774/2018

Útdráttur

S óskaði í mars 2018 dómsúrskurðar héraðsdóms um skyldu K til afhendingar gagna vegna skaðabótamáls sem hann hyggðist höfða. S höfðaði dómsmálið 5. júní sama ár. Hinn 5. október 2018 kvað héraðsdómur upp úrskurð um skyldu K til afhendingar gagnanna. Í úrskurði Landsréttar kom fram að krafa S væri ekki byggð á XII. kafla laga nr. 91/1991 um öflun sönnunargagna án þess að mál hefði verið höfðað. Þá lægi ekkert fyrir um það hvort sá dómari sem úrskurðaði um kröfuna myndi fara með mál það sem S hefði höfðað í júní 2018. Af þeim sökum hefði brostið lagaskilyrði fyrir því að dómarinn leysti úr beiðninni. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir I-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf F-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 15. október 2018, en kærumálsgögn bárust réttinum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. október 2018 í málinu nr. Ö[…]/2018 þar sem sóknaraðila var gert að afhenda varnaraðila nánar tilgreind gögn. Kæruheimild er í dlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess aðallega að kröfum varnaraðila verði vísað frá dómi en til vara að þeim verði hafnað. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Með bréfi 21. júlí 2017 krafðist varnaraðili afhendingar tiltekinna gagna frá sóknaraðila. Sóknaraðili hafnaði afhendingu þeirra með bréfi 10. ágúst sama ár. 5 Með beiðni til héraðsdóms 28. mars 2018 óskaði varnaraðili dómsúrskurðar um skyldu sóknaraðila til afhendingar gagna, sem nánar voru tilgreind í sex liðum, en undir rekstri málsins í héraði féll varnaraðili frá tveimur þeirra. Beiðnin varðar hluta þeirra gagna sem varnaraðili hafði áður krafist frá sóknaraðila auk annarra nánar tilgreindra gagna. Um lagagrundvöll vísar varnaraðili til 3. mgr. 67. gr. og 2. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991.

6 Í beiðni varnaraðila greinir að hann hyggist höfða skaðabótamál byggt á því að „tilteknir stjórnendur og hluthafar Kaupþings banka hf., og aðilar þeim tengdir hafi gerst sekir um saknæma og ólögmæta markaðsmisnotkun með tilteknum ráðstöfunum í rekstri bankans.“ Meðal þeirra væri Ó-kk-nf Ó-kk-nf. Skaðabótamálið hafði ekki verið höfðað þegar beiðni varnaraðila um afhendingu gagna var þingfest í héraðsdómi 4. maí 2018. Sóknaraðili skilaði greinargerð 1. júní sama ár, en stefna varnararaðila í skaðabótamáli á hendur Ó-kk-þgf Ó-kk-þgf var birt í Lögbirtingablaði 5. sama mánaðar.

7 Ákvæði 3. mgr. 67. gr. og 2. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 kveða á um öflun skjallegra gagna undir rekstri dómsmáls sem þegar hefur verið höfðað en samkvæmt 1. mgr. 47. gr. sömu laga skal öflun sönnunargagna að jafnaði fara fram fyrir þeim dómara sem fer með málið. Frá því verður ekki vikið nema undantekningarheimildir til öflunar sönnunargagna fyrir öðrum dómi eða til öflunar sönnunargagna áður en mál er höfðað eigi við, sbr. XI. og XII. kafla laganna.

8 Krafa varnaraðila um að sóknaraðila verði gert að afhenda sér nánar tiltekin gögn er ekki byggð á ákvæðum XII. kafla laga nr. 91/1991 sem heimila öflun sönnunargagna áður en mál er höfðað. Þá liggur ekkert fyrir um það hvort sá dómari sem úrskurðaði um kröfuna muni fara með skaðabótamál varnaraðila á hendur Ó-kk-þgf Ó-kk-þgf. Af þessum sökum brast lagaskilyrði fyrir því að dómarinn leysti úr beiðni varnaraðila og verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 14. janúar 2015 í máli nr. 821/2014.

9 Varnaraðili greiði sóknaraðila málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Varnaraðili, Samtök sparifjárieigenda, greiði sóknaraðila, Kaupþingi ehf., 500.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.