597/2022

Útdráttur

Með ákvörðun ríkissaksóknara var kæru brotaþola, A, á ákvörðun lögreglu um að hætta rannsókn máls á hendur X, vísað frá en lagt fyrir lögreglu að taka upp að nýju rannsókn málsins og var ákæra í framhaldinu gefin út. X krafðist frávísunar málsins þar sem skilyrði fyrir endurupptöku rannsóknarinnar hefðu ekki verið uppfyllt. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í ákvörðun ríkissaksóknara kæmi meðal annars fram að hann teldi tilefni til að taka upp rannsókn málsins með hliðsjón af tilgreindum upplýsingum sem fram kæmu í kæru A. Taldi Landsréttur ekki efni til að hnekkja því mati ríkissaksóknara að uppfyllt hefði verið það skilyrði 3. mgr. 57. gr. laga nr. 88/2008 að ný sakargögn teldust fram komin eða líklegt væri að þau kæmu fram ef rannsókn væri tekin upp að nýju. Var frávísunarúrskurður héraðsdóms því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 30. september 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 3. október sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 28. september 2022 í málinu nr. S- [...]/2022 þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í t-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefst hann málsvarnarlauna til handa verjanda sínum vegna þessa þáttar málsins.

Niðurstaða

4

Málsatvik eru rakin í hinum kærða úrskurði. Eins og þar greinir var ákærða tilkynnt með bréfi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 17. ágúst 2020 að rannsókn málsins yrði hætt með vísan til 4. mgr. 52. gr. laga nr. 88/2008 þar sem ekki væri grundvöllur til að halda henni áfram. Brotaþoli kærði ákvörðun lögreglustjóra til ríkissaksóknara 9. nóvember 2020. Með ákvörðun 29. janúar 2021 vísaði ríkissaksóknari frá kæru brotaþola þar sem hún hefði borist að liðnum kærufresti samkvæmt 6. mgr. 52. gr. sömu laga en lagði fyrir lögreglu að,, taka upp rannsókn málsins að nýju“ með vísan til 3. mgr. 21. gr. og 3. mgr. 57. gr. sömu laga.

5

Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu varnaraðila um frávísun málsins þar sem ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu um að hætta rannsókn þess hefði ekki verið felld úr gildi. Þá kom fram í úrskurðinum að ríkissaksóknari hefði ekki tekið ákvörðun í málinu fyrr en rúmum fimm mánuðum eftir að lögreglustjóri ákvað að hætta rannsókninni og væri sú málsmeðferð í andstöðu við meginreglu laga nr. 88/2008 um að hraða bæri meðferð máls eftir föngum.

6

Samkvæmt 3. mgr. 21. gr. laga nr. 88/2008 getur ríkissaksóknari gefið öðrum ákærendum fyrirmæli um einstök mál sem þeim er skylt að hlíta og getur kveðið á um rannsókn máls, mælt fyrir um framkvæmd hennar og fylgst með henni. F ram kemur í fyrri málslið 3. mgr. 57. gr. laganna að hafi rannsókn á hendur sakborningi verið hætt vegna þess að sakargögn hafi ekki þótt nægileg til ákæru eigi ekki að taka rannsókn upp á ný gegn honum nema ný sakargögn séu fram komin eða líklegt sé að þau komi fram. Í athugasemdum við 21. gr. frumvarps sem varð að lögum nr. 88/2008 kemur meðal annars fram að eðlilegt sé að ríkissaksóknari geti gefið öðrum ákærendum fyrirmæli um einstök mál að eigin frumkvæði, meðal annar sef hann telur að ákvörðun þeirra um að fella niður mál sé andstæð lögum eða fjarstæð að öðru leyti.

7

Í fyrrnefndri ákvörðun ríkissaksóknara kemur meðal annars fram að hann telji tilefni til að taka upp rannsókn málsins með vísan til 3. mgr. 57. gr. laga nr. 88/2008 með hliðsjón af þeim upplýsingum sem fram komi í kæru brotaþola til ríkissaksóknara um að brotaþoli hafi við skoðun á slysadeild verið með áverka á höfði og við endaþarm.

Samkvæmt þessu hefur ríkissaksóknari metið það svo að ný sakargögn væru fram komin eða líklegt að þau kæmu fram. Ekki eru efni til þess að hnekkja því mati ríkissaksóknara að uppfyllt sé það skilyrði 3. mgr. 57. gr. laga nr. 88/2008 að ný sakargögn teljist fram komin eða líklegt séað þau komi fram verði rannsókn tekin upp að nýju.

8

Kæra brotaþola barst ríkissaksóknara 9. nóvember 2020 og ákvörðun þess síðarnefnda var tekin 11 vikum síðar eða 29. janúar 2021. Er þessi málsmeðferðartími ekki svo langur að hann brjóti gegn meginreglu sakamálaréttarfars um hraða málsmeðferð.

9

Með vísan til framangreinds verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

10

Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður, sbr. 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar.