745/2022

Útdráttur

GAG, GS og HMÓ, voru ákærðir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot og skipulagða brotastarfsemi með því að hafa staðið saman að innflutningi á saltdreifara sem í voru faldir 53 lítrar af amfetamínvökva hingað til lands frá Hollandi í félagi með tveimur óþekktum erlendum aðilum, móttekið tækið og fíkniefnin og haft í vörslum sínum á nánar tilgreindri jörð og í samvinnu við óþekktan íslenskan aðila fjarlægt amfetamínvökvann úr saltdreifaranum og framleitt allt að 117,5 kg af amfetamíni í sölu- og dreifingarskyni. Ætluðum þætti hvers ákærða var nánar lýst í ákærunni. Í dómi Landsréttar kom fram að sannað teldist að GAG, GS og HMÓ hefðu sammælst um stórfellt fíkniefnalagabrot með því að GAG og HMÓ hefðu í félagi við óþekkta erlenda aðila staðið saman að innflutningi saltdreifarans til landsins þar sem falinn var amfetamínvökvi. Þá hefði GS móttekið og varslað saltdreifarann á jörð sinni.

GAG, GS og HMÓ hefðu, í samvinnu við óþekktan íslenskan aðila, staðið saman að því að amfetamínvökvinn var fjarlægður úr saltdreifaranum og úr honum framleitt amfetamín í sölu- og dreifingarskyni. Að teknu tilliti til matsgerðar dómkvadds matsmanns þótti ekki óvarlegt að leggja til grundvallar að GAG, GS og HMÓ hefðu framleitt að minnsta kosti 80,2 kg af amfetamíni. Fram kom í dómi Landsréttar að um þaulskipulagt fíkniefnalagabrot hefði verið að ræða sem framið hefði verið í ávinningsskyni. Verknaðurinn hefði verið unninn í félagsskap allra ákærðu, auk tveggja erlendra einstaklinga og óþekkts Íslendings, þar sem hver hafði sitt hlutverk.

Þótti sýnt að GAG, GS og HMÓ hefðu vitandi vits tekið ákvörðun um þátttöku í skipulagðri brotastarfsemi. Voru þeir því sakfelldir og framangreind háttsemi þeirra heimfærð til 173. gr. a og 175. gr. a almennra hegningarlaga. Jafnframt var GS, HMÓ, ÓÁH og GEB gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot, með því að hafa staðið saman að kannabisræktun í útihúsi á nánar tilgreindri jörð. Hefðu þeir sammælst um verkaskiptingu við uppsetningu, ræktun og þurrkun kannabisplantnanna í sölu- og dreifingarskyni og skipt á milli sín afrakstrinum en við leit hafði lögregla lagt hald á 6.110 gaf kannabisplöntum, 16.265 gaf maríjúana og 131 kannabisplöntu. Auk heimfærslu á háttsemi GS, HMÓ, ÓÁH og GEB til refsiákvæðis 173. gr. a almennra hegningarlaga var einnig ákært fyrir ætlaða skipulagða brotastarfsemi samkvæmt 175. gr. a sömu laga. Með dómi Landsréttar voru GS, HMÓ, ÓÁH og GEB sakfelldir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot og háttsemi þeirra heimfærð til 173. gr. a almennra hegningarlaga, en ekki þótti sýnt fram á að þeir hefðu vitandi vits tekið ákvörðun um að taka þátt í starfsemi skipulagðra brotasamtaka í skilningi 175. gr. a almennra hegningarlaga. Þá var ÓÁH enn fremur sakfelldur fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum nánar tilgreint magn fíkniefna og stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni nánar tilgreint magn ýmissa fíkniefna. Að lokum var HMÓ sakfelldur fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum nánar tilgreint magn fíkniefna. Við ákvörðun refsingar var litið 1., 3., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Ennfremur var litið til 9. töluliðar sömu málsgreinar að því er varðaði ákvörðun refsingar GS.

Refsing HMÓ og ÓÁH var ákveðin fangelsi í 10 ár, GAG og GS var gert að sæta fangelsi í 8 ár hvorum og GEB í 18 mánuði og var refsing hans bundin skilorði. Þá var fallist á kröfu um upptöku á nánar tilgreindum fíkniefnum og munum.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómarinn J-kk-nf H-kk-nf og Á-kvk-nf R-kvk-nf settur landsréttar dómari og K-kvk-nf B-kvk-nf dósent.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 23. nóvember 2022 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 15. mars 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 20. október 2022 í málinu nr. S- 3394/2022.

2

Ákæruvaldið krefst þess að frávísunarkröfum ákærðu verði hafnað. Þá krefst ákæruvaldið þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingar ákærðu og að refsing þeirra verði þyngd. Jafnframt krefst ákæruvaldið þess að staðfest verði ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku fíkniefna, saltdreifara, Rolex armbandsúrs og muna. Loks krefst ákæruvaldið þess að staðfest verði ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku bifreiðarinnar [...].

3

Ákærði, G-kk-nf A-kk-nf G-kk-nf, krefst sýknu en til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa og til frádráttar fangelsisrefsingu komi að fullu þeir dagar sem hann hefur setið í gæsluvarðhaldi. Þá krefst hann þess að hafnað verði upptöku á Rolex armbandsúri, tölvu og farsímum.

4

Ákærði, G-kk-nf S-kk-nf, krefst þess að vísað verði frá héraðsdómi þeim hluta ákæruliða I.1 og I.2 er lýtur að skipulagðri brotastarfsemi. Þá krefst hann sýknu af ákærulið I.1 en til vara að honum verði gerð vægustu viðurlög sem lög leyfa. Jafnframt krefst hann sýknu af ákærulið I.2 að því er varðar þá háttsemi sem honum er gefin að sök og lýtur að skipulagðri brotastarfsemi en að öðru leyti er þess krafist að hann verði dæmdur til vægustu viðurlaga sem lög leyfa. Loks krefst hann þess að til frádráttar fangelsisrefsingu komi að fullu þeir dagar sem hann hefur setið í gæsluvarðhaldi.

5

Ákærði, H-kk-nf M-kk-nf Ó-kk-nf, krefst þess að ákærulið I.1 verði vísað frá héraðsdómi en til vara krefst hann sýknu. Hann krefst jafnframt sýknu af heimfærslu á broti undir 175. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 í ákærulið I.2. Þá krefst hann þess að refsing hans verði milduð. Loks krefst hann þess að kröfu um upptöku á raftækjum í hans eigu verði hafnað.

6

Ákærði, Ó-kk-nf Á-kk-nf H-kk-nf, krefst vægustu refsingar sem lög leyfa og að til frádráttar fangelsisrefsingu komi að fullu þeir dagar sem hann hefur setið í gæsluvarðhaldi. Jafnframt krefst hann þess að hafnað verði upptöku á Apple i Phone, Seagate hörðum diski, Acer spjaldtölvu, fimm Apple fartölvum, tveimur USBlyklum, tveimur spjaldtölvum, Nokia spjaldtölvu, Samsung farsíma, Samsung spjaldtölvu og bifreiðinni [...].

7

Ákærði, G-kk-nf E-kk-nf B-kk-nf, krefst sýknu af broti gegn 175. gr. a almennra hegningarlaga og að refsing hans verði milduð og bundin almennu skilorði.

8

X ehf. krefst þess að hafnað verði upptöku á bifreiðinni [...].

9

Með bréfi til Landsréttar 25. maí 2023, sem lagt var fram fyrir aðalmeðferð málsins, féll ákæruvaldið frá kröfu um upptöku eftirtalinna haldlagðra muna: Blár Samsung farsími, nr. 569501 í munaskrá nr. 162475, í eigu ákærða H-kk-ef M-kk-ef, Nokia farsími, nr. 569651 í munaskrá nr. 162505, í eigu ákærða G-kk-ef A-kk-ef, Seagate harður diskur nr. 569506, Acer spjaldtölva nr. 569507, Apple fartölva nr. 569517, USB minnislykill nr. 569520, Apple fartölva nr. 569521, Apple fartölva nr. 569524, spjaldtölva nr. 569525, spjaldtölva nr. 569527, Nokia spjaldtölva nr. 569528, Apple fartölva nr. 569537, fartölva nr. 569538, i Phone nr. 569539 og Samsung spjaldtölva nr.569540, í munaskránr. 162473, allt í eigu ákærða Ó-kk-ef Á-kk-ef, og spjaldtölva nr.

Málsatvik og sönnunarfærsla

10

Atvikum málsins er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Þá er þar rakinn framburður ákærðu og vitna fyrir héraðsdómi.

11

Fyrir Landsrétt hafa verið lögð ný gögn, þar á meðal USB- lykill með afriti af Encrochat gögnum notendanna N-x-x, R-x-x, N-kvk-þgf og B-x-x, ýmsir tölvupóstar frá verjanda ákærða H-kk-ef M-kk-ef til sækjanda máls þessa 13. til 19. september 2022, skýrsla lögreglumanns A um staðsetningar ákærða G-kk-ef A-kk-ef og notandans N-x-x á Encrochat og ýmis gögn vegna aðgerða lögreglu í Ísrael tengdum tveimur einstaklingum.

