135/2019

Útdráttur

X var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa í tvígang haft samræði við A án hennar samþykkis og vilja með því að beita hana ólögmætri nauðung. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot X var alvarlegt og beindist að fyrrverandi unnustu hans en jafnframt að tafir hefðu orðið á málsmeðferðinni sem X yrði ekki um kennt. Þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Með vísan til dráttar sem orðið hefði á meðferð málsins þótti rétt að fresta að öllu leyti fullnustu refsingarinnar skilorðsbundið. Þá var X gert að greiða A 1.200.000 krónur í miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 11. febrúar 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 1. febrúar 2019 í málinu nr. S[…]/2018.

2 Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að refsing hans verði milduð og bundin skilorði. Þá krefst hann þess að einkaréttarkröfu brotaþola verði vísað frá dómi en til vara að hún verði lækkuð verulega.

4 Brotaþoli, A, krefst þess aðallega að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð 4.000.000 króna auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 11. janúar 2015 til 27. mars sama ár en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hún þess að ákærði verði dæmdur til að greiða henni 1.200.000 krónur í miskabætur auk vaxta eins og í aðalkröfu.

Niðurstaða

5 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu brots hans til refsiákvæðis og þykir refsing ákærða þar hæfilega ákveðin.

6 Við ákvörðun refsingar ákærða verður ekki fram hjá því litið að málið hefur dregist úr hömlu. Nú eru liðin fimm ár og rúmlega 10 mánuðir frá broti ákærða en brotaþoli lagði fram kæru á hendur honum 19. janúar 2015. Rannsókn málsins virðist hafa lokið 25. september 2015 en þrátt fyrir það var málið sent héraðssaksóknara ári síðar, eða 29. september 2016. Rúmu ári síðar eða 4. október 2017 sendi héraðssaksóknari málið aftur til lögreglu til frekari rannsóknar. Að lokinni þeirri rannsókn var málið að nýju sent héraðssaksóknara 20. desember 2017 og var það fellt niður 2. febrúar 2018. Brotaþoli kærði þá ákvörðun til ríkissaksóknara sem felldi ákvörðun héraðssaksóknara úr gildi 27. apríl 2018 og lagði fyrir héraðssaksóknara að gefa út ákæru þar sem lagt yrði til grundvallar að ákærði hefði í tvígang þvingað brotaþola til samræðis. Var ákæra gefin út 11. maí 2018 og dómur felldur á málið í Héraðsdómi Reykjaness 1. febrúar 2019, rúmlega fjórum árum eftir að kæra hafði verið lögð fram. Málinu var áfrýjað til Landsréttar 11. febrúar 2019. Ríkissaksóknari óskaði eftir dómsgerðum frá héraðsdómi sama dag og bárust þær frá héraðsdómi 29. nóvember 2019, eða rúmum níu mánuðum síðar. Ríkissaksóknari afhenti Landsrétti málsgögn 25. mars 2020 og lauk fresti til að skila greinargerðum 20. maí sama ár.

7 Ákærða verður með engum hætti kennt um þennan drátt á málsmeðferðinni. Sá dráttur sem verið hefur á meðferð málsins er í andstöðu við meginreglur sakamálaréttarfars, sbr. og 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994.

8 Í ljósi framangreinds þykir rétt að fresta fullnustu refsingar ákærða skilorðsbundið að öllu leyti samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 eins og í dómsorði greinir.

9 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður ákvæði hans um einkaréttarkröfu brotaþola staðfest sem og um sakarkostnað.

10 Ákærði verður dæmdur til þess að greiða áfrýjunarkostnað málsins eins og í dómsorði greinir, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður að öðru leyti en því að fresta skal fullnustu refsingar ákærða, X, og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu brotaþola og sakarkostnað er staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.356.083 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 868.000 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef, 418.655 krónur.