442/2023

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem A var sviptur sjálfræði í 24 mánuði.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 9. júní 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. júní 2023 í málinu nr. L- [...]/2023 þar sem sóknaraðili var sviptur sjálfræði í 24 mánuði. Kæruheimild er í 1. mgr. 16. gr. lögræðislaga nr.7 1/1997.

2

Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að sjálfræðissviptingu hans verði markaður skemmri tími.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði hefur varnaraðili þrívegis verið sviptur sjálfræði til eins árs í senn, síðast með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 16. október 2020. Í læknisvottorði B sérfræðings í geðlækningum og C sérnámslæknis í geðlækningum 24. maí síðastliðinn kemur fram að í kjölfar þeirrar sjálfræðissviptingar hafi varnaraðili verið útskrifaður af geðgjörgæslu 32 C og farið í hefðbundið eftirlit hjá [...]. Varnaraðili hafi svo flust yfir í [...] 15. október 2021 þegar sjálfræðissviptingu hans lauk og sinni teymið núna eftirliti með honum. Þá kemur fram að eftir að varnaraðili hafi verið útskrifaður af geðgjörgæslu 32 C og til þess dags er vottorðið var ritað hefði varnaraðili leitað á bráðamóttökur Landspítalans yfir hundrað sinnum og þurft að leggjast inn á geðdeildir spítalans, sem og aðrar deildir, ýmist vegna neyslu, húðsýkinga tengdri neyslu, lifrabólgu C, geðrofs eða í kjölfar alvarlegra sjálfsvígstilrauna. Varnaraðili hafi í kjölfar útskriftar af deild 32 C verið á forðalyfi en ekki alltaf verið til samvinnu um lyfjagjöfina og stundum hafi þurft aðstoð lögreglu. Hann hafi þó áfram þegið forðalyfin eftir að sjálfræðissviptingu lauk þar til 19. október 2022. Varnaraðili hafi á þessum tíma verið í mikilli neyslu vímuefna og upp hafi komið alvarleg atvik í samskiptum hans við starfsfólk búsetukjarna sem og starfsfólks [...]á þessum tíma. Hafi hann meðal annars hótað að stinga starfsfólk með hnífi, tekið starfsmann kverkataki ásamt því aðkoma í veg fyrir að meðferðaraðilar hans í [...] kæmust út af heimili hans eftir vitjanir og verið þar ógnandi, kynferðislega óviðeigandi og hótað meðferðaraðilum lífláti.

5

Að framangreindu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, verður staðfest niðurstaða hans um að skilyrði a- og b-liða 1. mgr. 4. gr. og 5. gr. lögræðislaga nr. 71/1997 séu uppfyllt til að verða við kröfu sóknaraðila um að varnaraðili verði sviptur sjálfræði tímabundið og að ekki séu efni til að sjálfræðissviptingu hans verði markaður skemmri tími en 24 mánuðir.

6

Samkvæmt 17. gr. lögræðislaga greiðist úr ríkissjóði þóknun verjanda sóknaraðila fyrir Landsrétti sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun verjanda sóknaraðila fyrir Landsrétti, K-kvk-ef F-kvk-ef lögmanns, 210.924 krónur, greiðist úr ríkissjóði.