6/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem R var sýknuð af kröfu L um að nánar tilgreindar þinglýsingar yrðu ógiltar og sýslumanni yrði gert að afmá skjölin úr þinglýsingabók. Í úrskurði Landsréttar kom fram að eins og L hefði hagað málatilbúnaði sínum yrði að líta svo á að hann hefði við meðferð málsins afmarkað kröfugerð sína þannig að hún liti einungis að því hvort sýslumanni hefði verið heimilt að þinglýsa skjölunum á lóðirnar Þ og G. Með samanburði á nánar tilgreindum skjölum yrði skýrlega ráðið að L væri eigandi þeirra lóða sem tilgreindar væru í hinum umþrættu skjölum sem Þ og G. Var því ekki fallist á þá málsástæðu L að vísa hefði átt skjölunum frá á þeim grundvelli að ekki hefði verið ljóst hver væri eigandi þeirra lóða. Líta yrði til þess að í málum sem rekin væru á grundvelli 3. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978 væri ekki fjallað um eignarrétt og jafnframt að umræddar yfirlýsingar væru ekki frumeignarheimildir. Ekki var talið að aðstæður hefðu verið með þeim hætti sem greinir í f-lið 2. mgr. 6. gr. þinglýsingalaga og að þinglýsingastjóra hefði af þeim sökum borið að vísa skjölunum frá þinglýsingu. Þá var ekki var fallist á að dráttur á meðferð málsins hjá þinglýsingastjóra gæti leitt til þess að þinglýsingin yrði ógilt. Ekki var fallist á aðrar málsástæður L um að hann hefði ekki átt þess kost að kynna sér efni uppdrátta þegar hann ritaði samþykki sitt á hin umþrættu skjöl, að firmaritun GN hefði verið ófullnægjandi, að láðst hefði að upplýsa þinglýsingarbeiðanda og aðra um málið og gefa þeim kost á að koma athugasemdum á framfæri svo og að skjöl hefðu verið innfærð í þinglýsingabók án þess að þinglýsingunni væri lokið. Með vísan til þess var hinn kærði úrskurður staðfestur um annað en málskostnað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 3. janúar 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 21. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. desember 2021 í málinu nr. T- 93/2021 þar sem varnaraðili var sýknaður af kröfu sóknaraðila um að nánar tilgreindar þinglýsingar yrðu ógiltar og sýslumanni yrði gert að afmá skjölin úr þinglýsingabók. Kæruheimild er í 5. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978.

2

Sóknaraðili krefst þess að þinglýsingar skjala nr. 441- A - 010511- 2019, Gufunes -

Lóðamarkabreyting og nýskráning lóða, og 441- A - 010512- 2019, Gufunes Áburðarverksmiðja - Minnkun lóðar, verði dæmdar ógildar og að sýslumanni verði gert að afmá skjölin úr þinglýsingabók. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst varnaraðili kærumálskostnaðar.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Eins og nánar er rakið í hinum kærða úrskurði gerðu aðilar máls þessa með sér kaupsamning 16. janúar 2018. Laut samningurinn að kaupum sóknaraðila á fasteignum ásamt tilheyrandi lóðarréttindum og byggingarrétti í landi Gufuness Áburðarverksmiðju. Hinn 21. desember 2017 hafði GN Studios ehf. gert sambærilegan kaupsamning við varnaraðila um kaup á fasteign, lóðarréttindum og byggingarrétti í sama landi. Í báðum samningum var mælt fyrir um að lóðir félaganna yrðu afmarkaðar með nákvæmum hætti í kjölfar samþykktar deiliskipulags sem þá var í vinnslu og að endanleg stærð þeirra yrði skilgreind á lóðaruppdráttum. Deiliskipulagið sem vísað er til í samningunum tók gildi 1. mars 2019.

