397/2021

Útdráttur

A höfðaði mál gegn V hf. og krafðist þess að viðurkennd yrði með dómi bótaskylda V hf. úr slysatryggingu ökumanns hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A taldi sig hafa orðið fyrir í umferðarslysi árið 2017. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á kröfu A um viðurkenningu á bótaskyldu V hf. V hf. áfrýjaði dóminum til Landsréttar og krafðist sýknu af kröfum A vegna vanrækslu á upplýsingaskyldu og til vara að greiðsluskylda úr lögboðinni slysatryggingu ökumanns yrði lækkuð. Í dómi Landsréttar var rakið að V hf. hefði samþykkt bótaskyldu úr slysatryggingu ökumanns og eiganda. Þegar lögmaður A lagði fram kröfu um greiðslu bóta fyrir tímabundið atvinnutjón og viðbótargögn ákvað V hf. að tilkynna A til lögreglu vegna tryggingarsvika. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að sú vanræksla að A hafði ekki sinnt upplýsingaskyldu sinni til lögreglu hefði ekki skipt máli við mat á bótaskyldu í málinu því sú vanræksla lá fyrir þegar V hf. samþykkti bótaskyldu. Hefði V hf. því þurft að færa sönnur fyrir því að þær forsendur sem lagðar voru til grundvallar samþykki á bótaskyldu hafi brostið í ljósi upplýsinga sem ekki lágu þegar fyrir. Var einnig rakið í dómi Landsréttar að V hf. hefði ekki tekist sönnun þess að A hafi með stórkostlegu gáleysi eða annarri háttsemi sinni uppfyllt skilyrði þess að réttur hans til bóta úr slysatryggingu ökumanns og eiganda bifreiðar skyldi skerðast á grundvelli ákvæða 1. mgr. 90. gr. og 92. gr. laga nr. 30/2004. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 18. júní 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 26. maí 2021 í málinu nr. E- [...]/2020.

2

Áfrýjandi krefst sýknu af kröfum stefnda. Til vara krefst hann þess að greiðsluskylda úr lögboðinni slysatryggingu ökumanns verði lækkuð. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Atvikum málsins er skilmerkilega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Þar er rakið að stefndi leitar eftir viðurkenningu á bótaskyldu úr lögboðinni slysatryggingu ökumanns hjá áfrýjanda vegna líkamstjóns sem hann telur sig hafa orðið fyrir er hann velti bifreið sinni síðla kvölds [...] júní 2017 á Vigdísarvallarvegi á Reykjanesi. Áfrýjandi telur ósannað að stefndi hafi slasast í umferðarslysi þennan dag þar sem engin vitni voru að slysinu, engin lögregluskýrsla eða önnur gögn liggi fyrir um aðstæður á vettvangi og bifreiðinni sem valt hafi verið fargað. Með hinum áfrýjaða dómi var talið sannað að stefndi hafi orðið fyrir líkamstjóni í bílveltunni og að ósannað væri að stórkostlegt gáleysi stefnda eða önnur háttsemi hans gætu leitt til skerðingar á bótarétti hans. Í samræmi við þetta féllst dómurinn á kröfu stefnda um viðurkenningu á bótaskyldu áfrýjanda.

5

Áfrýjandi byggir á því að í hinum áfrýjaða dómi hafi ranglega verið lagt til grundvallar að stefnda hafi ekkiverið skylt að tilkynna um slysið til lögreglu, sbr. 2. mgr. 10. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. Kröfur áfrýjanda eru einnig reistar á því að það eigi að skipta máli við mat á sönnun í málinu að stefndi hafi fjarlægt bifreiðina af vettvangi og látið farga henni. Í 2. mgr. 10. gr. laganna kemur fram að ef maður hefur látist eða slasast í umferðarslysi skuli sá, sem átti hlut að því, tilkynna lögreglunni um slysið svo fljótt sem auðið er.

6

Samkvæmt framburði stefnda og vitnisins, B, í héraði áttaði stefndi sig ekki strax á því að hann hefði hlotið önnur meiðsl í bílveltunni en að blætt hafi út hendi hans.

Stefndi lýsir því í skýrslu sinni í héraði að hann hafi fundið fyrir óþægindum í baki og hendi er hann vaknaði daginn eftir slysið. Um kvöldið hafi hann síðan farið á læknavaktina til að láta lækni skoða áverkana. Í málinu liggur fyrir læknisvottorð 15. ágúst 2017 sem gefið var út af C yfirlækni á læknavaktinni um þá skoðun en þar kemur fram stefndi hafi verið greindur með tognun í brjósthrygg og lendarhrygg, auk þess sem mar var á hendi.

7

Samkvæmt því sem að framan er rakið mátti stefnda vera ljóst eigi síðar en daginn eftir umferðarslysið að hann hefði slasast og að honum bæri samkvæmt. 2. mgr. 10. gr. laga nr. 50/1987 að tilkynna lögreglu um slysið.

