291/2022

Útdráttur

A höfðaði mál gegn R til heimtu skaðabóta vegna slyss sem hún varð fyrir er hún féll á mottu við bakka sundlaugar sem rekin er af R með þeim afleiðingum að hún varð fyrir líkamstjóni. Í dómi Landsréttar kom fram að fyrir lægju nokkrar skýrslur í málinu um nokkur tilvik þar sem sundlaugargestir hefðu fallið eða hrasað við bakka sundlaugarinnar fyrir og eftir slys það sem A varð fyrir. Gögn málsins bentu ekki til þess að mottan sem um ræddi hefði verið sérstaklega skoðuð í kjölfar slyss A. Því lægju ekki fyrir gögn um ástand hennar og eiginleika á slysdegi. Upplýsingar sem R hefði lagt fram um mottur sem ætlaðar væru til notkunar á sundlaugarbökkum og eiginleika þeirra fengju engu um það breytt. Þá væru upplýsingar sem R hefði lagt fram um veðurskilyrði umrætt kvöld ekki til þess fallnar að hrekja staðhæfingu A um að mottan hefði verið hál er hún datt á henni. Í þessu ljósi yrði ekki talið að R hefði tekist að hrekja staðhæfingu A að hún hefði dottið á mottunni vegna hættueiginleika hennar og yrði R, eins og atvikum væri háttað, látin bera hallann af því. Jafnframt lægi ekkert fyrir um að A hefði ekki sýnt fulla aðgæslu þegar hún gekk um sundlaugarbakkann umrætt sinn með þeim hætti að slysið yrði rakið að öllu leyti eða hluta til eigin sakar hennar. Var krafa A því tekin til greina.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, K-kk-nf H-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 9. maí 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 11. apríl 2022 í málinu nr. E- [...]/2021.

2

Áfrýjandi krefst þess að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og áfrýjandi sýknaður af kröfum stefndu, en til vara að kröfur stefndu verði lækkaðar. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefnda krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Niðurstaða

4

Atvikum málsins og málsástæðum aðila eru gerð viðhlítandi skil í hinum áfrýjaða dómi. Svo sem þar er rakið slasaðist stefnda að kvöldi 6. desember 2018 við útilaug [...], sem rekin er af áfrýjanda. Lögregla var kvödd til og ræddu lögreglumenn við stefndu. Var stefnda flutt á slysadeild þar sem kom í ljós að hún hafði brotnað á vinstri handlegg og bólgnað á vinstra hné. Á frýjandi er tryggður ábyrgðar- og húseigendatryggingu hjá réttargæslustefnda í héraði, Vátryggingarfélagi Íslands hf.

5

Ágreiningur málsaðila lýtur að því hvort á frýjandi sé skaðabótaskyldur gagnvart stefndu á þeim grunni að búnaði við útilaug [...] hafi verið ábótavant. Telur stefnda að slys hennar hafi orðið vegna vanbúnaðar á slysstað sem áfrýjandi beri ábyrgð á og jafnframt að starfsmenn áfrýjanda hafi átt sök á því að slysið varð. Áfrýjandi telur aftur á móti að sök af hans hálfu eða starfsmanna hans sé ósönnuð. Þá mótmælir hann því sérstaklega að sönnunarbyrði um hvort aðbúnaður hafi verið fullnægjandi á slysstað verði lögð á hann, eins og gert hafi verið í hinum áfrýjaða dómi.

6

Í málinu liggur fyrir skýrsla starfsmanns [...]sem rituð var strax í kjölfar slyss stefndu.

Þar segir að stefnda hafi fallið í „sleipu“ við vaðlaug. Í skýrslu lögreglu er haft eftir stefnd u að hún hafi verið að koma út úr búningsklefa sundlaugarinnar, henni skrikað fótur og hún dottið. Í málinu er ekki deilt um að þetta hafi gerst er stefnda gekk eftir blárri mottu sem komið hafði verið fyrir í því skyni að auka öryggi sundlaugargesta.

Í héraðsdómsstefnu er á því byggt að mottan hafi verið verulega sleip og skapað hættu á slysum. Áfrýjandi hafnar þessum málatilbúnaði stefndu og telur ósannað að ástand mottunnar hafi verið með þeim hætti sem hún lýsir.

