478/2020

Útdráttur

Í málinu deildu aðilar um skaðabótaskyldu B hf. gagnvart A vegna líkamstjóns sem A varð fyrir þegar sjálfvirk rafmagnshurð í húsnæði B hf. lokaðist á hana. Byggði A á því að hurðin hefði verið vanstillt eða biluð og að öryggisbúnaður hennar hefði ekki virkað rétt. B hf. og V hf. byggðu sýknukröfu sína á því að líkamstjón A mætti rekja til óhappatilviljunar. Í dómi Landsréttar kom fram að þótt B hf. hefði óskað eftir því að fá mann frá seljanda hurðarinnar til að fara yfir virkni hennar eftir slysið væri ekkert í málinu sem styddi með beinum hætti að hurðin hefði verið biluð, virkni hennar óeðlileg, að hún hafi verið endurstillt eða að gert hafi verið við hana. Gera yrði ríkar kröfur til aðila eins og B hf. um að umbúnaður við inngang húsnæðis væri öruggur og ylli ekki slysahættu. Á hinn bóginn yrði einnig að gera þá kröfu til þeirra sem gangi um dyragættir í atvinnuhúsnæði að þeir sýni aðgæslu þar sem algengt væri að hurðir lokuðust með sjálfvirkum hætti þegar skynjarar næmu ekki hreyfingu eða hlut í vinnusviði þeirra. Taldi Landsréttur að slysið yrði rakið til óhappatilviljunar. Voru B hf. og V hf. því sýknuð af kröfum A.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og F-kk-nf S-kk-nf véltæknifræðingur.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 24. júlí 2020. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 1. júlí 2020 í málinu nr. E- [...]/2019.

2

Áfrýjandi krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaábyrgð stefnda B hf. vegna líkamstjóns áfrýjanda sem hún varð fyrir þegar sjálfvirk rafmagnshurð í húsnæði Bhf. að [...]í Kópavogi lokaðist á hana þann 19. nóvember 2015. Áfrýjandi krefst þess einnig að viðurkenndur verði réttur hennar til vátryggingar bóta úr ábyrgðartryggingu stefnda, B hf., hjá stefnda, Vátryggingafélagi Íslands hf., vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir vegna fyrrnefnds atviks. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

3

Stefndu krefjast aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms en til vara að sök verði skipt og áfrýjanda gert að bera mestan hluta tjónsins sjálf. Þá krefjast stefndu málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4

Málið var flutt munnlega 25. nóvember 2021 og dómtekið þann sama dag. Með vísan til 104. gr., sbr. 166. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var málið endurupptekið 9. desember sama ár í því skyni að ganga á vettvang í húsnæði stefnda, B hf., að [...] í Kópavogi. Í kjölfarið var lögmönnum málsaðila gefinn kostur á að gera athugasemdir til viðbótar fyrri málflutningi.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5

Atvik málsins eru rakin í hinum áfrýjaða dómi. Þar greinir að áfrýjandi varð fyrir líkamstjóni er sjálfvirk rafmagnshurð í anddyri húsnæðis stefnda, B hf., að [...]lokaðist á hana 19. nóvember 2015. Atvikið átti sér stað þegar áfrýjandi var á leið út úr húsnæðinu og hurðin lokaðist á hana með þeim afleiðingum að hún missti jafnvægið og féll í gólfið. Ekki er ágreiningur um að áfrýjandi varð fyrir líkamstjóni vegna slyssins en í málinu er deilt um bótaskyldu stefndu. Áfrýjandi byggir viðurkenningarkröfu sína á því að hurðin hafi verið vanstillt eða biluð og að öryggisbúnaður hennar hafi ekki virkað rétt. Stefndu byggja sýknukröfu á því að slysið hafi verið óhappatilviljun en ekki orsakast af bilun eða vanstillingu á hurðinni. Áfrýjandi hafi ekki sannað að hurðin hafi verið vanstillt eða biluð. Þá byggja stefndu á því að ekki sé neitt annað komið fram í málinu en að hurðin hafi virkað með eðlilegum og viðurkenndum hætti.

6

Í málinu liggja fyrir tvær tjónstilkynningar 5. og 18. janúar 2016. Bera þær með sér að áfrýjandi og C framkvæmdastjóri stefnda, B hf., hafi ritað undir þær. Í fyrri tilkynningunni er tekið fram að áfrýjandi hafi verið á leið út úr móttökustöð B hf. og að hún hafi beðið aðeins „í hurðarkarmi“ og sjálfvirk rafmagnshurð þá lokast á hana. Við þetta hafi áfrýjandi dottið á gólfið og meiðst. Í seinni tilkynningunni er slysinu lýst þannig að sjálfvirk hurð hafi lokast á áfrýjanda sem hrasaði og datt á gólfið.

7

Áfrýjandi gaf skýrslu fyrir héraðsdómi og lýsti því að slysið hefði átt sér stað þegar hún hefði verið að ganga út úr húsnæði stefnda, B hf. Hurðin hafi skellst á hana og fellt hana í gólfið. Hurðin hefði ekki runnið í einni lotu heldur hafi hún rykkst til. Kvaðst hún ekki hafa stoppað í hurðargættinni þegar hún gekk út. Hún hefði tekið eftir hurðinni áður og ekki litist á hana. Þá kvaðst hún ekki minnast þess að hafa undirritað tjónstilkynningu.

8

C framkvæmdastjóri stefnda, B hf., kvaðst fyrir héraðsdómi ekki hafa verið vitni að slysinu en tók fram að aldrei hefði verið kvartað undan bilunum í skynjurum hurðarinnar og að slys áfrýjanda væri eina tilvikið sem hefði komið upp. Hann staðfesti að eftir slysið hefði verið fenginn maður frá seljandanum D ehf. til þess að fara yfir hurðarbúnaðinn.

9

E, verkstjóri hjá B hf. að [...], gaf skýrslu fyrir héraðsdómi. Hann var ekki vitni að slysinu en staðfesti að hringt hefði verið í seljanda hurðarinnar til að fá mann til að fara yfir búnaðinn. Hann kvaðst ekki hafa verið á staðnum þegar maðurinn kom. Taldi hann hurðina hafa virkað með sama hætti bæði fyrir og eftir slysið. Hann hafi rætt við áfrýjanda eftir slysið sem hafi lýst því að hún hefði stoppað í dyragættinni þegar hurðin kom á hana þannig að hún missti jafnvægið. Kannaðist vitnið ekki við að kvartað hafi verið undan hurðinni eða að vandamál hafi komið upp í tengslum við hana fyrir utan þetta eina tilvik.

