Í 3. mgr. kemur loks fram að sé um að ræða ráðstafanir og framkvæmdir sem gangi lengra en segir í 1. og 2. mgr. beri stjórn, áður en í þær er ráðist, að leggja þær fyrir húsfund til umfjöllunar og ákvörðunar samkvæmt ákvæðum laganna.

29

Framangreindar millifærslur fóru fram á tímabilinu frá febrúar til október 2018 en á þeim tíma sátu áfrýjandi, M-kvk-nf H-kvk-nf og D-kk-nf P-kk-nf A-kk-nf í stjórn stefnda. Í 2. og 3. mgr. 68. gr. laga nr. 26/1994 greinir að stjórnarfundi skuli boða með hæfilegum fyrirvara og að sé þess kostur skuli upplýsa stjórnarmenn fyrirfram um hvaða málefni verði tekin fyrir. Í 5. mgr. sama ákvæðis segir að stjórn húsfélags sé ákvörðunarhæf þegar meiri hluti stjórnarmanna er á fundi sem hefur verið boðaður á fullnægjandi hátt. Þá segir í 6. mgr. að á stjórnarfundum sé málum ráðið til lykta með einföldum meiri hluta atkvæða. Framangreind ákvæði 68. gr. byggja þannig á því að stjórnarfundir séu boðaðir sérstaklega og haldnir sem staðfundir og hafa þau verið óbreytt frá setningu laganna. Með 11. gr. laga nr. 84/2021 var aftur á móti bætt við ákvæði 2. mgr. 68. gr. laganna sérstakri heimild til að halda stjórnarfundi með aðstoð rafrænna miðla. Eftir breytinguna getur hver stjórnarmaður samt sem áður óskað þess að stjórnarfundur verði haldinn sem staðfundur og skal þá við því orðið.

30

Af gögnum málsins verður ekki ráðið að meiri hluti stjórnar hafi á grundvelli 70. gr., sbr. 68. gr. laga nr. 26/1994 samþykkt tiltekið minni háttar viðhald og viðgerðir eða bráðnauðsynlegar og brýnar ráðstafanir sem ekki hafi þolað bið. Stoðar ekki fyrir áfrýjanda í þessu sambandi að vísa til annarra gagna málsins um að slíkt samþykki hafi legið fyrir. Í því sambandi athugast einnig að stjórnarmaðurinn M-kvk-nf H-kvk-nf og félagsmaðurinn V-kk-nf S-kk-nf gerðu sérstaka athugasemd við það á aðalfundi 12. nóvember 2018 að stefnda væri stýrt þannig að stofnað væri til kostnaðar án þess að allar upplýsingar lægju fyrir og útgjöld væru löglega samþykkt.

Verður þeirri málsástæðu áfrýjanda því hafnað að hún hafi aðhafst innan heimilda sinna samkvæmt 2. mgr. 70. gr. laganna er hún greiddi samtals 256.507 krónur til fimm einstaklinga. Verður það metið henni til sakar.

31

Stefndi kveður tjón sitt nema sömu fjárhæð og vísar til þess að ekki liggi fyrir í málinu neinar kvittanir eða reikningar sem staðfesti rétt viðkomandi einstaklinga til greiðslu frá stefnda. B-kk-nf B-kk-nf, einn sameigenda áfrýjanda, bar aftur á móti í héraði hann hefði að beiðni áfrýjanda keypt vörur fyrir húsfélagið, svo sem stiga og málningu þegar áfrýjandi hefði málað innganginn í húsinu. Hann hefði síðan látið hana hafa reikninga og hún endurgreitt honum. Að því gættu að framangreint vitni var móttakandi greiðslna frá áfrýjanda og með vísan til 59. gr. laga nr. 91/1991 þykir ekki unnt að leggja framburð hans til grundvallar niðurstöðu í málinu. Þá liggja engir reikningar eða kvittanir fyrir í málinu sem réttlætt geta framangreindar greiðslur úr sjóðum stefnda. Verður stefnda því talin hafa tekist sönnun þess að tjón hans vegna greiðslna áfrýjanda til fimm nafngreindra einstaklinga nemi 256.507 krónum.

32

Vegna kröfugerðar stefnda í héraði um dráttarvexti frá þingfestingardegi málsins, sem fallist var á í hinum áfrýjaða dómi, athugast að málið var þingfest í héraði 17. nóvember 2020.

33

Að öllu framangreindu virtu og að teknu tilliti til kröfugerðar stefnda fyrir Landsrétti verður ákvæði hins áfrýjaða dóms um bótakröfu stefnda og dráttarvexti af henni staðfest á þann hátt sem nánar greinir í dómsorði.

34

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað verður staðfest.

35

Eftir þessum úrslitum verður áfrýjanda gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Áfrýjandi, G-x-x D-x-x C-x-x P-x-x, greiði stefnda, Efstasundi 100, húsfélagi, 2.876.593 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 17. nóvember 2020 til greiðsludags.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað í héraði skal vera óraskað.

Áfrýjandi greiði stefnda 1.100.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.