5

Á afgreiðslufundi byggingarfulltrúa Reykjavíkur 12. mars 2019 var samþykkt tillaga um að stofna samtals 21 nýja lóð í Gufunesi, þar á meðal lóðir sem réttindi sóknaraðila og GN Studios ehf. samkvæmt framanröktum kaupsamningum náðu til, og var afmörkun lóðanna sýnd á uppdráttum sem voru meðfylgjandi tillögunni. Landið undir lóðirnar var að mestu leyti fengið úr lóðinni Gufunesi Áburðarverksmiðju og minnkaði sú lóð samhliða stofnun hinna nýju lóða. Í kjölfar ákvörðunar byggingarfulltrúa munu lóðirnar hafa verið stofnaðar í fasteignaská Þjóðskrár Íslands.

6

Ágreiningur aðila lýtur að ákvörðunum þinglýsingarstjóra um að þinglýsa tveimur yfirlýsingum sem eru dagsettar 6. júní 2019 og varða áðurnefnda stofnun á 21 lóð í Gufunesi en meðfylgjandi báðum skjölum voru meðal annars uppdrættir af nýju lóðunum. Yfirlýsingarnar fela í sér staðfestingu eigenda eignarréttinda á svæðinu á fyrrgreindri ákvörðun byggingarfulltrúa um stofnun lóðanna og minnkun lóðarinnar Gufuness Áburðarverksmiðju og eru þær undirritaðar af sóknaraðila, varnaraðila og GN Studios ehf. Voru skjölin móttekin til þinglýsingar af sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu 3. september 2019 og innfærð í þinglýsingabók annars vegar 27. maí 2020 og hins vegar 5. júní sama ár.

7

Með tölvupósti til sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 4. janúar 2021 tilkynnti sóknaraðili með vísan til 3. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga að ákvarðanir þinglýsingarstjóra um þinglýsingu skjalanna yrðu bornar undir dóm. Krafa sóknaraðila mun síðan hafa borist héraðsdómi degi síðar.

8

Kröfugerð sóknaraðila laut í upphafi einnig að skjali nr. 441- A - 000447- 2020, með titlinum „Gufunes Áburðarverksmiðja, Yfirlýsing vegna skiptingu lóðar“. Á skjalinu, sem er dagsett 10. janúar 2020, er tilgreint hver verður þinglýstur eigandi að hverri og einni þeirra lóða sem stofnaðar voru í Gufunesi samkvæmt þeim skjölum sem að framan greinir. Þar kemur einnig fram að skjali um stofnun þeirra lóða hafi ekki verið þinglýst „vegna skorts á nánari upplýsingum um lóðarhafa á einstökum lóðum“. Skjalið er eingöngu undirritað af hálfu varnaraðila. Það var móttekið til þinglýsingar 13. janúar 2020 og inn fært í þinglýsingabók 27. maí sama ár. Skjalinu hefur nú verið aflýst en það mun hafa gerst í janúar 2021. Við skýrslutöku í héraði af fyrirsvarsmanni sóknaraðila kom fram að sóknaraðili hefði neitað að undirrita skjalið þar sem önnur gögn um stofnun lóða í Gufunesi hefðu verið efnislega röng.

9

Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi með úrskurði 23. apríl 2021 á þeim grundvelli að liðnar hafi verið meira en fjórar vikur frá því varnaraðila varð kunnugt um hinar umdeildu þinglýsingar. Landsréttur ómerkti úrskurðinn og vísaði málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar með úrskurði 21. júní 2021. Málið var tekið til meðferðar að nýju fyrir héraðsdómi 21. september 2021. GN Studios ehf. var gefinn kostur á að láta málið til sín taka með tölvubréfi dómara 8. október sama ár en við fyrirtöku málsins 15. sama mánaðar lá fyrir að félagið myndi ekki gera það. Málið var flutt í héraði að nýju 22. nóvember 2021 og var úrskurður sem fyrr greinir kveðinn upp 20. desember sama ár.