12

Einnig var lögð fyrir Landsrétt matsgerð dómkvadds matsmanns, B, lektors við Lyfjafræðideild Háskóla Íslands 16. maí 2023, en hann var að beiðni ákærða G-kk-ef fenginn til að svara því hversu mikið þyngdartap gera megi ráð fyrir að verði við framleiðslu amfetamíns úr amfetamínvökva eftir að uppgufun raka og/eða þurrkun hefur átt sér stað. Að ósk ákæruvaldsins svaraði matsmaðurinn því jafnframt, að fengnum niðurstöðum um rýrnun, hvað unnt væri að búa til úr amfetamíninu mikið af efni miðað við 14% neyslustyrkleika og ef ekki væri hægt að reikna magnið var óskað eftir útreikningum miðað við eftirtalda styrkleika á 53 lítrum af amfetamínvökva: A) 25% og B) 50%. Í svari matsmanns við fyrstu spurningunni, þar sem miðað var við amfetamínvökva með 100% styrkleika, kom fram að það væri mat hans að búast mætti við því að 117,5 kg amfetamínsúlfats sem framleiða mætti úr 49,5 lítrum af amfetamínvökva myndi rýrna á bilinu 31% til 53%, eða sem næmi 36,4 kg til 62,2 kg.

Varðandi aðra spurninguna komst matsmaður að þeirri niðurstöðu að miðað við framangreinda rýrnun mætti áætla að hægt væri að framleiða á bilinu 169 kg til 324 kg af efni sem væri 14% að neyslustyrkleika. Um þriðju spurninguna sagði hann að A) gæfi allt að 15,3 kg af amfetamínsúlfati sem framleiða mætti úr 80,2 kg af efni sem væri 14% að neyslustyrkleika en B) gæfi allt að 33,3 kg af amfetamínsúlfati sem framleiða mætti 176 kg af efni úr sem væri 14% að neyslustyrkleika. Matsmaðurinn gaf vitnaskýrslu fyrir Landsrétti og staðfesti matsgerðina. Hann leiðrétti það lágmark sem greinir í svari við annarri spurningunni með þeim hætti að efnið sem framleiða mætti væri á bilinu 1 8 9 kg til 324 kg.

13

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti komu ákærðu, G-kk-nf A-kk-nf, H-kk-nf M-kk-nf og Ó-kk-nf Á-kk-nf, fyrir dóm til viðbótarskýrslugjafar en áður var spiluð upptaka af framburði þeirra við aðalmeðferð málsins í héraði. Jafnframt voru spilaðar upptökur af framburði ákærðu G-kk-ef og G-kk-ef E-kk-ef við aðalmeðferð málsins í héraði. Einnig komu lögreglumenn C, D, E og F fyrir dóm til viðbótarskýrslugjafar en áður var spiluð upptaka af framburði þeirra við aðalmeðferð málsins í héraði. Þá voru spilaðar upptökur af framburði lögreglumanna nr. G og H, I, J og K við aðalmeðferð málsins í héraði. Auk þess var spilaður hluti af skýrslu ákærða G-kk-ef hjá lögreglu 26. maí 2022 og hluti af skýrslu L hjá lögreglu 25. maí 2022. Að lokum komu M, N og lögreglumaður A fyrir dóm til skýrslugjafar, svo og eins og fram er komið B dómkvaddur matsmaður. Verður vikið að framburði ákærðu og vitna í niðurstöðukafla dómsins að því marki sem skiptir máli fyrir sönnunarmat í málinu.

Niðurstaða

Kröfur ákærðu um frávísun málsins

14

Ákærði G-kk-nf krefst þess að þeim hluta ákæruliða I.1 og I.2 sem varða skipulagða brotastarfsemi verði vísað frá héraðsdómi. Krafan er reist á því að verknaðarlýsing samkvæmt ákæru fullnægi að þessu leyti ekki þeim kröfum til skýrleika sem leiða má af c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

15

Jafnvel þótt frávísunarkrafa ákærða G-kk-ef hafi hvorki komið fram í yfirlýsingu um áfrýjun né í áfrýjunarstefnu verður tekið til skoðunar hvort þessir ákæruliðir séu nægilega skýrir til þess að dómur verði lagður á þá, enda er um að ræða atriði sem dóminum ber sjálfkrafa að gæta að, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 25. nóvember 2021 í máli nr. 28/2021. Í greinargerðum ákærðu G-kk-ef A-kk-ef, H-kk-ef M-kk-ef og G-kk-ef E-kk-ef til Landsréttar er að finna sams konar röksemdir um að verknaðarlýsingar um ætlaða skipulagða brotastarfsemi samkvæmt þeim ákæruliðum sem þá varða uppfylli ekki áskilnað 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 og kunni það að leiða til frávísunar án kröfu.

16

Samkvæmt c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 skal greina í ákæru svo glöggt sem verða má hver sú háttsemi er sem ákært er út af, hvar og hvenær brot er framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu þess til laga. Í dómaframkvæmd Hæstaréttar hafa þessi fyrirmæli verið skýrð svo að lýsing á háttsemi sem ákærða er gefin að sök í ákæru verði að vera svo greinargóð og skýr að hann geti ráðið af henni hvaða háttsemi hann er sakaður um og hvaða ákvæði refsilaga hann er talinn hafa gerst brotlegur við. Mega ekki vera slík tvímæli um hverjar sakargiftir eru að ákærða verði með réttu talið torvelt að taka afstöðu til þeirra og halda uppi vörnum. Að þessu leyti verður ákæra að vera svo skýr að dómara sé kleift af henni einni að gera sér grein fyrir hvað ákærði er sakaður um og hvernig sú háttsemi verður talin refsiverð. Ákæra verður því að leggja viðhlítandi grundvöll að saksókn svo að dómur verði lagður á málið í samræmi við ákæru enda verður ákærði ekki sakfelldur fyrir aðra hegðun en þar greinir, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008. Þá er þess að gæta að lýsing á ætlaðri refsiverðri háttsemi ákærða þarf að samsvara verknaðarlýsingu í því refsiákvæði, eða þeim refsiákvæðum, sem honum eru gefin að sök. Það veltur síðan á atvikum máls og eðli brots hvaða nánari kröfur verða gerðar til skýr leika ákæru, sbr. til dæmis dóm Hæstaréttar 2. mars 2022 í máli nr. 46/2021.

17

Samkvæmt ákærulið I.1 er ákærðu G-kk-þgf A-kk-þgf, G-kk-þgf og H-kk-þgf M-kk-þgf gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa með nánar tilgreindum hætti staðið að innflutningi á saltdreifara, sem hafði að geyma amfetamínvökva, móttekið tækið hér á landi og varslað, fjarlægt amfetamínvökvann úr saltdreifaranum og framleitt amfetamín í sölu- og dreifingarskyni. Því er nánar lýst að ákærðu G-kk-þgf A-kk-þgf og H-kk-þgf M-kk-þgf sé gefið að sök að hafa sammælst um þátttöku í starfseminni með því að skiptast á skilaboðum í gegnum samskiptaforritið Encrochat sem innihéldu fyrirmæli og leiðbeiningar um hvernig losa ætti amfetamínvökvann úr saltdreifaranum. Þáer vísað til þess að ákærði G-kk-nf hafi munnlega eða með öðrum samskiptaleiðum tekið við samskonar fyrirmælum og leiðbeiningum frá ákærða H-kk-þgf M-kk-þgf og óþekktum íslenskum aðila, vitandi vits að fleiri aðilar tóku þátt í starfseminni.

18

Í ákærulið I.2 er ákærðu G-kk-þgf, H-kk-þgf M-kk-þgf, Ó-kk-þgf Á-kk-þgf og G-kk-þgf E-kk-þgf gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa um nokkurt skeið staðið saman að kannabisræktun í útihúsi á jörðinni O. Því er nánar lýst að ákærðu hafi sammælst um verkaskiptingu við uppsetningu, ræktun, klippingu og þurrkun kannabisplantna í sölu- og dreifingarskyni og skipt á milli sín afrakstrinum. Við leit 20. maí 2022 hafi lögregla lagt hald á nánar tilgreint magn af kannabisplöntumogmaríjúana.

19

Verknaðarlýsingar samkvæmt ákæruliðum I.1 og I.2 eru taldar varða við 173. gr. a almennra hegningarlaga og 175. gr. a sömu laga um skipulagða brotastarfsemi. Í 175. gr. a almennra hegningarlaga segir að sá sem sammælist við annan mann um að fremja verknað sem varðar að minnsta kosti fjögurra ára fangelsi og framkvæmd hans er liður í starfsemi skipulagðra brotasamtaka skuli sæta fangelsi allt að fjórum árum, nema brotið varði þyngri refsingu samkvæmt öðrum ákvæðum laganna eða öðrum lögum.

