183/2018

Útdráttur

BAN var annars vegar ákærður fyrir brot gegn útlendingalögum nr. 80/2016 með því að hafa skipulagt og aðstoðað írakska fjölskyldu, A, B, C og D með nánar tilgreindum hætti, við að koma ólöglega hingað til lands í september 2017. Hins vegar var hann ákærður fyrir brot gegn valdstjórninni samkvæmt 108. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa hótað A með nánar tilgreindum hætti í þeim tilgangi að A og B breyttu framburði sínum í tengslum við fyrrgreindar sakargiftir. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu BAN fyrir brot gegn flið 2. mgr. 116. gr. útlendingalaga, en taldi á hinn bóginn ósannað að BAN hefði viðhaft síðargreindu háttsemina. Refsing hans var ákveðin fangelsi í fimm mánuði en fullnustu tveggja mánaða af refsingunni var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 1. febrúar 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 19. janúar 2018 í málinu nr. S[…]/2017.

2 Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða en að refsing hans verði þyngd. Jafnframt að ákærði verði dæmdur til greiðslu alls sakarkostnaðar á báðum dómstigum.

3 Ákærði krefst sýknu af báðum ákærum en til vara að refsing hans verði milduð og að gæsluvarðhald, sem hann sætti frá 24. október 2017 til 8. desember sama ár, komi til frádráttar tildæmdri refsingu. Loks krefst ákærði þess að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun, greiðist úr ríkissjóði.

Niðurstaða

4 Að því er varðar ákæru, útgefna 13. október 2017, er fallist á með héraðsdómi að framburður vitnanna A og B sé trúverðugur um aðdraganda þess að þau komu hingað til lands með ákærða. Framburður ákærða hjá lögreglu og fyrir héraðsdómi er að sama skapi ótrúverðugur en hann varð tvísaga um flest atvik málsins, svo sem um það hvernig hann komst í kynni við A og B og dætur þeirra og hvar hann hitti fjölskylduna áður en ferðin hófst, hver hefði óskað eftir því að hann bókaði flug fyrir fjölskylduna, hver hefði endurgreitt honum útlagðan kostnað við farmiðakaupin og um fyrirhugaðan dvalartíma sinn á Íslandi. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða að því er varðar brot gegn flið 2. mgr. 116. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga.

5 Með ákæru, útgefinni 8. nóvember 2017, er ákærða einnig gefið að sök brot gegn 108. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa laugardaginn 21. október 2017, í strætisvagni á leið 14, sem ekið var frá Hlemmi í Reykjavík, hótað A með því að segja við A að hann og eiginkona hans, B, yrðu að breyta framburði sínum um aðstoð hans og skipulagningu á komu þeirra til landsins. Ákærði væri á leið í fangelsi í sex ár vegna þeirra, þau yrðu send til Þýskalands þar sem samtökin væru stór og að A þyrfti því að hugsa um sig og fjölskyldu sína.

6 Í hinum áfrýjaða dómi er lýst framburði ákærða og vitnanna A og B um samskipti ákærða og A í strætisvagninum. Af framburði B, sem sat tveimur sætaröðum framar en ákærði og A, verður ekki ráðið að ákærði hafi haft í hótunum við A þótt hún hafi heyrt ákærða segja að hann ætti von á sex ára fangelsisdómi vegna framburðar þeirra og að þau ættu að bera um að þau þekktu ekki ákærða.

Meðal gagna málsins liggur fyrir myndupptaka úr strætisvagninum sem sýnir ákærða koma inn í vagninn, þar sem fyrir voru A, B og dætur þeirra tvær og fá sér sæti í sömu sætaröð og A, hinum megin við ganginn. B situr eins og áður sagði tveimur sætaröðum framar en A. Samferðamaður ákærða, E, sést sömuleiðis koma inn í vagninn og ganga aftur í hann og setjast nokkrum sætaröðum aftar en ákærði og A. Hjá lögreglu bar E að hann hefði ekki tekið þátt í samræðunum milli ákærða og A. Hann hefði setið aðeins fyrir aftan þá og ofar og heyrt hvert orð sem fór á milli þeirra. Hann sagðist ekki hafa heyrt ákærða hóta A og sagði samtalið hafa farið frekar vinsamlega fram. E gaf ekki skýrslu fyrir dómi en honum hafði verið vísað úr landi skömmu áður en aðalmeðferð í héraði fór fram. Skýrsla vitnisins hjá lögreglu rennir ekki stoðum undir að ákærði hafi haft í frammi þá háttsemi sem í ákæru greinir.

7 Ekki verður annað ráðið af gögnum málsins en að ákærði og fyrrnefnd fjölskylda hafi ferðast fyrir tilviljun í sama strætisvagni í umrætt sinn. Fyrrnefnd myndupptaka sýnir að ákærði og A áttu tæplega sex mínútna langt samtal þar sem ákærði virðist hafa haft orðið megnið af tímanum. Sést ákærði ekki sýna af sér ógnandi tilburði og viðbrögð A og B sýna ekki ótta, hvorki meðan á samtalinu stendur né eftir að ákærði hafði yfirgefið strætisvagninn. Að öllu framangreindu virtu er ekki unnt að líta svo á að ákæruvaldið hafi gegn neitun ákærða fullnægt þeirri sönnunarbyrði sem á því hvílir um sekt ákærða samkvæmt 108. gr. og 1. mgr.

109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Verður ákærði því sýknaður af þeirri háttsemi sem honum er gefið að sök samkvæmt ákæru útgefinni 8. nóvember 2017.

8 Með vísan til framangreinds þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í fimm mánuði en fresta skal fullnustu tveggja mánaða af refsingunni skilorðsbundið í tvö ár. Til frádráttar henni kemur gæsluvarðhald er hann sætti frá 24. október 2017 til 8. desember sama ár.

9 Ákvæði héraðsdóms um málsvarnarlaun verjenda ákærða og útlagðan kostnað þeirra verða staðfest.

10 Eftir þessum úrslitum verður ákærði dæmdur til að greiða helming sakarkostnaðar málsins á báðum dómstigum samkvæmt dómsorði hins áfrýjaða dóms, yfirliti ríkissaksóknara og ákvörðun Landsréttar um málsvarnarlaun skipaðs verjanda fyrir Landsrétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, B-x-x A-x-x N-x-x, sæti fangelsi í fimm mánuði en fresta skal fullnustu tveggja mánaða af refsingunni og falli sá hluti hennar niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Gæsluvarðhald ákærða frá 24. október til 8. desember 2017 kemur til frádráttar refsingu.

Ákvæði héraðsdóms um málsvarnarlaun verjenda ákærðu og útlagðan kostnað þeirra eru óröskuð.

Ákærði greiði helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns í héraði, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef, 548.080 krónur. Ákærði greiði einnig helming þóknunar verjenda sinna á fyrri stigum málsins, J-kk-ef A-kk-ef K-kk-ef, 231.880 krónur og H-kk-ef H-kk-ef H-kk-ef, 442.680 krónur. Ákærði greiði jafnframt helming útlagðs ferðakostnaðar J-kk-ef A-kk-ef, 20.570 krónur og H-kk-ef H-kk-ef, 11.000 krónur. Enn fremur greiði ákærði helming áfrýjunarkostnaðar málsins, sem nemur alls 453.495 krónum, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, K-kk-ef S-kk-ef, 421.600 krónur.

Sakarkostnaður greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.