517/2020

Útdráttur

X var sakfelld fyrir brot gegn 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa átt í kynferðissambandi við sambúðarbarn sitt, A, á tæplega tveggja ára tímabili er hann var 16 til 17 ára en X og A höfðu margsinnis samræði og önnur kynferðismök á sameiginlegu heimili þeirra. X og A báru bæði um ítrekað samræði og önnur kynferðismök en voru ósammála um hvort þau hefðu átt sér stað með eða gegn vilja X og um fjölda tilvika. Bar X um að A hefði nauðgað henni í umrædd skipti. Í dómi Landsréttar kom fram að einlægur og stöðugur framburður A fengi stuðning í rafrænum samskiptum X og A sem og framburðum annarra vitna. Á hinn bóginn færi framburður X illa saman við ýmis gögn málsins og lýsingu vitna á sambandi hennar og A auk þess sem framburður hennar væri að nokkru leyti þversagnakenndur. Var trúverðugur framburður A lagður til grundvallar sakfellingu X fyrir framangreind brot. X var einnig sakfelld fyrir rangar sakargiftir samkvæmt 1. mgr. 148. gr. hegningarlaga með því að hafa með rangri kæru hjá lögreglu leitast við að koma því til leiðar að A yrði sakaður um eða dæmdur fyrir að hafa ítrekað nauðgað henni og áreitt hana kynferðislega. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til 1., 2., 6. og 7. tölulið 1. mgr. og 3. mgr. 70. gr. hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í tvö ár og níu mánuði. Þá var X dæmd til að greiða A 700.000 krónur í miskabætur vegna hinna röngu sakargifta sem talið var að hefðu falið í sér ólögmæta meingerð gegn A samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 11. ágúst 2020 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 23. júlí 2020 í málinu nr. S-

[...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærðu og að refsing hennar verði þyngd.

3

Ákærða krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins og að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi en til vara að henni verði dæmd vægasta refsing sem lög leyfa og að einkaréttarkrafa verði lækkuð verulega.

4

Brotaþoli, A, krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms að því er varðar einkaréttarkröfu hans.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5

Líkt og rakið er í hinum áfrýjaða dómi flutti brotaþoli frá móður sinni til föður síns á vormánuðum 2015 en hann varð 16 ára [...]það ár. Faðir hans var þá í sambúð með ákærðu, sem er sex árum eldri en brotaþoli, og bjuggu þau þrjú saman á heimili frá vori 2015 til loka október 2017, fyrst að [...] í Reykjavík en síðan að [...] í Kópavogi. Móðir brotaþola leitaði í [...] 12. október 2017 og lýsti því að hún teldi brotaþola hafaorðið fyrir ofbeldi og að hann byggi við mikla vanlíðan. Brotaþoli lagðist inn á geðdeild [...]. október 2017 og 24. sama mánaðar mætti ákærða á lögreglustöð og lagði fram kæru um nauðgun á hendur honum. Hélt hún því fram að brotaþoli hefði ítrekað nauðgað sér og áreitt sig kynferðislega frá september 2015 til október 2017 á heimilum þeirra. Leiddi þetta til þess að lögregla hóf rannsókn máls nr. 007- 2017- [...] og tók meðal annars skýrslu af brotaþola þar sem hann naut réttarstöðu sakbornings 31. október 2017. Haustið 2018 ákvað lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu að hætta rannsókn málsins og ríkissaksóknari staðfesti þá ákvörðun 16. janúar 2019. Á haustmánuðum 2018 hóf lögregla rannsókn máls nr. 007- 2018- [...] er laut að ætluðu kynferðisbroti og röngum sakargiftum ákærðu. Leiddi sú rannsókn til útgáfu ákæru 5. mars 2020 sem hér er til úrlausnar.

6

Ákæran er í tveimur liðum. Í fyrri lið er ákærðu gefið að sök kynferðisbrot með því að hafa átt í kynferðissambandi við sambúðarbarn sitt, brotaþola, frá september 2015 til [...]2017, er hann var 16 til 17 ára, en ákærða og brotaþoli hafi margsinnis haft samræði og önnur kynferðismök á sameiginlegu heimili þeirra að [...]í Reykjavík. Er þetta talið varða við 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í síðari lið er ákærða sökuð um rangar sakargiftir með því að hafa með rangri kæru hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 23. október 2017 leitast við að koma því til leiðar að brotaþoli yrði sakaður um eða dæmdur fyrir að hafa ítrekað nauðgað henni og áreitt hana kynferðislega frá september 2015 til október 2017, á sameiginlegum heimilum þeirra að [...] í Reykjavík og [...] í Kópavogi.

Þessi háttsemi hafi leitt til þess að lögregla hóf rannsókn máls nr. 007- 2017- [...] og tekin hafi verið skýrsla af brotaþola með réttarstöðu sakbornings 31. október 2017. Er þetta talið varða við 1. mgr. 148. gr. almennra hegningarlaga.

7

Líkt og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi ber brotaþoli að þau ákærða hafi átt í kynferðissambandi frá september 2015 til október 2017 og stundað kynlíf um það bil 100 sinnum. Ákærða ber hins vegar að brotaþoli hafi nauðgað henni um það bil 15 sinnum á nefndu tímabili, auk annarra kynferðislegra samskipta í um það bil 15 til 20 skipti. Samtals hafi tilvikin því verið um 35 talsins og öll gegn hennar vilja. Hún hafi aldrei tekið virkan þátt í kynferðismökunum eða gefið samþykki sitt. Þau hafi hafist er hún var sofandi og hún frosið. Hana minni að hún hafi sagt nei við brotaþola í fyrsta skiptið en hafi að öðru leyti ekki getað mótmælt.

8

Í málinu liggja fyrir umfangsmikil rafræn samskipti ákærðu og brotaþola á fyrrnefndu tímabili á forritinu Messenger. Þar skiptast þau meðal annars á ýmsum myndum og eiga í léttum samskiptum um þær sem og annað. Ákærða býðst ítrekað til að sækja brotaþola í skólann auk þess sem hún sækir hann alloft þangað að hans beiðni. Ákærða spyr brotaþola jafnframt ítrekað hvort hann verði í kvöldmat eða nefnir hvað standi til að hafa í kvöldmat.

Þá kemur fyrir að vikið sé að þvotti í samskiptunum, að [...]brotaþola sem og að námi og vinnu brotaþola. Þá eru þar ýmsar ráðagerðir um að gera eitthvað saman, til dæmis að fara í ljós, í ræktina, að borða saman og að fara á [...] námskeið. Þar er jafnframt að finna innilegri samskipti þeirra á milli. Verður hluti hinna rafrænu samskipta hér rakinn orðrétt. 9

Í samskiptum 11. mars 2016 segir brotaþoli meðal annars: „X mér finnst þú virkilega skemmtileg, falleg, fyndin, stórskrítin, æðisleg, asnaleg og góðhjörtuð ef þú heldur í einhvern smá tíma að mér sé illa við þig er það engan engan veginn satt fýla þig í botn ert Mjög gáfuð og skemmtileg týpa bara“. Ákærða svarar í kjölfarið: „Haha æji þú ert yndi [...] held ekkert endilega að þér sé illa við mig ég er bara hrædd um að vera vond við þig eða segja eitthvað vitlaust. Skrýtnar aðstæður sem ég er í og hef ekki mikla reynslu af þeim.

En elska aðstæðurnar sem ég er í er ekki að segja að það sé slæmt heldur er ég bara óörugg með hvernig ég á að vera [...] Veit alveg að þér er ekki illa við mig annars værir þú ekki svona góður við mig“.

10

Að morgni 16. mars 2016 sendir brotaþoli sjálfsmynd af sér þar sem kona sem virðist vera ákærða er í bakgrunni og sést aftan á hana. Ákærða svarar „P-x-x“ og sendir broskalla. Síðan segir hún: „Þurfum að taka betri mynd – Er ekki nógu satt með assinn“. Brotaþoli svarar:

„Haha hann er fab“ og ákærða svarar þá: „Ég veit sést samt ekki nógu vel hér“. Í kjölfarið sendir brotaþoli meðal annars mynd sem á stendur: „Tag someone who wants the D“ ásamt orðinu „Þú“ og blikkkalli. Ákærða svarar: „Hahah the D ?“ og brotaþoli svarar: „The Dick D = Dick“. Ákærða sendir þá: „Já rétt er það – Hver vill það ekki“. Brotaþoli svarar:

„Hahahaha [...] ég“ og ákærða segir: „Þú vilt það [...] Í know it“. Brotaþoli sendir þá: „The D? – Nei“ og ákærða segir: „The S þá“. Brotaþoli spyr: „S?“ og ákærða svarar: „=sex –

HAHAHAHAAHAJ“. Brotaþoli svarar: „HAHAHAH ert æðisleg“. Um hádegisbil daginn eftir spyr ákærða hvort brotaþoli sé búinn í skólanum. Brotaþoli svarar: „Nei [...] hvadda pæla“ og ákærða segir þá: „Bara spá hvort þú verðir heima þegar ég er búin – Ertu að vinna í kvöld“. Brotaþoli svarar: „Jamm kl 7“, ákærða segir: „Okok“ og brotaþoli spyr hvenær ákærða sé búin. Hún svarar: „Svona 12:30 – Ca“ og brotaþoli svarar: „Damm er búinn 3:35“. Ákærða svarar: „Haha aaw“ og sendir lyndistákn semer grátandi andlit.

11

Að kvöldi 20. mars 2016 spyr brotaþoli ákærðu hvort hún sé klædd. Ákærða svarar: „Nei en er undir sæng“. Brotaþoli sendir þá: „Næstu daga þegar þú vaknar snemma til að fara í skólan máttu endilega koma og knúsa mig aðeins áður en þú ferð í skólan“. Um miðjan næsta dag sendir ákærða brotaþola nokkrar myndir af sér og spyr hvaða mynd hún eigi að setja á Instagram. Að morgni 27. mars 2016 sendir brotaþoli ákærðu: „Komdu kúra hjá mér“. Undir hádegi 5. apríl 2016 sendir ákærða á brotaþola: „A – Mér vantar peppa –

Pepp“. Í kjölfarið sendir brotaþoli meðal annars eftirfarandi skilaboð: „She goes to class she hasa beautifull Ass her name is X yeah not fucking [...] no [...] She ́s horny as hell but she knows howto spell her name is X not fucking [...] [...] Hún er frekar hröð og eiginlega alltaf glöð brosið hennar er í fremstu röð að kúra hjá henni er engin kvöð“. Ákærða svarar meðal annars: „Okei eg fer bara hjá mér þú ert krútt – Þetta var gott nenni deginum aðeins meira HAHA“. Stuttu eftir hádegi 7. apríl 2016 sendir brotaþoli „Var ég búinn að minnast á að mér finnst þú alveg æðisleg“ og ákærða svarar „Aaw kjútí – Þú ert líka æði“.

12

Um hádegi 12. apríl 2016 sendir ákærða brotaþola: „Er á leiðinni heim ef þú ert í eyðu þá get ég pikkað þig ypp“. Brotaþoli svarar að hann sé ekki í eyðu en langi samt „rosalega heim“. Ákærða sendir þá: „Ég ætla ekki að ýta undir skrop haha“ og brotaþoli svarar:

„Langar það samt svo“. Ákærða sendir þá: „Ef þú hefur efni á því“ og brotaþoli kveðst ætla að skoða það. Ákærða sendir síðan: „Gerðu það má – Þa – Veltur allt á samvisku þinni“.

Brotaþoli segir þá: „Já hef efni á því pick me up hotty“ og ákærða svarar „Haha hotty on the way“. Hinn 17. apríl 2016 sendir brotaþoli ljósmynd sem virðist vera af berum afturenda hans og ákærða svarar „Þessi er á leiðinni á fb“. Fjórum dögum síðar sendir brotaþoli mynd af sér, sem óljóst er hvað sýnir, en ákærða sendir í kjölfarið merki sem þýðir bannað innan átján ára. Í kjölfarið sendir ákærði: „Bannað að sýna pabba eða segja upphátt“ og segist síðan hafa sent „ógeðslega mynd en náði að hætta við hana“. Ákærða svarar þá: „Hahahaah – Hvað var það – Af rassinum – D-x-x – Hann er ekki ógeðslegur“.

Brotaþoli sendir þá mynd af afturenda og ákærða svarar „OOOJ – WHY – WHY ME“.

Síðar sama dag sendir ákærða brotaþola: „Nenniru að fara í sleik við C-x-x fyrir mig –

Samt frekar G-kk-nf – Eða bara báða – Þrísleik“. Að kvöldi 24. júní 2016 sendir brotaþoli ákærðu: „Vakandi? Ef já viltu kúr? Leiðist“.

13

Að morgni fimmtudagsins 25. ágúst 2016 spyr ákærða brotaþola: „En svo frí helgi er það ekki“. Brotaþoli svarar játandi og ákærða sendir þá: „Wohoo veisla“ sem brotaþoli svarar:

„Jubb jubb“. Þá sendir ákærða: „Við gerum þá eitthvað skemmtilegt meðan pabbi er í skólanum muhaha“ og brotaþoli svarar: „Jájá“. Ákærða sendir síðan „Geðveikt spenntur heyri það“ og brotaþoli svarar: „Hahahah ég er það alveg“. Að morgni 21. október 2016 sendir brotaþoli ákærðu að hann sé „bara hálfvaknaður mátt alveg vekja mig með því að koma og kúra“ og ákærða svarar: „Haha geri það ef ég hef tíma:)“. Að kvöldi 15. nóvember 2016 sendir brotaþoli: „Lætur bara vita ef þú villt smá kúr“ og ákærða svarar: „Jamm“. Að morgni 3. janúar 2017 sendir brotaþoli ákærðu: „matt albeg koma og knusa mug sma aput en þu ferð“. Að kvöldi 18. janúar 2017 sendir brotaþoli ákærðu: „Var þetta góða nótt góða nótt góða nótt sem svona þú mátt ekki koma og kúra hjá mér“. Ákærða svarar: „Já hehe ekkert illa meint samt er bara mjög þreytt og langar að horfa bara á þátt og vera aðeins ein“.

Brotaþoli sendir þá: „Hahahah allt í lagi“ og ákærða sendir til baka lyndistákn sem er andlit að blikka auga og senda koss sem hjarta fylgir.

14

Klukkan 17:47 23. janúar 2017 sendir ákærða brotaþola: „Hæhæ Varstu búinn að gleyma að ég hafi bókað tíma hjá þér í nudd 17:45?“. Klukkan 18:21 sendir ákærða síðan á brotaþola „Takktakk“ ásamt hjarta. Um miðjan dag 30. janúar 2017 sendir ákærða brotaþola: „Hæ – Ég kem heim í nótt bara að minna þig á það hahah“. Að kvöldi daginn eftir sendir ákærða brotaþola, eftir að hann hefur sent henni myndir þar sem hann er meðal annars að kyssa fólk: „Bannað að Kyssa mig gn þegar þú kemur heim – Varstu bara að Kyssa róna?“ Brotaþoli svarar: „Kyssi þig bara gn ef ég vill – Þetta voru bara menn sem litu út eins og rónar“. Ákærða svarar þá: „Hahaha okei þá sleppur þetta“. Stuttu eftir hádegi 10. febrúar 2017 spyr brotaþoli ákærðu hvort hún ætli að „koma og kúra hjá“ honum.

Ákærða svarar: „Nei læra hah“ og brotaþoli sendir þá: „Smá kúr fyrst – Eða bara kúr á eftir eða í kvöld kúr ehv tíman“, sem ákærða svarar: „Haha“. Tæpum klukkutíma síðar spyr brotaþoli ákærðu hvort hún vilji félagsskap sem ákærða svarar: „Neinei takk samt“.

Síðdegis 16. febrúar 2017 sendir brotaþoli ákærðu meðal annars: „skal glaður knúsa þig þegar þú kemur heim“, sem ákærða svarar: „haha wohoo“. Að kvöldi 20. febrúar 2017 sendir brotaþoli ákærðu: „Má ég koma og kúra hjá þér?“ Ákærða svarar: „Æj ekki í stuði núna“, sem brotaþoli svarar: „Allt í lagi“. Síðdegis 2. mars 2017 sendir brotaþoli ákærðu:

„Segir bara ef þú villt að ég komi og kúri hjá þér“. Morguninn eftir sendir hann: „Mátt alveg kúra hjá mér þegar þú kemur aftur heim“, sem ákærða svarar: „Held ég fari bara í sturtu þegar ég er búin í ræktinni haha“. Um miðjan dag 10. mars 2017 spyr ákærða:

„Varstu að pæla eitthvað sérstakt?“. Brotaþoli svarar: „Já bara hvenar ég væri að fara að nudda þig“, sem ákærða svarar: „Hahah“. Síðdegis 26. mars 2017 sendir ákærða brotaþola:

„þarf ekker að skammast mín fyrir að segja að ég elski þig“ og brotaþoli svarar: „Awwwww – Elska þig líka“. Að morgni 2. apríl 2017 sendir brotaþoli ákærðu: „X mig vantar knús“, sem ákærða svarar: „Ég nenni ekki núna“. Um hádegi 18. apríl 2017 sendir brotaþoli ákærðu: „Kúra, ljós?“, sem ákærða svarar: „Nei ræktinni núna og svo bað og svo námskeið kl 16“.

15

Að morgni 19. apríl 2017 sendir brotaþoli ákærðu: „Koddukoddukoddu kis kis bara smá“, sem ákærða svarar: „Haha æj nei þá fer ég ekki strax frammúr“. Brotaþoli segist þá þurfa að fara á fætur eftir 20 mínútur og ákærða segist ekki hafa tíma „fyrir 20 mín kúr“.

Brotaþoli sendir þá: „10 mín“ sem ákærða svarar: „10 mín og ég stilli klukku og bannað að tefja mig“. Brotaþoli svarar: „Okey“. Seint að morgni 15. maí 2017 sendir brotaþoli ákærðu: „Það er einn „lítill“ í herberginu til vinstri þegar maður labbar inn í íbúðina sem saknar þess að knúsa þig og væri alveg til í smá kúr þegar þú kæmir hei“. Ákærða svarar:

„Jamm ég kem samt ekki strax heim er að fara sækja um nýtt vegabréf og í smaralindina“.

Tæpum einum og hálfum tíma síðar spyr ákærða: „Hvenær ferð þú?“ Brotaþoli svarar:

„Svona 2“ og ákærða sendir: „Alright“. Brotaþoli segir þá: „Fæ að eiga þetta kúr inni“ sem ákærða svarar: „Haha Jam verð örugglega ekki komin fyrir það“.

16

Aðfaranótt 16. maí 2017 sendir brotaþoli: „Ef ég vakna ekki áður en þú skutlar pabba á morgun máttuendilega velja mig með knúsi þegar þú kemur tilbaka“. Undir hádegi svarar ákærða, eftir að brotaþoli hefur sent henni spurningarmerki: „Fer inn í herbergi sjálf, er mjög löt vil bara fá að vera ein“. Um miðjan dag 5. júlí 2017 sendir ákærða brotaþola, eftir að hann hefur fallist á að vera með [...]: „Getum svo haft kost þegar ég kem – Takk –

Kosy“, ásamt hjarta og lyndistákni sem er andlit með hjörtu í stað augna. Brotaþoli svarar:

„Jeij cuddle time“. Að morgni 6. júlí 2017 sendir brotaþoli ákærðu að „Koma kúra hjá mér“ sem ákærða svarar: „Ekkii stuði“. Brotaþoli lýsir því í kjölfarið að hann langi „samt í smá knús“. Ákærða sendir þá: „Ég nenni því eiginlega ekki er pirruð svona inni í mér og þá nenni ég voða lítilli snertingu hvað þá knusi“, sem brotaþoli svarar: „Okey“. Um hádegi 14. júlí 2017 sendir brotaþoli: „Koma knúsa A smá“. Tæpum fjórum tímum seinna sendir ákærða: „Viltu knús“, sem brotaþoli svarar játandi. Að morgni 25. júlí 2017 sendir brotaþoli: „Nennuru að kima og kúra smá hjá m-e-x“ sem ákærða svarar: „Er úti að njóta“.

Að morgni 19. ágúst 2017 spyr ákærða brotaþola hvort hann sé vakandi og heima, sem hann svarar játandi. Ákærða sendir þá: „Met að þú sert ekki búinn að klessa þer hingað“.