7

Í málinu liggja fyrir skýrslur um nokkur tilvik þar sem sundlaugargestir hafa fallið eða hrasað á eða við bakka útisundlaugar [...] á árinu 2018. Elsta skýrslan er frá 3. janúar 2018 og í henni greinir frá því að sundlaugargestur hafi fallið við er hann var að koma úr nuddpotti á útisvæði. Önnur skýrsla er frá 21. mars 2018 en þar greinir frá slysi sem varð þann dag þegar sundlaugargestur var að stíga úr tröppum við ólgupott og rann til og féll á annan fótinn. Í stuttri lýsingu á þeim atburði segir að svæðið þar sem fallið varð hafi verið mjög hált í bleytu og eitthvað þyrfti við því að gera. Þá liggur fyrir skýrsla um slys 19. júlí 2018. Þar segir að sundlaugargestur hafi runnið á blautum bakka, hann fengið skurð á hnakkann og að kallaður hafi verið til sjúkrabíll.

Einnig liggur frammi í málinu skýrsla starfsmanns sundlaugarinnar um slys 7. september 2018 en í henni segirað gestur hafi dottið á höfuðið þegar hann var á leið út úr kvennaklefa. Ennfremur liggur fyrir skýrsla 18. nóvember 2018 sem greinir frá gesti sundlaugarinnar sem runnið hafi á bakka við útilaug og fengið áverka á höfuð.

Loks liggurfyrir skýrsla um slys stefndu frá 6. desember 2018 þar sem meðal annars kemur fram að hún hafi hrasað eða dottið í hálku. Þá er þar að finna stutta lýsingu á slysinu þar sem segir að stefnda hafi fallið í „sleipu“ við vaðlaug.

8

Af gögnum málsins verður ráðið að slysið 19. júlí 2018 hafi orðið til þess að gripið var til þess ráðs að leggja mottur, bláar að lit, við bakka útisundlaugarinnar. Af gögnunum má jafnframt ráða að sú ráðstöfun geturekki talist hafa verið fullnægjandi, þótt hún kunni að hafa orðið til þess að draga úr slysahættu að einhverju leyti. Þannig er ekki um það deilt í málinu að motturnar hafi verið fjarlægðar af útisvæði að vetri til þar sem snjóbræðslukerfi laugarinnar dugði ekki til að bræða snjó og klaka af mottunum. Í því sambandi verður ekki fram hjá því horft að slys stefndu varð 6. desember 2018 og þó svo gögn sem aflað var frá Veðurstofu Íslands beri með sér að frost hafi ekki verið á slysdegi þá kemur fram í þeim að fryst hafði dagana þar á undan, auk þess sem snjóað hafði síðustu tvo daga fyrir slysið.

9

Í málinu liggja fyrir níu aðrar skýrslu ren þær sem þegar hefur verið vikið aðum slys á bökkum útilaugar [...] og eru þær allar frá árinu 2019. Samkvæmt skýrslu 1. janúar 2019 féll sundlaugagestur við bakka við barnalaug á leið í kvennaklefa og handleggsbrotnaði. Samkvæmt skýrslu 8. janúar 2019 féll gestur á sundlaugabakka vegna hálku við útisundlaug nálægt nuddpotti. Sambærileg slys urðu 25. janúar og 6.,17. og 22. febrúar 2019. Þá urðu slys 5. maí, 22. júní og 28. október sama ár.

10

Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur var ekki kallað á vettvang í kjölfar slyss stefndu og fékk eftirlitið raunar ekki, samkvæmt gögnum málsins, vitneskju um það fyrr en 5. september 2019 eftir að borgarlögmaður sendi því erindi um nokkuð tíð hálkuslys á bakka útilaugar [...] . Fulltrúar heilbrigðiseftirlitsins fóru á vettvang, ræddu við starfsfólk, fóru yfir slysaskráningar og skoðuðu laugarbakka. Í minnisblaði heilbrigðiseftirlitsins 6. september 2019 kemur fram að eftirlitið hafi fengið að vita af slysi við sundlaugina sem átti sér stað 19. júlí 2018. Í kjölfarið hafi verið settar bláar mottur í kringum potta og vaðlaug. Jafnframt kemur þar fram að þær mottur hafi verið teknar upp um veturinn oghafiástæðaþessverið sú að snjóbræðslukerfið hefðiekki náð að hita upp nægilega fyrir motturnar og þær því orðið hálar.

11

Í bréfi heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur til

[...]

9. september 2019 var þess krafist að gerðar yrðu varanlegar ráðstafanir til að koma í veg fyrir hálku á laugarbökkum sem gagnast gætu allt árið. Vísaði eftirlitið til 8. gr. reglugerðar nr. 814/2010 um hollustuhætti á sund- og baðstöðum, þar sem fram kemur að gólfefni skuli uppfylla viðeigandi staðla um hálkuviðnám.

