288/2021

Útdráttur

Ö var sakfelldur fyrir líkamsárás, sbr. 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og hættubrot, sbr. 4. mgr. 220. gr. sömu laga, með því að hafa veist að A þar sem hann sat í bifreið sinni, slegið hann tvisvar sinnum í andlitið, tekið hann kverkataki og fyrir að hafa stuttu síðar, eftir að A hafði tekið sér stöðu framan við bifreið Ö, ekið bifreiðinni greitt að honum með þeim afleiðingum að hann féll í götuna. Með akstrinum hefði Ö stofnað lífi og heilsu A á ófyrirleitinn hátt í augljósan háska og hefði A jafnframt hlotið nánar tilgreinda áverka. Við ákvörðun refsingar var til þess vísað að Ö hefði ekki áður gerst brotlegur við refsilög auk þess sem tafir hefðu orðið á meðferð málsins. Refsing Ö var ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var Ö gert að greiða A miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir H-kvk-nf Þ-kvk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 21. apríl 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 19. nóvember 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 12. apríl 2021 í málinu nr. S- 7013/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að ákærði verði sakfelldur í samræmi við ákæru og refsing hans þyngd.

3

Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins og að einkaréttarkröfu verði hafnað.

4

Brotaþoli, A, krefst þess að ákærða verði gert að greiða honum 700.000 krónur í miskabætur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 22. október 2018 til 14. nóvember 2019, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hann þess að ákvæði hins áfrýjaða dóms um bætur til hans verði staðfest.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5

Í máli þessu er ákærða gefin að sök líkamsárás og hættubrot með því að hafa, að morgni mánudagsins 22. október 2018, á bifreiðastæði við Ármúla í Reykjavík, veist að brotaþola þar sem hann sat í bifreið sinni, slegið hann tvisvar sinnum í andlitið, tekið hann kverkataki og fyrir að hafa stuttu síðar, eftir að brotaþoli hafði tekið sér stöðu framan við bifreið hans, ekið bifreiðinni greitt að honum með þeim afleiðingum að hann féll í götuna. Með akstrinum hafi ákærði stofnað lífi og heilsu brotaþola á ófyrirleitinn hátt í augljósan háska og hafi brotaþoli jafnframt hlotið áverka af háttsemi ákærða, eins og nánar er rakið í ákæru. Háttsemin er talin varða við 1. mgr. 217. gr. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

6

Málsatvik eru ítarlega rakin í hinum áfrýjaða dómi en eins og þar kemur fram er aðdraganda atviksins í Ármúla að rekja til samskipta ákærða og brotaþola í umferðinni skömmu áður.

7

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir líkamsárás samkvæmt ákæru en sýknaður af hættubrotinu. Var honum gert að sæta fangelsi í 30 daga en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið.

8

Við aðalmeðferð málsins í Landsrétti var spiluð upptaka af framburði ákærða fyrir héraðsdómi. Ákærði gaf í framhaldinu skýrslu. Jafnframt voru spilaðar upptökur af framburði brotaþola og vitnanna B og C fyrir héraðsdómi. Í framburði ákærða hér fyrir dómi kom ekkert nýtt fram.

Niðurstaða

9

Með vísan til forsendna héraðsdóms er staðfest niðurstaða hans um að sannað sé að ákærði hafi gerst sekur um þá líkamsárás sem lýst er í ákæru og að hann hafi með henni brotið gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

10

Eins og fram kemur í héraðsdómi var lögregla kvödd til vegna atviksins í Ármúla.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu var brotaþoli í miklu uppnámi þegar rætt var við hann á vettvangi. Föt hans voru blaut, bæði peysa og buxur, og sjá mátti sár á höndum hans. Brotaþoli hafi lýst því að ákærði hefði tekið hann kverkataki og slegið hann að minnsta kosti einu sinni í andlitið þar sem hann sat í bifreið sinni. Kvaðst brotaþoli hafa hringt á lögreglu meðan ákærði var að ferma sendibifreið sína og síðan tekið sér stöðu fyrir framan hana til að varna því að henni yrði ekið á brott áður en lögreglan kæmi á staðinn. Ákærði hefði þá ekið bifreiðinni á hann með þeim afleiðingum að hann hefði skollið á framenda hennar og hafnað á malbikinu. Ákærði hefði svo ekið brott af vettvangi. Rætt var við tvö vitni sem báru meðal annars að þau hefðu séð brotaþola stökkva til hliðar þegar bifreið ákærða var ekið af stað og við það hefði brotaþoli fallið í götuna.

11

Brotaþoli leitaði á slysa- og bráðadeild Landspítala í beinu framhaldi af atvikinu. Í læknisvottorði er gerð grein fyrir áverkum sem skoðun leiddi í ljós. Auk áverka á hálsi og höfði er þar getið um hrufl og skrámur á vinstri hendi, mar yfir vinstri litlafingri sem náði upp á handarbak, mar og hrufl yfir vinstra hné, auk þess sem hann hafi fundið fyrir eymslum og verkjum í baki á mótum brjóst- og lendarhryggjar. Er tekið fram í vottorðinu að áverkar brotaþola geti samrýmst frásögn hans af atlögunni, meðal annars að hann hafi dottið í götuna eftir að keyrt hefði verið á hann.

