329/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi aðila um forsjá og lögheimili þriggja barna þeirra, umgengni og fyrirkomulag meðlagsgreiðslna. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um forsjá barnanna, lögheimili þeirra og fyrirkomulag meðlagsgreiðslna. Héraðsdómur hafði hafnað kröfu A um umgengni en Landsréttur taldi þýðingarmikið að börnin nytu einhverra samvista við föður sinn á meðan forsjármáli aðila væri til lykta leitt. Var því mælt fyrir um umgengni barnanna við A með nánar tilgreindum hætti.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 20. maí 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 10. júní 2022. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vestfjarða 16. maí 2022 í málinu nr. E- [...]/2022 þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi aðila um forsjá þriggja barna þeirra, lögheimili, umgengni og greiðslu meðlags.

Kæruheimild er í 5. mgr. 35. gr. barnalaga nr. 76/2003.

2

Sóknaraðili krefst þess að forsjá barnanna verði óbreytt í höndum beggja foreldra og að lögheimili barnanna verði hjá sóknaraðila. Einnig krefst hann sýknu af meðlagskröfum. Enn fremur krefst hann þess að verði lögheimili barnanna hjá varnaraðila fái börnin að njóta eðlilegrar og sanngjarnar umgengni við hann. Loks krefst hans kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur um annað en umgengni sóknaraðila við börn sín.

5

Við ákvörðun um umgengni til bráðabirgða skal líkt og endranær litið til þess hvað telst barni fyrir bestu, sbr. 2. mgr. 1. gr. barnalaga. Ljóst er að það þjónar almennt hagsmunum barna að hafa umgengni við báða foreldra sína. Um rétt til umgengni segir í 1. mgr. 46. gr. barnalaga að barn eigi rétt á að umgangast með reglubundnum hætti það foreldra sinna sem það býr ekki hjá, enda sé það ekki andstætt hagsmunum þess. Einnig segir að þegar foreldrar búi ekki saman hvíli sú skylda á þeim báðum að grípa til þeirra ráðstafana sem við verður komið til að tryggja að þessi réttur barnsins sé virtur. Í 2. mgr. sömu greinar segir síðan að það foreldri sem barn býr ekki hjá eigi í senn rétt á og beri skylda til að rækja umgengnina og það foreldri sem barn býr hjá sé skylt að stuðla að því að það njóti umgengni við hitt foreldri sitt, nema hún sé andstæð hag og þörfum barns að mati dómara eða lögmæts stjórnvalds. Að baki þessum fyrirmælum býr friðhelgi fjölskyldu sem nýtur verndar samkvæmt 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 16. júní 2021 í máli nr. 8/2021.

6

Með hinum kærða úrskurði var ákveðið að engin umgengni yrði milli sóknaraðila og barna hans. Það felur í sér frávik frá grundvallarreglunni um rétt barns og foreldris til umgengni og ljóst er að sterk rök þurfa að liggja til grundvallar slíkri niðurstöðu, sbr. dóm Hæstaréttar 25. maí 2022 í máli nr. 5/2022. Þrátt fyrir þær sakargiftir á hendur sóknaraðila sem raktar eru í hinum kærða úrskurði verður ekki talið að nægilega sterk rök liggi til grundvallar því að engin umgengni verði milli sóknaraðila og barna hans.

Verður að telja þýðingarmikið að þau njóti einhverra samvista meðan forsjármálið er rekið. Í ljósi fyrirliggjandi atvika og aðstæðna er á hinn bóginn þörf á því að umgengnin verði takmörkuð, undir handleiðslu sérfræðings í málefnum barna og fari fram á höfuðborgarsvæðinu. Hæfilegt þykir að slík umgengni verði þrjár klukkustundir á þriggja vikna fresti, fyrst 8. júlí næstkomandi.

7

Rétt er að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð :

Sóknaraðili, A, skal hafa umgengni við börnin C, D og E, á þriggja vikna fresti, þrjár klukkustundir í senn, fyrst 8. júlí 2022. Umgengnin skal vera á höfuðborgarsvæðinu og undir handleiðslu sérfræðings í málefnum barna.

Að öðru leyti er hinn kærði úrskurður staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.