Skipulögð brotasamtök eru í 2. mgr. greinarinnar skýrð þannig að um sé að ræða félagsskap þriggja eða fleiri manna sem hafi það að meginmarkmiði, beint eða óbeint í atvinnuskyni, að fremja með skipulegum hætti refsiverðan verknað sem varðar að lágmarki fjögurra ára fangelsi, eða þegar verulegur þáttur í starfseminni felst í því að fremja slíkan verknað.

20

Í fyrrgreindum ákæruliðum er því nægilega lýst hvaða háttsemi ákærðu er gefin að sök og hvaða refsiákvæði hún er talin varða við. Þá er því lýst með hvaða hætti ákæruvaldið telur að ákærðu hafi sammælst um þátttöku í skipulagðri brotastarfsemi í skilningi 175. gr. a almennra hegningarlaga. Telja verður þessa lýsingu í nægjanlegu samræmi við verknaðarlýsingu refsiákvæðisins til að ákærðu geti ráðið á hvaða grunni háttsemin sé talin varða við ákvæðið. Verður því ekki séð að lýsing í ákæru á ætlaðri þátttöku ákærðu í skipulagðri brotastarfsemi sé haldin annmörkum sem séu til þess fallnir að koma niður á möguleikum þeirra til að halda uppi vörnum. Er því ekki tilefni til að vísa málinu frá dómi á þeim grunni að fyrrnefndir ákæruliðir hafi ekki uppfyllt kröfur 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008.

21

Ákærði H-kk-nf M-kk-nf krefst þess að ákærulið I.1 verði vísað frá héraðsdómi.

Kröfuna reisir hann einkum á því að heimild frá frönskum yfirvöldum til að nýta Encrochat gögnin, sem málatilbúnaður ákæruvaldsins sé að mestu leyti byggður á, hafi ekki náð til þessa máls. Þá virðist byggt á því að óheimilt hafi verið að leggja gögnin fram fyrir dómi og líta til þeirra þegar tekin verður afstaða til sakargifta samkvæmt ákæru. Vísað er til þess að gögnunum hafi verið haldið frá ákærða við rannsókn málsins og hafi með því verið brotið gegn 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og b-lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Þá hafi gögnin ekki verið afhent ákærða eða lögð fram við þingfestingu málsins í héraði. Því er nánar lýst í greinargerð ákærða til Landsréttar að skorað hafi verið á ákæruvaldið með tölvupósti 13. september 2022 að leggja gögnin fram í málinu. Af viðbrögðum ákæruvaldsins megi ráða að gögnin hafi ekki verið í vörslum þess þegar ákæran var gefin út. Hafi verjandi ákærða fengið gögnin afhent á minnislykli við upphaf aðalmeðferðar í héraði 19. september 2022, afritað gögnin á tölvu sína og skilað minnislyklinum til ákæruvaldsins sem hafi lagt sama minnislykil fram í málinu við upphaf aðalmeðferðar. Jafnframt er bent á að af gögnunum verði ekki með nokkru móti ráðið frá hverjum þau stafi og hvernig þau séu tilkomin. Gögnin séu því með öllu ónothæf sem sönnunargögn í dómsmáli. Við skoðun gagnanna hafi komið í ljós að þau hafi verið á E xcel- formi og algjörlega óvarin þannig að unnt hafi verið að breyta þeim. Það hafi verjandi ákærða sannreynt með því að breyta lykilorði notandans Residentkillerog skilaboðum sem eigi að vera rafræn samskipti á milli notendanna Nuclearfork og Residentkiller.

22

Samkvæmt gögnum málsins var Encrochat gagnanna upphaflega aflað af frönskum lögregluyfirvöldum á grundvelli dómsúrskurðar og heimilaði þarlendur dómari íslenskum yfirvöldum notkun gagnanna innan ramma beiðni um gagnkvæma aðstoð sem var heimiluð með tilliti til „sérhverrar rannsóknar“ sem miðar að dómsmeðferð, saksókn, rannsókn eða dómsúrskurði á vegum íslenskra yfirvalda. Að þessu virtu verður ekki fallist á að heimild til notkunar gagnanna sé bundin við heimfærslu til refsiákvæða eða tiltekin lögreglumál, en til þess hefur ákærði H-kk-nf M-kk-nf vísað.

Ráðið verður af gögnum málsins að Encrochat gögnin hafi borist lögreglunni fyrir tilstilli Europol og verið vistuð á lokuðu aðgangsstýrðu svæði. Fyrir liggur að við rannsókn málsins nýtti lögreglan frumgögnin, svo sem þannig að samskipti sem vörðuðu tiltekna notendur Encrochat forritsins voru tekin saman og unnar skýrslur sem byggðar voru á gögnunum. Þessar samantektir og skýrslur lögreglu hafa frá upphafi verið meðal gagna málsins.

23

Vegna athugasemda ákærða H-kk-ef M-kk-ef um að hann hafi ekki fengið Encrochat gögnin afhent við rannsókn málsins skal tekið fram að samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 skal verjandi jafnskjótt og unnt er fá afrit af öllum skjölum máls sem varða skjólstæðing hans, svo og aðstöðu til að kynna sér önnur gögn málsins. Í dómaframkvæmd hefur því verið slegið föstu að skylda til afhendingar skjala máls nái aðeins til afhendingar skjala á pappírsformi, sbr. dóm Hæstaréttar 21. september 2009 í máli nr. 495/2009 og úrskurð Landsréttar 24. október 2022 í máli nr. 640/2022. Hins vegar er verjendum veittur aðgangur að gögnum á stafrænu formi á starfsstöð viðkomandi lögreglustjóra eða héraðssaksóknara sé beiðni um slíkt sett fram. Þá liggur fyrir að verjandi ákærða átti þess kost að fá aðgang að þeim gögnum sem um ræðir á meðan málið var til meðferðar hjá lögreglu og ákæruvaldi.

24

Frávísunarkrafa ákærða H-kk-ef M-kk-ef er jafnframt reist á því að óheimilt hafi verið að leggja Encrochat gögnin fram fyrir dómi og reisa málatilbúnað ákæruvaldsins á þeim. Til þess er að líta að ákæruvaldið leggur fram þau skjöl og önnur sönnunargögn sem aflað hefur verið við rannsókn og hafa sönnunargildi að mati þess, sbr. 2. mgr. 134. gr. laga nr. 88/2008. Framlagning gagna fyrir dómi getur því ekki ein og sér leitt til frávísunar, en sem endranær verður tekin afstaða til sönnunargildis einstakra sönnunargagna við efnislega úrlausn málsins og koma þá til skoðunar fyrrgreindar röksemdir ákærða sem lúta að gildi Encrochat gagnanna.

25

Að öðru leyti eru engir þeir annmarkar á meðferð málsins hjá lögreglu, ákæruvaldi eða fyrir dómi sem geta valdið frávísun málsins frá dómi án kröfu.

I. kafli ákæru

Ákæruliður I.1

26

Samkvæmt ákærulið I.1 er ákærðu G-kk-þgf A-kk-þgf, G-kk-þgf og H-kk-þgf M-kk-þgf gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa í byrjun árs 2020 staðið saman að innflutningi á saltdreifara sem í voru faldir 53 lítrar af amfetamínvökva hingað til lands frá Hollandi í félagi með tveimur óþekktum erlendum aðilum, móttekið tækið og fíkniefnin og haft í vörslum sínum á O og í samvinnu við óþekktan íslenskan aðila fjarlægt amfetamínvökvann úr saltdreifaranum og framleitt allt að 117,5 kg af amfetamíni í sölu- og dreifingarskyni. Ætluðum þætti hvers ákærða er nánar lýst þannig að ákærðu G-kk-nf A-kk-nf og H-kk-nf M-kk-nf hafi sammælst um þátttöku í starfseminni með því að skiptast á skilaboðum í gegnum Encrochat samskiptaforritið sem höfðu að geyma fyrirmæli og leiðbeiningar um hvernig losa ætti amfetamínvökvann úr saltdreifaranum, en ákærði G-kk-nf hafi tekið munnlega eða í gegnum aðrar samskiptaleiðir við samskonar fyrirmælum og leiðbeiningum frá ákærða H-kk-þgf M-kk-þgf og óþekktum íslenskum aðila, vitandi vits að fleiri aðilar hafi tekið þátt í starfseminni.

27

Verknaðarlýsingin er talin varða við 173. gr. a og 175. gr. a almennra hegningarlaga.

Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á þá heimfærslu til refsiákvæða. Ákærðu G-kk-nf A-kk-nf og H-kk-nf M-kk-nf krefjast sýknu af þessum ákærulið. Ákærði G-kk-nf hefur játað að hafa tekið við saltdreifaranum og haft í vörslum sínum og að hafa átt þátt í að fjarlægja amfetamín vökva úr honumen byggir að öðru leyti á því að hann hafi ekki tekið þátt í þeirri háttsemi sem ákært er fyrir. Ákærðu hafna því að ætluð háttsemi þeirra varði við 175. gr. a almennra hegningarlaga.

