27/2020

Útdráttur

Í málinu voru A og M sakfelldir fyrir brot gegn lögum nr. 65/1974 um ávana og fíkniefni með því að hafa ræktað og haft í vörslum sínum í sölu og dreifingarskyni 206 kannabisplöntur og 111,50 g af kannabisstönglum. Þá voru A, E og M sakfelldir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot, sbr. 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa staðið að framleiðslu og haft í vörslum sínum, í sölu og dreifingarskyni, samtals 8.592,36 g af amfetamíni. Jafnframt var A sakfelldur fyrir vörslur á 7,78 g af amfetamíni. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til 1., 3., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og þess að brotin voru þaulskipulögð. Þá var litið til þess að amfetamínið hafði rýrnað við þurrkun. Jafnframt var litið til játningar M hvað varðaði fyrstnefnda brotið. Að öðru leyti ættu þeir sér engar málsbætur. Var um verkskiptan samverknað þeirra að ræða, sbr. 2. mgr. 70. gr. sömu laga, og hvað varðaði A og M var einnig litið til 77. gr. sömu laga. Þá hafði fyrra brot A ítrekunaráhrif við ákvörðun refsingarinnar og var jafnframt litið til sakaferils E. Var refsing A ákveðin fangelsi í sex ár og E og M fimm ár hvor. Þá voru nánar tilteknir munir og fjármunir gerðir upptækir.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 6. janúar 2020 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 9. desember 2019 í málinu nr. S3838/2019.

2 Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærðu og upptöku fíkniefna, vopna, fjármuna, bifreiðar og annarra muna, að ákærði A-kk-nf verði að auki sakfelldur fyrir vörslu fíkniefna samkvæmt I. kafla ákæru og að refsing ákærðu verði þyngd.

3 Ákærði A-kk-nf krefst aðallega sýknu, til vara að hann verði sýknaður af II. kafla ákæru en að því frágengnu að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað.

4 Ákærði E-kk-nf krefst aðallega sýknu en til vara að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað „að öðru leyti en niðurstöðu héraðsdóms um sýknu ákærða af I. kafla ákæru“.

5 Ákærði M-kk-nf krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur en til vara að hann verði sýknaður af II. og V. kafla ákæru og af upptökukröfu.

Málsatvik og sönnunarfærsla

6 Upphaf máls þessa má rekja til þess að lögreglu bárust upplýsingar um að ákærði A-kk-nf væri stórtækur í framleiðslu, sölu og dreifingu fíkniefna. Að fengnum úrskurði héraðsdóms kom lögregla fyrir eftirfararbúnaði 11. apríl 2019 í bifreiðinni […] sem ákærði hafði afnot af. Í ljós kom að ákærði A-kk-nf var í samskiptum við ákærðu E-kk-þf og M-kk-þf og Y og að ákærðu A-kk-nf og M-kk-nf vöndu, ásamt Y, komur sínar í útihús á bænum […] í Þykkvabæ. Ákærði E-kk-nf fór jafnframt einu sinni í útihúsið í fylgd ákærða A-kk-ef. […] er í eigu Z, sem býr þar ásamt eiginmanni sínum, Þ. Y, Z og Þ sættu ákæru í málinu en þáttur þeirra var skilinn frá þætti ákærðu A-kk-ef, E-kk-ef og M-kk-ef með vísan til 2. mgr. 169. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Féll dómur í máli þeirra 8. október 2019.

7 Rannsókn lögreglu leiddi í ljós að ákærðu fóru ekki á eigin bifreiðum að […]. Þess í stað notuðu þeir bifreiðina […], sem stóð ónotuð á bílastæði í Hraunbæ í Reykjavík þess á milli. Á grundvelli dómsúrskurðar kom lögregla fyrir hlustunar og eftirfararbúnaði í bifreiðinni sem leiddi meðal annars í ljós að ferðir ákærðu A-kk-ef og M-kk-ef að […] á tímabilinu 29. apríl til 7. júní 2019 voru alls 12. Í fjórum þessara tilvika stönsuðu ákærðu á leiðinni við vinnustað Z, meðákærðu í héraði, skildu bifreiðina […] þar eftir og óku áfram að […] á bifreið Z.

8 Hinn 10. maí 2019 stöðvaði lögregla för ákærða A-kk-ef á bifreiðinni […] vegna gruns um umferðarlagabrot. Með honum í bifreiðinni var Æ. Ákærði var þá nýkominn úr ferð að […]. Samkvæmt skýrslu lögreglu 8. ágúst sama ár var ákærði „mjög stressaður við afskipti lögreglu og brást illur við er hann var spurður um farm í farangursgeymslu bifreiðarinnar. Neitaði hann að heimila lögreglu leit í bifreiðinni.“ Ákærði og Æ voru handteknir vegna málsins og fluttir á lögreglustöð. Er miðlæg rannsóknardeild lögreglu, sem annaðist eftirlit með ákærða, fékk upplýsingar um málið var ákveðið að nota tækifærið og koma fyrir hlustunarbúnaði í bifreiðinni á grundvelli dómsúrskurðar. Við þá aðgerð veitti fulltrúi miðlægrar rannsóknardeildar athygli búnaði, sem hægt væri að nýta til framleiðslu á amfetamíni. Var þá horfið frá áformum um að koma fyrir hlustunarbúnaði í bifreiðinni þar sem vænta mætti að ákærði myndi verða var um sig í kjölfar handtökunnar og leita í bifreiðinni.

9 Samkvæmt framangreindri lögregluskýrslu var fylgst með ferðum ákærða 10. maí 2019. Í skýrslunni segir að á leið sinni frá […] hafi hann stansað við geymsluhúsnæði á Eyrarbakka og við heimili að […] í Reykjavík. Búnaðurinn, sem lögregla sá í bifreiðinni […], hafi ekki verið í bifreiðinni […] þar sem hún stóð á bifreiðastæði við Hraunbæ áður en ákærði lagði af stað á henni að […] þennan dag. Þá hafi búnaðurinn ekki verið í fyrrnefndu bifreiðinni, sem ákærði hafi skilið eftir á bifreiðastæðinu á meðan hann fór á síðarnefndu bifreiðinni austur. Lögreglumenn hafi kíkt inn um glugga á bifreiðinni og ekki séð neina áþekka muni. Þá hafi ákærði ekki flutt neina muni úr útihúsinu að […] er hann yfirgaf það. Er af þessu dregin sú ályktun í skýrslunni að ákærði hafi sótt búnaðinn á annan hvorn þessara staða, Eyrarbakka eða […], og flutt hann yfir í bifreiðina […] þegar hann hafi skipt á bílum á bílastæðinu við Hraunbæ síðar um daginn.

10 Í skýrslu lögreglu sem liggur fyrir í málinu segir frá því að 13. maí 2019 hafi ákærðu A-kk-nf og M-kk-nf ekið austur að […], lagt bifreiðinni […] við útihúsið og gengið þar inn. Stuttu síðar hafi Z, meðákærða í héraði, komið gangandi frá bænum og farið á eftir ákærðu inn í útihúsið. Nokkrum mínútum síðar hafi ákærði A-kk-nf komið út, opnað farangursrými bifreiðarinnar, sótt fjóra stóra gaskúta í tveimur ferðum inn í húsnæðið og sett í farangursrýmið. Við það tækifæri hafi ákærði heyrst ræða við Z þar sem hún segist munu „græja gaskúta á eftir“ og bætir við: „Svo bara fimmtudag.“ Ákærði svarar: „Sjáumst á fimmtudaginn.“

11 Á hljóðupptöku úr bifreiðinni […] 3. júní 2019 má heyra ákærðu A-x-x og M-kk-þf og Y, meðákærða í héraði, ræða um kannabisræktun, þar á meðal um ætlað magn uppskeru, hvenær uppskeran verði tilbúin, framkvæmdaratriði er varða uppskeru og hvernig efninu verði komið í verð.

