101/2019

Útdráttur

Með dómi héraðsdóms var I sakfelldur fyrir líkamsárás, sbr. 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa að tilefnislausu ráðist að fjögurra ára barni, þar sem það sat í aftursæti bifreiðar á rauðu ljósi, og veitt því áverka á andliti. Jafnframt taldist hann hafa brotið gegn 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga með því að hafa ógnað barninu og sýnt því yfirgang og ruddaskap. Var I gert að sæta fangelsi í tvo mánuði og að greiða brotaþola 400.000 krónur í miskabætur. Með öðrum dómi héraðsdóms sem féll skömmu síðar var I sakfelldur, annars vegar fyrir brot gegn valdstjórninni og lögreglulögum með því að hafa í tvígang veist með ofbeldi gegn lögreglumönnum, og hins vegar fyrir brot gegn lögum um ávana og fíkniefni með því að hafa haft í fórum sínum amfetamín, kókaín og marijúana. Við ákvörðun refsingar var I að hluta til gerður hegningarauki samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga og var refsing ákveðin fangelsi í fjóra mánuði auk þess sem fíkniefnin voru gerð upptæk. Málin voru sameinuð fyrir Landsrétti með vísan til 1. mgr. 169. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 210. gr. þeirra. Með dómi Landsréttar voru framangreindir dómar héraðsdóms staðfestir um sakfellingu I, heimfærslu til refsiákvæða, miskabætur til brotaþola, upptöku fíkniefna og sakarkostnað, og var refsing ákveðin fangelsi í fimm mánuði.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf, fyrrverandi héraðsdómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 12. desember 2018 og 15. febrúar 2019 í samræmi við yfirlýsingar ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómum Héraðsdóms Reykjavíkur 4. desember 2018 í málinu nr. S535/2018 og 31. janúar 2019 í málinu nr. S829/2018. Fyrir Landsrétti hafa málin verið sameinuð. 2 Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að hinir áfrýjuðu dómar verði staðfestir að öðru leyti en því að refsing verði þyngd.

3 Ákærði krefst þess aðallega varðandi dóm 4. desember 2018 að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfi. Þá krefst hann aðallega frávísunar einkaréttarkröfu, til vara sýknu af þeirri kröfu en að því frágengnu krefst hann verulegrar lækkunar hennar.

4 Ákærði krefst þess varðandi dóm 31. janúar 2019 að honum verði gerð mun vægari refsing.

5 Brotaþoli hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti og verður því litið svo á að hann krefjist þess að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu sína verði staðfest, sbr. 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Niðurstaða

6 Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 4. desember 2018 var ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa miðvikudaginn 22. nóvember 2017 rifið upp afturhurð á bifreið sem var kyrrstæð við gatnamót Laugavegs og Snorrabrautar þar sem brotaþoli, þá fjögurra ára gamall, sat og slegið hann í andlitið með þeim afleiðingum að hann hlaut yfirborðsáverka á nefi og nefblæðingu. Ákærði neitar sök.

7 Móðir brotaþola bar fyrir héraðsdómi að umrætt sinn hefði hún tekið eftir tveimur mönnum við Tryggingastofnun í annarlegu ástandi. Annan þeirra, sem var hávaxinn og með heyrnartól, kannaðist hún við. Hinn hefði verið lægri, skeggjaður, þybbinn og dökkhærður. Hann hefði komið að bifreiðinni og náð að opna bílhurðina bílstjóramegin áður en hún náði að læsa. Henni hefði tekist að ýta honum út. Þá hefði hún heyrt brotaþola, sem var í barnabílstól fyrir aftan ökumannssætið, segja „nei, nei, nei“. Hún hefði séð að skeggjaði maðurinn var kominn inn í bílinn, en ekki séð hvað hann gerði. Hún hefði ekið áfram, séð í baksýnisspeglinum að brotaþoli var blóðugur og hræddur, stöðvað bílinn og reynt að átta sig á því sem hefði gerst. Brotaþoli hefði sagt „hann lamdi mig“ eða „hann kýldi mig“ og bent á andlitið. Hún hefði fengið aðstoð vegfaranda við að hringja í lögregluna sem hefði komið mjög fljótt.

8 Lögregla kom á vettvang vegna tilkynningar frá fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra um æstan mann sem veittist að fólki á Snorrabraut. Var honum lýst sem litlum, þybbnum og með skegg. Í frumskýrslu lögreglu er atvikum lýst svo að við akstur um Snorrabraut hafi lögregla veitt athygli tveimur mönnum við gatnamót Hverfisgötu sem virtust vera að rífast og takast á. Öðrum þeirra, sem var lágvaxinn, þybbinn og með skegg, hafi svipað til framangreindrar lýsingar mannsins sem tilkynnt hafði verið um. Hann hafi sjáanlega verið mjög æstur og reiður. Hann hafi gengið mjög ógnandi að lögreglubifreiðinni og reynt að ráðast á þann lögreglumann sem sat farþegamegin í henni og hindra að hann kæmist út. Hafi hann verið yfirbugaður af félaga lögreglumannsins, settur í handjárn og handtekinn. Reyndist hann vera ákærði.

