756/2019

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var ákvörðun lögreglustjóra um að X sætti nánar tilgreindu nálgunarbanni gegn A. Landsréttur ómerkti úrskurð héraðsdóms og meðferð málsins frá og með upphafi fyrirtöku málsins á dómþingi, þar sem þann aðstoðarsaksóknara sem sótti þing vegna lögreglustjóra, þótti skorta til þess sérstakt hæfi sökum tengsla við A, sbr. 5. mgr. 26. gr., sbr. glið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Var málinu því vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf og S-kvk-nf I-kvk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 12. nóvember 2019, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum næsta dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vestfjarða 11. nóvember 2019 í málinu nr. R[…]/2019, þar sem staðfest var ákvörðun sóknaraðila 23. október 2019 um að varnaraðili sætti nánar tilgreindu nálgunarbanni. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili.

2 Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og kröfu lögreglustjórans á Vestfjörðum frá 7. nóvember 2019 vísað frá dómi. Til vara að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til réttrar og löglegrar meðferðar, en að því frágengnu að hinum kærða úrskurði verði hrundið og breytt á þann veg að ákvörðun sóknaraðila 23. október 2019, þess efnis að varnaraðili sæti nálgunarbanni gagnvart A með þeim skilyrðum sem í úrskurðinum greinir, verði hafnað. Þá krefst varnaraðili kærumálskostnaðar.

3 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Málsatvik

4 Atvik málsins eru þau að með erindi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 17. október 2019 til ríkissaksóknara lýsti hann sig vanhæfan til að fara með mál varnaraðila. Með bréfi 22. október 2019 fól ríkissaksóknari lögreglustjóranum á Vestfjörðum að taka beiðnina til meðferðar, sbr. 3. mgr. 26. gr., sbr. glið 1. mgr. 6. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Í framhaldi af því tók lögreglustjórinn á Vestfjörðum ákvörðun um að leggja hið umþrætta nálgunarbann á varnaraðila.

5 Þann 4. nóvember 2019 var þess óskað af hálfu varnaraðila að ákvörðun um nálgunarbann yrði borin undir héraðsdóm. Í kjölfarið bar lögreglustjórinn á Vestfjörðum kröfu um staðfestingu á nálgunarbanninu undir Héraðsdóm Vestfjarða. Krafan var tekin fyrir á dómþingi 11. nóvember 2019. Samkvæmt þingbók mætti til þinghaldsins K-kk-nf E-kk-nf S-kk-nf aðstoðarsaksóknari „v/K-kk-ef I-kk-ef V-kk-ef lögreglustjóra“. Í þinghaldinu var upplýst að K-kk-nf E-kk-nf starfi hjá „lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu“. Þá var hvort tveggja fært til bókar að „[s]óknaraðili gerir grein fyrir kröfunni“ og að „[f]ulltrúa lögreglustjóra og verjanda er gefinn kostur á að tjá sig um kröfuna“. Telur varnaraðili vegna tengsla K-kk-ef E-kk-ef við brotaþola að hann hafi verið vanhæfur til að fara með málið fyrir dómi.

Niðurstaða

6 Samkvæmt 15. gr. laga 85/2011 gilda ákvæði XV. kafla laga um meðferð sakamála eftir því sem við á um meðferð á ákvörðun lögreglustjóra um nálgunarbann.

7 Framangreind dómkrafa um staðfestingu ákvörðunar hans frá 23. október 2019 á nálgunarbanni var lögð fyrir Héraðsdóm Vestfjarða 7. nóvember 2019. Þótt K-kk-nf E-kk-nf aðstoðarsaksóknari hafi síðar sótt dómþing fyrir hönd lögreglustjórans er ekkert í málinu sem bendir til þess að hann hafi komið að ákvörðun lögreglustjórans um nálgunarbann og um að leggja málið fyrir dóm til staðfestingar. Verður aðalkröfu varnaraðila um frávísun á kröfu lögreglustjórans á Vestfjörðum frá dómi hafnað.

8 K-kk-nf E-kk-nf starfar sem aðstoðarsaksóknari hjá embætti lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu. Sem slíkur hefur hann til þess heimild sem löglærður starfsmaður í umboði lögreglustjóra að sækja þing í málum sem lögreglustjóri höfðar, sbr. 3. mgr. 25. gr. laga nr. 88/2008. Sú heimild undirmanns er víðtækari en þær sem leiða af ákvæðum lögreglulaga nr. 90/1996. Við þingsókn verður hinn löglærði starfsmaður lögreglustjóra, líkt og sá sem hann leiðir valdheimildir sínar frá, að uppfylla hæfisskilyrði laga nr. 88/2008. Er K-kk-nf E-kk-nf sótti þing og færði rök fyrir kröfu um staðfestingu á nálgunarbanni varnaraðila gagnvart brotaþola kom hann fram sem löglærður stafsmaður í umboði lögreglustjórans á Vestfjörðum.

9 Í 26. gr. laga nr. 88/2008 eru gerðar sömu kröfur um sérstakt hæfi handhafa ákæruvalds og gerðar eru til dómara samkvæmt 6. gr. laganna. Sömu kröfur eiga við um hæfi þeirra sem flytja mál af hálfu ákæruvalds á grundvelli 25. gr. laganna.Brotaþoli og K-kk-nf E-kk-nf starfa bæði sem aðstoðarsaksóknarar við embætti lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu. Við þær aðstæður þykir með réttu mega draga í efa óhlutdrægni K-kk-ef E-kk-ef þegar hann kom fram á dómþingi vegna lögreglustjórans á Vestfjörðum og færði þar rök fyrir kröfu um staðfestingu á nálgunarbanni varnaraðila gagnvart brotaþola. Er því óhjákvæmilegt að líta svo á að hann hafi skort til þess hæfi, sbr. 5. mgr. 26. gr., sbr. glið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Verður af þeim sökum að ómerkja hinn kærða úrskurð og meðferð málsins í héraði frá og með upphafi fyrirtöku 11. nóvember 2019. Verður málinu því vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

10 Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður, sbr. 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er ómerktur ásamt meðferð málsins í héraði frá upphafi fyrirtöku 11. nóvember 2019. Er málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.