Niðurstaða

10

Samkvæmt kaupsamningi aðila 16. janúar 2018 keypti sóknaraðili sem fyrr greinir nánar tilteknar fasteignir ásamt lóðarréttindum og byggingarrétti í landi Gufuness Áburðarverksmiðju. Í samningnum er tekið fram að nánari afmörkun lóðarinnar fari fram eftir gildistöku deiliskipulags en gerður verði lóðarhlutdeildarsamningur sem afmarki stærð lóðarinnar í hlutfalli af heildarlóðinni. Endanlegur fermetrafjöldi ráðist af stærð lóðar sem skilgreind verði síðar á lóðaruppdrætti. Um lóðina er síðan vísað til fylgiskjals 1 við samninginn en þar er staðsetning hennar innan umrædds landsvæðis í Gufunesi afmörkuð. Framangreindur kaupsamningur var móttekinn til þinglýsingar 14. desember 2018 og innfærður í þinglýsingabók 5. janúar 2019. Sambærilegur kaupsamningur hafði einnig verið gerður við GN Studios ehf. í desember 2017.

11

Í febrúar 2018 var einnig gerður viðauki við lóðarskiptayfirlýsingar vegna lands Gufuness Áburðarverksmiðju. Með honum var stofnuð ný eign með fasteignanúmerið 203- 8431 sem tók til sömu fasteigna og framangreindur kaupsamningur varnaraðila við sóknaraðila og 2,5% hlutdeildar í heildarlóðinni. Jafnframt var skilgreindur 1.952 fermetra sérafnotareitur tilheyrandi eigninni, merktur A4, en tekið fram mörk hans væru til bráðabirgða og myndu breytast til samræmis við nýtt deiliskipulag þegarþað tæki gildi. Í viðaukanum sagði jafnframt: „Hlutdeild eignar í lóð er land/lóð innan reits A4.“ Þá var tekið fram að hlutdeild eignar í lóð væri land innan sérafnotareitsins en um hann var vísað til meðfylgjandi afstöðumyndar sem afmarkaði hann nánar með tilteknum hnitum. Með sambærilegum hætti var stofnuð ný eign með fasteignanúmerið 203- 8429 sem tók til sömu fasteignar og kaupsamningur varnaraðila við GN Studios ehf. Henni fylgdi 0,85% hlutdeild í heildarlóðinni. Viðauki þessi var staðfestur fyrir hönd sóknaraðila og GNStudios ehf. sem kaupsamningshafa en aðrir eignarhlutar í heildarlóðinni voru á hendi varnaraðila. Viðaukinn var móttekinn til þinglýsingar í mars 2018 og innfærður í þinglýsingabók 24. maí sama ár.

12

Deiliskipulagið sem framangreind skjöl vísa til tók gildi 1. mars 2019. Skjölnr. 441-

A - 010511- 2019 og 441- A - 010512- 2019, sem mál þetta varðar, voru útbúin af hálfu varnaraðila í kjölfarið. Þar var því lýst yfir að stofnuð hefði verið 21 ný lóð úr lóðinni Gufunesi Áburðarverksmiðju og að sú lóð minnkaði til samræmis. Var nýju lóðunum nánar lýst og vísað til fjölda uppdrátta sem fylgdu. Skjöl þessi voru undirrituð um samþykki sóknaraðila og GN Studios ehf. sem eigenda fasteignanúmera 203- 8431 og 203- 8429 samkvæmt kaupsamningi.

13

Skjal nr. 441- A - 010512- 2019, Gufunes Áburðarverksmiðja - Minnkun lóðar, var móttekið til þinglýsingar 3. september 2019 og innfært í þinglýsingabók 27. maí 2020. Við þinglýsinguna var lóðin minnkuð til samræmis við stofnun hinna nýju lóða en á þeim tíma átti sóknaraðili sem kaupsamningshafi skilyrtan eignarrétt að 2,5% hlutdeild í henni eins og nánar er lýst hér að framan. Skjal nr. 441- A - 010511- 2019, Gufunes - Lóðamarkabreyting og nýskráning lóða, var móttekið til þinglýsingar 3. september 2019 og innfært í þinglýsingabók 5. júní 2020. Af þeirri þinglýsingu má ráða að afstaða þinglýsingarstjóra hafi verið sú að lóðirnar Þengilsbás 1 og Gufunesvegur 34, eins og þær væru tilgreindar í skjalinu, svöruðu með nægilega ótvíræðum hætti til þess hluta heildarlóðarinnar sem eignarréttindi sóknaraðila tóku til.