Að morgni 3. september 2017 sendir brotaþoli: „Komdu nú og knústu mig smá – Ég sagði ekki kshh kshh“. Ákærða sendir þá: „Nei ég er in the lærdóms zone“, sem brotaþoli svarar:

„Okímm goon in yo zone“. Síðdegis 7. september 2017 spyr ákærða hvar brotaþoli sé en hún er þá heima. Brotaþoli segist vera úti að fara að vinna og sendir meðal annars: „Vá missed opportunity“, sem ákærða svarar: „Hahaha“.

17

Framangreind samskipti áttu sér stað í gegnum forritið Messenger sem gefur meðal annars kost á því að þátttakendur gefi hvor/hver öðrum gælunafn sem báðir/allir þátttakendur sjá.

Í fyrirliggjandi samskiptum kemur meðal annars fram að brotaþoli hafi gefið ákærðu nafnið „K-kk-nf“, með hjarta, og heitið „Ég er bara gröð“, auk þess fram kom í framburði hans og föðurömmu fyrir dómi að hann hafi einnig notað heitið „G-kvk-þf píka“.

18

Fyrir héraðsdómi voru ákærða og brotaþoli spurð út í rafræn samskipti þeirra. Ákærða kvaðst alveg skilja „að aðrir sjái þetta eins og skrýtið“, miðað við það sem brotaþoli hafi gert sér, en á þessum tíma hafi henni fundist eins og hún „þyrfti að halda einhverjum fronti“. Brotaþoli hafi verið nánast eini vinur hennar á þessu tímabili og hún tali svona við alla vini sína. Þá bar ákærða meðal annars: „Eins og ég segi, ég var náttúrulega líka bara að reyna, þú veist þetta er sonur kærasta míns og ég er bara að reyna að halda þú veist öllu eðlilegu eða eins eðlilegt og hægt er.“ Spurð sérstaklega út í skilaboðin 25. ágúst 2016, um að hún og brotaþoli geri „eitthvað skemmtilegt meðan pabbi er í skólanum muhaha“, svaraði ákærða: „Þarna er ég [...] bara aftur að reyna að vera næs og reyna að gera eitthvað, þú veist þarna er ég að tala um kannski að, ég veit það ekki þú veist, fara að baka eða eitthvað, þú veist ég veit það ekki hvað, veit ekki nákvæmlega hvað ég var að, á þessum tíma, en eins og ég segi ég var bara einhvern veginn að reyna að þú veist vera góð og vera þú veist eðlileg og hafa allt venjulegt.“ Spurð út í samskipti 19. apríl 2017, sem enda með því að hún sendir: „10 mín og ég stilli klukku og bannað að tefja mig“, svaraði ákærða:

„Ég myndi ekki segja að við höfum farið að kúra. Ég var hjá honum já. [...] Settist hjá honum.“ Spurð um samskipti 14. júlí 2017, þar sem ákærða sendir: „Viltu knús“ og brotaþoli svarar játandi, sagði ákærða: „Ókei, það gæti vel verið að ég hafi knúsað hann, ég man ekki nákvæmlega eftir þessu. En það gæti alveg vel verið.“ Um samskipti 26. mars 2017, þar sem ákærða segist ekkert þurfa að skammast sín fyrir að segja að hún elski brotaþola, bar ákærða meðal annars: „Eins og ég er líka búin að vera að segja, ég var í sambandi með pabba hans, þetta er strákurinn hans.“ Spurður út í samskiptin 25. ágúst svolítið þú veist, við getum eytt einn og einn tíma saman núna án þess að vera að fela þetta heila helgi.“ Spurður hvort hann myndi segja að þetta hafi verið meint á kynferðislegan hátt svaraði hann játandi. Þá kvað hann spurningar sínar um hvort ákærða vildi koma að kúra hafa þýtt „náttúrulega meira en það oft“.

19

Nokkur vitni báru fyrir héraðsdómi um samband og samskipti ákærðu og brotaþola.

Föðuramma brotaþola, sem bjó lengst af því tímabili sem ákært er fyrir á hæðinni fyrir ofan ákærðu, brotaþola og föður brotaþola, bar meðal annars: „[Þ]au voru kærustupar, öll hegðun leit þannig út. Ég náttúrulega, eldhúsglugginn minn er fyrir ofan dyrnar hjá þeim og þau voru oft úti í garði hjá mér, bæði að hoppa saman á trampólíninu. Þau voru að fara í bíó saman, þau voru að fara að kaupa afmælisgjöf handa pabbanum saman. [...] Þau voru bara, höguðu sér eins og bestu vinir [...] og eins og ég segi, öll hegðun var þannig að þau bara döðruðu við hvort annað og þau voru kærustupar“. Móðir brotaþola bar meðal annars:

„[É]g upplifði sko eins og A og X væru bara bestu vinir og þau voru alltaf að gera allt saman og ég sagði einhvern tímann við A þegar við fórum í bíltúr að mín upplifun var bara eins og þau væru bara í sambandi nema eina sem að þau væru ekki að gera væri að sofa saman.“ Föðurbróðir brotaþola, F, kvaðst halda að „þeim hafi bara komið vel saman“ og vinur brotaþola, D, sagðist hafa tekið „alveg eftir því að þau voru alveg náin, ég vissi það alveg. [...] Ég vissi bara að þau þú veist eyddu stundum tíma saman til dæmis. [...] Þú veist ég sá alveg að þau voru náin en ég hefði ekki giskað á neitt meira en það“. Móðir ákærðu kvaðst stundum hafa fundist óviðeigandi hvernig brotaþoli kom fram við ákærðu.

Nánar lýsti hún því þannig að hann hafi verið „mikið utan í henni, að faðma hana, setjast hálfpartinn ofan á hana og það var svona margt svoleiðis“. Það hafi ekki virst vera illindi á milli þeirra en henni hafi oft fundist „svona eins og X liði illa eða fyndist þetta óþægilegt, en hún sagði aldrei neitt“.

20

Um framburð ákærðu og vitna fyrir héraðsdómi vísast að öðru leyti til lýsingar í hinum áfrýjaða dómi. Þó skal tekið fram að þar er ranghermt að brotaþoli hafi sagt að samfarir hans og ákærðu hefðu „oftast“ átt sér stað þegar þau voru ein heima enda var framburður hans skýr um að þetta hafi alltaf verið raunin. Eins skal tekið fram að þau atvik sem móðir brotaþola lýsir að hafi átt sér stað er brotaþoli sagði vinkonu sinni að hann ætlaði að [...] gerðust á undan þeim atvikum er hún kvað hafa átt sér stað þegar faðir brotaþola hringdi og sagði brotaþola vera kominn á geðdeild, en þetta er ekki fyllilega ljóst af lýsingu dómsins á framburðinum.

21

Í málinu liggur fyrir vottorð G geðlæknis vegna dvalar brotaþola á geðdeild Landspítalans [...]. til [...]. október 2017. Þar segir um tildrög innlagnarinnar: „Sambýliskona föður A ásakaði hann um að hafa nauðgað sér ítrekað síðustu 18 mánuði. Í framhaldinu var honum vísað út af heimili föður síns og var lagður inn skömmu síðar í alvarlegu þunglyndi og örvinglan. Hann var með áleitnar sjálfsvígshugsanir og fann fyrir vonleysi og einmanakennd.“ Í vottorðinu er sagt frá lýsingum brotaþola á samskiptunum við ákærðu og þar segir meðal annars: „Í öllum okkar samtölum var A samkvæmur sjálfum sér og breytti aldrei sögu sinni. Hann tók þessar ásakanir nærri sér og sömuleiðis að faðir hans skyldi ekki trúa sér, heldur taka afstöðu með sambýliskonu sinni. [...] Við komu var eins og A tryði þessum ásökunum og teldi sig einan bera ábyrgð á kynferðislegum samskiptum við sambýliskonuna enda virtist allt hans umhverfi reyna að telja honum trú um að svo væri.“ Í lokakafla vottorðsins segir meðal annars: „Hann velti mikið fyrir sér nauðgunarhugtakinu og skildi alls ekki hvernig sambýliskonan gæti fengið sig til að ásaka hann um nauðgun eftir allt það sem farið hefði þeirra á milli. Hann sagðist hafa talið þau ágæta vini og elskendur. [...] Sambýliskona föður hans erbæði eldri og þroskaðri en A og hefur andlega og líkamlega yfirburði gagnvart honum. Hann var alls óreyndur í kynferðismálum þegar samband þeirra hófst. Að mínu mati vitna viðbrögð A gegn ásökunum um nauðgun og hann er fremur þolandi en gerandi í málinu. Þetta hefur haft mikil og neikvæð áhrif á sálarlíf drengsins.“

22

Einnig liggur fyrir vottorð C, sálfræðings, sem ákærða leitaði til. Þar kemur fram að ákærða hafi alls mætt í 26 viðtöl hjá sálfræðingnum á tímabilinu 25. október 2017 til 17. apríl 2020.

Í samantekt vottorðsins segir meðal annars: „X var vísað til sálfræðiþjónustu Neyðarmóttökunnar vegna endurtekinna meintra kynferðisbrota sem stóðu yfir um rúmlega tveggja ára skeið. [...] Í viðtölunum var frásögn X ávallt trúverðug og gott samræmi var í frásögn hennar í viðtölum. Hún virtist hreinskilin og opinská og svaraði spurningum fúslega þó hún ætti einnig til að vera fámál, sem gæti skýrst af [...] hennar. Í viðtölunum kom oft fram sýnileg vanlíðan, hún virkaði döpur og táraðist eða grét stundum.

Tilfinningaleg ásýnd hennar var í samræmi við umræðuefnið hverju sinni. Í viðtölunum greindi X frá áfallastreitueinkennum eftir meint kynferðisbrot, hún átti gott með að lýsa einkennunum og gefa dæmi um þau. Sálræn einkenni hennar í kjölfar áfallsins samsvara einkennum sem eru þekkt hjá fólki sem hefur upplifað alvarleg áföll eins og líkamsárás, nauðgun, stórslys eða hamfarir. Niðurstöður formlegs greiningarmats voru að X uppfyllti öll greiningarskilmerki áfallastreituröskunar eftir meint kynferðisbrot sem áttu sér stað frá september 2015 til október 2017 af hendi stjúpsonar hennar á þeim tíma. [...] Í ofanálag er hún að takast á við afleiðingar tengdar réttarvörslukerfinu en hún hefur greint frá að upplifa að kerfið hafi algjörlega brugðist sér og er ákæra nú á hendur henni að valda henni mikilli vanlíðan.“

23

Þá liggur fyrir vottorð P, sálfræðings hjá [...], sem ákærða leitaði til á vormánuðum 2019 í kjölfar [...]. Í vottorðinu segir meðal annars: „X greindi u- r frá því að hún hefði orðið fyrir alvarlegu áfalli, þ. e. kynferðisofbeldi af hendi sonar sambýlismanns síns og að hún hefði kært ofbeldið en málið hafi verið fellt niður X greindi frá afleiðingum áfallsins, svo sem mikla skömm tengda því að hafa ekki getað stöðvað ofbeldið, en hún lýsti því að hún hafi frosið íþessum aðstæðum. Þá lýsti hún sjálfsásökunum, sterkri sektarkennd og skömm yfir að hafa ekki getað sagt frá áfallinu og neikvæðum afleiðingum þess á samband við maka.

X var mjög trúverðug þegar hún ræddi um reynslu sína og var tjáning tilfinninga í samræmi við frásögn. Ljóst var að bæði áfallið sjálft sem og afleiðingar þess voru henni verulega sársaukafullar.“ Í vottorðinu segir einnig: „Eftirköst áfallsins reyndust henni mjög erfið að yfirstíga og er talið að þessir erfiðleikar hafi verið undanfari að versnandi líðan og [...], en X átti erfitt með að sjá leið út úr þáverandi stöðu.“

24

Fyrir liggur handskrifuð lýsing ákærðu á samskiptum hennar við brotaþola, sem hún virðist hafa afhent lögreglu er hún lagði fram kæru og borin var undir hana fyrir héraðsdómi. Þar segir meðal annars: „Ég þori sjaldnast að gera neitt ég frýs bara og verð alveg stjörf, kem ekki upp orði. Ég hef reynt að velta mér, eða snúa mér og fara í fósturstellingu því þá er erfiðara að komast að píkunni minni. Þrátt fyrir það þá heldur hann áfram. Það hafa verið 2 x þar sem ég er vakandi þegar kærasti minn fer snemma og A kemur inn í herbergi. Í bæði skiptin var ég alveg nakin – sef stundum þannig. Hann kemur og ætlar að leggjast hjá mér, þá hef ég sagt A ég er nakin þetta er mjög óviðeigandi farðu í þitt rúm, hitt skiptið sagði ég: ég er að reyna sofa farðu í þitt rúm. Þá gerir hann það.“ Hið síðastnefnda staðfesti ákærða fyrir dómi.

25

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar í heild hljóð- og myndupptökur af framburði ákærðu og brotaþola fyrir héraðsdómi.

Niðurstaða

26

Líkt og fyrr greinir er ákæra málsins í tveimur liðum. Í fyrri lið er ákærðu gefið að sök kynferðisbrot með því hafa átt í kynferðissambandi við sambúðarbarn sitt, brotaþola, frá september 2015 til [...]2017, er pilturinn var 16 til 17 ára. Hafi þau margsinnis haft samræði og önnur kynferðismök á sameiginlegu heimili þeirra. Er þetta talið varða við 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga, en þar segir að hver sem hefur samræði eða önnur kynferðismök við barn á aldrinum 15, 16 eða 17 ára sem er kjörbarn hans, stjúpbarn, fósturbarn, sambúðarbarn eða barn sem er tengt honum þannig fjölskylduböndum í beinan legg, eða barn sem honum hefur verið trúað fyrir til kennslu eða uppeldis, skuli sæta fangelsi allt að 12 árum.

27

Þegar brotaþoli flutti til föður síns á vormánuðum 2015 var faðir hans í sambúð með ákærðu. Eftir að brotaþoli flutti inn voru þau þrjú saman í heimili fram yfir það tímabil sem ákært er fyrir. Samkvæmt þessu er enginn vafi á því að brotaþoli var sambúðarbarn ákærðu á tímabilinu. Sjónarmið ákærðu um að hvorki hún né brotaþoli hafi litið á hana sem stjúpmóður geta engu breytt um framangreinda staðreynd. Þá bera áður rakin rafræn samskipti þeirra raunar að talsverðu leyti með sér samband barns og uppalanda, sbr. hluta samskiptanna sem rakin eru í mgr. 8 að framan, auk þess sem ákærða hefur meðal annars skýrt hin vinalegu samskipti þeirra á milli með vísan til stjúptengsla þeirra. Bæði brotaþoli og ákærða hafa borið um ítrekað samræði og önnur kynferðismök en eru ósammála um hvort þau hafi átt sér stað með eða gegn vilja ákærðu. Telur ákærða tilvikin hafa verið samtals um 35 en brotaþoli telur þau hafa verið um 100 talsins. Samkvæmt framangreindu eru fyrir hendi öll skilyrði til sakfellingar samkvæmt 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga nema lagður verði til grundvallar sá framburður ákærðu að brotaþoli hafi nauðgað henni í nefnd sinn.

28

Framburður brotaþola um kynferðislegt samband hans og ákærðu hefur verið einlægur og stöðugur í öllum meginatriðum, jafnt fyrir dómi sem hjá lögreglu. Þá fær hann stuðning í rafrænum samskiptum þeirra ákærðu sem áður eru rakin sem og framburði annarra vitna.

Þannig bera fyrirliggjandi skilaboð með sér náin og innileg samskipti, með kynferðislegum undirtóni, þar sem ítrekað er boðið „knús“ og „kúr“. Að auki innihalda skilaboðin ástarjátningar frá báðum aðilum. Þá bar föðuramma brotaþola meðal annars fyrir dómi að öll hegðun ákærðu og brotaþola hefði verið þannig að þau „döðruðu við hvort annað og þau voru kærustupar“, og móðir brotaþola lýsti því að hún hefði upplifað samskipti þeirra eins og þau væru í sambandi, fyrir utan það að þau væru ekki að sofa saman. Verður í ljósi þessa að meta framburð brotaþola trúverðugan. Þótt brotaþoli hafi sagt nokkrum vitnum um það leyti er hann lagðist inn á geðdeild í [...] október 2017 að hann hafi nauðgað ákærðu verður það ekki talið raska þeirri niðurstöðu. Líkt og rakið er í hinum áfrýjaða dómi verður að meta þá háttsemi í ljósi andlegs ástands brotaþola á þeim tíma og þeirra atvika sem leiddu til þess að hann lagðist inn á geðdeild. Hann hafði verið sakaður um alvarleg brot gegn ákærðu, verið úthýst af heimilinu af föður sínum, var í miklu uppnámi, örvinglaður og með sjálfsvígshugsanir, og bar fyrir dómi að hann hafi á þeim tímapunkti verið búinn að mála sig sem skrímsli og hafi frekar viljað lifa í lygi en að en að takast á við það sem væri að gerast; hann hefði verið „bara tilbúinn að taka [s]ig af lífi“. Þá liggur fyrir vitnisburður fagfólks á geðdeild um að það hafi strax haft efasemdir um fyrrnefnda frásögn hans og þegar brotaþoli gaf fyrst skýrslu hjá lögreglu, 31. október 2017, lýsti hann atvikum með sams konar hætti og hann hefur gert síðan. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms leiðir framburður ákærðu og föður brotaþola um ósannsögli brotaþola ekki heldur til þess að ástæða sé til að draga trúverðugleika framburðar hans í efa.

29

Að sama skapi verður að telja að framburður ákærðu fari illa saman við ýmis gögn í málinu og sé ótrúverðugur. Framburðurinn er nánar tiltekið á þann veg að brotaþoli hafi framið kynferðisbrot gegn ákærðu um það bil 35 sinnum á rúmlega tveggja ára tímabili. Í öll skiptin hafi hún verið sofandi er þetta hófst, hana minni að hún hafi sagt nei í fyrsta skiptið en að öðru leyti hafi hún ávallt frosið og ekki getað mótmælt. Hún lýsir ekki ofbeldi, hótunum eða annars konar ólögmætri nauðung, kveðst ekki hafa verið hrædd við ofbeldi af hálfu brotaþola en að hún hafi verið hrædd við verknaðinn sem slíkan. Telja verður með nokkrum ólíkindum, í ljósi hins langa tímabils, fjölda ætlaðra brota og yfirburðastöðu ákærðu vegna aldurs og stöðu á heimilinu, að hún hafi á engan hátt getað spornað við hinum ætluðu brotum og að hún hafi ekki rætt þau við nokkurn mann fyrr en um það leyti er brotaþoli hóf að segja að þau hefðu átt í sambandi. Þá fer framburður ákærðu illa saman við lýsingu vitna á hinu nána sambandi hennar og brotaþola og hin innilegu rafrænu samskipti sem að framan er lýst. Hvergi í þeim má greina nokkuð um að brotaþoli hafi á einhvern hátt brotið gegn ákærðu og mörg skilaboðanna sem gengu þeirra á milli er ekki unntað skilja öðruvísi en sem tilvísun til náins samneytis. Þar má til dæmis nefna skilaboð 19. apríl 2017 þar sem ákærða segist ekki hafa „tíma fyrir 20 mín kúr“ en fellst á 10 mínútur með orðunum: „10 mín og ég stilli klukku og bannað að tefja mig“. Eins má nefna skilaboð ákærðu 25. ágúst 2016 þar sem hún lýsir helgi þar sem faðir brotaþola er að heiman sem veislu og segir meðal annars að hún og brotaþoli muni gera „eitthvað skemmtilegt meðan pabbi er í skólanum muhaha“. Telja verður að skýringar ákærðu fyrir dómi, í þá veru að hún hafi þarna kannski verið að tala um að „fara að baka eða eitthvað“, séu ótrúverðugar og að framburður brotaþola um að þetta hafi verið meint á kynferðislegan hátt sé mun trúverðugari. Þá er til þess að líta að fyrirliggjandi gögn bera með sér allmörg tilvik þar sem ákærða hafnar brotaþola án þess að annað verði séð en að hann hafi virt þá afstöðu fullkomlega. Þannig má nefna hina handskrifuðu lýsingu ákærðu, sem rakin er í mgr. 24 að framan, þar sem nefnd eru tvö tilvik þar sem ákærða hafi sagt brotaþola, er hann ætlaði að leggjast í rúm hennar, að fara í sitt rúm, sem hann hafi þá gert. Eins má nefna rafræn samskipti 18. janúar, 20. febrúar, 6. júlí og 3. september 2017, sem áður eru rakin, þar sem ákærða hafnar í öllum tilvikum boðum brotaþola um kúr og knús og hann svarar alltaf með „allt í lagi“ eða öðrum skilaboðum sama efnis. Loks verður að telja framburð ákærðu að nokkru leyti þversagnakenndan. Þannig kannast hún við náinn vinskap við brotaþola og lýsir því meðal annars að hann hafi verið „nánast eini vinur [hennar] á þessumtíma“ en ber um leið að henni hafi fundist „mjög óþægilegt að hafa hann inni á [þeirra] heimili“ og því leitast við að koma því til leiðar að hann yrði meira hjá móður sinni. Þá lýsir hún því að henni hafi liðið mjög illa eftir að brotaþoli braut á henni en að vinasambandi þeirra hafi þó ekki lokið fyrr en hann viðurkenndi að hafa brotið á henni, enda hafi hún þá í fyrsta skipti „fattað[...] að öll þessi skipti að þetta hafi virkilega verið að gerast“.

