200/2018

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að aflétt yrði haldi H á inneign á nánar tilteknum bankareikningi hans. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að X væri grunaður um brot á 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa fengið greiðslur frá aflandsfélagi inn á bankareikning í sinni eigu og vantalið tekjur í skattframtölum um tiltekna fjárhæð. Landsréttur rakti efni 1. mgr. 68. gr. og 1. mgr. 69. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og 1. mgr. 69. gr. og 1. mgr. 69. gr. b almennra hegningarlaga og tók fram að á grundvelli þeirra upplýsinga sem lægu fyrir í málinu mætti ætla að hina haldlögðu fjármuni mætti gera upptæka og því væru skilyrði uppfyllt fyrir haldlagningunni. Að þessu gættu var hinn kærði úrskurður staðfestur að öðru leyti með vísan til forsendna hans.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 19. febrúar 2018, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum þann 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. febrúar 2018, í málinu nr. R34/2018, þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að aflétt yrði haldi sóknaraðila á fjármunum hans, 27.000.000 króna, sem voru á bankareikningi varnaraðila nr. […] og sóknaraðili lagði hald á 22. desember 2017. Kæruheimild er í glið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að krafa hans um afléttingu haldsins verði tekin til greina. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir héraðsdómi og kærumálskostnaðar. 3 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða Landsréttar

4 Í hinum kærða úrskurði kemur fram að skattrannsóknarstjóri hefur til rannsóknar ætluð stórfelld brot varnaraðila í tengslum við rekstur fyrirtækis hans. Rannsókn málsins er á frumstigi og ljóst að hún er umfangsmikil. Grunur leikur á að varnaraðili hafi brotið gegn 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og geta brot varðað allt að sex ára fangelsi. Í rannsóknargögnum sem lögð eru fram í málinu kemur fram að rannsóknin lýtur að því að varnaraðili hafi fengið greiðslur frá aflandsfélagi, sem hann er talinn vera í eignar og stjórnunartengslum við, inn á bankareikning í eigu varnaraðila hjá banka í Lúxemborg. Telur sóknaraðili að tekjur varnaraðila í skattframtölum, fyrir tekjuárin 2011, 2013 og 2016, séu vantaldar um 236.850.925 krónur og að ætluð brot varnaraðila teljist meiri háttar. Áætlar sóknaraðili að sektar og skattfjárhæð vegna þessara brota geti numið 326.852.277 krónum.

5 Varnaraðili hefur ekki andmælt því að hafa fengið framangreindar greiðslur inn á bankareikning sem er í hans eigu. Hann hefur heldur ekki gefið skýringar á því hvernig þær eru tilkomnar.

6 Samkvæmt 1. mgr. 68. gr. og 1. mgr. 69. gr. laga nr. 88/2008 er lögreglu rétt að leggja hald á muni við rannsókn á ætlaðri refsiverðri háttsemi ef ætla má að þeirra hafi verið aflað á refsiverðan hátt eða þeir kunni að verða gerðir upptækir. Í þessum tilgangi er meðal annars heimilt að leggja hald á inneign á bankareikningi, sbr. dóma Hæstaréttar 21. maí 2010 í máli nr. 301/2010 og 31. ágúst 2017 í máli nr. 536/2017.

7 Í 1. mgr. 69. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er kveðið á um að gera megi upptækan ávinning af broti eða fjárhæð sem svarar til hans í heild eða að hluta. Þá kemur fram í 1. mgr. 69. gr. b að gera megi verðmæti upptæk hjá einstaklingi, jafnvel þótt þau teljist ekki til ávinnings af broti, ef einstaklingur hefur gerst sekur um saknæmt brot sem fallið er til að skapa verulegan ávinning og brotið geti varðað sex ára fangelsi.

8 Á grundvelli þeirra upplýsinga sem liggja fyrir í málinu má ætla að fjármunina sem haldlagðir voru megi gera upptæka og eru því uppfyllt skilyrði fyrir haldlagningunni. Að gættu því sem að framan greinir verður hinn kærði úrskurður staðfestur að öðru leyti með vísan til forsendna hans.

9 Samkvæmt 38. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 1. mgr. 234. gr. og 1. mgr. 235. gr. sömu laga, kemur krafa varnaraðila um málskostnað fyrir héraðsdómi ekki til álita. Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður, sbr. 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008.