51/2018

Útdráttur

TFMO var sakfelldur fyrir manndráp samkvæmt 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa veist að A með ofbeldi og í framhaldinu varpað henni í sjó eða vatn, meðal annars með þeim afleiðingum að A drukknaði. Þá var hann einnig sakfelldur fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot samkvæmt 173. gr. a. sömu laga með því að hafa haft í vörslum sínum rúm 23 kg af sterkum kannabisefnum. Refsing hans var ákveðin fangelsi í 19 ár og var honum gert að greiða foreldrum A miskabætur og útlagðan kostnað við útför A.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir I-kvk-nf E-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar Íslands 9. október 2017 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Gögn málsins bárust Landsrétti 2. janúar 2018 en samkvæmt 1. mgr. 78. gr. laga nr. 49/2016, sbr. 76. gr. laga nr. 117/2016 og 4. gr. laga nr. 53/2017, hefur málið verið rekið fyrir Landsrétti frá þeim tíma. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 29. september 2017 í málinu nr. S[…]/2017.

2 Ákæruvaldið krefst staðfestingar héraðsdóms.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu af sakargiftum í fyrri ákærulið og að síðari ákæruliðnum verði vísað frá dómi en að því frágengnu að ákærði verði sýknaður af sakargiftum samkvæmt þeim ákærulið. Til vara að refsing hans verði milduð. Þá krefst ákærði þess aðallega að einkaréttarkröfum verði vísað frá dómi en til vara að þær verði lækkaðar.

4 Kröfuhafarnir B og C krefjast þess að niðurstöðu hins áfrýjaða dóms verði breytt með þeim hætti að ákærði verði dæmdur til að greiða hvoru þeirra um sig 10.550.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 14. janúar 2017 til 4. apríl 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Báðir kröfuhafar krefjast málskostnaðar fyrir Landsrétti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

Sönnunarfærsla

5 Málsatvikum og meginþáttum í rannsókn málsins og framburði ákærða og vitna fyrir héraðsdómi er lýst með vönduðum hætti í hinum áfrýjaða dómi.

6 Fyrir Landsrétti hafa verið lögð fram ýmis ný gögn sem aflað hefur verið af hálfu ákæruvalds og ákærða eftir uppkvaðningu héraðsdóms.

7 Af ákæruvaldsins hálfu var lögð fram fyrir Landsrétti skýrsla lögreglu 8. nóvember 2017 um akstur ákærða á bifreiðinni [...] þann tíma sem hann hafði bifreiðina á leigu dagana 13. og 14. janúar 2017. Skýrslan var unnin að beiðni ríkissaksóknara sem óskaði eftir því að lögregla æki þær leiðir sem óumdeilt væri að ákærði ók og skráði niður kílómetrafjölda. Þá var lögð fram af ákæruvaldsins hálfu skýrsla lögreglu 23. júlí 2018 um mátun ákærða á úlpu af tegundinni Quartz Nature, svo og myndir af úlpunni á gínu og á lögreglumanni sem mátaði úlpuna. Jafnframt var lögð fram skýrsla tæknideildar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 18. október 2018 um mátun ákærða á fyrrnefndri úlpu og annarri úlpu sem ákærði lagði til svo og vigtun á honum af því tilefni. Skýrslunni fylgdu ljósmyndir og myndbandsupptaka. Þá var lögð fram af ákæruvaldsins hálfu ódagsett skjal með lýsingu D, tæknimanns hjá [...], á eiginleikum eftirlitsmyndavélar sem vísar að flotkví við Hafnarfjarðarhöfn. Jafnframt var lögð fram skýrsla E rannsóknarlögreglumanns 24. október 2018 um hvernig rannsókn og skoðun lögreglu á myndavélum Vegagerðarinnar hefði verið háttað við rannsókn málsins en skýrslan var unnin vegna fyrirspurnar frá embætti ríkissaksóknara.

8 Að beiðni ákærða var F, prófessor í haffræði, dómkvaddur sem matsmaður í Héraðsdómi Reykjavíkur 19. janúar 2018 til að svara þremur spurningum um hvar líklegast væri að líkama brotaþola hefði verið komið fyrir í sjó. Matsgerð hans barst Landsrétti 15. júní 2018.

9 Af hálfu ákærða voru lagðar fram í málinu tvær ljósmyndir af mishávöxnum mönnum sitjandi í ökumannssæti bifreiðar sömu tegundar og bifreiðin [...] og upptaka af hljóði sem heyrist ef öryggisbelti slíkrar bifreiðar er ekki spennt. Einnig var lögð fram af hálfu ákærða ódagsett skýrsla G þrívíddarhönnuðar um þrívíddarvinnslu á myndbandi úr öryggismyndavél á golfskála Garðabæjar og Kópavogs frá 14. janúar 2017 auk myndrænnar samanburðargreiningar á myndbandinu. Þá var lögð fram skýrsla skipaðs verjanda ákærða 20. október 2018 með samantekt um akstur bifreiðarinnar [...] frá klukkan 16.30 föstudaginn 13. janúar 2017 til klukkan 07.01 laugardaginn 14. sama mánaðar og frá klukkan 11.28 til 13.30 sama dag. Loks voru af hálfu ákærða lagðar fram tvær ljósmyndir af vitninu H í bifreið og á báti og yfirlit yfir vefmyndavélakerfi Vegagerðarinnar á suðvesturhluta Íslands.

10 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti gaf ákærði munnlega viðbótarskýrslu. Þá staðfesti hann framburð sinn fyrir héraðsdómi. Jafnframt gáfu vitnin I, J, skipverji á [...], og E lögreglumaður munnlegar viðbótarskýrslur en þeir gáfu allir skýrslu fyrir héraðsdómi í málinu. Þá gáfu vitnin K, skipverji á [...], L, F, dómkvaddur matsmaður, og G þrívíddarhönnuður skýrslu fyrir Landsrétti en þeir gáfu ekki skýrslu við meðferð málsins í héraðsdómi. Vitnin J, K og L gáfu skýrslu í gegnum síma en þeir voru þá staddir á lögreglustöð á Grænlandi.

Niðurstaða

Um 1. lið ákæru

11

Ákærði neitaði í héraði og fyrir Landsrétti að hafa gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í 1. ákærulið.

12

Í héraðsdómi er skilmerkilega gerð grein fyrir því hvaða sönnunargögn styðja sekt ákærða og er sönnunargildi hvers þeirra um sig og allra í heild metið með hliðsjón af framburði ákærða og vitna.

Fyrir Landsrétti liggur að endurskoða alla þætti hins áfrýjaða dóms og meta hvaða áhrif viðbótarsönnunarfærsla sem farið hefur fram fyrir réttinum , svo og málatilbúnaður ákæruvalds og ákærða, sem meðal annars er byggður á nýjum gögnum og framburði fyrir Landsrétti , eigi að hafa á niðurstöðu málsins.

13

Brotaþoli hvarf aðfaranótt laugardagsins 14. janúar 2018 eftir að hún hafði verið að skemmta sér í miðborg Reykjavíkur. Upplýst er að ákærði tók bifreiðina [...]

, sem er rauð að lit af tegundinni Kia Rio, á leigu um klukkan 16.30 föstudaginn 13. janúar 2017. Þegar ákærði skilaði bifreiðinni um klukkan 14 daginn eftir hafði henni verið ekið 319 km frá því að hann t ók hana á leigu.

14 Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi fannst sjórekið lík brotaþola í fjörunni vestan við Selvogsvita í Sveitarfélaginu Ölfusi um hádegisbil sunnudaginn 22. janúar 2017.

15

Ákærði hefur viðurkennt að hafa tekið brotaþola upp í bifreiðina [. ..] í miðborg Reykjavíkur aðfaranótt laugardagsins 14. janúar 2017. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er sannað, meðal annars á grundvelli rannsókna á blóðsýnum sem fundust í þessari sömu bifreið og reyndust vera úr brotaþola, krufningarskýrslu M

28. febrúar 2017 og niðurstöðu dómkvadds matsmanns, N

, 6. ágúst 2017, að í bifreiðinni var veist að brotaþola með ofbeldi, hún slegin ítrekað í andlit og víðar á höfuð og tekin kverkataki og hert að með ofsafengnum hætti í langan tíma eins og lýst er í ákæru. Jafnframt telst sannað að henni hafi síðan verið komið í sjó eða ferskvatn rænulausri, eða að minnsta kosti ósjálfbjarga, þar sem hún síðan drukknaði með skjótum hætti. Niðurstaða fyrrnefndrar matsgerðar N var sú að breytingar á ástandi líks brotaþola samræmdust því að líkið hefði legið í vatni undir 5˚C frá því að brotaþoli hvarf og þar til líkið fannst. Samkvæmt upplýsingum Veðurstofu var sjávarhiti nærri Selvogsvita um 4,2

4,6˚C eftir 10. janúar 2017 og fram yfir 25. sama mánaðar.

16

Á upptökum úr eftirlitsmyndavélum við Hafnarfjarðarhöfn frá klukkan rúmlega sex að morgni 14. janúar 2017 má sjá ákærða koma akandi á bifreiðinni [...] að skipinu [...] og stíga út úr henni ökumannsmegin. Jafnframt má sjá vitnið H rétta upp sætisbakið þegar hann stígur út úr bifreiðinni farþegamegin. Upptakan sýnir enn fremur ákærða opna dyrnar farþegamegin og færa sætið framar. Í framhaldi af því opnar hann afturdyr bílstjóramegin, tekur þaðan úlpu og réttir vitninu H sem klæðist úlpunni.

Vitnið

H lítur inn um afturrúðu bifreiðarinnar áður en hann gengur um borð í skipið.

Háttsemi og látbragð ákærða og vitnisins H á þessum upptökum bendir til þess að einhver hafi þá verið í aftursæti bifreiðarinnar.

17

Umrædd upptaka sýnir ákærða í kjölfarið stíga inn í bifreiðina og aka henni stuttan spöl að flotkví nálægt enda hafnarbakkans og stöðva þar. Af tveimur upptökum úr eftirlitsmyndavél við Hafnarfjarðarhöfn má ráða að ökumaður steig út úr umræddri bifreið, gekk aftur fyrir hana og fór aftur inn í hana um afturdyr hægra megin. Um 50 mínútum síðar fór maður sömu leið til baka, settist í ökumannssæti bifreiðarinnar og ók á brott. Með vísan til framangreindra upptaka og framburðar ákærða sjálfs fyrir dómi telst sannað að hann hafi verið ökumaður bifreiðarinnar í umrætt s inn. Hvað ákærði aðhafðist í bifreiðinni þessar 50 mínútur hefur hann hins vegar orðið tvísaga um eins og nánar verður fjallað um síðar.

18

D

, tæknimaður hjá [...]

, bar fyrir Landsrétti að umrædd eftirlitsmyndavél væri þannig stillt að talsverða hreyfingu þyrfti til svo upptaka færi í gang. Meiri hreyfingu þyrfti ef myrkur væri og eins ef hlutur væri langt í burtu. Reynt væri að koma í veg fyrir að lítil hreyfing í mynd framkalli upptöku þar sem upptökur taki mikið pláss. Hann taldi að upptaka hefði farið ígang í umrætt sinn vegna þess að gengið hefði verið fyrir ljós bifreiðarinnar. Fyrir liggur að upptaka af bifreiðinni [...] fór aðeins tvívegis í gang þann tíma sem hún stóð á hafnarbakkanum, það er þegar gengið var fram og til baka fyrir afturljós bifreiðar innar. Með hliðsjón af þessum framburði og framlagðri greinargerð vitnisins sama efnis þykir afar ólíklegt að hreyfing á bifreiðinni vegna hreyfinga fólks í henni hefði valdið því að upptaka færi af stað.