12 Samkvæmt lögregluskýrslu 6. júní 2019 fór lögregla inn í útihúsið við […] daginn áður í því skyni að koma fyrir búnaði til hljóð og myndupptöku. Segir í skýrslunni að umfangsmikil kannabisræktun hafi verið þar í gangi og að hún hafi verið komin á lokastig. Við talningu reyndust plönturnar vera 206.

13 Samkvæmt lögregluskýrslu 9. ágúst 2019 sótti ákærði A-kk-nf ákærða M-kk-þf á heimili hans í Hafnarfirði á bifreiðinni […] að morgni 7. júní 2019. Þaðan hafi þeir ekið að bílaleigu við Grænásveg í Reykjanesbæ og sótt þangað tvær bifreiðar, hvíta bifreið með númerinu […] og græna bifreið með númerinu […]. Samkvæmt sömu skýrslu fluttu þeir við það tækifæri búnað úr bifreiðinni […] yfir í hvítu bifreiðina „en bifreiðinni […] hafði verið bakkað upp að bílaleigubifreiðinni“. Frá Grænásvegi hafi þeir ekið að bílastæði við Fríkirkjuna Kefas í Kórahverfinu í Kópavogi, skilið bifreiðarnar þar eftir og gengið að heimili ákærða E-kk-ef að […] í Kópavogi. Því næst hafi þeir gengið aftur að bifreiðunum og ekið á brott á grænu bifreiðinni […]. Þeir hafi ekið einn hring í Ögurhvarfi og svo snúið aftur á bílastæðið við kirkjuna þar sem A-kk-nf hafi yfirgefið bifreiðina, gengið aftur að heimili E-kk-ef og stoppað þar í nokkrar sekúndur áður en hann sneri aftur að bílnum. Hafi ákærðu A-kk-nf og M-kk-nf þá keyrt aftur af stað, ekið í Ögurhvarf og stoppað bak við verslunarhúsnæði stutta stund. Er þeir óku af stað aftur hafi þeir numið staðar á grænu umferðarljósi á gatnamótum Ögurhvarfs og Vatnsendavegar, beðið þar til það skipti í rautt og ekið þá af stað að Breiðholtsbraut. Þaðan hafi þeir ekið að […] í Reykjavík og hafi ákærði A-kk-nf þá yfirgefið bifreiðina en ákærði M-kk-nf haldið áfram út úr bænum eftir Vesturlandsvegi í átt að Mosfellsbæ.

14 Í skýrslu lögreglu segir að ákærði A-kk-nf hafi farið inn á sólpall við húsið að […], beðið þar nokkra stund „og horfði mikið í kringum sig á þeim tíma. Hann virtist vera að fylgjast með því hvort lögregla veitti honum eftirför en hann horfði á eftir öllum ökutækjum sem óku þar framhjá og horfði m.a. upp í loftið hugsanlega í leit að drónum.“ Vitnið Ö hafi komið þar að nokkru síðar á bifreiðinni […] og sótt ákærða. Hafi þeir ekið saman að heimili ákærða E-kk-ef þar sem A-kk-nf yfirgaf bifreiðina og gekk inn. Nokkrum mínútum síðar hafi ákærði komið út aftur ásamt ákærða E-kk-þgf. Ákærði A-kk-nf hafi sest aftur inn í bifreiðina sem Ö ók en ákærði E-kk-nf hafi sest inn í bifreiðina […]. Hafi báðum ökutækjunum verið ekið að bifreiðastæðinu við kirkjuna. Þar hafi ákærðu A-kk-nf og E-kk-nf farið í hvítu bílaleigubifreiðina […] og keyrt í Mosfellsbæ þar sem þeir hafi meðal annars keypt eldsneyti og drykkjarföng en bifreið E-kk-ef, […], verið skilin eftir á bifreiðastæðinu við kirkjuna. Úr Mosfellsbæ hafi ákærðu ekið í Borgarnes og þaðan að sumarbústaðahverfi, […] í Borgarbyggð, með nokkrum snúningum sem samkvæmt lögreglu „virtust vera gerðir til að kanna með eftirför lögreglu“. Er ákærðu hafi keyrt í gegnum Borgarnes hafi þeir mætt bílaleigubifreið ákærða M-kk-ef, […], þar sem henni var ekið í suðurátt en engin samskipti hafi verið þeirra í millum. Í sumarhúsabyggðinni hafi ákærðu stöðvað bifreiðina við […], sumarhús sem reyndist vera í eigu föður ákærða M-kk-ef. Í skýrslu lögreglu 20. júní 2019 um eftirlit með ákærðu þennan dag kemur fram að þeir hafi komið að sumarhúsinu klukkan 13:03.

15 Samkvæmt skýrslu lögreglu 9. ágúst 2019 hafi ákærði M-kk-nf á meðan keyrt sem leið lá frá Borgarnesi að bifreiðastæðinu við Hraunbæ í Reykjavík. Þar hafi hann skilið bílaleigubifreiðina eftir, fært sig yfir í bifreiðina […] og farið á henni að útihúsinu við […]. Þar hafi hann stoppað stutta stund en ekið að því loknu aftur að bifreiðastæðinu við Hraunbæ, skipt yfir í bílaleigubifreiðina og ekið henni rakleitt inn að sumarhúsalandinu í […]. Segir í skýrslu lögreglu 20. júní 2019 um eftirlit með ákærðu þennan dag að hann hafi verið kominn þangað klukkan 18:37. Samkvæmt sömu skýrslu fór ákærði M-kk-nf ekki að sumarhúsinu að […], heldur stöðvaði bifreiðina á vegi sem liggur inn að bústaðnum, skammt frá þjóðveginum. Ákærði hafi svo keyrt aftur út úr sumarhúsahverfinu, niður að veitingastaðnum Baulu, farið þar inn og komið aftur út með þrjá matarbakka. Hann hafi svo farið aftur í bifreiðina og keyrt að sumarhúsahverfinu, stoppað við […] og farið að húsinu, þar sem ákærðu A-kk-nf og E-kk-nf voru fyrir, með matarbakkana. Klukkan 20:50 hafi allir ákærðu komið út úr sumarhúsinu, sest upp í bifreiðarnar og keyrt á brott, með viðkomu á gámasvæði á Vesturlandsvegi við Strípuás þar sem þeir hafi hent ruslapokum. Ákærðu hafi svo verið handteknir á Vesturlandsvegi, skammt frá Fiskilæk.

16 Svo sem greinir í hinum áfrýjaða dómi fundust við leit lögreglu í sumarhúsinu tíu ílát á borði með samtals 8.592,35 grömmum af amfetamíni ásamt ýmsum nánar tilgreindum búnaði sem merkja mátti að hafði verið notaður við framleiðslu á amfetamíni. Þar á meðal var hvít KitchenAidhrærivél. Við rannsókn málsins kom í ljós að ákærði E-kk-nf hafði keypt hrærivél sömu tegundar og í sama lit 6. júní 2019. Í […] var lagt hald á fyrrgreindar kannabisplöntur ásamt ýmsum búnaði til ræktunar eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar kemur einnig fram liggja fyrir í gögnum málsins matsgerðir um magn og styrk sýna sem tekin voru af haldlögðu efni og plöntum.

17 Í framhaldi af handtöku ákærðu fór fram húsleit á heimilum þeirra og öðru húsnæði og voru fjármunir haldlagðir auk annarra muna, eins og nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi, auk bifreiðarinnar […]. Ákærðu hafa setið í gæsluvarðhaldi frá 8. júní 2019.

