586/2022

Útdráttur

I var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var I dæmdur til að sæta fangelsi í 12 mánuði en refsingin var skilorðsbundin í tvö ár. Þá var I gert að greiða 157.400.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja að viðlagðri 360 daga vararefsingu. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki væri ágreiningur um þann tölulega grundvöll og útreikninga sem ákæra málsins væri reist á. Óumdeilt væri og ljóst af gögnum málsins að ekki hefðu verið staðin skil á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda írekstri A ehf. og B ehf. Fram kom að samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 skyldi fésektarrefsing vera allt að tífaldri þeirri fjárhæð sem undan var dregin og aldrei lægri en tvöföld sú fjárhæð sem ekki var skilað eða greidd samkvæmt skilagrein. Í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms væri gerð grein fyrir því að við ákvörðun sektarrefsingar í málinu hafi verið tekið tillit til greiðslna A ehf. vegna vanskila á greiðslu virðisaukaskatts fyrir tilgreint tímabil og jafngramt greiðslna vegna B ehf. vegna vanskila á staðgreiðslu opinberra gjalda vegna tilgreinds mánaðar. Fjárhæðirnar fengju stoð í gögnum málsins og væru af hálfu I ekki gerðar athugasemdir við tölulegan útreikning sem þar væri að finna. Fallist yrði á með héraðsdómi að brot I, sem voru fullframin á eindaga skilaskyldu, hafi verið rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru og teljist meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. laga nr. 19/1940 þegar litið væri til þeirrar fjárhæðar sem um ræddi. Ekki var fallist á þá málsvörn I að tafir á úrlausn málsins fyrir dómstólum og niðurfelling ákæruliðar um peningaþvætti ættu að leiða til refsimildunar. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um fangelsis- og fésektarrefsingu ákærða, vararefsingu og sakarkostnað. Loks var I gert aðgreiða allan áfrýjunarkostnað málsins.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 16. september 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 23. janúar 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Suðurlands 5. september 2022 í málinu nr. S- 466/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að staðfest verði niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu og refsingu ákærða.

3

Ákærði krefst þess að fangelsisrefsing sem honum var gert að sæta með hinum áfrýjaða dómi verði milduð, að honum verði gerð vægasta mögulega refsing og að hún falli niður haldi ákærði almennt skilorð samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Málavöxtum er lýst í hinum áfrýjaða dómi og þar er jafnframt gerð grein fyrir málsástæðum aðila. Það athugist að í umfjöllun héraðsdóms um að af hálfu ákæruvaldsins hafi verið fallið frá ákæruatriðum vegna ætlaðs peningaþvættis, er ranglega vísað til 2. töluliðar í kafla A í ákæru en hið rétta er að þar er vísað til 3. töluliðar kaflans.

5

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Var ákærði dæmdur til að sæta fangelsi í 12 mánuði en refsingin var bundin skilorði í tvö ár frá dómsuppsögu að telja, sbr. 57. gr. almennra hegningarlaga. Þá var honum gert að greiða 157.400.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja að viðlagðri 360 daga vararefsingu.

Niðurstaða

6

Ekki er ágreiningur um þann tölulega grundvöll og útreikninga sem ákæra málsins er reist á. Við aðalmeðferð fyrir Landsrétti var af hálfu ákærða fallið frá þeirri málsástæðu í greinargerð til réttarins að tilgreind vanskil í ákæru væru oftalin þar sem ekki hafi verið tekið nægjanlegt tillit til þeirra greiðslna sem inntar hefðu verið af hendi meðan á rannsókn málsins stóð eða eftir að henni lauk, samtals að fjárhæð 20.575.229 krónur. Samkvæmt gögnum málsins liggur fyrir að 10.579.199 krónum af framangreindri fjárhæð var ráðstafað inn á höfuðstól, álag og dráttarvexti vegna tímabila staðgreiðslu sem ekki voru til rannsóknar í þessu máli og er það ágreiningslaust. Allt að einu er af hálfu ákærða byggt á því að líta beri til þeirra innborgana, sem nemi samkvæmt framangreindu um það bil 10.000.000 króna, þannig að þær sýni vilja til greiðslu skuldarinnar.

7

Í 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 er refsing lögð við því ef skattskyldur maður skýrir af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi rangt eða villandi frá einhverju því sem máli skiptir um virðisaukaskatt sinn eða afhendir eigi á lögmæltum tíma virðisaukaskattsskýrslu eða virðisaukaskatt sem hann hefur innheimt eða honum bar að innheimta. Þá er í 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 lýst refsiverð sú háttsemi launagreiðanda að skýra af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi rangt eða villandi frá einhverju því sem máli skiptir um staðgreiðsluskil, halda ekki eftir fé af launagreiðslum eins og honum ber, afhenda ekki skilagreinar á lögmæltum tíma eða inna ekki af hendi þær greiðslur vegna launamanna sem hann hefur haldið eftir eða honum bar að halda eftir.

8

Óumdeilt er og ljóst af gögnum málsins að ekki var staðið skil á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda í rekstri einkahlutafélaganna A og B vegna þeirra tímabila og að þeim fjárhæðum sem í ákæru greinir.

9

Samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 skal fésektarrefsing vera allt að tífaldri þeirri fjárhæð sem undan var dregin og aldrei lægri en tvöföld sú fjárhæð sem ekki var skilað eða greidd samkvæmt skilagrein. Fara má niður úr fésektarlágmarki hafi brot einskorðast við að standa ekki skil á réttilega tilgreindum virðisaukaskatti og staðgreiðslu samkvæmt skilagreinum, enda hafi verið staðin skil á verulegum hluta skattfjárhæðar eða málsbætur verið miklar. Í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms er gerð grein fyrir því að við ákvörðun sektarrefsingar ákærða í málinu hafi verið tekið tillit til greiðslna A ehf. vegna vanskila á greiðslu virðisaukaskatts fyrir tímabilið frá september til október 2018 að fjárhæð 7.500.000 krónur, og jafnframt til greiðslna B ehf. vegna vanskila á staðgreiðslu opinberra gjalda vegna ágústmánaðar 2019 sem samkvæmt gögnum málsins nema 3.414.126 krónum. Fá fjárhæðirnar stoð í gögnum málsins en svo sem áður greinir eru af hálfu ákærða ekki gerðar athugasemdir við þann tölulega útreikning sem þar er að finna. Fallast verður á það með héraðsdómi að brot ákærða, sem voru fullframin á eindaga skilaskyldu, séu rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru og teljist meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga þegar litið er til þeirrar fjárhæðar sem um ræðir.

10

Ekki verður fallist á þá málsvörn ákærða að tafir á úrlausn málsins fyrir dómstólum og niðurfelling ákæruliðar um peningaþvætti eigi að leiða til refsimildunar. Þá verður jafnframt að hafna sem haldlausum öðrum sjónarmiðum, sem ákærði hefur fært fram í sama skyni.

11

Að öllu framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verða staðfest ákvæði hans um fangelsis- og fésektarrefsingu ákærða, vararefsingu og sakarkostnað.

12

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, I-kk-nf R-kk-nf B-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 489.492 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef R. V-kk-ef lögmanns, 451.980 krónur.