28

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi er upphaf máls þessa að rekja til þess að lögreglu bárust frá Europol gögn og upplýsingar um samskipti manna á dulkóðaða samskiptaforritinu Encrochat. Ráðið verður af gögnum málsins að forritið hafi verið notað af einstaklingum og hópum um allan heim sem taldir eru tengjast skipulagðri brotastarfsemi. Með notkun forritsins hafi ætlunin verið að notendur gætu átt nafnlaus og örugg samskipti á milli landa án þess að yfirvöld gætu hlustað, hljóðritað eða afritað samskiptin. Til að njóta nafnleyndar hafi notendur ekki verið auðkenndir með raunverulegum nöfnum heldur tilbúnum notendanöfnum sem þeir hafi annaðhvort valið sjálfir eða verið úthlutað af þjónustuaðilanum.

29

Samskiptin sem lögreglu bárust náðu yfir tímabilið 28. mars til 5. júní 2020 og voru á milli notendanna N-x-x, R-x-x, N-kvk-þgf og B-x-x. Þau voru að hluta til á íslensku og gáfu til kynna skipulag við innflutning á amfetamínvökva hingað til lands til framleiðslu amfetamíns. Í samskiptunum kom meðal annars fram að efnin væru falin í saltdreifara sem hefðiverið fluttur til landsins snemma árs 2020 og væri staðsettur á sveitabæ. Enn fremur var þar að finna upplýsingar um vörur og tæki sem þurfti til að ná amfetamínvökvanumúrsaltdreifaranum og leiðbeiningar um framleiðslu amfetamíns.

30

Vitnið lögreglumaður C gaf skýrslu fyrir Landsrétti og staðfesti aðhafa verið daglegur stjórnandi vinnuhóps vegna Encrochat gagnanna. Í þeim hópi hafi upphaflega átt að vera 10 manns en þeim fækkað í sex til átta. Lýsti vitnið því að lögreglunni hefðu verið send frumgögnin semhefðu verið vistuð og geymd á lokuðu svæði. Greinendur hefðu fengið afrit af frumgögnunum til að vinna með. Taldi vitnið að ekki hefðu fleiri en fjórir starfsmenn haft aðgang að frumgögnunum.

31

Eins og áður er fram komið telur ákærði H-kk-nf M-kk-nf að ekki sé heimilt að líta til Encrochat gagnanna, meðal annars þar sem ekki verði ráðið frá hverjum þau stafi.

Áður hefur verið rakið hvernig gögnin bárust lögreglu hér á landi, með hvaða hætti þau voru vistuð og nýtt við rannsókn málsins. Að virtum aðdraganda þess að gögnin bárust lögreglu og upplýsingum um vistun þeirra er ekkert fram komið sem gefur tilefni til þess að ætla að gögnin séu óáreiðanleg þannig að ekki verði á þeim byggt við úrlausn um sakargiftir samkvæmt ákæru. Breytir þar engu þótt verjandi ákærða hafi fengið afrit af gögnunum á E xcel- formi og breytt þeim að vild. Verður því ekki fallist á að uppruni gagnanna sé óljós eða að gögnin séu ónothæf sem sönnunargögn í máli þessu. Litið verður til þessara gagna líkt og annarra sönnunargagna við sönnunarmatið.

32

Samkvæmt gögnum málsins sem varða notandann N-x-x á Encrochat var hann í samskiptum við aðra notendur sem ná yfir tímabilið 28. mars til 5. júní 2020. Varða samskiptin saltdreifara, sem hafði verið verið fluttur hingað til lands, með amfetamínvökva og framleiðslu amfetamíns. Þau samskipti N-x-x sem talin voru tengjast málinu voru einkum á íslensku við notandann R-x-x og á ensku við notandann N-kvk-þf. Notandinn N-x-nf var síðan í samskiptum við B-x-x.

Þau gögn sem varða notandann N-x-x voru einkum rituð samskipti, ljósmyndir, staðsetningar, upplýsingar um tengiliði, símtalaskrá og minnispunktar. Þá liggja fyrir upplýsingar um tengiliðaskrá og minnispunkta notandans N-kvk-þgf. Þar má sjá að N-kvk-nf er með tengiliðinn N-x-x sem hann hafði tengt við gælunafnið „ b londie“. Þá má í minnispunktum notandans finna dálk sem ber heitið „Signal contacts“ þar sem „blondie“ er skráður fyrir tveimur símanúmerum. Lögregla kveðst hafa til margra ára haft upplýsingar um að ákærði G-kk-nf A-kk-nf sé kallaður L-kk-nf og jafnframt að hann sé nefndur ljósi, ljóshærði eða „blondie“ vegna háralitar hans og útlits.

33

Jafnframt leiddi rannsókn lögreglu í ljós að lykilorð notandans N-x-x í Encrochat og í minnispunkta var „abbydead 1991“ og „abbydead“. Rannsókn á fartölvu ákærða G-kk-ef A-kk-ef leiddi í ljós að lykilorð vegna aðgangs að tölvunni var „Abby Dead“. Þá liggur fyrir að ákærði æfir bardagaíþróttina brasilískt jiujitsu en í samskiptum notandans N-x-x kemur ítrekað fram að hann æfi sömu íþrótt. Í samskiptum N-x-x við N-kvk-þf 31. mars 2020 kom fram að hann hefði æft allan daginn og komið upp æfingaaðstöðu á heimili sínu. Í haldlögðum síma ákærða G-kk-ef A-kk-ef fundust myndir frá sama degi þar sem sjá mátti hann æfa íþróttina á heimili sínu ásamt fleirum. Enn fremur kom fram í samskiptum N-x-x við R-x-x 27. apríl 2020 að hann væri í Tælandi en vonaðist til þess að geta ferðast til Evrópu í júlí. Gögn málsins bera með sér að ákærði hafi ferðast 20. júlí 2020 frá

Tælandi til Sviss.

34

Fyrir Landsrétt hefur verið lögð skýrsla 10. maí 2023 sem lögreglumaður A vann.

Hún hefur að geyma upplýsingar um staðsetningar ákærða G-kk-ef A-kk-ef og staðsetningar notandans N-x-x á Encrochat. Í Encrochat gögnum þess notanda var að finna alls 1.174 hnitsetningar í Tælandi á tímabilinu 5. apríl til 5. júní 2020.

Við skoðun á hnitunum kom í ljós að í raun væri um að ræða 20 staðsetningar. Við skoðun á farsíma ákærða G-kk-ef A-kk-ef mátti sjá fjölda hnitsettra ljósmynda en af þeim mátti greina fjórar staðsetningar þar sem hann hefur haldið til. Vitnið lögreglumaður A staðfesti fyrir Landsrétti framangreinda skýrslu. Í viðbótarskýrslu fyrir Landsrétti staðfesti ákærði G-kk-nf A-kk-nf að hann hefði haldið til á svipuðu svæði í Tælandi og vísað væri til í skýrslunni.

35

Samkvæmt gögnum málsins sem varða Residentkiller á Encrochat var hann meðal þeirra notenda sem átti samskipti við notandann N-x-x, meðal annarsá íslensku, í tengslum við saltdreifara sem var fluttur til landsins með vökva til framleiðslu á fíkniefnum. Í samskiptunum kom meðal annars fram að salt dreifarinn væri staðsettur á sveitabæ og var þar jafnframt að finna leiðbeiningar um kaup á vörum sem þörf væri á til þess að ná vökvanum úr saltdreifaranum.

36

Rannsókn lögreglu leiddi í ljós að lykilorð notandans Residentkiller á Encrochat var „ 221122 hmo“. Þegar ákærði H-kk-nf M-kk-nf var handtekinn í tengslum við rannsókn málsins 20. maí 2022 voru farsímar í fórum hans haldlagðir og afritaðir. Rannsókn á einum símanum sýndi að lykilorðið var „ 2211“ eða að hluta til sama lykilorð og R-x-x notaði að Encrochat. Þá sýndi skoðun ásta ðsetningarpunktum í Encrochat gögnunum frá þeim farsíma sem hýsti Residentkiller að 200 af 324 punktum voru í miðborg Reykjavíkur, mest á sendi við Lindargötu sem þjónar [...] þar sem ákærði H-kk-nf M-kk-nf er búsettur. Rannsóknin sýndi einnig að 11. apríl Þann dag var einnig notkun á síma ákærða H-kk-ef M-kk-ef á sama svæði. Fyrir liggur að ákærði H-kk-nf M-kk-nf þekkti ákærða G-kk-þf og sýnir greining lögreglu á farsímagögnum hins fyrrnefnda tengingar við jörðina O og talsverð samskipti á milli ákærðu á þeim tíma sem um ræðir.

