251/2023

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni H um endurupptöku máls þb. A gegn H. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að kröfugerð og málatilbúnaður þb. A hafi verið svo vanreifuð að héraðsdómi hefði verið rétt að vísa máli hans á hendur H frá dómi án kröfu. Var því fallist á kröfu H um endurupptöku málsins fyrir héraðsdómi, sbr. b-lið 2. mgr. 137. gr. laga nr. 91/1991.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 31. mars 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 21. apríl 2023. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 17. mars 2023 í málinu nr. I- 3970/2022 þar sem hafnað var beiðni sóknaraðila um endurupptöku máls nr. E- 4845/2021: Þrotabú Ace Handling ehf. gegn H-kk-þgf Á-kk-þgf H-kk-þgf. Kæruheimild er í q-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að fallist verði á beiðni hans um endurupptöku máls nr. E- 4845/2021 sem lauk með áritun stefnu í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 22. október 2021. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Í málinu gerir sóknaraðili þá kröfu að einkamál sem rekið var fyrir héraðsdómi milli aðila og lauk með áritun stefnu á hendur honum 22. október 2021 verði endurupptekið.

Samkvæmt 113. gr., sbr. 2. málslið 1. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 er það eitt skilyrði þess að ljúka megi máli með þeim hætti að ekki séu gallar á því sem geti valdið frávísun þess án kröfu.

5

Þess var krafist í stefnu að sóknaraðila yrði gert að greiða varnaraðila 8.920.127 krónur, auk vaxta, eða sem nam fjárhæð nánar tilgreindra færslna af bankareikningum hins gjaldþrota félags inn á reikninga sóknaraðila, að frádreginni fjárhæð sem nam innlögnum sóknaraðila á reikninga félagsins á sama tímabili. Er á því byggt í stefnu að greiðslurnar hafi verið í andstöðu við reglur XII. kafla laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Segir þar nánar að um hafi verið að ræða óheimilar lánveitingar í skilningi 1. mgr. 79. gr. sömu laga, sem beri að endurgreiða samkvæmt 4. mgr. sömu greinar, auk þess sem einnig er vísað til 1. mgr. 77. gr. laganna. Þar er ennfremur vísað til almennra reglna kröfu- og skaðabótaréttar.

6

Samkvæmt 1. mgr. 79. gr. laga nr. 138/1994 er einkahlutafélagi óheimilt að veita hluthöfum, stjórnarmönnum eða framkvæmdastjórum félagsins lán. Greiðslur sem inntar hafa verið af hendi andstætt því ákvæði skal endurgreiða með dráttarvöxtum, sbr. 4. mgr. 79. gr. Þá segir í 1. mgr. 77. gr. að ef greiðsla hefur farið fram til hluthafa andstætt ákvæðum laganna skuli hann endurgreiða það sem hann hefur tekið við með vöxtum er séu jafnháir hæstu vöxtum á almennum sparisjóðsreikningum.

7

Í stefnu er tekið fram að varnaraðili hafi verið stofnaður af sóknaraðila og öðrum einstaklingi í gegnum nánar tiltekin félög. Að öðru leyti er engin grein gerð fyrir því hver staða sóknaraðila var innan félagsins. Þá er þar látið við sitja að vísa til tiltekinna greiðslna frá félaginu til sóknaraðila, sem skiptastjóri hafi talið óheimilar lánveitingar, án þess að útskýrt sé nema að litlu leyti hvernig greiðslurnar eigi undir framangreind ákvæði og beri að endurgreiða samkvæmt þeim, en ljóst er að greiðslurnar voru í mörgum tilvikum merktar sem endurgreiðsla láns og bókhaldsgögn fylgdu ekki stefnu. Þá verður að skilja málatilbúnað varnaraðila í því máli sem hér er til úrlausnar svo að hann álíti kröfu varnaraðila vera skaðabótakröfu, en í stefnu er slíkt ekki útskýrt að öðru leyti en því að vísað er til almennra reglna skaðabótaréttar.

8

Samkvæmt framangreindu og þegar þau skjöl sem lágu fyrir héraðsdómi við áritun stefnu eru virt heildstætt þykja kröfugerð og málatilbúnaður varnaraðila hafa verið svo vanreifuð að héraðsdómi hefði verið rétt að vísa máli hans á hendur sóknaraðila frá dómi án kröfu. Verður því fallist á kröfu sóknaraðila um endurupptöku málsins fyrir héraðsdómi, sbr. b-lið 2. mgr. 137. gr. laga nr. 91 /1991.

9

Varnaraðili greiði sóknaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað, sem verður ákveðinn í einu lagi eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Fallist er á beiðni sóknaraðila, H-kk-ef Á-kk-ef H-kk-ef, um endurupptöku máls nr. E- 4845/2021: Þrotabú Ace Handling ehf. gegn H-kk-þgf Á-kk-þgf H-kk-þgf.

Varnaraðili, þrotabú ACE Handling ehf., greiði sóknaraðila samtals 300.000 krónur í héraði og kærumálskostnað.