61/2022

Útdráttur

E var sakfelldur með dómi héraðsdóms 12. júlí 2017 fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa, ásamt tveimur öðrum, staðið að innflutningi til Íslands á nánar tilgreindum fíkniefnum til söludreifingar í ágóðaskyni. Með dómi Landsréttar 30. nóvember 2018 var héraðsdómur staðfestur um sakfellingu E en refsing hans milduð með hliðsjón af drætti á meðferð málsins. Með úrskurði endurupptökudóms 11. janúar 2022 var fallist á beiðni ákærða um endurupptöku fyrrgreinds landsréttarmáls. Með vísan til framburðar ákærða og vitnis fyrir dómi og forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sannað væri að E hefði gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greindi. Þá var ákvæði héraðsdóms um upptöku á fíkniefnum og öðrum efnum staðfest. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að meðferð málsins hefði dregist úr hömlu af ástæðum sem yrðu ekki raktar að öllu leyti til ákærða. Með hliðsjón af alvarleika brotsins þótti ekki unnt að skilorðsbinda refsingu E ogvar hann dæmdur til að sæta fangelsi í tvö og hálft ár.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Með beiðni 28. desember 2020 fór ákærði fram á að landsréttarmálið nr. 57/2018, sem dæmt var 30. nóvember 2018, yrði endurupptekið. Endurupptökudómur varð við þeirri beiðni með úrskurði 11. janúar 2022 í máli nr. 15/2021. Af því tilefni gaf ríkissaksóknari út fyrirkall degi síðar vegna endurupptöku málsins og var það birt fyrir dómfellda 17. janúar 2022. Málsgögn bárust réttinum 29. mars 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 12. júlí 2017 í málinu nr. S- 98/2014.

2

Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og upptöku efna en að refsing hans verði þyngd.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins, til vara að honum verði ekki gerð refsing en að því frágengnu að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og fangelsisrefsing verði bundin skilorði.

Niðurstaða

4

Eins og í ákæru greinir varðar mál þetta innflutning á 30.225 töflum með fíkniefninu MDMA til landsins í ágúst 2011. Mál var höfðað með ákæru 21. maí 2013 á hendur ákærða og þeim A og B vegna aðildar að innflutningi þessum. Þar sem ákærði var erlendis er málið var höfðað og kom ekki fyrir dóm var ákæran afturkölluð og gefnar út tvær nýjar, ein á hendur ákærða en önnur á hendur þeim A og B. Var héraðsdómur í máli ákæruvaldsins gegn A og B kveðinn upp 24. febrúar 2016. Voru þeir A og B sakfelldir og dæmdir til fangelsisrefsingar, en hún skilorðsbundin. Ákæruvald og dómfelldu undu dómi. Ákærði, E-kk-nf S-kk-nf, kom ekki fyrir dóm fyrr en 19. apríl 2017 og var máli hans lokið með hinum áfrýjaða dómi 12. júlí sama ár. Var ákærði dæmdur til að sæta fangelsi í fjögur ár auk upptöku á framangreindum fíkniefnum og

öðrum efnum.

5

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar Íslands 22. ágúst 2017 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Gögn málsins bárust Landsrétti 2. janúar 2018 en samkvæmt 1. mgr. 78. gr. laga nr. 49/2016, sbr. 76. gr. laga nr. 117/2016 og 4. gr. laga nr. 53/2017, var málið rekið fyrir Landsrétti frá þeim tíma. Dómur gekk sem fyrr greinir í Landsrétti 30. nóvember 2018 og var ákærði dæmdur til að sæta fangelsi í þrjú ár auk þess sem ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku fíkniefna var staðfest.

Ákærði sótti um áfrýjunarleyfi til Hæstaréttar 27. desember 2018. Með ákvörðun réttarins 4. febrúar 2019 í máli nr. 51/2019 var beiðninni hafnað.

6

Með dómi yfirdeildar Mannréttindadómstóls Evrópu 1. desember 2020 í máli G-kk-ef A-kk-ef Á-kk-ef gegn Íslandi var komist að þeirri niðurstöðu að brotið hefði verið gegn mikilvægri málsmeðferðarreglu í undanfara skipunar eins þeirra landsréttardóma sem dæmdu í máli hans. Hefði hann því ekki notið réttar til málsmeðferðar fyrir dómstól hvers skipan væri „ákveðin með lögum“ í skilningi 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Skipun eins þeirra landsréttardómara sem dæmdi mál áfrýjanda í Landsrétti fór fram á grundvelli sambærilegrar málsmeðferðar.