10

Vitnið F sem var starfsmaður B hf. á þeim tíma sem slysið varð sá þegar áfrýjandi varð fyrir slysinu. Hann bar að áfrýjandi hafi gengið fremur hægt út um dyrnar og þegar hún hafi verið komin inní hurðaropið hafi hurðin lokast á hana. Hún hafi reynt að setja höndina fyrir sig en hurðin hafi ekki gefið eftir alveg strax. Við þetta hafi áfrýjandi misst jafnvægið og dottið aftur fyrir sig. Aðspurður um slysahættu af hurðinni kvað hann hurðina hafa verið „pirrandi“ og lengi að gefa eftir ef það var einhver í dyrunum. Kvaðst hann ekki vita til þess að kvartað hafi verið yfir hurðinni fyrir slysið en þó hafi komið upp „pirringur“ í samtölum við viðskiptamenn. Kvað vitnið hurðina hafa verið endurstillta eftir slysið og eftir það hafi hún opnast fyrr og ekki lokast ef maður stóð nálægt. Vitnið rámaði í að einhver hafi komið og gert eitthvað við hurðina en hann hafi þó ekki séð viðkomandi vinna við hana. Síðar í skýrslutökunni kom fram hjá vitninu að hann myndi ekki hvort hurðin hefði opnast fyrr eftir endurstillinguna en ítrekaði að hurðin hefði ekki farið í fólk eftir hana. Vitnið kvaðst ekki vita til þess að kvartað hafi verið undan hurðinni og kvaðst ekki hafa gert það sjálfur nema í spjalli við vitnið E.

11

Vitnið G, framkvæmdastjóri seljanda hurðarinnar, D ehf., lýsti því að hurðir af þessum toga skynjuðu hreyfingu og/eða hita. Það sé innbyggt í búnað slíkrar hurðar að ef hún lokast þá eigi hún að fara til baka við viðnám sem lýsi sér þannig að hún ýti aðeins í menn. Hurðin eigi hins vegar ekki að skellast á fólk. Staðfesti vitnið að ekki væru til nein gögn um það í bókhaldi fyrirtækisins að það hafi sinnt viðhaldi á hurðinni fyrr en á árinu 2017. Reikningur liggi fyrir um þá vinnu. Taldi hann líklegt að hurðin gæti verið orðin vanstillt eftir þriggja ára notkun en gæti þó ekkert fullyrt um það. Framleiðandinn mæli með því að þessar hurðir séu yfirfarnar einu sinni á ári en enginn þjónustusamningur hafi verið gerður við stefnda, B hf. Kvað vitnið að reikningur hefði verið gerður ef gert hefði verið við hurðina eftir slysið 2015 eða hún endurstillt.

12

Með hinum áfrýjaða dómi voru stefndu sýknuð af kröfu áfrýjanda og byggði sú niðurstaða á því að áfrýjanda hefði ekki tekist að sanna að hurðin hafi verið biluð eða vanstillt. Dómurinn, sem skipaður var sérfróðum meðdómanda, gekk á vettvang og skoðaði umbúnað hurðarinnar. Var það niðurstaða dómsins að hurðin hefði verið í samræmi við þær kröfur sem staðlar um öryggisbúnað rafdrifinna rennihurða áskilja. Slysið yrði því rakið til óhappatilviks en ekki vanbúnaðar hurðarinnar eða vanrækslu stefnda.

13

Við meðferð málsins fyrir Landsrétti lagði áfrýjandi fram matsbeiðni þar sem óskað var eftir því að matsmaður lýsti gerð, virkni og tæknilegum eiginleikum rafmagnshurðarinnar, orsök þess að hún lokaðist á matsbeiðanda, hvort hurðin hafi verið í samræmi við staðla, hvort eftirlit og viðhald hafi verið fullnægjandi og hvort endurstillingar eða lagfæringar hafi verið gerðar á hurðinni eða umbúnaði hennar eftir slysið. Landsréttur dómkvaddi H véltæknifræðing til þess að framkvæma matið og skilaði hann matsgerð 10. desember 2020 sem lögð var fram í málinu. Matsmaðurinn gaf einnig skýrslu fyrir Landsrétti.

14

Í matsgerðinni er að finna ítarlega lýsingu á gerð, virkni og tæknilegum eiginleikum rafmagnshurðarinnar. Þar kemur fram að nemar séu staðsettir fyrir ofan hurðina, bæði að utan og innan. Að innanverðu sé skynjari sem nemur hreyfingu en að utanverðu sé nemi sem skynjar ef hlutur kemur í vinnusvið hans. Innri skynjarinn loki hurðinni ef hann nemur ekki hreyfingu sem er meiri en 0,27 m/s. Hann sé stilltur þannig að hann nemi svæði sem er 1,2 m frá hurðinni og 1,2 m til beggja hliða frá miðju dyranna. Ytri skynjarinn sé þannig stilltur að vinnusvið hans sé 1 m fyrir framan hurðina og 1,1 m til hægri ef staðið er framan við hurðina. Hurðin lokist ekki ef einhver hlutur sé á þessu vinnusviði. Hægt sé að stilla lokunarkraft hurðarinnar frá 0 til 9 og hefði hurðin við skoðun verið stillt á 3 en samkvæmt framkvæmdastjóra seljanda hurðarinnar væru um 90% hurða sem hann selji á þeirri stillingu. Þá er því lýst að þegar innri skynjarinn hættir að skynja hreyfingu byrji hurðin að lokast eftir eina sekúndu og það taki tvær sekúndur fyrir hurðina að lokast að fullu. Skynjararnir nemi ekki svæði sem sé um 24 cm í dyragættinni, 14 cm fyrir innan hurðina og 10 cm fyrir utan hana.