14

Í máli sem rekið er eftir 3. gr. þinglýsingalaga kemur aðeins til skoðunar hvort þinglýsingastjóri hafi farið að lögum þegar hann tók ákvörðun sínaum þinglýsingu. Í máli þessu verður því ekki litið til efnisatvika að baki hinum umdeildu skjölum og ágreiningsefna aðila þar að lútandi, svo sem um það hvort lóð sóknaraðila hafi verið skipt í tvennt að ósekju, eins og sóknaraðili hélt fram í héraði, eða hvort hún hafi verið of naumlega afmörkuð eða stofnuð í fasteignaskrá án þess að uppfyllt væru skilyrði 1. mgr. 14. gr. laga nr. 6/2001 um skráningu og mat fasteigna eins og sóknaraðili heldur nú einnig fram fyrir Landsrétti.

15

Fyrir liggur í málinu að með þinglýsingu framangreindra skjala hafi þinglýst eignarréttindi sóknaraðila verið færð frá því að taka til 2,5% hlutdeildar í heildarlóð innan nánar afmarkaðs sérafnotareitar, sbr. kaupsamning og viðauka við lóðarskiptayfirlýsingar, yfir í að vera bundin við nánar skilgreindar lóðir við Þengilsbás 1 og Gufunesveg 34. Fyrir liggur jafnframt að GN Studios ehf., sem einnig átti réttinda að gæta á svæðinu sem þinglýstur kaupsamningshafi og rétthafi 0,85% hlutdeildar í heildarlóðinni, hefur ekki látið mál þetta til sín taka.

16

Krafa sóknaraðila í málinu lýtur að því að þinglýsing framangreindra skjala verði ógilt og að sýslumanni verði gert að afmá þau úr þinglýsingabók. Krafan er ekki nánar afmörkuð við þinglýsingu skjalanna á tilteknar lóðir. Við fyrirtöku málsins í héraði 8. október 2021 féllst lögmaður sóknaraðila aftur á móti á þá ákvörðun héraðsdómara að gefa engum öðrum en GN Studios ehf. kost á að koma á framfæri skriflegum kröfum sínum og athugasemdum í málinu þrátt fyrir að þá væri upplýst um að aðilar sem leiddu rétt sinn frá GN Studios ehf. væru nú orðnir allmargir. Eins og sóknaraðili hefur hagað málatilbúnaði sínum verður því að líta svo á að hann hafi við meðferð málsins afmarkað kröfugerð sína þannig að hún lúti einungis að því hvort sýslumanni hafi verið heimilt að þinglýsa skjölum nr. 441- A - 010511- 2019 og 441- A - 010512- 2019 á lóðirnar Þengilsbás 1 og Gufunesveg 34, en ekki hvort heimilt hafi verið að þinglýsa skjölunum á aðrar lóðir á svæðinu.

17

Sóknaraðili byggir málatilbúnað sinn einkum á því að skjöl nr. 441- A - 010511- 2019 og 441- A - 010512- 2019 hafi ekki borið með sér hver skyldi verða þinglýstur eigandi hverrar hinnar 21 lóðar í Gufunesi sem þau lúta að. Sé það í andstöðu við ákvæði 25. og 26. gr. þinglýsingalaga og hafi þinglýsingarstjóra því samkvæmt f-lið 2. mgr. 6. gr. sömu laga því borið að vísa skjölunum frá dagbók þinglýsinga.

