587/2022

Útdráttur

E var sakfelld fyrir sex umferðarlagabrot með því að hafa á tilgreindu tímabili tvívegis ekið bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna og í fjögur skipti undir áhrifum ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja. Við ákvörðun refsingar var höfð hliðsjón af því að E hefði ekki áður sætt refsingu. Refsing E var ákveðin 1.500.000 krónur í sekt til ríkissjóðs að viðlagðri vararefsingu. Þá var E svipt ökurétti í fjögur ár og níu mánuði.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kvk-nf R-kvk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 21. september 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 4. maí 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 8. september 2022 í málinu nr. S- 246/2022.

2

Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

3

Ákærða krefst þess að hún verði sýknuð af ákærulið III en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa.

Niðurstaða

4

Við aðalmeðferð málsins tók ákæruvaldið fram að dagsetning þess verknaðar sem lýst er í ákærulið V í ákæru hafi misritast. Samkvæmt ákæruliðnum er ákærðu gefið að sök umferðarlagabrot miðvikudaginn 29. september 2021, en með réttu hefði átt að vísa til miðvikudagsins 22. september 2021. Ákærða hefur játað sök samkvæmt ákæruliðnum og verður ekki séð að þessi misritun hafi haft áhrif á varnir hennar, sbr.

5

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærða sakfelld fyrirsex umferðarlagabrot með því að hafa, á tímabilinu 1. júlí 2020 til 7. nóvember 2021, tvívegis ekið bifreið óhæf til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og í fjögur skipti vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja.

6

Ákærða hefur játað sakargiftir samkvæmt ákæru að undanskilinni þeirri háttsemi sem greinir í ákærulið III. Með ákæruliðnum er ákærðu gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið 17. desember 2020, óhæf til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja, um [...]í Hafnarfirði, uns ákærða missti stjórn á bifreiðinni sem hafnaði utan vegar.

7

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um að hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærða hafi ekið bifreiðinni umrætt sinn. Kemur þá til skoðunar hvort ákærða hafi verið óhæf til að stjórna bifreiðinni örugglega, sbr. 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og. 1., sbr. 2. mgr. 48. gr. umferðarlaga nr. 77/2019. Svo sem greinir í hinum áfrýjaða dómi barst lögreglu tilkynning um umferðaróhappið klukkan 17.20 þennan dag. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að þeir lögreglumenn sem komu á vettvang hafi hitt ákærðu á verkstæði að [...] og hafi hún lýst því hvernig bifreiðin hafnaði utan vegar. Ákærða hafi borið þess merki að vera undir áhrifum fíkniefna, hún hafi verið þvoglumælt og augasteinar brugðist illa við ljósáreiti. Þá hafi komið fram að ákærða hefði tekið inn „spítt í gær“. Ákærða var handtekin og tók hjúkrunarfræðingur blóðsýni úr henni klukkan 18.27.

8

Tveir menn komu á vettvang stuttu eftir slysið og tók lögregla skýrslu af þeim. F kvaðst hafa komið fyrstu rá vettvang og hafa séð konu koma út úr bifreiðinni oghafi hún virst vera illa áttuð og undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Þá lýsti E, sem kom á slysstað stuttu síðar, því að hann hefði séð konu standa við bifreiðina og hefði hún verið í annarlegu ástandi og illa áttuð.

9

Í matsgerð rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði 12. janúar 2021 kom fram að í blóðsýni ákærðu hefði amfetamín mælst 645 ng/ml, metamfetamín 20 ng/ml og klónazepam 26 ng/ml. Því var nánar lýst að fyrrgreind tvö efni flokkist sem ávana- og fíkniefni, sem séu óheimil hér á landi, og að ökumaðurinn teljist hafa verið óhæf til að stjórna ökutæki örugglega þegar sýnið var tekið. Þá kom fram að klónazepam væri flogaveikilyf sem hefði slævandi áhrif á miðtaugakerfið og drægi úr aksturshæfni í lágum lækningalegum skömmtum. Styrkur efnisins í blóði ökumannsins væri eins og eftir töku lækningalegra skammta og væri fullvíst að hún hefði ekkigetað stjórnað ökutæki með öruggum hætti af þeim sökum. Ekki væri hægt að reikna styrk lyfja eða ávana- og fíkniefna aftur í tímann.

