264/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu Ó um afmáningu tiltekinnar þinglýstrar kvaðar úr fasteignabók var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að af gögnum málsins yrði ekki ráðið að þinglýsingarstjóri hefði gætt þess að kynna þinglýsingarbeiðendum, og eftir atvikum öðrum sem hagsmuni kynnu að eiga, og gefið þeim kost á að koma á framfæri skriflegum kröfum sínum og athugasemdum, sbr. 4. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Að þessu hafi héraðsdómara jafnframt borið að gæta af sjálfsdáðum. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til meðferðar að nýju í samræmi við ákvæði þinglýsingalaga.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 27. apríl 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 14. apríl 2020 í málinu nr. T1848/2020 þar sem málinu var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 5. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka.

Niðurstaða

4 Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði óskaði sóknaraðili eftir því við sýslumann 13. febrúar 2020 að afmáð yrði af eignarhluta hennar í fasteigninni að Brávallagötu 12 í Reykjavík kvöð sem þinglýst hafði verið á fasteignina í júní 2004, svohljóðandi: „Óheimilt sé að leigja út stök kjallaraherbergi eða hafa í þeim salerni, baðaðstöðu, eldunaraðstöðu eða varanlegan svefnstað. Frá og með 1. apríl 2006 verða aðeins þrjár dyrabjöllur á húsinu, ein fyrir hverja séreign, og engin dyrabjalla tengd í kjallara.“ Sóknaraðili reisir kröfu sína á því að mistök hafi orðið við þinglýsingu yfirlýsingar um kvöðina, sem þinglýsingarstjóri skuli bæta úr, sbr. 27. gr. þinglýsingalaga. Skjalið varði óbein eignarréttindi að fasteign en í því sé ekki vísað til fasteignanúmers, eins og áskilið sé í dlið 2. mgr. 6. gr. laganna. Með ákvörðun þinglýsingarstjóra 24. febrúar 2020 var beiðni sóknaraðila hafnað með þeim rökstuðningi að skjalið varðaði ekki bein eða óbein eignarréttindi yfir fasteign. Þá úrlausn bar sóknaraðili undir héraðsdóm, sbr. 3. gr. þinglýsingalaga.

5 Yfirlýsingin sem um ræðir var undirrituð 10. júní 2004 fyrir hönd eigenda allra þriggja eignarhluta fasteignarinnar að Brávallagötu 12, sem auðkenndir eru númer 010101, 010201 og 010301. Kemur þar fram að allir eigendur séreigna hússins hafi komið sér saman um að þinglýsa kvöð á hagnýtingu herbergja sem þeir eigi hver um sig í kjallara hússins samkvæmt eignaskiptayfirlýsingu frá júní 2004. Sóknaraðili eignaðist árið 2014 hluta fasteignarinnar númer 010301.

6 Af gögnum málsins verður ekki ráðið að þinglýsingarstjóri hafi gætt þess að kynna þinglýsingarbeiðendum, og eftir atvikum öðrum þeim er hagsmuni kunna að eiga um kröfu sóknaraðila, og gefið þeim kost á að koma á framfæri skriflegum kröfum sínum og athugasemdum, sbr. 4. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga. Að þessu atriði bar héraðsdómara jafnframt að gæta af sjálfsdáðum, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 9. desember 1992 í máli nr. 425/1992, sem birtur er á blaðsíðu 2026 í dómasafni réttarins það ár, og dóma Landsréttar 13. júní 2019 í máli nr. 374/2019 og 31. janúar 2020 í máli nr. 782/2019. Eins og málið liggur fyrir Landsrétti verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til meðferðar að nýju í samræmi við framangreind ákvæði þinglýsingalaga.

7 Kærumálskostnaður fellur niður.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.