15

Svo sem áður er rakið var matsmaðurinn beðinn um að meta líklega orsök þess að hurðin lokaðist á áfrýjanda 19. nóvember 2015 og hvers vegna hurðin hafi haldið áfram að lokast þrátt fyrir að áfrýjandi hefði verið í vegi fyrir henni í stað þess að hurðin gæfi strax eftirog opnaðist aftur. Í matsgerðinni kemur fram að matsmaðurinn t elji ekkert geta skýrt það að hurðin hafi ekki gefið eftir og opnast þegar lokunarkraftur hurðarinnar hafði náð innstilltu gildi. Líklegasta orsök þess að hurðin hafi lokast sé sú að hreyfiskynjarinn hafi ekki skynjað hreyfingu yfir 0,27 m/s. Þá staðfesti matsmaðurinn að hurðarbúnaðurinn væri með CE vottun og uppfyllti þannig kröfur tilskipana Evrópusambandsins. Hurðin væri með þeim búnaði sem kveðið sé á um í staðli IST EN12453, það er nemum er skynja hreyfingu og búnaði til að fólk kremjist ekki í hurðaropinu. Jafnframt komst matsmaðurinn að þeirri niðurstöðu að viðhald á öryggisbúnaði hurðarinnar hafi verið fullnægjandi. Að endingu staðfesti matsmaðurinn að ekki lægju fyrir gögn um það hvort endurstillingar eða annars konar lagfæringar eða breytingar hefðu farið fram á hurðinni og umbúnaði hennar eftir 19. nóvember 2015. Eini reikningurinn frá seljanda væri frá árinu 2017 fyrir þriggja tíma vinnu en engin verklýsing hafi fylgt þeim reikningi.

Niðurstaða

16

Svo sem að framan er rakið kemur fram í tjónstilkynningu 5. janúar 2016 að slysið hafi orðið er áfrýjandi gekk út úr móttökustöð B hf. Þar segir að áfrýjandi hafi stöðvað „í hurðarkarmi“ og hurðin þá rekist á hana með þeim afleiðingum að hún féll. Vitnið F, fyrrverandi starfsmaður stefnda B hf., kvað áfrýjanda hafa gengið fremur hægt út um dyrnar og þegar hún hafi verið komin inní dyragættina hafi hurðin lokast á hana. Þá bar vitnið E, verkstjóri B hf. á slysstað, að tjónþoli hefði sagt sér að hún hefði stoppað í dyragættinni þegar hurðin lokaðist á hana. Samkvæmt framangreindu verður lagt til grundvallar að áfrýjandi hafi staldrað við í dyragættinni.

17

Ekki er um það deilt í málinu að stefndi, B hf., óskaði eftir því við seljanda hurðarinnar að fá mann til þess að fara yfir hana eftir slysið. Í málinu er hins vegar ekki að finna neinar upplýsingar um það hvort hann hafi gert við hurðina eða stillt hana. Vitnið Fbar fyrir héraðsdómi að hann minnti að maður hefði komið og endurstillt hurðina en hann hefði þó ekki séð hann vinna við hana. Vitnið bar einnig um það að eftir endurstillinguna hefði hurðin ekki rekist í fólk áður en hún gekk til baka. Þessi lýsing samræmist ekki upplýsingum framkvæmdastjóra seljanda hurðarinnar og dómkvadds matsmanns um virkni hurðarinnar en samkvæmt þeim gerir hurðarbúnaðurinn ráð fyrir því að hurðin gangi til baka þegar hún finnur viðnám. Dómurinn staðreyndi þessa virkni hurðarinnar við vettvangsskoðun. Samkvæmt framburði vitnisins G, framkvæmdastjóra seljanda hurðarinnar, ætti að liggja fyrir reikningur hjá fyrirtækinu ef maður frá þeim hefði stillt hurðina eða gert við hana eftir slysið. Kveður hann einungis einn reikning vera að finna hjá fyrirtækinu um vinnu fyrir stefnda, B hf., og sé hann frá árinu 2017.

18

Svo sem rakið er að framan báru starfsmenn stefnda, B hf., í héraði að ekki hafi komið upp önnur vandamál með hurðina en slys áfrýjanda. Þá hafi hvorki starfsmenn né viðskiptamenn kvartað yfir hurðinni. Vitnið F lýsti því þó að honum hafi fundist hurðin „pirrandi“ og einhverjir viðskiptamenn hafi fært það í tal við hann auk þess sem hann hefði rætt það við vitnið E. Engin vitni eða upplýsingar í málinu gefa til kynna að hurðin hafi átt það til að rykkjast til en áfrýjandi byggir á því að svo hafi verið í umrætt sinn.

19

Við vettvangsskoðun kom í ljós að þegar gengið var út um dyrnar löturhægt eða stöðvað í dyragættinni lokaðist hurðin en gekk til baka þegar hún snerti manneskjuna sem stóð í gættinni. Þá kom fram að ef gengið var út og stöðvað hægra megin fyrir utan dyragættina lokaðist hurðin einnig. Er þetta í samræmi við lýsingar matsmannsins á virkni hurðarinnar og því að hún nemi ekki hluti utan við það vinnusvið sem skynjarar eru stilltir á. Skýringin á því að ytri skynjarinn nemur ekki nema helminginn af svæðinu fyrir framan hurðina er að með því er komið í veg fyrir að umferð á því svæði opni hana að óþörfu. Þótt þetta takmarkaða vinnusvið skynjarans geti skapað ákveðna hættu verður það ekki talið orsök að slysi áfrýjanda heldur hitt að hún staldraði við í dyragættinni.

20

Áfrýjandi byggir á því að matsmaður hafi ekki boðað lögmenn til þess að vera viðstadda alla matsfundi í málinu. Auk þess hafi þeir ekki verið upplýstir um öll gögn sem matsmaðurinn fékk og byggði matsgerð sína á. Þetta sé ágalli á matinu þar sem áfrýjandi hafi ekki getað komið að sjónarmiðum við skoðun á vettvangi og gert athugasemdir við gögn. Í framburði matsmanns fyrir Landsrétti kom fram að vegna COVID- 19 faraldursins hefði verið ákveðið að hafa ekki eiginlega matsfundi þar sem menn kæmu saman. Lögmenn hefðu hins vegar verið upplýstir um það hvernig matið yrði framkvæmt. Lögmaður stefndu staðfesti að þetta fyrirkomulag hefði verið viðhaft og lögmenn upplýstir um það og að engin mótmæli hafi borist við því frá lögmanni áfrýjanda.

21

Áfrýjandi lagði matsgerðina fyrir Landsrétt. Dómurinn sem skipaður er sérfróðum meðdómanda gekk úr skugga um það við vettvangsskoðun að virkni hurðarinnar væri með þeim hætti sem lýst er í matsgerðinni. Þá hefur matsgerðinni og niðurstöðum hennar ekki verið hnekkt með yfirmati eða öðrum gögnum. Verður matsgerðin því lögð til grundvallar í málinu, meðal annars um að hurðin uppfylli staðla og kröfur sem um slíkar hurðir gilda.