30

Í málinu liggur fyrir sálfræðivottorð vegna ákærðu þar sem talið er að hún uppfylli öll greiningarskilmerki áfallastreituröskunar eftir meint kynferðisbrot frá september 2015 til október 2017, sem og vottorð sálfræðings hjá [...], sbr. mgr. 22 og 23 hér að framan. Þessi gögn byggja á viðtölum við ákærðu eftir að atvik málsins gerðust. Áður rakin samtímagögn bera á hinn bóginn á engan hátt með sér slík einkenni á því tímabili sem ákært er fyrir. Geta nefnd vottorð ein og sér ekki leitt til þess að framburður ákærðu verði lagður til grundvallar, ekki frekar en það vottorð sem rakið er í mgr. 21 getur eitt og sér leitt til þess að framburður brotaþola verði lagður til grundvallar.

31

Samkvæmt öllu því sem hér hefur verið rakið verður að meta framburð brotaþola, um ítrekað samræði og kynferðismök hans og ákærðu með vilja beggja, trúverðugan og leggja hann til grundvallar niðurstöðu en hafna framburði ákærðu, um kynferðisbrot brotaþola, sem ótrúverðugum. Telst þannig sannað, gegn neitun ákærðu, að hún hafi gerst sek um þá háttsemi sem greinir í fyrri ákærulið. Verður hún því sakfelld fyrir brot gegn 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga.

32

Í síðari ákærulið er ákærða sökuð um rangar sakargiftir með því að hafa með rangri kæru hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 23. október 2017 leitast við að koma því til leiðar að brotaþoli yrði sakaður um eða dæmdur fyrir að hafa nauðgað henni ítrekað og áreitt hana kynferðislega frá september 2015 til október 2017, á sameiginlegum heimilum þeirra. Þessi háttsemi hafi leitt til þess að lögregla hóf rannsókn máls nr. 007- 2017- [...]og tekin hafi verið skýrsla af brotaþola með réttarstöðu sakbornings 31. október 2017. Er þetta talið varða við 1. mgr. 148. gr. almennra hegningarlaga en þar segir að hver sem með rangri kæru, röngum framburði, rangfærslu eða undanskoti gagna, öflun falsgagna eða á annan hátt leitast við að koma því til leiðar að saklaus maður verði sakaður um eða dæmdur fyrir refsiverðan verknað skuli sæta fangelsi allt að 10 árum.

33

Í ákæru og lögregluskýrslu virðist dagsetning á því hvenær ákærða lagði fram kæru vera röng, enda kemur fram í endurriti þeirrar skýrslu sem hún gaf af því tilefni að þá sé þriðjudagurinn 24. október 2017. Þetta kemur þó ekki í veg fyrir að ákærða verði sakfelld samkvæmt ákæruliðnum, sbr. 2. málslið 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

34

Að framan hefur ákærða verið sakfelld fyrir kynferðisbrot gegn brotaþola en í þeirri niðurstöðu fólst að framburði ákærðu um endurtekin kynferðisbrot brotaþola var hafnað.

Sennileg rök verða ekki talin standa til þess að ákærða hafi upplifað háttsemi brotaþola sem nauðung er hún hafi mátt þola eða að hún hafi með sanngjörnum hætti mátt ætla að svo væri. Gat henni ekki dulist að hún var með rangri kæru og röngum framburði að saka brotaþola um refsiverða háttsemi. Samkvæmt því og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður ákærða sakfelld fyrir brot gegn 1. mgr. 148. gr. almennra hegningarlaga samkvæmt síðari lið ákæru.

35

Fallist er á sjónarmið við ákvörðun refsingar sem rakin eru í hinum áfrýjaða dómi, sbr. þó 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, sem jafnframt ber að líta til. Þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin í héraðsdómi.

36

Bótakrafa brotaþola er bundin við brot ákærðu gegn 1. mgr. 148. gr. almennra hegningarlaga. Í hinum röngu sakargiftum fólst ótvírætt ólögmæt meingerð ákærðu gegn brotaþola samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Á hann því rétt á miskabótum. Í ljósi þess sem fyrir liggur um áhrif sakargiftanna á líf og heilsu brotaþola þykir bótakröfunni í hóf stillt. Verður hún því tekin til greina að fullu með þeim hætti sem gert var í héraði. Þá verður ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað staðfest.

37

Samkvæmt öllu framangreindu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur. Ákærða verður dæmd til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda og þóknun skipaðs réttargæslumanns, sem ákveðast að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærða, X, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.849.884 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, E-kk-ef Þ-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 1.272.240 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, A-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 471.200 krónur.

Dómur Héraðsdóms Reykjaness 23. júlí 2020

Mál þetta, sem var tekið til dóms 25. júní síðastliðinn, höfðaði héraðssaksóknari með ákæru 5. mars 2020 á hendur ákærðu, X, kt. [...], [...], Kópavogi;,, fyrir eftirtalin brot gegn almennum hegningarlögum:1. Kynferðisbrot, með því að hafa á átt í kynferðissambandi við sambúðarbarn sitt, A, kennitala [...], frá september 2015 til [...]2017, er pilturinn var 16 til 17 ára, en ákærða og A höfðu margsinnis samræði og önnur kynferðismök á sameiginlegu heimili þeirra að [...] í Reykjavík.

Telst þetta varða við 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Rangar sakargiftir, með því að hafa með rangri kæru hjá Lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu mánudaginn 23. október 2017 leitast við að koma því til leiðar að A yrði sakaður um eða dæmdur fyrir að hafa ítrekað nauðgað henni og áreitt hana kynferðislega á tímabilinu frá september 2015 til október 2017, á sameiginlegum heimilum þeirra að [...] í Reykjavík og [...] í Kópavogi, sem leiddi til þess að lögregla hóf rannsókn máls nr. 007-2017-[...] og tekin var skýrsla af A með réttarstöðu sakbornings þriðjudaginn 31. október 2017.

Telst þetta varða við 1. mgr. 148. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kennitala [...], er þess krafist að ákærða verði dæmd til að greiða honum 700.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. október 2017 til þess dags er mánuður er liðinn frá því að krafan var birt ákærðu, en frá þeim degi er krafist dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. til greiðsludags. Þá er krafist þóknunar tilnefndum og síðar skipuðum réttargæslumanni til handa, sbr. 48. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, [... ].“

Ákærða krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins og að sakarkostnaður þar með talin þóknun verjanda verði greidd úr ríkissjóði. Til vara er gerð krafa um vægustu refsingu sem lög leyfa. Þá krefst ákærða þess aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi, en til vara lækkunar kröfunnar.

I

Málsatvik

Aðdraganda þessa máls má rekja til þess er brotaþoli fluttist frá móður sinni til föður síns á vormánuðum 2015. Faðir brotaþola var í ástarsambandi og sambúð með ákærðu þessa máls en hún er sex árum eldri en brotaþoli. Fjölskyldan bjó fyrst að [...] í Reykjavík en flutti svo að [...] í Kópavogi. Með ákærðu og brotaþola tókst náið vinasamband. Samband þeirra varð svo kynferðislegt og höfðu þau fyrst samfarir í september 2015 þegar faðir brotaþola var staddur erlendis [...]. Fyrir liggur í málinu að upp frá því höfðu ákærða og brotaþoli ítrekað samfarir eða önnur kynferðismök á heimili sínu. Í október 2017 komst upp um kynferðissamband ákærðu og brotaþola. Leiddi það til mikilla átaka og uppnáms innan fjölskyldunnar. Brotaþoli glímdi í kjölfarið við mikla andlega vanlíðan og [...] og lagðist inn á geðdeild [...]. október 2017. Ákærða mætti á lögreglustöð mánudaginn 23. október 2017 og lagði fram kæru um nauðgun á hendur brotaþola. Hélt ákærða því fram að brotaþoli hefði ítrekað nauðgað sér og áreitt hana kynferðislega á tímabilinu frá september 2015 til október 2017 á sameiginlegum heimilum þeirra að [...] í Reykjavík og [...] í Kópavogi. Þetta leiddi til þess að lögregla hóf rannsókn máls nr. 007-2017-[...] og tók meðal annars skýrslu af brotaþola með réttarstöðu sakbornings 31. október 2017. Þann 18. september 2018 var ákærðu og brotaþola tilkynnt sú ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu að hætta rannsókn málsins með vísan til 4. mgr. 52. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ákærða kærði þá ákvörðun til ríkissaksóknara. Ríkissaksóknari staðfesti ákvörðun lögreglustjóra um niðurfellingu máls 16. janúar 2018. Þann 11. október 2018 lagði brotaþoli fram kæru á hendur ákærðu fyrir kynferðisbrot. Sama dag lagði brotaþoli fram skaðabótakröfu á hendur ákærðu. Við svo búið hóf lögregla rannsókn máls nr. 007-2018-[...]. Var þá ákveðið að taka skýrslu af ákærðu með réttarstöðu sakbornings fyrir meint brot gegn 148. gr. og 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við rannsókn málsins var á ný tekin skýrsla af brotaþola. Rannsókn þess máls leiddi til útgáfu ákæru 5. mars 2020 sem dómurinn hefur til meðferðar í máli þessu.

II

Framburður ákærðu, brotaþola og annarra vitna Verður nú gerð greinfyrir framburði ákærðu, brotaþola og annarra vitna við aðalmeðferð málsins að því marki sem nauðsynlegt þykir til úrlausnar þess.

Ákærða, X, bar um að hún hafi fyrst hitt brotaþola á árinu 2015. Brotaþoli hafi búið hjá móður sinni en komið í heimsókn til föður síns. Faðir brotaþola hafi kynnt brotaþola fyrir ákærðu yfir máltíð sem kærustu sína og sagt að ákærða yrði aldrei stjúpmamma brotaþola þar sem hún myndi aldrei ganga í það hlutverk. Brotaþoli hafi flust inn á heimili ákærðu og föður brotaþola í maí 2015. Brotaþoli væri jákvæður strákur sem kynni á fólk.

Ákærða væri hins vegar feimin og með [...]. Ákærða eigi fáa en góða vini og hafi á umræddum tíma fjarlægst vini sína. Með ákærðu og brotaþola hafi tekist vinasamband. Raunar hafi brotaþoli verið „nánast eini vinur“ ákærðu á þessum tíma. Kannaðist ákærða við að hún og brotaþoli hafi farið saman í ljós, sund, ræktina og út að borða. Ákærða kannaðist við að hafa boðið brotaþola með sér á [...] námskeið. Þá hafi þau spjallað saman um enska boltann. Ákærða hafi stundum sótt brotaþola í skólann og brotaþoli spjallað við ákærðu um skólann sinn. Ákærða hafi farið í bíó með brotaþola og föður hans og þau verið mikið þrjú saman. Ákærða og brotaþoli hafi verið mikið saman tvö heima „en ekki út á við“. Ákærða hafi eldað mat fyrir alla í fjölskyldunni, en ekki séð um þvott af brotaþola. Brotaþoli hafi stundum spurt ákærðu ráða um stelpur, hvernig hann ætti að bjóða stelpum út og hvernig bæri að haga sér á stefnumóti. Þau hafi ekki rætt hvort brotaþoli væri reyndur í kynferðismálum. Kvaðst ákærða ekki hafa áttað sig á því þá en síðar heyrt að brotaþoli hafi verið hrifinn af sér á þessum tíma. Brotaþoli hafi stundum sýnt af sér óþægilega hegðun inni á heimilinu og ákærða viljað að brotaþoli væri meira hjá móður sinni. Ákærða hafi til dæmis reynt að koma því til leiðar að brotaþoli væri hjá móður sinni þegar faðir brotaþola væri erlendis. Brotaþoli hafi til að mynda stundum gengið upp að ákærðu og knúsað hana. Ákærðu hafi fundist það óþægilegt og nefnt það við föður brotaþola sem svaraði því til að brotaþoli væri bara knúsari.

Brotaþoli og ákærða hafi haft samfarir í fyrsta sinn í september 2015 þegar faðir brotaþola var staddur erlendis [...]. Ákærða eigi yfirleitt erfitt með að sofna og hafi beðið brotaþola að sitja hjásér meðan hún sofnaði. Brotaþoli hafi tekið vel í bón ákærðu og setið hjá henni þar til hún sofnaði. Ákærða sofi yfirleitt nakin, en hafi þó farið að sofa í náttbuxum og bol eftir að brotaþoli fluttist inn á heimilið. Ákærða hafi vaknað við að brotaþoli hafi verið strjúka brjóst og maga ákærðu. Brotaþoli hafi farið inn á hlýrabol ákærðu og síðan farið að strjúka og klípa í rass ákærðu. Ákærða hafi snúið baki í brotaþola en fundist sem hann væri að fróa sér á meðan á strokunum stóð. Brotaþoli hafi farið inná ákærðu og stungið fingrum sínum í leggöng hennar. Því næst hafi brotaþoli reynt að setja lim sinn í leggöng ákærðu. Ákærða hafi þá frosið en brotaþoli hafi haldið áfram þrátt fyrir það og nauðgað henni. Eftir kynmökin hafi brotaþoli farið inn á bað. Ákærða hafi heyrt í vaskinum og klósettinu. Svo hafi brotaþoli komið aftur og farið að sofa. Daginn eftir hafi brotaþoli farið í skólann. Ákærða hafi ekki treyst sér til þess að mæta í skólann heldur legið uppi í rúmi og liðið afar illa. Brotaþoli hafi komið heim úr skólanum síðar um daginn og látið eins og ekkert væri. Daginn eftir, þegar ákærða hafi verið að fara að sofa hafi brotaþoli spurt ákærðu hvort hún vildi að brotaþoli vekti eftir sér en hún svarað neitandi og farið að sofa. Ákærða hafi vaknað við að brotaþoli hafi verið að káfa á henni og strjúka. Það sama hafi svo gerst, ákærða hafi frosið og brotaþoli hafi nauðgað henni aftur.

Ákærða sagði að kynferðisleg samskipti ákærðu og brotaþola hafi svo alltaf haft svipaðan aðdraganda. Ákærða sofi mjög fas tog hafi alltaf verið sofandi þegar samfarirnar hófust. Yfirleitt hafi samfarirnar hafist að nóttu til, þegar faðir brotaþola var erlendis, eða seint á kvöldin þegar faðir brotaþola var fjarverandi vegna [...], eða snemma á morgnana þegar faðir brotaþola var farinn í vinnuna. Brotaþoli hafi þá byrjað á því að strjúka ákærðu þegar hún var sofandi og hún frosið. Ákærðu hafi liðið sem hún gæti ekki hreyft sig eða komið upp orði. Ákærðu hafi liðið sem hún væri á staðnum en samt ekki. Eftir samfarirnar hafi ákærða legið kyrr og ekki endilega áttað sig á því hvað hefði gerst. Við tæki vanlíðan. Stundum hefði ákærða farið fram úr svefnherberginu eftir á og mætt brotaþola. Aðspurð um hvernig samskiptin á milli brotaþola og ákærðu væru þá svaraði ákærða því til að það væri eins og ekkert hefði gerst.

Brotaþoli hafi nauðgað ákærðu í um 15 skipti. Önnur skipti, þar sem brotaþoli hafi káfað á ákærðu eða verið að fróa sér, hafi verið 15-20 talsins. Kynferðisleg samskipti þeirra í heild hafi verið um 35 talsins. Ákærða kvaðst aldrei hafa tekið virkan þátt í kynmökunum né gefið samþykki sitt. Aðspurð kvað ákærða sig minna að hún hafi sagt nei við brotaþola að minnsta kosti einu sinni, það hafi verið í fyrsta sinn sem þau höfðu samfarir en brotaþoli haldið áfram þrátt fyrir það. Með því að hafa í reynd ekki verið á staðnum eða tekið neinn þátt í kynmökunum hefði ákærða gefið brotaþola til kynna að hún vildi þetta ekki. Brotaþoli hafi átt að geta skilið það. Aðspurð kvaðst ákærða ekki hafa óttast að brotaþoli myndi beita hana ofbeldi. Brotaþoli hefði ekki beitt hana ofbeldi eða hótað því. Ákærða hafi engu að síður verið hrædd en frekar við það sem var að gerast þegar brotaþoli var að brjóta á ákærðu. Ákærða hafi ekki getað séð fyrir hvernig brotaþoli brygðist við. Síðasta skiptið sem ákærða og brotaþoli hafi haft samfarir hafi verið í október 2017 á heimili þeirra að [...] í Kópavogi þegar ákærða var að læra undir próf. Sólin hafi skinið óþægilega inn í svefnherbergi ákærðu og birtan truflað hana. Ákærða hafi því spurt brotaþola hvort hún mætti leggja sig í rúminu hans og brotaþoli svarað því játandi. Ákærða hafi verið sofnuð en vaknað við að brotaþoli væri byrjaður að káfa á ákærðu. Því næst hafi brotaþoli nauðgað ákærðu.

Ákærða hafi fundið fyrir vanlíðan í kjölfar kynferðislegra samskipta hennar og brotaþola. Ákærða og brotaþoli hafi aldrei rætt kynferðisleg samskipti sín. Ákærða hafi aldrei rætt þetta við neinn á meðan á þessu stóð og fundið fyrir skömm yfir því að hafa verið nauðgað. Enda þótt ákærða hafi vitað að brotaþoli væri ítrekað búinn að brjóta á henni í tvö ár hafi ákærða ekki getað viðurkennt það fyrir sjálfri sér. Ákærða hafi lengi vel kennt sér um og fundist það sér að kenna að hafa ekki stoppað þetta. Annað foreldri ákærðu sé alkóhólisti. Af þeim sökum hafi ákærða snemma lært að ýta öllu undir teppið og tala ekki um hlutina. Þetta hafi fylgt ákærðu út í lífið.

Fyrir dómi var borið undir ákærðu handskrifað bréf sem hún afhenti lögreglu við rannsókn málsins. Þar segir að í tvö skipti hafi brotaþoli komið inn til ákærðu og ætlað að leggjast hjá henni þar sem hún lá vakandi og nakin uppi í rúmi. Ákærða hafi sagt brotaþola að þetta væri óviðeigandi, beðið hann að fara og brotaþoli hlýtt því. Í þessu samhengi bar ákærða svo að aðalmunurinn á þessum skiptum og hinum 15 skiptunum, sem ákærða og brotaþoli höfðu samfarir, liggi í því að í hin skiptin hafi ákærða verið sofandi. Í þau skipti hafi ákærða frosið og ekki getað komið upp orði. Í áðurnefndu bréfi segir jafnframt að brotaþoli hafi ítrekað komið inn til ákærðu og lagst hjá henni, knúsað hana og strokið á hálsi eða baki og kysst ákærðu á ennið eða höfuðið. Ákærða bar svo fyrir dómi að hún hafi vaknað við þetta og þótt þetta skrýtið og óviðeigandi. Í sama bréfi segir jafnframt að brotaþoli hafi spurt ákærðu hvort hann mætti putta hana eða setja getnaðarlim sinn inn leggöng hennar en hún aldrei gefið honum svar svo að brotaþoli hafi bara gert það. Svaraði ákærða því til fyrir dómi að hún vissi ekki hvernig maður sýndi samþykki öðruvísi en að taka þátt í samförunum, vera með og vakandi.