18

Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. þinglýsingalaga hefur sá er þinglýsingabók nefnir eiganda á hverjum tíma þinglýsta eignarheimild. Þá er kveðið á um það í 1. mgr. 26. gr. laganna að sá sem hafi þinglýsta eignarheimild að eign njóti einnig slíkrar heimildar að einstökum hlutum hennar, þar á meðal byggingum sem reistar hafa verið eða reistar verða á eigninni, nema fasteignabók nefni annan rétthafa. Sóknaraðili byggir á því aðaf þessum ákvæðum þinglýsingalaga leiði að tilgreina verði eiganda fasteignar í hverju og einu skjali sem lagt er inn til þinglýsingar og að ekki nægi að þær upplýsingar verði leiddar af öðrum gögnum við þinglýsingu skjalsins. Megi ráða af gögnum málsins að þetta hafi verið afstaða þinglýsingarstjóra í upphafi enda hafi hinum umdeildu skjölum ekki verið þinglýst fyrr en varnaraðili hefði einnig afhent skjal nr. 441- A - 000447- 2020 til þinglýsingar en á því skjali hafi verið tilgreint hvaða lóð tilheyrði hverjum og einum rétthafa á svæðinu. Þinglýsing þess hafi aftur á móti verið óheimil þar sem það hafi ekki verið undirritað af sóknaraðila sem kaupsamningshafa. Varnaraðili byggir aftur á móti á því að síðastgreint skjal hafi verið útbúið til hægðarauka fyrir sýslumann og ekki ætlað til þinglýsingar enda hafi allar nauðsynlegar upplýsingar þegar legið fyrir.

19

Samkvæmt f-lið 2. mgr. 6. gr. þinglýsingalaga, eins og ákvæðinu var breytt með 1. gr. laga nr. 45/2000, skal þinglýsingar stjóri vísa skjali frá þinglýsingu ef ekki er ótvírætt við hvaða eign skjal á, hvaða aðila skjal varðar eða hvert efni þess er að öðru leyti.

Ekkert kemur fram um það hvort þessi atriði þurfi að vera í skjalinu sjálfu eða hvort þau megi leiða af öðrum heimildum. Í skýringum við 1. gr. í frumvarpi til laga nr. 45/2000 kemur aftur á móti fram að með hliðsjón af því að kennitala sé eina óbreytanlega tilgreiningin á einstaklingi búsettum hér á landi og að allir lögaðilar í viðskiptum hafi kennitölu verði að telja að efni skjals sé ekki ótvírætt ef kennitölu útgefanda eða rétthafa vanti. Oft og tíðum geti þinglýsingarstjórar þó fundið kennitölur framangreindra, ef þær eru ekki tilgreindar, þar sem sýslumannsembættin hafi aðgang að þjóðskrá. Ef það reynist ekki unnt verði skjali hins vegar vísað frá samkvæmt f-lið. Af þessum skýringum við f-lið 2. mgr. 6. gr. þinglýsingalaga verður leitt að það er ekki skilyrði þinglýsingar að öll nauðsynleg efnisatriði komi fram í skjalinu sjálfu sem þinglýsa á heldur geti nægt að þinglýsingarstjóri gangi úr skugga um þau samkvæmt öðrum heimildum, séu þær nægilega traustar.

20

Í skjali nr. 441- A - 010511- 2019 um lóðamarkabreytingu og nýskráningu lóða úr lóðinni Gufunesi Áburðarverksmiðju og skjali nr. 441- A - 010512- 2019 um minnkun lóðarinnar Gufunes Áburðarverksmiðju er vísað til meðfylgjandi uppdrátta sem dagsettir eru 11. mars 2019. Fyrirsvarsmaður sóknaraðila áritaði framangreind skjöl um samþykki sem eigandi fastanúmersins 203- 8431 samkvæmt kaupsamningi og matshluta 10, 55 og 66. Samkvæmt skjali nr. 441- A - 010511- 2019 var með því stofnuð 21 ný lóð, þar með taldar lóðirnar Þengilsbás 1 með staðgreini 2.220.203 og landeignanúmeri L228377 sem yrði 862 fermetrar að stærð og Gufunesvegur 34 með staðgreini 2.220.206 og landeignanúmeri L228380 sem yrði 1.092 fermetrar að stærð. Á framangreindum uppdráttum kemur fram að þeir séu gerðir á grundvelli deiliskipulags frá 1. mars 2019. Í þeim er meðal annars að finna hnitsettan uppdrátt af framangreindum tveimur lóðum með tilvísun í framangreind staðgreini snú mer, landeignanúmer og fermetrastærð þeirra lóða. Í upphaflegum kaupsamningi sóknaraðila 16. janúar 2018 er lóðin sem hann keypti afmörkuð með útlínum á fylgiskjali 1 en jafnframt tekið fram að nánari afmörkun lóðarinnar fari fram eftir gildistöku deiliskipulags en gerður verði „lóðarhlutdeildarsamningur“ sem afmarki stærð lóðarinnar í hlutfalli af heildarlóðinni. Endanlegur fermetrafjöldi ráðist af stærð lóðar sem skilgreind verði síðar á lóðaruppdrætti. Í áðurnefndum viðauka við lóðarskiptayfirlýsingar vegna lands Gufuness Áburðarverksmiðju sem gerður var í febrúar 2018 var stofnuð ný eign með fasteignanúmerið 203- 8431 sem tók til sömu fasteigna og lóðarréttinda og framangreindur kaupsamningur varnaraðila við sóknaraðila. Í viðaukanum eru lóðarréttindi sóknaraðila skilgreind sem 1.952 fermetra sérafnotareitur og hann afmarkaður nánar með tilteknum hnitum. Þar er tekið fram að mörk hans séu til bráðabirgða og muni breytast til samræmis við nýtt deiliskipulag þegar það tekur gildi.