19

Skipið [...] kom að bryggju í Hafnarfirði rétt fyrir miðnætti 18. janúar 2017 en rúmum tveimur klukkustundum síðar eða 19. janúar klukkan 2.09 hófst fyrsta skýrslutaka af ákærða hjá lögreglu og stóð hún yfir í 43 mínútur. Í skýrslunni bar ákærði að hafa tekið upp í bifreið sína tvær konur í miðbæ Reykjavíkur, ekið ásamt vitninu H og konunum að skipinu en síðan um hafnarsvæðið og að hringtorgi skammt frá, þar sem þær hefðu farið úr bifreiðinni. Þeir H hefðu síðan ekið um í stutta stund og jafnvel gengið aðeins en síðan farið um borð. Við skýrslutöku hjá lögreglu sem hófst klukkan 4.57 sömu nótt bar ákærði, eftir að honum höfðu verið sýndar upptökur úr eftirlitsmyndavélum við Hafnarfjarðarhöfn, að H hefði farið úr bifreiðinni og um borð í skipið áður en konurnar fóru úr bifreiðinni. Ákærði kannaðist þá við að hafa ekið bifreiðinni að flotkví við enda hafnarsvæðisins og lagt henni þar. Hann hefði þá spjallað við konurnar í bifreiðinni og kysst „einhvern“. Síðar í skýrslunni staðfesti hann fjórum sinnum fyrri framburð um að hann hefði kysst konu í aftursæti bifreiðarinnar og sagði meðal annars í sjálfstæðri frásögn fyrir milligöngu túlks: „Við fórum út á enda bryggjunnar, ég fór inn um afturdyr bílsins og við kysstumst eins og ég sagði áður.“

Aðspurður hvort hann hefði séð stúlkuna ganga burtu svaraði ákærði fyrir milligöngu túlks:

„Já, ég sá hana úr aftursætinu, ég sá það í gegnum afturrúðu bílsins.‟ Í skýrslu sem tekin var af ákærða hjá lögreglu 20. janúar 2017 hélt hann sig við þennan framburð. Hann kannaðist þá við að brotaþoli væri sú stúlka sem hann tók upp í bifreiðina í miðborg Reykjavíkur og kvað þau hafa spjallað saman, skipst á frásögnum og kysst á hafnarsvæðinu í Hafnarfirði. Í sex skýrslum af ákærða hjá lögreglu eftir þetta kvaðst hann ekkert hafa meira um málið að segja en dró þó ekki fyrri framburð til baka. Í sjöttu og síðustu skýrslunni 16. mars 2017 staðhæfði ákærði þó enn að hann hefði hleypt konunum út við hringtorg.

20

Í framburði vitnisins

J

, skipverja á [...]

, fyrir héraðsdómi kom fram að hann hefði verið m eð ákærða síðdegis föstudaginn 13. janúar 2017 í bifreið sem ákærði tók á leigu. Daginn eftir hefði ákærði afhent honum úlpu sem legið hefði í aftursæti bifreiðarinnar [...] . Ákærði hefði þá verið búinn að þvo úlpuna og gefið þá skýringu á því að kona hefði ælt á úlpuna. Vitnið staðhæfði auk þess að ákærði hefði sagt að hann hefði kysst konuna .

21

Við aðalmeðferð málsins fyrir héraðsdómi bar ákærði að hann hefði sagt lögreglu ósatt um framangreind atriði. Hann kvað eina konu hafa verið í bifreiðinni, hann hafi ekki kysst hana við flotkvína og ekki ekið henni að hringtorgi skammt frá höfninni.

Ákærði bar í héraði og fyrir Landsrétti að hann hefði á leiðinni til Hafnarfjarðar ekið út af Reykjanesbraut eftir að hafa ekið yfir brú og fundið að hann þyrfti að pissa.

Þá hefði vitnið

H sótt fast að fá að keyra og eiga stund með stúlkunni einn. Ákærði hefði þá stöðvað bifreiðina og síðan farið út til að kasta af sér vatni.

H hefði orðið eftir og spjallað við stúlkuna. Ákærði hefði gengið spölkorn frá bifreiðinni, fram h já trjágróðri og þá séð hvítt hús. Í sömu svifum hefði hann orðið var við að H ók á brott. Ákærði hefði staðið eftir kaldur og símalaus nálægt hvítu húsi. Fyrir Landsrétti bar hann jafnframt að hann hefði horft á stjörnurnar.

H hefði komið einn til baka á bifreiðinni eftir dágóða stund og tjáð honum að stúlkan byggi skammt frá og hefði ákveðið að ganga síðasta spölinn heim. Ákærði hefði veitt því athygli að H hefði nuddað saman höndum, verið svolítið æstur og stressaður og ítrekað litið á ákærða galopnum au gum.

Hefði ákærði þá tekið aftur við stjórn bifreiðarinnar og þeir ekið að skipinu . Samkvæmt þessum framburði ákærða var brotaþoli farin úr bifreiðinni áður en þeir H komu að skipshlið upp úr klukkan 6 að morgni 14. janúar 2017.

22

Ákærði bar fyrir héraðsdómi að eftir að vitnið H hefði farið úr bifreiðinni og um borð í skipið hefði hann ekið bifreiðinni frá skipinu og stöðvað hana nærri flotkví á hafnarbakkanum. Sá framburður er í samræmi við framburð hans hjá lögreglu. Fyrir héraðsd ómi gaf hann hins vegar allt aðra skýringu á dvöl sinni í bifreiðinni á þessum stað en hann gaf ítrekað hjá lögreglu. Fyrir dómi kvaðst hann hafa verið með pakka sem hann hefði komið með frá Danmörku og þurft að koma til skila. Hann hefði farið í símann og spjallað við mann, sem hann vildi ekki nafngreina, á samskiptaforritinu Wickr en sá hefði beðið hann um að slökkva á símanum og hitta sig á tilteknum stað. Ákærði bar að hann teldi sig hafa sofnað aðeins. Nánar aðspurður kvað hann þá hafa ákveðið seinnipartinn á föstudeginum hvenær þeir ætluðu að hittast en breytti síðan framburðinum á þá leið að þeir hefðu ákveðið þarna hvenær þeir ætluðu að hittast.

23

Ákærði hefur neitað að svara frekari spurningum um innihald pakkans og nafn þess sem hann ætlaði að hitta . Einnig hefur hann neitað að upplýsa um ferðir sínar frá því upptökur úr eftirlitsmyndavélum sýna hann yfirgefa hafnarsvæðið um klukkan sjö að morgni laugardagsins 14. janúar 2017 og þar til hann kom til baka um klukkan 11 sama dag.

24

Samkvæmt upplýsingaskýrslu

O lögreglumanns 23. ágúst 2017 um rannsókn á síma ákærða og notkun hans, svo og framburði O fyrir héraðsdómi, var umrætt Wickr samskiptaforrit sett upp á síma ákærða. Í gagnagrunnsskráningu um gagnanotkun símtækisins, sem vistuð var sem skrá í símanum, hafi komið fram tímasetningar á tengingum notanda forritsins auk skráðs gagnamagns hverrar tengingar. Í skránni hafi verið að finna fjórar tengingar frá 4. janúar 2017 og hafi sú síðasta verið 13. janúar 2017 klukkan 18.13. Þessar upplýsingar styðja því ekki fyrrnefndan framburð ákærða um að hann hafi stöðvað bifreiðina á hafnarbakkanum til þess að eiga samskipti með Wickr samskiptaforritinu við ónafngreindan mann til að ákveða hvar þeir ættu að hittast.

25

Sem fyrr segir er framburður sá sem ákærði gaf í fyrstu þremur lögregluskýrslunum, sem teknar voru af honum fyrsta sólarhringinn eftir að hann kom aftur til landsins og hann afturkallaði ekki í næstu sex lögregluskýrslum allt til 16. mars 2017, í flestum atriðum afar ólíkur þeim framb urði sem hann gaf í héraði 21. ágúst 2017 og fyrir Landsrétti 29. október 2018. Í héraði og fyrir Landsrétti gaf ákærði þær skýringar á breyttum framburði að hann hefði ekki munað atvik þegar hann gaf fyrstu skýrslurnar en þau hefðu rifjast upp fyrir honum síðar. Hann kvaðst hafa verið beittur harðræði af hálfu lögreglu á lögreglustöðinni við Hverfisgötu, verið vakinn á tveggja klukkustunda fresti, öskrað hafi verið á hann og spurt hvar brotaþoli væri. Lögregla hefði komið illa fram við hann, nefnt hann ill um nöfnum og hótað að sýna kærustunni hans myndir til að sýna henni fram á hvers konar skrímsli hann væri. Hann hefði verið undir mikilli pressu og þar sem hann hefði viljað hjálpa hefði hann óvart sagt ósatt um það sem gerðist. Eftir að hann hefði verið látinn laus úr einangrun og sálfræðingur hefði byrjað að koma til hans hefði hann róast og munað atburði betur.

26

Fyrir liggur að ákærði var færður á lögreglustöðina við Hverfisgötu um miðnætti 19. janúar 2017 og vistaður þar í um 44 klukkustundir en var síðan fluttur í fangelsið Litla

Hraun 20. sama mánaðar klukkan 19.57. Á þeim tíma sem hann var vistaður á lögreglustöðinni við Hverfisgötu var hann yfirheyrður þrisvar sinnum. Þá var hann leiddur fyrir dómara vegna kröfu um gæsluvarðhald og sætti ýmiss konar sýnatöku og rannsóknum af hálfu tæknideildar lögreglu og læknis. Vistunarskýrsla lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu ber með sér að í mörgum tilvikum var stutt á milli þessara rannsóknaraðgerða og fékk ákærði af þeim sökum stuttar hvíldir í fangaklefa þessa fyrstu tvo sólarhringa. Við mat á því ónæði sem ákærði kveðst hafa orðið fyrir verður að líta til þess að hann var undir sterkum grun um að tengjast hvarfi ungrar stúlku sem þá var enn ófundin og óhjákvæmilegt að hann yrði að þola fjöl margar rannsóknaraðgerðir á fyrstu sólarhringum rannsóknarinnar.

27

Fyrir liggur að allar yfirheyrslur yfir ákærða hjá lögreglu fóru fram að viðstöddum skipuðum verjanda hans og voru teknar upp í hljóði og mynd en þessar upptökur liggja fyrir í málinu.

Í fyrstu skýrslutöku af ákærða hjá lögreglu , sem hófst 19. janúar klukkan 2.09

, lagði hann grunn að þeirri frásögn sem hann hélt sig við þar til við aðalmeðferð málsins fyrir héraðsdómi. Framburður hans í þessari fyrstu skýrslutöku var ekki leiddur fram með þvingunum af neinu tagi eða leiðandi spurningum. Lögreglumenn sem önnuðust skýrslutökuna komu fram við ákærða af fyllstu háttvísi. Í næstu skýrslutökum gætti meiri ágengni af hálfu lögreglumanna, þeir vændu ákærða um ósannsögli og lögreglumaður fullyrti meðal annars að ákærði hefði myrt brotaþola, keyrt eitthvað með líkið af henni og falið það.

Þessar aðferðir við skýrslutöku eru andstæðar ákvæði 1. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 651/2009 um réttarstöðu handtekinna manna, yfirheyrslur hjá lögreglu o.fl. sem mælir meðal annars fyrir um að lögreglumaður sem annast yfirheyrslu skuli sýna kurteisi gagnvart sakborningi og vitnum og gæta þess að vera ávallt rólegur og tillitssamur.

Yfirheyrsluaðferðirnar brutu hins vegar ekki í bága við 3. m gr. 63. gr. eða önnur ákvæði laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með hliðsjón af því sem áður er rakið um framburð ákærða í fyrstu skýrslutöku hjá lögreglu, sem hann hélt sig við með litlum breytingum fram að aðalmeðferð málsins, verður ekki talið að framkoma lögreglumanna við ákærða utan yfirheyrslna og framangreindar yfirheyrsluaðferðir hafi haft þau áhrif á framburð hans að skýringar hans á breyttum framburði geti á nokkurn hátt talist trúverðugar.

28

Fyrsti framburður ákærða hjá lögreglu um að hann hafi rætt við og kysst konu í bifreiðinni, á hafnarbakkanum nálægt flotkvínni við Hafnarfjarðarhöfn milli klukkan sex og sjö að morgni 14. janúar 2017, er í samræmi við framburð skipsfélaga hans, J fyrir dómi en hann bar að ákærði hefði sagt honum á laugardegin um að ákærði hefði kysst konu í bifreiðinni.

Ákærði dró ekki til baka þennan framburð fyrr en við aðalmeðferð málsins í héraði sjö mánuðum eftir fyrstu skýrslutöku hjá lögreglu.

Með hliðsjón af öllu framangreindu er hinn breytti framburður ákærða í alla staði ótrúverðugur og er að engu hafandi.