22

Þótt fyrir liggi að stefndi, B hf., hafi óskað eftir því að fá mann frá seljanda hurðarinnar til að fara yfir virkni hennar eftir slysið, sem eðlilegt er að gera kröfu um eins og hér háttaði til, er ekkert í málinu sem styður með beinum hætti að hurðin hafi verið biluð, virkni hennar óeðlileg, hún endurstillt eða að það hafi verið gert við hana. Engan reikning er að finna hjá seljanda um að gert hafi verið við hurðina eða hún endurstillt og bendir það til þess, samkvæmt framburði framkvæmdastjóra seljanda, að engin viðgerð eða endurstilling hafi farið fram.

23

Gera verður ríkar kröfur til aðila eins og stefnda B hf., sem reka móttökustöð sem almenningur sækir, um að umbúnaður við inngang húsnæðis sé öruggur og valdi ekki slysahættu. Á hinn bóginn verður einnig að gera þá kröfu til þeirra sem ganga um dyragættir í atvinnuhúsnæði að þeir sýni aðgæslu þar sem algengt er að hurðir lokist með sjálfvirkum hætti þegar skynjarar nema ekki hreyfingu eða hlut í vinnusviði þeirra.

24

Að öllu framangreindu virtu er komist að þeirri niðurstöðu að slysið verði rakið til óhappatilviljunar. Staðfest er því niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu stefndu af kröfu áfrýjanda. Jafnframt verða staðfest ákvæði hans um málskostnað og gjafsóknarkostnað.

25

Rétt er að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

26

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar sem tilgreind er í dómsorði án virðisaukaskatts.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, A, fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, G-kk-ef J-kk-ef, 1.000.000 króna.

Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 1. júlí 2020

1. Mál þetta var höfðað 28. mars 2019. Stefnandi er A, [...]í Kópavogi. Stefndu eru B hf., [...]í Reykjavík, og Vátryggingafélag Íslands hf., Ármúla 3 í Reykjavík. Aðalmeðferð málsins fór fram 9. júní 2020 og var málið dómtekið að henni lokinni.

2. Stefnandi krefst viðurkenningar á skaðabótaábyrgð stefnda B hf. vegna líkamstjóns á báðum mjöðmum, fótum og ökklum, sem hún varð fyrir þegar sjálfvirk rafmagnshurð í húsi B hf. að [...], Kópavogi, lokaðist á hana þann 19. nóvember 2015. Stefnandi krefst jafnframt viðurkenningar á rétti sínum til vátryggingar-bóta úr ábyrgðartryggingu stefnda B hf. hjá stefnda Vátryggingafélagi Íslands hf. (VÍS) vegna líkamstjóns á báðum mjöðmum, fótum og ökklum, sem hún varð fyrir þegar sjálfvirk rafmagnshurð í húsi B hf. að [...], Kópavogi, lokaðist á hana þann 19. nóvember 2015. Þá krefst stefnandi að stefndu verði dæmdir óskipt til að greiða henni 2.798.479 krónur í málskostnað eins og málið væri ekki gjafsóknarmál. Stefndu gera þær kröfur aðallega að verða sýknaðir af öllum kröfum stefnanda en til vara að sök verði skipt og bótaréttur stefnanda viðurkenndur samkvæmt þeirri sakarskiptingu. Í báðum tilvikum gera stefndu kröfu um málskostnað úr hendi stefnanda að mati dómsins.

3. Þann 19. nóvember 2015 átti stefnandi erindi í starfsstöð eða móttökustöð stefnda, B hf., að [...] í Kópavogi. Gengið er inn í húsið um dyr sem lokað er með rafdrifinni hurð sem opnast og lokast sjálfvirkt. Er stefnandi var á leið út úr húsinu lokaðist rafmagnshurðin á stefnanda svo að hún missti jafnvægið, féll í gólfið og slasaðist. Stefnandi telur að hurðin hafi verið vanstillt eða biluð og öryggisbúnaður hennar hafi ekki verkað rétt. Á þessu telur stefnandi að stefndi, B, beri ábyrgð en B hf. er með ábyrgðartryggingu hjá stefnda, VÍS. Samkvæmt vottorði læknis voru áverkar stefnanda eftir slysið tognun og ofreynsla á mjöðm, mar á ótilgreindum hluta fótleggjar, tognun og ofreynsla á ökkla og mar á ótilgreindum hlutum fóta. Í lok vottorðsins segir: Hér er þannig um 73 ára gamla konu sem verður fyrir því að sjálflokandi hurð lendir á henni og hún dettur illa og fær mikið mar einkum á hægra mjaðmarsvæði niður fótinn og ökkla og eins á vinstri öklann. Lagðist meira og minna í rúmið í margar vikur, komst þannig ekkert út um jólin og ekki fyrr en 10. febrúar að hún fer út úr húsi og þá til mín og hefur lítið farið síðan annað en það allra nauðsynlegasta. Stefnandi tilkynnti um tjón sitt til stefnda VÍS í janúar 2016 og krafðist þess að tjónið yrði bætt úr ábyrgðartryggingu atvinnurekstrar stefnda B. Í kjölfar bréfaskrifta fór það svo að VÍS hafnaði bótaskyldu fyrir hönd stefndu í febrúar 2017.

Málatilbúnaður stefnanda

4. Stefnandi telur að umrætt sinn hafi nefnd rafmagnshurð lokast skyndilega á hana án þess að hún fengi rönd við reist og fellt hana svo að hún slasaðist. Stefnandi telur sig hafa sýnt fram á það með frásögn og vætti fyrrum starfsmanns stefnda B, F, sem varð vitni að hinu umþrætta tjónsatviki, að hurðin hafi verið biluð eða vanstillt er slysið varð og að hurðin hefði verið endurstillt til að opnast við minna mótvægi eftir slysið. Stefnandi grundvallar málatilbúnað sinn á því að hurðin í húsi stefnda B, sem lokaðist á hana og olli henni líkamstjóni, hafi verið vanstillt og gölluð. Röng stilling á hurðinni hafi gert það að verkum að hurðin, sem opnast og lokast sjálfvirkt, hafi ekki stoppað við eðlilegt viðnám, t. d. ef einhver stóð fyrir henni. Af þessum sökum hafi hurðin, og þar með aðstæður í húsnæði stefnda B, sem viðskiptavinir fyrirtækisins eiga leið um, verið óforsvaranlegar og raunar beinlínis hættulegar viðskiptavinum. Þar sem stefndi B bjóði fram þjónustu á almennum markaði og laði til sín viðskiptavini telur stefnandi að gera verði sérstaklega ríkar kröfur til aðstæðna og aðbúnaðar í húsnæði á hans vegum, þar á meðal að öryggi viðskiptavina sem þar eiga leið um sé tryggt. Þar sem misbrestur hafi orðið á þessu með þeim afleiðingum að umrædd hurð hafi ekki verkað sem skyldi og af henni stafað hætta, og hún valdið stefnanda líkamstjóni, teljist stefndi B hafa sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi sem sé orsök tjóns stefnanda. Fyrirtækið beri því bótaábyrgð á tjóni stefnanda samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttar og beri stefndi VÍS sömuleiðis ábyrgð á tjóninu sem vátryggjandi meðstefnda á grundvelli ábyrgðartryggingar hans hjá félaginu.

