624/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem B var veittur frestur til að leggja fram greinargerð um efnisvarnir í máli sem A hafði höfðað á hendur henni. B hafði lagt fram greinargerð um frávísunarkröfu þegar 14 vikur voru liðnar frá þingfestingu málsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að málatilbúnaður B hefði ekki verið í samræmi við 6. málslið 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem gert er að skilyrði fyrir því að heimilt sé að leggja fram greinargerð þar sem eingöngu er krafist frávísunar að hún sé lögð fram innan fjögurra vikna frá þingfestingu málsins. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 6. nóvember 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 29. október 2020 í málinu nr. E1381/2020 þar sem varnaraðilum var veittur frestur til framlagningar greinargerðar um efnisvarnir. Kæruheimild er í hlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að frestbeiðni varnaraðila verði hafnað. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

4 C, sem stefnt er til réttargæslu í málinu í héraði, hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

5 Af endurriti úr þingbók héraðsdóms er ljóst að málið var þingfest á reglulegu dómþingi Héraðsdóms Reykjaness 27. maí 2020 og er þar bókað að lögmaður hafi sótt þing af hálfu varnaraðila sem var stefnda í málinu í héraði. Af hálfu varnaraðila var þá sett fram krafa um að sóknaraðila, stefnanda í málinu í héraði, yrði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar. Boðað var til munnlegs málflutnings um ágreining vegna þeirrar kröfu 8. júní sama ár en kröfunni var hafnað með úrskurði héraðsdóms 18. sama mánaðar. Málið var tekið fyrir að nýju á reglulegu dómþingi 24. júní 2020 og þá var bókað í þingbók að stefndu fengju með samþykki stefnanda frest til að leggja fram greinargerð til 2. september 2020. Sameiginleg greinargerð varnaraðila og C, sem stefnt var til réttargæslu í héraði, var lögð fram í þinghaldi þann dag. Í greinargerðinni var einungis gerð krafa um frávísun málsins. Málið fór þá til dómstjóra til úthlutunar og var næst tekið fyrir 24. sama mánaðar þegar ákveðið var að fresta málinu til 2. október til munnlegs málflutnings um frávísunarkröfu varnaraðila. Að loknum málflutningi var ágreiningur aðila um frávísunarkröfuna tekinn til úrskurðar og var henni hafnað með úrskurði 12. október 2020. Í þinghaldinu óskaði varnaraðili eftir fresti til að leggja fram greinargerð um efnishlið málsins en af hálfu sóknaraðila var því mótmælt að slík greinargerð kæmist að í málinu og jafnframt að veittur yrði frestur í þeim tilgangi með vísan til 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991. Ákveðið var að munnlegur málflutningur um þennan ágreining aðila færi fram 21. október 2020. Að loknum málflutningi var málið tekið til úrskurðar og úrskurður kveðinn upp 29. sama mánaðar þar sem varnaraðila var veittur frestur til framlagningar greinargerðar um efnisvarnir. Sóknaraðili kærði úrskurðinn til Landsréttar sem hér er til úrlausnar.

6 Í 1. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991 er mælt fyrir um að sæki stefndi þing við þingfestingu máls í héraði eigi hann rétt á hæfilegum fresti til að taka afstöðu til krafna stefnanda og kanna framkomin gögn. Ef stefndi heldur uppi vörnum ber honum samkvæmt 2. mgr. lagaákvæðisins að leggja fram skriflega greinargerð um þær við lok frests samkvæmt 1. mgr. ákvæðisins. Stefnda ber að greina frá öllum kröfum sínum og málsástæðum í greinargerð, auk annarra atriða, svo sem nánar er rakið í 2. mgr. 99. gr. laganna. Er það því meginregla að stefndi leggi fram eina greinargerð undir rekstri einkamáls þar sem koma fram kröfur hans og málsástæður sem lúta bæði að efnisvörnum og formhlið máls.

7 Undantekningu frá meginreglunni er að finna í 6. málslið 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991, svo sem ákvæðinu var breytt með 7. gr. laga nr. 78/2015. Þar segir að krefjist stefndi þess að máli verði vísað frá dómi sé honum heimilt að leggja fram greinargerð einungis um þá kröfu, enda sé hún lögð fram innan fjögurra vikna frá þingfestingu málsins.

8 Svo sem rakið er hér að framan var mál sóknaraðila á hendur varnaraðila í héraði þingfest 27. maí 2020. Varnaraðili lagði fram greinargerð sína um frávísunarkröfu 2. september sama ár þegar 14 vikur voru liðnar frá þingfestingunni. Liggur því fyrir að málatilbúnaður varnaraðila var ekki í samræmi við ákvæði 6. málsliðar 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991 þar sem það er gert að skilyrði fyrir því að heimilt sé að leggja fram greinagerð þar sem eingöngu er krafist frávísunar að hún sé lögð fram innan fjögurra vikna frá þingfestingu málsins. Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði er engar undanþágur frá fjögurra vikna tímamarkinu að finna í 2. mgr. 99. gr. laganna. Svo sem áður er komið fram kom ákvæðið inn í lög nr. 91/1991 með 7. gr. laga nr. 78/2015 en af athugasemdum með frumvarpi til þeirra laga verður ráðið að fjögurra vikna tímafresturinn frá þingfestingu hafi þann tilgang að koma í veg fyrir að mál dragist á langinn og að sú hagkvæmni, sem að sé stefnt með ákvæðinu, snúist upp í andhverfu sína.

9 Af þingbók málsins í héraði er ljóst að ekki var bókað um greinargerðarfrest varnaraðila strax við þingfestingu 27. maí 2020. Það var ekki gert fyrr en við fyrirtöku málsins 24. næsta mánaðar. Þegar litið er til þess að framangreint undanþáguákvæði er skýrt um það við hvaða tímamark beri að miða upphaf þess fjögurra vikna frests, sem stefndi hefur til að skila greinargerð um frávísunarkröfu eingöngu, og að ekki er þar gert ráð fyrir neinni undanþágu frá fjögurra vikna tímamarkinu, er ekki unnt að fallast á þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að miða beri upphaf greinargerðarfrests varnaraðila við 24. júní 2020.

10 Varnaraðili naut aðstoðar lögmanns við rekstur málsins í héraði en af þingbók þess er ljóst að lögmaður mætti fyrir hennar hönd við allar fyrirtökur. Að því sögðu verður ekki fallist á það með varnaraðila að hún njóti ekki réttlátrar málsmeðferðar verði henni ekki veittur frekari frestur til framlagningar greinargerðar um efnisvarnir.

11 Samkvæmt framangreindu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

12 Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Varnaraðili, B, greiði sóknaraðila, A, 200.000 krónur í kærumálskostnað.