Fyrir dómi voru borin undir ákærðu samskipti ákærðu og brotaþola á samfélagsmiðlinum Facebook á umræddu tímabili. Kvaðst ákærða kannast við samskiptin. Samskiptin væru eðlileg milli vina og ákærða tali svona við alla vini sína. Kvaðst ákærða þó skilja að öðrum gætu þótt samskiptin skrýtin. Ákærðu hafi hins vegar liðið eins og hún þyrfti að halda „einhverjum fronti“ og hafi verið að reyna að halda öllu eðlilegu gagnvart syni kærasta síns. Ákærða sé mjög meðvirk og hrædd um að aðrir dæmi sig á því hvernig hún svari eða svari ekki. Borin voru undir ákærðu samskipti hennar við brotaþola 12. apríl 2016 þar sem ákærða býðst til að sækja brotaþola í skólann og skutla honum heim. Í samskiptunum kallar brotaþoli ákærðu „hottý“ og ákærða kallar sig sama heiti. Ákærða hafi verið í námi við [...] en brotaþoli í [...]. Það hefði að mati ákærðu verið fáránlegt að bjóða brotaþola ekki far enda hefði hann annars þurft að taka strætó. Ákærða viðhefði þennan talsmáta við alla vini sína. Þá voru borin undir ákærðu fyrir dómi samskipti ákærðu og brotaþola frá 25. ágúst 2016 þar sem ákærða segir við brotaþola að þau ætli að „gera eitthvað skemmtilegt meðan pabbi er í skólanum muhaha“, og svarar brotaþoli því játandi. Ákærða kvaðst þarna hafa verið að reyna að vera góð og eðlileg. Ákærða viti ekki nákvæmlega hvað við hafi verið átt í umrætt sinn, ef til vill að þau gætu farið að baka. Borin voru undir ákærðu fyrir dómi ítrekuð samskipti ákærðu og brotaþola á Facebook um knús, kúr og nudd. Ákærða sagðist eiga mjög erfitt með að svara skilaboðum sem þessum og geti ekki sagt nei. Ákærða og brotaþoli hafi þó ekki verið að knúsast og kúra saman. Brotaþoli hafi í eitt skiptið nuddað axlir ákærðu og föður brotaþola þegar þau voru að lesa. Í eitt eða tvö skipti hafi brotaþoli nuddað axlir ákærðu þegar hún var að lesa og glósa. Ákærða var í þessu samhengi spurð út í samskipti brotaþola og ákærðu frá 21. október 2016. Þar segist brotaþoli hálfvaknaður og ákærða megi vekja sig með því að koma og kúra og ákærða svarar því til að það geri hún ef hún hafi tíma. Ákærða kvaðst fyrir dómi ekki hafa farið og kúrt með brotaþola umrætt sinn. Þá var ákærða fyrir dómi spurð út í samskipti frá 23. janúar 2017 þar sem ákærða minnir brotaþola á að hún eigi bókaðan tíma hjá honum í nudd. Svaraði ákærða því til að þetta hafi verið eina skiptið sem ákærða hafi beðið brotaþola um að veita sér axlarnudd. Borin voru undir ákærðu samskipti hennar og brotaþola frá 19. apríl 2017 þar sem brotaþoli og ákærða ræða um að kúra saman. Ákærða svaraði því til aðhún hafi ekki kúrt hjá ákærða umrætt sinn heldur sest hjá honum. Þá var ákærða spurð út í samskipti sín og brotaþola þar sem ákærða spyr brotaþola hvort hann vilji knús og brotaþoli svarar því játandi. Ákærða bar um að það gæti vel verið að hún hafi knúsað brotaþola umrætt sinn, en hún muni þó ekki nákvæmlega eftir þessu. Ákærða var spurð út í samskipti sín og brotaþola þar sem ákærða talar meðal annars um að hún sé í skrýtnum aðstæðum sem hún hafi ekki mikla reynslu af en að hún elski aðstæðurnar. Ákærða viti að brotaþola sé ekki illa við sig, annars væri brotaþoli ekki svona góður við hana. Aðspurð út í þessi samskipti kvaðst ákærða hafa verið hrædd um að segja eitthvað vitlaust eða særa brotaþola. Ákærða hafi viljað koma vel fram við brotaþola því að hann væri sonur kærasta hennar. Þá var ákærða fyrir dómi spurð út í samskipti hennar og brotaþola þar sem ákærða segist ekki þurfa að skammast sín fyrir að segja að hún elski brotaþola og brotaþoli segist elska hana líka. Ákærða kannaðist við orðaskiptin og kvaðst líka myndu segja vinum sínum að hún elski þá.

Aðspurð um aðdraganda þess að málið komst upp kvaðst ákærða hafa heyrt af því að brotaþoli hafi sent vinkonu sinni, B, skilaboð á samfélagsmiðlinum snapchat og sagt henni að hann ætli að [...]. Vinkonan hafi hringt á lögregluna sem hafi haft samband við föður brotaþola. Faðir brotaþola hafi farið upp í skóla og fengið þær upplýsingar að brotaþoli væri þar í kennslustund. Síðar sama dag hafi faðir og móðir brotaþola reynt að ræða við hann. Brotaþoli hafi ekki tekið vel í það. Lögreglan hafi farið með brotaþola á bráðamóttökuna í viðtal. Í vikunni á eftir hafi faðir brotaþola aftur reynt að tala við brotaþola og hann þá sagt föður sínum að hann beri tilfinningar til ákærðu. Einum eða tveimur dögum seinna hafi brotaþoli komið til ákærðu og viðurkennt að hann væri búinn að vera að brjóta á henni með því að káfa á henni og snerta hana á óviðeigandi hátt. Brotaþoli hafi sagt ákærðu að hann hafi vitað að ákærða vildi þetta ekki en hann ekki getað stoppað sig. Framað þeirri stundu kvaðst ákærða hafa getað lokað á meinta kynferðislega misnotkun brotaþola, en þarna hafi ákærða áttað sig á því að þetta hafi virkilega gerst. Brotaþoli hafi sagt ákærðu að hann hafi sagt föður sínum frá þessu, sem hafi hughreyst sig og sagt að þeir myndu láta þetta ganga. Ákærðu hafi hins vegar fundist furðulegt að faðir brotaþola hafi bara tekið svona létt í þetta. Ákærða hafi því viljað ræða málið sjálf við föður brotaþola og heyra hvað fram hafi farið í samtali þeirra feðga. Daginn eftir hafi ákærða rætt þetta við föður brotaþola. Ákærða hafi þá brotnað niður og sagt föður brotaþola frá hinni meintu kynferðislegu misnotkun brotaþola. Faðir brotaþola hafi strax reynt að aðstoða bæði ákærðu og brotaþola. Faðir brotaþola hafi hringt á neyðarmóttökuna og reynt að tala við prest. Faðir brotaþola hafi alveg örugglega verið í uppnámi. Faðir brotaþola hafi síðan farið fram og ætlað að fá sér vatnsglas en þá hafi brotaþoli staðið við herbergishurðina og greinilega verið að hlusta. Faðir brotaþola hafi slegið brotaþola en strax tekið utan um hann og beðið hann afsökunar. Þau hafi fengið þær upplýsingar á neyðarmóttökunni að best væri að fjarlægja brotaþola af heimilinu. Faðir brotaþola hafi beðið móður sína að sækja brotaþola og hann hafi gist þar þessa nótt. Faðir brotaþola og ákærða hafi farið á neyðarmóttökuna. Morguninn eftir hafi þau farið í [...].

Ákærða bar fyrir dómi að á neyðarmóttökunni hafi henni verið bent á að hún gæti kært hin meintu kynferðisbrot. Ákærða hafi hugsað málið og síðan ákveðið að kæra brotaþola. Ákærða kvaðst ekki muna hvort faðir brotaþola hafi fylgt henni á lögreglustöðina. Ákærðu hafi verið kynnt réttarfarsúrræði við skýrslutöku hjá lögreglu, að skýra satt og rétt frá og að rangur framburður gæti varðað refsiábyrgð. Ákærðu hafi frá byrjun fundist eins og henni væri ekki trúað og að ekki væri tekið mark á henni. Málinu hafi verið snúið gegn sér. Sá tími sem liðinn væri frá því að ákærða lagði fram kæru hafi verið einn sá erfiðasti tími í lífi hennar og hún gengið í gegnum mikla andlega vanlíðan og verið langt niðri. Ákærða hafi lokað sig af og ekki þorað út úr húsi. Ákærða hafi [...] og lagst inn á geðdeild. Ákærða hafi í kjölfarið leitað sér aðstoðar hjá [...] og C sálfræðingi. Ákærða og faðir brotaþola hafi slitið sambandi sínu tvisvar sinnum, en séu nú í sambandi og búi saman. Ákærða hafi ekki verið í neinu sambandi við brotaþola síðan málið kom upp. Kvaðst ákærða ekki vita hvort brotaþoli og faðir hans væru í sambandi. Ákærða viti þó til þess að faðir brotaþola hefði reyntað senda brotaþola jólagjafir og afmælisgjafir. Ákærða kvaðst aðspurð hafa heyrt að brotaþoli væri lygasjúkur. Brotaþoli hafi sjálfur sagt ákærðu að hann ljúgi stundum bara til þess að ljúga og viti ekki af hverju. Þá hafi aðrir fjölskyldumeðlimir sagt sér að brotaþoli ljúgi svolítið. Sem dæmi um lygar nefndi ákærða að brotaþoli lygi til að fá að taka próf aftur eða fá fresti á verkefni.

Brotaþoli, A, greindi frá því að hann hefði flust frá móður sinni til föður um vorið 2015 þegar hann var að útskrifast úr 10. bekk. Samskipti brotaþola og móður hans hafi þá ekki gengið nógu vel. Á heimili föður síns hafi brotaþoli haft athvarf í stofunni. Faðir brotaþola hafi ekki verið búinn að segja brotaþola að hann ætti kærustu sem byggi með honum. Ákærða og brotaþoli hafi hist í fyrsta sinn þegar brotaþoli lá nakinn í baði með opna herbergishurð inn til sín og ákærða hafi gengið framhjá, séð til brotaþola og mögulega heilsað. Ákærða hafi fyrst um sinn verið feimin og þau því ekki haft mikil samskipti. Með tímanum hafi brotaþoli og ákærða þó orðið góðir vinir enda ekki svo langt á milli þeirra í aldri. Aðspurður hvort brotaþoli hafi litið á ákærðu sem stjúpmóður sína svaraði hann: „Já og nei.“ Ákærða hafi eiginlega verið sett í það hlutverk án þess að hafa verið spurð. Ákærða hafi verið inni á heimilinu sem kærasta föður brotaþola en brotaþoli hafi þó ekki upplifað ákærðu sem stjúpmömmu sína, ekki nema að því leyti að ákærða hafi séð um heimilið, hún hafi til dæmis séð um að þvo þvott og elda mat. Brotaþoli hafi fremur litið á ákærðu sem vin eða kærustu en sem stjúpmóður.

Brotaþoli lýsti upphafi kynferðissambands hans og ákærðu þannig að eitt kvöldið, þegar brotaþoli var búinn að vera inni á heimilinu í tvo til þrjá mánuði, hafi ákærða komið heim af djamminu. Ákærða hafi verið búin að drekka og reykja. Föður brotaþola sé afar illa við slíkt og hafi ekki viljað fá ákærðu upp í rúm til sín. Þá hafi ákærða komið til brotaþola og lagst hjá honum. Brotaþoli hafi orðið vandræðalegur og spurt ákærðu hvar hann ætti að setja höndina á sér. Ákærða hafi sagst vilja fá höndina um magann á sér. Brotaþoli hafi lagt hönd sína á maga ákærðu og þannig hafi þau kúrt í um 30-40 sekúndur þar til faðir brotaþola hafi komið að og spurt hvað væri í gangi, þetta væri „svolítið asnalegt“. Upp frá þessu hafi ákærða og brotaþoli byrjað að vera nánari á kynferðislegan hátt. Þau hafi eytt umtalsverðum tíma saman og kúrt mikið saman. Það hafi byrjað þegar brotaþoli var að læra inni í stofu og hafi spurt ákærðu hvort hún vildi koma og leggjast hjá sér. Ákærða hafi gert það og hafi brotaþoli þá haldið utan um ákærðu meðan þau voru að læra. Frá því hafi ákærða og brotaþoli mjög oft lagt sig saman. Ákærða hafi oft komið og kúrt hjá brotaþola. Eftir einhvern tíma hafi þetta orðið svolítið óviðeigandi því að brotaþoli hafi gengið á ákærðu með að hann langaði að gera meiri hluti með henni. Ákærða hafi gefið brotaþola í skyn að hún vildi það með þeim hætti að ef brotaþoli hafi til dæmis snert rass ákærðu eða haldið utan um hana á kynferðislegan máta hafi ákærða tjáð brotaþola að hún vildi það. Brotaþoli hafi snert brjóst ákærðu og hún engin merki gefið um að hún vildi það ekki. Brotaþoli hafi athugað hjá ákærðu hvort hún vildi þetta aftur síðar og hafi ákærða þá svarað því játandi og beðið síðar um það oft eftir þetta. Brotaþoli hafi stundum farið inn á ákærðu. Þá hafi brotaþoli oft nuddað ákærðu og spurt ákærðu hvort henni líkaði þetta og hvort þetta væri í lagi. Ákærða hafi alltaf svarað því játandi.

Í september 2015 hafi faðir brotaþola ferðast til [...]. Fyrsta eða annað kvöldið eftir að faðir brotaþola fór utan kvað brotaþoli sig minna að ákærða hafi spurt brotaþola hvort hann vildi sofa uppi í rúmi hjá sér. Brotaþoli hafi tekið vel í þá bón. Ákærða hafi fyrst um sinn verið mikið klædd þegar þau voru að kúra en um nóttina hafi meira farið að gerast milli þeirra. Ákærða hafi þá farið ofan á brotaþola. Brotaþoli hafi tekið vel í það og gefið ákærðu samþykki sitt með athöfnum, til að mynda með því að draga ákærðu nær sér og vera með lim sinn úti. Ákærða og brotaþoli hafi stundað saman samfarir í fyrsta sinn en brotaþoli hafi á þeim tíma verið alls óreyndur í kynferðismálum. Borinn var undir brotaþola sá framburður ákærðu að hún hafi verið sofandi er samfarirnar hófust en brotaþoli kvað það rangt. Ákærða hafi verið samþykk samförunum og hafi til dæmis látið það í ljós með því að þrýsta sér að brotaþola og fara ekki ofan af brotaþola á meðan á samförunum stóð.

Framhaldinu lýsti brotaþoli þannig að þetta hafi haldið svona áfram næstu næturnar. Eftir þetta hafi brotaþoli og ákærða oft stundað samfarir. Fjöldi tilvika væri um 100. Aðspurður um hvor hafi yfirleitt haft meira frumkvæði að kynmökum svaraði brotaþoli því til að yfirleitt hafi ákærða gefið sér skilaboð og brotaþoli síðan gert hlutina út frá þeim skilaboðum. Brotaþoli hafi haldið áfram að nudda ákærðu og hafi þá nánast alltaf jafnframt þuklað á henni meðan á nuddinu stóð. Brotaþoli hafi þuklað á rassi ákærðu og hafi hún þá hreyft sig með. Þegar brotaþoli hafi tekið buxur ákærðu niður hafi hún gert brotaþola það auðvelt með því að hreyfa sig með. Þannig hafi ákærða gefið brotaþola þau skilaboð að sér fyndist þetta í lagi og vildi þetta. Samfarir ákærðu og brotaþola hafi oftast átt sér stað þegar ákærða og brotaþoli voru ein heima, til að mynda þegar faðir brotaþola var í vinnunni. Að sumri til hafi brotaþoli og ákærða haft samfarir á morgnana því að þá var faðir brotaþola farinn snemma til vinnu en að vetri til hafi þau oftar haft samfarir að kvöldi til því að þá hafi faðir brotaþola verið í vinnunni. Stundum hafi ákærða og brotaþoli kysst meðan á atlotunum stóð, en kossarnir hafi ekki verið tungukossar. Brotaþoli hafi oftast afklætt ákærðu, en hún hafi nánast alltaf hjálpað til. Brotaþoli hafi sjálfur klætt sig úr fötunum. Ákærða hafi káfað á brotaþola og snert á honum liminn. Brotaþoli hafi veitt ákærðu munnmök en ákærða hafi ekki veitt brotaþola munnmök. Brotaþoli hafi stungið fingri í leggöng og endaþarm ákærðu. Stundum hafi brotaþoli farið upp í rúm til ákærðu og leitað á hana en hún sagt nei, eða hafi ekki sýnt neinn áhuga. Þá hafi brotaþoli hætt. Stundum hafi brotaþoli reynt að koma ákærðu til ef hún svaraði honum neitandi, en ef það hafi ekki virkað hafi brotaþoli hætt. Brotaþoli hafi aldrei neytt ákærðu til samfara. Ákærða og brotaþoli hafi rætt hvernig brotaþoli ætti að haga sér í samförum þeirra, hvað hann ætti að gera og hversu langan tíma hlutirnir ættu að taka. Hafi brotaþoli, sem reynsluminni aðilinn, þá meira verið að spyrja ákærðu ráða.

Borin voru undir brotaþola samskipti hans og ákærðu á samskiptamiðlinum Facebookog kannaðist brotaþoli við samskiptin. Í samskiptunum tala brotaþoli og ákærða ítrekað um kúr og knús. Kvaðst brotaþoli alla jafna hafa átt frumkvæði að því að spyrja ákærðu hvort hún vildi kúra eða knúsa sig. Ákærða hafi ýmist svarað því játandi eða neitandi. Sagði brotaþoli að þegar ákærða og hann töluðu um kúr í samskiptum sínum væri átt við meira. Það hafi verið þannig í þeirra ástarsambandi að þegar brotaþoli hafi verið að nudda ákæru hafi hann alltaf gengið lengra og svo farið inn á hana. Stundum hafi ákærða sýnt áhuga en stundum ekki. Ef hún sýndi áhuga þá hafi brotaþoli gengið lengra, ef ekki þá hafi brotaþoli hætt. Nákvæmlega sama gilti um kúr. Ákærða hafi komið til brotaþola og það hafi alveg verið ljóst fyrir honum hvort hún ætlaði sér meira eða hvort hún vildi bara leggja sig hjá brotaþola. Aðspurður kannaðist brotaþoli við að hafa nefnt ákærðu „greddu píku“ í samskiptum þeirra. Brotaþoli bar um að þetta hefði verið í gríni enda hafi ákærða sótt bæði í brotaþola og föður hans á þessumtíma. Þá kannaðist brotaþoli við samskipti ákærðu og brotaþola á samfélagsmiðlinum Facebookþar sem ákærða talar um að þau muni gera „eitthvað skemmtilegt meðan pabbi er í skólanum muhaha“ og sagði brotaþoli orðskiptin merkja að brotaþoli og ákærða gætu þá eytt meiri tíma saman, og þá á kynferðislegan máta.

Ákærða hafi oft verið með lokuð augun þegar kynferðisleg samskipti hennar og brotaþola hófust og meðan á þeim stóð. Brotaþoli telji að ákærða hafi þá verið að þykjast vera sofandi í því skyni að hjálpa sér með samvisku sína. Ákærða hafi engu að síður hreyft sig og tekið fullan og virkan þátt í samförum þeirra. Til að mynda hefði ákærða oftast tekið utan um brotaþola á meðan á samförum þeirra stóð. Brotaþoli hafi heyrt ákærðu stynja meðan á samförum þeirra stóð. Ákærða hafi sýnt ákveðið frumkvæði þannig að þegar brotaþoli hafi ekki farið upp í rúm til hennar hafi ákærða langoftast komið upp í rúm til brotaþola, óumbeðin og fáklædd. Brotaþoli kvaðst ekki muna nákvæmlega eftir síðasta skiptinu er hann og ákærða höfðu samfarir en það hafi gerst á heimili þeirra að [...] og uppi í rúmi brotaþola. Ákærða hafi verið ofan á brotaþola.

