204/2019

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu X um að aflétta haldi á tveimur farsímum sem haldlagðir höfðu verið við rannsókn L.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir I-kvk-nf E-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 15. mars 2019, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum þann dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 15. mars 2019 í málinu nr. R[…]/2019 þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að aflétt yrði haldlagningu á tveimur farsímum í hans eigu. Kæruheimild er í glið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Heimild fékkst til rannsóknar á efnisinnihaldi hinna haldlögðu farsíma með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 6. september 2018 og hefur lögregla afritað það. Í greinargerð sóknaraðila er rakið að við rannsóknina hafi komið í ljós nokkurt magn af kynferðislegu myndefni sem,,að hluta til gæti talist til efnis sem sýni börn á kynferðislegan eða klámfenginn hátt, sbr. 210. gr. a. almennra hegningarlaga“ og til standi að taka skýrslu af varnaraðila en,,sakarefnið að því er varðar efni símans“ hafi ekki verið borið undir hann enn. Jafnframt segir í greinargerð sóknaraðila að ef fallist yrði á kröfu varnaraðila væri sóknaraðila gert að afhenda muni sem mögulega innihéldu myndefni sem refsivert væri að hafa í vörslum sínum. 5 Samkvæmt 68. gr. laga nr. 88/2008 skal leggja hald á muni, þar á meðal skjöl, ef ætla má að þeir eða upplýsingar sem þeir hafa að geyma hafi sönnunargildi í sakamáli, að þeirra hafi verið aflað á refsiverðan hátt, eða þeir kunni að verða gerðir upptækir. Í 72. gr. laganna segir að aflétta skuli haldi þegar þess sé ekki lengur þörf og í síðasta lagi þegar máli sé endanlega lokið nema þegar um sé að ræða atvik sem tilgreind eru í a til cliðum 72. gr.

6 Sóknaraðili hefur haft hina haldlögðu síma til rannsóknar frá því í september 2018. Þótt enn standi yfir rannsókn á gögnum sem þeir hafa að geyma hefur ekki verið skýrt af hálfu sóknaraðila hverju framangreindur dráttur á rannsókn málsins sætir en eins og rakið hefur verið kveður sóknaraðili að ekki hafi enn verið tekin skýrsla af varnaraðila varðandi efnisinnhald farsímanna.

7 Samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar ber öllum réttur til að fá úrlausn um ákæru á hendur sér um refsiverða háttsemi með réttlátri málsmeðferð innan hæfilegs tíma fyrir óháðum og óhlutdrægum dómstóli. Hliðstætt ákvæði er að finna í 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Samkvæmt 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 ber þeim sem rannsaka sakamál að hraða málsmeðferð eftir því sem kostur er en sérstök þörf er á að hraða málsmeðferð þegar sakborningur sætir þvingunaraðgerðum eða öðrum íþyngjandi aðgerðum sem takmarka frelsi hans eða forræði yfir eignum sínum. Sérstaklega er tekið fram í 3. mgr. 53. gr. laganna að þeir sem rannsaka sakamál skuli gæta þess að mönnum verði ekki gert meira tjón, óhagræði eða miski en óhjákvæmilegt er, eftir því sem á stendur.

8 Af framangreindum ákvæðum stjórnarskrár og sakamálalaga um að hraða beri málsmeðferð leiðir að sakborningur getur átt réttmæta kröfu á því að aflétt sé þeim hömlum sem haldlagning leggur á stjórnarskrárvarinn rétt hans til að njóta forræðis yfir eigum sínum ef rannsókn dregst úr hófi. Með vísan til þess sem að framan er rakið verður að telja að dráttur á rannsókn ætlaðra brota varnaraðila sé með þeim hætti að í bága fari við fyrrgreind ákvæði en það getur eitt og sér leitt til þess að afléttta beri haldi, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 8. júní 2016 í máli nr. 426/2016. Samkvæmt því verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

9 Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur, sbr. 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.