142/2019

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli K, sem leitaði úrlausnar um gildi nauðungarsölu, var vísað frá héraðsdómi. K hafði ekki sýnt fram á að hann væri leigjandi þeirrar íbúðar sem málið varðaði og kynni því að eiga þau réttindi sem mælt væri fyrir um í 11. tölulið 1. mgr. 28. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, I-kvk-nf E-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 19. febrúar 2019. Kærumálsgögn bárust 5. mars sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 17. janúar 2019 í málinu nr. Z5/2018, þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í 1. mgr. 85. gr., sbr. 1. mgr. 79. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu.

2 Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að,,Landsréttur dæmi málið eftir að kærandi hefur í sérstöku vitnamáli aflað þeirra vitnaskýrslna fyrir héraði sem hann boðaði sem sönnunarfærslu í málinu fyrir héraði“. Verði varakrafa sóknaraðila tekin til greina krefst hann þess aðallega að nauðungarsala á fasteigninni Meðalholti 3, Reykjavík, fastanúmer […], verði felld úr gildi en til vara krefst hann þess að felld verði úr gildi sú ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu við ofangreinda nauðungarsölu að sóknaraðili eigi ekki leigurétt að eigninni. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðilar hafa ekki átt þess kost að láta málið til sín taka.

Niðurstaða

4 Hinn kærði úrskurður var kveðinn upp samkvæmt heimild í 1. mgr. 82. gr. laga nr. 90/1991. Samkvæmt ákvæðinu vísar héraðsdómari frá dómi af sjálfsdáðum máli um gildi nauðungarsölu ef hann telur að skilyrðum laganna til að leita úrlausnar hans sé ekki fullnægt. Málinu er þá vísað frá dómi með úrskurði án þess að kveðja til aðila þess eða taka það að öðru leyti fyrir á dómþingi. Fram kemur í kæru sóknaraðila að hann hafi tekið við úrskurðinum 5. febrúar 2019 og fær það stoð í framlagðri kvittun og afhendingarseðli frá Íslandspósti hf. Samkvæmt þessu er kæran komin fram innan tveggja vikna kærufrests samkvæmt 1. mgr. 144. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 1. mgr. 85. gr. og 3. mgr. 79. gr. laga nr. 90/1991.

5 Í málskoti sínu til héraðsdóms 15. október 2018 gerir sóknaraðili þá aðalkröfu að fyrrgreind nauðungarsala verði felld úr gildi. Fram kemur í framlögðu endurriti úr gerðabók sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu að uppboði á eigninni hafi lokið 2. október 2018. Er krafan því réttilega sett fram með vísan til 1. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991 og innan þeirra tímamarka sem þar greinir.

6 Samkvæmt síðastgreindu lagaákvæði er réttur til að leita úrlausnar héraðsdómara um gildi nauðungarsölu bundinn við hvern þann sem hefur lögvarinna hagsmuna að gæta. Sóknaraðili ber sönnunarbyrði fyrir því að hann eigi lögvarða hagsmuni af úrlausn um kröfu sína. Í gerðabók sýslumanns kemur fram að gerðarþoli við nauðungarsöluna, sem var þinglýstur eigandi íbúðarinnar, hafi lýst því yfir við fulltrúa sýslumanns að sóknaraðili væri ekki leigutaki íbúðarinnar. Þá kemur þar einnig fram að á íbúðina væri þinglýst leigusamningi annars nafngreinds manns, sem ekki var mættur við gerðina.

7 Málatilbúnaður sóknaraðila fær enga stoð í framlögðum gögnum og nýtur einskis við í málinu um að hann sé leigjandi íbúðar þeirrar sem mál þetta lýtur að og kunni því að eiga þau réttindi sem mælt er fyrir um í 11. tölulið 1. mgr. 28. gr. laga nr. 90/1991.

8 Samkvæmt 4. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 ber dómara að leiðbeina aðila, sem er ólöglærður og flytur mál sitt sjálfur, um formhlið máls eftir því sem dómara virðist nauðsyn bera til. Í því fólst ekki að aðstoðarmanni dómara bæri að leiðbeina sóknaraðila um hvernig hann hagaði sönnunarfærslu og leitaðist við að færa sönnur fyrir atvikum málsins, sbr. dóm Hæstaréttar 1. febrúar 2013 í málinu nr. 33/2013. Eins og sóknaraðili lagði málið fyrir héraðsdóm hefur hann ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um aðalkröfu sína, en að því leiðir að aðrar kröfur hans koma ekki til álita fyrir Landsrétti. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

9 Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.