Þau sönnunargögn og framburður sem að framan greinir veita sterkar líkur fyrir því að brotaþoli hafi enn verið í bifreiðinni [...] þegar og þar sem hún var kyrrstæð á hafnarbakkanum við flotkvína í um

50 mínútur milli klukkan sex og sjö að morgni 14. janúar 2017 og að ákærði hafi verið í aftursæti bifreiðarinnar hjá brotaþola á þeim tíma.

29

Samkvæmt upptökum úr eftirlitsmyndavélum við Hafnarfjarðarhöfn kom ákærði að [...] úr fjögurra klukkustunda ökuferð á bifreiðinni [ ...] laugardaginn 14. janúar klukkan 11.06.

Hann var klæddur úlpu og með húfu og fór þá um borð í skipið. Þaðan kom hann um 11.28 og ók þá að Krónunni þar sem upptökur úr eftirlitsmyndavélum sýna hann kaupa Ajax hreinsiklúta og ruslapoka. Samkvæmt upptökum úr eftirlitsmyndavélum við Hafnarfjarðarhöfn ók ákærði síðan að skipshlið en eftir það að rörastæðu skammt frá. Þar dvaldi hann í nokkrar mínútur eða þangað til hvítri bifreið var ekið að rörastæðunni en þá ók hann til baka að skipinu. Við þessa rörastæðu fundu leitarmenn 17. janúar 2017 skó sömu tegundar og brotaþoli hafði klæðst aðfaranótt 14. sama mánaðar. Lögregla klippti búta af reimum skónna og sendi bútana 30. janúar 2017 til mannerfðafræðilegrar rannsóknar hjá

Réttarrannsóknamiðstöð sænska ríkisins . Fram kemur í skýrslu rannsóknamiðstöðvarinnar 10. mars 2017, að rannsókn á reimabútum af vinstri skó hinnar látnu hafi leitt í ljós að í báðum bútunum voru lífssýni. Niðurstöður rannsóknarinnar bentu eindregið til þess að hluti þess erfðaefnis sem fannst væri úr brotaþola og jafnframt mjög eindregið (s. extremt starkt) til þess að hluti af því væri úr ákærða. Samkvæmt niðurstöðum var í báðum tilvikum um að ræða hæsta stig líkinda samkvæmt þeim skala sem rannsóknarstofan vinnur eftir. Þá bentu niðurstöðurn ar mjög eindregið til þess að erfðaefnið væri ekki úr vitninu H eða öðrum þeim sem erfðaefnissniðin voru borin saman við.

30 Fyrir héraðsdómi kvaðst ákærði ekki geta útskýrt hvers vegna skór í eigu brotaþola hefðu fundist við rörastæðuna og heldur ekki hvers vegna erfðaefni frá honum hefði fundist á reimunum. Hann kvaðst ekki hafa snert brotaþola og sérstaklega aðspurður kvaðst hann ekki hafa séð skó brotaþola áður eða snert reimarnar. Fyrir Landsrétti breytti ákærði framburði sínum og taldi mögulegt að hann hefði komið við skó brotaþola þegar hún lagði fætur sína fram á milli framsæta bifreiðarinnar.

31 Þá er af hálfu ákærða bent á að þjappaður snjór hafi verið undir sóla annars skósins þegar hann fannst og það samrýmist því ekki að skórnir hafi verið í upphitaðri bifreiðinni í marga klukkutíma og ákærði síðan lagt þá frá sér á umræddum stað um hádegisbil 14. janúar 2017. Með vísan til framburðar P lögreglumanns, sem kom á vettvang þar sem skór brotaþola fundust, virðast ýmsar skýringar geta verið á því að snjór var á sólanum en snjór var á jörðu um hádegisbil 14. janúar 2017. Í ljósi framangreinds verður að telja líklegt að hann hafi komið skónum fyrir þar sem þeir fundust.

32 Upptökur úr öryggismyndavélum við Hafnarfjarðarhöfn sýna að eftir að ákærði ók bifreiðinni frá rörastæðunni að [...] tók hann svartan poka úr farangursrými bifreiðarinnar og gekk um borð klukkan 12.26. Tuttugu mínútum síðar kom hann frá borði með áhöld til þrifa og gráan plastpoka, þreif bifreiðina í um fjórar mínútur en gekk síðan aftur um borð. Hann kom aftur frá borði 10 mínútum síðar með áhöld til þrifa og þreif aftursæti bifreiðarinnar í 15 mínútur, gekk þá fram fyrir bifreiðina en settist því næst aftur inn í hana, sat þar til klukkan 13.23 en fór þá aftur um borð. Upptökurnar sýna að ákærði þreif bifreiðina afar vandlega, þar með talið dyrafals beggja vegna og upp á þak bifreiðarinnar.

33 Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi leiddi rannsókn lögreglu í ljós að blóðblettir sem fundust víða í bifreiðinni [...] reyndust vera úr brotaþola, þar með talið blóð sem hafði lekið niður með öryggisbelti og myndað blóðpoll undir aftursæti hægramegin. Þar að auki fannst blóðkám eða blóðleifar víða um bifreiðina og var það talið benda til þess að tilraun hefði verið gerð til að þrífa blóð í aftursæti, á afturhurðum innanverðum, á baki framsætis vinstra megin, á klæðningu í lofti og víðar í bifreiðinni.

34 Ákærði hefur frá upphafi borið hjá lögreglu og fyrir dómi að hann hafi séð brúnan ælublett í aftursæti bifreiðarinnar og reynt að þrífa hann. Hann hafi ekki orðið var við blóð í bifreiðinni. Fyrir liggur að bifreiðin var þvegin að utan og ryksuguð að innan af starfsmönnum bílaleigunnar eftir að ákærði skilaði henni þangað. Strax í kjölfarið var bifreiðin leigð út til hjóna sem komu fyrir barnabílstól í aftursætinu og tóku þau ekki eftir neinum blóð eða ælublettum í bílnum. Þau tilkynntu til lögreglu að umrædd bifreið gæti verið sú sem leitað var að. Fyrir dómi báru þau að sonur þeirra hefði kvartað undan vondri eða þungri lykt í bifreiðinni. Þau töldu ekkert hafa getað farið í sæti bifreiðarinnar meðan þau voru með hana á leigu.

35

Samkvæmt framburði þeirra

R

, rannsóknarlögreglumanns hjá tæknideild lögreglunnar, og M réttarmeinafræðings fyrir dómi urðu þeir ekki varir við ummerki um ælu aftur í bifreiðinni [...] þrátt fyrir vandlega rannsókn á henni .

R bar að miðað við hversu vel var leitað í bifreiðinni teldi hann líklegt að ummerki eftir ælu hefðu fundist þrátt fyrir að bifreiðin hefði verið þrifin . Þá færi ólík lykt af blóði og ælu ekki fram hjá þeim sem hefðu unnið lengi í slíkum rannsóknum.

M bar jafnframt að miðað við hversu mikil ummerki um blóð þeir hefðu fundið í bifreiðinni hefðu þrifin á henni ekki verið eins áköf og ætla mætti og ályktaði hann sem svo að ef merki um ælu hefðu verið í bifreiðinni hefðu þeir fundið þau.

M annaðist krufningu á brotaþola og bar fyrir dómi að engin ummerki um ælu hefðu fundist á líkama brotaþola og ekki ummerki í barka um uppsölu. Hann taldi að þótt brotaþoli hefði kastað upp skömmu fyrir andlát hefðu ekki endilega sést merki um það sökum þess að hún hafði verið í vatni um nokkurn tíma.

36

Samkvæmt framansögðu þykir hafið yfir vafa að mikið blóð úr brotaþola var í bifreiðinni þegar ákærði hóf að þrífa hana um hádegisbil 14. janúar 2017. Samræmist blóðmagnið og útbreiðsla þess vel þeim áverkum sem réttarkrufning á brotaþola leiddi í ljós en samkvæmt henni var hún með marga höggáverka á andliti og höfði, brot í nefbeini og merki um nýlegar blóðnasir .

Samkvæmt framansögðu verður að telja útilokað að ák ærði hafi verið að þrífa ælu og jafnframt útilokað að hann hafi ekki veitt því athygli að hann var að þrífa blóð.

37

Samkvæmt skýrslu lögreglu 26. janúar 2017 um leit í skipinu [...] aðfaranótt 19. janúar 2017 var meðal annars lagt hald á dökkbláa prjónapeysu og ljósgráan stuttermabol í eigu ákærða sem búið var að þvo og fannst í þvottavél. Samkvæmt sömu skýrslu afhenti vitnið J lögreglu við leitina úlpu sem hann kvað vera í sinni eigu. Samkvæmt framburði vitnisins J fyrir dómi hafði umrædd úlpa verið í aftursæti bifreiðarinnar [...] nóttina sem brotaþoli hvarf en ákærði afhent honum úlpuna daginn eftir. Þá hefði ákærði verið búinn að þvo úlpuna og gefið þá skýringu að kona sem verið hefði í bifreiðinni hefði ælt á hana.

38 Samkvæmt lögregluskýrslu 15. mars 2017 var fyrrnefnd úlpa í eigu vitnisins J svo og prjónapeysa og stuttermabolur rannsökuð af lögreglu með efninu Luminol, sem hefur þá eiginleika að efnið flúrljómar í myrkri þegar það kemst í snertingu við blóð. Rannsóknin leiddi í ljós að stuttermabolurinn og úlpa vitnisins J sýndu svörun við Luminol en prjónapeysan ekki. Aðspurður fyrir héraðsdómi kannaðist ákærði við að úlpa vitnisins J hefði verið í bifreiðinni ásamt æfingafötunum hans og bolnum, sem hafi verið blár eða grár. Hann hefði safnað fötunum saman, sett í þvottavél og þvegið þau. Hann hefði sagt við J að hann hefði þvegið „jakkann“ hans af því að ælt hefði verið á hann. Ákærði hefur engar skýringar getað gefið á blóðleifum þeim sem greindust á stuttermabolnum og á úlpunni. Áður hefur verið komist að þeirri niðurstöðu að frásögn ákærða um ælu í aftursæti bifreiðarinnar eigi sér enga stoð í því sem upplýst er í málinu. Blóðleifar á fatnaðinum, sem ákærði hefur sjálfur borið um að hafi verið í aftursæti bifreiðarinnar og hann síðan þvegið, samrýmast fyrirliggjandi rannsóknum á blóði og blóðleifum í bifreiðinni.

39

Samkvæmt fyrrnefndri skýrslu lögreglu um leit í skipinu [...] aðfaranótt 19. janúar 2017 var meðal annars leitað í káetu sem ákærði hafði til umráða 14 . sama mánaðar og er númer 426.

Samkvæmt tveimur framlögðum ljósmyndum úr káetu ákærða, sem teknar voru við leitina, héngu þá tvær úlpur á sama snaga í káetunni, annars vegar ljósblá vatteruð úlpa og hins vegar önnur dökkblá úlpa, nokkuð stærri. Lögregla haldlagði ekki dökkbláu úlpuna við umrædda leit.

Í leitarskýrslunni kemur fram að föstudaginn 20. janúar 2017 hafi stýrimaður skipsins framvísað blárri úlpu sem hann sagði vera í eigu ákærða og að hún hefði verið í káetu númer 426. Úlpan hefði verið færð á munaskýrslu nr. 120438. Þessi munaskýrsla liggur fyrir í málinu og er þar getið um bláa úlpu með svörtum lit á axlas v æði merkta sem númer 438257.

Samkvæmt framburði

S

, skipstjóra [...]

, fyrir héraðsdómi afhenti hann lögreglu „ jakka “ ákærða daginn eftir að skipið kom að landi.

Enda þótt fram komi í fyrrnefndri haldlagningarskýrslu að stýrimaður en ekki skipstjóri hafi afhent lögreglu úlpuna þykir það ósamræmi ekki vera til þess fallið að dregið verði í efa að umrædd úlpa sé sú sem sést á fyrrnefndum ljósmyndum, hún hafi fundist í klefa ákærða og verið afhent lögreglu sem framangreint sönnunargagn.