7

Áfrýjandi mun hafa verið boðaður í afplánun fyrri dóms Landsréttar í máli þessu 26. ágúst 2020 en mun hafa óskað eftir fresti meðan beðið væri eftir framangreindri niðurstöðu yfirdeildar Mannréttindadómstóls Evrópu. Hinn 28. desember 2020 fór áfrýjandi sem fyrr greinir síðan fram á að landsréttarmálið væri endurupptekið en á það var fallist með úrskurði Endurupptökudóms 11. janúar 2022. Aðalmeðferð fyrir Landsrétti fór fram að nýju 28. september 2022.

8

Málsatvikum og framburði ákærða og vitna er ítarlega lýst í hinum áfrýjaða dómi.

Ákærði gaf viðbótarskýrslu við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti og kvaðst standa við framburð sinn í héraði. Þá gaf A skýrslu sem vitni og kvaðst hafa lýst atvikum eins og hann hefði munað þau best við aðalmeðferð málsins í héraði. Tekin var skýrsla af honum fyrir dómi 16. nóvember 2011 samkvæmt heimild í b-lið 1. mgr. 59. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þá sagði hann að hann hefði hitt ákærða E-kk-þf S-kk-þf í Hollandi og ákærði hefði gert „töskuna tilbúna“ sem vitnið hefði svo tekið og farið með fyrst til Danmerkur og Svíþjóðar og síðan til Íslands. Við aðalmeðferð málsinsí héraði sagði vitnið að hann hefði fengið umrædda tösku frá ákærða.

9

Með vísan til framangreinds og forsendna hins áfrýjaða dóms er sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greinir. Brot hans er þar réttilega heimfært til refsiákvæða.

10

Meðferð máls þessa hefur dregist úr hömlu. Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi hafði orðið talsverður dráttur á meðferð málsins er ákæra var fyrst gefin út 21. maí 2013, 21 mánuði eftir að rannsókn málsins hófst. Sú ákæra var felld niður eins og rakið hefur verið og ný ákæra gefin út 20. janúar 2014. Eftir að farbanni, sem ákærði hafði sætt í Ástralíu frá 23. ágúst 2013, var aflétt 4. september 2015 var ákæra í máli þessu ásamt fyrirkalli birt 12. janúar 2016. Ákærði mun hafa flutt til Spánar nokkru síðar. Er héraðsdómur var kveðinn upp voru liðin tæp sex ár frá því að brotið var framið og við uppkvaðningu dóms Landsréttar í máli nr. 57/2018 voru liðin rúm sjö ár. Sá dráttur sem þá hafði orðið á málinu verður ekki rakinn að öllu leyti til ákærða.

Þá liggur fyrir að meðferð máls ákærða tafðist enn um tæp fjögur ár vegna endurupptöku þess en ákærði ber ekki ábyrgð á því. Litið verður til framangreinds dráttar á meðferð málsins við ákvörðun refsingar ákærða en vegna alvarleika brotsins þykir ekki unnt að skilorðsbinda refsinguna, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 24. janúar 2013 í máli nr. 574 /2012. Verður refsing ákærða ákveðin fangelsi í tvö og hálft ár.

11

Ákvæði héraðsdóms um upptöku á fíkniefnum og öðrum efnum og sakarkostnað eru staðfest.

12

Allur sakarkostnaður vegna reksturs landsréttarmáls nr. 57/2018 greiðist úr ríkissjóði með þeim fjárhæðum sem ákveðnar voru með dómi réttarins 30. nóvember 2018.

Allur kostnaður af rekstri málsins fyrir Landsrétti vegna endurupptöku þess greiðist úr ríkissjóði samkvæmt 6. mgr. 232. gr., sbr. 6. mgr. 231. gr. laga nr. 88/2008.

Málsvarnarlaun verjanda ákærða eru ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Ákærði, E-kk-nf S-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í tvö og hálft ár.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku fíkniefna og annarra efna skulu vera óröskuð.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað í héraði skulu vera óröskuð.

Allur sakarkostnaður vegna reksturs landsréttarmáls nr. 57/2018 greiðist úr ríkissjóði með þeim fjárhæðum sem ákveðnar voru með dómi réttarins 30. nóvember 2018.

Allur kostnaður af rekstri málsins fyrir Landsrétti vegna endurupptöku þess, samtals 1.260.884 krónur, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, 1.200.000 krónur.