18 Í byrjun október 2019, skömmu fyrir aðalmeðferð málsins í héraði, gaf sig fram við lögreglu maður að nafni B og játaði að hafa framið brot það sem lýst er í ákærulið II. Í hinum áfrýjaða dómi er gerð nánari grein fyrir framburði hans hjá lögreglu sem og þremur skýrslum ákærða M-kk-ef. Ákærðu A-kk-nf og E-kk-nf tjáðu sig ekki um sakarefnið hjá lögreglu.

19 Framburði ákærðu og vitna fyrir héraðsdómi er nægilega lýst í hinum áfrýjaða dómi.

20 Fyrir Landsrétt hafa verið lögð ný gögn, þar á meðal „samantekt [lögreglu] vegna upplýsingaöflunar er varðar hrærivél sem seld var hjá Elkó 6. júní 2019“. Lögreglumaður nr. 9932 gaf skýrslu fyrir Landsrétti og staðfesti að hann hefði ritað framangreinda samantekt og greindi frá tilefni hennar og hvernig hann hefði staðið að öflun þeirra upplýsinga er hún lýtur að. Þá gaf vitnið I skýrslu fyrir Landsrétti og breytti fyrri framburði sínum í héraði um lit hrærivélar sem skipt var í Elko 15. ágúst 2019. Jafnframt voru spilaðar upptökur af framburði lögreglumanna nr. 0804, 0907, 1205, 0933 og 0528 í héraði.

Niðurstaða

21 Ákærðu krefjast allir ómerkingar hins áfrýjaða dóms. Ákærðu A-kk-nf og E-kk-nf reisa þá kröfu sína á því að dómsúrlausn héraðsdóms uppfylli ekki fyrirmæli fliðar 2. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008 en héraðsdómarinn hafi í úrlausn sinni ítrekað gefið sér forsendur sem ekki styðjist við gögn málsins. Ákærði M-kk-nf krefst ómerkingar dómsins þar sem lögreglurannsókn hafi verið ófullnægjandi, ákærða hafi verið meinaður aðgangur að gögnum sem og að kalla til vitni, vettvangur ætlaðs brots hafi ekki fengist kannaður við meðferð málsins, sönnunarmati héraðsdóms hafi verið ábótavant og málatilbúnaður ákæruvaldsins haldinn slíkum göllum að varði ómerkingu.

22 Með úrskurðum Landsréttar 3. október 2019 í máli nr. 652/2019 og 11. nóvember 2019 í máli nr. 746/2019 var hafnað kröfu ákærða um aðgang að gögnum og að kalla til tiltekið vitni. Kemur krafa ákærða M-kk-ef hvað þann þátt málsins varðar ekki til frekari umfjöllunar Landsréttar.

23 Samkvæmt 1. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 er markmið rannsóknar að afla gagna til undirbúnings málsmeðferð fyrir dómi. Sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik, sem telja má honum í óhag, hvílir á ákæruvaldinu eftir 108. gr. laganna og verður það að bera hallann af því ef rannsókn máls er ábótavant og ákæra af þeim sökum ekki reist á nægilega traustum grunni. Að þessu virtu eru þær röksemdir ákærða M-kk-ef sem lúta að rannsókn málsins haldlausar. Þá verður ekki fallist á með ákærðu að þeir annmarkar séu á sönnunarmati eða röksemdum héraðsdóms sem valdið gætu því að vísa beri málinu til nýrrar meðferðar í héraði. Hið sama gildir um þá ákvörðun héraðsdómarans að ekki væri þörf á vettvangsgöngu en í gögnum málsins liggur fyrir fjöldi ljósmynda og loftmynda af sumarbústaðalandinu sem sýna vegalengdir og afstöðu bústaðarins að […] til bílastæðis og göngustígs við hann.

24 Samkvæmt I. kafla ákæru er ákærðu gefið að sök að hafa 7. júní 2019 haft í vörslum sínum í sölu og dreifingarskyni nánar tiltekinn fjölda kannabisplantna og kannabisstöngla og hafa um nokkurt skeið fram til þess dags ræktað plönturnar. Ákærði M-kk-nf var í héraði sakfelldur fyrir þessa háttsemi. Ákærði A-kk-nf var á hinn bóginn sýknaður af ákæru um að hafa haft plönturnar í vörslum sínum en sakfelldur fyrir ræktun þeirra. Ákærði E-kk-nf var alfarið sýknaður af sakargiftum. Unir ákæruvaldið niðurstöðu héraðsdóms hvað hann varðar og kemur hún því ekki til endurskoðunar fyrir Landsrétti.

25 Ákærði M-kk-nf hefur játað þá háttsemi sem honum er gefin að sök í I. kafla ákæru. Er tekið undir með hinum áfrýjaða dómi að sannað sé með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum lið ákærunnar og að brot hans sé þar réttilega heimfært til refsiákvæða.

26 Ákærði A-kk-nf hefur játað minni háttar aðild að ræktun plantnanna en hafnar því að hafa haft þær í vörslum sínum 7. júní 2019 þar sem hann hafi ekki komið í útihúsið, þar sem plönturnar voru ræktaðar, þann dag.

27 Í lögum nr. 65/1974 um ávana og fíkniefni er kveðið á um að varsla og meðferð ávana og fíkniefna, sem talin eru upp í lögunum, sé óheimil á íslensku forráðasvæði, sbr. 2. og 3. gr. laganna. Í greinargerð með frumvarpi því sem varð að lögum nr. 65/1974 er tekið fram um framangreind ákvæði laganna að hugtakið varsla eigi meðal annars við um geymslu. Fyrir liggur að ákærði fór á tímabilinu 29. apríl til 7. júní 2019 10 sinnum í útihúsið að […] til að huga að ræktuninni en ákærðu fóru alls 12 sinnum að útihúsinu á tímabilinu. Ákærði virðist ekki hafa þurft atbeina neins annars aðila til að komast inn í útihúsið og þá hefur hann ekki borið um að einhverjar aðrar hömlur hafi verið á aðgangi hans að plöntunum. Verður með vísan til þessa litið svo á að ákærði hafi haft fullan og óheftan aðgang að ræktuninni á því tímabili sem um ræðir og að sá aðgangur hafi ekki verið bundinn við þau skipti sem hann kom að […]. Af þeim sökum verður að leggja til grundvallar að ákærði hafi haft vörslur plantnanna 7. júní 2019. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms þykir sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem greinir í I. kafla ákæru og er brot hans þar réttilega heimfært til refsiákvæða.

28 Í II. kafla ákæru er öllum ákærðu gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot, með því að hafa staðið að framleiðslu og haft í vörslum sínum, í sölu og dreifingarskyni, tæplega 8,6 kíló af amfetamíni af tilgreindum styrkleika. Með hinum áfrýjaða dómi voru ákærðu sakfelldir fyrir þessa háttsemi. Þeir neita allir sök og bera fyrir sig að hafa verið staddir í sumarhúsinu í öðrum erindagerðum, þeir hafi ekki vitað um framleiðsluna, hún hafi ekki verið á þeirra vegum heldur annars aðila. Fyrir liggi að maður hafi gefið sig fram við lögreglu og játað að vera eigandi þeirra efna sem fundust á vettvangi og að hafa framleitt þau.

29 Sá maður sem hér um ræðir, B, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins í héraði. Hafði framburður hans tekið nokkrum breytingum frá því hann gaf skýrslu hjá lögreglu 17 dögum áður eða 14. október 2019. Í skýrslu hans hjá lögreglu kom einnig ýmislegt fram sem ekki samræmist gögnum málsins. Hann gat lýst með greinargóðum hætti fyrir lögreglu hvernig staðið hefði verið að framleiðslu amfetamíns úr amfetamínbasa. Þó kannaðist hann, þráspurður af lögreglu, ekki við að hafa notað rafmagnstæki við framleiðsluna heldur greindi ítrekað frá því að hafa hrært efnum saman við amfetamínbasann með sleif. Þegar lögregla spurði hann út í hrærivél, sem fannst á vettvangi með amfetamínleifum, mundi hann eftir að hafa notað vélina við blöndun efnanna. Þá mundi hann ekki eftir að hafa notað þurrís við framleiðsluna til að kæla blönduna fyrr en lögregla spurði út í notkun hans. Fyrir héraðsdómi mundi hann aftur á móti eftir að hafa notað hvort tveggja.