12

Í málinu liggur einnig frammi eftirlitsskýrsla heilbrigðiseftirlitsins 21. október 2019.

Í þeim kafla skýrslunnar sem fjallar um húsnæði og búnað segir meðal annars að laugarbakkar geti verið hálir við útilaug og að sett hafi verið stamt efni á gönguleiðir að hluta en annars hafi mottum verið komið þar fyrir. Ennfremursegir að mikilvægt sé að klára að setjastamtefniá gönguleiðir því motturnar dugi ekki þegar frysti.

13

Um bótaábyrgð rekstraraðila sund- og baðstaða vegna slysa sem þar kunna að verða gilda almennar skaðabótareglur. Samkvæmt því ber rekstrar aðili ábyrgð á tjóni sem gestir kunna að verða fyrir og rakið verður til ófullnægjandi aðbúnaðar á sund- eða baðstað og/eða saknæmrar háttsemi starfsmanna hans. Við sakarmat í tilvikum sem hér um ræðir skiptir máli að á sund- og baðstöðum geta leynst ýmsar hættur, svo sem vegna bleytu og hálku á gólfum ogá bökkum sundlauga og potta. Þá er í fyrrnefndri reglugerð nr. 814/2010 að finna ýmsar reglur sem miða að því að auka öryggi og stemma stigu við slysum. Segir meðal annars í 2. mgr. 8. gr. reglugerðarinnar að gólfefni skuli uppfylla viðeigandi staðla um hálkuviðnám. R eglu gerðin hefur þannig að geyma sérstakar og nokkuð strangar reglur um aðbúnað á sund- og baðstöðum til að stemma stigu við slysum og óhöppum. Af framansögðu leiðir að ríkar kröfur eru gerðar um að sérstakrar varúðar sé gætt um allan aðbúnað á slíkum stöðum.

14

Af framangreindu leiðir að gera má þá kröfu til rekstraraðila sund- og baðstaða að tryggja að orsakir slysa séu rannsakaðar og að haldið sé til haga gögnum um aðbúnað sem varpað geti ljósi á aðdraganda þeirra. Sé þetta ekki tryggt getur komið til álita að láta rekstraraðila bera hallann af sönnunarskorti um þessi atriði. Jafnframt getur komið til álita í slíkum tilvikum að leggja staðhæfingar tjónþola um aðstæður og orsakir slyss til grundvallar, takist þeimsem ábyrgð ber á rekstri eða búnaði ekkiað hrekja þær.

15

Gögn málsins benda ekki til þess að mottan sem um ræðir hafi verið sérstaklega skoðuð í kjölfar slyss stefndu. Því liggja ekki fyrir gögn um ástand hennar og eiginleika á slysdegi. Upplýsingar sem áfrýjandi hefur lagt fram um mottur sem ætlaðar eru til notkunar á sundlaugarbökkum og eiginleika þeirra fá engu um það breytt. Þá eru upplýsingar sem áfrýjandi hefur lagt fram um veðurskilyrði þetta kvöld ekki til þess fallnar að hrekja staðhæfingu stefndu um að mottan hafi verið hál er hún datt á henni. Samkvæmt þessu og öðru framangreindu verður ekki talið að áfrýjanda hafi tekist að hrekja staðhæfingu stefndu um að hún hafi dottið á mottunni vegna hættueiginleika hennarog verður áfrýjandi, eins og atvikum er hér háttað, látinn bera hallann af því. Þá liggur ekkert haldbært fyrir um að stefnda hafi ekki sýnt fulla aðgæslu þegar hún gekk frá kvennaklefanum og að vaðlauginni í umrætt sinn þannig að slysið verði rakið að öllu leyti eða hluta til eigin sakar hennar.

16

Ekki er tölulegur ágreiningur um útreikning bóta og bótafjárhæðir.

17

Samkvæmt öllu því sem að framan greinir er staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um skaðabótaskyldu áfrýjanda og fjárhæð bóta. Hinn áfrýjaði dómur verður því staðfestur, þar með talin ákvæði hans um málskostnað og gjafsóknarkostnað.

18

Áfrýjanda verður gert að greiða málskostnað fyrir Landsrétti sem rennur í ríkissjóð.

Um þann kostnað og gjafsóknarkostnað stefndu fer eftir því sem segir í dómsorði.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Reykjavíkurborg, greiði 1.200.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti sem renni í ríkissjóð.

Allur gjafsóknarkostnaður stefndu, A, fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, F-kk-ef V-kk-ef, 1.200.000 krónur.