5. Stefnandi telur að ekki liggi fyllilega fyrir hvaða öryggisbúnaði hurðin sem slysinu olli var búin umrætt sinn. Þannig sé ágreiningur milli aðila um það hvort hurðin hafi verið með sjónskynjara eða ljósagirðingu þegar slysið hafi átt sér stað eður ei. Að mati stefnanda var hurðin ekki með sjónskynjara og gaf þar að leiðandi ekki eftir fyrr en við fyrirstöðu, þannig að hurðin skelltist á stefnanda með þeim afleiðingum að hún féll í jörðina. Stefnandi telur að stefndu beri sönnunarbyrði fyrir hinu gagnstæða, enda standi það þeim nær að sýna fram á hvernig búnaði í húsnæði stefnda B var háttað að þessu leyti. Jafnvel þótt talið væri sannað að hurðin hefði verið með sjónskynjara, þá sé ljóst að mati stefnanda að viðnáms skynjarinn, sem stefndi VÍS haldi fram að hurðin hafi búið yfir, hafi verið bilaður eða að minnsta kosti rangt stilltur og það hafi leitt tilþessað hurðin stoppaði ekki þegar hún lenti á fyrirstöðu. Þetta telur stefnandi að hafi stoð í vætti F, fyrrum starfsmanns stefnda B. Hann hafi staðfest að hurðin hafi ekki stoppað strax þegar hún lokaðist á stefnanda og enn fremur að hurðin hafi verið vanstillt. Þá hafi hann upplýst að stefndi B hafi brugðist við eftir atburðinn með því að hurðin hafi verið endurstillt til að opnast aftur við minna mótvægi. Eins hefði vitnið talið að hægt hefði verið að koma í veg fyrir slysið ef hurðin hefði verið stillt fyrir atvikið eins og hún var stillt eftir það. Engin skýrsla eða gögn hafi hins vegar fengist frá stefndu um viðgerðir á hurðinni, þrátt fyrir áskoranir þar um. Þannig hafi ekki fengist upplýsingar um hver sá um viðgerðina á hurðinni eða í hverju hún var fólgin. Hallan af sönnunarskorti sem stafar af þessu verði stefndu að bera að mati stefnanda.

6. Stefnandi vísar til þess að ráða megi af dómafordæmum Hæstaréttar að almennt sé lögð rík skylda á eigendur og umráðamenn fasteigna sem notaðar séu til atvinnurekstrar eða þar sem tekið er á móti viðskiptavinum til að gera ráðstafanir sem sanngjarnar mega teljast til að tryggja öryggi þeirra sem þar eiga leið um og gæta þurfi vel að umferðarleiðum og hafa þær hættulausar. Þetta eigi vissulega við um stefnda, B, sem leitist við að laða til sín fólk og beri því að gera ríkar kröfur til þess að fyrirtækið tryggi viðskiptavinum sínum sem mest öryggi, meðal annars með því að tryggja öruggar aðgönguleiðir í gegnum dyr fyrirtækisins. Að mati stefnanda brást stefndi þeim skyldum sínum. Stefnandi vísar til byggingarreglugerðar nr. 112/2012, einkum þess sem segi í grein 6.3.1, um að innganga í byggingu skuli vera þægileg og örugg öllum. Einnig vísar stefnandi þess sem komi fram í grein 12.3.1, um að byggingar og lóðir skuli þannig hannaðar og byggðar að hætta á slysum sé í lágmarki. Þá komi fram í sömu reglugerð að almennt skuli þannig gengið frá hurðum að ekki skapist hætta við notkun þeirra. Öryggisbúnaður skuli vera á öllum vélknúnum hurðum sem virki bæði við opnun þeirra og lokun. Pumpur skuli ávallt hæfa viðkomandi hurð og skuli búnaður vera þannig gerður að ekki verði slysahætta og aðgengi allra sé tryggt. Þetta telur stefnandi, af því sem fram sé komið, að hafi brugðist hjá stefnda B.

7. Með vísan til framangreinds telur stefnandi að um óforsvaranlegar aðstæður hafi verið að ræða þegar hurðin skelltist á hana með þeim afleiðingum að hún datt og slasaði sig. Hurðarbúnaðurinn hjá B hf. verði að henta öllum þeim sem þar eiga leið um, enda um fjölfarna inn- og útgönguleið að ræða sem fjöldi viðskiptavina fer um daglega. Frágangi og búnaði hurðarinnar hafi verið ábótavant og farið gegn fyrir-mælum gildandi byggingarreglugerðar og brotið í bága við sum ákvæði hennar. Stefnda B hafi mátt vera ljós sú hætta sem stafaði af hurðarbúnaðinum. Stefnandi telur að á stefnda hafi jafnframt hvílt skylda til að hafa eftirlit með því að aðkomuleiðir að húsi félagsins væru öruggar. Þessari skyldu hafi B brugðist.