30 B mundi allar tímasetningar illa en bar þó fyrir lögreglu að hafa skilað ákærða E-kk-þgf lyklinum að sumarbústaðnum sama dag og hann fór síðast úr honum. Framburður hans í héraði var með sama hætti. Ákærði E-kk-nf bar fyrir héraðsdómi að B hefði skilað lyklinum 5. eða 6. júní 2019. B bar jafnframt fyrir lögreglu að eftir að hafa skilað lyklinum hefði hann lagt af stað í bústaðinn til að vitja amfetamínsins en snúið við og farið í „geðrofsástand og bara leið mjög illa og næsta þegar ég, næsta sem að ég veit sko þegar ég ranka við mér þá þarna þá heyrði ég það eða sé það í fréttum að það eru menn í gæsluvarðhaldi fyrir framleiðslu á fíkniefnum“. Aðspurður taldi hann að hann hefði verið rænulaus í „kannski fjóra daga eða eitthvað svona ef ég á að giska, nokkra daga, fjóra, fimm“. Hann gaf þá skýringu fyrir dómi á gögnum, sem sýndu notkun á greiðslukorti hans dagana 6. til 8. júní 2019, að annar maður hefði verið með kortið á þessum tíma. Þá staðfesti hann að hafa farið til Düsseldorf 10. júní 2019. Hann bar jafnframt fyrir héraðsdómi að amfetamínið hefði enn verið blautt þegar hann yfirgaf bústaðinn, en það var 5. eða 6. júní samkvæmt framangreindum framburði ákærða E-kk-ef, og að þá hafi efnið átt um 12 tíma eftir þar til það yrði þurrt og hæft til pökkunar. Er lögregla fór inn í bústaðinn að kvöldi 7. júní var efnið enn rakt samkvæmt framburði lögreglumanns nr. 0232. Sá framburður fær jafnframt stoð í matsgerð rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja og eiturefnafræði 11. júlí 2019 en þar kemur fram að þegar amfetamínsýni bárust rannsóknastofunni með matsbeiðni lögreglu, sem dagsett var 11. júní 2019, hafi sýnin verið rök.

31 Hjá lögreglu bar B ítrekað að hafa notað staðsetningar og kortaforritið Google Maps til að finna bústaðinn og að í því skyni hafi hann slegið inn heimilisfangið […]. Þegar lögregla greindi honum frá því að það heimilisfang fyndist ekki þegar það væri slegið inn í tilgreint forrit kunni hann ekki skýringu á því. Fyrir dómi skýrði hann á hinn bóginn svo frá að hann hefði ekki slegið inn staðsetningu sumarbústaðarins heldur notað forritið til að finna Borgarnes og eftir Borgarnes væri þetta „svona sirka 10 mínútna akstur, þetta er framhjá Ferjubakkavegi, Hvítárvegi, svo kemur Laxholt og Galtarholt og þar inn til hægri“.

32 Fyrir héraðsdómi og hjá lögreglu bar B að ákærði A-kk-nf hefði tekið að sér að geyma fyrir sig búnað til amfetamínframleiðslunnar en ákærði hafi ekki vitað hvað var í þeim kössum og pokum sem hann tók við. Í greinargerð ákærða A-kk-ef til Landsréttar telur hann líkur á að búnaður til amfetamínframleiðslu, sem fannst við húsleit hjá B, hafi verið hluti þess búnaðar sem ákærði geymdi fyrir hann og lögregla sá í bifreið ákærða 10. maí 2019. B bar á hinn bóginn hjá lögreglu að hann hefði ekki beðið ákærða um að geyma þennan búnað fyrr en „eftir fimmtánda eða seinni part maí svona sirka já“. Jafnframt bar hann fyrir lögreglu að ákærði A-kk-nf hefði afhent honum búnaðinn aftur á bensínstöð í Hafnarfirði sama dag og hann hefði fyrst farið í bústaðinn en það hefði verið í byrjun júní. Hann minnti jafnframt að ákærði hefði verið á bláum sendiferðabíl. Bifreið sem ákærði A-kk-nf ók á rannsóknartímabilinu, […], er blá sendiferðabifreið.

33 Í skýrslutöku hjá lögreglu teiknaði B mynd sem sýnir aðkomu að bústaðnum sem og innra skipulag hans. Ber mikið á milli þess sem teikningar hans sýna og ljósmynda og uppdrátta sem liggja fyrir í málinu. Má sem dæmi nefna að hann teiknaði sumarbústaðinn vinstra megin við veg að bústaðnum en hann er staðsettur hægra megin við veginn, hann sýndi bílastæði og áhaldahús við sumarbústaðinn á öðrum stað en ljósmyndir sýna og merkti útihurð á gafli bústaðarins en hún er samkvæmt ljósmyndum á viðbyggingu. Þá er töluvert misræmi milli teikningar hans og innra skipulags bústaðarins samkvæmt ljósmyndum og uppdráttum af honum. Ekki verður fallist á að lögreglumenn hafi haft áhrif á teikningar B en fyrir liggur myndupptaka af skýrslutöku af honum hjá lögreglu sem sýnir hann teikna þær auk þess sem hann staðfesti fyrir héraðsdómi að hafa gert þessar teikningar og hafnaði aðkomu lögreglu að þeim.

34 Ákærðu voru undir eftirliti lögreglu 7. júní 2019. Að morgni þess dags var ákærðu A-kk-þgf og M-kk-þgf fylgt eftir að bílaleigu í Reykjanesbæ þar sem þeir sóttu tvær bifreiðar, hvíta og græna, eins og áður er fram komið. Í skýrslu lögreglu 9. ágúst 2019 kemur fram að þeir hafi við það tækifæri flutt búnað úr bifreiðinni, […], yfir í hvítu bílaleigubifreiðina. Ákærði A-kk-nf neitar því og bendir á að engar samtímaupplýsingar liggi fyrir í skýrslum lögreglu sem geti um þennan flutning á búnaðinum. Þannig sé ekki minnst á þetta í skýrslu lögreglu 20. júní 2019 þar sem er að finna yfirlit yfir eftirlit með ákærðu 7. júní 2019 og tímasetningu einstakra atburða þann dag. Vitnið H, starfsmaður bílaleigunnar, staðfesti fyrir héraðsdómi framburð ákærða og bar að hann hefði gengið með ákærðu út að bifreiðinni og að ekkert dót hefði verið fært á milli. Vitnið bar jafnframt að það hefði þekkt ákærða í nokkur ár.

35 Lögreglumenn nr. 0804, 0907 og 1205 báru fyrir héraðsdómi að hafa séð ákærðu bera einhvern búnað á milli bifreiðanna. Þá bar lögreglumaður nr. 1411 að hafa heyrt kallað upp í talstöð að ákærðu væru að ferja einhvern búnað á milli bifreiðanna. Framburður lögreglumannanna samræmist þeirri ákvörðun lögreglu, þegar leiðir ákærðu skildu síðar um morguninn, að fylgja eftir hvítu bifreiðinni sem hinn ætlaði búnaður hefði verið fluttur í og ákærði A-kk-nf ók en hætta að veita eftirför grænu bifreiðinni, sem ákærði M-kk-nf ók. Þá fær hann stoð í framburði ákærða M-kk-ef hjá lögreglu 13. júní 2019 en þar bar hann aðspurður að um einhverja kassa hefði verið að ræða. Þegar hann var spurður um hvernig kassar það hefðu verið, svaraði hann: „Hvítur kassi með loki og svartur kassi með loki.“ Í skýrslu ákærða M-kk-ef hjá lögreglu 23. júlí sama ár bar hann að hann hefði fært hvítan trékassa á milli bíla og ákærði A-kk-nf svartan plastkassa. Fyrir héraðsdómi bar ákærði M-kk-nf aftur á móti að um einn trékassa hefði verið að ræða, sem hann hefði flutt á milli.