37

Jafnframt liggja fyrir samskipti á milli notendanna R-x-x og N-x-x á Encrochat á tímabilinu 28. mars til 27. apríl 2020 sem snúast um hvaða hluti þurfi til framleiðslu á fíkniefnum. Meðal annars spurði notandinn N-x-x notandann R-x-x hvort lyftari væri á staðnum og fékk þau svör að svo væri ekki en að keyptir hefðu verið fjórir stórir tjakkar til að lyfta tækinu. Einnig spurði notandinn N-x-x hvort „félaginn væri slakur í sveitinni“ og fékk þau svör daginn eftir að svo væri. Þriðjudaginn 7. apríl 2020 sendi notandinn N-x-x notandanum R-x-x lista yfir það sem þyrfti að útvega, meðal annars lyftara, stálskurðarskífu, eina spýtu, mælikönnur, fötur, metanól, sýru, lítið prik til að hræra spíttið, vigt og „ zip- lock“ poka. Þá tók N-x-x fram að hans maður færi í „að taka þetta úr og vinna“ en hann vildi koma honum af stað í verkið á mánudag. Svaraði R-x-x því til að þeir yrðu í sambandi á morgun. Fyrirliggjandi símagögn staðfesta að ákærði H-kk-nf M-kk-nf var meðal annars í símasambandi við ákærða G-kk-þf dagana 1., 3., 5., 6., 7., 8., 11., 12., 13., 14., 15. og 16. apríl 2020. Jafnframt sýna gögn málsins að ákærðu G-kk-nf og H-kk-nf M-kk-nf voru í nær daglegu sambandi á tímabilinu 9. mars 2020 til 7. janúar 2021.

38

Í gögnum málsins eru myndir af ákærða H-kk-þgf M-kk-þgf í verslun [...] 15. apríl 2020 þar sem hann keypti þrjár hvítar fimm lítra fötur, fjórar stálskurðarskífur, fimm hvítar 10 lítra fötur og vettlinga. Þá keypti hann eina spýtu í timburverslun [...]. Um er að ræða hluta af þeim vörum sem Nuclearfork hafði óskað eftir að Residentkiller myndi kaupa og fyrrgreind samskipti lýsa.

39

Samkvæmt gögnum málsins má sjá að 15. apríl 2020 sendi N-x-x notandanum N-kvk-þgf upplýsingar um að maður á hans vegum væri á leiðinni að bóndabænum til að taka ljósmyndir. Síðar sama dag sendi R-x-x ljósmyndir af saltdreifaranum til Nuclearfork í gegnum Encrochat sem báru með sér að salt dreifarinn væri í skemmu að O. Símagögn sýndu að ákærði H-kk-nf M-kk-nf hafði farið austur fyrir fjall þennan dag og tengdist sími hans meðal annars sendi sem þjónar O. Jafnframt voru sendar ýmsar aðrar myndir á milli notendanna sem sýndu aðgerðir að O á því tímabili sem um ræðir.

40

Þá er til þess að líta að rannsókn á síma sem ákærði H-kk-nf M-kk-nf hafði í fórum sínum við handtöku sýndi að hann var með íslenskt símanúmer ákærða G-kk-ef A-kk-ef vistað í tengiliðaskrá undir nafninu L-kk-nf. Í minnispunktum í Encrochat gögnum notandans N-x-x virðist vera bókhald yfir greiðslur frá aðila sem er nefndur „Doom“, en ráðið verður af gögnum málsins að þekkt gælunafn ákærða H-kk-ef M-kk-ef sé „D-kk-nf D-kk-nf“.

41

Samkvæmt því sem nú hefur verið rakið, gögnum málsinsog forsendum hins áfrýjaða dóms að öðru leyti verður að telja sannað svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði G-kk-nf A-kk-nf sé notandinn Nuclearfork á Encrochat og ákærði H-kk-nf M-kk-nf notandinn Residentkiller. Jafnframt telst sannað að þeir hafi ásamt ákærða G-kk-þgf sammælst um stórfellt fíkniefnalagabrot með því að ákærðu G-kk-nf A-kk-nf og H-kk-nf M-kk-nf hafi í félagi við óþekkta erlenda aðila staðið saman að innflutningi saltdreifarans til landsins þar sem falinn var amfetamínvökvi. Þá hafi ákærði G-kk-nf móttekið og varslað saltdreifarann á jörðinni O. Einnig telst sannað að ákærðu, í samvinnu við óþekktan íslenskan aðila, hafi staðið saman að því að amfetamínvökvinn var fjarlægður úr saltdreifaranum og úr honum framleitt amfetamín í sölu- og dreifingarskyni.

42

Samkvæmt ákæru er ákærðu gefið að sök að hafa framleitt allt að 117,5 kg af amfetamíni úr 53 lítrum af amfetamínvökva í sölu- og dreifingarskyni. Ítarleg samskipti í Encrochat, sem lutu að aðgerðum þegar vökvinn var fjarlægður úr saltdreifaranum, styðja að um hafi verið að ræða tilgreint magn af amfetamínvökva.

Þá má sjá af sömu samskiptum, framburði ákærða G-kk-ef og öðrum gögnum að amfetamín var framleitt á jörðinni O. Samkvæmt matsgerð B, dómkvadds matsmanns, sem áður hefur verið vísað til, var talið að væri miðað við hreinan amfetamínvökva með 100% styrkleika hefði verið unnt að framleiða á bilinu 189 kg til 324 kg af amfetamíni sem hefði 14% neyslustyrkleika og hafði þá verið tekið tillit til rýrnunar.

Væri miðað við amfetamínvökva með 25% styrkleika mætti framleiða allt að 80,2 kg af amfetamíni sem hefði 14% neyslustyrkleika. Væri miðað við amfetamínvökva með 50% styrkleika mætti framleiða allt að 174,6 kg af efni sem hefði 14% neyslustyrkleika. Ekki liggur fyrir hver var styrkleiki þess amfetamínvökva sem var fluttur inn í saltdreifaranum og verða ákærðu að njóta vafans í þeim efnum. Að öllu virtu þykir ekki óvarlegt að leggja til grundvallar að ákærðu hafi framleitt að minnsta kosti 80,2 kg af amfetamíni.

43

Brot ákærðu samkvæmt ákærulið I.1 eru sem fyrr segir talin varða við 173. gr. a almennra hegningarlaga og 175. gr. a sömu laga.

44

Í 1. mgr. 175. gr. a almennra hegningarlaga segir að sá sem sammælist við annan mann um að fremja verknað sem varðar að minnsta kosti fjögurra ára fangelsi og framkvæmd hans er liður í starfsemi skipulagðra brotasamtaka skuli sæta fangelsi allt að fjórum árum, nema brotið varði þyngri refsingu samkvæmt öðrum ákvæðum laganna eða öðrum lögum. Skipulögð brotasamtök eru í 2. mgr. greinarinnar skýrð þannig að um sé að ræða félagsskap þriggja eða fleiri manna sem hafi það að meginmarkmiði, beint eða óbeint í atvinnuskyni, að fremja með skipulegum hætti refsiverðan verknað sem varðar að lágmarki fjögurra ára fangelsi, eða þegar verulegur þáttur í starfseminni felst í því að fremja slíkan verknað.

45

Fyrrgreint ákvæði var lögfest með 5. gr. laga nr. 149/2009 um breytingu á almennum hegningarlögum í tengslum við fullgildingu á samningi Sameinuðu þjóðanna gegn fjölþjóðlegri skipulagðri brotastarfsemi (Palermó- samningurinn), eins og rakið er í athugasemdum með frumvarpi til laganna. Í athugasemdum við ákvæðið segir meðal annars að áskilið sé að maður sammælist við annan mann um að fremja verknað sem varðar minnst fjögurra ára fangelsi, en sú afmörkun sé byggð á samningnum. Tekið er fram að við nánari túlkun á hlutræna efnisskilyrðinu um sammæli manna verði að horfa til þess hvort maður hafi vitandi vits tekið þá ákvörðun að taka virkan þátt í starfsemi skipulagðra brotasamtaka með því að fremja verknað sem fullnægir framangreindum skilyrðum og framkvæmd verknaðarins er liður í starfsemi slíkra samtaka eins og þau eru skilgreind í 2. mgr. ákvæðisins. Þá er áskilið að tilvist og mótun félagsskaparins sé ekki tilviljunarkennd heldur sé um að ræða meðvitað samstarf á milli þriggja eða fleiri manna um skipulega framkvæmd refsiverðra verka sem fullnægja framangreindum skilyrðum eða að verulegur þáttur í starfseminni felist í því að fremja slíkan verknað.

46

Samkvæmt því sem rakið hefur verið um samskipti ákærðu og athafnir var um þaulskipulagt fíkniefnalagabrot að ræða sem framið var í ávinningsskyni.

Verknaðurinn var unninn í félagsskap allra ákærðu, auk tveggja erlendra einstaklinga og óþekkts Íslendings, þar sem hver hafði sitt hlutverk. Af framburði ákærða G-kk-ef hjá lögreglu og fyrir héraðsdómi þykir ljóst að hann hafi verið meðvitaður um þátt annarra í brotinu og að markmiðið með því var framleiðsla umtalsverðs magns fíkniefna í ávinningsskyni. Þykir því sýnt fram á að allir ákærðu hafi vitandi vits tekið ákvörðun um þátttöku í skipulagðri brotastarfsemi í skilningi 1. mgr. 175. gr. a almennra hegningarlaga. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður sakfelling ákærðu G-kk-ef A-kk-ef, G-kk-ef og H-kk-ef M-kk-ef samkvæmt ákærulið I.1 staðfest og heimfærsla háttsemi þeirra til 173. gr. a og 175. gr. a almennra hegningarlaga.

