256/2018

Útdráttur

G og fleiri höfðuðu mál á hendur F og fleirum meðal annars til heimtu skaða og miskabóta vegna fjölda athafna sem G og fleiri töldu fela í sér bótaskylda háttsemi af hálfu F og fleiri, ýmist allra eða sumra. Í hinum áfrýjaða dómi var ekki tekin afstaða til hluta krafna G og fleiri. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir I-kvk-nf E-kvk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og H-kk-nf S-kk-nf grafískur hönnuður.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Aðaláfrýjendur skutu málinu til Landsréttar 12. mars 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 12. febrúar 2018 í málinu nr. E3554/2015. 2 Aðaláfrýjendur krefjast þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi, til vara að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, þá að þau verði sýknuð af öllum kröfum gagnáfrýjenda en að því frágengnu að kröfur um skaða og miskabætur verði stórlega lækkaðar. Í öllum tilvikum krefjast þau málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Gagnáfrýjendur áfrýjuðu málinu fyrir sitt leyti 6. júní 2018. Þau krefjast þess aðallega að aðaláfrýjendur verði dæmd til að afhenda þeim frumgerðir 160 nánar tilgreindra myndverka J-kk-ef K-kk-ef, en til vara að aðaláfrýjendur verði dæmd til að afhenda þeim eftirgerðir 169 nánar tilgreindra verka, nánar tiltekið rafræn eintök af skönnuðum verkum eða litfilmur. Gagnáfrýjendur krefjast þess jafnframt að aðaláfrýjendur verði sameiginlega dæmd til að greiða þeim skaðabætur að fjárhæð 5.131.067 krónur og miskabætur að fjárhæð 11.990.000 krónur ásamt vöxtum eins og dæmdir voru í héraði. Gagnáfrýjendur krefjast þess einnig að stefndi Fabrik ehf. verði dæmdur til að greiða þeim skaðabætur að fjárhæð 1.089.573 krónur og miskabætur að fjárhæð 15.080.000 krónur ásamt vöxtum eins og dæmdir voru í héraði. Þá krefjast gagnáfrýjendur þess að aðaláfrýjendur og stefndi Fabrik ehf. verði sameiginlega dæmd til að greiða þeim skaðabætur að fjárhæð 1.224.312 krónur og miskabætur að fjárhæð 470.000 krónur ásamt vöxtum eins og dæmdir voru í héraði. Enn fremur krefjast gagnáfrýjendur þess að aðaláfrýjendur verði dæmd til að fá dóm í málinu birtan í heild í prentaðri útgáfu Morgunblaðsins og Fréttablaðsins. Loks krefjast gagnáfrýjendur málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

4 Stefndi Fabrik ehf. áfrýjaði málinu upphaflega 12. mars 2018 en ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu 25. apríl sama ár. Hann hefur þá kröfu uppi í gagnsök að málinu verði vísað frá héraðsdómi. Til vara krefst hann sýknu af kröfum gagnáfrýjenda og málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti, en að því frágengnu að fjárhæð kröfunnar verði lækkuð og málskostnaður felldur niður.

Niðurstaða

5 Kröfugerð gagnáfrýjenda í héraðsdómsstefnu er margþætt. Í fyrsta lagi var gerð sú krafa að aðaláfrýjendum yrði gert að afhenda gagnáfrýjendum annars vegar frumgerðir 163 myndverka eftir J-kk-þf K-kk-þf, föður gagnáfrýjenda, sem tilgreind voru í alið kröfunnar, og hins vegar frumgerðir sex myndverka sem tilgreind voru í blið kröfunnar, en til vara eftirgerðir sömu verka. Í öðru lagi að aðaláfrýjendum yrði sameiginlega gert að greiða gagnáfrýjendum skaðabætur að fjárhæð 5.131.067 krónur og í þriðja lagi miskabætur að fjárhæð 11.990.000 krónur, hvorar tveggja með vöxtum. Í fjórða lagi kröfðust gagnáfrýjendur þess að stefnda Fabrik ehf. yrði gert að greiða þeim skaðabætur að fjárhæð 1.089.573 krónur og í fimmta lagi miskabætur að fjárhæð 15.080.000 krónur, hvorar tveggja með vöxtum. Í sjötta lagi var þess krafist að aðaláfrýjendum og stefnda Fabrik ehf. yrði sameiginlega gert að greiða gagnáfrýjendum skaðabætur að fjárhæð 1.224.316 krónur og í sjöunda lagi miskabætur að fjarhæð 470.000 krónur, hvorar tveggja með vöxtum. Í áttunda lið kröfðust gagnáfrýjendur þess að aðaláfrýjanda Familíunni ehf. yrði gert að fjarlægja kynningarmerkið „RAFSKINNA“ af vefnum www.rafskinna.net og í níunda lið að stefnda Fabrik ehf. yrði gert að fjarlægja fimm nánar tilteknar færslur af samskiptavefnum www.facebook.com. Í tíunda lagi var þess krafist að aðaláfrýjendur og stefndi Fabrik ehf. yrðu dæmd til að þola að öll eintök í birgðum af eftirprentunum af verkum J-kk-ef K-kk-ef í formi boðskorts, póstkorta, límmiða, veggspjalda og auglýsingaspjalds yrðu afhent gagnáfrýjendum til eyðingar og í ellefta lið að aðaláfrýjendur yrðu dæmd til að fá birtan dóm í málinu í heild í prentaðri útgáfu Morgunblaðsins og Fréttablaðsins. Að lokum kröfðust gagnáfrýjendur málskostnaðar úr hendi aðaláfrýjenda og stefnda Fabrik ehf.

