478/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi málsaðila um forsjá og lögheimili dóttur þeirra, umgengni hennar við málsaðila og greiðslu meðlags með henni. Landsréttur vísaði til þess að af gögnum málsins yrði ráðið að aðilar hafi aðeins í eitt skipti verið boðaðir til sáttameðferðar áður en vottorð um sáttameðferð var gefið út. Það væri í andstöðu við fyrirmæli 5. mgr. 33. gr. a barnalaga. Af þeim sökum var málinu vísað frá héraðsdómi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 15. júlí 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 27. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. júlí 2021 í málinu nr. E- [...]/2021 þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi aðila um forsjá dóttur þeirra, lögheimili, umgengni og greiðslu meðlags.

Kæruheimild er í 5. mgr. 35. gr. barnalaga nr. 76/2003.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að bráðabirgðakröfum varnaraðila í héraði verði hafnað. Jafnframt krefst hún þess að kveðið verði á um tilhögun umgengni dóttur aðila við það foreldri sem hún býr ekki hjá meðan á forsjármáli aðila stendur. Þá er gerð krafa um kærumálskostnað.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur um að aðilar fari sameiginlega með forsjá dóttur þeirra og að lögheimili hennar verði hjá kærða þar til endanlegur dómur gengur. Jafnframt krefst hann þess að staðfestur verði úrskurður héraðsdóms um meðlag og umgengni. Auk þess krefst hann kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Samkvæmt 33. gr. a barnalaga, sem lögfest var með 12. gr. laga nr. 61/2012 og var síðar meðal annars breytt með 2. gr. laga nr. 144/2012, er það ófrávíkjanleg skylda foreldra að undirgangast sáttameðferð áður en krafist er úrskurðar eða mál höfðað um forsjá, lögheimili, umgengni, dagsektir eða aðför. Markmið sáttameðferðar samkvæmt 3. mgr. sama ákvæðis er að hjálpa foreldrum að gera samning um þá lausn máls sem er barni fyrir bestu.

5

Nánar er fjallað um inntak sáttameðferðar í athugasemdum við 12. gr. frumvarps til laga nr. 61/2012. Þar kemur fram að rétt þyki að gera foreldrum almennt að leita sátta í hvert sinn sem krafist sé úrskurðar eða höfðað sé mál enda megi ganga út frá því að æskilegt sé að skoða sérstaklega í hverju ágreiningur foreldra er fólginn í hvert sinn og hvort unnt sé að hjálpa þeim að sætta mál.

6

Samkvæmt 5. mgr. 33. gr. a barnalaga gefur sáttamaður út vottorð um sáttameðferðina ef foreldrum tekst ekki að gera samning. Heimilt er að gefa út vottorð um sáttameðferð ef foreldrar mæta ekki á sáttafund eftir að hafa fengið kvaðningu tvívegis. Samkvæmt 6. mgr. greinarinnar skal í vottorði um sáttameðferð gera grein fyrir því hvernig sáttameðferð fór fram, helstu ágreiningsatriðum, afstöðu aðila og sjónarmiðum barns, nema það sé talið ganga gegn hagsmunum barnsins. Samkvæmt 7. mgr. greinarinnar er vottorðum sáttameðferð gilt í sex mánuði eftir útgáfu. Í greinargerð með frumvarpi til laga nr. 61/2012 segir um 7. mgr. að ef lengri tími en sex mánuðir líður frá því að sáttavottorð var gefið út þar til foreldri krefst úrskurðar eða höfðar mál þyki rétt að leitað verði sátta að nýju en gera verði ráð fyrir að umfang sáttameðferðar geti tekið mið af því að sátta hafi áður verið leitað.

7

Í málinu liggur fyrir vottorð um sáttameðferð 31. ágúst 2020. Þar kemur fram að þann dag hafi aðilar verið boðaðir til sáttameðferðar hjá sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu. Sóknaraðili hafi ekki mætt og varnaraðili hafi óskað eftir því að sáttavottorð yrði gefið út svo ekki yrðu frekari tafir á málinu. Loks segir að virk sáttameðferð hafi ekki farið fram.

8

Af gögnum málsins verður ráðið að aðilar hafi aðeins í þetta eina skipti verið boðaðir til sáttameðferðar áður en vottorð um hana var gefið út. Er það í andstöðu við fyrirmæli 5. mgr. 33. gr. a barnalaga. Af þeim sökum verður ekki hjá því komist að vísa málinu frá héraðsdómi.

9

Rétt þykir að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð :

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Kærumálskostnaður fellur niður.