40

Í málinu liggja fyrir ljósmyndir sem lögregla tók 27. janúar 2017 af umræddri úlpu af tegundinni „Quartz Nature“ í stærðinni M. Í texta með myndunum kemur meðal annars fram að blettir hefðu komið í ljós á framhlið úlpunnar. Þá hefði blettur verið sjáanlegur ofan við vinstri brjóstvasa og sýni úr honum gefið jákvæða svörun við LMG blóðprófi.

Samkvæmt lögregluskýrslu 2. febrúar 2017 var umræddur bútur úr úlpunni , merktur 438257

1, í samræmi við upprunalegt munanúmer úlpu ákærða, sendur til mannerfðafræðilegrar rannsóknar hjá Réttarrannsóknamiðstöð sænska ríkisins .

Eins og rakið er í fyrrnefndri skýrslu rannsóknamiðstöðvarinnar leiddi rannsókn á blóðsýninu í bútnum (munanúmer 438257

1) í ljós að í blettinu m fundust merki um blóð. Við greiningu fannst erfðaefni og bentu niðurstöður rannsóknarinnar mjög eindregið til þess að það væri úr brotaþola.

Samkvæmt niðurstöðum var um að ræða hæsta stig líkinda samkvæmt þeim skala sem rannsóknarstofan vinnur eftir.

41 Fyrir Landsrétti hefur af hálfu ákærða verið dregið í efa að hann eigi umrædda úlpu. Hann hafi átt úlpu sömu tegundar í stærðinni XL. Fyrir aðalmeðferð málsins í Landsrétti gekkst ákærði undir að máta úlpuna og láta vigta sig auk þess sem hann mátaði aðra úlpu sömu tegundar og stærðar sem verjandi hans hafði útvegað. Mátunin, sem fór fram 18. október 2018, var tekin upp í hljóði og mynd og upptakan lögð fram í málinu svo og lögregluskýrsla og ljósmyndir. Af hálfu ákærða var úlpan talin of þröng og því haldið fram að hann hefði aldrei keypt sér úlpu í þessari stærð. Samkvæmt gögnum málsins er ákærði 188 sm að hæð og var 94 kg við upphaf rannsóknarinnar. Þegar ákærði mátaði úlpuna var hann 100,65 kg. Upptakan sýnir að ákærði átti auðvelt með að renna úlpunni upp og hún virtist hæfilega víð og síð. Að teknu tilliti til þess að ákærði hafði þegar mátunin fór fram bætt á sig tæpum 7 kg frá því að rannsókn málsins hófst bendir ekkert til annars en að úlpan hafi passað ákærða vel við upphaf rannsóknar málsins. Þá benda upptökur úr öryggismyndavél við Hafnarfjarðarhöfn eindregið til þess að ákærði hafi verið í umræddri úlpu þegar hann gekk um borð í [...] um klukkan 11 árdegis 14. janúar 2017. Að teknu tilliti til þessara sönnunargagna og framburðar vitna sem rakinn hefur verið þykir sannað að umrædd úlpa sé í eigu ákærða og að blóð úr brotaþola hafi fundist á úlpunni.

42 Með vísan til forsendna héraðsdóms þykir upplýst að dökkbláar gallabuxur og dökkblá peysa sem ákærði klæddist þegar hann og vitnið H komu að [...] upp úr klukkan sex að morgni 14. janúar 2017 hafi ekki fundist við leit um borð í skipinu. Ákærði hefur ekki upplýst hvað hafi orðið um þennan fatnað.

43

Samkvæmt fyrrnefndri skýrslu lögreglu um leit í skipinu [...] aðfaranótt 19. janúar 2017 fannst samanbrotið ökuskírteini brotaþola í ruslaneti á þilfari skipsins og fékk það munanúmerið 437829. Samkvæmt framburði T lögreglumanns fyrir héraðsdómi leitaði hann með ým sum tæknilegum aðferðum að fingraförum á ökuskírteininu og liggur skýrsla frá 1. febrúar 2017, um þessa rannsókn, fyrir í málinu. Hann fann tvo ógreinilega fingrafarahluta á ökuskírteininu sem honum tókst að gera afsteypu af og ljósmynda.

Samkvæmt skýrslu

U

, fingrafarasérfræðings tæknideildar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, 24. janúar 2017, mat hann gæði fingrafaranna og taldi þau ónothæf til samanburðarrannsóknar þar sem of fá einkenni væru á þeim. Hann bar fyrir héraðsdómi, að samkvæmt þeim starfsf erlum sem hann ynni eftir þyrfti 12 einkenni til að gera samanburðarrannsókn og þessi fingraför hefðu ekki uppfyllt þau skilyrði. Samkvæmt framburði V rannsóknarlögreglumanns fyrir héraðsdómi ákvað tæknideildin í samráði við stjórnendur rannsóknarinnar að leita álits fingrafaradeildar KRIPOS í Noregi, sem er stofnun innan norsku lögreglunnar sem hefur það hlutverk að vinna gegn skipulögðum og öðrum alvarlegum glæpum. Þetta kemur einnig fram í lögregluskýrslu sem lögreglumaðurinn ritaði 13. febrúar 2017. Með beiðninni voru sendar ljósmyndir af fyrrnefndum afsteypum af fingraförum, ökuskírteini brotaþola og fingraför ákærða en síðar kallaði KRIPOS eftir betri fingraförum af ákærða. Samkvæmt skýrslu um rannsóknina 9. febrúar 2017 var niðurstaða þriggja fingrafa rarannsakenda KRIPOS sú að „vettvangsfarið“ á ökuskírteininu og far eftir hægri vísifingur á fingrafaraeyðublaðinu með nafni ákærða væru eftir sama einstakling. Í skýrslunni var meðal annars greint frá því að rannsóknarstofan væri vottuð af Norwegean

Accre ditiation.

Þ

, lögreglufulltrúi hjá KRIPOS, gaf skýrslu fyrir héraðsdómi og skýrði niðurstöðu fingrafararannsóknarinnar sem hann kvaðst hafa gert ásamt tveimur öðrum rannsakendum á grundvelli undirbúningsvinnu frá íslensku lögreglunni. Hann kvað leitað að sérkennum eða mismunandi einkennum á fingrafari og í þessu tilviki hefðu fundist 12

15 einkenni og engin útilokunaratriði. Hann kvað eitt fingrafar af ökuskírteininu hafa reynst nothæft til samanburðargreiningar.

44 Fyrir héraðsdómi var ákærði sérstaklega spurður að því hvort hann hefði getað snert ökuskírteini brotaþola óvart án þess að vita af því eða hafa séð það. Ákærði kvaðst ekki vita það. Nánar aðspurður af verjanda hvort hann hefði ef til vill snert það þegar hann var að taka til í bílnum svaraði ákærði í þýðingu túlks: „Ég veit ekki kannski, ég veit það ekki. Ég hef aldrei séð það“. Fyrir Landsrétti var varpað fram þeirri tilgátu af hálfu ákærða að vitnið H hefði haft lyklavöld að öllum káetum í skipinu og kynni að hafa náð fingrafari ákærða á ökuskírteinið án þess að hann yrði þess var.

45 Með vísan til framangreindra sönnunargagna er ljóst að fingrafararannsókn sú sem KRIPOS gerði var mun vandaðri en sú rannsókn sem tæknideild lögreglu hér á landi vann. Leikur þannig ekki vafi á því að fingrafar ákærða var á ökuskírteini brotaþola sem fannst við leit lögreglu í [...] 19. janúar 2017. Tilgáta ákærða um hvernig fingrafar hans komst á ökuskírteinið er fjarstæðukennd.

46 Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi báru vitnin Ö bryti, AA 1. vélstjóri, BB 3. vélstjóri, CC 2. stýrimaður og S skipstjóri, áhafnarmeðlimir á [...], um mjög slæma líðan ákærða eftir að hann fékk fyrirspurn frá blaðamanni á Íslandi um tengsl hans við hvarf brotaþola. Vitnin báru meðal annars að ákærði hefði verið mjög taugaóstyrkur, lystarlaus, fölur og grár, óvinnufær og fengið róandi lyf.

47 Í málinu liggur fyrir þýðing á SMSsamskiptum sem ákærði átti við þáverandi unnustu sína dagana 13. til 18. janúar 2017. SMSsamskipti þeirra 17. janúar lýsa slæmri andlegri líðan ákærða. Í framhaldi af því að unnustan hafði upplýst ákærða um að einhverjir skipverjanna hefðu tekið á leigu rauða bifreið og að skór brotaþola hefðu fundist við höfnina sendi ákærði henni meðal annars skilaboðin „Það er eins og ég muni aldrei fara heim aftur“. Þá svaraði hann spurningu unnustunnar um hvað væri það versta sem gæti gerst: „Veit ekki, að þetta fattist. Verð handtekinn.“ Í samtali þeirra 18. janúar 2017, eftir að skipinu hafði verið snúið til Íslands, svaraði ákærði þeirri spurningu unnustunnar „ef þið berið sök á hvarfi hennar“ á þá leið: „Hættu nú. Ég man ekki einu sinni hvernig þær litu út“ og síðar „þau höfðu drukkið“ og í kjölfarið „Þær fóru af í hringtorginu“. Ekkert var minnst á fíkniefni í þessum SMSsamskiptum heldur snerust samskiptin einvörðungu um hvarf brotaþola og hvort og þá hvernig ákærði tengdist því.

48 Framangreindur framburður skipverjanna á [...] um líðan ákærða og SMSsamskipti ákærða við unnustu sína 17. og 18. janúar 2017 styðja enn frekar þær ályktanir um sekt ákærða sem draga má af þeim sönnunargögnum sem áður hefur verið fjallað um.

49

Þegar þau sönnunargögn og önnur atriði sem að framan eru rakin eru virt hvert í sínu lagi og þau metin heildstætt telst enginn raunhæfur möguleiki vera á því að ákærði geti verið saklaus af því að hafa orðið brotaþola að bana með þeim hætti sem lýst er í ákæru.

50 Til þess að sekt ákærða verði talin hafin yfir skynsamlegan vafa þarf þó jafnframt að taka afstöðu til þess hvort til staðar séu sönnunargögn eða aðrar aðstæður sem skapa raunhæfan vafa um sekt ákærða.

51 Eins og fyrr segir fannst lík brotaþola í fjörunni vestan við Selvogsvita um hádegisbil 22. janúar 2017 eða átta dögum eftir hvarf hennar. Í ákæru er ákærða meðal annars gefið að sök að hafa varpað brotaþola í sjó eða vatn á óþekktum stað. Við rannsókn málsins var reynt án árangurs að upplýsa hvar brotaþola var nákvæmlega komið fyrir í sjó eða vatni og var þá einkum horft til líklegra staða nálægt fundarstaðnum.

52 Í krufningarskýrslu meinafræðings 28. febrúar 2017 er sérstaklega fjallað um kísilþörungagreiningu á vefjum úr brotaþola. Þar kemur fram að engir kísilþörungar hefðu fundist í vefjasýnum úr lunga, nýra og lifur og vísað til þess að í sýnum úr sjó hefði verið mjög lítið af kísilþörungum en mikið af þeim hefði fundist í vatnssýni frá Óseyrarbrú. Niðurstaða hans var sú að brotaþoli hefði drukknað frekar hratt og mögulega í sjó. 53 Eftir uppkvaðningu héraðsdóms var F, prófessor í haffræði, að beiðni ákærða, dómkvaddur sem matsmaður til að svara þremur spurningum um hvar líklegast væri að líkama brotaþola hefði verið komið fyrir í sjó. Matsmaður kannaði aðstæður við Vogsósa, Óseyrarbrú og á öðrum stöðum sem hann taldi koma til greina. Í matsgerðinni kemur fram að stórstreymt hafi verið að morgni 14. janúar 2014 og háflóð verið um klukkan 7.03 við Þorlákshöfn. Matsmaður taldi að vindar hefðu ekki verið mjög sterkir umrædda daga í janúar 2017 en þeir hefðu þó frekar stuðlað að færslu sjávar með straumum til vesturs en austurs. Líklegt væri að álandsvindur og alda hefði getað fært rekald að landi undir lok tímabilsins. Á grundvelli athugana sinna taldi matsmaður líklegast að brotaþola hefði verið varpað af Óseyrarbrú. Hefði það gerst fyrir klukkan níu að morgni 14. janúar 2017, eða jafnvel nokkru síðar, hefði hún lent í nánast fullsöltum kísilþörungasnauðum sjó. Straumurinn til hafs sé sterkur á útfallinu og standi langt fram eftir degi. Lík geti hafa borist með straumi drjúga vegalengd til suðurs á fyrstu klukkustundunum. Stysta áætlaða rekleið að Selvogsvita sé um 26 km sem teljist ekki langt á átta dögum. Lík á reki hafi getað borist í vesturátt, fram og til baka með straumum, borist nær landi og hafnað í fjörunni við Selvogsvita. Þetta taldi hann samræmast öllum þremur viðmiðum sem hann hefði haft til hliðsjónar um hvort sviðsmynd teldist líkleg eða ekki. Hann taldi höfnina í Þorlákshöfn ólíklegri stað og brúna yfir Vogsós ekki uppfylla neitt þeirra viðmiða sem hann hefði haft til hliðsjónar og því ólíklegan stað. Staði á ströndinni milli Þorlákshafnar og Selvogsvita taldi hann víðast óaðgengilega nema á vel útbúinni bifreið og ekki uppfylla viðmiðin þrjú og þar með ólíklega. Af ástandi sjórekins líks brotaþola dró matsmaður þær ályktanir að líklegt væri að líkið hefði verið á floti umrædda átta daga, það hefði borist djúpt með fram ströndinni að svæðinu út af Selvogsvita en að lokum færst nær landi fyrir tilstuðlan álandsvinds og öldu. Matsmaðurinn staðfesti matsgerðina við aðalmeðferð fyrir Landsrétti.