36 Fyrir liggur að ákærðu fóru í sumarhúsið á framangreindum bílaleigubifreiðum, ákærðu A-kk-nf og E-kk-nf á þeirri hvítu og ákærði M-kk-nf á þeirri grænu. Ákærðu A-x-x og M-kk-nf halda því fram að bifreiðarnar hafi verið teknar á leigu í því skyni að nýta þær í tengslum við uppskeru á kannabisræktuninni í Þykkvabæ. Þrátt fyrir það fór ákærði M-kk-nf ekki á bifreiðinni í […] 7. júní 2019 heldur hafði hann skipti á bifreiðum í Hraunbæ eins og áður er fram komið. Þá er þess að gæta að þótt nýta ætti bifreiðarnar í tengslum við ræktun á kannabisplöntunum, en fella átti plönturnar um eða eftir helgina samkvæmt framburði ákærðu A-kk-ef og M-kk-ef fyrir héraðsdómi, útilokuðu þau áform ekki að bifreiðarnar væru einnig nýttar til að fara í sumarbústaðinn á föstudegi svo sem ákærðu gerðu. Með því voru ákærðu á vettvangi amfetamínframleiðslu á bifreiðum sem ekki yrðu auðveldlega raktar til þeirra. Þess er jafnframt að gæta að enginn hinna ákærðu var með farsíma sína á sér þennan dag en ákærði A-kk-nf bar um það fyrir héraðsdómi að sú regla hefði gilt að þeir væru ekki með farsíma sína þegar þeir sinntu ræktuninni að […] til að forðast að lögregla gæti með aðgangi að símum þeirra fengið upplýsingar um hana. Farsímaleysi ákærðu A-kk-ef og E-kk-ef fer því illa saman við að þeir hafi farið í sumarbústaðinn í þeim eina tilgangi að þrífa hann og undirbúa fyrir sölumeðferð. Ákærði A-kk-nf bar einnig fyrir dómi að þeir hefðu tekið tvær bifreiðar á leigu vegna þess að því fylgdi meira pláss og „ef að þú ert að ferðast seint um nótt að, hvort að ef einhver stoppar þig þá er líklegra að hinn komist í burtu, eða þannig.“ Þess er einnig að gæta að ákærðu hafa ekki gefið trúverðuga skýringu á því hvers vegna þeir fóru á tveimur bifreiðum með stuttu millibili í sumarbústaðinn að morgni 7. júní ef ekki til þess að skapa sams konar fjarlægð á milli sín í þeirri ferð og A-x-x lýsti fyrir dómi. Þar skiptir einnig máli sem fram kemur í skýrslu lögreglu 9. ágúst 2019, um hegðun ákærðu og akstur, sem lögregla taldi bera merki um að ákærðu væru að fylgjast með því hvort lögregla veitti þeim eftirför.

37 Af hálfu ákærðu A-kk-ef og E-kk-ef er á því byggt að þeir hafi verið úti á sólpalli við sumarbústaðinn allt frá því að þeir gerðu sér grein fyrir því að framleiðsla á amfetamíni hefði farið fram í bústaðnum þar til ákærði M-kk-nf kom á staðinn. Þeir hafi því ekki staðið að amfetamínframleiðslunni inni í bústaðnum á sama tíma. Ákærði M-kk-nf kveðst jafnframt hafa verið úti á sólpallinum með þeim eftir að hann kom í bústaðinn. Byggja ákærðu á því að lögreglumenn, sem fylgdust með bústaðnum, hafi ekki bæði getað séð inngang inn á sólpallinn og aðalinngang hússins og að þeir hafi ekki haft útsýni yfir sólpallinn og geti því ekki borið um hvort ákærðu hafi verið þar en lögreglumennirnir hafi neitað að gefa upp staðsetningu sína við eftirlit með bústaðnum.

38 Lögreglumaður nr. 0933 bar fyrir héraðsdómi að hann hefði haft sýn yfir aðalinngang hússins, innganginn inn á sólpallinn og hluta af pallinum en ekki svaladyrnar út á pallinn. Hann hafi ekki orðið var við ákærðu fyrir utan húsið fyrr en ákærði M-kk-nf kom. Þá hafi hann heyrt hlátrasköll og heyrt þá ræða saman. Hann hefði verið það nálægt húsinu að hann hefði heyrt í ákærðu A-kk-þgf og E-kk-þgf ef þeir hefðu verið úti allan daginn á þeim hluta pallsins sem hann hafði ekki sýn yfir. Framburður lögreglumannsins er í samræmi við framburð lögreglumanns nr. 0804, sem bar fyrir dómi að hann hefði ekki orðið var við ákærðu A-kk-þf og E-kk-þf allan daginn fyrr en eftir að ákærði M-kk-nf kom en þá hafi hann heyrt vel í þeim öllum þar sem þeir töluðu saman á sólpallinum. Þá fær framburður lögreglumanns nr. 0933 stoð í gögnum málsins en af þeim má ráða að unnt er að hafa sýn á bæði aðalinngang sumarhússins og innganginn inn á sólpallinn auk þess sem lögreglumaðurinn staðfesti í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi að útsýnið sem hann hefði haft þennan dag yfir bústaðinn hafi verið áþekkt því sem ljósmynd í gögnum málsins sýni en hún sýnir aðalinngang sumarhússins, inngang inn á pallinn og hluta pallsins.

39 Ákærði M-kk-nf bar fyrir héraðsdómi að hann hefði farið að sumarbústaðnum að morgni 7. júní 2019 í því skyni að skilja eftir lykil að honum svo að meðákærðu kæmust inn í hann. Hann bar einnig að hafa verið með ákærða A-kk-þgf fyrr um morguninn. Þá skýrði ákærði jafnframt svo frá að hann hefði farið að bústaðnum til að opna fyrir vatnsloka og kanna ástand bústaðarins að utan en til hefði staðið að selja hann. Hann hafi þó ekki séð ástæðu til að fara inn í bústaðinn þrátt fyrir að hafa vitað af því að von væri á meðákærðu sem ætluðu að taka til í bústaðnum. Þá hafnaði hann því að hafa lánað bústaðinn en greindi frá því að ákærði E-kk-nf hefði sagt sér að það þyrfti að kíkja þarna upp eftir þar sem „möguleiki“ væri á að hann hefði lánað bústaðinn. Ákærði bar með nokkuð öðrum hætti hjá lögreglu. Í yfirheyrslu 13. júní 2019 sagðist hann hafa farið í bústaðinn til að athuga ástand hans vegna fyrirhugaðrar sölu og til að kanna hvort einhver væri í bústaðnum og þá hefði hann skilið eftir lykla. Þegar hann hefði komið í bústaðinn seinnipart dagsins hefði hann ekki átt von á neinum í bústaðnum. Í yfirheyrslu 23. júlí sama ár bar hann að hann hefði lánað bústaðinn tilteknum aðila en vildi ekki gefa upp hver það hefði verið. Hann hefði farið tvær ferðir í bústaðinn þennan dag. Í fyrri ferðinni hafi hann farið með lykla í bústaðinn og í síðari ferðinni hafi hann ætlað að ganga úr skugga um að vel hefði verið gengið frá eftir lán á bústaðnum og komið mönnum, sem þar voru, að óvörum en þeir hafi átt að vera „farnir milli sex og sjö“.