9 Í kjölfar þessa atburðar fór móðir brotaþola með hann á slysa og bráðadeild Landspítalans. Í læknisvottorði 5. desember 2017 kemur fram að brotaþoli hafi komið í fylgd móður og síðan einnig föður á bráðadeild 22. nóvember 2017 til skoðunar eftir ofbeldisverk. Í vottorðinu segir svo um atvik máls: „Hann var í bílferð ásamt móður sinni á leið niður Laugaveg þegar móðirin stoppaði í umferð. Að sögn móður voru tveir menn í annarlegu ástandi á gangstéttinni við hlið bílsins. Annar þeirra virtist vera að detta eða hrasa við bílinn og greip skyndilega í hurðarhún bílsins, opnar bílhurðina fyrir aftan ökumannssætið þar sem drengurinn sat og reyndi að komast inn í bílinn. Móðir reyndi að hafa afskipti af manninum en án þess að hún sjái það þá mun maðurinn hafa slegið barnið í andlitið. Móðir ekur í burtu eftir að hafa lokað bílhurðinni og tekur þá eftir því að A er í miklu uppnámi, grætur, heldur fyrir andlitið og þar hefur blætt frá nefi. A segir að maðurinn hafi slegið sig í framan og klipið fast í nefið á eftir. Hvorki móðir né drengur þekkja geranda. Haft var samband við lögreglu og síðan komið með drenginn til skoðunar hér. A kveðst finna til í nefinu og undir hæ. auga. Hann hafði haft nefblæðingu sem er hætt við komu.“ Um skoðun segir meðal annars í vottorðinu: „Það var væg bólga yfir nefi en ekki að sjá að öðru leyti áverkamerki og nefið devierar ekki. Blæðing hafði verið úr hæ. nös sem var hætt við komu. Það voru ekki eymsli við þreifingu á nefbeinum eða kinnbeinum. Það var storknað blóð í hæ. nös. Ekki var merki um miðnesskekkju og það var loftflæði í gegnum báðar nasir, svolítið tregara hæ. megin blandað vegna gráts og blæðingar sem þó var hætt.“ Í niðurlagi vottorðsins segir að áverkamynstrið sé í hæsta máta undarlegt en áverkinn í sjálfu sér ekki mjög alvarlegur. Líkamlega ætti drengurinn að jafna sig fljótt og vel.

10 Ákærði neitar sök og ber fyrir sig minnisleysi vegna áfengis og fíkniefnaneyslu. Telur hann ósannað að hann hafi framið það brot sem honum er gefið að sök. Móðir brotaþola hefur gefið greinargóða lýsingu á atburðarás og á því hver það var sem ruddist inn í bifreið hennar umrætt sinn og réðst á brotaþola. Hefur framburður hennar um það verið á sömu lund allt frá viðræðum við lögreglumann á vettvangi í upphafi, í óformlegu samtali við lögreglu 22. nóvember 2017, í skýrslutöku hjá lögreglu 28. sama mánaðar og fyrir héraðsdómi. Þá var atvikinu einnig lýst við komu á bráðadeild. Lýsing hennar á árásarmanninum samræmist í öllu útliti ákærða sem handtekinn var skammt frá vettvangi í annarlegu ástandi og árásargjarn. Þá bar hún kennsl á hann á mynd sem borin var undir hana við aðalmeðferð málsins í héraði.

11 Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða, heimfærslu til refsiákvæða og sakarkostnað. Brotaþoli lagði ekki fram gögn í héraði vegna útlagðs kostnaðar. Með þeirri athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um miskabætur til brotaþola. 12 Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 31. janúar 2019 var ákærði meðal annars sakfelldur fyrir tvö brot gegn valdstjórninni samkvæmt 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá var hann einnig sakfelldur fyrir brot gegn 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga nr. 65/1974 um ávana og fíkniefni, með því að hafa í vörslum sínum tilgreind fíkniefni. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða, heimfærslu til refsiákvæða, upptöku fíkniefna og sakarkostnað.

13 Vegna þess brots sem ákærði var sakfelldur fyrir í hinum áfrýjaða dómi 4. desember 2018 var hann dæmdur í tveggja mánaða fangelsi. Vegna þeirra brota sem ákærði var sakfelldur fyrir í hinum áfrýjaða dómi 31. janúar 2019 var hann dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi. Var sú refsing að hluta til dæmd sem hegningarauki samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga.

14 Ákærði, sem er fæddur árið 1991, hefur ekki fyrr en með framangreindum dómum verið sakfelldur fyrir ofbeldisbrot. Þá verður fallist á það með héraðsdómi að ásetningur hans til brots gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga, sem hann var sakfelldur fyrir með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 4. desember 2018, hafi vegna annarlegs ástands hans verið þokukenndur en að á móti komi að brotið var alvarlegt og beindist gegn ungu barni sem átti sér einskis ills von, sbr. 1. og 6. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Refsing ákærða fyrir öll brotin, sem tiltekin verður eftir 77. gr. almennra hegningarlaga, verður ákveðin fangelsi í fimm mánuði.

15 Með vísan til 1. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærði dæmdur til að greiða 2/3 hluta alls áfrýjunarkostnaðar málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákvörðuð eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur 4. desember 2018 skal vera óraskaður um annað en refsingu ákærða, I-kk-ef P-kk-ef B-kk-ef.

Héraðsdómur 31. janúar 2019 skal vera óraskaður um annað en refsingu ákærða.

Ákærði sæti fangelsi í 5 mánuði.

Ákærði greiði 2/3 hluta áfrýjunarkostnaðar málsins, sem nemur í heild 898.213 krónum, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, B-kk-ef H-kk-ef B-kk-ef lögmanns, 843.200 krónur. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.