829/2018

Útdráttur

Málsaðilar deildu um hvort L hf. bæri að greiða virðisaukaskatt af málflutningsþóknun til viðbótar málskostnaði sem L hf. var gert að greiða samkvæmt dómsorði tiltekins héraðsdóms. Krafðist L ehf., sem hafði fengið málskostnaðarkröfuna framselda, fjárnáms hjá L hf. fyrir fjárkröfu sem nam tiltekinni fjárhæð virðisaukaskatts ofan á dæmda málflutningsþóknun. Í dómi Landsréttar kom fram að aðför yrði ekki gerð fyrir fjárhæð sem svaraði til virðisaukaskatts, til viðbótar málskostnaði, sem fram kæmi í dómsorði, ef ekki væri með skýrum og afdráttarlausum hætti kveðið á um það í forsendum dómsins að við málskostnað samkvæmt dómsorði bæri að bæta við slíkri fjárhæð. Í forsendum héraðsdómsins hefði ekki falist skýr afstaða til þessa. Var ákvörðun sýslumanns í málinu um að aðfarargerðinni skyldi fram haldið því felld úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 2. nóvember 2018 að fengnu kæruleyfi en kærumálsgögn bárust réttinum 7. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. október 2018, í málinu nr. Y5/2018, þar sem kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 15. júní 2018, um að tiltekinni gerð í aðfararmáli skyldi fram haldið, var hafnað og ákvörðun sýslumanns staðfest. Kæruheimild er í 4. mgr. 91. gr. laga nr. 90/1989 um aðför.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og að felld verði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 15. júní 2018. Þá er krafist málskostnaðar fyrir héraðsdómi og kærumálskostnaðar. 3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Eins og nánar er lýst í hinum kærða úrskurði er mál þetta sprottið af ágreiningi málsaðila um hvort varnaraðila sé heimilt að bæta virðisaukaskatti af málflutningsþóknun við fjárhæð dæmds málskostnaðar samkvæmt dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 19. febrúar 2018 í máli nr. E1169/2017. Sóknaraðili, sem var dæmdur til að greiða málskostnað í fyrrnefndu máli, hefur þegar greitt málskostnað í samræmi við dómsorð en neitar frekari greiðslu. Varnaraðili fékk málskostnaðarkröfuna framselda frá þeim aðilum sem fengu málskostnaðinn dæmdan. Varnaraðili krafðist fjárnáms hjá sóknaraðila fyrir fjárhæð sem nam 342.079 króna virðisaukaskatti ofan á 1.425.328 króna málflutningsþóknun en krafðist ekki virðisaukaskatts af 9.672 króna útlögðum kostnaði. Þrátt fyrir mótmæli sóknaraðila við því að gerðin næði fram að ganga ákvað sýslumaðurinn í Reykjavík 15. júní 2018 að gerðinni yrði fram haldið. Sóknaraðili lýsti því þá yfir að hann myndi bera gerðina undir héraðsdóm og samþykkti varnaraðili að gerðinni yrði frestað þar til niðurstaða dómstóla um ágreininginn lægi fyrir.

5 Samkvæmt

1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989 má fullnægja með aðför kröfum samkvæmt dómum og úrskurðum, sem eru kveðnir upp af íslenskum dómstólum. Með hliðsjón af 2. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála hefur þetta ákvæði verið skýrt á þann veg, að við aðför samkvæmt dómi í einkamáli komi að meginreglu aðeins til álita að fullnægja þeim kröfum sem greinir þar í dómsorði. Frá þeirri meginreglu hefur þó meðal annars verið viðurkennd sú undantekning, að við aðför samkvæmt dómi megi leita fullnustu á kröfu, sem ekki er getið berlega í dómsorði, ef ótvíræð heimild verður fundin fyrir því í settum lögum eða eftir atvikum annarri réttarheimild.

6 Í dómsorði fyrrgreinds dóms Héraðsdóms Reykjavíkur 19. febrúar 2018 var kveðið á um skyldu sóknaraðila til að greiða þeim aðilum sem varnaraðili fékk kröfu sína framselda frá 1.435.000 krónur í málskostnað. Í forsendum í niðurstöðukafla dómsins segir um málskostnað: „…verður stefnanda gert að greiða stefndu óskipt 1.435.000 krónur í málskostnað, án tillitis til virðisaukaskatts.“ Verður því að telja heimild varnaraðila til aðfarar fyrir kröfu sem nemur virðisaukaskatti af þeim hluta dæmds málskostnaðar sem hann telur samsvara málflutningsþóknun, háða því hvort áðurgreind undantekning geti náð til þeirra.

7 Málskostnaður samkvæmt ákvæðum

XXI. kafla laga nr. 91/1991 verður dæmdur einum málsaðila úr hendi annars til að bæta hinum fyrrnefnda að fullu eða nokkru kostnað hans af rekstri dómsmáls. Þegar sú fjárhæð er ákveðin í niðurstöðu dóms, verður meðal annars að líta til raunverulegs eða áætlaðs kostnaðar aðilans af flutningi málsins, sbr. alið 1. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991

, þar á meðal kostnaðar, sem hann kann að þurfa að bera vegna virðisaukaskatts af endurgjaldi fyrir þjónustu lögmanns síns samkvæmt lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt . Þetta breytir hins vegar í engu að af málskostnaði, eins og hann er ákveðinn í dómsorði, greiðist ekki virðisaukaskattur, enda er hann í reynd bætur úr hendi málsaðila til gagnaðila, en ekki þóknun til lögmanns gagnaðilans fyrir störf í þágu hans.

8 Með vísan til dóms Hæstaréttar frá 24. mars 1997 í máli númer 119/1997 verður ekki fundin stoð í framangreindum lagaákvæðum fyrir því að láta aðfarargerð til fullnustu kröfum samkvæmt dómi ná til fjárhæðar, sem svarar til virðisaukaskatts, til viðbótar þeim málskostnaði sem þar er berum orðum ákveðinn. Stoð fyrir slíku verður ekki heldur fundin í öðrum lögum eða réttarheimildum.

9 Með vísan til framangreinds verður aðför ekki gerð fyrir fjárhæð sem svarar til virðisaukaskatts, til viðbótar þeirri málskostnaðarfjárhæð sem fram kemur í dómsorði, ef ekki er með skýrum og afdráttarlausum hætti kveðið á um það í forsendum dómsins að við málskostnað samkvæmt dómsorði beri að bæta tiltekinni fjárhæð eða ákveðnu hlutfalli af tiltekinni fjárhæð.

10 Í forsendum fyrrnefnds dóms Héraðsdóms Reykjavíkur 19. febrúar 2018 er eingöngu að finna tvíræð ummæli um að málskostnaður sé ákveðinn „án tillits til virðisaukaskatts“. Ekki verður talin birtast í þessu orðalagi skýr afstaða dómsins um að bæta eigi fjárhæð sem nemur virðisaukaskatti af lögmannsþóknun, eða einhverri annarri fjárhæð, við þá málskostnaðarfjárhæð sem tilgreind var í dómsorði. Breyta þar engu síðar til komnar skýringar héraðsdómara á því hvernig málskostnaðarfjárhæðin var hugsuð.

11 Samkvæmt því verður ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu frá 15. júní 2018 í aðfararmálinu nr. 2018014321, felld úr gildi.

12 Í samræmi við úrslit málsins verður varnaraðila gert að greiða sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Felld er úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu frá 15. júní 2018 í aðfararmálinu nr. 2018014321 um að aðfarargerð skyldi fram haldið.

Varnaraðili, Lögsýn ehf., greiði sóknaraðila, Landsbankanum hf., samtals 800.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.