677/2019

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B ehf. þess efnis að fella úr gildi fjárnám í ökutæki og fjármunum á biðreikningi hjá lífeyrissjóði. Í úrskurði Landsréttar var meðal annars vísað til þess að af lokamálslið 5. mgr. 6. gr. laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða og lögskýringargögnum væri ljóst að löggjafinn hefði ákveðið að leggja þá skyldu á S að innheimta lífeyrisiðgjald hjá einstaklingi sem ekki hefði tilgreint lífeyrissjóð á skattframtali. Starfsmenn B ehf. hefðu í samræmi við ákvæði 4. mgr. 6. gr. sömu laga tilgreint slík gjöld og lífeyrissjóð í skattframtölum sínum. Því væri ekki uppfyllt skilyrði lokamálsliðar 5. mgr. 6. gr. laganna fyrir því að S innheimti iðgjöldin. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf og A-kk-nf Í-kk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 11. júlí 2019 ásamt umsókn um kæruleyfi. Leyfið var veitt 14. október 2019. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 1. næsta mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. júní 2019 í málinu nr. Y[…]/2019 þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að fella úr gildi „ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu við fyrirtöku á aðfarargerð nr. […] þann 9. nóvember 2018, um að gera fjárnám í ökutækinu […], Mercedes Benz Viano og kr. 765.452 á biðreikningi hjá lífeyrissjóðnum Birtu“ og kröfu „[sóknaraðila] um að fjárnám verði gert hjá [varnaraðila] vegna kröfu um greiðslu lífeyrissjóðsiðgjalda til [sóknaraðila]“ var hafnað. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. 2 Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og að framangreind ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu frá 9. nóvember 2018 verði staðfest. Þá krefst hann málskostaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Fyrir Landsrétti er eingöngu til endurskoðunar það ákvæði hins kærða úrskurðar sem snýr að fjárnámi, sem gert var hjá varnaraðila 9. nóvember 2018, enda ekki um aðra ákvörðun sýslumanns að ræða sem sætt getur málskoti til héraðsdóms eftir reglum 15. kafla laga nr. 90/1989 um aðför.

5 Samkvæmt 2. gr. laga nr. 155/1998 um Söfnunarsjóð lífeyrisréttinda nær skylda til greiðslu lífeyrisiðgjalds til launþega og þeirra sem stunda atvinnurekstur eða sjálfstæða starfsemi og hafa ekki fullnægt tryggingaskyldu sinni með aðild að öðrum lífeyrissjóði í samræmi við ákvæði laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða. Sóknaraðila er jafnframt falið með lögum nr. 129/1997 að innheimta iðgjöld einstaklinga þegar ekki liggur fyrir hvaða lífeyrissjóði þeir tilheyra. Samkvæmt lokamálslið 5. mgr. 6. gr. þeirra laga skal ríkisskattstjóri, ef enginn lífeyrissjóður er tilgreindur á framtölum eða skilagreinum launagreiðenda og lífeyrissjóða, senda lífeyrisiðgjaldayfirlit vegna þeirra sem svo gildir um til sóknaraðila, sem skal þá innheimta iðgjaldið. Af þessu ákvæði og lögskýringargögnum við það er ljóst að löggjafinn hefur ákveðið að leggja þá skyldu á söfnunarsjóðinn að innheimta lífeyrissjóðsiðgjald hjá einstaklingi sem ekki hefur tilgreint lífeyrissjóð á skattframtali. Í máli þessu liggur fyrir að starfsmenn varnaraðila tilgreindu í skattframtölum sínum í samræmi við ákvæði 4. mgr. 6. gr. laga nr. 129/1997 þau iðgjöld til öflunar lífeyrisréttinda sem þeir hefðu greitt á árinu og að þau hefðu verið greidd til Birtu lífeyrissjóðs.

6 Í samræmi við framangreint er ekki uppfyllt skilyrði lokamálsliðar 5. mgr. 6. gr. laga nr. 129/1997 fyrir því að sóknaraðili innheimti iðgjaldið. Samkvæmt þessu verður staðfest niðurstaða héraðsdóms en í því felst að fellt er úr gildi fjárnám 9. nóvember 2018 í ökutæki í eigu varnaraðila og í fjármunum á biðreikningi hjá lífeyrissjóði.

7 Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað er staðfest.

8 Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð:

Staðfestur er úrskurður héraðsdóms um að fella úr gildi fjárnám 9. nóvember 2018 í ökutækinu […], Mercedes Benz Viano og 765.452 króna innstæðu á biðreikningi hjá Birtu lífeyrissjóði.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað skal vera óraskað. Sóknaraðili, Söfnunarsjóður lífeyrisréttinda, greiði varnaraðila, Bílaréttingum Þórs ehf., 400.000 krónur í kærumálskostnað.

Sératkvæði

A-kk-ef Í-kk-nf

1 Ég er ósammála niðurstöðu meirihluta dómenda og tel að fella eigi hinn kærða úrskurð úr gildi, staðfesta fjárnám sýslumanns og úrskurða varnaraðila til að greiða sóknaraðila málskostnað.

2 Í 2. mgr. 2. gr. laga nr. 129/1997 segir að um aðild launamanna að lífeyrissjóði fari eftir þeim kjarasamningi sem ákvarðar lágmarkskjör í hlutaðeigandi starfsgrein. Ágreiningslaust er að starfsmenn varnaraðila voru samkvæmt þessu aðilar að lífeyrissjóðnum Birtu. Í 1. mgr. 6. gr. laganna eru ákvæði um að ríkisskattstjóri skuli hafa eftirlit með því að lífeyrissjóðsiðgjöld séu greidd og í 2. og 3. mgr. eru nánari ákvæði um eftirlit ríkisskattstjóra. Í 4. mgr. er ákvæði um að hver sá sem aðild eigi að lífeyrissjóði skuli telja fram iðgjöld sem hann hefur greitt á árinu og til hvaða lífeyrissjóðs þau hafa runnið. Í 5. mgr. er fjallað um yfirlit sem ríkisskattstjóri á að senda hverjum og einum lífeyrissjóði vegna hvers manns sem er aðili að sjóðnum samkvæmt þeim upplýsingum sem hann hefur fengið samkvæmt ákvæðum greinarinnar. Þá segir að á yfirlitinu eigi að koma fram iðgjaldsstofn, greitt iðgjald hvers manns og mótframlag launagreiðanda. Síðan segir að sé enginn lífeyrissjóður tilgreindur á framtölum eða skilagreinum launagreiðanda og lífeyrissjóða skuli senda yfirlitið til sóknaraðila sem skuli innheimta iðgjaldið. Samkvæmt þessu ákvæði dugir ekki að launamenn tilgreini lífeyrissjóð á framtölum sínum heldur þarf launagreiðandi að gera það, eins og rakið var. Þetta gerði varnaraðili ekki og þess vegna fól ríkisskattstjóri sóknaraðila innheimtu iðgjaldanna svo sem honum bar samkvæmt tilvitnuðu ákvæði laga nr. 129/1997.