40 Ákærði M-kk-nf bar einnig fyrir dómi að þegar hann kom í sumarbústaðinn síðar um daginn hefði hann komið „inn í aðstæður sem að mér leið mjög illa í. […] Ég sá fíkniefni á borðinu og ég vildi bara komast úr þessum aðstæðum sem fyrst. Sagði við strákana að ég ætlaði að fara út í Baulu og fá mér að borða og hérna þeir báðu mig hvort að ég gæti gripið, gripið með matarbita í leiðinni.“ Hann hafi svo farið í Baulu, sótt mat fyrir þá, komið til baka, gengið inn á pallinn og séð að efnin voru þarna ennþá. Þeir hafi svo borðað matinn á sólpallinum. Þeir hafi verið þarna í „sirka klukkutíma“ og svo farið. Hann hafi lítið farið inn í sumarhúsið. Er framburður ákærða í samræmi við framburð meðákærðu. Lögreglumaður nr. 0933 bar á hinn bóginn fyrir héraðsdómi að ákærði M-kk-nf hefði aðeins komið „í þetta eina skipti þegar hann, þegar ég sá hann koma með þessa matarpakka“. Aðspurður hvort ákærði hefði getað lagt bifreið sinni lengra frá bústaðnum, gengið að honum og rætt við meðákærðu, án þess að vitnið hefði séð til, hafnaði vitnið því og kvaðst hafa haft sýn á bæði aðalinngang bústaðarins og inngang inn á sólpallinn. Framburður vitnisins fær stoð í framburði lögreglumanns nr. 0804 sem bar að ákærði M-kk-nf hefði komið keyrandi inn í sumarbústaðahverfið, stöðvað bifreiðina áður en hann kom að bústaðnum, snúið við og keyrt aftur út úr hverfinu. Hann hafi svo komið aftur nokkru síðar, lagt bifreiðinni við bústaðinn og farið með matarbakka að honum.

41 Svo sem fram kemur í hinum áfrýjaða dómi lýstu ákærðu A-kk-nf og E-kk-nf atvikum fyrst í skýrslu sinni fyrir dómi. Framburður þeirra þar er að mestu samhljóða og fellur einnig að töluverðu leyti að framburði B, sem hafði áður gefið skýrslu hjá lögreglu sem ákærðu höfðu aðgang að. Ákærðu báru að þegar þeir komu í sumarbústaðinn og sáu hvers kyns var hafi þeim brugðið mikið. Þeir hafi svo eytt deginum úti á sólpalli og rætt hvernig þeir ættu að bregðast við. Þeir hafi ekki viljað fara úr bústaðnum þar sem von væri á M-kk-þgf. M-kk-nf hafi svo komið tvisvar sinnum í bústaðinn, í síðara skiptið með mat sem þeir hafi borðað úti á palli og ráðið áfram ráðum sínum. Ákærða M-kk-þgf hafi brugðið mjög mikið og samkvæmt ákærða E-kk-þgf hafi hann þrammað um sólpallinn og „ekkert ólíklegt fyrir mig að hann hafi bara hreinlega fengið bara taugaáfall þarna á staðnum“. Þeir hafi svo tekið ákvörðun um „að fara í bæinn, hafa upp á þessum manni sem bar ábyrgð á þessu og fá hann til þess að fjarlægja þessi efni út úr bústaðnum“. Á leiðinni úr bústaðnum hafi þeir gripið laust rusl og farið með í ruslagám.

42 Svo sem fram er komið neita ákærðu allir sök. Þeir hafi komið í sumarbústaðinn óafvitandi um að þar færi fram framleiðsla á amfetamíni. Við mat á trúverðugleika framburðar ákærðu verður að horfa til þess að í veigamiklum atriðum er mikið ósamræmi milli framburðar þeirra og þess sem lögreglumenn, er höfðu eftirlit með þeim, hafa borið um. Þannig er framburður ákærða A-kk-ef um að hann og ákærði M-kk-nf hafi ekki flutt búnað milli bifreiðarinnar […] og bílaleigubifreiðarinnar […] í andstöðu við framburð fjögurra lögreglumanna, sem ýmist sáu eða heyrðu í talstöð að ákærðu væru að flytja einhvern búnað milli bifreiðanna. Þá fer framburður ákærða A-kk-ef um þetta atriði einnig gegn framburði ákærða M-kk-ef, sem bar í tvígang í yfirheyrslu hjá lögreglu að þeir hefðu flutt tvo kassa á milli bifreiðanna en í framburði hans fyrir héraðsdómi var kassinn einn og annarrar tegundar en hann bar um hjá lögreglu. Þá er framburður ákærðu A-kk-ef og E-kk-ef um að þeir hafi hafst við úti á sólpalli sumarbústaðarins í um sex klukkustundir og ráðið ráðum sínum í ósamræmi við framburð tveggja lögreglumanna sem báðir báru að hafa ekki orðið varir við þá úti. Framburður ákærðu um að ákærði M-kk-nf hafi komið í tvígang í bústaðinn er andstæður framburði sömu lögreglumanna sem sáu M-kk-þf einungis koma einu sinni að bústaðnum og þá er framburður ákærðu A-kk-ef og M-kk-ef um mikið uppnám ákærða M-kk-ef eftir að hann uppgötvaði amfetamínframleiðsluna ekki heldur í samræmi við framburð lögreglumanns nr. 0933 sem bar að hann hefði heyrt hlátrasköll frá ákærðu. Jafnframt sá lögreglumaðurinn ekki ákærða M-kk-þf þramma um á sólpallinum þrátt fyrir að hafa haft sýn á hluta pallsins.

43 Ákærðu hafna því að búnaður sá, sem lögregla lagði hald á í sumarbústaðnum, hafi verið á þeirra vegum og benda á að lögregla hafi ekki séð ákærðu A-kk-þf og E-kk-þf bera búnað úr hvíta bílaleigubílnum í sumarbústaðinn við komuna þangað. Áður er rakið að lögreglumenn urðu vitni að því þegar ákærðu A-kk-nf og M-kk-nf báru einhvern búnað í bílaleigubifreiðina að morgni 7. júní 2019. Með vísan til þess sem fram er komið um framburð lögreglumannanna og ákærða M-kk-ef um þann þátt málsins telst sannað, gegn neitun ákærða A-kk-ef og þrátt fyrir vitnisburð H, að ákærðu A-kk-nf og M-kk-nf hafi flutt kassa í bílaleigubifreiðina. Fyrir liggur að þessir kassar voru ekki í bifreiðinni er ákærðu voru handteknir að kvöldi 7. júní. Þá hafa lögreglumenn, sem önnuðust eftirlit með ákærðu þennan dag, borið um að hafa aðeins í tvígang misst sjónar á hvítu bílaleigubifreiðinni í eftirförinni þannig að ekki var hægt að fylgjast með athöfnum ákærðu. Annars vegar er ákærði E-kk-nf kom á bifreið sinni á bifreiðastæðið við kirkjuna í Kópavogi þar sem bílaleigubifreiðin var fyrir og hins vegar við komu ákærðu A-kk-ef og E-kk-ef í bústaðinn. Samkvæmt framansögðu höfðu ákærðu þannig í tvígang möguleika á að færa kassana úr bílaleigubifreiðinni án þess að lögreglan tæki eftir því, annars vegar í bifreið ákærða E-kk-ef, sem skilin var eftir á bifreiðastæðinu, og hins vegar inn í sumarbústaðinn. Fyrir liggur að kassarnir voru ekki í bifreið ákærða E-kk-ef er lögregla lagði hald á hana í kjölfar þess að ákærðu voru handteknir. Verður af framangreindu ekki annað ályktað en að kassarnir hafi verið færðir úr bílaleigubifreiðinni inn í bústaðinn og að það hafi gerst áður en lögreglumenn komu sér fyrir þannig að þeir hefðu sýn á bústaðinn. Fær sú ályktun jafnframt stoð í því að tveir kassar í sama lit og ákærði M-kk-nf bar um hjá lögreglu að bornir hefðu verið í bílaleigubifreiðina fundust í bústaðnum.