54 Af hálfu ákæruvaldsins var talið rétt að leggja matsgerðina til grundvallar með þeim hætti að líklegast væri að brotaþola hefði verið varpað í Ölfusá af Óseyrarbrú eða nálægt henni. Af hálfu ákærða eru niðurstöður matsgerðarinnar taldar geta bent til þess að brotaþola kunni að hafa verið varpað í vatn eða sjó mun austar og jafnvel af Þjórsárbrú. Fallist er á með ákæruvaldinu að á grundvelli niðurstöðu matsgerðarinnar, sem er vel og ítarlega rökstudd, sé líklegast að brotaþola hafi verið varpað í Ölfusá af Óseyrarbrú. Með vísan til röksemda í matsgerðinni telst jafnframt afar ólíklegt að brotaþola hafi verið varpað í ferskvatn af Þjórsárbrú.

55 Af hálfu ákærða er því haldið fram að ákæruvaldið hafi ekki getað sýnt fram á að akstur frá Hafnarfjarðarhöfn að Óseyrarbrú og til baka rúmist innan þeirra 319 km sem ákærði ók bifreiðinni frá því að hann tók hana á leigu föstudaginn 13. janúar 2017 og þar til hann skilaði henni.

56 Meðal gagna málsins er skýrsla lögreglu 25. janúar 2017 um greiningu á ferðum ákærða frá því að hann tók bifreiðina á leigu 13. janúar 2017 og þar til hann skilaði henni daginn eftir. Við greininguna var stuðst við símagögn, gögn úr myndavélakerfum og fjármálagögn. Þeim upplýsingum sem fram koma í greinargerðinni ber að mestu saman við framburð ákærða sjálfs hjá lögreglu og fyrir héraðsdómi og upptökur úr eftirlitsmyndavélum, sem eru meðal gagna málsins. Fyrir héraðsdómi var E lögreglumaður, sem hélt utan um rannsókn málsins, spurður um hversu marga kílómetra ákærði hefði getað ekið milli klukkan 7 og 11 að morgni 14. janúar 2017. Svaraði hann því að hann minnti að það væru 140 til 150 km. Hann kvaðst hafa talið líklegt, miðað við þá vegalengd sem bifreiðinni var ekið að ákærði hefði ekið að Vogsósabrú og til baka og þá farið Krýsuvíkurleiðina.

57 Eftir framlagningu fyrrnefndrar matsgerðar F var af ákæruvaldsins hálfu hlutast til um að lögregla tæki saman upplýsingar um akstur bifreiðarinnar [...] á þeim tíma sem ákærði hafði hana til umráða. Óskað var eftir því að lögreglumenn ækju þær leiðir sem óumdeilt væri að ákærði ók. Í lögregluskýrslu 24. október 2018 kemur fram að lögreglumennirnir E og EE hafi ekið þær leiðir sem ákærði greindi frá í framburðarskýrslu hjá lögreglu 19. janúar 2017. Ekki hefði verið vitað með vissu um hvaða götur hann ók hverju sinni og því hefðu stystu og bestu leiðirnar verið valdar. Einnig hefðu verið eknar leiðir sem ákærði hefði ekki lýst sérstaklega en upptökur úr eftirlitsmyndavélum sýndu að hann ók. Samkvæmt mælingum lögreglumannanna voru samtals 129,8 km eknir í umræddum ferðum. Þar sem bifreiðinni hefði verið ekið 319 km meðan hún var í umsjón ákærða væri alls 189,2 km akstur óútskýrður.

58 Verjandi ákærða hefur lagt fram fyrir Landsrétti hugleiðingar sínar um akstursleiðir ákærða miðað við það sem upplýst er í málinu, val á akstursleiðum og áætlaðan aksturstíma. Hann telur að lögregla hafi ávallt valið stystu akstursleiðir og setur fram tilgátur um líklegri akstursleiðir með hliðsjón af tengingum við farsímasenda og fleiri atriðum. Þá telur hann akstur um miðbæ Reykjavíkur um nóttina vanáætlaðan og einnig akstur við Hafnarfjarðarhöfn. Þá telur verjandinn að samanlagður óútskýrður tími í þessum innanbæjarakstursferðum ákærða miðað við reiknaðan ferðatíma samkvæmt Google Maps vera á bilinu 150 til 160 mínútur.

59 Augljóst er að ekki verða dregnar þær ályktanir af þeim tíma sem tók ákærða að komast á milli staða að hann hafi ekið bifreiðinni lengri leiðir en lögregla og verjandi hans hafa áætlað. Ákærði gat allt eins hafa ekið hægar en verjandinn miðar við eða stöðvað bifreiðina einu sinni eða oftar á leiðinni. Ef mið er tekið af ítrustu athugasemdum verjandans væri rétt að bæta samtals 22,7 km við þá 129,8 km sem lögregla mældi samkvæmt framansögðu og væri samanlagður útskýrður akstur ákærða þá 152,5 km. Samkvæmt því stendur eftir 166,5 km óútskýrður akstur bifreiðarinnar meðan hún var í umráðum ákærða. Ákærði gaf skýrslu fyrir Landsrétti og gaf þar engar frekari skýringar á akstri sínum, akstursleiðum eða aksturstíma umræddan sólarhring. Þá hefur hann ekki viljað gera aðra grein fyrir ferðum sínum milli klukkan 7 og 11 árdegis laugardaginn 14. janúar 2014 en að hann hafi þá verið að afhenda ónafngreindum manni pakka sem hann hefði komið með frá Danmörku og sá hafi viljað að ákærði slökkti á farsíma sínum.

60 Vitnið J gaf munnlega skýrslu í héraði og fyrir Landsrétti en hann ók um höfuðborgarsvæðið með ákærða síðdegis 13. janúar 2017. Í skýrslu hjá lögreglu kvað J þá ákærða hafa verið góða félaga á þessum tíma. Fyrir Landsrétti staðfesti J fyrri framburð í héraði en kvaðst ekkert muna hvaða leiðir þeir óku eða hvort þeir hefðu farið beinustu leið á milli staða. Hann bar þó að eftir að ákærði og hann hefðu skilið við H í miðborg Reykjavíkur hefðu þeir ekið í gegnum bæinn og svo beint í skipið.

61 Samkvæmt upptökum úr eftirlitsmyndavél við Hafnarfjarðarhöfn ók ákærði bifreiðinni af hafnarsvæðinu um hlið 1 um klukkan 7.00 að morgni 14. janúar 2017. Upptökur úr eftirlitsmynd við Krónuna við Hvaleyrarbraut sýna bifreiðina aka þar hjá klukkan 7.01. Samkvæmt skýrslu FF, starfsmanns upplýsinga og áætlanadeildar lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, 7. mars 2017, tengdist sími ákærða fjarskiptamastri við Klausturhvamm í Hafnarfirði klukkan 7.06 um leið og hann slökkti á símanum. Samkvæmt framangreindri skýrslu er það mastur með stefnu í áttina frá Hafnarfjarðarhöfn og út á Reykjanes til suðurs. Hafnarfjarðarkirkjugarður og Áslandshverfi eru beint í suður frá fjarskiptamastrinu. Þessar upplýsingar sýna að ákærði var á áhrifasvæði þessa fjarskiptamasturs fimm mínútum eftir að hann ók fram hjá Krónunni við Hvaleyrarbraut. Samkvæmt því virðist að minnsta kosti jafn líklegt að ákærði hafi í umrætt sinn ekið Reykjanesbraut til austurs fram hjá fjarskiptamastrinu og til vesturs í átt frá fjarskiptamastrinu.

62 Í málinu liggja fyrir upplýsingar um akstursvegalengdir frá Hafnarfjarðarhöfn að Óseyrarbrú. Samkvæmt þeim er akstursvegalengdin um Fjarðarbraut, Reykjanesbraut, Krýsuvíkurveg, Suðurstrandarveg, Þorlákshafnarveg og Eyrarbakkaveg 74,54 km. Akstursvegalengdin í gegnum höfuðborgarsvæðið, um Vesturlandsveg, Suðurlandsveg og Hellisheiði, fram hjá Hveragerði, Selfossi og Eyrarbakka er 76,6 km. Stysta akstursleiðin að Óseyrarbrú er hins vegar í gegnum höfuðborgarsvæðið, um Vesturlandsveg, Suðurlandsveg, Þrengsli og Eyrarbakkaveg eða 58,9 km. Hver þessara leiða sem valin er að Óseyrarbrú og til baka er til muna styttri en þeir 166,5 km sem samkvæmt framansögðu eru óútskýrðir miðað við þær upplýsingar sem liggja fyrir í málinu og sjónarmið verjanda ákærða.

63 Samkvæmt gögnum málsins hafði ákærði fjórum sinnum áður tekið á leigu bifreið á höfuðborgarsvæðinu á tímabilinu 7. júlí 2015 til 11. júlí 2016 og ekið samtals 1.363 km, þar af 689 km 20. til 22. júní 2016. Af því má ráða að ákærði hafi þekkt nokkuð til akstursleiða í Reykjavík og nágrenni. Fyrrnefndar akstursleiðir að Óseyrarbrú eru þar að auki auðrataðar.

64 Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum hefur Vegagerðin komið fyrir allmörgum vefmyndavélum á þeim akstursleiðum sem nefndar hafa verið. Samkvæmt upplýsingaskýrslu E rannsóknarlögreglumanns 24. október 2018 eru myndavélar Vegagerðarinnar í þéttbýli stilltar þannig að þær taki kyrrmyndir á nokkurra sekúndna fresti en vélar sem eru á og við þjóðvegina taki myndir á 15 til 20 mínútna fresti. Allar myndavélar Vegagerðarinnar séu hannaðar til að taka kyrrmyndir og ætlaðar til að fylgjast með veðurskilyrðum og færð á vegum. Ekki eigi að vera hægt að greina persónulegar upplýsingar líkt og bílnúmer á myndunum. Við rannsókn málsins hafi lögreglumönnum verið fengið það verkefni að kanna myndefni úr þessum vélum en niðurstaðan hefði verið að engar myndir væru nothæfar til að bera kennsl á bifreið. 65 Samkvæmt framangreindu er óútskýrður akstur bifreiðarinnar meðan ákærði hafði umráð hennar, akstursvegalengd að Óseyrarbrú, svo og sá tími sem ætla má að taki að aka frá Hafarfjarðarhöfn að Óseyrarbrú og til baka, ekki til þess fallinn að skapa minnsta vafa um að ákærða var mögulegt að aka með brotaþola að Óseyrarbrú eða að öðrum stað við ósa Ölfusár og koma henni í vatn eða sjó.

