40/2019

Útdráttur

E var gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið yfir leyfilegum hámarkshraða. E neitaði sök og byggði meðal annars á því að hraðamæling lögreglu hefði ekki verið marktæk þar sem hún gæti hafa skekkst vegna ytri þátta sem hefðu truflað mælinguna. Þá hélt hann því fram að ratsjáin hefði ekki verið prófuð fyrir og eftir hraðamælingu í samræmi við verklagsreglur ríkislögreglustjóra um hraðamælingar með ratsjá. Landsréttur taldi sannað að ratsjáin sem notuð var hefði ekki orðið fyrir truflunum við hraðamælingu í umrætt sinn auk þess sem talið var sannað að hún hefði verið prófuð fyrir og eftir hraðamælinguna í samræmi við verklagsreglur. Var E því sakfelldur fyrir brotið og refsing hans ákveðin sekt að fjárhæð 115.000 krónur að viðlagðri vararefsingu.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 6. desember 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Suðurlands 8. nóvember 2018 í málinu nr. S161/2018.

2 Ákæruvaldið krefst þess að ákærði verði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og dæmdur til refsingar.

3 Ákærði krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4 Samkvæmt ákæru lögreglustjórans á Suðurlandi 9. ágúst 2018 er ákærði í máli þessu sakaður um umferðarlagabrot með því að hafa að kvöldi sunnudagsins 22. júlí 2018 ekið bifreiðinni […] vestur Suðurlandsveg við Skeiðavegamót í Flóahreppi með 124 km hraða á klukkustund þar sem leyfður hámarkshraði var 90 km á klukkustund. Er brot hans talið varða við 2. mgr. 37. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

5 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti gaf ákærði viðbótarskýrslu sem og vitnið A lögreglumaður. Í upphafi skýrslutöku voru spilaðar hljóð og myndupptökur af framburði þeirra fyrir héraðsdómi. Þá var spiluð hljóð og myndupptaka af framburði lögreglumannsins B fyrir héraðsdómi auk þess sem spiluð var upptaka án hljóðs úr svokölluðum „eyewitness“ búnaði lögreglubifreiðarinnar sem sýnir hraðamælingu og aðstæður á vettvangi er lögregla hafði afskipti af akstri ákærða í umrætt sinn.

6 Fyrir Landsrétti voru lögð fram fjögur ný dómskjöl. Er þar um að ræða leiðbeiningarrit framleiðanda um notkun ratsjár af Raptor gerð, leiðbeiningarrit Lögregluskóla ríkisins frá árinu 1990 um notkun ratsjáa til hraðamælinga og tölvupóstsamskipti, annars vegar milli verjanda ákærða í héraði og deildarstjóra hjá Vodafone og hins vegar milli saksóknara og sama deildarstjóra, varðandi rafsegulbylgjur frá tilgreindu farsímamastri.

Niðurstaða

7 Samkvæmt vettvangsskýrslu mældist hraði bifreiðarinnar sem ákærði ók 128 km á klukkustund umrætt sinn, en miðað við vikmörk mælinga var niðurstaða lögreglu að hraðinn hefði verið 124 km á klukkustund. Samkvæmt sömu vettvangsskýrslu og framburði ákærða fyrir héraðsdómi játaði hann sök á vettvangi en við skýrslutöku í héraði kvaðst hann ekki hafa vitað á hvaða hraða hann var og ekki hafa gert sér grein fyrir hverju hann væri að gangast við er hann undirritaði vettvangsskýrsluna. Í héraði kvaðst hann hafa haft sjálfvirkan aksturshraða bifreiðarinnar stilltan á um 90 km á klukkustund umrætt sinn og fyrir Landsrétti kvaðst hann ekki hafa aukið hraðann þótt hann hefði verið að taka fram úr annarri bifreið rétt áður en hann var stöðvaður af lögreglu.

8 Myndbandsupptöku úr „eyewitness“ búnaði, sem sýnir hraðamælingu lögreglu, er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Upptakan var sem fyrr greinir spiluð við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti. Á henni má sjá að bifreiðin sem hraðamælingin beinist að mælist á 128 km hraða á klukkustund aðeins sekúndubroti áður en hún fer í hvarf við aðra bifreið, sem ekið var á undan lögreglubifreiðinni á sama vegarhelmingi, og að bifreiðin er áfram á sama hraða í sekúndubrot er hún birtist á ný. Eftir það mælist hraði bifreiðarinnar 129 km á klukkustund um stund, en skömmu eftir að sú tala birtist fyrst á skjánum er tölunni 128 jafnframt læst þar. Einnig má glöggt greina að umrædd hraðamæling er gerð í þann mund að bifreiðin er að koma út úr aflíðandi beygju og inn á beinan vegarkafla rétt áður en komið er að Skeiðavegamótum úr austri. Jafnframt sjást vegvísir úr málmi og einhvers konar mastur í mynd á sama tíma og hraðamælingin var gerð. Samkvæmt gögnum málsins er farsímasendir frá Vodafone á umræddu mastri. 9 Framangreinds myndbands er hvorki getið í vettvangsskýrslu né frumskýrslu lögreglu vegna málsins, líkt og bar að gera samkvæmt 10. gr. reglna ríkislögreglustjóra um hraðamælingar með ratsjá frá 2011. Ákærði neitar því aftur á móti hvorki að hafa verið stöðvaður vegna hraðaksturs umrætt kvöld við Skeiðavegamót né að myndbandsupptakan sýni akstur hans. Verður því byggt á framangreindu myndbandi varðandi staðhætti og aðstæður við hraðamælinguna.