Fyrir dómi lýsti brotaþoli vanlíðan á þeim tíma sem meint kynferðisbrot gerðust. Það hafi verið mjög mikið stress í gangi. Brotaþoli hafi engum getað sagt hvað nákvæmlega var í gangi milli hans og ákærðu heldur hafi verið ósagður sannleikur í gangi. Brotaþoli og ákærða hafi haft mjög lítil samskipti sín á milli um það sem var raunverulega í gangi þeirra á milli og hvernig sambandi þeirra væri háttað. Brotaþoli hafi verið ástfanginn af ákærðu. Þær tilfinningar hafi vaknað eftir nokkra mánuði. Ákærða og brotaþoli hafi verið mjög náin, kúrt saman og snert hvort annað. Ákærða hafi sýnt brotaþola mikinn áhuga og öfugt. Brotaþoli og ákærða hafi eytt miklum tíma saman, til að mynda farið saman í ræktina og ljós. Hann hafi upplifað samband þeirra sem ástarsamband. Brotaþoli kvaðst ekki viss um hvaða tilfinningar ákærða bar til hans en hann hafi að minnsta kosti talið að ákærða væri hrifin af sér. Það hafi verið „mjög skrýtið“ að búa saman þrjú. Það hafi ekki verið svo slæmt að fylgjast með ástarsambandi föður síns og ákærðu þegar þau voru að gera venjulega hluti. Þegar þau hafi verið þrjú saman heima hafi ákærða ekki spjallað mikið við sig heldur aðallega föður sinn. Brotaþoli hafi alveg getað sætt sig við það. Brotaþola hafi hins vegar fundist afar sárt að heyra til föður síns og ákærðu stunda kynlíf. Brotaþoli hafi ekki þekkt föður sinn mikið áður en hann fluttist til hans. Samband þeirra feðga hafi ekki verið gott heldur laskað. Faðir brotaþola hafi verið [...] áður og móðir brotaþola átt það til að segja brotaþola neikvæða hluti um föður sinn þannig að brotaþola yrði ekki vel við hann. Kvaðst brotaþoli þó alltaf hafa elskað föður sinn mjög heitt og verið meðvitaður um að hann væri að stinga undan honum. Þá hafi föður brotaþola ekki þótt brotaþoli standa sig nógu vel í því námi sem brotaþoli stundaði á þessum tíma. Þetta hafi valdið ákveðinni togstreitu milli feðganna þar sem brotaþoli hafi sífellt lofað að standa sig betur þó brotaþoli hafi alls ekki viljað stunda námið.

Í október 2017 hafi brotaþoli fundið hvernig ákærða væri farin að draga sig í hlé frá ástarsambandi þeirra. Ákærða hafi þá ekki verið jafn mikið til í að kúra, fá nudd eða eyða tíma með ákærða. Faðir brotaþola og ákærða hafi verið búin að [...] og brotaþola liðið eins og hann væri að ýtast út. Brotaþoli hafi upplifað þetta sem svo að ástarsambandi hans og ákærðu væri lokið. Honum hafi liðið mjög illa yfir því. Það hafi verið erfitt að geta ekki talað við neinn um þetta leyndarmál og þessa fyrstu ástarsorg sem hann var að ganga í gegnum. Brotaþoli hafi byrgt allt inni. Eitt kvöldið hafi brotaþoli og ákærða farið að rífast og brotaþoli farið út af heimilinu og tekið allt dót og [...]með sér. Brotaþoli hafi íhugað að fyrirfara sér og hafi hringt í vinkonu sína, B, og sagt henni það. Brotaþoli hafi því næst hafi farið til móður sinnar og gist þar. Daginn eftir hafi brotaþoli farið í skólann. Hann hafi þá komist að því að lögreglan væriað leita að honum þegar hann leitaði til námsráðgjafa vegna vanlíðanar. Þegar brotaþoli var búinn hjá námsráðgjafanum hafi hann farið heim til móður sinnar ásamt besta vini sínum, D, en þeir ætlað að fara saman á skauta. Brotaþoli hafi þá orðið var við það að móðir hans varð dularfull á svip í símtali við föður brotaþola. Faðir brotaþola hafi stuttu síðar komið og ætt inn á heimili móður brotaþola. Faðir brotaþola hafi ætlað að halda brotaþola á heimilinu en brotaþoli reynt að komast undan. Þetta hafi endað með því að brotaþoli hafi lamið föður sinn í andlitið. Faðir brotaþola hafi þá snúið brotaþola niður í jörðina. Brotaþoli hafi komist frá föður sínum og út á svalir og hoppað fram af fyrstu hæð. Brotaþoli hafi hringt á lögregluna sem hafi rætt við brotaþola. Nokkrum dögum síðar hafi brotaþoli snúið aftur heim til föður síns. Brotaþoli hafi rætt við föður sinn og sagt honum að hann hafi verið ástfanginn af kærustu hans í góðan tíma og að samband þeirra hafi verið mjög óviðeigandi allan tímann. Brotaþoli hafi svo verið heima í tölvunni eitt kvöldið og heyrt öskur innan úr svefnherbergi. Brotaþoli hafi heyrt ákærðu biðja föður sinn að lemja brotaþola ekki. Brotaþoli hafi farið fram til þess að fá sér að borða en hafi síðan fært sig nær herberginu til að heyra það sem fram færi. Þá hafi faðir brotaþola komið fram úr herberginu og spurt brotaþola hvort hann áttaði sig á því hvað hann væri búinn að gera. Faðir brotaþola hafi lamið hann í andlitið. Hann hafi nefnt Stígamót við brotaþola sem þá varð mjög ringlaður.

Faðir brotaþola og brotaþoli hafi átt samtal inni í herbergi. Á þeim tímapunkti kvaðst brotaþoli ekki hafa vitað að ákærða hefði sakað sig um nauðgun en grunað að ákærða hafi verið að segja eitthvað á þá leið að brotaþoli hefði misnotað sig, það er að snertingar brotaþola hefðu verið óviðeigandi og hún ekki viljað þær. En þegar faðir brotaþola hafi farið að tala um Stígamót og hversu alvarlegt þetta væri hefði brotaþola fundist líklegra að ákærða væri að ljúga því að ástarsamband þeirra hefði ekki verið með hennar samþykki. Brotaþoli hafi verið í miklu uppnámi og mjög ringlaður. Að vera sakaður um nauðgun hafi verið „rosalega stórt sjokk“ og „mjög alvarlegt.“ Síðar sama kvöld hafi föðuramma brotaþola sótt hann til föður síns. Brotaþoli hafi gist hjá föðurömmu sinni og drepið tímann með því að spila tölvuleik við E, föðurbróður sinn. Næsta morgun hafi faðir brotaþola komið og keyrt brotaþola upp á geðdeild. Faðir brotaþola hafi sagt honum að hann yrði að segjast vilja drepa sig svo að hann kæmist örugglega inn á deildina. Á þessum tímapunkti hafi faðir brotaþola aftur talað um Stígamót og hversu alvarlegt þetta væri. Brotaþola hafi liðið hræðilega og verið tilbúinn að taka líf sitt. Móðir brotaþola hafi hringt í hann og spurt hvort það væri satt að brotaþoli hafi nauðgað ákærðu. Brotaþoli hafi svarað því játandi og kvaðst hafa verið tilbúinn að mála sig sem skrímsli. Brotaþoli hafi frekar viljað lifa í lygi en að takast á við það sem væri að gerast enda hafi hann ekki séð fram á neitt líf eftir þetta. Brotaþoli hafi sagt D, E, F og fólkinu sem tók við hann viðtöl á geðdeild að hann hafi nauðgað ákærðu. Aðspurður hvers vegna hann hafi sagt það svaraði brotaþoli því til að ákærða hafi þá verið búin að saka brotaþola um nauðgun. Sér hafi verið kennt að ef stelpa saki einhvern um nauðgun þá sé það oftast satt. Þá hafi faðir brotaþola ítrekað nefnt Stígamót við sig. Þetta hafi hins vegar ekki verið sannleikurinn. Brotaþoli hafi aldrei nauðgað ákærðu heldur hafi þau átt í ástarsambandi. Á þessum tíma hafi brotaþoli verið ringlaður, langt niðri og í sjálfsvígshugleiðingum. Kannaðist brotaþoli aðspurður við að aðrir hafi stundum notað orðið lygasjúkur í tengslum við hann. Það hafi þó aðallega verið faðir brotaþola sem hafi sakað brotaþola um lygar enda hafi brotaþoli verið að ljúga að honum.

Brotaþoli kvaðst hafa lagst inn á geðdeild á fimmtudagsmorgni og dvalist þar í um tíu daga. Eftir nokkra daga hafi honum farið að líða betur. Á mánudagsmorgni hafi brotaþoli átt viðtal við G geðlækni. Brotaþoli hafi sagt G að hann hefði nauðgað ákærðu en G hafi ekki trúað honum. G hafi þá útskýrt fyrir brotaþola að það væri ákærða sem hefði hegðað sér óviðeigandi gagnvart brotaþola en ekki öfugt. Brotaþoli hafi þá sagt G sannleikann. Inni á geðdeild hafi brotaþoli fengið tækifæri til þess að segja föður sínum sína hlið á málinu að viðstöddum félagsráðgjafa og fleiri sérfræðingum. Brotaþoli hafi sagt föður sínum að hann hefði ekki nauðgað ákærðu heldur hafi þau átt í ástarsambandi. Þetta hafi verið brotaþola mjög erfitt og sérfræðingar hafi reynt að koma honum til aðstoðar og útskýra fyrir föður hans að brotaþoli væri ekki gerandinn í þessu máli. Faðir brotaþola hafi tekið því mjög illa, stormað út og kallað alla vanhæfa. Brotaþoli viti til þess að foreldrar hans hafi hist á þessum tíma og faðir hans þá reynt að sannfæra móður hans um að brotaþoli væri gerandi í málinu. Brotaþoli viti það ekki fyrir víst en finnist líklegt að faðir sinn hafi talað við flestalla um þetta því að brotaþola hafi verið sagt það margoft eftir á.

Brotaþoli telji að ákærða hafi lagt fram kæru á hendur sér um nauðgun vegna þess að faðir brotaþola hafi hótað að drepa hana ef þetta væri ósatt. Þetta hefði brotaþoli eftir móður sinni. Sjálfum hafi brotaþola liðið skelfilega eftir að ákærða lagði fram kæruna og hann var lagður inn á geðdeild. Brotaþoli hafi allt í einu átt heima annars staðar, eða hjá föðurömmu sinni. Brotaþoli hafi ekki verið tilbúinn að takast á við þetta. Brotaþoli hafi rætt við besta vin sinn, D, og vinkonu, B, daglega og reitt sig svo mikið á þau aðhann hafi að lokum ýtt þeim frá sér. Brotaþoli hafi farið í þrjá tíma til sálfræðings, og byrjað að segja sögu sína en ekki fundist það hjálpa. Brotaþoli hafi þó þurft meiri hjálp, bara við það eitt að komast af stað á morgnana, bursta tennurnar og fá sér morgunmat. Þann [...]. desember 2017 hafi brotaþoli verið að [...] einn um miðja nótt [...] og í mikilli vanlíðan. Brotaþoli hafi [...] og [...]. Hann hafi ekki hlotið líkamlegt tjón [...] en hafi í kjölfarið ákveðið að óska eftir því að vera lagður afturinn á geðdeild til að takast á við málið. Í dag sé brotaþoli ekki í neinu sambandi við föður sinn. Brotaþoli hafi hringt í föður sinn en hann tekið símtalinu fálega. Brotaþoli kvaðst ekki þekkja föður sinn lengur og muni líklega aldrei gera aftur. Brotaþoli sé ekki í miklu sambandi við [...]. Faðir brotaþola skilji stundum eftir gjafir handa brotaþola hjá móðurömmu brotaþola. Síðustu þrjú árin frá því er atvik málsins gerðust hafi reynst brotaþola afar erfið. Brotaþoli hafi nánast eingöngu spilað tölvuleiki og leyft lífinu að líða hjá. Brotaþoli hafi ekki hugsað nægilega vel um sig og byrjað að fitna og hafi haldið því áfram. Brotaþola líði eins og málinu þurfi að ljúka svo að hann geti unnið úr því.

Vitnið H, amma brotaþola, kvaðst þekkja brotaþola ágætlega. Hann sé indæll strákur, hlýr og góður. Faðir brotaþola, sonur vitnisins, hafi verið [...] og brotaþoli hafi af þeim sökum allt frá fæðingu verið mikið hjá vitninu. Vitnið og eiginmaður hennar hafi oft annast brotaþola á pabbahelgum. Kvaðst vitnið elska son sinn en hann væri svolítið skapstór og [...]. Vitnið viti aldrei á hverju það eigi von frá honum. Samband brotaþola og móður hans hafi verið stormasamt og brotaþoli viljað prófa að búa hjá föður sínum og flust til hans 2015. Vitnið hafi fyrst heyrt af málinu þegar sonur hennar, faðir brotaþola, hringdi í vitnið að kvöldi til og bað hana að sækja brotaþola strax því að annars yrði annað hvort þeirra drepið. Þegar vitnið kom á heimilið hafi faðir brotaþola verið reiður og í mikilli geðshræringu. Vitnið hafi spurt hvar ákærða væri og fengið þau svör að hún væri inni í herbergi. Vitnið hafi ekki haft frekari orðaskipti en skynjað að einhver skelfing væri í gangií gangi. Vitnið hafi keyrt brotaþola heim til sín. Á leiðinni heim til vitnisins hafi brotaþoli ekki viljað tala en vitnið þó grunað strax hvernig í pottinn væri búið. Ákærða, faðir brotaþola og brotaþoli hafi verið búin að búa í tvö til þrjú ár í kjallara í húsi vitnisins að [...] og hún séð hvernig brotaþoli og ákærða hegðuðu sér í kringum hvort annað. Vitnið hafi í bílnum spurt brotaþola hvort hann hafi verið með ákærðu en brotaþoli ekki viljað svara. Daginn eftir hafi faðir brotaþola hringt í vitnið og sagt henni að brotaþoli væri búinn að vera að nauðga ákærðu. Kvaðst vitnið hafa trúað því í fyrstu. Sonur vitnisins hafi sótt brotaþola og farið með hann á geðdeild. Vitnið hafi verið í miklu sjokki og leitað til [...] tveimur dögum seinna. Þar hafi vitninu verið bent á að frásögnin passaði ekki. Útskýrt hafi verið fyrir vitninu að brotaþoli hafi aldrei nauðgað ákærðu heldur hefði brotaþoli verið misnotaður af ákærðu. Vitnið hafi þá farið að leggja saman tvo og tvo. Aðspurt kvaðst vitnið kannast við að hafa komið í [...]. Faðir brotaþola hafi beðið hana að koma þangað. Þar hafi ákærða verið grátandi gervi gráti. Tveimur dögum seinna hafi vitnið uppgötvað að þetta væri allt saman uppspuni frá rótum. Vitnið kvaðst vita til þess að brotaþoli hafi á geðdeild sagst hafa nauðgað ákærðu en sérfræðingarnir þar ekki trúað honum. Vitnið kvað brotaþola hafa sagt þetta þar sem hann hafi verið ástfanginn af ákærðu og ekki viljað henni neitt illt.

Brotaþoli hafi alla tíð sóst mikið eftir félagsskap vitnisins og mannsins hennar og komið oft upp í íbúð vitnisins og verið þar. Vitnið kvaðst eitt sinn hafa séð samskipti brotaþola og ákærðu á samskiptaforritinu Messenger á heimilistölvu vitnisins. Vitnið hafi séð brotaþola kalla ákærðu „greddu píku“ í þeim samskiptum. Vitnið hafi sagt brotaþola að svona tali maður ekki við stjúpmóður sína. Brotaþoli og ákærða hafi daðrað við hvort annað og verið kærustupar. Öll þeirra hegðun hafi litið þannig út í augum vitnisins. Vitnið kvaðst hafa oft hafa séð til ákærðu og brotaþola úti í garðinum hjá sér, til dæmis að hoppa saman á trampólíni. Vitnið viti til þess að ákærða og brotaþoli hafi farið saman í bíó. Þau hafi keypt afmælisgjöf handa föður brotaþola saman. Ef brotaþoli var einn heima hafi ákærða fært honum mat. Vitnið tók fram í þessu samhengi að húsið sem þau bjuggu í hafi verið byggt árið [...] og sé forskalað. Allt heyrist þar á milli. Taldi vitnið sig myndu hafa heyrt ef eitthvað saknæmt hefði átt sér stað milli ákærðu og brotaþola enda hefði ákærða þá getað hrópað á aðstoð. Vitnið hafialdrei orðið vart við togstreitu milli ákærðu og brotaþola, heldur hafi þau þvert á móti hagað sér eins og bestu vinir. Vitnið kvaðst aðspurt hafa upplifað samband þeirra fremur sem vinasamband en samband stjúpmömmu og stjúpsonar. Vitnið kvaðst aðspurt hafa litið á ákærðu sem tengdadóttur sína.

Eftir að málið kom upp hafi vitnið tekið brotaþola að sér. Brotaþoli hafi fengið herbergi og hafi búið hjá vitninu í ár. Fyrst eftir að brotaþoli fluttist til vitnisins hafi hann verið í vinnu sem [...] en það hafi ekki gengið nægilega vel vegna vanlíðanar brotaþola. Brotaþoli leigi í dag með [...] sinni og hafi ráðið sig sem [...]. Kvaðst vitnið vita til þess að brotaþola gangi vel í því starfi. Brotaþoli fari þó einungis í vinnunna og svo beint heim í tölvuna. Áður fyrr hafi brotaþoli oft verið glaður, hlegið og fíflast en eftir að málið kom upp hafi ekki verið neinn hlátur lengur. Brotaþoli hafi ekki verið í neinum samskiptum við annað fólk heldur hafi hann algerlega lokað sig inni og bætt á sig. Brotaþoli sé ekki í neinu sambandi við föður sinn í dag. Brotaþoli vilji ekki hitta [...]. Brotaþoli hafi ekki heimsótt vitnið mjög lengi. Þegar vitnið haldi boð fyrir fjölskylduna treysti brotaþoli sér ekki til þess að mæta. Brotaþoli sé mjög skemmdur og brotinn eftir að málið kom upp. Brotaþoli hafi ekki viljað ræða málið við vitnið fyrr en fyrir nokkrum vikum. Brotaþoli hafi þá sagt vitninu að ákærða og brotaþoli væru hætt saman og að hann hafi verið í ástarsorg og liðið afar illa á þessu tímabili. Ákærða hafi að mati vitnisins gripið til þessa ráðs, þegar upp um hana komst, að kæra brotaþola því að faðir brotaþola hafi hótað henni lífláti ef þetta væri satt. Faðir brotaþola hafi ekki sagt það beint við vitnið heldur hafi hún heyrt þetta frá öðrum.

Vitnið I, faðir brotaþola og maki ákærðu, bar svo fyrir dómi að í apríl 2015 hafi samskipti brotaþola og móður brotaþola ekki gengið nógu vel. Móðir brotaþola hafi beðið vitnið að taka við brotaþola. Vitnið hafi gert það með glöðu geði enda hafi vitnið fram að þeim tíma ekki haft færi á að eyða miklum tíma með brotaþola. Brotaþoli hafi flust til vitnisins í lok maí eða byrjun júní þegar brotaþoli var að útskrifast úr 10. bekk. Vitnið reyndi að búa brotaþola gott heimili og hafi sýnt brotaþola ást og væntumþykju. Fljótlega eftir að brotaþoli fluttist inn til föður síns hafi honum farið að ganga betur. Vitnið útvegaði brotaþola vinnu á [...]. Þá hóf brotaþoli nám við [...] um haustið. Brotaþola hafi gengið þokkalega í skólanum og átt smá félagslíf. Undir leiðsögn vitnisins hafi brotaþoli farið að hugsa betur um sjálfan sig og misst nokkur kíló. Brotaþoli hafi blómstrað meðan hann bjó hjá vitninu og vitnið hafi verið stolt af brotaþola. Aðspurt kvað vitnið brotaþola þó stundum hafa verið þungan eða hafa liðið illa en vitnið hafi skrifað það á að um ungling væri að ræða.