66 Sé tekið mið af því að ákærði ók af stað frá Hafnarfjarðarhöfn upp úr klukkan sjö að morgni og kom til baka um fjórum klukkutímum síðar hefur hann samkvæmt framansögðu verið við Óseyrarbrú á bilinu klukkan átta til tíu að morgni þegar enn var dimmt og ljóst að umferð var lítil. Ekki þykir leika vafi á að ákærða var samkvæmt því kleift að koma brotaþola úr bifreiðinni og í Ölfusárósa án þess að til hans sæist.

67 Samkvæmt lögregluskýrslu 21. janúar 2017 notaði tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu Luminol ljómunarvökva til að leita að ummerkjum eftir blóð í bifreiðinni. Samkvæmt ljósmyndum sem teknar voru við þá rannsókn og skýringum með þeim var Luminol upplausninni sprautað í loft bifreiðarinnar, á gólfmottur, aftursæti, hurð við aftursæti, framsæti og mælaborð bifreiðarinnar. Ljósmyndir sem teknar voru í myrkri sýna að svæði í mælaborði lýsist upp en ekki framsætin og ekki mottur sem voru fram í. Ekki liggur fyrir hvort vökvanum var sprautað á stjórntæki bifreiðarinnar. Þótt það kunni að hafa verið gert og engar leifar eftir blóð fundist þykja svo margar skýringar geta verið á því að það getur ekki skapað raunhæfan vafa um að sá sem veitti brotaþola áverka í aftursæti bifreiðarinnar hafi eftir það tekið við stjórn bifreiðarinnar.

68 Í vörnum ákærða í héraði og fyrir Landsrétti hefur megináherslan verið lögð á að benda á þann möguleika að vitnið H kunni að hafa orðið brotaþola að bana. Undirstaða þeirra varna er breyttur framburður ákærða í héraði þess efnis að H hafi ekið á brott með brotaþola nálægt golfskálanum í Garðabæ og komið einn til baka en sá framburður hefur áður verið rakinn.

69 Vitnið H hefur borið að hann hafi verið mjög drukkinn um nóttina og sofið lengstan hluta ferðarinnar úr miðbæ Reykjavíkur að Hafnarfjarðarhöfn. Framburður vitna sem sáu hann á vínveitingastaðnum [...] fyrr um nóttina þykir sanna mikla áfengisdrykkju og ölvunarsvefn hans þar. Þá þykir framburður AA, fyrsta vélstjóra á [...], benda til þess að H hafi enn verið mjög drukkinn þegar hann kom um borð í skipið upp úr klukkan sex um morguninn. Enda þótt upplýst sé að H hafi tvívegis reynt að hringja úr síma sínum til barþjóns á [...] upp úr klukkan sex umrædda nótt og upptaka úr eftirlitsmyndavél við Hafnarfjarðarhöfn, þegar hann kom að skipshlið, beri þess ekki glögg merki að hann hafi verið ofurölvi, þykir með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms í ljós leitt að hann var mjög ölvaður þegar hann kom um borð í skipið.

70 Þótt framburður vitnisins H einkennist á köflum af minnisleysi hefur hann verið sjálfum sér samkvæmur frá upphafi rannsóknar málsins að því frátöldu að í fyrstu bar hann hjá lögreglu að ákærði hefði tekið tvær konur upp í bifreiðina en sagðist ekki muna skýrt hvort um eina eða tvær konur væri að ræða. Í fyrstu og annarri lögregluskýrslu kom fram hjá honum að hann byggði frásögn sína um þetta á því að ákærði hefði seinna talað um yngri og eldri konuna. Ákærði taldi einnig, í skýrslum hjá lögreglu, að konurnar hefðu verið tvær. Samkvæmt framburði fyrrnefndra skipsfélaga þeirra fyrir dómi töluðu ákærði og vitnið H báðir um tvær konur en ekki verður af framburði skipsfélaganna ráðið með vissu hvor þeirra kom fyrr fram með þá frásögn. Fyrir héraðsdómi bar ákærði að brotaþoli hefði verið í bifreiðinni en taldi sig hafa haft það eftir vitninu að um tvær konur hefði verið að ræða. Í ljósi þess að ákærði ók bifreiðinni frá Reykjavík að Hafnarfjarðarhöfn og þess sem sannað þykir um ölvunarástand vitnisins H er fráleitt að ákærði hafi þurft að reiða sig á frásögn vitnisins um það hvort um eina eða tvær konur var að ræða. Má af því með nokkurri vissu draga þá ályktun að sagan um tvær konur í bifreiðinni, sem ákærði hefur nú dregið til baka, var frá honum komin en ekki vitninu H sem frá upphafi kvaðst hafa upplýsingar um konurnar í bifreiðinni frá ákærða.

71 Sem fyrr segir var framburður ákærða fyrir dómi um ferðina úr miðbæ Reykjavíkur að Hafnarfjarðarhöfn með öllu ósamrýmanlegur framburði hans í níu skýrslum hjá lögreglu á tímabilinu 19. janúar til 16. mars 2017. Í framburði hjá lögreglu minntist ákærði aldrei á að hann hefði stöðvað bifreiðina nálægt golfskálanum í Garðabæ og farið þar út úr henni, H tekið við akstri hennar og skilið ákærða eftir um stund. Samkvæmt því sem áður greinir eru skýringar ákærða á breyttum framburði afar ótrúverðugar.

72 Það sem af hálfu ákærða er talið styðja þennan breytta framburð hans eru upptökur úr eftirlitsmyndavélum við golfskála Garðabæjar og Kópavogs, nálægt Hnoðraholti í Garðabæ, um klukkan 5.42 aðfaranótt 14. janúar 2017. Upptökurnar sýna að bifreiðinni [...] var þá ekið í átt frá Vífilsstaðavegi inn á bílastæði við golfskálann og aftur út af stæðinu um 30 sekúndum síðar í átt að Hnoðraholti en um þremur mínútum þar á eftir til baka í átt að Vífilsstaðavegi. Af hálfu ákærða hefur verið aflað myndbands þar sem stutt myndskeið af því þegar bifreiðinni var ekið frá bílastæði við golfskálann er borið saman við tölvuunnið myndskeið með þrívíddargrafík af sama atburði þar sem stafrænar gínur voru settar inn í stafræna bifreið. Af hálfu ákærða er því haldið fram að þrívíddargrafíkin sýni að ökumaður bifreiðarinnar hafi verið lágvaxinn, enginn hafi setið í farþegasæti bifreiðarinnar fram í og öryggisbelti ekki verið spennt þeim megin. Ljós í mælaborði hefði sést á upptökum en þrívíddargrafíkin sýni að ef farþegi hefði setið í framsætinu hefði hann skyggt á þetta ljós. Fyrir dómi svaraði G, sem er sjálfmenntaður þrívíddarhönnuður og höfundur myndbandsins, því til að líkamsbygging hinnar stafrænu gínu hefði tekið mið af meðaltölum en skýrði það ekki frekar. Þá hefði ekki verið tekin afstaða til þess hvernig sætisbök bifreiðarinnar voru stillt eða hversu framarlega sætin voru í bifreiðinni í umrætt sinn. Þegar honum voru sýndar upptökurnar í dómsalnum kannaðist hann við að sjá mætti móta fyrir spenntu öryggisbelti farþegamegin þegar bifreiðinni var ekið frá golfskálanum.

73 Til stuðnings framangreindum vörnum ákærða hafa verið lagðar fram í málinu af hans hálfu tvær ljósmyndir af ökumanni og farþega sem haldið er fram að sýni karlmann 185 smá hæð í ökumannssæti sams konar bifreiðar og annan karlmann 172 smá hæð í farþegasæti við hlið hans. Af hálfu ákærða eru þessar myndir taldar styðja að hann hafi ekki ekið bifreiðinni í umrætt sinn. 74 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru sýndar upptökur úr ýmsum eftirlitsmyndavélum af ferðum bifreiðarinnar föstudaginn 13. og laugardaginn 14. janúar 2017, þar á meðal úr eftirlitsmyndavél við fyrrnefndan golfskála. Dómarar hafa auk þess skoðað upptökurnar vandlega. Afar örðugt er að sjá ökumann og farþega í bifreiðinni á þessum upptökum vegna myrkurs og endurkasts frá rúðum bifreiðarinnar. Á þessum upptökum virðist dyrastafur auk þess skyggja á ökumann og bendir það til þess að ökumannsætið hafi verið staðsett mjög aftarlega í bifreiðinni en það samrýmist því að hávaxinn ökumaður hafi verið við stjórn hennar. Þá sýna upptökur úr eftirlitsmyndavél frá Hafnarfjarðarhöfn, frá því um klukkan 6.08 að morgni 14. janúar 2017 þegar ákærði og vitnið H koma til baka úr miðbæ Reykjavíkur, að vitnið virðist eiga við framsæti bifreiðarinnar farþegamegin þegar hann fer úr bifreiðinni og ákærði, sem ók bifreiðinni, fara út en skömmu síðar opna framdyrnar farþegamegin og að því er sýnist færa sætið framar. Upptökurnar styðja að framsætið farþegamegin hafi verið staðsett aftarlega og bakinu jafnvel hallað aftur og af þeim sökum hafi verið erfitt að greina á upptökunum lágvaxinn farþega sem mögulega sat í hnipri í því sæti. Með hliðsjón af umræddum upptökum úr eftirlitsmyndavélum þykja framangreindar ljósmyndir og þrívíddargrafík, sem aflað hefur verið einhliða af hálfu ákærða og ekki taka mið af framangreindum atriðum, ekki styðja þann framburð ákærða að vitnið H hafi tekið við stjórn bifreiðarinnar nálægt golfskálanum í Garðabæ og ekið á brott með brotaþola en komið til baka nokkru síðar án hennar. Það sem gerir framburð ákærða enn ósennilegri er sá stutti tími sem vitnið hefði mögulega haft til að veita brotaþola þá áverka sem sannað er að hún hlaut í aftursæti bifreiðarinnar svo og fjöldi annarra sönnunargagna sem áður hefur verið gerð grein fyrir og tengja ákærða við andlát brotaþola.

75 Samkvæmt fyrrnefndri skýrslu FF, meðal annars um tengingar á síma brotaþola við fjarskiptamöstur aðfaranótt 14. janúar 2017, slokknaði á síma hennar um klukkan 5.50. Mælingar á stefnu og drægni fjarskiptamastra sem sími brotaþola tengdist við síðustu mínúturnar þar á undan voru taldar sýna að radíus þeirra væri með skurðpunkt í nágrenni við athafnasvæði golfklúbbsins við Hnoðraholt í Garðabæ. Það var talið benda til þess að sími hennar hefði verið á því svæði þegar slokknaði á honum. Þessa ályktun staðfesti FF fyrir héraðsdómi. GG, öryggisstjóri […], sem veitti lögreglu tæknilega aðstoð við rannsókn málsins, bar fyrir héraðsdómi að útilokað væri á grundvelli upplýsinga um fjarskiptaumferð að gera greinarmun á því hvort slökkt hefði verið á síma eða rafhlaða tæmst. Samkvæmt sömu upplýsingum og að framan greinir er talið að sími vitnisins H hafi verið á sama svæði og sími brotaþola þegar slokknaði á síma hennar. Sími ákærða gaf hins vegar ekki frá sér nein merki á löngu tímabili fyrir og eftir þennan tíma.

76 Fyrirliggjandi gögn veita engar upplýsingar um hvernig það atvikaðist að slokknaði á síma brotaþola klukkan 5.50. Sá vafi sem er um þetta atriði er þó, í ljósi alls þess sem rakið hefur verið um ökuferð ákærða og vitnisins H úr Reykjavík til Hafnarfjarðar með brotaþola í aftursætinu, ekki til þess fallinn að varpa vafa á sekt ákærða. 77 Vitnið H bar fyrir héraðsdómi að eftir að hann kom um borð í skipið upp úr klukkan sex að morgni 14. janúar 2017 hefði hann hringt í tvo vini og kærustu sína. Fyrir héraðsdómi gaf HH skýrslu en hún er fyrrverandi unnusta vitnisins. Hún kvaðst hafa heyrt það frá vinum H að hann hefði talað við þá í síma þennan dag. Að ósk ákærða gáfu þeir K og L munnlega skýrslu fyrir Landsrétti. Þeir kváðust báðir vera vinir H og könnuðust við að hafa talað við hann í síma aðfaranótt 14. janúar 2017. K kvað H hafa hringt í hann af [...] milli klukkan þrjú og fjögur að íslenskum tíma en ekki síðar um nóttina. Hann mundi ekki eftir að hafa verið í sambandi við þáverandi unnustu H daginn eftir. Vitnið L mundi hins vegar eftir 50 til 60 mínútna símtali við H þessa nótt í gegnum „messenger“ samskiptaforritið og taldi að H hefði þá verið kominn um borð í skipið. H hefði verið lítillega drukkinn og leiður vegna ósamkomulags eða ágreinings milli hans og unnustunnar. Vitnið taldi H ekki hafa verið grátandi. H hefði verið á fylliríi í bænum og meðal annars sagt frá því að hann hefði unnið í bjórspili. Skýrslur umræddra vitna þykja ekki veita vísbendingu um að vitnið H hafi unnið brotaþola mein umrædda nótt.

