733/2022

Útdráttur

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu R fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa veist með ofbeldi að A og kýlt hann ítrekað í andlitið með nánar tilgreindum afleiðingum. R bar því við að stuttu áður en árásin átti sér stað hafi A tekið hann hálstaki og því hafi um neyðarvörn verið að ræða. Í dómi héraðsdóms var lagt til grundvallar að árás R og hálstak A hafi verið tvö aðskilin atvik sem hafiátt sér stað með um það bil þriggja mínútna millibili. Kom fram að árás ákærða og afleiðingar hennar hafi verið langt umfram gjörðir A og því yrði hún ekki réttlætt með neyðarvarnarsjónarmiðum. Þótti refsing R hæfilega ákveðin fangelsi í 60 daga, frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var R dæmdur til að greiða A miskabætur að fjárhæð 750.000 krónur og skaðabætur samtals að fjárhæð 361.991 krónu.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 4. nóvember 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 20. júní 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 29. júní 2022 í málinu nr. S- 20/2022.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst þess að honum verði ekki gerð refsing, til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa og að fangelsisrefsing, verði hún dæmd, verði alfarið bundin skilorði. Ákærði krefst þess jafnframt að dæmdri einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi, til vara að dæmdar skaðabætur verði lækkaðar.

4

Brotaþoli, A, krefst þess aðallega að honum verði dæmdar miskabætur úr hendi ákærða að fjárhæð 3.000.000 króna ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 26. júlí 2020 til 3. mars 2022 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá 4. mars 2022 til greiðsludags, að ákærði verði dæmdur til að greiða honum 86.566 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 26. júlí 2020 til 3. mars 2022 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá 4. mars 2022 til greiðsludag sog loks að ákærði verði dæmdur til að greiða honum 275.425 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 4. mars 2022 til greiðsludags.

5

Til vara krefst brotaþoli þess að ákvæði héraðsdóms um skyldu ákærða til að greiða honum skaða- og miskabætur auk vaxta og dráttarvaxta verði staðfest. Brotaþoli krefst staðfestingar á ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað og málskostnaðar fyrir Landsrétti að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Málsatvik og sönnunarfærsla

6

Í ákæru er ákærða gefin að sök líkamsárás með því að hafa veist með ofbeldi að brotaþola og slegið hann ítrekað með krepptum hnefa í andlit með þeim afleiðingum að brotaþoli féll niður og hlaut kjálkabrot, nefbrot og liðhlaup í öxl. Háttsemi ákærða er heimfærð til 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá er í ákæru gerð grein fyrir einkaréttarkröfu brotaþola. Ákærði viðurkennir að hafa slegið brotaþola tvívegis eins fast og hann gat með opnum lófa í höfuð og einu sinni með krepptum hnefa í öxlina.

7

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur í samræmi við ákæru og gert að sæta fangelsi í 45 daga en fullnustu refsingarinnar skyldi frestað og hún falla niður að liðnum tveimur árum héldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

Þá var ákærði dæmdur til að greiða brotaþola miskabætur, bætur vegna sjúkrakostnaðar og launataps, auk vaxta, og málskostnað eins og nánar er gerð grein fyrir í hinum áfrýjaða dómi.

8

Málsatvikum er lýst í héraðsdómi. Þá er þar gerð grein fyrir framburði ákærða, brotaþola og annarra vitna við aðalmeðferð málsins í héraði.

9

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar upptökur af vettvangi. Þá voru spilaðar hljóð- og myndupptökur af skýrslugjöf ákærða, brotaþola og vitnanna I, K, C, M, N, L, H, G og O við aðalmeðferð málsins í héraði. Í þingbók málsins er bókað að fyrir liggi yfirlýsing um að ákærði hyggist ekki gefa skýrslu við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti og hefur verið lagt fram í málinu tölvuskeyti 14. nóvember 2023 sama efnis.

Niðurstaða

10

Í greinargerð ákæruvaldsins til Landsréttar er bent á misritanir í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms. Í fyrsta lagi segi þar á blaðsíðu 26 í endurriti dómsins: „Fyrir dómi sagðist ákærði hafa verið mjög rólegur að hálstakinu loknu. Upptaka 2 veitir því ekki stuðning og sjálfur dró ákærði í land með þetta eftir að hafa horft á upptökuna við skýrslugjöf sína.“ Að gættum framburði brotaþola við aðalmeðferð málsins í héraði verði að ætla að misritast hafi orðið „ákærði“ í bæði skiptin og að þar hafi átt að standa orðið „brotaþoli“. Í öðru lagi bendir ákæruvaldið á að í síðustu setningu þriðju efnisgreinar á sömu blaðsíðu vanti orðið „ekkert“ inn í textann og að þar eigi að standa: Hefur ekkert komið fram um að brotaþoli hafi þarna haft ástæðu til að ætla að alvarlegri aðgerða, svo sem hálstaks, væri þörf. Í þriðja lagi vísar ákæruvaldið til þess að neðst á næstu blaðsíðu hafi orðið „ákærði“ aftur verið misritað í stað orðsins „brotaþoli“, þar sem segi að atviki hafi verið lokið og ákærði farinn. Hvorki verjandi ákærða né réttargæslumaður brotaþola gera athugasemdir við framangreint. Að þessu gættu og jafnframt þegar litið er til niðurstöðu og rökstuðnings hins áfrýjaða dóms að öðru leyti og þess, sem kemur fram í endurriti af skýrslu brotaþola í héraði þar sem hann segist í upphafi skýrslutöku hafa verið „sallarólegur“ skömmu áður en hann fékk högg í andlitið en lýsti því síðar að hann hefði þá ekki verið „neitt svakalega rólegur“, verður að fallast á þá ályktun ákæruvaldsins, að um augljósar misritanir héraðsdóms sé að ræða sem skilja beri með þeim hætti sem hér hefur verið gerð grein fyrir.

11

Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða og heimfærslu brots hans til refsiákvæða.

12

Að teknu tilliti til þeirra refsiákvörðunar sjónarmiða, sem rakin eru í hinum áfrýjaða dómi, þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 60 daga. Rétt þykir að fresta fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

13

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verða staðfest ákvæði hans um greiðslu sakarkostnaðar, miskabóta og málskostnaðar. Með sömu rökum verður staðfest niðurstaða héraðsdóms um greiðslu skaðabóta að fjárhæð 86.566 krónur vegna sjúkrakostnaðar brotaþola sem beri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 4. mars 2022 til greiðsludags, í samræmi við kröfugerð brotaþola í greinargerð hans til Landsréttar. Loks er með sama hætti staðfest niðurstaða héraðsdóms um greiðslu skaðabóta vegna launataps brotaþola að fjárhæð 275.425 krónur sem beri dráttarvexti eins og í dómsorði greinir frá 4. mars 2022 til greiðsludags.

14

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærði, R-x-x R-x-x H-x-x G-kk-nf, sæti fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dómsins að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað, miskabætur og málskostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði brotaþola, A, 361.991 krónu með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 4. mars 2022 til greiðsludags.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.173.880 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, 723.168 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, B-kk-ef D-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 391.716 krónur.