44 Fram er komið að lögregla stöðvaði för ákærða A-kk-ef 10. maí 2019 á bifreiðinni […] og að lögreglumenn hafi, er þeir hugðust koma hlustunarbúnaði fyrir í bifreiðinni, veitt athygli búnaði sem nota mátti til framleiðslu á amfetamíni. Er ekkert fram komið sem styður að munir þessir hafi verið á vegum B. Á hinn bóginn verður ekki útilokað að búnaður þessi sé hinn sami og fannst í sumarbústaðnum en fyrir liggur að öndunargrímur sem þar fundust voru sömu gerðar og grímur sem voru meðal búnaðarins í bifreiðinni […]. Tvær rauðar KitchenAidhrærivélar, sem voru meðal munanna í bifreiðinni, fundust á hinn bóginn ekki í bústaðnum. Þess í stað fannst þar hvít KitchenAidhrærivél með amfetamínleifum ásamt kassa utan af henni. Að virtum nýjum gögnum, sem lögð hafa verið fyrir Landsrétt, verður því slegið föstu að hrærivélin sé með sama módelnúmer frá framleiðanda og hrærivél sömu tegundar og í sama lit, sem ákærði keypti daginn áður eða 6. júní 2019 klukkan 18:49. Ákærði segist hafa gefið þá hrærivél í brúðargjöf. Engin slík hrærivél fannst á heimili ákærða við húsleit lögreglu að kvöldi 7. júní 2019. Vitnið I gaf skýrslu í héraði og bar að hafa 27. júlí 2019 fengið svarta KitchenAidhrærivél í brúðargjöf frá ákærða E-kk-þgf. Eiginkona hans hafi svo skipt vélinni fyrir aðra hvíta. Vitnið gaf skýrslu fyrir Landsrétti og breytti fyrri framburði sínum. Sagði hann vélina hafa verið hvíta sem hann fékk í brúðargjöf en eiginkona hans hafi skipt henni fyrir svarta. Fyrir liggja gögn um að einstaklingur, sem vitnið kvað eiginkonu sína, hafi 15. ágúst 2019 skipt hvítri KitchenAidhrærivél fyrir aðra steingráa. Á kvittun sem gefin var út þann dag vegna skilanna segir „V.v. ætlar að skipta um lit fékk í brúðargjöf – 30ds óopnað“. Á bakhlið kvittunarinnar er kveðið á um 30 daga skilarétt vöru. Með hliðsjón af framangreindu og að virtum tengslum vitnisins við ákærða E-kk-þf, en vitnið er svili hans, verður framburður vitnisins ekki talinn veita sönnun fyrir því að hrærivélin, sem skilað var 15. ágúst 2019, sé sú sama og ákærði keypti rúmum tveimur mánuðum áður.

45 Ákærðu hafa bent á að fingraför þeirra hafi ekki fundist á þeim búnaði sem nýttur var til framleiðslu amfetamínsins í sumarbústaðnum. Þá hafi lífsýni þeirra ekki fundist á þeim öndunargrímum sem þar voru. Á hinn bóginn hafi lífsýni þriggja óþekktra karlmanna fundist á þeim. Samkvæmt skýrslum lögreglu fannst mikill fjöldi einnota hanska á vettvangi. Þá stönsuðu ákærðu A-kk-nf og E-kk-nf á bensínstöð í Mosfellsbæ og keyptu eldsneyti og aðrar vörur. Á ljósmynd úr öryggismyndavél bensínstöðvarinnar sést ákærði E-kk-nf dæla eldsneyti með hanska á höndum. Ákærði E-kk-nf staðfesti jafnframt fyrir dómi að hafa verið með vinnuhanska þennan dag. Þá bar lögreglumaður nr. 9932 að það væri „býsna snúið að ná nothæfum fingraförum“. Með hliðsjón af framansögðu og eins og atvikum er háttað í máli þessu verður sú staðreynd, að fingraför ákærðu fundust ekki á þeim búnaði sem nýttur var til framleiðslu amfetamínsins, ekki talin sýna fram á að ákærðu hafi ekki staðið að framleiðslunni. Sama gildir um þá staðreynd að lífsýni ákærðu hafi ekki fundist á þeim öryggisgrímum sem haldlagðar voru í sumarbústaðnum en þar er þess meðal annars að gæta að á tveimur þeirra fannst DNAerfðaefni, sem ekki var nægilegt til að nota mætti það til samkenningar við einstakling.

46 Ákærði A-kk-nf var með amfetamín í lofttæmdum umbúðum á sér við handtöku. Fyrir héraðsdómi skýrði ákærði það með því að þegar þeir voru að týna saman rusl áður en þeir fóru úr bústaðnum hafi hann fundið efnið á gólfinu í umbúðunum og stungið því í vasa sinn og gleymt að taka það upp úr honum aftur. Þá skýringu ákærða verður að meta með hliðsjón af framburði lögreglumanns nr. 0933 sem bar fyrir héraðsdómi að hafa komið í sumarbústaðinn skömmu eftir að ákærðu fóru af vettvangi og komið þar meðal annars að vél sem notuð er til lofttæmingar á umbúðum og hafi hún verið heit eins og hún hefði verið notuð nýlega.

47 Lögreglumaður nr. 0232 bar fyrir héraðsdómi að hann hefði sótt námskeið hjá Cepol og Europol þar sem framleiðsluferli amfetamíns var kynnt og hversu langan tíma það tæki. Taldi lögreglumaðurinn að unnt væri að breyta basa í amfetamínsúlfat á einum degi. Rúman sólarhring tæki að framleiða amfetamín frá grunni en það ætti að vera hægt að framleiða efnið úr amfetamínbasa á fimm til sjö klukkustundum.

48 Ákærðu hafa haldið því fram að það að enginn amfetamínbasi fannst á vettvangi sé til marks um að þeir hafi ekki staðið að þeirri framleiðslu á amfetamíni sem þar fór fram. Fram er komið að eftir að ákærðu fóru úr sumarbústaðnum komu þeir við á gámasvæði við Vesturlandsveg og hentu ruslapokum. Í skýrslu lögreglu 11. júní 2019 kemur fram að lögreglumaður hafi farið í ruslagáminn og sótt þá tvo ruslapoka sem ákærðu fleygðu. Þá segir: „Úr þeim lagði megn kemísk lykt, ætluð amfetamínlykt, eins og var í sumarbústaðnum við […]. Í öðrum plastpokanum voru tveir frauðplastkassar frá AGA (ÍSAGA ehf.). Í hinum ruslapokanum var einnig frauðplast, sem lögreglan ætlar að sé utan af KitchenAid hrærivél sem var í bústaðnum, pappakassi utan af KitchenAid hrærivélarskál, sem einnig var í sumarbústaðnum og í var ætlað amfetamín, 5 L rúðuvökvi, hvítur 5 L brúsi sem var ómerktur en stóð á 3 L og glær 5 L brúsi sem á stóð „vatn“.“ Í skýrslu tæknideildar lögreglu 1. júlí 2019 kemur fram að við rannsókn á framangreindum munum hafi jákvæð svör fyrir amfetamíni fundist á tveimur brúsanna, annars vegar á brúsa sem merktur hafi verið 3L og hins vegar á brúsa sem merktur var sem rúðuvökvi. Í gögnum málsins kemur fram að lögregla telji að amfetamínbasinn hafi verið í tilgreindum ílátum og að ákærði M-kk-nf hafi farið með hann í bústaðinn að morgni 7. júní. Hafi basinn verið færður yfir í grænu bílaleigubifreiðina á bifreiðastæðinu við kirkjuna en lögregla hafði ekki sýn á athafnir ákærðu við það tækifæri eins og áður er rakið.