21

Með samanburði á framangreindum skjölum verður skýrlega ráðið að sóknaraðili er eigandi þeirra lóða sem tilgreindar eru í skjölum nr. 441- A - 010511- 2019 og 441- A -010512- 2019 sem Þengilsbás 1 og Gufunesvegur 34. Verður því ekki fallist á þá málsástæðu sóknaraðila að vísa hafi átt skjölunum frá á þeim grundvelli að ekki hafi verið ljóst hver væri eigandi þeirra lóða. Að fenginni þeirri niðurstöðu að ráða megi glögglega af skjölunum hver hafi verið eigandi lóðanna breytir engu þótt skjal nr. 441-

A - 000447- 2020 sem varnaraðili lagði fram hjá sýslumanni til upplýsingar um eignarhald á lóðunum hafi ekki verið undirritað af varnaraðila og því síðar aflýst. Líta verður til þess að í málum sem rekin eru á grundvelli 3. gr. þinglýsingalaga verður ekki fjallað um eignarrétt og jafnframt að umræddar yfirlýsingar eru ekki frumeignarheimildir. Að öllu framangreindu gættu verður ekki talið að aðstæður hafi verið með þeim hætti sem greinir í f-lið 2. mgr. 6. gr. þinglýsingalaga og að þinglýsingarstjóra hafi af þeim sökum borið að vísa skjölunum frá þinglýsingu.

22

Fallist er á það með sóknaraðila að mikil dráttur hafi verið á meðferð málsins hjá þinglýsingarstjóra enda gert ráð fyrir að greitt sé úr málum þar svo fljótt sem föng eru á og eigi síðar en innan tveggja vikna, sbr. 5. mgr. 7. gr. þinglýsingalaga. Eins og atvikum er hér háttað getur drátturinn hins vegar ekki leitt til þess að þinglýsingin verði ógilt.

23

Svo sem að framan er rakið ritaði fyrirsvarsmaður sóknaraðila samþykki sitt á skjöl nr. 441- A - 010511- 2019 og 441- A - 010512- 2019 en í texta þeirra er skýrlega vísað til meðfylgjandi uppdrátta 11. mars 2019. Með vísan til þessa verður sóknaraðili að bera hallann af því að honum hafi ekki tekist að sanna að hann hafi ekki átt þess kost að kynna sér efni uppdráttanna þegar hann ritaði samþykki sitt á skjölin. Þá hefur sóknaraðili ekki fært fram nein haldbær rök fyrir því að firmaritun GN Studios ehf. hafi verið ófullnægjandi. Hið sama gildir um aðrar málsástæður sóknaraðila sem lúta meðal annars að því að láðst hafi að upplýsa þinglýsingarbeiðanda og aðra um málið og gefa þeim kost á að koma athugasemdum á framfæri svo og að skjöl hafi verið innfærð í þinglýsingarbók án þess að þinglýsingunni væri lokið.

24

Samkvæmt öllu framangreindu verður niðurstaða hins kærða úrskurður staðfest um annað en málskostnað.

25

Rétt þykir að málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.