Ákæruliður I.2

47

Í ákærulið I.2 er ákærðu G-kk-þgf, H-kk-þgf M-kk-þgf, Ó-kk-þgf Á-kk-þgf og G-kk-þgf E-kk-þgf gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa staðið saman að kannabisræktun í útihúsi á jörðinni O. Hafi ákærðu sammælst um verkaskiptingu við uppsetningu, ræktun og þurrkun kannabisplantnanna í sölu- og dreifingarskyni og skipt á milli sín afrakstrinum. T ekið er fram að við leit 20. maí 2022 hafi lögregla lagt hald á 6.110 g af kannabisplöntum, 16.265 gaf marí júana og 131 kannabisplöntu. Auk heimfærslu á háttsemi ákærðu samkvæmt þessum ákærulið til refsiákvæðis 173. gr. a almennra hegningarlaga er einnig ákært fyrir ætlaða skipulagða brotastarfsemi samkvæmt 175. gr. a sömu laga.

48

Ákærðu hafa allir játað sök samkvæmt þessum ákærulið og lýstu því fyrir héraðsdómi hver þáttur hvers og eins hefði verið í ræktuninni og afrakstri hennar. Ákærðu aðrir en G-kk-nf hafa dregið það magn í efa sem fannst við leit lögreglu og ákært er fyrir.

Þá hafna ákærðu því að ákvæði 175. gr. a almennra hegningarlaga eigi við um brotið.

49

Í framburði ákærða G-kk-ef fyrir héraðsdómi kom fram að hans hlutur í ræktuninni hefði verið að leggja til húsnæði, vökva plönturnar og klippa þær. Kvaðst ákærði hafa unnið að ræktuninni með ákærðu H-kk-þgf M-kk-þgf, Ó-kk-þgf Á-kk-þgf og G-kk-þgf E-kk-þgf. Þegar ákærði G-kk-nf var inntur eftir því hvernig þetta hefði komið til og hver hefði fengið hann til verksins vísaði hann til þess að það hefðu verið ákærðu H-kk-nf M-kk-nf og Ó-kk-nf Á-kk-nf en að ákærði G-kk-nf E-kk-nf hefði síðar komið að ræktuninni sem „sérfræðingur“ þar sem ræktunin hefði gengið illa.

50

Ákærði H-kk-nf M-kk-nf kvaðst fyrir héraðsdómi hafa bent ákærða G-kk-þgf á að fara út í hamprækt vorið 2019 en ekkert hafi orðið úr því. Umræðan hefði þróast út í það að ákærði G-kk-nf ætti gott húsnæði fyrir kannabisræktun. Ákærði H-kk-nf M-kk-nf sagði ákærða Ó-kk-þf Á-kk-þf hafa komið inn í ræktunina á seinni stigum og svo „einhver strákur sem heitir G-kk-nf minnir mig, hann var fenginn svona á síðustu stigum málsins því við vorum í tómu veseni með þetta. Þetta var alltaf að mygla og eyðileggjast og hann átti að koma þarna inn sem leiðbeinandi í því að reyna að koma í veg fyrir það.“

Ákærði H-kk-nf M-kk-nf sagði hann og ákærða Ó-kk-þf Á-kk-þf hafa verið kunningja og vini til 30 ára, en ákærða G-kk-nf E-kk-nf hefði hann ekki þekkt og kvaðst halda að hann hefði komið að ræktuninni með ákærða Ó-kk-þgf Á-kk-þgf. Um verkaskiptingu milli ákærðu bar ákærði H-kk-nf M-kk-nf að ákærðu G-kk-nf og Ó-kk-nf Á-kk-nf hefðu sett plönturnar niður en hann og ákærði G-kk-nf E-kk-nf komið síðar og klippt þær. Ákærði Ó-kk-nf Á-kk-nf hefði reddað þeim búnaði sem til þurfti en ákærði H-kk-nf M-kk-nf kvaðst ekki vita hver hefði komið með plönturnar. Í framburði ákærða Ó-kk-ef Á-kk-ef kom fram að hann og ákærðu H-kk-nf M-kk-nf og G-kk-nf hefðu staðið saman að ræktuninni frá upphafi, en hann hefði fengið ákærða G-kk-þf E-kk-þf inn í þetta síðar. Í framburði ákærða G-kk-ef E-kk-ef kom fram að ákærði Ó-kk-nf Á-kk-nf hefði beðið hann um að taka að sér það hlutverk að fylgjast með kannabisplöntunum og gefa upplýsingar um næringu þeirra og bæta úr því sem hægt væri. Hefði ræktunin verið komin af stað þegar ákærði G-kk-nf E-kk-nf kom að henni með þeim hætti sem hann lýsti fyrir héraðsdómi.

51

Samkvæmt því sem að framan greinir verður lagt til grundvallar að ákærðu G-kk-nf, H-kk-nf M-kk-nf og Ó-kk-nf Á-kk-nf hafi komið kannabisræktun á jörðinni O á fót og annast hana. Ákærði G-kk-nf E-kk-nf hafi komið síðar að ræktuninni að beiðni ákærða Ó-kk-ef Á-kk-ef, sem einn þekkti til hans, og fékk hann til að freista þess að bæta úr því sem aflaga fór í ræktuninni. Öðrum upplýsingum eða gögnum er ekki til að dreifa um aðdraganda ræktunarinnar.

52

Að framan eru að nokkru raktar athugasemdir með frumvarpi sem varð að lögum nr. 149/2009 um breytingu á almennum hegningarlögum þegar lögfest var ákvæði 175. gr. a um skipulagða brotastarfsemi, þar á meðal að við túlkun um sammæli manna verði að horfa til þess hvort maður hafi vitandi vits tekið þá ákvörðun að taka virkan þátt í starfsemi skipulagðra brotasamtaka með því að fremja verknað sem fullnægir skilyrðum ákvæðisins og sé liður í starfsemi slíkra samtaka.

53

Þegar litið er til tengsla ákærðu innbyrðis og takmarkaðra upplýsinga um samskipti þeirra verður að líta svo á að félagsskapur þeirra allra hafi verið tilviljunarkenndur.

Þykir því ekki hafa verið sýnt fram á að ákærðu hafi vitandi vits tekið ákvörðun um að taka þátt í starfsemi skipulagðra brotasamtaka í skilningi ákvæðis 175. gr. a almennra hegningarlaga að því er varðar brot samkvæmt ákærulið I.2.

54

Ákærðu G-kk-nf, H-kk-nf M-kk-nf og G-kk-nf E-kk-nf hafa gert athugasemdir við magn og gæði þeirra fíkniefna sem lagt var hald á að O. Meðal gagna málsins eru efnaskýrslur og matsgerð frá Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði við Háskóla Íslands þar sem meðal annars er gerð grein fyrir magni og eiginleikum haldlagðra efna. Í framburði P, sérfræðings hjá tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, fyrir héraðsdómi, var fullyrt að um hefði verið að ræða kannabisefni. Það fær jafnframt stoð í matsgerð V-kk-ef Á-kk-ef, verkefnastjóra hjá fyrrgreindri rannsóknastofu, og framburði hans fyrir héraðsdómi. Þá kom með skýrum hætti fram í framburði P að ef efnin hefðu verið óvenjuleg eða mygluð hefði þess verið getið í efnaskýrslu. Jafnframt liggur ekki annað fyrir en að þau fíkniefni sem fundust á vettvangi hafi tilheyrt þeirri ræktun ákærðu sem þá stóð yfir.

55

Samkvæmt framangreindu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, þar á meðal um magn haldlagðra fíkniefna, verður staðfest sú niðurstaða að sakfella ákærðu G-kk-þf, H-kk-þf M-kk-þf, Ó-kk-þf Á-kk-þf og G-kk-þf E-kk-þf fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot sem lýst er í ákærulið I.2 og heimfærsla þess til 173. gr. a almennra hegningarlaga.

II. kafli ákæru

56

Í II. kafla ákæru er ákærða Ó-kk-þgf Á-kk-þgf gefið að sök fíkniefnalagabrot sem nánar er lýst í ákæruliðum II.1, II.2, II.3 og II.4, þar af er um að ræða stórfelld fíkniefnalagabrot í ákæruliðum II.1 og II.4. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður niðurstaða hans staðfest um sakfellingu ákærða Ó-kk-ef Á-kk-ef og heimfærslu brota hans til refsiákvæða.

III. kafli ákæru

57

Í III. kafla ákæru er ákærða H-kk-þgf M-kk-þgf gefið að sök vörslur fíkniefna sem lýst er nánar í þessum kafla ákæru. Ákærði hefur játað brotið og unir niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu. Kemur sakfelling hans ekki til endurskoðunar fyrir Landsrétti.