12

Fyrir héraðsdómi bar ákærði að brotaþoli hefði staðið fyrir framan sendibifreið hans þegar hann ætlaði að aka á brott og neitað að færa sig. Ákærði kvaðst hafa ekið rólega af stað og brotaþoli þá fært sig til hliðar. Bifreiðin hefði aldrei snert brotaþola heldur hefði hann stokkið undanþegar henni var ekið af stað. Brotaþoli kvaðst á hinn bóginn hafa staðið framan við bifreiðina og hefði ákærði ekið á hann svo að hann hefði lent framan á bifreiðinni en síðan fallið á götuna þegar ákærði tók krappa beygju út af planinu.

13

Vitnin tvö, sem getið er í frumskýrslu lögreglu, gáfu einnig skýrslu fyrir héraðsdómi.

Kvaðst annað þeirra hafa staðið fyrir aftan sendibifreið ákærða þegar henni var ekið af stað. Þá hefði vitnið séð brotaþola stökkva til hliðar frá bifreiðinni og falla á götuna.

Vitnið kvaðst ekki hafa séð brotaþola standa fyrir framan bifreiðina, aðeins stökkva til hliðar eins og hann væri að hörfa undan. Vitnið kvaðst ekki hafa séð ákærða aka bifreiðinni á brotaþola. Síðara vitnið kvaðst einnig hafa verið staðsett fyrir aftan sendibifreiðina þegar henni var ekið af stað. Vitnið kvaðst hvorki hafa séð brotaþola standa fyrir framan bifreiðina né að ákærði hefði ekið á hann en séð brotaþola stökkva frá bifreiðinni og rúlla svo fram hjá henni á planinu.

14

Lögreglumenn sem komu á vettvang í umrætt sinn gáfu skýrslu fyrir héraðsdómi og staðfestu það sem fram kom um atvikið í frumskýrslu. Þá gaf læknir sem sinnti brotaþola á slysa- og bráðamóttöku skýrslu fyrir dóminum og staðfesti vottorð sitt.

Kom jafnframt fram hjá vitninu að dreifðir áverkar á líkama brotaþola gætu samrýmst því að hann hefði fallið í götuna eftir ákeyrslu. Áverkarnir hefðu verið nýlegir og ekki að öllu leyti alveg komnir fram.

15

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru, svo sem fram er komið, spilaðar hljóð- og myndupptökur úr héraði af framburði ákærða, brotaþola og vitnanna tveggja sem stödd voru á bifreiðaplaninu. Er það mat dómsins að frásögn brotaþola fái samrýmst lýsingu sem hann gaf lögreglumönnum strax á vettvangi. Þá fær frásögn brotaþola stoð í framburði vitnanna tveggja sem báru að þau hefðu séð hann stökkva frá bifreiðinni til að forðast hana og falla við það á jörðina. Vitnisburður brotaþola fær enn frekari stoð í skýrslu og framburði lögreglumanna sem ræddu við hann eftir atvikið um ástand hans og sýnilega áverka, sem og í læknisvottorði og vætti læknis sem taldi áverka hans geta samrýmst frásögn hans að þessu leyti. Framburður ákærða er á hinn bóginn í andstöðu við framangreind gögn.

16

Samkvæmt framangreindu telst hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi ekið bifreiðinni greitt að brotaþola sem hafi fallið í götuna við það að forða sér undan henni. Telst sannað að með þessari háttsemi hafi ákærði stofnað lífi og heilsu brotaþola í augljósan háska á ófyrirleitinn hátt. Verður hann því jafnframt sakfelldur fyrir að hafa á þann hátt sem í ákæru greinir gerst sekur umbrot gegn 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga.

17

Við ákvörðun refsingar ákærða er til þess að líta að tekin var skýrsla af brotaþola hjá lögreglu 1. nóvember 2018. Næsta rannsóknaraðgerð var skýrslutaka af ákærða 14. október 2019 eða tæpu ári síðar. Þá voru teknar skýrslur af vitnum 15. maí 2020, eða sjö mánuðum síðar, en í millitíðinni var ekkert unnið að rannsókn málsins eftir því sem best verður séð. Engar skýringar hafa verið gefnar á þessum mikla drætti á rannsókn málsins en hann brýtur í bága við 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008. Loks liðu rúmir fimm mánuðir frá því að ríkissaksóknari óskaði eftir dómsgerðum frá héraðsdómi þar til þær bárust honum. Að teknu tilliti til þessa og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga en að öðru leyti með vísan til refsiforsendna héraðsdóms er refsing ákærða ákveðin fangelsi í þrjá mánuði og hún bundin skilorði á þann hátt sem í dómsorði greinir.

18

Með vísan til forsendna héraðsdóms er staðfest niðurstaða hans um rétt brotaþola til miskabóta úr hendi ákærða sem að virtum gögnum málsins þykja hæfilega ákveðnar 350.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði. Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað brotaþola er staðfest. Ákærði verður dæmdur til að greiða brotaþola 350.000 krónur í málskostnað við að halda kröfu sinni fram fyrir Landsrétti, sbr. 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008.

19

Ákærða verður gert að greiða allan sakarkostnað í héraði og verða fjárhæðir sem þar eru ákveðnar staðfestar.

20

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, sem verða ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti eins og segir í dómsorði.

Dómsorð :

Ákærði, Ö-kk-nf S-kk-nf A-kk-nf, sæti fangelsi í þrjá mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði brotaþola, A, 350.000 krónur með vöxtum eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi. Ákvæði héraðsdóms um málskostnað til brotaþola skal vera óraskað.

Ákærði greiði brotaþola 350.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.

Ákærði greiði allan sakarkostnað í héraði með þeim fjárhæðum sem greinir í héraðsdómi.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 647.844 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Þ-kk-ef S-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 620.000 krónur.