10 Ákærði byggir á því að hraðamælingin á framangreindu myndbandi sé ekki marktæk þar sem hún gæti hafa skekkst vegna ytri þátta sem þar birtast í formi vegvísis, masturs og bifreiðar sem ekið var á undan lögreglubifreiðinni í sömu akstursstefnu. Samkvæmt framburði lögreglukonunnar A fyrir Landsrétti var ratsjáin stillt á að mæla hraða umferðar úr gagnstæðri átt, sem sjáist með ör á myndbandinu. Þá kvað hún ratsjár gefa það til kynna ef ytri þættir trufli mælingu og mæli þær þá ekki hraða á meðan. Fyrir héraðsdómi kvaðst hún telja að ratsjáin umrætt sinn hefði verið af Raptor gerð. Samkvæmt leiðbeiningum fyrir ratsjár af þeirri gerð, sem lagðar voru fram í málinu fyrir Landsrétti, eru þær með búnað sem eyðir flestum ytri truflunum. Berist sterk boð um ytri truflun vegna kyrrstæðra hluta við veginn mæli þær ekki hraða á meðan og hið sama gerist ef þær verði fyrir truflunum vegna sterkra útvarpsbylgja en þá birtist auk þess villuboðið „RFI ERROR“. Með vísan til framangreinds og þar sem myndbandsupptaka af hraðamælingunni sýnir ekki að ratsjáin hafi orðið fyrir truflunum verður lagt til grundvallar í málinu að ákærði hafi sannanlega ekið á 124 km hraða á klukkustund umrætt sinn.

11 Ákærði byggir enn fremur á því að samkvæmt framangreindu myndbandi hafi tölunni 128 verið læst á skjá ratsjárinnar klukkan 22.03.33 umrætt kvöld. Í vettvangsskýrslu og frumskýrslu lögreglu greini aftur á móti að mælingin hafi verið gerð klukkan 21.58. Jafnframt greini í vettvangsskýrslu að ratsjáin hafi verið prófuð fyrir mælingu klukkan 21.22 og aftur eftir mælingu klukkan 22.01. Hafi ratsjáin því ekki verið prófuð eftir mælinguna klukkan 22.03.33 sem sé í andstöðu við 6. gr. reglna ríkislögreglustjóra um hraðamælingar með ratsjá.

12 Lögreglukonan A, sem stjórnaði hraðamælingunni og ritaði lögregluskýrslur í málinu, gaf sem fyrr greinir skýrslu fyrir Landsrétti. Spurð hverju framangreint misræmi um tímasetningu hraðamælingarinnar sætti kvaðst hún hafa skráð tíma mælingarinnar í vettvangsskýrslu eftir eigin armbandsúri sem sé nettengt. Aftur á móti sé klukka sem birtist á „eyewitness“ búnaðinum það ekki og geti því þurft að stilla þá klukku. Þá kvaðst hún ekki hafa vitað hvaða tímasetning birtist á upptökunni enda væru upptökur ekki skoðaðar á vettvangi nema í sérstökum tilvikum. Ekki hefði verið tilefni til þess að skoða upptökuna umrætt sinn. Í framlögðum leiðbeiningum með ratsjá af Raptor gerð kemur fram að öðru hvoru geti þurft að leiðrétta innbyggða klukku hennar. Þá báru A og lögreglumaðurinn B, sem stóð að hraðamælingunni með henni, fyrir héraðsdómi að ratsjáin hefði verið prófuð bæði fyrir og eftir mælingu á ökuhraða ákærða. Samkvæmt framangreindu verður talið sannað að ratsjáin hafi, í samræmi við 6. gr. reglna ríkislögreglustjóra um hraðamælingar með ratsjá, verið prófuð bæði fyrir og eftir mælingu á hraða ákærða umrætt sinn.

13 Samkvæmt vettvangsskýrslu sem ákærði undirritaði og framburði framangreindra lögreglumanna í héraði var ákærða kynntur réttur hans til að hafa samband við lögmann, sbr. 2. mgr. 28. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, og að honum væri ekki skylt að svara spurningum um sakarefnið, sbr. 2. mgr. 64. gr. sömu laga, áður en hann var inntur eftir afstöðu sinni til ætlaðs brots. Verður því ekki fallist á það með ákærða að óljóst sé hvort nægilega hafi verið gætt að þessum réttindum hans við rannsókn málsins. Jafnframt bera gögn málsins ekki með sér að ratsjá sú er notuð var umrætt sinn hafi ekki verið nægilega skoðuð og yfirfarin í samræmi við 2. gr. reglna ríkislögreglustjóra um hraðamælingar með ratsjá.

14 Að öllu framangreindu virtu verður ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru og er háttsemi hans þar réttilega heimfærð til refsiákvæða.

15

Refsing ákærða þykir hæfilega ákvörðuð 1

15 .000 króna sekt í ríkissjóð og komi átta daga fangelsi í stað sektarinnar verði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins að telja.

16

Eftir þessum úrslitum og m eð vísan til 1. mgr. 235. gr.

, sbr. 4. mgr. 237. gr. laga nr.

88/2008 verður ákærði dæmdur til að greiða allan sakarkostnað málsins í héraði , eins og hann var ákveðinn í hinum áfrýjaða dómi, svo og áfrýjunarkostnað þess, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verj anda síns fyrir Landsrétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði .

Dómsorð:

Ákærði, E-kk-nf S-kk-nf R-kk-nf, greiði 115.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa að telja en sæti ella fangelsi í átta daga.

Ákærði greiði allan sakarkostnað málsins í héraði, 359.000 krónur, svo og áfrýjunarkostnað þess, 400.033 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, B-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 379.440 krónur .