641/2020

Útdráttur

A krafði B um skaðabætur vegna líkamstjóns sem A varð fyrir þegar hún rann í hálku og datt á bifreiðastæði við verslunarkjarna. Byggði A á því að slysið mætti rekja til óforsvaranlegra aðstæðna fyrir utan verslunarkjarnann sem B bæri ábyrgð á. Í dómi Landsréttar kom fram að virtum gögnum málsins yrði ekki talið að aðstæður við verslunarmiðstöðina hefðu verið varasamar umfram það sem almennt mætti búast við á þeim árstíma er slysið varð. Sá lítilsháttar halli sem var á bifreiðastæðinu var jafnframt ekki talinn fela í sér aukna hættu sem B-kk-þgf borið að gæta sérstaklega að.

Þá lægi ekkert fyrir um það í málinu að B hafi verið gert viðvart um hálku seinni part dags er slysið varð. Loks hafi A verið vel kunnug aðstæðum og meðvituð um þá staðreynd að hálka hefði myndast. Að öllum framangreindu virtu taldi Landsréttur að slysið væri óhappatilvik. Var B því sýknað af kröfum A.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 12. nóvember 2020. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Austurlands 15. október 2020 í málinu nr. E- [...]/2018.

2

Áfrýjandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða henni 1.925.377 krónur með 4,5% ársvöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 frá 1. apríl 2015 til 6. október 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi.

5

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða hans að stefndi hafi tekið á sig þær skyldur sem almennt hvíla á eigendum og umráðamönnum fasteignar. Verður því hafnað þeirri málsástæðu stefnda að hann beri að sýkna á grundvelli aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

6

Með vísan til framburðar áfrýjanda í héraði og lögregluskýrslna þar sem framburði sjónarvotta er meðal annars lýst, verður lagt til grundvallar í málinu að áfrýjandi hafi skilið innkaupakerru eftir á gangstétt við verslunarkjarna að [...] og að kerran hafi síðan runnið af stað. Þegar áfrýjandi hafi hlaupið á eftir kerrunni til að stöðva hana hafi hún runnið í hálku og dottið. Með vísan til sömu gagna verður jafnframt lagt til grundvallar að töluverð hálka hafi verið á slysstað og að áfrýjandi hafi verið komin niður af gangstéttinni og inn á bifreiðastæði er hún datt. Þá verður sá framburður áfrýjanda lagður til grundvallar að hún hafi þegar atvik gerðust verið meðvituð um hálku og stutt sig við innkaupakerruna til að verjast falli en þegar kerran rann af stað hafi hún ekkert hugsað um hálkuna heldur hlaupið á eftir henni.

7

Slys áfrýjanda varð seinni part dags 1. apríl 2015. Af framlögðum ljósmyndum af vettvangi og veðurfarsyfirliti frá Veðurstofu Íslands má ráða að þann dag hafi verið frost en úrkomulaust og bjartviðri. Þá hafi verið nokkur vindur. Af ljósmyndunum má jafnframt ráða að gangstéttir og bifreiðastæði hafi verið nánast auð en að lítilsháttar snjór hafi verið yfir þeim hluta bifreiðastæðisins þar sem áfrýjandi datt. Sá hluti stæðisins stóð í skugga norðanvert við verslunarmiðstöðina. Vitnin G og I báru í héraði að salt hefði verið borið á gangstéttir við verslunarkjarnann að morgni dagsins sem slysið var. Verður sá framburður lagður til grundvallar, enda samræmist hann framangreindum ljósmyndum af vettvangi.

8

Almennt verður að leggja ríka skyldu á eigendur og umráðamenn fasteigna þar sem rekin er verslun fyrir neytendur að gera þær ráðstafanir sem sanngjarnar mega teljast til að tryggja öryggi þeirra sem þar eiga leið um, sbr. dóm Hæstaréttar 13. mars 2008 í máli nr. 419/2007.

9

Að virtum gögnum málsins verður ekki talið að aðstæður við verslunarmiðstöðina hafi verið varasamar umfram það sem almennt megibúast við áþeim árstíma er slysið varð. Er þá litið bæði til veðurfars, birtuskilyrða og þess að gangstéttir og bifreiðastæði hafi verið nánast auð af snjó. Jafnframt verður sá lítilsháttar halli sem var á bifreiðastæðinu ekki talinn fela í sér aukna hættu sem stefndab æri að gæta sérstaklega að. Þá liggur ekkert fyrir um það í málinu að stefnda hafi verið gert viðvart um hálku seinni part dags er slysið varð. Loks athugast að áfrýjandi var vel kunnug aðstæðum og meðvituð umþá staðreynd að hálka hefði myndast.

10

Að öllu framangreindu gættu er það niðurstaða dómsins að orsök slyss áfrýjanda verði ekki rakin til saknæmrar háttsemi sem stefndi beri ábyrgð á heldur sé um að ræða óhappatilvik í kjölfar viðbragða áfrýjanda við því að innkaupakerra sem hún hafði þá nýlega sleppt taki árann af stað.

11

Samkvæmt framangreindu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

12

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.