10

Í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi hélt ákærða því fram að hún hefði ekki verið undir áhrifum vímuefna eða lyfja þegar bifreiðin lenti utan vegar. Hún hefði farið á verkstæði við [...]eftir slysið og tekið þar róandi lyf og fíkniefni í töfluformi. Í skýrslu ákærðu hjá lögreglu, sem var tekin að morgni 18. desember 2017, kvaðst hún ekki vita hvort hún hefði neytt fíkniefna eða lyfja eftir áreksturinn. Þá kvaðst ákærða ekki muna hvað hún hefði gert eftir áreksturinn, en þegar hún var spurð um ummæli í frumskýrslu lögreglu þess efnis að hún hefði viðurkennt að hafa tekið „spítt“ kvöldið áður tók ákærða fram að hún hefði verið „nýbúin að taka lyfin [sín] “, hefði verið „að fara að sofa“ogþannig ekki verið„í ástandi til að tala við þá.“

11

Lögreglumenn sem komu á vettvang gáfu skýrslu fyrir héraðsdómi. Þeir staðfestu að ákærða hefði borið þess merki að vera undir áhrifum vímuefna og bar annar þeirra að ákærða hefði viðurkennt að hafa tekið „spítt“ daginn áður. Vitnið F lýsti því að konan hefði virkað „undarlega á [sig]“, virst vera illa áttuð og undir áhrifum vímuefna. Hann lýsti því nánar að hún hefði „tala[ð] í gátum í allar áttir“ og „ekki í neinu samhengi við það sem var að gerast“. Þá kom fram í skýrslu vitnisins E að konan sem hann sá við bifreiðina hefði virst í „mjög annarlegu ástandi“.

12

Vitnið M, sviðsstjóri rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, gaf skýrslu fyrir héraðsdómi og skýrði nánar fyrrgreinda matsgerð sem aflað var vegna rannsóknar málsins. Hún lýsti því að styrkur amfetamíns í blóði ákærðu hefði mælst hár og langt umfram lækningalegan styrk. Vitnið útskýrði að hæsti styrkur amfetamíns í blóði kæmi ekki fram fyrr en rúmum þremur klukkustundum eftir inntöku efnisins. Að virtum þeim styrk sem mælst hefði í blóði ákærðu kvað vitnið útilokað að efnið hefði verið innbyrt í gegnum munn innan við klukkustund áður en blóðsýni var tekið.

13

Framburður ákærðu fyrir dómi um að hún hafi tekið inn fíkniefni í töfluformi eftir að slysið varð er hvorki í samræmi við þær upplýsingar sem hún veitti lögreglu þegar hún var handtekin né við skýrslutöku daginn eftir slysið. Þá töldu fyrrgreind tvö vitni sem komu á slysstað áður en ákærða fór af vettvangi að hún hefði verið í annarlegu ástandi. Það er jafnframt í samræmi við framburð lögreglumanna sem handtóku ákærðu stuttu eftir slysið. Að sama skapi taldi vitnið M útilokað að neysla ákærðu á amfetamíni eftir slysið gæti skýrt þann mikla styrk sem mældist í blóði hennar.

Samkvæmt þessu eru skýringar ákærðu fyrir dómi ótrúverðugar og fá þær hvorki stoð í framburði vitna né gögnum málsins. Verða þær því ekki lagðar til grundvallar við úrlausn þess.

14

Að virtu því sem rakið hefur verið telst sannað að ákærða hafi verið undir áhrifum ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja þegar bifreið sem hún ók hafnaði utan vegar 17. desember 2020 og að hún hafi verið óhæf til að stjórna bifreiðinni örugglega. Verður því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærðu fyrir brot gegn 1., sbr. 2. mgr. 50. gr., og 1., sbr. 2. mgr., 48. gr. umferðarlaga, sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga. Ákvæði hins áfrýjaða dóms um refsingu, ökuréttarsviptingu og sakarkostnað eru staðfest.

15

Ákærðu verður gert að greiða áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti, eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærða, E-kvk-nf B-kvk-nf V-kvk-nf, greiði áfrýjunarkostnað málsins, 582.336 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 542.376 krónur.