265/2018

Útdráttur

Danski bankinn J höfðaði mál á hendur G til heimtu skuldar samkvæmt lánssamningi. G bar því við að samkvæmt dönskum lögum um fyrningu hefði fyrningu kröfunnar ekki verið slitið með birtingu stefnu á hendur honum og hefði krafa J verið fyrnd þegar málið var þingfest í héraði. Landsréttur sló því föstu að samkvæmt lagaskilareglum færi um slit fyrningar, að því marki sem þau réðust af reglum réttarfars, eftir íslenskum lögum. Miðað við að fyrningarfrestur kröfu J hefði byrjað að líða 14. mars 2007 hefði krafan ekki verið fyrnd þegar stefna var birt G 10. mars 2017. Var G dæmdur til að greiða J umkrafða fjárhæð ásamt vöxtum.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf F-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 13. mars 2018 að fengnu áfrýjunarleyfi. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 22. desember 2017 í málinu nr. E309/2017.

2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi en til vara sýknu af kröfum stefnda. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Málsatvik eru nægilega rakin í hinum áfrýjaða dómi.

5 Kröfu sína um frávísun byggir áfrýjandi á því að stefndi hafi einungis látið þýða hluta þeirra gagna sem hann lagði fram á dönsku við þingfestingu málsins í héraði og með því farið á svig við ákvæði 10. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þannig hafi farist fyrir að leggja fram þýðingu á stórum hluta danskra laga um fyrningu kröfuréttinda og látið við það sitja að þýða þau ákvæði laganna sem henti málstað stefnda.

6 Frávísunarkrafa áfrýjanda snýr samkvæmt framansögðu alfarið að því að stefndi hafi látið undir höfuð leggjast að láta þýða ákvæði danskra laga sem renni stoðum undir sýknukröfu áfrýjanda í málinu. Um þetta er þess að gæta að samkvæmt 2. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991 verður sá sem ber fyrir sig erlenda réttarreglu að leiða tilvist og efni hennar í ljós. Eru í öllu falli og svo sem ráða má af málatilbúnaði áfrýjanda engin efni til að líta svo á að það hafi verið vandkvæðum bundið fyrir hann að færa fram viðhlítandi varnir gegn fjárkröfu stefnda á grundvelli framlagðra gagna í málinu. Verður því hafnað kröfu um frávísun málsins frá héraðsdómi.

7 Óumdeilt er að fyrningarfrestur þeirrar fjárkröfu sem stefndi gerir á hendur áfrýjanda er 10 ár. Áfrýjandi undirritaði skuldaviðurkenninguna sem krafan er reist á 14. mars 2007. Byggir hann á því að fyrningarfrestur hennar hafi byrjað að líða í síðasti lagi þann dag. Héraðsdómsstefna var birt áfrýjanda 10. mars 2017 og málið þingfest 22. sama mánaðar. Er sýknukrafa áfrýjanda byggð á því að samkvæmt dönskum lögum um fyrningu kröfuréttinda, sem hér skuli beitt, sé fyrningu slitið við þingfestingu máls eða útgáfu réttarstefnu. Málshöfðun stefnda 10. mars 2017 hafi því ekki rofið fyrningarfrest fjárkröfu hans heldur hafi það fyrst gerst við þingfestingu málsins en samkvæmt framansögðu hafi hún þá verið fyrnd.

8 Vegna framangreindrar málsvarnar áfrýjanda er þess að gæta að samkvæmt dönskum fyrningarlögum, Lov om forældelse af fordringer nr. 1063/2013, sem hún styðst við, er fyrningu kröfu meðal annars slitið með því að kröfuhafi afhendir héraðsdómi stefnu án þess að hún hafi áður verið birt skuldara en sú aðgerð markar jafnan upphaf málsmeðferðar fyrir dómi samkvæmt dönskum réttarfarslögum.

9 Með því að stefndi hefur höfðað mál til heimtu kröfu sinnar fyrir dómi hér á landi, en heimild hans til þess er ekki dregin í efa af hálfu áfrýjanda, og samkvæmt lagaskilareglum fer um slit fyrningar, að því marki sem þau ráðast af reglum réttarfars, eftir íslenskum lögum. Samkvæmt 93. gr. laga nr. 91/1991 telst mál höfðað þegar stefna er birt stefnda. Samkvæmt þessu og sé við það miðað að fyrningarfrestur kröfu stefnda hafi byrjað að líða 14. mars 2007, en í þeim efnum kemur fyrra tímamark ekki til álita, var hún ekki fyrnd þegar stefna var birt áfrýjanda 10. mars 2017.

10 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er ekki fallist á að krafa stefnda sé fallin niður sökum tómlætis.

11 Samkvæmt því sem að framan er rakið er staðfest niðurstaða héraðsdóms um skyldu áfrýjanda til að greiða stefnda höfuðstól kröfu að fjárhæð 48.300 danskar krónur. 12 Í stefnu til héraðsdóms var þess aðallega krafist að áfrýjanda yrði gert að greiða dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af höfuðstól skuldar áfrýjanda frá 1. apríl 2013 til greiðsludags. Til vara var gerð krafa um tilgreinda ársvexti samkvæmt 5. gr. danskra laga um dráttarvexti frá 11. mars 2013 til greiðsludags. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á varakröfuna, þó þannig að vaxtafótur var ekki tilgreindur og upphafstími vaxta ákveðinn 11. mars 2014 þar sem óumdeilt væri að þriggja ára fyrningarfrestur ætti við um þá. Samkvæmt kröfugerð stefnda fyrir Landsrétti er unað við þessa niðurstöðu. Til samræmis við þetta fer um vexti svo sem í dómsorði greinir.

13 Málskostnaðarákvæði hins áfrýjaða dóms skal vera óraskað.

14 Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, G-kk-nf G-kk-nf, greiði stefnda, Jyske Bank A/S, 48.300 danskar krónur ásamt 7,20% ársvöxtum frá 11. mars 2014 til 1. júlí 2015 en 7,05% ársvöxtum frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað skal vera óraskað.

Áfrýjandi greiði stefnda 600.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.