8. Stefnandi krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda vegna fyrrgreinds atviks og tjóns og vísar til þess að óumdeilt sé að stefnandi hafi orðið fyrir verulegu líkamlegu tjóni vegna framangreinds atviks. Þá hafi hún orðið fyrir verulegum miska, verið rúmliggjandi í tæpa þrjá mánuði og lést um 14 kg á tímabilinu. Hún hafi einangrast félagslega og þetta hafi tekið verulega á sálarlíf hennar. Auk þess sem ljóst sé að hún hafi orðið fyrir varanlegu líkamstjóni og sé hún nú bundin hjólastól. Þar sem í máli þessu sé einungis krafist viðurkenningar á bótaskyldu, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, nægi að mati stefnanda að hún sýni fram á að hún hafi orðið fyrir tjóni sem sé bótaskylt, sbr. dómaframkvæmd Hæstaréttar. Telur stefnandi sig hafa fullnægt þeim áskilnaði, samanber framangreindan málatilbúnað og gögn málsins. Þá er að mati stefnanda ljóst að skilyrði um orsakatengsl og sennilega afleiðingu séu uppfyllt. Orsök tjónsins sé vanræksla stefnda B við að gæta þess að hurðin væri í forsvaranlegu ástandi. Stefndi B hafi ekki uppfyllt þá skyldu sína að gæta þess að ekki stafaði hætta af hurðinni. Stefndi B hafi ekki sýnt þá varkárni og aðgæslu sem ætlast hafi mátt til af honum, sem fyrirtæki í þjónustu, sem auglýsi sig og laði til sín viðskiptavini. Jafnframt hafi eftirlitsskylda stefnda B verið vanrækt. Afleiðing þeirrar háttsemi sé varanlegt líkamstjón stefnanda. Með vísan til þessa og þess að stefndi B beri bótaábyrgð á tjóni stefnanda samkvæmt almennum reglum beri stefndi VÍS, sem vátryggjandi, jafnframt óskipta ábyrgð á umræddu tjóni á grundvelli ábyrgðartryggingar sem B hafi hjá félaginu.

Málatilbúnaður stefndu

9. Aðalkrafa stefndu um sýknu byggir á því að ósannað sé að umstefnt atvik hafi orðið af ástæðum sem Bsem vátryggingartaki beri sakarábyrgð á með þeim hætti sem stefnandi heldur fram og byggir kröfur sínar á. Að mati stefndu sé augljóslega um að ræða atvik sem eingöngu sé að rekja til óhappatilviks sem engum verði gert að bera ábyrgð á og/eða atriða sem séu alfarið á ábyrgð stefnanda sjálfrar. Auk þess séu atvik um margt óljós. Stefndu vísa til þess að réttur stefnanda til bóta úr ábyrgðartryggingu B hjá VÍS grundvallist á sakarreglu og að í málinu gildi því almennar sönnunarreglur skaðabótaréttar. Stefndu telja að það leiði af þeim reglum að stefnandi beri alla sönnunarbyrðina fyrir því að hún eigi bótarétt úr nefndri tryggingu. Þá sé ekkert í málinu sem leiði til þess að slaka skuli á sönnunarkröfum og/eða sönnunarbyrði sé að einhverju leyti snúið við. Stefndu byggja sýknukröfu sína á því að óljóst sé hvernig það vildi til að stefnandi féll í umrætt sinn og af þeirri óvissu um atvik leiði að ekki komi annað til álita en sýkna stefndu. Það standi enda stefnanda næst að tryggja sér sönnun um þau atvik sem hún byggir kröfur sínar á og beri hún allan hallann af skorti á sönnun um þau atriði.

10. Stefndu vísa í því sambandi til þess að óljóst sé hvort einhver vitni hafi verið að því sem gerðist og ekki sé uppvíst nákvæmlega hvers vegna stefnandi missti fótanna. Kunni allt eins að vera að stefnandi hafi misst jafnvægið af öðrum ástæðum en hún heldur fram. Vætti vitnisins F, fyrrum starfsmanns stefnda B, sé óljóst og að nokkru villandi um atvikin. Sýknukrafa stefndu byggi á því að ósannað sé að umstefnt atvik hafiorðið af ástæðum sem B beri að lögum skaðabótaábyrgð á og af því leiði að stefnandi eigi ekki rétt til að fá bætur úr ábyrgðartryggingu B hjá VÍS.

11. Þá telja stefndu að af lýsingu atvika í stefnu megi ljóst vera að ástæða þess að stefnandi missti jafnvægið og féll hafi verið að þegar hún var að leið út úr húsinu um sjálfvirka rafdrifna hurð, hafi hún staðnæmst í dyragættinni. Ástæðan hafi þannig eingöngu verið sú, að hún gætti ekki nægilega að sér er hún fór um umræddar dyr. Sú óaðgæsla endurspeglast að mati stefndu í því að hún hafi ákveðið að eigin frumkvæði og að ástæðulausu að stoppa í dyragættinni, þótt hún vissi um sjálfvirkni hurðarinnar í tengslum við skynjun á hreyfingu. Liggi enda ekki annað fyrir en að stefnanda hafi verið fullkunnugt um að hurðin var sjálfvirk enda hafði hún farið um dyrnar á leið inn í húsið og margoft áður. Megi þannig ætla að hefði stefnandi ekki staðnæmst í dyragættinni hefði slysið ekki orðið. Meginorsök þess að stefnandi hafi missti jafnvægið og dottið í umrætt sinn hafi því verið að hún sýndi ekki þá aðgát sem eðlilegt og sanngjarnt sé að ætlast til að sýnd sé í slíkum aðstæðum, sem og almennt í lífinu. Gildi sú almenna regla að fólk verði að sýna eðlilega aðgæslu í hverju því sem það aðhefst, og hvort sem gengið er um dyr sem þessar eða annars staðar. Stefndu benda á að hafi stefnandi talið sig eiga erfitt með að fara þarna um, til dæmis vegna erfiðleika með gang, þá hefði ekkert verið því til fyrirstöðu að hún kallaði eftir aðstoð. Það hafi hún hins vegar ekki gert og beri hún sjálf alla ábyrgð á því. Stefndu telja því að hér hafi augljóslega verið um að ræða hreint óhappatilvik sem engan varði bótaábyrgð að lögum og/eða atvik sem eingöngu sé að rekja til aðgæsluleysis stefnanda sjálfrar. Í því tilviki komi ekki til bótaábyrgðar B þar sem atvikið verði ekki rakið til saknæmis af hálfu fyrirtækisins.

12. Stefndu byggja sýknukröfu sína á því að saknæm háttsemi B eða einhvers sem félagið ber að lögum skaðabótaábyrgð á sé ósönnuð. Stefndu vísa til þess að málatilbúnaður stefnanda byggist á því að B beri sakarábyrgð á atviki málsins þar sem aðbúnaður í húsnæði B að [...]hafi verið óforsvaranlegur. Það hafi nánar falist í því að hurðin sem um ræðir hafi verið vanstillt og gölluð. Þetta hafi gert að verkum að hurðin, sem opnast og lokast sjálfvirkt, hafi ekki stoppað við eðlilegt viðnám og byggir stefnandi á að hurðin hafi ekki verið með sjónskynjara. Stefndu hafna því alfarið að um saknæma háttsemi af hálfu B hafi verið að ræða með þeim hætti sem stefnandi heldur fram og byggir á. Telja stefndu allar fullyrðingar stefnanda um meinta sök með öllu ósannaðar. Þá sé því sérstaklega hafnað að beita eigi strangara sakarmati í tilviki B á þeim forsendum sem stefnandi byggir á. Stefndu hafna því að þeir dómar sem stefnandi vísar til hafi fordæmisgildi í þessu máli. Í engu þeirra mála séu atvik og aðstæður sambærilegar og í máli þessu. Þá hafna stefndu því sem röngu og ósönnuðu að umrædd hurð hafi verið vanstillt að einhverju leyti eða búnaður hennar gallaður eða bilaður. Stefnandi, sem haldi því fram og byggi á að um sök hafi verið að ræða, beri sönnunarbyrðina um að svo hafi verið. Engin gögn liggi fyrir í málinu um slíkt og það sé því með öllu ósannað.