8

Í hinum áfrýjaða dómi er rakið að stefndi hafi í kjölfar bílveltunnar hringt í vin sinn, vitnið B, og fengið hann til þess að koma bílnum aftur á dekkin og draga hann á endurvinnslustöðina Furu sama kvöld. Fram er komið að stefndi taldi sig ekki hafa slasast í bílveltunni fyrr en daginn eftir slysið og eftir að hann og vitnið B fjarlægðu bifreiðina af vettvangi og komu henni að starfstöð endurvinnslustöðvar. Af gögnum málsins og framburði stefnda og vitnisins B í héraði verður ráðið að þann 19. júní 2017 hafi þeir farið til Furu endurvinnslustöðvar í því skyni að fylgja því eftir að bifreiðin færi í brotajárnsvinnslu. Í skilavottorði sem stefndi ritar þann sama dag kemur fram að númera plötur bifreiðarinnar séu glataðar.

9

Þennan sama dag fór stefndi á starfstöð áfrýjanda og tilkynnti um slysið. Í tjónstilkynningunni, sem stefndi skrifaði undir, er að finna lýsingu hans á því hvernig hann hafi misst stjórn á bifreiðinni og hún runnið fyrst út af veginum hægra megin en síðar farið út af veginum vinstra megin og bifreiðin þá oltið. Í tilkynningunni kemur fram að slys hafi orðið á fólki en ekki er tiltekið hverjir hafi slasast. Í reit á tilkynningarforminu þar sem spurt er um afskipti lögreglu kemur fram að lögreglan hafi ekki verið kvödd til. Þá er einnig merkt í sérstakan reit á tilkynningarforminu að ökutækið sé ekki á verkstæði. Fyrir liggur að 24. júní 2017 sendi stefndi áfrýjanda mynd af bifreiðinni þar sem hún stóð fyrir utan endurvinnslustöðina Furu. Á myndinni sjást skemmdir á henni sem gætu verið eftir veltu.

10

Lögmaður stefnda sendi áfrýjanda nýja tjónstilkynningu 24. júlí 2017 þar sem fram kemur að stefndi hafi slasast á baki, í hægri fæti og á hendi í umferðarslysinu og jafnframt að hann hafi verið óvinnufær frá 18. júlí 2017. Vinnuveitandi stefnda sendi áfrýjanda staðfestingu á starfskjörum hans 14. ágúst 2017. Á frýjandi tók við áðurgreindu læknisvottorð 24. ágúst 2017.

11

Á grundvelli þeirra upplýsinga sem raktar eru hér að framan staðfesti starfsmaður áfrýjanda 30. ágúst 2017 að vátryggingarfélagið hefði „samþykkt bótaskyldu úr slysa tyggingu ökumanns og eiganda með fyrirvara um fyrra heilsufar.“ Í kjölfar þess að lögmaður stefnda lagði fram kröfu um greiðslu bóta fyrir tímabundið atvinnutjón og viðbótargögn til sönnunar á tjóninu ákvað áfrýjandi 10. nóvember 2017 að kæra stefnda til lögreglu vegna gruns um tryggingarsvik.

12

Þegar áfrýjandi samþykkti bótaskyldu úr slysatryggingu ökumanns og eigenda 30. ágúst 2017 lá fyrir lýsing stefnda í tjónstilkynningu á því hvernig slysið hefði átt sér stað og mynd sem sýndi skemmdir á bifreiðinni. Jafnframt voru þá fyrir hendi upplýsingar um að stefndi hefði ekki tilkynnt lögreglu um slysið, s br. 2. mgr. 10. gr. laga nr. 50/1987. Að auki hafði áfrýjandi undir höndum læknisvottorð þar sem tjónsatviki er lýst og greiningu læknis á áverkum sem hann hlaut. Þar sem áfrýjandi samþykkti bótaskyldu þegar fyrir lá að stefndi hefði ekki sinnt upplýsingaskyldu sinni til lögreglu verður að leggja til grundvallar að félagið hafi ekki talið að sú vanræksla skipti máli við mat á bótaskyldu í málinu. Á þeim tíma sem leið frá slysinu hafði félagið ekki heldur gert reka að því að fá að skoða bifreiðina eða vettvang slyssins.

Eins og hér háttar til verður áfrýjandi því að færa sönnur fyrir því að þær forsendur sem lagðar voru til grundvallar samþykki á bótaskyldu hafi brostið í ljósi upplýsinga sem ekki lágu þegar fyrir.

13

Í hinum áfrýjað dómi er réttilega rakið að áfrýjanda hafi ekki tekist að sýna fram á að lýsing stefnda á umferðarslysinu og afleiðingum þess sé röng. Þar er með sama hætti gerð grein fyrir því að áfrýjanda hefur ekki tekist sönnun um að stefndi hafi með stórkostlegu gáleysi eða annarri háttsemi sinni uppfyllt skilyrði þess að réttur hans til bóta úr slysatryggingu ökumanns og eiganda bifreiðar skuli skerðast á grundvelli ákvæða 1. mgr. 90. gr. og 92. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga. Að öllu framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjað dóms verður hann staðfestur.

14

Stefndi hefur ekki áfrýjað málinu fyrir sitt leyti og því kemur krafa hans um hærri málskostnað í héraði ekki til álita.

15

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Vörður tryggingar hf., greiði stefnda, A, 1.000.000 króna í málskostnað fyrir Landsrétti.