764/2018

Útdráttur

M var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa veist að A með ofbeldi, meðal annars með því að draga A upp úr heitum potti, snúa hann niður og slá ítrekað. Þá var M jafnframt sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. 226. gr. sömu laga fyrir að hafa átt þátt í því að svipta A frelsi sínu með því að koma honum fyrir rænulausum á pallbifreið og aka honum á tilgreindan stað þar sem hann í félagi við annan mann beitti A frekara ofbeldi og skildi hann eftir rænulausan og mikið slasaðan. M hafði hlotið dóm 14. nóvember 2016 þar sem hann var dæmdur í þriggja mánaða fangelsi skilorðsbundið til tveggja ára auk þess sem hann gerði sátt um sektargreiðslu fyrir umferðarlagabrot við lögreglustjórann á höfuðborgarsvæðinu 6. maí 2017. Með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga var skilorðshluti eldri dómsins tekinn upp og honum ákveðin refsing í einu lagi eftir reglum 78. gr. laganna. Þá var við ákvörðun refsingar litið til sakaferils M og 3. töluliðar 1. mgr. 70. gr. laganna og refsing hans ákveðin fangelsi í eitt ár og sex mánuði. Þá var M gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 1.000.000 króna.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf og S-kvk-nf I-kvk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 26. september 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 21. ágúst 2018 í málinu nr. S201/2017.

2 Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og að refsing hans verði þyngd. 3 Brotaþoli, A, krefst þess að ákærði verði dæmdur til að greiða honum skaðabætur að fjárhæð 2.000.000 króna ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá 23. apríl 2019 til þess dags er mánuður var liðinn frá því að bótakrafa var kynnt ákærða, en með dráttarvöxtum samkvæmt 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

4 Ákærði krefst aðallega frávísunar á kröfum ákæruvalds á hendur honum en til vara að hann verði sýknaður af þeim kröfum og einkaréttarkröfu brotaþola vísað frá dómi. Að því frágengnu krefst hann refsimildunar og lækkunar á tildæmdri miskabótakröfu brotaþola.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti var tekin símaskýrsla af vitninu K rannsóknarlögreglumanni. Þá voru spilaðar í heild upptökur af framburði ákærða og brotaþola fyrir héraðsdómi.

6 Með ákæru 27. desember 2017 var ákærði í 1. lið einn ákærður fyrir líkamsárás með því að hafa að morgni laugardagsins 23. apríl 2016 veist að A með ofbeldi í bakgarði við […], Akureyri, meðal annars með því að draga brotaþola upp úr heitum potti en við það brotnaði glas og glerbrot dreifðust um sólpallinn, snúa brotaþola niður og lá hann þá á glerbrotunum á sólpallinum og slá hann ítrekað, þar á meðal hnefahöggi í andlitið. Við þetta hlaut A meðal annars djúpan bogadreginn skurð á framanverðan hægri fótlegg sem var um það bil 1 cm á dýpt og uppglenntur sem nam um 5 mm, djúpan skurð á hægri lófa og tvo stóra og dökka marbletti á upphandlegg og framhandlegg vinstri handar. Er brot þetta í ákæru talið varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

7 Í öðrum lið ákærunnar er ákærði ásamt X ákærður fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás og frelsissviptingu, með því að hafa um klukkan 7:30 sama dag, í félagi við þriðja mann, svipt brotaþola frelsi, með því að setja hann rænulausan upp á pallbifreið í […] og ekið honum að Fálkafelli. Þar beittu ákærðu brotaþola ofbeldi, ákærði M-kk-nf meðal annars með því að sparka í eða trampa á höfði hans, og skildu hann eftir meðvitundarlausan og mikið slasaðan þar til vegfarandi gekk fram á hann klukkan rúmlega 11. A hlaut meðal annars áverka vinstra megin á enni, en þar var sjáanlegt skófar, auk roða og yfirborðssárs, bólgu hægra megin á andliti, sár í hársverði vinstra megin, roða og yfirborðssár á búki, bólgu neðan við vinstra herðablað, brotinn úlnlið, og fjölda marbletta og yfirborðssára á öllum útlimum. Er brot þetta í ákæru talið varða við 2. mgr. 218. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga.

