448/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert skylt að afhenda sóknaraðila nánar tilgreindar upplýsingar og afrit af nánar tilgreindum gögnum tengdum netþjóni. Málinu var vísað frá Landsrétti þar sem kæra hafði borist héraðsdómi eftir að kærufrestur samkvæmt 2. mgr. 193. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var liðinn.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 7. júlí 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 11. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 14. júní 2022 í málinu nr. R- [...]/2022 þar sem fallist var á kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert skylt að afhenda sóknaraðila nánar tilgreindar upplýsingar og afrit af nánar tilgreindum gögnum tengdum netþjóni með IP- númerið [...]. Kæruheimild er í g - og i-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Landsrétti en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Niðurstaða

4

Sóknaraðili gerði kröfu um að fyrrgreind rannsóknaraðgerð hlyti meðferð fyrir dómi án þess að varnaraðili yrði kvaddur á dómþing, sbr. 1. mgr. 104. gr. laga nr. 88/2008.

Féllst héraðsdómari á þá kröfu með ákvörðun sem bókuð var í þingbók 14. júní 2022.

Í þingbók héraðsdóms kemur jafnframt fram að varnaraðila hafi verið skipaður „talsmaður“ eða „verjandi“ og að hann hafi sótt þing fyrir varnaraðila sama dag og tjáð sig um kröfuna áður en hún var tekin til úrskurðar. Hafi hann krafist þess að kröfunni yrði hafnað en til vara að henni yrði markaður skemmri tími. Ljóst er að með skipuðum talsmanni eða verjanda er í hinum kærða úrskurði átt við lögmann sem héraðsdómur skipaði á grundvelli 2. mgr. 84. gr. laga nr. 88/2008 til að gæta hagsmuna varnaraðila.

5

Samkvæmt þingbók héraðsdóms lýsti skipaður lögmaður varnaraðila því yfir í kjölfar þess að úrskurðarorðið var lesið í heyranda hljóði að hann tæki sér lögbundinn frest til að ákveða hvort úrskurðurinn yrði kærður til Landsréttar. Fyrir liggur að kæra barst héraðsdómi 7. júlí 2022 og þá frá öðrum lögmanni en hafði verið skipaður til að gæta hagsmuna varnaraðila.

6

Samkvæmt upphafsmálslið 2. mgr. 193. gr. laga nr. 88/2008 er kærufrestur þrír sólarhringar og byrjar hann að líða frá því að aðili fékk vitneskju um úrskurðinn. Hefur í dómaframkvæmd verið talið að kærufresturinn byrji að líða strax við uppkvaðningu úrskurðarins ef verjandi sakbornings er viðstaddur, sbr. til dæmis dóm Hæstaréttar 6. maí 2016 í máli nr. 342/2016. Verður hið sama talið gilda þegar lögmaður hefur verið skipaður á grundvelli 2. mgr. 84. gr. laga nr. 88/2008 til að gæta hagsmuna þess sem aðgerð beinist að en samkvæmt lokamálslið þeirrar lagagreinar getur hann kært úrskurð dómara til æðra dóms eftir því sem kveðið er á um í 193. gr. sömu laga hafi krafa verið tekin til greina. Eins og áður segir var úrskurðurinn kveðinn upp 14. júní 2022. Kærufrestur var því liðinn þegar kæran barst héraðsdómi. Samkvæmt þessu verður málinu vísað frá Landsrétti.

7

Það athugast að eftir 1. mgr. 104. gr. laga nr. 88/2008 skal héraðsdómari að jafnaði ekki fallast á kröfu um að beiðni um rannsóknaraðgerð samkvæmt 1. mgr. 102. gr. laganna hljóti meðferð fyrir dómi án þess að sá, sem hún beinist að verði kvaddur á dómþing, nema dómari telji það nægilega rökstutt að vitneskja um aðgerðina fyrir fram hjá honum geti spillt fyrir rannsókn. Í kröfu sóknaraðila um rannsóknaraðgerðina kemur fram að hann hafði áður haft samband við varnaraðila en hann neitað að afhenda umræddar upplýsingar og gögn án dómsúrskurðar. Var samkvæmt því ljóst að varnaraðila var þá þegar kunnugt um aðgerðina. Voru samkvæmt því ekki forsendur til að víkja frá meginreglunni um andmælarétt þess sem krafa beinist að og kveðið er á um í 105. gr., sbr. 2. mgr. 104. gr. laga nr. 88/2008. Er aðfinnsluvert að svo hafi verið gert, en haggar ekki gildi hins kærða úrskurðar, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 30. maí 2012 í máli nr. 356/2012.

Úrskurðarorð :

Máli þessu er vísað frá Landsrétti.