177/2020

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu V um að héraðsdómari viki sæti í máli V gegn L og Í.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og B-kvk-nf T-kvk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 23. mars 2020, sem barst réttinum 25. sama mánaðar. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 2. apríl 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 10. mars 2020 í málinu nr. E1813/2018 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að H-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari viki sæti í málinu. Kæruheimild er í alið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og fyrrgreind krafa hans tekin til greina.

3 Varnaraðilar láta þennan þátt málsins ekki til sín taka.

Niðurstaða

4 Mál þetta varðar kröfur sóknaraðila um að ógilt verði sú ákvörðun stjórnar varnaraðila, Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, að miða iðgjöld sóknaraðila við laun starfsmanns í móttöku utanríkisráðuneytisins og að viðurkennt verði að iðgjöldin skuli þess í stað miða við raunveruleg grunnlaun hans sem starfsmanns sendiráðs Íslands í Kaupmannahöfn.

5 Í þeim þætti málsins sem hér er til úrlausnar gerir sóknaraðili þá kröfu að héraðsdómari víki sæti. Er krafan byggð á glið 5. gr. laga nr. 91/1991 sem mælir fyrir um að dómari sé vanhæfur til að fara með mál ef fyrir hendi eru atvik eða aðstæður, önnur en þau sem nefnd eru í a til fliðum ákvæðisins, sem eru til þess fallin að draga óhlutdrægni hans með réttu í efa.

6 Sóknaraðili byggir nánar tiltekið á því að héraðsdómarinn hafi með dómi 7. maí 2019 leyst úr ágreiningi aðila að efni til en sá dómur hafi verið ómerktur, sbr. úrskurð Landsréttar 24. janúar 2020 í máli nr. 394/2019. Við úrlausn um hæfi dómarans til að fara áfram með málið beri að meta afstöðu hans til sakarefnisins eins og hún birtist í framangreindum dómi hans, sbr. dóm Hæstaréttar 26. júní 2008 í máli nr. 327/2008. Dómarinn hafi ekki aðeins þegar gert upp hug sinn til sakarefnisins heldur beinlínis lýst ómálefnalegri afstöðu til málatilbúnaðar sóknaraðila í dómi sínum. Birtist það í ummælum hans þess efnis að málatilbúnaðurinn sé óljós í tveimur tilteknum atriðum, sem að mati sóknaraðila sé rangt. Þá segi í dóminum að sóknaraðili hafi „lítt leitast við að hnekkja“ samanburði mannauðsstjóra utanríkisráðuneytisins á störfum sóknaraðila og starfsmanna í móttöku ráðuneytisins þrátt fyrir að sóknaraðili hafi bent á átta atriði sem séu ósambærileg. Einnig hafi sóknaraðili fært rök að aðild íslenska ríkisins en héraðsdómari allt að einu tekið fram að þau væru „alls ófullnægjandi“. Enn fremur hafi dómarinn gert sóknaraðila, sem sé einstaklingur sem njóti gjafsóknar, að greiða varnaraðilum málskostnað sem einnig lýsi „ósanngjarnri afstöðu“ hans til málatilbúnaðar sóknaraðila og sakarefnisins. Loks hafi dómarinn gert alvarleg mistök við meðferð málsins með því að breyta efni dóms eftir uppsögu hans og valdi það vanhæfi hans eitt og sér eða ásamt atvikum að öðru leyti.

7 Fallist er á það með héraðsdómi að dómvenja standi til þess að dómari verði ekki talinn vanhæfur af þeirri ástæðu einni að annmarkar hafi verið á meðferð máls eða samningu dóms sem valdi því að fyrri dómur hans í sama máli hafi verið ómerktur, sbr. til dæmis dóma Hæstaréttar 20. janúar 2009 í máli nr. 5/2009 og 27. nóvember 2013 í máli nr. 714/2013. Þá verður ekki fallist á það með sóknaraðila að héraðsdómari hafi leyst úr málsástæðum hans eða ákvarðað málskostnað með þeim hætti að talið verði að afstaða dómarans til málatilbúnaðarins hafi verið ómálefnaleg eða á annan hátt til þess fallin að draga megi óhlutdrægni hans með réttu í efa. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

8 Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.