771/2023

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir J-kk-nf H-kk-nf, K-kk-nf H-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 8. nóvember 2023, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 7. nóvember 2023 í málinu nr. R- [...]/2023 þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi, þó ekki lengur en til þriðjudagsins 5. desember 2023 klukkan 16. Kæruheimild er í l-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að honum verði gert að sæta farbanni í stað gæsluvarðhalds. Að því frágengnu krefst varnaraðili þess að gæsluvarðahaldi verði markaður skemmri tími.

Niðurstaða

4

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur á þann háttsem greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð :

Varnaraðili, X, sæti áfram gæsluvarðhaldi til þriðjudagsins 5. desember 2023 klukkan Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 7. nóvember 2023

Mál þetta var þingfest og tekið til úrskurðar 7. nóvember 2023.

Sóknaraðili er Héraðssaksóknari.

Varnaraðili er X, kt. [...].

Dómkröfur

Þess er krafist að X, kt. [...], sæti áframhaldandi gæsluvarðhaldi með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur, til þriðjudagsins 5. desember 2023, kl. 16:00.

Málsatvik

Í greinargerð sóknaraðila er atvikum lýst svo: Lögregla hafði til rannsóknar stórfellt fíkniefnalagabrot. Sunnudaginn 16. júlí 2023 voru tollverðir við eftirlit með farþegum með flugi [...]sem kom frá Munchen. Afskipti voru höfð af farþeganum Y. Þegar hann var spurður um gistingu sagðist hann ætla að gista í íbúð að [...]. Í farangri Y fannst flugmiðið fyrir tengiflug og tag miði fyrir innritaðan farangur. Aðspurður sagðist Y eiga innritaða tösku sem skilaði sér ekki til Íslands.

Aðfaranótt 17. júlí 2023 kom starfsmaður farangursþjónustu á grænt tollhlið með ferðatösku Y. Við skoðun á töskunni komu í ljós pakkningar undir fölskum botni. Reyndust þær innihalda 2.487,81 gaf kókaíni.

Lögregla skipti fíkniefnunum út fyrir gerviefni og hóf eftirlit með Y. Fór hann úr verslun í miðbæ Reykjavíkur ásamt manni að nafni Z. Fóru þeir að [...] og þar inn í húsnæðið. Stuttu síðar fór Z úr húsnæðinu. Lögregla fylgdist með því þegar ferðatösku Y var ekið að [...]. Er sendillinn kom að húsnæðinu kom Y í útidyrahurð sameignarinnar og tók við töskunni og fór inn með hana. Stuttu síðar kom Z aftur að húsnæðinu, opnaði með lykli og gekk inn. Y færði töskuna beint inn í íbúðina og um leið og Z kom inn mátti heyra þá tala saman um töskuna og hvað gera ætti við hana. Heyra mátti einnig að þeir töluðu um að taskan yrði sótt. Áttu þeir einnig samtal við annan karlmann í gegnum síma eða samskiptaforrit. Heyra mátti að þeir ræddu að aðilinn kæmi eftir 30 mínútur.

Stuttu síðar var bifreiðinni [...] ekið að húsnæðinu og lagt þar fyrir utan. Frá bifreiðinni gekk varnaraðili niður á Laugaveg, en snéri síðan við og gekk aftur að bifreiðinni. Sótti hann eitthvað í bifreiðina og gekk síðan aftur niður á Laugaveg og síðan rakleiðis inn í Stjörnuportið. Tók hann upp síma eins og hann væri að hringja. Á sama tíma hringdi sími innandyra. Átti sér stað stutt símtal og gekk varnaraðili að kjallarahurð við [...]og tók þar aðili á móti honum sem hafði farið út úr íbúðinni. Gengu þeir síðan saman upp í íbúðina og stoppuðu þar stutta stund. Heyra mátti að taskan var opnuð og samtal átti sér stað. Síðan kom varnaraðili út um aðaldyr húsnæðisins með töskuna. Setti hann töskuna í farangursgeymslu bifreiðar sinnar og lokaði. Um leið og hann lagði af stað var hann handtekinn. Í framhaldi af því fóru lögreglumenn inn í húsnæðið að [...]. Þegar lögregla var að fara inn kom Z-x-x niður stigaganginn. Y var handtekinn í íbúð á fyrstu hæð.