13. Stefndu telja að umrædd hurð sé hefðbundin rafdrifin hurð, sett upp af söluaðila og stillt af honum eins og venja sé. Ekki liggi annað fyrir en að hurðin hafi verkað eins og til sé ætlast og geri enn. Hvorki hafi komið fram galli á hurðinni né hún bilað. Eðli slíkra hurða sé að opnast þegar gengið er að þeim og lokast þegar hreyfing hefur ekki verið skynjuð í nokkurn tíma. Til að það gerist sé hreyfiskynjari báðum megin á hurðinni fyrir opnun og lokun hurðarinnar. Hurðin sé einnig búin viðnáms skynjara sem stoppi hana þegar hún er að lokast ef einhver fyrirstaða er á þeirri leið og opnist hurðin þá aftur. Það að sjálfvirk rafmagnshurð lokist þegar skynjari nemur ekki hreyfingu sé því hvorki bilun, galli eða vanstilling, heldur virki hurðin þá nákvæmlega eins og henni sé ætlað að gera. Sú staðreynd að stefnandi hafi staðnæmst í dyragættinni hafi þannig orðið til þess að hreyfing hafi ekki verið numin og lokun hurðarinnar af þeim sökum verið eðlileg. Stefndu hafna því alfarið sem röngu og ósönnuðu að viðnámsskynjari hurðarinnar hafi verið bilaður, gallaður eða rangt stilltur. Stefnandi hafi enda enga grein gert fyrir því að hvaða leyti þessu hafi verið ábótavant þannig að um sök sé að ræða. Stefndu taka sérstaklega fram að það að stilla skynjara á hurðinni sé ekki viðgerð eða feli í sér saknæmi. Það geri heldur ekki að verkum að þeirri stillingu sem hafi verið á hurðinni áður hafi á einhvern hátt verið ábótavant þannig að saknæmt sé. Stefnandi, sem haldi því fram og vilji byggja kröfur á því, beri að öllu leyti sönnunarbyrðina en engin gögn hafi verið lögð fram um það hvernig skynjari sem þessi skuli vera stilltur og þá að hvaða leyti vikið hafi verið frá því svo saknæmt sé. Stefnandi hafi þannig ekki fært fram neitt sem sanni hvort, og þá að hvaða leyti, skynjarinn hafi verið vanstilltur, og það sé því að öllu leyti ósannað.

14. Þeim málatilbúnaði stefnanda að viðgerð hafi farið fram á hurðinni eftir atvikið er sérstaklega mótmælt. Telja stefndu vætti fyrrum starfsmanns B sem stefnandi vísi sérstaklega til um það atriði alls ekki staðfesta að hurðin hafi verið biluð. Ætluð bilun og eftirfarandi viðgerð sé því með öllu ósönnuð og verði ekkert á því byggt. Áskorun stefnanda um framlagningu gagna um viðgerð sé stefndu ekki mögulegt að verða við því að engin slík gögn séu til þar sem engin viðgerð hafi farið fram. Stefndu telja ekki annað liggja fyrir í málinu en að umrædd hurð hafi verið fyllilega í lagi og rétt stillt, auk þess að uppfylla allar kröfur sem gera megi til slíkra hurða, en annað sé ósannað. Stefndu vekja í því sambandi athygli á að stefnandi hafi ekki gert grein fyrir því að hvaða leyti hurðin hafi ekki uppfyllt kröfur og það sé því að öllu leyti ósannað að svo hafi ekki verið.

15. Stefndu hafna því að tilvitnuð ákvæði byggingarreglugerðar nr. 112/2012 eigi við. Ekki liggi annað fyrir en að byggingin sem og aðalinngangur hennar hafi hentað til þeirra nota sem til var ætlast. Inngangur í húsið sé skýrt afmarkaður og greinilegur hverjum þeim sem komi að húsinu og ekki annað að sjá en auðvelt sé að ganga þar í gegnum. Þá sé ósannað annað en að hurðin hafi haft þann búnað sem þurfi, bæði til að opna og loka, enda hafi stefnandi farið inn um dyrnar skömmu áður. Jafnframt sé ósannað að þessi hurð hafi verið eitthvað hættulegri en aðrar sambærilegar hurðir. Ekki sé vitað um að slys hafi orðið þegar gengið hafi verið um dyrnar og ekki liggi annað fyrir ímálinu en að búnaður hafi virkað eðlilega og eins og til sé ætlast þau ár sem hurðin hafi verið fyrir húsinu. Stefndu telja af öllu framangreindu ljóst að á engan hátt hafi meintum vanbúnaði hurðarinnar, meintri bilun í búnaði hennar eða því að hurðin hafi verið gölluð, verið um að kenna að stefnandi missti jafnvægið og datt. Það hafi eingöngu gerst vegna atvika sem varði stefnanda sjálfa, það að hún hafi ekki farið nógu varlega þegar hún fór þar um. Enda hafi hurðin sjálf ekki neina sérstaka hættueiginleika sem leiði til ábyrgðar ef slys verða við notkun hennar og það sé ekkert hættulegra að umgangast slíka hurð en ýmis önnur mannvirki, ef gætt er eðlilegrar varúðar. Verði ekki fallist á sýknu byggja stefndu á því að skipta beri sök og gera stefnanda að bera meirihluta tjónsins sjálf. Þetta byggist sömuleiðis á því að stefnandi hafi sýnt af sér aðgæsluleysi og leiði almennar reglur um eigin sök til þess að hún verði af þeim sökum að bera hluta tjóns síns sjálf. Sömu rök og sjónarmið eigi við um það og um sýknukröfuna og er vísað til þeirra, eftir því sem við á.

