51/2019

Útdráttur

G og H óskuðu eftir því að dómkvaddir yrðu matsmenn til að meta nánar tilgreind áhrif þess að tilteknar upplýsingar hefðu legið fyrir við gerð kauptilboðs þeirra á verðmæti tiltekinnar fasteignar sem þau höfðu keypt af Þ. Í úrskurði Landsréttar var fallist á kröfu G og H um dómkvaðningu matsmanna til að leggja mat á nánar tilgreindar matspurningar þar sem málsaðilar hefðu forræði á sönnunarfærslu í dómsmálum og ekki væri hægt að útiloka að svör við spurningunum gætu nýst sem sönnunargagn í mögulegu dómsmáli aðila. Hins vegar var talið að svar dómkvaddra matsmanna við nánar tilgreindri spurningu í matsbeiðni sem laut að samskiptum Þ við nágranna væri tilgangslaust til sönnunar um það atriði sem þau vildu sanna. Var því með vísan til 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála fallist á kröfu Þ um að hafna beiðni G og H um dómkvaðningu hvað umrædda spurningu varðaði.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir H-kvk-nf Þ-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 18. janúar 2019 sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 1. febrúar sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 4. janúar 2019, í málinu nr. M131/2018, þar sem fallist var á beiðni varnaraðila um dómkvaðningu matsmanna. Kæruheimild er í clið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti. 3 Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefjast þeir málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Matsspurningar varnaraðila, auðkenndar AD, eru raktar í hinum kærða úrskurði. Fallist er á með héraðsdómi að matsspurningar varnaraðila hefðu mátt vera skýrari. Í matsspurningum B, C og D er óskað eftir því að matsmenn meti hlutfallsleg áhrif þess á markaðsverðmæti fasteignar varnaraðila við […], að tilteknar upplýsingar hefðu legið fyrir við tilboðsgerð. Varnaraðilar keyptu umrædda fasteign af sóknaraðila. Þær upplýsingar sem vísað er til í matsspurningunum koma að hluta til fram í þeim sjálfum en að öðru leyti er þar vísað til nokkuð ítarlegrar atvikalýsingar í matsbeiðni. Þannig er matsmönnum ætlað að meta hlutfallsleg áhrif umræddra upplýsinga, sem settar eru fram einhliða af hálfu varnaraðila, á markaðsverð fasteignarinnar án þess þó að matsmönnum sé ætlað að sannreyna upplýsingarnar.

5 Matsgerð bindur ekki hendur dómara við úrlausn dómsmáls, sbr. 1. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991, og ljóst er að matsgerð sem unnin er á grundvelli umræddra matsspurninga getur aldrei orðið betra sönnunargagn en þær forsendur sem matsspurningarnar eru reistar á gefa tilefni til. Án tillits til niðurstöðu matsmanna þurfa varnaraðilar að færa sönnur að þeim fullyrðingum og upplýsingum sem matsspurningarnar grundvallast á.

6 Þar sem málsaðilar hafa forræði á sönnunarfærslu í dómsmálum og ekki er hægt að útiloka að svör við matsspurningum A, B og D geti nýst sem sönnunargagn í mögulegu dómsmáli aðila eru ekki skilyrði til að meina varnaraðilum að fá dómkvadda matsmenn til þess að meta þau atriði sem þeir óska eftir í þessum matsspurningum, enda bera þeir sjálfir kostnað af matsgerðinni og áhættu af því hvort hún komi þeim að notum. Samkvæmt því, en að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins kærða úrskurðar, er fallist á kröfu varnaraðila um dómkvaðningu matsmanna til að leggja mat á og svara matsspurningum auðkenndum A, B og D.

7 Hvað matsspurningu C varðar er andlag hennar ætlaðar erjur sóknaraðila og ónafngreinds nágranna. Ekki er loku fyrir það skotið að upplýsingar um erfiðar nágrannaerjur geti haft áhrif á markaðsverð fasteigna. Til þess er hins vegar að líta að upplýsingar þær sem varnaraðilar tefla fram snúa fyrst og fremst að ætluðum erjum sóknaraðila og ónafngreinds íbúa í húsinu svo og ætluðu hávaðarifrildi hans við annan íbúa. Ekki verður séð að þær upplýsingar og einhliða frásagnir sem teflt er fram í matsbeiðni geti lagt grunn að mati dómkvaddra matsmanna sem þýðingu geti haft fyrir niðurstöðu dómsmáls um það sakarefni sem um ræðir. Samkvæmt því þykir bersýnilegt að svar dómkvaddra matsmanna við spurningu C í matsbeiðni varnaraðila sé tilgangslaust til sönnunar um það atriði sem þau vilja sanna. Verður því með vísan til 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 fallist á kröfu sóknaraðila um að hafna beiðni varnaraðila um dómkvaðningu hvað varðar matsspurningu C. 8 Rétt þykir að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur að öðru leyti en því að matsspurning auðkennd C í matsbeiðni verður ekki lögð fyrir dómkvadda matsmenn.

Kærumálskostnaður fellur niður.