78 S skipstjóri og II, fyrsti stýrimaður á [...], gáfu skýrslu fyrir héraðsdómi. II bar að H hefði bara verið að vinna eins og venjulega á siglingunni frá Hafnarfirði og vitnið hefði ekkert séð athugavert við hann. S bar að H hefði verið alveg rólegur eins og venjulega.

79 Leitað var í káetu vitnisins H númer 510 í skipinu aðfaranótt 19. janúar 2017 samkvæmt skýrslu lögreglu 26. sama mánaðar. Haldlögð var úlpa, peysa, skyrta, buxur og skór. Þessar flíkur voru rannsakaðar af lögreglu, meðal annars með tilliti til þess hvort á þeim væru sýni sem gæfu svörun við blóðprófi en engin ummerki um blóð fundust. Upptaka úr eftirlitsmyndavél við Hafnarfjarðarhöfn frá því um klukkan 6.08 að morgni 14. janúar 2017 sýnir ákærða opna afturdyr bifreiðarinnar [...], ná í úlpu úr aftursætinu og afhenda vitninu H. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms þykir upplýst að umræddur fatnaður var sá sami og fannst óhreinn við leit í káetu vitnisins H. Enginn fatnaður í hans eigu fannst við leit í þvottahúsi í skipinu. Send voru samanburðarsýni úr vitninu H með sýnum sem send voru til erfðarannsóknar en ekkert sýnanna sem rannsökuð voru sýndi samsvörun við vitnið.

80

Samkvæmt fyrrnefndri matsgerð

N taldi hann líklegast að áverkar á brotaþola hefðu verið eftir efri útlimi, það er hnefa eða olnboga. Hann taldi staðsetningu árásarmanns óvissa og að ekki væri unnt að ákvarða með óyggjandi hætti með hvorri hendinni árásarmaðurinn hefði slegið brotaþola.

Ef brotamaður hefði verið staðsettur bak við ökumannssætið væri líklegra að hann hefði notað vinstri hendina. Fyrir liggur að við læknisskoðun á vitninu H

19. janúar 2017 komu í ljós smávægilegir áverkar á kjúku löngutangar vinstri handar og voru þeir taldir geta verið frá fjögurra til sex daga gamlir.

H hefur borið að hafa fengið áverkana við vinnu eftir að hann kom um borð í skipið 14. janúar 2017. Með vísan til alls framangreinds er framangreindur áverki á vitninu H ekki til þess fallinn að skapa vafa um sekt ákærða.

81 Þegar öll framangreind atriði, sem af hálfu ákærða eru talin benda til þess að vitnið H kunni að hafa gert brotaþola mein, og að sekt ákærða teljist þar af leiðandi ekki sönnuð, eru virt hvert í sínu lagi og heildstætt geta þau ekki talist þess eðlis að þau skapi skynsamlegan vafa um sekt ákærða.

82

Það athugast að ekki verður talið að það hvernig staðið var að handtöku ákærða um borð í [...]

18. janúar 2017 gefi tilefni til að efast um gæði og trúverðugleika sönnunargagna og sönnunargildi alls þess framburðar sem sakfelling ákærða af þessum ákærulið er reist á.

83 Samkvæmt öllu framansögðu og með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms að öðru leyti verður fallist á með héraðsdómi að þegar fyrirliggjandi sönnunargögn og önnur atriði sem að framan eru nefnd eru virt heildstætt sé komin fram í málinu nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, um að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í fyrri lið ákæru og þar er réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Um 2. lið ákæru

84

Frávísunarkrafa ákærða er studd þeim rökum að ef íslensku löggæsluvaldi er beitt utan íslenskrar refsilögsögu leiði það til frávísunar sakamáls sem valdbeitingin var liður í þar sem íslenska dómstóla bresti lögsögu til að leggja dóm á það.

85

Krafa ákærða um sýknu er annars vegar byggð á því að huglæg skilyrði refsiábyrgðar samkvæmt 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 skorti. Handtaka ákærða, utan refsilögsögu íslenska ríkisins, hafi verið ólögmæt frelsissvipting sem orðið hafi til þ ess að honum gafst ekki kostur á að koma í veg fyrir að hann gerðist sekur við íslenska fíkniefnalöggjöf. Hefðu hinar ólögmætu aðgerðir lögreglu ekki komið til hefði ákærði átt þess kost að losa sig við fíkniefnin áður en skipið hélt inn í íslenska refsilögsögu, það er inn fyrir tólf sjómílur frá Íslandi. Hins vegar er sýknukrafan byggð á því að ekki sé uppfyllt það skilyrði refsiábyrgðar að um ólögmætan verknað hafi verið að ræða þar sem skipið, svo og ákærði og aðrir áhafnarmeðlimir þess hafi, með ólögmætri valdbeitingaraðgerð af hálfu íslensku lögreglunnar, verið þvingað inn í íslenska refsilögsögu.

86 Fljótlega eftir hvarf brotaþola vöknuðu grunsemdir um að hún hefði verið tekin upp í rauða Kia Rio bifreið sem skipverjar á [...] hefðu tekið á leigu. Ekki leið á löngu þar til böndin fóru að berast að ákærða.

87 Af framburði S, skipstjóra á [...], og II, fyrsta stýrimanns, fyrir héraðsdómi verður ráðið að skipstjórinn hafi í samráði við útgerð skipsins ákveðið að snúa skipinu aftur til Íslands 17. janúar 2017. Samkvæmt minnisblaði aðstoðarlögreglustjóra lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu 19. janúar 2017 tilkynntu skipstjóri og útgerð skipsins grænlenskum yfirvöldum undir kvöld 16. sama mánaðar að skipið væri hætt veiðum við Grænlandsstrendur. Í samráði við lögregluyfirvöld á Grænlandi hefði þyrla Landhelgisgæslu Íslands, síðdegis 17. sama mánaðar, flutt fjóra íslenska lögreglumenn um borð í danska herskipið Triton, sem þá hafði nýlega lagt úr höfn í Reykjavík. Fyrirhugað hefði verið að Triton færi til Grænlands og tæki þar um borð grænlenska lögreglumenn. Þegar ljóst hefði verið, að kvöldi 17. janúar, að [...] væri komið að miðlínu milli Íslands og Grænlands hefðu grænlensk lögregluyfirvöld upplýst að þau teldu heppilegra að íslenskir lögreglumenn færu yfir í [...] með þyrlu af herskipinu. Að morgni 18. janúar hefðu íslensk löggæsluyfirvöld verið í samskiptum við yfirvöld herskipsins á Grænlandi og þau gert íslenskum löggæsluyfirvöldum grein fyrir því að þau yrðu sjálf að sjá um að koma lögreglumönnum yfir í [...] þar sem ekki væri hægt að nota herskip til þess að aðstoða íslensk löggæsluyfirvöld við að handtaka grænlenska ríkisborgara um borð í togaranum.

88 Lögregla aflaði úrskurðar Héraðsdóms Reykjaness 17. janúar 2017 um heimild til handtöku ákærða og leitar í [...].

89 Samkvæmt skýrslu lögreglu 19. janúar 2017 um handtöku ákærða lögðu lögreglumenn af stað með þyrlu Landshelgisgæslu Íslands 18. sama mánaðar klukkan 11.45 í þeim tilgangi að fara um borð í skipið [...] og handtaka aðila sem grunaðir voru um að tengjast hvarfi brotaþola, leita og koma í veg fyrir að sönnunargögnum væri spillt. Komið hefði verið að skipinu um 90 sjómílum vestur af Reykjanesi og lögreglumenn sigið um borð um klukkan 13.15. Lögreglumenn hefðu þegar í stað farið upp í brú og rætt við skipstjóra, fyrsta stýrimann og vélstjóra. Hefði þeim verið kynntur framangreindur tilgangur komu lögreglunnar og skipstjóra sýndur úrskurður um handtöku og leit. Skipstjórinn hefði greint frá því að hann og áhöfnin gerðu sér grein fyrir um hvað málið snerist. Í framhaldinu hefði lögregla farið að káetum ákærða og vitnisins H og kynnt þeim að þeir væru handteknir vegna gruns um að tengjast hvarfi brotaþola. Hefðu þeir verið handteknir klukkan 13.35, færðir úr káetum sínum og vistaðir í aðskildum káetum. Lögreglumenn hefðu staðið vakt yfir þeim þar til lögreglumenn frá lögreglu höfuðborgarsvæðisins hefðu tekið við þeim við komuna til Hafnarfjarðarhafnar.

90 Samkvæmt fyrrnefndu minnisblaði aðstoðarlögreglustjóra greiddi skipstjóri togarans fyrir því að sigmaður og lögreglumenn sigu um borð og að lögregla gæti handtekið ákærða og vitnið H.

91 Fyrir dómi bar S, skipstjóri á [...], að yfirmaður í lögreglunni á Íslandi hefði haft samband við hann símleiðis og spurt hann þriggja spurninga, hvort vopn væru um borð, hvort það væri satt að skipið væri á siglingu til baka til Íslands og hvar skipið myndi leggjast að. Þá hafi honum verið tjáð að til stæði að senda á móti þeim þyrlu með sex vopnuðum lögreglumönnum. Samkvæmt lögregluskýrslu sem tekin var af skipstjóranum virðist þetta símtal hafa átt sér stað að morgni 18. janúar. Fyrir héraðsdómi neitaði skipstjórinn því að lögregla hefði tekið yfir stjórn skipsins. Spurður um hvort hann hefði átt einhverja valkosti eftir að lögregla kom um borð aðra en að sigla til Hafnarfjarðar kvaðst hann þá þegar hafa verið búinn að sigla skipinu í sólarhring í áttina að Hafnarfirði. Það hefði verið hans ákvörðun. Af lögregluskýrslu sem tekin var af skipstjóranum 20. janúar 2017 verður ráðið að hann hafi tekið ákvörðun um að snúa skipinu aftur til Íslands í samráði við útgerð skipsins eftir að fréttir bárust um að skipverjar tengdust hvarfi brotaþola. Þetta má einnig ráða af framburði II, fyrsta stýrimanns, fyrir héraðsdómi.

92 Samkvæmt öllu framangreindu þykir upplýst í málinu að skipinu [...] var snúið aftur til Íslands að frumkvæði útgerðar og skipstjóra skipsins og án þrýstings frá íslenskum löggæsluyfirvöldum. Skipstjóra var tilkynnt um fyrirhugaða komu íslenskra lögreglumanna um borð í skipið með stuttum fyrirvara og gerði hann engar athugasemdir við það. Tilgangur komu lögreglumannanna um borð var augljóslega sá að handtaka tiltekna skipverja vegna gruns um að þeir tengdust mannshvarfi og til að tryggja að sönnunargögnum vegna þeirrar rannsóknar yrði ekki spillt. Ákærði var handtekinn utan þess 12 sjómílna beltis frá landi sem fullveldisréttur Íslands nær til sbr. 1. og 2. gr. laga nr. 41/1979 um landhelgi, aðlægt belti, efnahagslögsögu og landgrunn. Handtakan fór einnig fram utan aðlægs beltis sem afmarkast af línu sem alls staðar er dregin 24 sjómílum frá grunnlínum landhelginnar en innan þess beltis hafa íslensk stjórnvöld einnig vissar valdbeitingarheimildir. Ákvæði 4. gr. laganna um fullveldisrétt Íslands innan efnahagslögsögunnar og á landgrunninu, sbr. 6. gr., gátu ekki veitt handtöku ákærða lagastoð. Á hitt verður hins vegar að líta að ekkert liggur fyrir um að grænlensk eða dönsk yfirvöld hafi fyrr eða síðar gert athugasemdir við það að íslenskir lögreglumenn fóru um borð í [...] og handtóku þar grænlenska ríkisborgara. Jafnframt sýndu þau í verki samvinnu um þessar aðgerðir.

