867/2018

Útdráttur

Ó slf. höfðaði mál á hendur M ehf. til heimtu skuldar vegna vinnu sem Á hafði innt af hendi fyrir M ehf., en Ó slf. var félag í eigu Á. Undir rekstri málsins í héraði var sakarefni þess skipt þannig að fyrst yrði leyst úr því hvort Ó slf. væri réttur aðili að málinu. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að svo væri ekki og sýknaði M ehf. af kröfum Ó slf. á grundvelli aðildarskorts. Í dómi Landsréttar kom fram að M ehf. hefði ekki vefengt að reikningurinn vegna vinnunnar hefði verið gefinn út í nafni Ó slf. með vitund og vilja Á. Þá hefði M ehf. ekki fært haldbær rök fyrir því að máli skipti um réttarstöðu hans hvort Ó slf. eða Á sækti reikningskröfuna á hendur honum. Var krafa Ó s-x-x um að hann væri aðili dómsmálsins því tekin til greina.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 22. nóvember 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 20. nóvember 2018 í málinu nr. E957/2018.

2 Áfrýjandi krefst þess að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og honum breytt þannig að viðurkennt verði með dómi „að áfrýjandi sé réttur aðili málsins gegn stefnda vegna reiknings númer fimm sem gefinn var út til stefnda af áfrýjanda þann 22. desember 2017“. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar.

Niðurstaða

4 Í málinu krefst áfrýjandi þess að stefnda verði gert að greiða honum skuld að fjárhæð 6.724.388 krónur auk vaxta samkvæmt reikningi útgefnum 22. desember 2017 vegna vinnu Á-kk-ef L-kk-ef S-kk-ef sem hann innti af hendi fyrir stefnda um nokkurra mánaða skeið á því ári. Reikningurinn var að fjárhæð 7.328.400 krónur en fram kemur í stefnu að frá þeirri fjárhæð hafi verið dregnar 604.012 krónur, sem sé sú fjárhæð sem stefndi hafi greitt af láni vegna bifreiðar sem Á-kk-nf hafði til afnota á starfstímanum. Stefndi krefst sýknu af kröfu áfrýjanda.

5 Í þinghaldi 5. nóvember 2018 ákvað héraðsdómari að skipta sakarefni málsins þannig að fyrst yrði leyst sérstaklega úr því hvort áfrýjandi sé réttur aðili að málinu. Með hinum áfrýjaða dómi komst héraðsdómari að þeirri niðurstöðu að svo væri ekki og sýknaði stefnda af kröfum áfrýjanda, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Eins og rakið er í héraðsdómi eru aðilar á einu máli um að munnlegur samningur hafi verið gerður á milli stefnda og Á-kk-ef um að hann ynni að verkefnum fyrir stefnda og það hafi hann gert á tímabilinu mars til júlí 2017. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti var lögmaður stefnda inntur eftir því hvort stefndi hafnaði því að Á-kk-nf ætti kröfu á hendur honum vegna vinnuframlags í þágu félagsins. Kvað lögmaðurinn það ágreiningslaust að Á-kk-nf ætti slíka kröfu en deilt væri um umfang hennar og innihald. Er það jafnframt í samræmi við það sem fram kemur í tölvupóstsamskiptum Á-kk-ef og framkvæmdastjóra stefnda 27. júlí og 1. ágúst 2017, sem rakin eru í hinum áfrýjaða dómi. Eru atvik málsins að þessu leyti því ekki sambærileg því sem var í dómum Hæstaréttar 4. júní 2019 í málum nr. 5 og 6/2019 þannig að efni séu til að ómerkja hinn áfrýjaða dóm. Það athugast þó að ekki verður séð að ákvörðun héraðsdóms um að skipta sakarefninu með þessum hætti hafi haft í för með sér hagræði við úrlausn málsins, enda verður að telja málið fremur einfalt og afmarkað og hagræði af því að ljúka því í einu lagi.

6 Sem fyrr greinir er óumdeilt að samkomulag varð um að Á-kk-nf sinnti tilteknum verkefnum fyrir stefnda. Þá er óumdeilt að Á-kk-nf innti slíka vinnu af hendi frá mars til júlí 2017 þótt aðila greini á um umfang hennar. Á-kk-nf kaus að gera reikning vegna vinnunnar í nafni nýstofnaðs samlagshlutafélags, áfrýjanda, en hann er eigandi 99% hlutafjár í félaginu og ber ótakmarkaða ábyrgð á rekstri þess. Stefndi hefur ekki vefengt að reikningurinn hafi verið gefinn út í nafni áfrýjanda með vitund og vilja Á-kk-ef. Þá hefur stefndi ekki fært haldbær rök fyrir því að máli geti skipt um réttarstöðu hans hvort áfrýjandi eða Á-kk-nf sæki reikningskröfuna sem um ræðir á hendur honum. Andmæli á þeim grunni að reikningurinn stafi frá röngum aðila komu fyrst fram í greinargerð stefnda í héraði og eina óhagræðið fyrir stefnda sem þar er nefnt varðar virðisaukaskatt. Ljóst er hins vegar að þótt Á-kk-nf hefði gefið út reikninginn hefði eftir sem áður hvílt á honum skylda til að innheimta og standa ríkissjóði skil á virðisaukaskatti. Önnur rök stefnda við flutning málsins fyrir Landsrétti geta ekki heldur leitt til þess að hann verði talinn hafa óhagræði af því að reikningsgerðinni sé hagað með þessum hætti. Samkvæmt því, og með hliðsjón af dómum Hæstaréttar16. janúar 1997 í máli nr. 277/1996 og 10. maí 2007 í máli nr. 588/2006, verður ekki fallist á að stefndi verði sýknaður af kröfum áfrýjanda vegna aðildarskorts. 7 Samkvæmt öllu framangreindu verður viðurkenningarkrafa áfrýjanda tekin til greina eins og fram kemur í dómsorði. Eftir þessum úrslitum verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda málskostnað á báðum dómstigum eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Viðurkennt er að áfrýjandi, Ómnes slf., sé aðili dómsmáls sem rekið er gegn stefnda, Merkingu ehf., vegna reiknings sem gefinn var út til stefnda af áfrýjanda þann 22. desember 2017.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 900.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.