Sératkvæði

O-kvk-ef M-kvk-ef A-kvk-ef

1

Ég er sammála niðurstöðu meirihlutans um afmörkun á kröfugerð sóknaraðila og túlkun á f-lið 2. mgr. 6. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978.

2

Mál þetta varðar þinglýsingu skjala nr. 441- A - 010511- 2019 og 441- A - 010512- 2019 um að stofnuð hefði verið 21 ný lóð úr lóðinni Gufunes Áburðarverksmiðja og sú lóð minnkuð til samræmis. Fyrir liggur í málinu að eins og staðið var að þinglýsingunni leiddi hún til þess að þinglýst eignarréttindi sóknaraðila voru færð frá því að taka til 2,5% hlutdeildar í heildarlóðinni innan nánar afmarkaðs sérafnotareits, sbr. kaupsamning og viðauka við lóðarskiptayfirlýsingar, yfir í að vera bundin við nánar skilgreindar lóðir við Þengilsbás 1 og Gufunesveg 34.

3

Með skjölum nr. 441- A - 010511- 2019 og 441- A - 010512- 2019 fylgir fjöldi uppdrátta af hnitasettum lóðum, sem byggja á deiliskipulagi frá 1. mars 2019, en ekki kemur fram hver er eigandi hverrar lóðar um sig. Hnit lóðanna við Þengilsbás 1 og Gufunesveg 34, sem þar koma fram, samsvara ekki hnitum sérafnotareits sóknaraðila samkvæmt þinglýstum viðauka við lóðarskiptayfirlýsingar í Gufunesi. Þá verður ekki ráðið af gögnum málsins að fyrir hafi legið aðrar þinglýstar heimildir sem af mætti ráða nánari afmörkun á þeim 2,5% eignarhluta innan sérafnotareitsins sem sóknaraðili naut þinglýstrar eignarheimildar að. Í framangreindum viðauka var gerður sá fyrirvari að mörk sérafnotareitsins myndu breytast til samræmis við nýtt deiliskipulag en þess jafnframt getið að með nýju deiliskipulagi verði breytingar á skipulagi og notkun lóðar „utan reits“. Þá er ljóst að samþykkt deiliskipulags getur ekki breytt þinglýstum eignarheimildum að landi. Að öllu framangreindu virtu verður ekki talið að af samanburði þinglýstra heimilda við þá lóðauppdrætti sem fylgdu skjölum nr. 441- A -010511- 2019 og 441- A - 010512- 2019 hafi mátt ráða með ótvíræðum hætti að það væru einmitt lóðirnar við Þengilsbás 1 og Gufunesveg 34, eins og þær eru afmarkaðar í hinum umdeildu skjölum, sem eignarréttindi sóknaraðila taka til. Breytir engu í þessu sambandi þótt fyrirsvarsmaður sóknaraðila hafi undirritað skjölin, enda var þar ekki fjallað um þetta atriði. Þá var þinglýsingarstjóra við þinglýsingu skjalanna ekki rétt að líta til skjals nr. 441- A - 000447- 2020, sem lýsti því hver væri eigandi hverrar lóðar, þar sem það skjal var ekki undirritað af hálfu sóknaraðila, sbr. 1. mgr. 24. gr. laganna. Hvað eignarréttindi sóknaraðila varðar bar þinglýsingarstjóra því að vísa skjölum nr. 441- A - 010511- 2019 og 441- A - 010512- 2019 frá dagbók á grundvelli f-liðar 2. mgr. 6. gr. þinglýsingalaga eða í síðasta lagi við könnun á skilyrðum þinglýsingar samkvæmt 2. mgr. 7. gr. sömu laga.

4

Samkvæmt öllu framangreindu og með vísan til þess hvernig afmarka verður kröfugerð sóknaraðila í málinu tel ég að fallast eigi á kröfu hans um ógildingu þinglýsingar skjala nr. 441- A - 010511- 2019 og 441- A - 010512- 2019 á lóðirnar Þengilsbás 1 og Gufunesveg 34 í Reykjavík og leggja fyrir sýslumann að afmá skjölin úr þinglýsingabók að því er varðar þær lóðir.