Ákvörðun refsingar

58

Sakaferill ákærðu er rakinn í hinum áfrýjaða dómi. Við ákvörðun refsingar ákærðu verður að líta til þess að þau brot samkvæmt ákæruliðum I.1 og I.2, sem ákærðu eru sakfelldir fyrir, varða framleiðslu á miklu magni fíkniefna í sölu- og dreifingarskyni og horfir það til refsiþyngingar. Þá var um að ræða samverknað ákærðu, sbr. 2. mgr. misjöfnum hætti. Var ásetningur ákærðu einbeittur. Brot ákærðu G-kk-ef A-kk-ef, G-kk-ef og H-kk-ef M-kk-ef sem lýst er í ákærulið I.1 var þaulskipulagt og liður í starfsemi skipulagðra brotasamtaka. Aðrir ákærðu en G-kk-nf eiga sér ekki málsbætur en hann skýrði hreinskilnislega frá sínum þætti í brotunum. Þá hafði greinargóður framburður ákærða G-kk-ef hjá lögreglu þýðingu við að upplýsa um brot hans og aðild annarra að brotunum. Við ákvörðun refsingar ákærðu verður einnig litið til 1., 3., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Ennfremur verður litið til 9. töluliðar sömu málsgreinar að því er varðar ákvörðun refsingar ákærða G-kk-ef.

Þá liggur fyrir að allir ákærðu játuðu sakargiftir samkvæmt ákærulið I.2, en aðrir en ákærði Ó-kk-nf Á-kk-nf gerðu athugasemdir við magn haldlagðra fíkniefna samkvæmt ákæru. Að öllu framangreindu virtu verður ákærðu H-kk-þgf M-kk-þgf og Ó-kk-þgf Á-kk-þgf gert að sæta fangelsi í 10 ár hvorum, ákærðu G-kk-þgf A-kk-þgf og G-kk-þgf gert að sæta fangelsi í 8 ár hvorum og ákærða G-kk-nf E-kk-þgf í 18 mánuði. Verður refsing hans bundin skilorði eins og greinir í dómsorði. Ekki kemur til álita að binda refsingu annarra ákærðu en G-kk-ef E-kk-ef skilorði, hvorki í heild né að hluta. Samkvæmt 76. gr. almennra hegningarlaga skal draga frá refsingu gæsluvarðhald sem ákærðu hafa sætt vegna málsins að fullri dagatölu eins og nánar greinir í dómsorði, einnig í tilviki ákærða G-kk-ef E-kk-ef, komi til fullnustu dæmdrar refsingar hans.

Kröfur um upptöku

59

Í kjölfar þess að ákærði Ó-kk-nf Á-kk-nf var handtekinn 20. maí 2022 lagði lögregla hald á bifreiðina [...] sem hann ók. Bifreiðin er í eigu X ehf., en skráður umráðamaður hennar var N, [...] Ó-kk-ef Á-kk-ef. Krafist er upptöku á bifreiðinni og er kröfunni aðallega beint að ákærða Ó-kk-þgf Á-kk-þgf en til vara að X ehf. Þeir mótmæla báðir kröfunni sem fallist var á með hinum áfrýjaða dómi og vísa til þess að ákærði sé ekki eigandi bifreiðarinnar heldur X ehf. Þá vísar X ehf. til þess að félaginu sé ekki gefin að sök aðkoma að brotum samkvæmt ákæru og hafi ákæruvaldið ekki leitast við að tengja félagið við brotin. Ekki hafi heldur verið gerð tilraun til að fær a sönnur á að X ehf. hafi hagnast á brotum ákærðu eða tekið við verðmætum frá þeim.

60

Krafa ákæruvaldsins um upptöku er reist á 1. og 3. tölulið 1. mgr. 69. gr. a og 1. mgr. 69. gr. f almennra hegningarlaga. Samkvæmt 1. og 3. tölulið 1. mgr. 69. gr. a má gera hluti upptæka með dómi sem hafa verið notaðir, ætlaðir eru til notkunar eða hætta þykir á að verði notaðir við framningu brots eða sem með öðrum hætti tengjast framningu brots. Þá segir í 1. mgr. 69. gr. f að ef krafist er upptöku á ávinningi, hlutum, munum, verðmætum eða eignum annarra en sakbornings skuli beina þeirri kröfu að eigandanum eða handhafa réttindanna.

61

Í skýrslu fyrir Landsrétti kvaðst ákærði Ó-kk-nf Á-kk-nf hafa fengið bifreiðina frá M, eiganda X ehf. Hann hefði áður keypt bifreiðar af M og hefði ætlað að fjármagna kaupin með lánum, auk þess sem hann hefði vonast eftir „skjótum gróða“. Það hefði ekki gengið eftir og ákærði ekki greitt neinn hluta kaupverðsins, en M hefði verið farinn að ganga á eftir greiðslu. Vitnið N kvaðst í skýrslu fyrir Landsrétti hafa vitað að M væri eigandi bifreiðarinnar og að ákærði hygðist taka lán til að greiða kaupverðið. Hún kvaðst ekki hafa vitað að hún hefði verið skráður umráðamaður bifreiðarinnar. Vitnið M kvaðst í skýrslu fyrir Landsrétti ekki alltaf gera skriflega samninga í bílaviðskiptum. Ákærði Ó-kk-nf Á-kk-nf hefði áður keypt bifreiðar af vitninu og hefði ákærði ætlað að greiða kaupverðið í nokkrum hlutum. Vitnið kvaðst hafa gengið á eftir greiðslu kaupverðsins en engin greiðsla borist.

62

Fyrir liggur að eignarhald bifreiðarinnar er í höndum X ehf. Ákvæði 1. og 3. töluliða 1. mgr. 69. gr. a almennra hegningarlaga eru heimildarákvæði og verður dómari að meta hverju sinni hvort ástæða sé til að gera muni eða ávinning af broti upptækan.

Við það mat ber meðal annars að horfa til þess hvort réttlátt sé og eðlilegt að beita upptöku. Jafnframt má líta þess að ákvæði um heimild til upptöku miða að því að veita þriðja manni ákveðna vernd gegn slíkri kröfu, sbr. dóm Landsréttar 14. febrúar 2019 í máli nr. 90/2018.

63

Sönnunarbyrði um ætlaða notkun bifreiðarinnar við framningu brots hvílir á ákæruvaldinu. Lögregla fylgdist með ákærða Ó-kk-þgf Á-kk-þgf í aðdraganda þess að hann var handtekinn og benda rannsóknargögn til þess að hann hafi ekið með ræktunarbúnað í bifreiðinni frá höfuðborgarsvæðinu að O. Einnig er byggt á því að ákærði hafi notað bifreiðina til að flytja fíkniefni frá jörðinni til Reykjavíkur.

64

Ákærði Ó-kk-nf Á-kk-nf neitaði því staðfastlega í skýrslu fyrir héraðsdómi að hafa flutt fíkniefni með bifreiðinni. Telst það ósannað gegn neitun hans. Hann hefur aftur á móti viðurkennt að hafa flutt ræktunarbúnað að O. Að mati dómsins getur það eitt og sér ekki réttlætt að bifreiðin verði gerð upptæk, enda hvorki réttlátt né eðlilegt gagnvart X ehf. sem eiganda bifreiðarinnar að beita upptöku við þær aðstæður sem sannaðar teljast um notkun hennar. Verður kröfu ákæruvaldsins um upptöku á bifreiðinni [...] því hafnað.

65

Krafa ákærða G-kk-ef A-kk-ef um að upptöku á Rolex armbandsúri, tölvu og farsímum verði hafnað kom fyrst fram í greinargerð hans til Landsréttar og var því ekki tekin upp í áfrýjunarstefnu og telst því of seint fram komin, sbr. 2. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008 og til hliðsjónar dóm Landsréttar 8. nóvember 2019 í máli nr. 199/2019. Kemst hún því ekki að í málinu.

66

Í áðurnefndu bréfi ákæruvaldsins til Landsréttar 25. maí 2023 er sérstaklega tekið fram hvað standi eftir af raftækjum í upptökukröfu þess. Í tilviki ákærða H-kk-ef M-kk-ef:

Fjórir Samsung farsímar, Apple i Phone farsími, Apple i Pad, munir nr. 569498 til 569500, 569502 í munaskrá nr. 162468 og munir 569512 og 569514 í munaskrá nr. 162475. Í tilviki ákærða G-kk-ef A-kk-ef: Fjögur símkort, tveir Apple farsímar, tveir Samsung farsímar og Apple fartölva, munir nr. 569648 til 569650 og 569653 til 569655, 569660, 569664 og 569669 í munaskrá nr. 162505. Í tilviki ákærða G-kk-ef E-kk-ef: Fjórir Samsung farsímar og Samsung spjaldtölva, munaskrá nr. 162502 og munir nr. 570112, 570113 og 570117, í munaskrá nr. 163670. Loks í tilviki ákærða Ó-kk-ef Á-kk-ef: i Phone 13 Pro Max, í munaskrá nr. 162474.