49 Fram er komið að ákærðu hafa ekki gefið trúverðuga skýringu á því hvers vegna þeir fóru á tveimur bifreiðum með stuttu millibili í sumarbústaðinn þennan morgun en telja verður ótrúverðugan framburð ákærða M-kk-ef um að hann hafi farið í bústaðinn með lykil svo að meðákærðu kæmust inn í hann. Þetta hafi hann gert þrátt fyrir að hafa hæglega getað afhent ákærða A-kk-þgf lykilinn þá um morguninn auk þess sem ákærði M-kk-nf bar fyrir héraðsdómi að hafa afhent ákærða E-kk-þgf lykil að bústaðnum nokkrum vikum fyrr. Þá er einnig ótrúverðugt að ákærði M-kk-nf hafi farið á undan meðákærðu í bústaðinn þennan dag til að skrúfa frá vatni í stað þess að útskýra fyrir ákærða A-kk-þgf hvernig það væri gert en ákærði M-kk-nf bar fyrir héraðsdómi að það væri ekki flókið. Jafnframt er ótrúverðugt að ákærði hafi farið í bústaðinn til þess að kanna ástand hans en látið nægja að kanna bústaðinn að utan á sama tíma og hann hafði vitneskju um að ákærði E-kk-nf hefði mögulega lánað bústaðinn, eitthvað hefði farið úrskeiðis og að meðákærðu væru af þeim sökum að koma á eftir honum í bústaðinn til að þrífa hann.

50 Samkvæmt því sem áður er fram komið er mikið ósamræmi milli framburðar B og gagna málsins. Hann hefur að auki ekki veitt upplýsingar á borð við bílnúmer, símanúmer eða aðgangsorð að samskiptavefjum, sem unnt væri að sannreyna og renna með því stoðum undir framburð hans. Í þessu ljósi verður alfarið litið framhjá framburði hans við sönnunarmat í málinu.

51 Með því sem rakið hefur verið og á grundvelli heildstæðs mats á fyrirliggjandi sönnunargögnum, þar á meðal vitnisburði þeirra lögreglumanna sem sinntu eftirliti með ákærðu, verður hafnað skýringum ákærðu á veru þeirra í og við sumarbústaðinn 7. júní 2019 en framburður þeirra er ótrúverðugur og ekki í samræmi við gögn málsins. Eins og áður greinir liggur fyrir vitnisburður lögreglumanns um að hægt sé að framleiða amfetamín úr amfetamínbasa á fimm til sjö klukkustundum. Ákærðu A-kk-nf og E-kk-nf voru í bústaðnum frá klukkan 13:07 til klukkan 20:50 eða í tæpar átta klukkustundir. Samkvæmt því liggur ekki annað fyrir en að þeir hafi getað framleitt það efni sem fannst á vettvangi á meðan þeir dvöldu þar.

52 Samkvæmt öllu framansögðu telst sannað, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærðu hafi staðið saman að framleiðslu amfetamíns í sölu og dreifingarskyni svo sem þeim er gefið að sök í ákæru. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður ekki fallist á með ákærðu að einvörðungu hafi verið um íblöndun efnis að ræða. Þá er háttsemi ákærðu réttilega heimfærð til 173. gr. a almennra hegningarlaga.

53 Ákærði M-kk-nf byggir á því að hlutur hans í brotinu hafi verið minni en hlutur meðákærðu. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður staðfest niðurstaða hans um að um verkskiptan samverknað ákærðu hafi verið að ræða og að þáttur ákærða M-kk-ef hafi ekki verið minni en meðákærðu þótt hann hafi ekki verið allan daginn í sumarbústaðnum.

54 Í III. kafla ákæru er ákærða A-kk-þgf gefið að sök brot gegn lögum nr. 65/1974 um ávana og fíkniefni með því að hafa, í bifreiðinni […], á Vesturlandsvegi við Fiskilæk, haft í vörslum sínum 7,78 grömm af amfetamíni, sem lögregla fann við leit á ákærða. Ákærði hefur játað að hafa haft efnið í vörslum sínum en segist hafa tekið það með sér fyrir mistök eins og áður er rakið. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum lið ákærunnar og að brot hans sé þar réttilega heimfært til refsiákvæða.

55 Í V. kafla ákæru er ákærða M-kk-þgf gefið að sök vopnalagabrot með því að hafa á heimili sínu að […] í Hafnarfirði haft í vörslum sínum hnúajárn, sem lögregla fann við húsleit. Ákærði neitar sök. Hann viðurkennir að hafa haft hlutinn í vörslum sínum en byggir á því að ekki sé um vopn að ræða heldur beltissylgju. Í gögnum málsins er að finna tvær ljósmyndir af hinu ætlaða vopni. Engar aðrar upplýsingar liggja fyrir um það, hvorki um þyngd þess né annað. Ákærði hefur á hinn bóginn lagt fyrir Landsrétt afrit auglýsingar af erlendri vefsíðu þar sem beltissylgja í formi hnúajárns er boðin til sölu. Verður ekki annað ráðið af mynd er birtist með auglýsingunni en að ætlað vopn sé mjög áþekkt beltissylgjunni, sem þar er boðin til sölu. Ljósmynd af hinu ætlaða vopni sýnir, svo dæmi sé tekið, sams konar gat og er að finna á beltissylgjunni en þar í er pinni sem festa skal í viðeigandi beltisgat. Ákærði hefur borið að slíkur pinni hafi verið á hinu ætlaða vopni. Með vísan til þess verður ekki talið að ákæruvaldið hafi axlað þá sönnunarbyrði sem á því hvílir samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 varðandi þennan ákærulið. Verður ákærði því sýknaður af þessum sakargiftum.

56 Með vísan til þeirra sjónarmiða sem lögð voru til grundvallar við ákvörðun refsingar ákærðu í hinum áfrýjaða dómi skal ákærði A-kk-nf sæta fangelsi í sex ár, ákærði E-kk-nf í fimm ár og ákærði M-kk-nf í fimm ár. Til frádráttar refsingu komi gæsluvarðhaldsvist þeirra eins og í dómsorði greinir.

57 Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað verða staðfest.

58 Ákærðu verða dæmdir til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjenda sinna, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

59 Það athugist að í 117. til 119. gr. laga nr. 88/2008 er kveðið á um vitnaskyldu og undanþágur frá henni. Þar er hvergi að finna sérstaka heimild til handa lögreglumönnum að neita því að svara spurningum með vísan til þess að þær snúi að starfsaðferðum lögreglu. Þá er með engu móti unnt að sjá hvernig upplýsingar um nákvæma staðsetningu lögreglumanna á vettvangi geta varpað ljósi á starfsaðferðir lögreglunnar þannig að réttmætt sé að þær fari leynt, sbr. clið 2. mgr. 119. gr. laganna. Bar héraðsdómaranum því að leggja fyrir viðkomandi vitni að svara þeim spurningum sem að þessu lutu.

Dómsorð:

Ákærði A-kk-nf Ó-kk-nf sæti fangelsi í sex ár en til frádráttar kemur gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 8. júní 2019.

Ákærði E-kk-nf E-kk-nf sæti fangelsi í fimm ár en til frádráttar kemur gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 8. júní 2019.

Ákærði M-kk-nf P-kk-nf J-kk-nf sæti fangelsi í fimm ár. Til frádráttar kemur gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 8. júní 2019, að undanskildum 20. til 24. júní 2019.

Héraðsdómur skal að öðru leyti vera óraskaður.

Ákærðu greiði hver um sig málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna fyrir Landsrétti, lögmannanna S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef og S-kk-ef F-kk-ef, 2.294.000 krónur hverjum þeirra. Ákærði E-kk-nf greiði að auki útlagðan kostnað verjanda síns, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef, 52.800 krónur. Annan áfrýjunarkostnað, 317.763 krónur, greiði ákærðu óskipt.