Niðurstaða

8 Í greinargerð ákæruvaldsins er þess krafist að héraðsdómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða. Verður þessi málatilbúnaður ákæruvaldsins skilin þannig að þess sé ekki krafist lengur að líkamsárás sú sem lýst er í 2. lið ákærunnar verði heimfærð undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

9 Aðalkrafa ákærða er að málinu verði vísað frá dómi. Er vísað til cliðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála kröfunni til stuðnings. Þar segir að í ákæru skuli svo glöggt sem verða má tilgreina hver sú háttsemi er, sem ákært er út af, hvar og hvenær brotið er framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu þess til laga. Telur ákærði meðal annars verknaðarlýsingu í 1. lið ákærunnar ófullnægjandi. Þar sé ekki gerð nægjanleg grein fyrir því hvernig ákærði á að hafa valdið brotaþola skurðáverkum, auk þess sem engin fullnægjandi grein sé gerð fyrir því hver orsök marbletta á upphandlegg kunni að vera. Að því er varðar 2. lið ákærunnar sé lýsing háttseminnar almenn og „galopin“ og ákærða gefin að sök þátttaka í broti ásamt meðákærða, án frekari skýringa og án aðgreiningar frá verknaði meðákærða um meinta saknæma háttsemi.

10 Í dómaframkvæmd hefur tilvitnað ákvæði cliðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 verið skýrt svo að lýsing á háttsemi, sem ákærða er gefin að sök í ákæru, verði að vera svo greinargóð og skýr að hann geti ráðið af henni hvaða háttsemi hann er sakaður um og hvaða ákvæði refsilaga hann er talinn hafa gerst brotlegur við. Mega ekki vera slík tvímæli um hverjar sakargiftir eru að með réttu verði ákærða talið torvelt að taka afstöðu til þeirra og halda uppi vörnum. Að þessu leyti verður ákæra að vera svo skýr að dómara sé kleift af henni einni að gera sér grein fyrir því hvað ákærði er sakaður um og hvernig sú háttsemi verði talin refsiverð. Samkvæmt þessu verður ákæran að leggja viðhlítandi grundvöll að saksókninni svo að dómur verði lagður á málið í samræmi við ákæru, enda verður ákærði ekki sakfelldur fyrir aðra háttsemi en þar greinir, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008. Það veltur síðan á atvikum máls og eðli brots hvaða nánari kröfur verða gerðar samkvæmt framansögðu til skýrleika ákæru.

11 Í ákæru er tilgreint hvar og hvenær brot þau sem ákært er fyrir eiga að hafa verið framin. Þar er og lýst í nokkrum smáatriðum í tveimur aðskildum ákæruliðum þeirri háttsemi sem ákærða er gefin að sök. Þá eru tilgreind þau ákvæði refsilaga sem sú háttsemi er talin varða við og heiti brotanna að lögum. Verður ekki fallist á að lýsing á háttsemi þeirri sem ákærða er gefin að sök sé svo ófullgerð eða óljós í ákæru að leiði til þess að vörnum ákærða verði áfátt af þeim sökum. Er þess að geta að ákærði hefur að verulegu leyti kosið að haga vörn sinni þannig að hann hafi hvergi komið að frelsissviptingu og árás á brotaþola þar sem hann hafi umræddan morgun hvorki komið í […] né Fálkafell. Þá er er þess að gæta að sönnunarbyrðin um að atvik hafi verið með þeim hætti sem lýst er í ákærunni hvílir á ákæruvaldinu og ber það hallann af því ef sönnun, sem hafin er yfir skynsamlegan vafa, tekst ekki um þá háttsemi sem lýst er í ákæru. Verður frávísunarkröfu ákærða hafnað.

12 Ákærði neitar þeim sakargiftum sem á hann eru bornar samkvæmt 1. lið ákæru og hafnar því að hafa komið að […] umræddan morgun. Með vætti þeirra D og F telst sannað að ákærði var staddur að […] umræddan morgun og veittist þar að brotaþola með barsmíðum og með því að draga hann upp úr heitum potti. Þá þykir sannað að með þessari háttsemi sinni hafi hann valdið brotaþola áverkum eins og lýst er í ákærunni. Verður staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sakfella ákærða fyrir brot það sem lýst er í 1. lið ákærunnar sem er þar réttilega heimfært til refsiákvæðis.

13 Þá þykir sannað með framburði vitna og gögnum um staðsetningar símtækja, eins og rakið er í héraðsdómi, að ákærði hafi átt þátt í því að koma brotaþola fyrir á bílpalli fyrir utan […] og keyrt hann sem leið lá að Fálkafelli þar sem hann í félagi við annan mann beitti brotaþola frekara ofbeldi og skildi síðan eftir rænulausan. Er staðfest niðurstaða héraðsdóms um heimfærslu brota samkvæmt 2. lið ákærunnar til 1. mgr. 217. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga.

14 Samkvæmt framansögðu og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða. Þá er staðfest niðurstaða héraðsdóms um ákvörðun refsingar, greiðslu miskabóta til handa brotaþola og sakarkostnað. Þá verður ákærða gert að greiða brotaþola málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

15 Með vísan til 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærða gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Ákærði, M-kk-nf N-kk-nf Þ-kk-nf, greiði brotaþola, A, 200.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 806.585 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 750.000 krónur.