Tekin var skýrsla af varnaraðila 18. júlí. Kvaðst hann hafa verið að útrétta fyrri part 18. júlí. Fór svo heim og náði í pening því hann var að fara að hitta aðila og kaupa af honum felgur. Hann var að bíða eftir að aðilinn hafði samband við hann og ákvað að stoppa í miðbænum og fá sér einn kaffibolla. Hann var beðinn um að lýsa ítarlega hvað hann gerði í miðbænum. Hann hafi lagt við [...], labbað inn í port og fengið sér kaffi á kaffihúsi. Fór síðan til baka í bílinn sinn þar sem hann var handtekinn þar sem hann var að fara að keyra í burtu. Hann var ítrekað spurður hvort hann vildi bæta einhverju við þennan framburð. Hann sagði ítrekað að ekkert annað hafi gerst. Lögregla bar undir hann af hverju hann hafi verið að setja ferðatösku í bílinn hjá sér. Hann svaraði að hann hafi fundið þessa ferðatösku við ruslið í þessu porti hjá kaffihúsinu. Mömmu konu hans vanti ferðatösku, hann hafi ákveðið að taka hana. Hann sá ferðatöskuna við ruslið, sá að hann gat stytt sér leið í gegnum hús í átt að [...]. Hann hafi labbað í gegnum húsið til að stytta sér leið og var svo handtekinn. Aðspurður hvort hann hafi átt í samskiptum við einhverja í húsinu eða portinu sagði hann svo ekki vera. Honum var boðið að breyta framburði sínum en sagði þetta vera það sem hafi gerst. Lögregla sagði honum að í málinu lægju fyrir aðrir framburðir sem stemmdu ekki við hans varðandi ferðatöskuna en hann vildi ekki breyta sínum framburði þrátt fyrir það. Lögregla tilkynnti honum að lögregla hafi hljóðritað samskipti í kringum ferðatöskuna. Hann kaus að breyta ekki framburði sínum þrátt fyrir það.

Aftur var tekin skýrsla af varnaraðila 22. júlí sl. Var framburður hans þá á sömu leið og í fyrri skýrslutöku. Að mati lögreglu er framburður varnaraðila mjög ótrúverðugur.

Aftur var tekin skýrsla af varnaraðila 6. september sl. þar sem borin var undir kærða fjármálagreining sem unnin var upp úr fjármálagögnum hans frá árunum 2021 til 2023.

Y hefur skýrt frá því í skýrslutöku að þann 17. júlí hafi verið haft samband við hann og honum afhent taskan á [...]. Hann sagðist vera á [...] því Þ hafi ráðstafað þeirri íbúð fyrir hann. Hann sagði að taskan hafi verið keyrð til hans. Hann hafi verið í sambandi við Þ sem sendi síðan mann til hans til að sækja ferðatöskuna. Maðurinn (varnaraðili) kom að sækja ferðatöskuna. Maðurinn hafi borgað honum. Y kvaðst ekki þekkja manninn en sagðist gruna að Z sem var með honum þarna í íbúðinni þekkti manninn. Y sagði Z og manninn (varnaraðili) hafa rætt saman á rússnesku. Y kvaðst ekki þekkja Z neitt fyrir utan að hafa verið með honum þarna í íbúðinni.

Handtökur í málinu fóru fram þann 17. júlí sl. Framkvæmdar hafa verið húsleitir á stöðum sem taldir eru tengjast rannsókn málsins, teknar skýrslur af sakborningum og sönnunargagna aflað og þau rannsökuð.

Vísast nánar til meðfylgjandi rannsóknargagna.

Þann 18. júlí sl. var varnaraðili úrskurðaður í gæsluvarðhald á grundvelli rannsóknarhagsmuna með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. R-[...]/2023 til 27. júlí 2023 og einangrun til 24. júlí 2023, sem staðfestur var með úrskurði Landsréttar í máli nr. 550/2023. Einangrun var aflétt 22. júlí sl. Þann 27. júlí var varnaraðila gert að sæta gæsluvarðhaldi til miðvikudagsins 23. ágúst 2023 á grundvelli almannahagsmuna, sbr. úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. R-[...]/2023, sem staðfestur var með úrskurði Landsréttar í máli nr. 570/2023. Þann 23. ágúst sl. var varnaraðila gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi, sbr. úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. R-[...]/2023. Þann 20. september sl. var ákærða gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi, sbr. úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. R- [...]. Þann 10. október sl. var ákærða gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi, þó eigi lengur en til 7. nóvember nk. kl. 16.00, sbr. úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur nr. R-[...]/2023.

Með ákæru Héraðssaksóknara dags. 10. október 2023 var varnaraðili ákærður fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot, með því að hafa sunnudaginn 16. júlí og mánudaginn 17. júlí 2023, í félagi, staðið að innflutningi á samtals 2.487,81 gaf kókaíni, sem hafði að meðaltali 81% í styrkleika, ætluðu til söludreifingar hér á landi í ágóðaskyni. Fyrirhuguð er aðalmeðferð málsins mánudaginn 13. nóvember nk. í Héraðsdómi Reykjavíkur.