6 Að baki fyrrgreindum skaða og miskabótakröfum liggur fjöldi athafna sem gagnáfrýjendur byggja á að hafi falið í sér bótaskylda háttsemi af hálfu aðaláfrýjenda og stefnda Fabrik ehf., ýmist allra eða sumra. Í stefnu er gerð grein fyrir hverju tilviki og settir fram nánar tilteknir kröfuliðir sem því tengjast.

7 Í kröfulið sem gagnáfrýjendur tilgreina sem 1(o) í héraðsdómsstefnu var gerð krafa um greiðslu 315.900 króna í skaðabætur vegna framleiðslu auglýsingaspjalds með níu myndverkum eftir J-kk-þf K-kk-þf, sem var stillt út í glugga Gallerís Foldar, og 450.000 króna í miskabætur þar sem nafns J-kk-ef hefði hvergi verið getið á auglýsingaskiltinu. Var krafan gerð sameiginlega á hendur öllum stefndu í héraði. Aðaláfrýjendum, Familíunni ehf., Þ-kk-þgf B-kk-þgf, H-kvk-þgf B-kvk-þgf og M-kvk-þgf Þ-kvk-þgf, fyrir að hafa haft frumkvæði að sýningunni í Gallerí Fold og undirbúið hana en stefnda Fabrik ehf. fyrir að hafa lánað sýningarsal. Í hinum áfrýjaða dómi er fallist á kröfu gagnáfrýjenda um skaðabætur að fjárhæð 315.900 krónur á hendur aðaláfrýjendum en miskabótakröfu á hendur þeim hafnað. Í dóminum er engin afstaða tekin til kröfu gagnáfrýjenda á hendur stefnda Fabrik ehf. vegna þessa liðar.

8 Í kröfulið sem tilgreindur var 1(s) í héraðsdómsstefnu gerðu gagnáfrýjendur kröfu á hendur aðaláfrýjendum sameiginlega um skaðabætur að fjárhæð 183.225 krónur vegna birtingar kynningarmerkisins „RAFSKINNA“, sem hefði að geyma höfundarvarið letur úr níu myndverksbrotum, á vefnum www.rafskinna.net og 1.890.000 krónur í miskabætur þar sem nafns J-kk-ef K-kk-ef hefði hvergi verið getið í tengslum við birtinguna. Féllst héraðsdómur á bótaskyldu aðaláfrýjenda vegna birtingar kynningarmerkjanna „Ekkert hér eins og stendur“ og „Hafa samband“ á vefsíðunni og ákvað bætur til handa gagnáfrýjendum að álitum 50.000 krónur. Í dóminum er engin afstaða tekin til kröfu gagnáfrýjenda á hendur aðaláfrýjendum um greiðslu miskabóta vegna þessa liðar.

9 Í héraðsdómi var samkvæmt framangreindu ekki tekin afstaða til hluta krafna gagnáfrýjenda fyrir héraðsdómi. Vegna þessa annmarka er óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. 10 Þá athugast enn fremur, þótt málinu sé ekki áfrýjað að þessu leyti, að í héraðsdómsstefnu var í áttunda lið gerð krafa um að aðaláfrýjanda Familíunni ehf. yrði gert að fjarlægja kynningarmerkið „RAFSKINNA“ af vefnum www.rafskinna.net og í níunda lið að stefnda Fabrik ehf. yrði gert að fjarlægja tilteknar færslur af samskiptavefnum www.facebook.com. Í lýsingu dómkrafna í hinum áfrýjaða dómi eru kröfurnar allar sagðar gerðar á hendur Fabrik ehf. Í forsendum héraðsdóms greinir á hinn bóginn að Familían ehf. sé sýknuð af kröfu um að félagið „fjarlægi tiltekið efni af vefsíðum sínum“ en krafna á hendur Fabrik ehf. að þessu leyti hvergi getið. Í dómsorði héraðsdóms er niðurstöðu um þessar kröfur gagnáfrýjenda að lokum hvergi getið.

11 Loks athugast að í héraði var í alið fyrstu kröfu gagnáfrýjenda krafist afhendingar á frumgerðum 163 verka en í blið fyrstu kröfu var krafist afhendingar frumgerða sex verka því til viðbótar. Í dómsorði hins áfrýjaða dóms greinir aftur á móti að aðaláfrýjendur séu sýknuð af kröfu um afhendingu „þeirra 169 myndverka sem tilgreind eru í liða) í dómkröfum stefnenda“ og „þeirra sex myndverka sem tilgreind eru í lið b) í dómkröfum stefnenda“.

12 Rétt þykir að aðilar beri hver sinn kostnað af málinu fyrir Landsrétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.