Vitnið hafi kynnt ákærðu og brotaþola fyrir hvort öðru yfir máltíð. E, bróðir vitnisins, [...], hafi komið og snætt með þeim umrætt sinn. Vitnið hafi kynnt brotaþola fyrir ákærðu sem kærustu sína og sagt brotaþola að hún yrði aldrei stjúpmóðir hans. Vitnið hafi vonað að ákærða og brotaþoli gætu orðið vinir. Ágætlega hafi gengið að búa saman þrjú. Kvaðst vitnið hafa upplifað samband ákærðu og brotaþola sem vinasamband. Bar vitnið að ef þau gerðu eitthvað þá gerðum þau það yfirleitt þrjú saman. Fyrir hafi komið að brotaþoli og ákærða hafi eytt tíma einsaman, til að mynda þegar vitnið var að vinna á kvöldin. Bæði væru þau þó þannig að þau hafi lokað sig af inni í herbergi eða að ákærða hafi setið frammi að læra meðan brotaþoli spilaði tölvuleik inni í herbergi. Aðspurt kvaðst vitnið telja að ákærða og brotaþoli hafi ábyggilega einhvern tíma farið saman út í búð, ljós eða bíó. Vitnið lýsti ákærðu sem afar þroskaðri konu þrátt fyrir ungan aldur. Ákærða sé afar lítil í sér, feimin og lokuð. Ákærða hafi alist upp með föður sem sé alkóhólisti og snemma lært að vera hlédræg og meðvirk. Ákærða hafi ítrekað beðið vitnið um að brotaþoli flyttist aftur til móður sinnar eða dveldi þar þegar vitnið færi eitthvað. Ákærða hafi oft sagt vitninu að brotaþoli væri óþægilegur og að sér þætti ónotalegt þegar brotaþoli knúsaði sig. Kvaðst vitnið vita til þess að ákærðu hafi þótt óþægilegt þegar brotaþoli skriði upp í rúm þeirra um helgar til að kúra. Vitnið kvaðst hafa svarað ákærðu því til að brotaþoli væri bara ástríkur og elskulegur. Vitnið kvaðst ekki hafa tekið eftir því að eitthvað skrýtið væri í gangi, en eftir á að hyggja hafi það þó að mati vitnisins verið sérstakt hvernig ákærða hafi fyrst um sinn sofið nakin en hafi síðar farið að sofa í náttbuxum og bol.

Vitnið var í vinnunni þegar það fékk símtal frá lögreglunni um að brotaþoli ætlaði að drepa sig. Brotaþoli hafði þá sent skilaboð á samskiptamiðlinum snapchat á vinkonu sína, B, um að hann ætlaði að [...]og taka líf sitt. Vitninu hafi komið þetta mjög á óvart. Vitnið hafi farið strax upp í skóla brotaþola og fengið þær upplýsingar að brotaþoli væri í tíma. Vitnið hafi fengið viðtal við námsráðgjafa meðan brotaþoli fékk að ræða við annan námsráðgjafa. Eftir þetta hafi brotaþoli farið heim til móður sinnar. Móðir brotaþola hafi sett sig í samband við vitnið og beðið vitnið að koma. Þau hafi í sameiningu ákveðið að sitja fyrir brotaþola í því skyni að reyna að ræða við hann um hvað það væri sem ylli brotaþola svona mikilli vanlíðan. Brotaþola hafi brugðið illa við, farið fljótt úr jafnvægi, snöggreiðst og verið öskrandi. Hann hafi ráðist á vitnið og slegið það ítrekað í andlitið. Vitnið hafi fyrst um sinn ekki hreyft sig en að lokum yfirbugað brotaþola og lagt hann á gólfið. Brotaþoli hafi komist frá vitninu, hoppað fram af svölunum og hlaupið í burtu. Brotaþoli og foreldrar hans hafi bæði hringt á lögregluna. Lögreglan hafi komið með brotaþola til baka. Foreldrar brotaþola hafi beðið lögregluna að sannfæra brotaþola um að fara í viðtal á geðdeild. Brotaþoli hafi fallist á þetta og lögreglan hafi keyrt hann á geðdeild. Eftir það hafi brotaþoli farið upp á [...] með besta vini sínum, D, og foreldrar hans hafi lítið heyrt í honum í nokkra daga. Brotaþoli hafi síðan komið til baka, farið fyrst til móður sinnar, en síðar til vitnisins. Eitt kvöldið hafi brotaþoli viljað ræða við vitnið. Brotaþoli hafi þá legið í fangi vitnisins, hágrátandi, og sagt að hann væri búinn að „gera svo slæman hlut“. Brotaþoli hafi ítrekað spurt vitnið hvort vitnið gæti fyrirgefið brotaþola hvað sem væri, og vitnið svarað því játandi. Mjög erfiðlega hafi gengið að fá upp úr brotaþola hvað hann átti við en á endanum hafi brotaþoli sagt vitninu að hann væri skotinn í ákærðu. Vitnið hafi hughreyst brotaþola og sagt honum að þau gætu unnið sig út úr þessu sem fjölskylda. Ákærða hafi beðið vitnið að ræða við sig kvöldið eftir en vitnið hafi ekki getað það vegna vinnu sinnar. Daginn þar á eftir hafi ákærða og vitnið náð að ræða saman. Þá hafi ákærða sagt vitninu að brotaþoli hefði brotið á sér. Ákærða hafi þá lýst því fyrir vitninu hvernig brotaþoli hefði komið inn í herbergi sitt eftir að hún væri sofnuð og nauðgað sér og sest á rúmstokk hennar og stungið fingrum sínum í leggöng hennar. Þetta hafi gerst oftar en einu sinni. Erfitt hafi verið fyrir ákærðu að segja vitninu þetta. Vitnið lýsti því hvernig heimurinn hrundi við þessar fréttir. Vitnið hafi lagst á bæn og hringt út um allt eftir aðstoð: í prest, Stígamót, í 112 og á neyðarmóttöku fórnarlamba nauðgunar. Eftir langar samræður hafi vitnið verið orðið þyrstur og opnað svefnherbergishurðina og þá séð brotaþola standa við hurðina. Brotaþoli hafi greinilega legið á hleri um það sem fram fór í herberginu. Augu brotaþola og vitnisins hafi mæst, og vitnið hafi þá þegar vitað, vegna tengsla þeirra sem feðga, að báðir vissu hvað gerst hafði. Þeir hafi ekki þurftað ræða það frekar því að þótt brotaþoli hafi ekki sagt neitt hafi hann vitað upp á sig sökina. Vitnið hafi löðrungað brotaþola, en séð að sér, gripið utan um hann og beðið brotaþola afsökunar. Brotaþoli hafi þá beðið vitnið ítrekað að lemja sig meira þvíað hann ætti það skilið. Vitnið hafi beðið brotaþola að fara inn í herbergi og bíða þar. Vitnið hafi hringt í móður sína og beðið hana að sækja brotaþola og spyrja engra spurninga. Föðuramma brotaþola hafi sótt brotaþola og farið með hann heim til sín. Kvaðst vitnið í kjölfarið hafa hringt í bróður sinn, E, og beðið hann að líta til með brotaþola þessa nótt. Vitnið og ákærða hafi farið upp á neyðarmóttöku fórnarlamba nauðgunar þar sem ákærða hafi farið í viðtal. Vitnið og ákærða hafi farið saman í [...]. Vitnið hafi sótt son sinn til móður sinnar og spurt hann hvort hann vildi leggjast inn á geðdeild, og brotaþoli hafi svarað því játandi. Vitnið hafi skutlað syni sínum á geðdeild og beðið bróður sinn, E, að koma með í þann bíltúr til öryggis. Kvaðst vitnið aðspurt ekki telja að orðið nauðgun eða nauðgari hafi verið notað við brotaþola áður en hann lagðist inn á geðdeild. Aðspurður kvaðst vitnið ekki telja sig hafa sagt bræðrum sínum af meintum kynferðisbrotum brotaþola gegn ákærðu, en taldi þó líklegt að vitnið hafi sagt bróður sínum, E, það þegar þeir voru einir í bílnum á heimleið eftir að hafa skutlað brotaþola á geðdeild. Vitnið hafi fljótlega eftir þetta hringt í móður brotaþola og sagt henni að brotaþoli væri búinn að vera að brjóta kynferðislega á ákærðu. Móðir brotaþola hafi trúað því fyrst um sinn og hafi af þeim sökum ekki viljað heimsækja brotaþola á geðdeildina. Kannaðist vitnið aðspurt ekki við að hafa ítrekað haft samband við móður brotaþola í því skyni að reyna að sannfæra hana um sekt brotaþola. Fyrir dómi var borin undir vitnið sú frásögn móður brotaþola að vitnið hafi sagst myndi drepa annað hvort brotaþola eða ákærðu. Svaraði vitnið því til að þau orð hefðu verið látin falla í miklu uppnámi. Vitnið hafi eingöngu tekið svona til orða, að ef síðar kæmi í ljós að ákærða væri að ljúga myndi vitnið drepa ákærðu, til þess að undirstrika hversu mikinn trúnað vitnið leggi á framburð ákærðu. Vitnið hafi hringt í bróður sinn, F, og móður hans, og beðið þau um að hafa samband við brotaþola svo að honum liði ekki eins og hann væri einn.

Tveimur til þremur dögum seinna fór vitnið upp á geðdeild og átti þar fund með brotaþola, G geðlækni, og konu. Brotaþoli hafi þá sagt vitninu að brotaþoli og ákærða hafi í reynd átt í ástarsambandi. Í samtalinu hafi komið fram skrýtnar útskýringar og sögur hjá brotaþola, til að mynda að ákærða hafi beðið brotaþola um fram nudd, það er að láta nudda á sér brjóstin. Vitnið hafi spurt ákærðu hvort hún kannaðist við það en hún hafi komið af fjöllum. Vitnið kvaðst aðspurt kannast við að brotaþoli væri oft að ljúga til þess eins að ljúga. Þetta hafi brotaþoli viðurkennt sjálfur fyrir vitninu, brotaþoli ætti almennt mjög auðvelt með að ljúga. Þá þekki móðir hans, amma og vinir þetta. Taldi vitnið að ef ákærða og brotaþoli hefðu raunverulega átt í ástarsambandi þá hefði hann orðið var við það. Vitnið kvaðst hafa orðið mjög hissa á fundinum og spurt G hvernig komist hefði verið að þessari niðurstöðu. Þá hafi komið í ljós að G hefði átt eitt 40 mínútna viðtal við brotaþola. Vitnið hafi þá sagt G að honum fyndist hann ekki mikill fagmaður. Fyrir dómi voru í þessu samhengi borin undir vitnið vottorð G þar sem fram kemur að vitnið hafi á fundinum bæði kallað brotaþola „lygasjúkan“ og „síkópata“ og sagst leggja fullan trúnað á framburð ákærðu. Svaraði vitnið því til að hann hefði á fundinum einungis beint þeim orðum til G til að kanna hvort brotaþoli ætti við siðblindu að stríða þar sem frásögn hans kæmi ekki heim og saman. Eftir fundinn hafi vitnið tekið utan um G og beðið hann að hjálpa brotaþola. Vitnið kvaðst ekki rætt málið frekar við brotaþola síðan þar sem brotaþoli vilji ekki ræða við sig. Vitnið og ákærða séu í sambandi í dag og vitnið hafi fylgt ákærðu til lögreglu þegar hún lagði fram kæru á hendur brotaþola en hafi þó setið frammi.

Vitnið J, móðir brotaþola, sagði brotaþola hafa viljað flytja til föður síns þegar hann byrjaði í menntaskóla. Vitnið hafi nánast ein séð um uppeldi brotaþola síðan hann fæddist og þekki hann því afar vel. Brotaþoli eigi erfitt með að fela ef honum líði illa og vitnið hafi tekið eftir því að honum liði ekki vel hjá föður sínum. Brotaþoli hafi oft hringt í vitnið og vitnið þá sótt hann. Brotaþoli hafi þá verið eins og hann væri að springa. Vitnið hafi tekið eftir því að það væri eitthvað skrýtið í gangi, ákærða og brotaþoli hafi hegðað sér eins og bestu vinir og gert allt saman. Vitnið hafi eitt sinn haft orð á því við brotaþola að hann og ákærða létu eins og þau ættu í ástarsambandi en brotaþoli hafi þá þagað. Brotaþoli hafi aldrei sagt vitninu hvað var í gangi. Faðir brotaþola hafi hringt í vitnið og sagt að allt hafi farið í háaloft á heimilinu kvöldið áður og að brotaþoli væri kominn á geðdeild. Hafi faðir brotaþola upplýst vitnið um að ákærða hafi sagt að brotaþoli væri búinn að vera að nauðga sér í tvö ár. Vitnið hafi strax hugsað með sér að það gæti ekki verið. Vitnið sótti föður brotaþola og þau fóru í bíltúr til að ræða málið frekar. Faðir brotaþola hafi þá verið í miklu sjokki og sagt henni að ákærða væri heima í grátkasti, og sé mest hrædd um það að faðir brotaþola fari frá sér. Vitnið hafi stungið upp á því að þau þrjú færu saman í [...] en ákærða ekki viljað fara með vitninu þangað. Vitnið hafi skutlað föður brotaþola heim og því næst farið ein í viðtal í [...]. Eitt kvöldið hafi brotaþoli svo komið heim til vitnisins og gist. Daginn eftir hafi brotaþoli farið í skólann. Faðir brotaþola hafi hringt í vitnið og tilkynnt því að brotaþoli hafi sagt vinkonu sinni, B, að hann ætlaði að fremja sjálfsvíg. Vitnið hafi hvatt brotaþola í símtali til að koma heim. Vitnið og faðir brotaþola hafi sammælst um að reyna í sameiningu að ræða við brotaþola og fá upp úr honum hvað væri að valda honum vanlíðan. Brotaþoli hafi komið heim til vitnisins og brugðið við að sjá föður sinn þar. Vitnið hafi reynt að ræða við brotaþola en án árangurs. Brotaþoli hafi ætlað að rjúka út en faðir hans staðið því í vegi. Brotaþoli hafi slegið til föður síns sem lagði brotaþola í gólfið. Faðir brotaþola hafi sleppt honum og brotaþoli hlaupið út á svalir og hoppað fram af svölunum og hlaupið í burtu. Brotaþoli og foreldrar hans hafi bæði hringt á lögregluna sem sótti brotaþola og kom með hann aftur. Lögreglan hafi farið með brotaþola á geðdeild í viðtal. Eftir viðtalið hafi brotaþoli og vinur hans, D, farið saman [...]. Faðir brotaþola hafi nokkrum dögum síðar skutlað brotaþola á geðdeild þar sem hann lagðist inn. Vitnið hafi verið í sambandi við föður brotaþola um hagi brotaþola, en sagt honum að hún yrði að fá smátíma til að melta málið sjálf þar sem henni hafi fundist frásögn ákærðu ekki stemma. Vitnið kvaðst hafa rætt við brotaþola símleiðis og spurt hvort einhver misnotkun hafi átt sér stað. Brotaþoli hafi svarað því játandi. Kvaðst vitnið þó aldrei hafa trúað því. Vitnið og brotaþoli hafi ekki rætt málið frekar í það skiptið. Eftir símtalið hafi vitnið sótt sér aðstoð í [...]. Kvaðst vitnið vita til þess að brotaþoli hafi sagt við G geðlækni að hann hafi nauðgað ákærðu. Að mati vitnisins hafi það þó verið vegna þess að ákærða hafi sagt það við föður brotaþola. Brotaþoli hafi verið á mjög vondum stað. Vitnið hafi heimsótt brotaþola á geðdeild á öðrum eða þriðja degi. Þegar þangað var komið hafi vitnið átt fund með brotaþola og G geðlækni. G hafi þá sagt vitninu að ákærða hafi misnotað brotaþola. Vitnið hafi þá sagt viðstöddum að það væri einnig upplifun vitnisins, að ákærða og brotaþoli hafi átt í ástarsambandi. Kannaðist vitnið aðspurt ekki við að brotaþoli væri lygasjúkur. Brotaþoli lygi engu meira en venjulegur unglingur. Inni á geðdeild hafi brotaþoli sagt sannleikann og lýst sinni upplifun. Brotaþola hafi í kjölfarið liðið eins og hann væri búinn að missa allt, kærustuna sína, og þá hafi faðir brotaþola ekki talað við hann. Brotaþoli hafi verið mjög reiður lengi eftir að málið kom upp. Fyrst eftir að málið kom upp hafi brotaþoli flust til föðurömmu sinnar, síðan til vitnisins í þrjá mánuði og þá til [...]. Í níu mánuði eftir að ákærða hafði lagt fram kæru á hendur honum hafi brotaþoli verið í móki og óvissuástandi.

Vitnið F, föðurbróðir brotaþola, bar um að hann hafi umgengist ákærðu, föður brotaþola og brotaþola á þeim tíma sem atvik máls gerðust. Upplifun vitnisins hafi verið að brotaþola og ákærðu hafi komið vel saman. Aðspurt kvaðst vitnið telja að brotaþoli hefði fremur litið á ákærðu sem vin en stjúpmóður. Faðir brotaþola hafi hringt í sig og tilkynnt sér að það væri komið upp vandamál. Vitnið hafi farið og hitt brotaþola á geðdeild til að kanna hvernig hann hefði það. Á þeim tímapunkti hafi vitnið haft vitneskju um að einhvers konar samband hafi verið til staðar milli brotaþola og ákærðu. Þessa vitneskju hafi vitnið haft frá föður brotaþola sem hafi sagt sér að brotaþoli væri ítrekað búinn að vera að nauðga ákærðu. Brotaþoli hafi verið ringlaður, ekki með sjálfum sér, og svolítið dapur og niðurlútur. Á meðan á heimsókn vitnisins hjá brotaþola stóð hafi brotaþoli sagt vitninu að hann hafi nauðgað ákærðu. Vitnið og brotaþoli hafi síðan eitthvað rætt málið í samtölum fyrsta mánuðinn eftir að málið kom upp og brotaþoli þá sagt vitninu að það væri ekki rétt að þetta hafi verið nauðgun. Brotaþoli hafi að einhverju leyti sagt vitninu frá sambandi brotaþola og ákærðu, að það hafi staðið yfir einhvern tíma, en engar nánari upplýsingar gefið. Eftir þetta hafi vitnið og brotaþoli ekki mikið rætt málið. Vitnið kannaðist aðspurt ekki við að brotaþoli segði mikið ósatt. Eftir að málið kom upp hafi brotaþoli verið þungur og haldið sig út af fyrir sig og ekki viljað vera í miklum samskiptum. Vitnið hafi reynt að halda samskiptum við brotaþola. Vitnið kvaðst vera í sambandi við ákærðu og föður brotaþola í dag.

Vitnið E, föðurbróðir brotaþola, bar um að ákærða, faðir brotaþola og brotaþoli hefðu búið í [...]. Vitnið hafi því oft umgengist þau og verið í heimsókn hjá þeim en aldrei orðið vart við neitt óvenjulegt. Ákærðu og brotaþola hafi komið vel saman en vitnið ekki orðið vart við að þau væru að eyða miklum tíma saman. Vitnið hafi fyrst heyrt af málinu þegar föðuramma brotaþola fór og sótti brotaþola að beiðni föður brotaþola. Brotaþoli hafi gist hjá þeim eina nótt. Vitnið hafi ekki vitað hvað væri í gangi, en faðir brotaþola hafi beðið vitnið að vera góður við brotaþola. Daginn eftir hafi faðir brotaþola og vitnið farið með brotaþola á geðdeild. Brotaþoli hafi verið í miklu uppnámi, grátið og beðið vitnið að hata sig ekki. Þegar vitnið og faðir brotaþola voru komnir aftur út í bíl, eftir að hafa lagt brotaþola inn á geðdeild, hafi faðir brotaþola sagt vitninu að brotaþoli væri búinn að vera að nauðga ákærðu síðustu tvö árin. Vitnið hafi verið í sjokki og ekki viljað trúa því að þetta væri satt. Vitnið hefði verið í afneitun og mikil sorg hafi tekið við. Vitnið og móðir hans hafi leitað sér aðstoðar í [...] og hafi hitt ákærðu þar. Þá hafi þau líka leitað til sálfræðings. Vitnið kvaðst hafa heimsótt brotaþola á geðdeild einum eða tveimur dögum eftir að hann lagði stinn. Vitnið þekki brotaþola vel enda hafi brotaþoli verið mikið inni á heimili vitnisins í æsku, þeir væru nálægt í aldri og hafi nánast alist upp saman. Vitnið hafi spurt brotaþola hvort þetta væri satt, og brotaþoli hafi svarað því játandi. Brotaþoli hefði þó ekki lýst því nánar hvað brotaþoli hafi gert. Kannaðist vitnið aðspurt við framburð sinn hjá lögreglu að brotaþoli hefði á þessum tíma ekki verið í andlegu jafnvægi, hann hafi hlegið og grátið til skiptis, og verið í algeru rusli. Aðspurt kvaðst vitnið kannast við að brotaþoli segði stundum ósatt en það væri þó mismunandi við hvern brotaþoli ræddi hverju sinni hvort hann reyndi að ljúga.