Lagarök

Í greinargerð er krafa sóknaraðila rökstudd þannig: Samkvæmt rannsóknargögnum málsins liggur varnaraðili nú undir sterkum grun um stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa ásamt meintum samverkamönnum sínum staðið að innflutningi á 2.487,81 gaf kókaíni hingað til lands og framið þar brot sem varðað getur við 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem getur varðað allt að 12 ára fangelsi. Hið meinta brot varnaraðila þykir mjög alvarlegt. Þá er einnig lagt til grundvallar kröfu um gæsluvarðhald að um mikið magn hættulegra fíkniefna er að ræða. Með tilliti til almannahagsmuna þykir nauðsynlegt að varnaraðili sæti gæsluvarðhaldi á meðan mál hans er til meðferðar en telja verður að ef sakborningur, sem orðið hefur uppvís að jafn alvarlegu broti og varnaraðili, gangi laus áður en máli lýkur með dómi þá valdi það hneykslun í samfélaginu og særi réttarvitund almennings.

Með vísan til alls framangreinds, gagna málsins, 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er þess krafist að krafan nái fram að ganga eins og hún er fram sett.

Niðurstaða

Eins og rakið er hér að framan þá hefur lögregla frá liðnu sumri haft til rannsóknar stórfellt fíkniefnalagabrot eftir að ætluð fíkniefni, sem reyndust vera 2.487,81 gaf kókaíni, fundust falin inni í tösku manns eftir komu hans hingað til lands. Var maðurinn handtekinn með meintum samverkamönnum, þ. á m. varnaraðila, hinn 17. júlí síðastliðinn eftir að lögregla hafði skipt efnunum út og fylgst með ferðum mannsins.

Varnaraðili, sem virðist hafa haft það hlutverk að sækja umrædda tösku, hefur neitað sök og haldið sig við þann framburð að hann hafi fundið töskuna utandyra. Er sá framburður af lögreglu talinn vera ótrúverðugur með hliðsjón af öðrum gögnum málsins. Eftir stendur að varnaraðili var handtekinn með umrædda tösku í sínum fórum. Þá liggja fyrir hljóðupptökur sem benda til þess að fatnaður hafi verið fjarlægður úr töskunni áður en varnaraðili yfirgaf íbúð þaðan sem taskan var sótt.

Hinn 10. október síðastliðinn gaf embætti Héraðssaksóknara út ákæru á hendur varnaraðila og tveimur öðrum mönnum fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot, sem þeim er gefið að sök að hafa staðið saman að. Er brotið í ákæru talið varða við 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en brot gegn því ákvæði getur varðað allt að 12 ára fangelsi. Er aðalmeðferð málsins fyrirhuguð 13. nóvember næstkomandi.

Varnaraðili hefur að undanförnu setið í gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, en 10. október síðastliðinn var varnaraðila gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli þeirrar greinar, þó eigi lengur en til dagsins í dag, sbr. úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur nr. R-[...]/2023. Áður hafði varnaraðila verið gert að sæta gæsluvarðhaldi á sama grunni, sbr. úrskurð Landsréttar í máli nr. 570/2023 frá 31. júlí 2023.

Sú krafa sem nú er höfð uppi um áframhaldandi gæsluvarðhald varnaraðila byggir sem fyrr á 2. mgr.

95. gr. laga nr. 88/2008. Samkvæmt því ákvæði má úrskurða sakborning í gæsluvarðhald þótt skilyrði a -d liða 1. mgr. 95. gr. séu ekki fyrir hendi leiki sterkur grunur á að hann hafi framið afbrot sem að lögum getur varðað 10 ára fangelsi, enda sé brotið þess eðlis að ætla megi varðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna.

Samkvæmt framansögðu og að öðru leyti með vísan til rannsóknargagna málsins liggur að mati dómsins fyrir sterkur grunur um að varnaraðili og meintir samverkamenn hans hafi framið brot sem varðað getur allt að 12 ára fangelsi ef sök sannast.

Dómurinn fellst einnig á að umrætt brot sé slíkt í eðli og umfangi að gæsluvarðhald teljist vera nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna, meðal annars með vísan til úrskurða Landsréttar í máli nr. 570/2023 frá 31. júlí 2023, í máli nr. 664/2023 frá 25. september síðastliðinn og í máli nr. 692/2023 frá 12. október síðastliðnum.

Verður ekki séð að nokkrar þær breytingar hafi orðið frá því að framangreindir úrskurðir Landsréttar voru kveðnir upp, sem réttlætt geti aðra niðurstöðu í þessu máli en þar var um að ræða.

Með vísan til alls framangreinds og fyrirliggjandi gagna í málinu eru því uppfyllt skilyrði 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 fyrir því að varnaraðili sæti áfram gæsluvarðhaldi á meðan mál hans er til meðferðar fyrir dómstólum, en þó eigi lengur en í úrskurðarorði greinir. Þá verður ekki séð að önnur og vægari úrræði komi til greina.

Verður þannig fallist á kröfu sækjanda um áframhaldandi gæsluvarðhald varnaraðila eins og nánar greinir í úrskurðarorði.

J-kk-nf R-kk-nf J-kk-nf héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Varnaraðili, X, kt. [...], skal sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi, þó ekki lengur en til þriðjudagsins 5. desember 2023, kl. 16:00.