608/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að B kæmi fyrir dóm og gæfi skýrslu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki væri unnt að útiloka að B gæti borið um atvik málsins og að sá framburður hennar kynni að hafa þýðingu við úrslausn þess. Það að B gæti skorast undan skýrslugjöf í heild eða að hluta, sbr. blið 1. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008, og að aldur hennar og tengsl við málsaðila hefði þýðingu við mat dómara á sönnunargildi vitnisburðar, sbr. 126. gr. laganna, gæti ekki eitt og sér leitt til þess að kröfu X yrði hafnað. Var því fallist á kröfu X.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir H-kvk-nf Þ-kvk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 30. október 2020, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 2. nóvember 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 30. október 2020 í málinu nr. S[…]/2020 þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að dóttir hennar, B, komi fyrir dóm við aðalmeðferð málsins og gefi vitnaskýrslu. Kæruheimild er í nlið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3 Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og framangreind krafa hennar tekin til greina.

Niðurstaða

4 Með hinum kærða úrskurði var kröfu varnaraðila hafnað þar sem ekki yrði séð að dóttir hennar, sem er […] ára, hefði með beinum hætti orðið vitni að því atviki sem ákæra snýr að, auk þess sem ekki yrði litið fram hjá tengslum hennar við varnaraðila og brotaþola. Þá yrði skýrslutaka stúlkunni líklega þungbær og vegna ungs aldurs og þroska kynni framburður hennar að litast af afstöðu hennar til varnaraðila og brotaþola og hagsmunum hennar af úrslitum málsins.

5 Í 1. mgr. 116. gr. laga nr. 88/2008 er mælt fyrir um skyldu manns, sem orðinn er 15 ára, til að koma fyrir dóm sem vitni og svara spurningum sem er beint til hans um málsatvik. Í fyrri málslið 2. mgr. sömu greinar er það lagt í hendur dómara að meta með hliðsjón af atvikum hverju sinni hvort yngri manni en getur í 1. mgr. hennar verði gert að gefa skýrslu sem vitni.

6 Í 1. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008 segir að ákærandi afli sönnunargagna en ákærði geti einnig gert það telji hann ástæðu til þess. Í athugasemdum við þetta ákvæði í frumvarpi því er varð að lögum nr. 88/2008 kemur fram að ótvíræður réttur ákærða eða verjanda fyrir hans hönd til að afla sönnunargagna á eigin spýtur, en þar undir falla vitnaskýrslur, sé meðal annars leiddur af fyrirmælum 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. og dlið 3. mgr. þeirrar greinar. Í tilvitnuðum staflið er mælt fyrir um að sjá skuli svo um að vitni sem bera manni, sem borinn er sökum um refsiverða háttsemi, í vil komi fyrir dóm og séu spurð á sama hátt og vitni sem leidd eru gegn honum. Þótt þessi réttur sæti takmörkunum, sbr. til dæmis ákvæði 3. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008, ber að skýra þær þröngt.

7 Af skýrslu ákærðu hjá lögreglu 22. apríl 2020 má ráða að dóttir varnaraðila kunni að hafa orðið vitni að því atviki sem ákæra málsins tekur til. Er því ekki unnt að útiloka að hún geti borið um atvik málsins og að sá framburður kunni að hafa þýðingu við úrlausn þess. Það að hún geti skorast undan skýrslugjöf í heild eða að hluta, sbr. blið 1. mgr. 117. gr. laga nr. 88/2008, og að aldur hennar og tengsl við málsaðila hafi þýðingu við mat dómara á sönnunargildi vitnisburðar, sbr. 126. gr. laganna, getur ekki eitt og sér leitt til þess að kröfu varnaraðila verði hafnað.

8 Að því virtu sem að framan er rakið verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og krafa varnaraðila tekin til greina á þann hátt sem í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og fallist á kröfu varnaraðila, X, um að dóttir hennar, B, verði leidd fyrir dóm sem vitni við aðalmeðferð málsins.