Brotaþoli hafi búið heima hjá vitninu og móður hans í eitt ár eftir að málið kom upp. Brotaþoli hafi lokað sig af. Þeir hafi aldrei rætt málið meir þar sem brotaþoli hafi ekki viljað það. Vitnið hafi rætt málið við föður brotaþola eftir að það kom upp. Vitnið teldi brotaþola mögulega vera að glíma við þunglyndi í kjölfar málsins en vitnið hafi ekki umgengist brotaþola í tvö ár.

Vitnið D, vinur brotaþola, sagði að hann hafi ekki umgengist ákærðu og brotaþola mikið tvö saman þótt vitnið hafi hitt þau öll saman nokkrum sinnum þegar það kom á heimili brotaþola. Kvaðst vitnið ekki hafa tekið eftir neinu sérstöku þeirra á milli en kvaðst þó hafa getað séð og vitað til þess að ákærða og brotaþoli væru náin og eyddu stundum tíma saman. Þá hafi brotaþoli einhvern tíma nefnt við sig nudd í samhengi við ákærðu. Eftir að málið kom upp hafi brotaþoli hringt í vitnið af geðdeild og sagt sér hvað var í gangi á milli ákærðu og brotaþola. Brotaþoli hafi ekki farið út í nein smáatriði en lýst einu tilviki þar sem ákærða hafði komið upp í rúm brotaþola. Aðspurður um dæmi þess að brotaþoli segði ósatt í tengslum við samskipti við stúlkur nefndi vitnið að brotaþoli hefði, þegar hann var þrettán ára, logið um að hafa farið í sleik við stúlku á Samfésballi. Brotaþoli hafi síðan viðurkennt fyrir sér að þetta væri ekki satt. Vitnið taldi að brotaþoli hefði enga kynferðislega reynslu haft áður enhann fluttist inn á heimili föður síns. Bar vitnið um að eftir að málið kom upp hafi brotaþola liðið afar illa. Brotaþoli hafi mikið haft samband við vitnið og kannaðist vitnið við að hafa verið í símanum við brotaþola þegar brotaþoli [...] í desember 2017. Brotaþoli hafi þá verið mjög æstur og liðið afar illa og vitnið reynt að róa hann án árangurs.

Vitnið B, vinkona brotaþola, kvaðst þekkja brotaþola í gegnum kærasta sinn og besta vin brotaþola, D. Eitt kvöldið hafi brotaþoli hringt í sig í miklu uppnámi. Vitnið hafi illa getað skilið brotaþola sem hafi talað í samhengislausum setningum. Brotaþoli hafi sagst vera nauðgari. Daginn eftir hafi brotaþoli aftur sett sig í samband við vitnið til þess að [...] því að hann ætlaði að [...]. Vitnið hafi þá hringt í lögregluna. Síðan sama kvöld hafi brotaþoli hringt í vitnið og sagt vitninu frá kynnum brotaþola og ákærðu. Á brotaþola hefði þá verið að skilja að ekkert ofbeldi hefði átt sér stað milli ákærðu og brotaþola heldur hafi þau átt í kynferðissambandi með samþykki beggja. Vitnið heimsótti brotaþola á geðdeild og bar um að brotaþoli hafi þá verið á vondum stað og í miklu uppnámi. Vitnið og brotaþoli hafi ekki rætt málið frekar við það tilefni. Bar vitnið um að brotaþoli hafi fyrst um sinn verið upptekinn af því að sökin væri hans. Brotaþoli hafi ekki átt marga nána vini og reitt sig um of á vitnið og kærasta hennar um ábyrgð á andlegri heilsu sinni. Vitnið hafi lengi vel ekki átt samskipti við brotaþola og fjarlægst hann. Vitnið hafi ekki rætt við brotaþola síðan um jólin 2018 en þá hafi vitninu þótt líðan brotaþola vera mun betri. Vitnið kannaðist aðspurt við að brotaþoli segði stundum ósatt því að hann væri hræddur við að vera ekki fullkominn. Vitnið hefði til að mynda logið því til að hafa lært undir próf. Ef brotaþoli segði ósatt viðurkenndi hann það þó alltaf mjög fljótlega.

Vitnið K, geðlæknir á geðdeild Landspítala, gaf skýrslu fyrir dómi. Vitnið, sem er [...] á geðdeild, tók brotaþola í viðtal þegar hann innritaðist inn á deildina. G geðlæknir hefði síðan tekið við meðferð brotaþola, en vitnið fylgst með framvindu brotaþola þá tíu daga sem hann lá inni. Ástæða innlagnar brotaþola á geðdeild hefði verið kynferðissamband við ákærðu og átök og mikil krísa í fjölskyldunni í kjölfar þess að upp um það komst. Brotaþoli, sem hafi verið ungur að árum, hafi verið afar niðurdreginn, með lífsleiða og sjálfsvígshugsanir þegar á geðdeild var komið. Faðir brotaþola hafi snúið við honum baki og hent honum út af heimilinu. Þá kvaðst vitnið minna að hafa heyrt af því að faðir brotaþola hafi ráðist á hann áður en hann kom á geðdeildina. Kvaðst vitnið vita til þess að á þessum tímapunkti hafi verið komnar fram ásakanir um að brotaþoli væri búinn að vera að nauðga ákærðu. Brotaþoli hafi verið ringlaður og ekki vitað hvaðan á sig stóð veðrið. Brotaþoli hafi tekið ásökunum sem einhvers konar sannleik og verið tilbúinn að taka þetta allt á sig. Starfsmenn spítalans hafi þó haft efasemdir um þetta, þetta væri nú kannski ekki alveg svona einfalt.

Vitnið G, geðlæknir á Landspítala, gaf skýrslu fyrir dómi og greindi frá því að brotaþoli hafi legið inni á geðdeild dagana [...]. október 2017. Vitnið sé sérfræðingur á nefndri deild. Brotaþoli hafi verið sjúklingur vitnisins og vitnið ábyrgt fyrir meðferð hans. Aðspurt kvað vitnið sig hafa hitt brotaþola alla daga sem hann lá inni á geðdeild. Þá hafi vitnið stýrt fjölskyldufundum, meðal annars með föður og ömmu brotaþola. Aðrir starfsmenn hafi tekið viðtöl við móður brotaþola. Við komu á geðdeild hafi brotaþola liðið mjög illa, verið afar dapur, tættur, í miklu tilfinningalegu uppnámi, örvinglaður og í sjálfsvígshugleiðingum. Brotaþoli hafi skýrt vitninu frá því að hafa lent í átökum við föður sinn sem hafði vísað honum á dyr í kjölfar þess að upp komst um kynferðissamband brotaþola og ákærðu. Brotaþoli hafi sagt vitninu hvernig kynferðissambandið hefði orðið til og þróast. Ljóst sé að ákveðið markaleysi hafi verið á heimilinu. Ákærða hafi beðið brotaþola um að nudda sig og kúra hjá sér sem hafi síðan leitt til kynferðislegra leikja þeirra á milli. Brotaþoli hafi sagt vitninu hvernig ákærða hafi haft frumkvæði að kynferðissambandi þeirra sem hafi byrjað þegar brotaþoli var fimmtán eða sextán ára. Kynferðissambandið hafi staðið yfir í talsverðan tíma eða allt fram til þess tíma er brotaþoli var lagður inn á geðdeild. Vitnið hafi ásamt meðferðaraðilum átt fund með brotaþola og föður hans á geðdeild. Áþeim fundi hafi verið ljóst að faðir brotaþola hafði algerlega tekið afstöðu með kærustu sinni og gegn brotaþola. Faðir brotaþola hafi verið afar dómharður í garð brotaþola og kallað hann siðblindan og „sykkópata“. Þá hafi faðir brotaþola lýst yfir vantrausti á þá meðferðaraðila sem önnuðust viðtalið í umrætt sinn. Faðir brotaþola hafi síðan varað móður brotaþola við meðferðaraðilunum. Vitnið hafi þetta eftir móður brotaþola. Þegar brotaþoli hafi heyrt af nauðgunarkæru ákærðu hafi hann orðið afar örvinglaður. Brotaþoli hafi raunar alls ekki skilið þá kæru enda hafi hann talið að kynferðissamband hans og ákærðu hafi verið með vitund og vilja þeirra beggja. Á milli brotaþola og ákærðu hafi verið kynferðislegir leikir þar sem ákærða þóttist sofa í byrjun kynmakanna. Brotaþoli hafi þó ætíð talið að kynferðisleg samskipti þeirra, sem áttu sér stað í framhaldi af því, hafi verið með vitund og samþykki ákærðu. Brotaþoli hafi slegið dálítið í og úr með sök í málinu og fundist hann að nokkru leyti samábyrgur. Vitnið tók fram í þessu samhengi að það væri þó mjög algengt í málum af þessum toga og ekki til þess fallið að draga trúverðugleika brotaþola í efa. Brotaþoli hafi aldrei játað í eyru vitnisins að hann væri nauðgari eða að hann hafi borið ábyrgð á kynferðislegu sambandi hans og ákærðu. Líta verði til andlegs ástands brotaþola á þessum tímapunkti. Brotaþoli hafi verið örvinglaður og með sjálfsvígshugsanir. Saga brotaþola, um að kynferðissamband hans og ákærðu hafi byrjað að frumkvæði ákærðu þegar hann var fimmtán ára, hafi verið mjög stöðug. Á meðan brotaþoli lá inni á geðdeild hafi hann ekki breytt frásögn sinni, hvorki í eyru vitnisins né annarra meðferðaraðila. Brotaþoli hafi hins vegar fengið ákveðna bakþanka þegar fram í sótti. Brotaþoli hafi fyrst og fremst haft mikið samviskubit gagnvart föður sínum og fundist afar óeðlilegt að hann ætti í þessu kynferðissambandi við ákærðu. Brotaþoli hafi áttað sig á að samskiptin á heimilinu hafi verið mjög óeðlileg. Brotaþoli hafi efast um sjálfan sig.

Vitnið kvaðst oft hafa komið að málum af þessu tagi og unnið bæði með þolendum og gerendum. Það væri mjög algengt í málum af þessum toga að þolandinn telji sig bera ábyrgð á sambandinu eða kynferðislegum samskiptum. Gerandi komi því oft inn hjá þolanda að þetta sé litla leyndarmálið þeirra sem ekki megi segja frá. Ef þolandi segi frá muni það hafa alvarlegar afleiðingar fyrir bæði geranda og þolanda. Þannig dragist þolandinn í reynd inn í samsæri þagnarinnar. Brotaþoli hafi aldrei komið vitninu fyrir sjónir sem nauðgari. Brotaþoli hafi verið óþroskaður og barnalegur ungur maður sem hafi ekki haft neina kynferðislega reynslu áður en kynferðissamband hans og ákærðu hófst. Að mati vitnisins hafi brotaþoli verið með mikið af dæmigerðum einkennum þolanda í slíku máli, til að mynda efasemdir um eigið sjálf og um eigin ábyrgð. Þá hafi brotaþoli verið ástfanginn af ákærðu og hafi því ætíð reynt að verja hana enda hafi brotaþoli litið á samband þeirra sem þau væru par, elskendur og miklir trúnaðarvinir.

C sálfræðingur skýrði frá því að ákærðu hafi verið vísað til hennar í meðferð eftir að hafa leitað til neyðarmóttökunnar vegna meintra kynferðisbrota brotaþola. Vitnið kvaðst hafa hitt ákærðu 26 sinnum á tímabilinu frá október 2017 til apríl 2020. Eftir formlegt greiningarmat hafi ákærða verið greind með áfallastreituröskun. Það hafi verið í þriðja viðtali. Ákærða hafi verið trúverðug og samkvæm sjálfri sér. Vitnið bar um að það að frjósa væri algengasta viðbragðið við kynferðisofbeldi. Nefnt ástand séu varnarviðbrögð líkamans og geti virkað eins og þolandi sé lamaður. Þá sé það jafnframt mjög algengt að þolendur kynferðisofbeldis segi ekki frá fyrr en löngu seinna, sér í lagi þegar um náin tengsl er að ræða. Stundum sé það af ótta við það sem gæti gerst. Það að ákærða hafi ekki sagt frá meintu ofbeldi eigi að mati vitnisins sér eðlilegar skýringar. Aðspurð út í framlögð samskipti á léttu nótunum milli brotaþola og ákærðu í gögnum málsins svaraði vitnið því til að vitað sé að viðbrögð þolenda kynferðisofbeldis séu mjög fjölbreytt en það sé alþekkt að þolendur láti eins og ekkert sé og reyni eftir fremsta megni að láta hlutina ekki springa upp í loft. Vitnið var fyrir dómi sérstaklega spurt út í það hvort sú röð atvika sem fór af stað eftir að upp um kynferðissamband ákærðu og brotaþola komst gæti orsakað áfall. Svaraði vitnið því til að greining áfallastreituröskunar sé gerð út frá ofbeldinu sem ákærða hafi greini frá, ekki hinu. Þetta sé algerlega aðgreint. Vitnið kvaðst aðspurt ekki hafa heyrt hlið brotaþola á málinu.

Vitnið L, hjúkrunarfræðingur og [...] á neyðarmóttöku Landspítala, bar um að hafa þann [...]. október 2017 tekið á móti ákærðu og föður brotaþola þegar þau leituðu á neyðarmóttökuna vegna meintra kynferðisbrota brotaþola. Ákærða hafi verið miður sín og hafi auðsjáanlega liðið mjög illa að tala um málið fyrir framan föður brotaþola sem hafi farið fram á meðan vitnið tók viðtal við ákærðu. Ákærða hafi virkað „hálf frosin“ í kringum föður brotaþola. Ákærða hafi verið skýr í frásögn sinni og munað það sem gerst hafði en ekki nákvæma tímalínu. Vitnið hafi lagt trúnað á frásögn ákærðu. Kvaðst vitnið aðspurt kannast við viðbrögð ákærðu að segja ekki frá í langan tíma. Það sé mjög algengt í kynferðisbrotamálum, sér í lagi ef aðilar eru tengdir. Þetta sé þekkt hræðsla. Þá séu viðbrögðin að frjósa eðlileg varnarviðbrögð heilans.

Vitnið M rannsóknarlögreglumaður skýrði fráþví að móðir brotaþola hefði komið í [...]. Hún hefði haft áhyggjur af syni sínum og grun um að hann hefði orðið fyrir einhvers konar ofbeldi en hann hefði ekki viljað segja hvers eðlis það ofbeldi væri. Móðirin hafi leitað upplýsinga um hvað hún gæti gert vegna vanlíðanar og hegðunarbreytinga sonar síns. Þá hafi ákærða leitað í [...] ásamt föður brotaþola. Báðum hafi verið mikið niðri fyrir. Faðir brotaþola hafi upplýst vitnið um að brotaþoli hafi beitt ákærðu kynferðislegu ofbeldi í langan tíma. Ákærða hafi ekki sagt mikið heldur hafi faðir brotaþola meira talað. Vitnið hafi ásamt ráðgjafa rætt við ákærðu og föður brotaþola. Ákærða hafi sagst vilja leggja fram kæru á hendur brotaþola og vitnið í framhaldinu haft samband við réttargæslumann sem mætti í [...]. Þar með hafi aðkomu vitnisins að málinu lokið.

Vitnið N, móðir ákærðu, heyrði fyrst af málinu í október 2017 þegar ákærða og faðir brotaþola heimsóttu hana og sögðu henni að brotaþoli hefði nauðgað ákærðu reglulega í langan tíma þegar ákærða var sofandi. Aðspurt kvaðst vitnið telja ástæðu þess að ákærða hafi ekki fyrr sagt frá meintum kynferðisbrotum brotaþola vera skömm. Lýsti vitnið skapgerð dóttur sinnar þannig að ákærða væri feimin og héldi hlutunum yfirleitt fyrir sig. Ákærða væri ekki mikið fyrir að opna sig og ræða hlutina. Faðir ákærðu sé [...]. Það hafi mótað ákærðu og stoppað hana í að vilja ræða hlutina við foreldra sína til dæmis. Aðspurt kannaðist vitnið ekki við að ákærða hafi rætt um brotaþola við sig, en vitninu hafi þó stundum fundist óviðeigandi hvernig brotaþoli kom fram við ákærðu. Sem dæmi nefndi vitnið að brotaþoli hefði verið mikið utan í ákærðu, faðmað hana og hálfpartinn sest ofan á hana. Aðspurt kvaðst vitnið oft hafa hitt ákærðu og brotaþola saman. Þau hafi til að mynda farið í þrjár vikur saman til útlanda. Brotaþoli hafi reglulega komið heim til vitnisins og tvisvar sinnum haldið jólin saman. Þá kvaðst vitnið ekki beint hafa upplifað illindi milli ákærðu og brotaþola en fundist sem ákærðu hafi stundum þótt hegðun brotaþola óþægileg. Eftir að málið kom upp, eða frá [...]2018 til [...]2019, hafi ákærða búið hjá vitninu. Ákærðu hafi þá liðið mjög illa andlega og lokað sig af. Hún hafi [...].

Vitnið O, vinkona ákærðu, kvaðst fyrst hafa heyrt af málinu tveimur dögum eftir að ákærða sagði föður brotaþola frá því. Ákærða sagði vitninu þá að brotaþoli hefði misnotað sig. Kvaðst vitnið aðspurt hafa umgengist ákærðu mikið á meðan meint kynferðisbrot áttu sér stað og hafi hitt brotaþola reglulega á heimili þeirra. Vitnið kvaðst aðspurt ekki hafa tekið eftir neinu óeðlilegu í samskiptum þeirra. Vitnið kvaðst aðspurt eitt sinn hafa orðið vart við samskipti þeirra á samfélagsmiðlum. Brotaþoli hefði sent ákærðu mynd af sér nýkomnum úr klippingu, og ákærða svarað „sæt klipping“. Þannig tali ákærða almennt, hún geti ekki verið vond heldur svari öllum. Aðspurð um ástæðu þess að ákærða hafi ekki opnað sig fyrr um meint kynferðisbrot lýsti vitnið ákærðu sem mjög lokaðri. Ákærða standi oft ekki með sjálfri sér og eigi erfitt með að treysta og segja frá.

P, sálfræðingur hjá [...], hitti ákærðu í apríl 2019 er hún leitaði til [...]í kjölfar [...]. Vitnið hitti ákærðu í fjögur skipti frá apríl til maí 2019. Ákærða hafi þá verið með miklar sjálfsvígshugsanir og verið á þessum tíma búin að einangra sig og sýnt sterk þunglyndis- og kvíðaeinkenni. Ákærða hafi lýst fyrir vitninu áfalli, meintu kynferðisofbeldi af hendi brotaþola og eftirköstum þess sem hafi virst rótin að vanlíðan ákærðu. Ákærða hafi verið mjög trúverðug í sinni frásögn. Ljóst væri að hin meintu kynferðisbrot og afleiðingar þeirra hafi haft mikil áhrif á ákærðu. Mikil skömm og sjálfsásökun hafi komið í ljós hjá ákærðu yfir að hafa ekki getað sagt frá meintum kynferðisbrotum. Ákærða hafi lýst fyrir vitninu hvernig hún hefði frosið í aðstæðunum. Ákærða hafi lýst fyrir vitninu eftirköstum þessa máls fyrir samband sitt við föður brotaþola og ótta við framhaldið.

Einnig gáfu skýrslu fyrir dómi vitnin R, sálfræðingur hjá [...]og S, vinur föður brotaþola og fyrrverandi vinnuveitandi brotaþola. Ekki hefur þýðingu fyrir úrlausn málsins að rekja framburð þeirra.

III

Niðurstaða

Ákæruliður 1.

Í fyrri lið ákæru er ákærðu í máli þessu gefið að sök kynferðisbrot með því að hafa átt í kynferðissambandi við sambúðarbarn sitt, brotaþola þessa máls, frá september 2015 til [...]2017 er brotaþoli var 16 til 17 ára, en ákærða og brotaþoli hafi margsinnis haft samræði og önnur kynferðismök á sameiginlegu heimili þeirra að [...] í Reykjavík. Brot ákærðu er í ákæru heimfært til 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en í ákvæðinu segir að hver sem hafi samræði eða önnur kynferðismök við barn á aldrinum 15, 16 eða 17 ára sem er kjörbarn hans, stjúpbarn, fósturbarn, sambúðarbarn eða barn sem er tengt honum þannig fjölskylduböndum í beinan legg, eða barn sem honum hefur verið trúað fyrir til kennslu eða uppeldis, skuli sæta fangelsi allt að 12 árum. Í ákvæði þessu er þannig lagt fortakslaust bann við samræði eða öðrum kynferðismökum við börn og unglinga undir 18 ára aldri sem gerandi hefur áðurnefnd tengsl við.