93 Ákærði var í haldi lögreglu um borð í [...] frá handtöku 18. janúar 2017 klukkan 13.35 þar til skipið lagði að bryggju í Hafnarfjarðarhöfn skömmu fyrir miðnætti sama dag. Ákærði var leiddur fyrir dómara 19. sama mánaðar klukkan 11.46 og gæsluvarðhaldsúrskurður kveðinn upp yfir honum klukkan 12.05 sama dag.

94 Samkvæmt því sem upplýst hefur verið í málinu bendir ekkert til þess að handtaka ákærða hafi verið til komin vegna gruns um fíkniefnabrot. Fíkniefni þau sem 2. liður ákærunnar lýtur að fundust við leit lögreglu aðfaranótt 19. janúar 2017 í káetu sem ákærði hafði haft til afnota frá 14. janúar 2017. Leitin í káetunni hafði það að markmiði að finna sönnunargögn í þágu rannsóknar þess brots sem 1. liður ákærunnar lýtur að. Fíkniefnin fundust í efri koju og lokuðu hólfi í fyrrnefndri káetu.

95 Fíkniefnin fundust við leit í erlendu skipi í höfn á Íslandi en samkvæmt framansögðu var skipið þangað komið samkvæmt ákvörðun skipstjóra og útgerðar skipsins og án þvingunar af hálfu íslenskra löggæsluyfirvalda. Leitin var gerð á grundvelli lögmæts leitarúrskurðar íslensks dómstóls.

96 Samkvæmt framburði ákærða sjálfs fyrir héraðsdómi tók hann á móti umræddum fíkniefnum í Danmörku og tók að sér að flytja þau til Grænlands. Fíkniefnin fundust sem fyrr segir við leit í káetu ákærða í skipinu og hafði hann því efnin í vörslum sínum þegar þau fundust í íslenskri refsilögsögu.

97 Samkvæmt 173. gr. a almennra hegningarlaga varðar það allt að 12 ára fangelsi að hafa, andstætt ákvæðum laga um ávana og fíkniefni, í vörslum sínum slík efni í því skyni að afhenda þau gegn verulegu gjaldi eða á annan sérstaklega saknæman hátt. Samkvæmt 1. og 4. mgr. 2. gr. laga nr. 65/1974 um ávana og fíkniefni er varsla ávana og fíkniefna sem talin eru upp í 6. gr. laganna óheimil á íslensku forráðasvæði en kannabis er meðal þeirra efna sem talin eru upp í síðastnefnda ákvæðinu.

98 Þegar upp komst um fíkniefnabrot ákærða voru bæði hann og fíkniefnin á íslensku forráðasvæði og þar sem ákærði var þá með fíkniefnin í vörslum sínum var brotið fullframið í íslenskri refsilögsögu. Ekki þykja því tilefni til að vísa málinu frá dómi á þeim grundvelli að íslenska dómstóla skorti lögsögu til að dæma í því, sbr. upphafsmálsgrein 1. töluliðar 1. mgr. 4. gr. almennra hegningarlaga.

99 Ákærði var ekki einn af stjórnendum skipsins [...] og gat því ekkert haft með ákvarðanir um ferðir þess að gera. Hann hafði ráðrúm til að losa sig við fíkniefnin þegar hann fékk vitneskju um að skipinu hefði verið snúið aftur til Íslands. Af fyrrnefndum SMSskilaboðum hans og þáverandi unnustu hans 17. janúar 2017 að dæma var honum þá ljóst að hann myndi verða yfirheyrður vegna hvarfs brotaþola. Þá bar hann með skýrum hætti fyrir Landsrétti að þrátt fyrir það hefði hann ákveðið að losa sig ekki við fíkniefnin. Ákærði var ekki yfirheyrður af lögreglu um borð í skipinu og fundur fíkniefnanna í skipinu var ekki til kominn vegna upplýsinga frá ákærða í yfirheyrslum lögreglu. Handtaka ákærða sem að framan er lýst tengdist sem fyrr segir ekki rannsókn á fíkniefnabroti ákærða og hafði samkvæmt því ekki áhrif á fullframningu brotsins eða rannsókn á því.

100 Eins og málið liggur fyrir verður ekki á því byggt að ákærði hafi verið eigandi fíkniefnanna. Með vísan til forsendna héraðsdóms þykir sannað að ákærði hafi haft fíkniefnin í vörslum sínum í því skyni að afhenda þau á Grænlandi og vegna magns fíkniefnanna hlaut honum að vera ljóst að þau væru ætluð til sölu og dreifingar. Með vísan til framangreinds eru bæði hlutlæg og huglæg skilyrði refsiábyrgðar ákærða samkvæmt 173. gr. a almennra hegningarlaga uppfyllt. Er brot ákærða réttilega heimfært til refsiákvæða í hinum áfrýjaða dómi. Ákærði verður samkvæmt því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í 2. lið ákærunnar.

Um ákvörðun refsingar

101 Við ákvörðun refsingar ákærða fyrir brot samkvæmt 2. lið ákæru verður litið til þess að um mikið magn sérstaklega sterkra kannabisefna var að ræða. Að þessu gættu og með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, svo og með skírskotun til 79. gr. almennra hegningarlaga, verður ákvæði dómsins um refsingu ákærða staðfest. Frá refsivist ákærða ber að draga með fullri dagatölu óslitið gæsluvarðhald hans frá 19. janúar 2017.

Um einkaréttarkröfur og gjafsóknarkostnað

102 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verða ákvæði hans um einkaréttarkröfur og málskostnað staðfest.

103 Einkaréttarkröfuhafar hafa gjafsókn fyrir Landsrétti, sbr. 1. mgr. 126. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Um þann kostnað þeirra fer eftir því sem greinir í dómsorði. Ákærða verður gert að greiða í ríkissjóð málskostnað fyrir Landsrétti vegna einkaréttarkrafna eins og segir í dómsorði.

Um sakarkostnað

104 Með hinum áfrýjaða dómi var ákærða gert að bera samtals 28.940.017 krónur í sakarkostnað, sem fólst í 21.396.200 króna þóknun skipaðs verjanda hans, 2.830.137 króna útlögðum kostnaði hans og 4.713.680 króna útlögðum kostnaði lögreglu og ákæruvalds. Yfirlit yfir tímaskráningu skipaðs verjanda í héraði og útlagðan kostnað hans hefur ekki verið lagt fram fyrir Landsrétti. Því eru ekki tök á að endurskoða þann hluta sakarkostnaðar og verður ákærði að bera hann. Eins og atvikum er hér háttað er jafnframt rétt að fella á ákærða sem sakarkostnað í héraði 550.000 króna kostnað við matsgerð JJ bæklunarlæknis sem dómkvaddur var að ósk ákærða en reikningur vegna þess kostnaðar hefði átt að fylgja sakarkostnaðaryfirliti í héraði. Ákærði verður því dæmdur til að bera samtals 29.490.017 króna sakarkostnað í héraði.

105 Lögð hefur verið fram fyrir Landsrétti vinnuskýrsla Málflutningsstofu Reykjavíkur, en þar starfar P-kk-nf R-kk-nf M. K-kk-nf lögmaður, sem var skipaður verjandi ákærða fram til þess er ákærði skipti um verjanda 27. mars 2018, ásamt yfirliti yfir útlagðan kostnað verjandans. Vinnuskýrslan spannar að stærstum hluta tímabilið frá því 8. september 2017 til 23. mars 2018. Samtals eru skráðar 255,75 vinnustundir skipaðs verjanda og annarra starfsmanna lögmannsstofunnar í þágu ákærða vegna gæsluvarðhaldsúrskurða og vinnu að áfrýjun málsins, þar með talið við matsmál sem tengdist áfrýjuninni. Af þessum vinnustundum eru 69,75 augljóslega tvítaldar. Vegna framangreindra mistaka við gerð vinnuskýrslunnar þykir lítið á henni byggjandi. Af þeim 186 vinnustundum sem eftir standa er 51 vinnustund vegna ritunar greinargerðar, þar af 44 vegna „hafréttarhluta“ hennar. Hinn 23. mars 2018 er skráð að greinargerð sé kláruð að öðru leyti en varðar væntanlega matsgerð.

106 Skipaður verjandi ákærða fram til 27. mars 2018 lagði fram yfirlit yfir útlagðan kostnað eftir uppkvaðningu héraðsdóms, samtals að fjárhæð 884.638 krónur. Útlagður kostnaður verjandans vegna kaupa á fötum og púsli samtals 47.958 krónur telst ekki til sakarkostnaðar. Annar útlagður kostnaður verjandans að fjárhæð 836.680 krónur telst til sakarkostnaðar.

107 Sami verjandi ákærða hefur lagt fram fyrir Landsrétti tímaskýrslu yfir 383,5 klukkustunda vinnu við vörn ákærða frá 22. mars 2018. Af þeim eru 116 vinnustundir skráðar vegna vinnu við greinargerð þrátt fyrir að fyrri verjandi hefði þá varið 51 vinnustund til greinargerðarskrifa og vinnu við hana væri að hans mati nánast lokið. Þar að auki er skráð 172 klukkustunda vinna annarra lögfræðinga en verjandans. Samkvæmt 2. mgr. 35. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal verjandi sjálfur sinna starfsskyldum sínum, þar á meðal annast flutning máls en er þó heimilt að láta fulltrúa sinn eða annan lögmann vera viðstaddan skýrslutöku og rannsóknarathafnir, svo og sækja einstök þinghöld fyrir sína hönd meðan á rannsókn máls eða meðferð stendur. Ekki verður séð af tímaskýrslu verjandans að umrædd vinna annarra lögmanna en hans falli undir fyrrnefnt undantekningarákvæði. Dómstólar hafa játað skipuðum verjanda nokkuð rýmra svigrúm en 2. mgr. 35. gr. gerir ráð fyrir til að leita aðstoðar fulltrúa sinna eða annarra lögmanna til að létta undir með málsvörn í umfangsmiklum sakamálum. Samkvæmt 32. gr. laga nr. 88/2008 er sakborningi á öllum stigum máls heimilt að ráða á sinn kostnað lögmann til að gæta hagsmuna sinna en sá kostnaður telst ekki til sakarkostnaðar samkvæmt 38. gr. laganna. Ekkert liggur fyrir í málinu um hvort störf annarra en skipaðs verjanda samkvæmt tímaskýrslunni voru unnin á grundvelli 32. eða 35. gr. fyrrnefndra laga. Af tímaskýrslunni og málsvörn ákærða verður ekki ráðið að sú vinna annarra lögmanna sem þar er tíunduð hafi dregið úr vinnu skipaðs verjanda. 108 Með vísan til 1. málsliðar 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærða gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talinn útlagðan kostnað verjanda síns fram til 27. mars 2017 og málsvarnarlaun beggja verjendanna sem ákveðin eru, að teknu tilliti til framangrendra atriða, eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um refsingu ákærða, T-x-x F-x-x M-x-x O-x-x. Til frádráttar refsingunni kemur gæsluvarðhald sem ákærði hefur sætt frá 19. janúar 2017 að fullri dagatölu.

Ákærði greiði allan sakarkostnað í héraði, 29.490.017 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns P-kk-ef R-kk-ef M. K-kk-ef og útlagðan kostnað hans eins og ákveðið var í hinum áfrýjaða dómi.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um einkaréttarkröfur B og C og málskostnað þeim til handa skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 10.756.019 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fram til 27. mars 2018, P-kk-ef R-kk-ef M. K-kk-ef lögmanns, 2.108.000 krónur, útlagðan kostnað hans, 836.680 krónur, og málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns frá 27. mars 2018, B-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 5.270.000 krónur.

Ákærði greiði í ríkissjóð 800.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti vegna einkaréttarkrafna.

Allur gjafsóknarkostnaður einkaréttarkröfuhafa greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns þeirra H-kvk-ef L-kvk-ef H-kvk-ef, samtals 800.000 krónur.