Niðurstaða

16. Í máli þessu er margt óljóst um atvik að baki því er stefnandi féll í gólfið og slasaðist í húsi B hf. að [...]í Kópavogi þann 19. nóvember 2015. Ekki leikur þó að mati dómsins vafi á að starfsstöð stefnda B, sem opin er almenningi og starfrækt á grundvelli sérstaks lögbundins sérleyfis, verður að lúta ströngum reglum um að allur umbúnaður sé þannig að almenningi stafi ekki hætta af notkun hans. Stefndi, B, verður því að mati dómsins að standa þannig að uppsetningu, viðhaldi og eftirliti með starfsstöðinni að allt sé gert sem sanngjarnt er og eðlilegt að ætlast til, til að tryggja sem best öryggi almennings sem nýtir sér þá þjónustu sem þar er í boði. Í þessu ljósi verður að taka undir með stefnanda að afar óheppilegt sé að stefndi, B, hafi ekki getað upplýst hverjir voru kallaðir til og hvaða ráðstafanir voru gerðar til að ganga úr skugga um að hurðarumbúnaður sá sem stefnandi telur að hafi valdið slysinu hafi verið rétt stilltur og ekki bilaður er atvik máls þessa urðu.

17. Í málinu liggja ekki fyrir nákvæmar upplýsingar um tæknilega eiginleika þeirrar rafdrifnu rennihurðar sem upp var sett í starfstöð stefnda og stefnandi telur að hafi valdið slysinu. Þá liggur ekki fyrir hvort búnaði eða stillingu hurðarinnar hafi verið breytt á einhvern hátt frá því að slysið varð. Einkum á þetta við um það sem stefnandi heldur fram að eigi að hafa verið hluti búnaðarins sem er sjónskynjari (innrauður skynjari) eða ljósagirðing sem ætlað er að koma í veg fyrir að hurðin lokist ef einhver er fyrir braut hurðarflekans. Hurðir sem rafmótor er notaður til að opna og loka falla undir reglugerð um vélar og tæknilegan búnað nr. 1005/2009 sem sett er samkvæmt heimild í lögum nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum til innleiðingar á tilskipun nr. 2006/42/EB, um vélar og tæknilegan búnað. Slíkur útbúnaður skal fullnægja grunnkröfum um heilsuvernd og öryggi í tengslumvið hönnun og smíði véla sem nánar eru útfærðar í viðaukum sem fylgja tilskipuninni og þær skulu vera CE- merktar. Þá hafa til fyllingar nefndum grunnreglum verið settir staðlar þar sem fram kemur hvaða aðferðir hægt er að nota til að tryggja öryggi viðkomandi búnaðar. Þannig fjallar staðallinn ÍST EN 12453 sem í gildi var er búnaðurinn sem mál þetta varðar var settur upp um öryggi við notkun rafdrifinna hurða og kvað á um það meðal annars hvaða öryggisbúnaður skyldi vera tengdur slíkum búnaði til að koma íveg fyrir hættu. Búnaður sem ætlaður var til nota fyrir almenning gat samkvæmt nefndum staðli verið útbúinn á tvo vegu. Annað hvort með búnaði sem nemur að eitthvað sé á ferð við hurðina, hreyfiskynjara en þá skal fylgja búnaður til að koma í veg fyrir aðmenn kremjist í hurðargatinu og hurðin vera búin mótor sem hægt er að stilla miðað við tiltekið viðnám. Þegar búnaðurinn verður fyrir ákveðnu álagi eða viðnámi, þá stöðvast hann og fer til baka. Hinn kosturinn var að hafa búnað sem skynjar nærveru eða fyrirstöðu og tryggir þannig að undir engum kringumstæðum geti einstaklingur verið snertur af hurð á hreyfingu. Undir þetta falla til dæmis innrauðir skynjarar eða ljósagirðingar.

18. Að virtum málatilbúnaði aðila, þeim gögnum sem liggja fyrir dóminum og því sem fram kom við skoðun á umbúnaði á starfsstöð stefnda B í vettvangsgöngu er ljóst að hin umþrætta hurð var búin hreyfiskynjurum að utan og innan og mótor sem stilltur var miðað við tiltekið viðnám og stöðvaðist og sneri við er hurðin lenti á manni sem stóð kyrr í braut hurðarinnar. Varð ekki annað ráðið af þessu en að umbúnaður hurðarinnar hafi verið í samræmi við þær kröfur sem framangreindir staðlar um öryggisútbúnað rafdrifinna rennihurða áskilja. Þá er ekki fram komið að umbúnaður af þessum toga sé óvenjulegur eða hafi ríkari hættueiginleika en sambærilegur búnaður fyrir dyragötum eða á lyftum hefur endranær. Samkvæmt almennri reynslu krefst notkun og umgengni um slíkar hurðir vissrar aðgæslu á sambærilegan hátt og hurðapumpur eða hverfihurðir, þannig að þeir sem um dyr fara sýni aðgát og gæti þess að verða ekki fyrir hurðarflekunum. Eins og að framan er getið er ekki vansalaust, sérstaklega í ljósi hlutverks stefnda, B, og sérstöðu að lögum, að ekki hafi verið unnt að sýna fram á hvernig félagið sinnir viðhaldi og eftirliti með margnefndri rafdrifinni rennihurð. Hvað sem þessu líður verður ekki talið að stefnandi hafi sýnt fram á að bilun eða vanstilling hafi verið á hurðarbúnaði á móttökustöð stefnda, B hf., að [...]í Kópavogi þegar hún varð fyrir slysi þar hinn 19. nóvember 2015. Verður því að leggja til grundvallar að slys stefnanda hafi orðið vegna óhappatilviks en ekki vegna vanbúnaðar eða vanrækslu stefnda, B hf., sem telja megi saknæma. Því ber að sýkna stefndu af kröfum stefnenda en rétt þykir í ljósi atvika máls að málskostnaður milli aðila falli niður. Gjafsóknarþóknun lögmanns stefnanda þykir hæfilega ákveðin eins og greinir í dómsorði. Af hálfu stefnanda flutti málið G-kk-nf J-kk-nf lögmaður. Af hálfu stefndu flutti málið S-kvk-nf A-kvk-nf lögmaður. Málið dæmdu dómsformaðurinn, Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari, Á-kvk-nf R-kvk-nf héraðsdómari og Á-kk-nf Á-kk-nf iðnaðartæknifræðingur.

Dómsorð :

Stefndu, B hf. og Vátryggingafélag Íslands hf., eru sýknir af kröfu stefnanda, A. Málskostnaður fellur niður. Allur gjafsóknarkostnaður stefnanda greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, G-kk-ef J-kk-ef, 1.800.000 krónur.