Líkt og áður hefur verið rakið fluttist brotaþoli frá móður sinni til föður síns á vormánuðum 2015. Faðir brotaþola var þá í ástarsambandi og sambúð með ákærðu sem er sex árum eldri en brotaþoli. Fjölskyldan bjó fyrst að [...] í Reykjavík og síðar að [...] í Kópavogi. Samkvæmt framburði ákærðu og brotaþola eldaði ákærða stundum mat fyrir fjölskylduna en þeim bar ekki saman um hvort ákærða hafi þvegið þvott af brotaþola. Fyrir liggur jafnframt að ákærða, faðir brotaþola og brotaþoli eyddu tíma saman sem fjölskylda. Þau deildu máltíðum og fóru saman í bíó. Faðir brotaþola og ákærða ræddu við brotaþola um námið sem hann stundaði á þessum tíma auk þess sem ákærða hefur kannast við að hafa sótt brotaþola í skólann. Var það að minnsta kosti einu sinni að hennar frumkvæði ef marka má Facebook- samskipti hennar og brotaþola. Fyrir liggur í málinu að ákærða og brotaþoli eyddu tvö saman tíma og með þeim tókst náinn vinskapur. Kannaðist ákærða til að mynda við að hafa farið með brotaþola í ljós, sund, ræktina, út að borða og á [...] námskeið. Fær þetta stoð í framburði vitna, svo sem vitnisburði vinar brotaþola, D, föðurömmu brotaþola, H, sem sagði að ákærða og brotaþoli hefðu daðrað hvort við annað og verið eins og kærustupar. Þá sagði móðir brotaþola, J, að brotaþoli og ákærða höguðu sér eins og bestu vinir og létu eins og kærustupar. Þannig báru tvö síðastgreindu vitnin um fyrir dómi að þeirra upplifun hefði verið að brotaþoli og ákærða hefðu látið eins og þau ættu í ástarsambandi.

Ákærðu og brotaþola ber saman um að þau hafi haft samfarir í fyrsta sinn í september 2015 þegar faðir brotaþola var staddur erlendis [...]. Þá ber brotaþola og ákærðu að meginstefnu til saman um aðdraganda samfaranna umrætt sinn en bæði báru um að ákærða hafi beðið brotaþola um að vaka yfir sér meðan hún sofnaði. Fyrir liggur jafnframt að upp frá því höfðu ákærða og brotaþoli ítrekað samfarir eða önnur kynferðismök þótt þeim beri ekki saman um í hversu mörg skipti. Þannig hefur brotaþoli borið um að fjöldi kynferðislegra tilvika milli hans og ákærðu hafi verið um 100 talsins en ákærða bar um að kynferðisleg tilvik í heild hafi verið um 35 talsins, það er samfarir í um 15 skipti, en önnur kynferðisleg tilvik um 15-20 talsins. Bæði báru þau um að samfarir hafi oftast átt sér stað þegar ákærða og brotaþoli voru ein á heimilinu, til að mynda þegar faðir brotaþola var í vinnunni. Þá hafa bæði brotaþoli og ákærða borið um að síðasta skiptið sem þau höfðu samfarir hafi verið á heimili þeirra að [...] í Kópavogi. Brotaþoli kvaðst hafa verið ástfanginn af ákærðu. Þau hafi átt í ástarsambandi á umræddu tímabili. Þau hafi verið náin og eytt miklum tíma saman, kúrt og snert hvort annað. Brotaþoli var 16 ára og hafði enga kynferðislega reynslu þegar kynferðissamband þeirra hófst. Þau hafi rætt hvernig brotaþoli ætti að haga sér í samförum þeirra, hvað hann ætti að gera og hversu langan tíma hlutirnir ættu að taka. Þau hafi ítrekað haft samfarir og önnur kynferðismök. Ákærða hafi til að mynda snert lim brotaþola, brotaþoli hafi veitt ákærðu munnmök og stungið fingri í leggöng og endaþarm hennar.

Ákærða neitar sök og hefur bæði hjá lögreglu og fyrir dómi lýst allt annarri atburðarás. Ákærðu hafi stundum þótt nærvera brotaþola á heimilinu óþægileg og beðið um að hann eyddi meiri tíma hjá móður sinni. Þá hefur ákærða borið um að kynferðislegt samband hennar og brotaþola hafi verið gegn hennar vilja ogað brotaþoli hafi nauðgað sér ítrekað. Samfarir hafi yfirleitt hafist með því að brotaþoli hafi strokið ákærðu þegar hún var sofandi og við það hafi ákærða frosið. Ákærða hafi því aldrei tekið virkan þátt í samförum þeirra. Frostástandinu hafi lokið skömmu eftir meint kynferðisbrot brotaþola. Mikil vanlíðan hafi tekið við. Vegna erfiðra heimilisaðstæðna í æsku sé ákærða meðvirk, eigi erfitt með að segja það sem henni finnist og setja öðrum mörk. Af þeim ástæðum hafi ákærða ekki getað stöðvað meint kynferðisofbeldi brotaþola eða sagt neinum frá því.

Meðal málsgagna eru gögn um hundruð samskipta ákærðu og brotaþola á samskiptamiðlinum Facebook á umræddu tímabili. Um nánara innihald einstakra skilaboða er vísað til umfjöllunar í vitnisburði ákærðu og brotaþola sem rakin hefur verið í kafla II hér að framan. Ekkert í þeim samskiptum þykir að mati dómsins renna stoðum undir þann framburð ákærðu að kynferðissamband hennar og brotaþola hafi verið án hennar samþykkis. Þykja skilaboðin að mati dómsins þvert á móti renna frekari stoðum undir framburð brotaþola og annarra vitna um hversu náin brotaþoli og ákærða voru og að þau eyddu miklum tíma saman. Þær skýringar sem ákærða hefur gefið á samskiptunum eru að mati dómsins afar ótrúverðugar en í skilaboðunum má sem fyrr segir til dæmis finna samtöl um kúr, knús og nudd. Við aðalmeðferð málsins hlýddi dómurinn meðal annars á sérfræðivitni sem báru um andlega vanlíðan og [...] ákærðu í kjölfar þess að upp komst um meint kynferðisbrot brotaþola. Þessa framburði verður að mati dómsins að meta með tilliti til þess að þeir eru að öllu leyti markaðir af einhliða frásögn ákærðu og varða líðan hennar eftir að sambandi hennar og brotaþola lauk, en ekki á meðan á því stóð.

Brotaþoli lýsti fyrir dómi ákveðinni vanlíðan á því tímabili sem um ræðir. Erfitt hafi verið að hafa ekki getað rætt við neinn um leyndarmál hans og ákærðu. Brotaþoli elski föður sinn afar heitt og hafi haft samviskubit gagnvart honum. Brotaþoli hafi byrgt þetta allt inni. Að mati dómsins styður vitnisburður bæði móður og föður brotaþola að vissu leyti frásögn brotaþola um vanlíðan. Móðir brotaþola lýsti því fyrir dómi að hana hafi grunað að brotaþola liði illa á umræddu tímabili. Brotaþoli hafi reglulega hringt grátandi í móður sína og hún sótt hann. Þá kvaðst faðir brotaþola hafa tekið eftir því að brotaþola liði stundum illa eða væri þungur en hafi skrifað það á að um ungling væri að ræða. Í október 2017 fann brotaþoli svo hvernig ákærða var að draga sig úr ástarsambandi þeirra. Brotaþoli var þá í ástarsorg og leið mjög illa. Brotaþola og ákærðu ber saman um að brotaþoli hafi á þeim tíma átt þýðingarmikið samtal við föður sinn þar sem hann viðurkenndi að hann bæri tilfinningar til ákærðu. Við tóku mikil og erfið átök innan fjölskyldunnar. Svo fór að brotaþoli lagðist inn á geðdeild [...]. október 2017 þar sem G geðlæknir annaðist meðferð hans. Sagði brotaþoli þá nokkrum vitnum að hann hafi nauðgað ákærðu. Verður að mati dómsins að meta þennan framburð brotaþola með hliðsjón af andlegu ástandi hans á því tímabili semum ræðir og þeirra atvika sem leiddu til þess að brotaþoli lagðist inn á geðdeild. Þeir geðlæknar sem hittu brotaþola á þessum tíma, vitnin K og G, hafa bæði borið um að við innlögn á geðdeild hafi brotaþoli verið í miklu tilfinningalegu uppnámi, örvinglaður og með [...]. Vitnin báru um að þau hafi strax haft efasemdir um frásögn brotaþola. Brotaþoli lýsti því hvernig hann hafi frekar viljað lifa í lygi en að takast á við það sem væri að gerast. Vitnið G lýsti því hvernig brotaþoli hafi verið óþroskaður og barnalegur ungur maður sem hafi ekki haft neina kynferðislega reynslu áður en kynferðissamband hans og ákærðu hófst.

Í vottorði G geðlæknis 24. janúar 2018 segir ennfremur að ákærða hafi verið bæði eldri og þroskaðri en brotaþoli og hafi haft andlega og líkamlega yfirburði gagnvart honum. Brotaþoli sýni að mati geðlæknisins ýmis dæmigerð einkenni þolanda í kynferðisbrotamáli. Brotaþola hafi liðið afar illa og efast um eigin dómgreind og eigið sjálf. Kynferðissamband brotaþola og ákærðu hafi haft mikil og neikvæð áhrif á sjálfsmynd brotaþola. Þá liggur jafnframt fyrir í málinu að frá því að upp komst um kynferðissamband ákærðu og brotaþola hefur brotaþoli átt afar erfitt. Hann flutti af heimili föður síns og þurfti að leggjast aftur inn á geðdeild. Brotaþoli hefur einangrast frá ættingjum sínum og ýtt nánustu vinum sínum frá sér. Brotaþoli lýsti því fyrir dómi að hann hafi reynt að hafa samband við föður sinn sem hafi tekið tilraun hans fálega. Brotaþoli kvaðst ekki þekkja föður sinn lengur og muni líklega aldrei gera aftur. Brotaþoli hafi týnt lífsgleðinni og spilar aðallega tölvuleiki þegar hann er ekki að vinna og leyfir lífinu að líða hjá.

Fyrir dómi fullyrti ákærða að brotaþoli segði stundum ósatt. Hann hefði til að mynda logið til að fá að taka próf aftur eða fá frekari fresti á verkefni. Vinkona brotaþola bar aðspurð um að brotaþoli hafi stundum logið því að hafa lært undir próf. Þá kannaðist besti vinur brotaþola aðspurður við að brotaþoli hefði logið að sér þegar hann var þrettán ára en þá hafi brotaþoli sagst hafa farið í sleik við stúlku á Samfésballi. Að mati dómsins er engin ástæða til þess að draga trúverðugleika brotaþola í efa af þessum sökum enda eru framangreind ósannyndi brotaþola með engu móti meiri eða alvarlegri en gengur og gerist. Brotaþoli hefur að mati dómsins þvert á móti verið bæði einlægur og samkvæmur sjálfum sér í framburði sínum bæði hjá lögreglu og fyrir dómi. Þá fær vitnisburður brotaþola að mörgu leyti staðfestingu í framburði annarra vitna og framlögðum gögnum málsins, svo sem vottorði G og Facebook samskiptum ákærðu og brotaþola. Framburður ákærðu er hins vegar að mati dómsins ótrúverðugur og að sumu leyti þversagnakenndur. Þannig hefur ákærða til að mynda kannast við náinn vinskap sinn við brotaþola og að þau hafi farið saman í ljós, sund, ræktina og út að borða. Engu að síður hafi ákærðu þótt nærvera brotaþola á heimilinu svo óþægileg að hún hafi viljað að brotaþoli eyddi meiri tíma hjá móður sinni. Þetta er í ósamræmi við framburð móður brotaþola, föðurömmu brotaþola, föðurbræðra brotaþola og vinkonu ákærðu en ekkert þeirra bar um að hafa orðið vart við togstreitu þeirra á milli. Fyrir dómi báru ákærða, brotaþoli og vitni um að brotaþoli hafi fremur litið á ákærðu sem vinkonu sína fremur en stjúpmóður. Breytir það að mati dómsins engu um að brotaþoli taldist á þeim tíma er kynferðisbrotin áttu sér stað sambúðarbarn ákærðu í skilningi 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga enda var ákærða í ástarsambandi og sambúð með föður brotaþola. Þá þykja ásakanir ákærðu um meintar nauðganir brotaþola sem fyrr á engan hátt samrýmast framlögðum samskiptum ákærðu og brotaþola á samskiptamiðlinum Facebook.

Þegar allt framangreint er virt heildstætt þykir, gegn neitun ákærðu, sannað að hún hafi framið þá háttsemi sem henni er gefin að sök í ákærulið 1 með því að hafa á tímabilinu september 2015 til [...]2017, er brotaþoli var 16 til 17 ára, margsinnis haft samræði og önnur kynferðismök við sambúðarbarn sitt, brotaþola þessa máls, á sameiginlegu heimili þeirra að [...] í Reykjavík. Verður ákærða því sakfelld fyrir þá háttsemi sem tilgreind er í ákærulið 1 og er brot hennar þar réttilega heimfært til refsiákvæða.

Ákæruliður 2.

Í síðari lið ákæru eru ákærðu gefnar að sök rangar sakargiftir með því að hafa leitast við að koma því til leiðar að brotaþoli yrði sakaður um eða dæmdur fyrir að hafa ítrekað nauðgað henni og áreitt hana kynferðislega á tímabilinu frá september 2015 til október 2017, á sameiginlegum heimilum þeirra að [...] í Reykjavík og [...] í Kópavogi. Brot ákærðu er í ákæru heimfært til 1. mgr. 148. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en í ákvæðinu segir að hver, sem með rangri kæru, röngum framburði, rangfærslu eða undanskoti gagna, öflun falsgagna eða á annan hátt leitast við að koma því til leiðar, að saklaus maður verði sakaður um eða dæmdur fyrir refsiverðan verknað, skuli sæta fangelsi allt að 10 árum. Samkvæmt framangreindu ákvæði skal við ákvörðun refsingar höfð hliðsjón af því hversu þung refsing er lögð við broti því sem sagt er eða gefið tilkynna að viðkomandi hafi drýgt.

Svo sem áður hefur verið greint frá mætti ákærða á lögreglustöð mánudaginn 23. október 2017 og lagði fram kæru á hendur brotaþola. Við það tilefni var brýnt fyrir ákærðu að segja satt og rétt frá og kannaðist ákærða við það fyrir dómi. Hélt ákærða því fram að brotaþoli hefði ítrekað nauðgað sér og áreitt hana kynferðislega á tímabilinu frá september 2015 til október 2017 á sameiginlegum heimilum þeirra að [...] í Reykjavík og [...] í Kópavogi. Þetta leiddi til þess að lögregla hóf rannsókn máls nr. 007-2017-[...] og tók meðal annars skýrslu af brotaþola með réttarstöðu sakbornings 31. október 2017. Þann 18. september 2018 var ákærðu og brotaþola tilkynnt sú ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu að hætta rannsókn málsins með vísan til 4. mgr. 52. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ákærða kærði þá ákvörðun til ríkissaksóknara sem staðfesti ákvörðun lögreglustjóra um niðurfellingu máls 16. janúar 2018.

Ákærða og brotaþoli hafa bæði, ásamt vitnum, gefið framburð í því máli sem hér er til meðferðar. Með vísan til alls framburðar fyrir dómnum verður því slegið föstu að kæra ákærðu á hendur brotaþola fyrir kynferðisbrot hafi ekki átt við nein rök að styðjast. Jafnframt liggur fyrir í málinu að kæran leiddi til mikillar andlegrar vanlíðan brotaþola. Þá er það mat dómsins að framburður ákærðu sé ekki trúverðugur, enda samræmist hann ekki vitnisburði annarra vitna og framlögðum gögnum.

Að öllu framangreindu virtu þykir, gegn neitun ákærðu, sannað að ákærða hafi framið þá háttsemi sem henni er gefin að sök í ákærulið 2. Verður ákærða því sakfelld fyrir þá háttsemi sem þar er lýst og er brot hennar réttilega heimfært til refsiákvæða.

IV

Ákvörðun refsingar, miskabætur og sakarkostnaður

Við ákvörðun refsingar ákærðu er til þess að líta að hún er í máli þessu sakfelld fyrir alvarleg og ítrekuð kynferðisbrot gegn sambúðarbarni sínu, brotaþola þessa máls. Verður meðal annars litið til þess að þegar kynferðisleg samskipti ákærðu og brotaþola hófust var ákærða með ákveðna yfirburðarstöðu gagnvart brotaþola sem var ungur og óharðnaður sextán ára piltur sem hafði enga kynferðislega reynslu. Með því að taka upp kynferðislegt samband við sambúðarbarn sitt, sem hún átti jafnframt í nánu trúnaðar- ogvinsambandi við, framdi ákærða alvarlegt trúnaðarbrot og mátti hún að mati dómsins gera sér grein fyrir að háttsemin var til þess fallin að valda brotaþola alvarlegu andlegu tjóni. Þá er einnig til þess að líta að brotin voru alvarleg og framin á heimili brotaþola auk þess sem þau stóðu yfir langt tímabil og beindust gegn mikilsverðum hagsmunum. Brotin höfðu alvarlegar afleiðingar fyrir andlega líðan brotaþola.

Þá er ákærða í máli þessu jafnframt sakfelld fyrir rangar sakargiftir, sbr. 1. mgr. 148. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa komið því til leiðar með rangri kæru að brotaþoli yrði sakaður um eða dæmdur fyrir að hafa ítrekað nauðgað og áreitt ákærðu á rétt rúmlega tveggja ára tímabili. Samkvæmt nefndu ákvæði skal við ákvörðun refsingar hafa hliðsjón af því hversu þung refsing er lögð við því broti sem sagt er eða gefið til kynna að viðkomandi hafi drýgt. Brot gegn nauðgunarákvæði hegningarlaga geta varðað fangelsi allt að 16 árum. Kæra ákærðu á hendur brotaþola fyrir kynferðisbrot átti svo sem fram er komið ekki við nein rök að styðjast, en kæran leiddi til þess að brotaþoli hafði stöðu sakbornings í tæpt ár. Olli það brotaþola eðlilega mikilli andlegri vanlíðan og miska.

Við ákvörðun refsingar ákærðu er horft til 1., 2., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Er það metið ákærðu til refsiþyngingar að hafa reynt að varpa sök á brotaþola. Á hinn bóginn er það ákærðu til refsimildunar að hún hefur ekki áður sætt refsingu. Að öllu framangreindu virtu, sbr. 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, verður refsing ákærðu ákveðin fangelsi í tvö ár og níu mánuði.

Brotaþoli á rétt á miskabótum úr hendi ákærðu. Með hliðsjón af þeim gögnum sem fyrir liggja um afleiðingar brotsins fyrir andlega hagi brotaþola verður brotaþola dæmdar miskabætur að fjárhæð 700.000 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði. Bótakrafan var birt fyrir ákærðu 30. mars 2020.

Samkvæmt 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærðu gert að greiða sakarkostnað málsins sem, samkvæmt framlögðu yfirliti sækjanda um slíkan kostnað og með stoð í öðrum meðfylgjandi gögnum, nemur 876.210 krónum. Þá greiði ákærða þóknun skipaðs verjanda síns á rannsóknarstigi og fyrir dómi, S-kk-ef F-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 1.376.400 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Einnig greiði ákærða þóknanir skipaðra réttargæslumanna brotaþola, A-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 252.340 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og B-kk-ef D-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 344.100 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

J ó-x-x H-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærða, X, sæti fangelsi í tvö ár og níu mánuði.

Ákærða greiði A 700.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. október 2017 til 30. apríl 2020, en frá þeim degi með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

Ákærða greiði 2.849.050 krónur í sakarkostnað, þar með talda þóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef F-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 1.376.400 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og þóknanir skipaðra réttargæslumanna brotaþola, A-kk-ef Þ-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 252.340 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og B-kk-ef D-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 344.100 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.