153/2021

Útdráttur

D og M kröfðust viðurkenningar á rétti þeirra til bóta úr starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra sem Ó hafði hjá V hf. vegna tjóns sem þau hefðu orðið fyrir vegna ófullnægjandi vinnubragða við frágang á þaki fasteignar þeirra. Í dómi Landsréttar kom fram að af gögnum málsins yrði ekki ráðið hvenær eigendur fasteignarinnar hafi mátt gera sér grein fyrir frágangi á þaki sem þeir rektu rakaskemmdirnar til en samkvæmt meginreglu skaðabótaréttar stofnaðist skaðabótakrafa þegar hin bótaskylda háttsemi ætti sér stað og miðaðist gjalddagi kröfunnar við sama tímamark.

Leggja yrði til grundvallar að þeim frágangi við smíði hússins sem skaðabótakrafa D og M byggðist á hafi lokið á árinu 2007. Um fyrningu kröfunnar giltu því eldri lög nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Tíu ára fyrningarfrestur skaðabótakröfu D og M hafi því í síðasta lagi byrjað að líða árið 2007. Þá hefðu D og M á engan hátt sýnt fram á að atvik hefðu verið með þeim hætti að 7. gr. laga nr. 14/1905 ætti við um fyrningu kröfunnar. Krafa D og M hafi því verið fyrnd þegar þau höfðuðu málið 26. maí 2020. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu V hf. því staðfest.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjendur skutu málinu til Landsréttar 9. mars 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Suðurlands 10. febrúar 2021 í málinu nr. E- 352/2020.

2

Áfrýjendur krefjast þess að viðurkenndur verði réttur þeirra til fullra bóta úr starfsábyrgðartryggingu Ó-kk-ef F-kk-ef L-kk-ef hjá stefnda vegna tjóns sem áfrýjendur hafi orðið fyrir vegna galla á fasteigninni að Birkihólum 7, Selfossi. Þá krefjast áfrýjendur málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur en til vara krefst hann þess að réttur áfrýjenda til greiðslu bóta úr starfsábyrgðartryggingu verði einungis viðurkenndur að hluta. Í báðum tilvikum krefst stefndi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Í málinu krefjast áfrýjendur viðurkenningar á rétti til bóta úr starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra sem Ó-kk-nf F-kk-nf L-kk-nf var með hjá stefnda. Áfrýjendur byggja á því að hann beri ábyrgð á rakaskemmdum vegna ófullnægjandi vinnubragða við frágang á þaki fasteignarinnar að Birkihólum 7 á Selfossi. Þakkantur hússins hafi verið óvarinn þannig að vatn hafi átt greiða leið inn í þakið og valdið þar rakaskemmdum. Auk þess hafi verið múrað yfir loftunargöt inn á þakið, þakull verið klædd yfir loftunarrör og þar með lokað fyrir öndun. Þessi frágangur hafi farið gegn samþykktum uppdráttum og þágildandi byggingarreglugerð.

5

Samkvæmt fyrirliggjandi útskrift sveitarfélagsins Árborgar á svokallaðri húsasögu fasteignarinnar fór fokheldisúttekt fram í mars 2007. Í kjölfarið voru gerðar úttektir á gólfhitalögnum og rakavörn en engin úttekt er skráð frá því í september 2007. Þá liggur fyrir kaupsamningur um fasteignina 16. júlí 2007, þar sem hinu selda er lýst svo: „íbúð byggð úr steinsteypu 2006, birt stærð séreignar 178,1 fm“. Afsal var gefið út 21. janúar 2008. Samkvæmt framangreindu og öðrum gögnum málsins verður að telja að þeim frágangi á þaki, sem áfrýjendur byggja á að hafi verið ófullnægjandi, hafi lokið á árinu 2007 og aðkoma Ó-kk-ef F-kk-ef að fasteigninni eftir það engin verið.

Það tímamark virðist því sem næst óumdeilt en í greinargerð áfrýjenda til Landsréttar segir meðal annars að frágangur þaks og múrhúðun hafi farið fram í allra fyrsta lagi á seinni hluta ársins 2007 og að gögn málsins bendi til þess að síðustu verkþáttum við byggingu hússins hafi lokið í janúar 2008.

6

Af gögnum málsins verður ekki ráðið hvenær eigendur fasteignarinnar máttu gera sér grein fyrir frágangi á þaki sem þeir rekja rakaskemmdirnar til. Samkvæmt meginreglu skaðabótaréttar stofnast skaðabótakrafa þegar hin bótaskylda háttsemi á sér stað og miðast gjalddagi kröfunnar við sama tímamark, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 11. maí 2017 í máli nr. 571/2016. Með vísan til framangreinds verður að leggja til grundvallar að þeim frágangi við smíði hússins sem skaðabótakrafa áfrýjenda byggist á hafi lokið á árinu 2007. Hin ætlaða krafa stofnaðist því fyrir gildistöku laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda en þau lög tóku gildi 1. janúar 2008. Um fyrningu kröfunnar gilda því eldri lög nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda, sbr. 28. gr. laga nr. 150/2007, en sjónarmið áfrýjenda um áframhaldandi saknæma háttsemi eftir það tímamark geta engu breytt um stofntíma kröfunnar. Tíu ára fyrningarfrestur skaðabótakröfunnar, sbr. 2. töluliður 4. gr. laga nr. 14/1905, byrjaði því í síðasta lagi að líða árið 2007. Þá hafa áfrýjendur á engan hátt sýnt fram á að atvik hafi verið með þeim hætti að 7. gr. laga nr. 14/1905 eigi við um fyrningartíma kröfunnar. Krafa áfrýjenda var því fyrnd þegar þau höfðuðu mál þetta 26. maí 2020.

Þegar af þessum sökum verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

7

Stefndi hefur ekki áfrýjað málinu fyrir sitt leyti til Landsréttar. Af þeirri ástæðu kemur krafa hans um málskostnað í héraði ekki til álita.

8

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.