67

Samkvæmt ákæru er gerð krafa um að ákærði G-kk-nf E-kk-nf sæti upptöku á „Samsung farsíma sbr. munaskrá 162502, tveimur Samsung farsímum, sbr. munir nr. 570112 og 570113 í munaskrá nr. 163670, þremur Samsung farsímum og Samsung spjaldtölvu, sbr. munir 570112- 570113, 570116- 570117, sbr. munaskrá nr. 163670“. Samkvæmt tilgreindu bréfi ákæruvaldsins var fallið frá upptöku: „Munur 570117 - munaskrá 163670 - spjaldtölva“. Þá féll ákæruvaldið frá kröfu um upptöku munar nr. 570116 við meðferð málsins í héraði. Ákveðins misræmis gætir í upptökukröfu ákæruvaldsins fyrir Landsrétti en bæði er krafist upptöku á mun nr. 570117 og tekið fram að fallið sé frá þeirri kröfu. Þá verður ráðið af ákæru að tvö númer muna, það er nr. 570112 og 570113, varði fjóra farsíma en það er ekki í samræmi við munaskrá. Skýrleika upptökukröfunnar er verulega áfátt að þessu leyti og er óhjákvæmilegt að vísa kröfu sem varðar upptöku á mun nr. 570117 frá héraðsdómi án kröfu. Þá er eingöngu unnt að fallast á kröfu um upptöku á þremur Samsung farsímum, munaskrá nr. 162502 og munum nr. 570112 og 570113 í munaskrá nr. 163670

68

Jafnframt liggur fyrir að í kröfu um upptöku á raftækjum í eigu ákærða Ó-kk-ef Á-kk-ef er misræmi að því leyti að tekið er fram í fyrrgreindu bréfi ákæruvaldsins að krafan snúi eingöngu að i Phone 13 Pro Max, sbr. munaskrá nr. 162474. Í tilgreiningu á þeim munum sem fallið var frá var vísað til þeirra muna sem greinir í ákæru að undanskildum mun nr. 569505. Hefur þetta misræmi ekki verið skýrt og verður það túlkað ákærða í hag. Verður því eingöngu fallist á upptöku á i Phone 13 Pro Max, munaskrá nr. 162474.

69

Samkvæmt öllu framangreindu verður fallist á kröfu ákæruvaldsins um upptöku fíkniefna og muna, sbr. 1. og 3. tölulið 1. mgr. 69. gr. a og 1. mgr. 69. gr. b almennra hegningarlaga, sbr. 6. og 7. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni, á þann hátt sem greinir í dómsorði.

70

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verður staðfest, að öðru leyti en því að málsvarnarlaun skipaðs verjanda X ehf., eins og þau voru þar ákveðin, greiðast úr ríkissjóði.

71

Ákærðu G-kk-nf A-kk-nf, G-kk-nf, H-kk-nf M-kk-nf, Ó-kk-nf Á-kk-nf og G-kk-nf E-kk-nf áfrýjuðu dómi héraðsdóms til Landsréttar. Í ljósi þess að refsing þeirra hefur verið milduð fyrir Landsrétti verður þeim í samræmi við 1. mgr. 238. gr. laga nr. 88/2008 gert að greiða 4/5 hluta málsvarnarlauna skipaðra verjenda sinna fyrir Landsrétti sem ákveðast að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði. Þá greiði ákærðu sameiginlega 4/5 hluta annars áfrýjunarkostnaðar málsins. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði. Þá greiði ríkissjóður málsvarnarlaun skipaðs verjanda X ehf. fyrir Landsrétti sem ákveðast að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Ákærði, G-kk-nf A-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í 8 ár en til frádráttar refsingu kemur gæsluvarðhald sem hann sætti frá 20. maí til 5. júlí 2022 og frá 20. október 2022.

Ákærði, G-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 8 ár en til frádráttar refsingu kemur gæsluvarðhald sem hann sætti frá 20. maí til 26. maí 2022 og frá 20. október 2022.

Ákærði, H-kk-nf M-kk-nf Ó-kk-nf, sæti fangelsi í 10 ár en til frádráttar refsingu kemur óslitið gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 20. maí 2022.

Ákærði, Ó-kk-nf Á-kk-nf H-kk-nf, sæti fangelsi í 10 ár en til frádráttar refsingu kemur óslitið gæsluvarðhald sem hann hefur sætt frá 20. maí 2022.

Ákærði, G-kk-nf E-kk-nf B-kk-nf, sæti fangelsi í 18 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Komi til fullnustu refsingarinnar skal draga frá gæsluvarðhald sem hann sætti frá 20. maí til 25. maí 2022.

Kröfu ákæruvaldsins um upptöku á bifreiðinni [...]er hafnað.

Vísað er frá héraðsdómi kröfu ákæruvaldsins um upptöku á spjaldtölvu, mun nr. 570117.

Ákærðu sæti upptöku á 12,13 gaf kókaíni, 1 ml af amfetamínvökva, 6.110 gaf kannabisplöntum, 19.363,5 gaf marí júana, 131 kannabisplöntu, 120 ml af kannabisvökva, 7,44 gaf kókaíni, 462,23 gaf amfetamíni, 26.298,81 gaf hassi, 2,06 gaf metamfetamíni, 260 ml af amfetamíni, 13 stykkjum af LSD, 4 stykkjum af MDMA, 224,1 gaf amfetamíni, 1.792,65 gaf kókaíni, 6.731,37 gaf MDMA, 1.835,38 gaf metamfetamíni, 41.750 ml af amfetamínvökva, 20.850 ml af MDMA- vökva, 7.101 stykki af MDMA- töflum, 100 ml af kannabisblönduðum vökva, saltdreifara af gerðinni EPOKE í munaskrá nr. 167683, tveimur brúsum í munaskrá nr.164823, 21 þurrkgrind, tveimur súrefniskútum, fimm vatnsdælum, 19 viftum, sjö kolasíum, 35 gróðurhúsalömpum, 10 rakatækjum, fjórum hitablásurum, 39 straumbreytum, þremur fötum, vog og plastpoka, allir í munaskrám nr. 162541, 162545 og 162547, vog í munaskrá nr. 162486, verkfærakistu, blandara og límbandsrúllu, allt í munaskrá nr. 164850, ferðatösku og plastkassa í munaskrá nr.

164749, hönskum, fimm krukkum, límbandsrúllu og vog, nr. 569992 til 569996 í munaskrá nr. 163634, lás og tveimur lyklum í munaskrá nr. 164857, hönskum og pokum í munaskrá nr. 164800, fötu, tveimur mælikönnum og 14 brúsum, allt í munaskrá nr. 163671, tunnu í munaskrá nr. 163741, fjórum Samsung farsímum, nr.5 69498, 569500, 569502, 569512, Apple i Phone farsíma, nr.569499, Apple i Pad, nr. fjórum símkortum, nr. 569648, 569649, 569650, 569669, tveimur Apple i Phone farsímum, nr. 569655, 569658, tveimur Samsung farsímum, nr. 569653, 569654, Apple fartölvu, nr. 569664, Rolex armbandsúri, nr. 569662, í munaskrá nr. 162505, allir í eigu ákærða G-kk-ef A-kk-ef, i Phone 13 Pro Max, í munaskrá nr. 162474, í eigu ákærða Ó-kk-ef Á-kk-ef, þremur Samsung farsímum, munaskrá nr.162502 og munir nr.570112 og 570113, í munaskránr. 163670, allir í eigu ákærða G-kk-ef E-kk-ef.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað skulu vera óröskuð að öðru leyti en því að málsvarnarlaun skipaðs verjanda X ehf., G-kk-ef S-kk-ef Ó-kk-ef lögmanns, eins og þau voru þar ákveðin, greiðast úr ríkissjóði.

Ákærði G-kk-nf A-kk-nf greiði 4/5 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, S-kk-ef G. G-kk-ef lögmanns, 5.122.440 krónur.

Ákærði G-kk-nf greiði 4/5 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, G-kk-ef G-kk-ef, 5.725.080 krónur.

Ákærði H-kk-nf M-kk-nf greiði 4/5 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, 5.423.760 krónur og 64.296 krónur í annan sakarkostnað.

Ákærði Ó-kk-nf Á-kk-nf greiði 4/5 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, J-kk-ef M-kk-ef lögmanns, 5.423.760 krónur og 95.455 krónur í annan sakarkostnað.

Ákærði G-kk-nf E-kk-nf greiði 4/5 hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, Ó-kk-ef A-kk-ef B-kk-ef lögmanns, 2.862.540 krónur.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda X ehf. fyrir Landsrétti, Ó-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 1.054.620 krónur, greiðast úr ríkissjóði.

Ákærðu, aðrir en X ehf., greiði óskipt 4/5 hluta af öðrum áfrýjunarkostnaði sem samtals nemur 1.243.573 krónum.

Áfrýjunarkostnaður greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.