403/2022

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem ákvörðun L um nálgunarbann og brottvísun af heimili var felld úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 27. júní 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 24. júní 2022 í málinu nr. R- [...]/2022 þar sem felld var úr gildi ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum 17. júní 2022 að varnaraðili sæti nálgunarbanni og brottvísun af heimili til föstudagsins 15. júlí sama ár klukkan 12. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. l aganr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili.

2

Sóknaraðili krefst þess að staðfest verði ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum frá 17. júní 2022 að varnaraðila verði gert að sæta nálgunarbanni og brottvísun af heimili til föstudagsins 15. júlí 2022 klukkan 12, þannig að lagt sé bann við því að hann komi á eða í námunda við heimili A að [...], á svæði sem afmarkast við 50 metra radíus umhverfis heimilið, mælt frá miðju hússins, veiti A eftirför, nálgist hana á almannafæri, hringi í heima-, vinnu- eða farsíma hennar, sendi henni tölvupóst eða setji sig á annan hátt í beint samband við hana.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4

Sóknaraðili gerir kröfu um að varnaraðili sæti í senn brottvísun af heimili sínu og nánar tilgreindu nálgunarbanni gagnvart sambúðarkonu sinni á grundvelli 4. og 5. gr. laga nr. 85/2011.

5

Með nálgunarbanni er samkvæmt 1. gr. laganna átt við það þegar manni er bannað að koma á tiltekinn stað eða svæði, veita eftirför, heimsækja eða setja sig með öðru móti í samband við annan mann. Fjallað er um skilyrði þess að beita megi slíku banni í 4. gr. laganna. Með brottvísun af heimili er aftur á móti átt við það þegar manni er vísað brott af heimili sínu eða dvalarstað og honum bannað að koma þangað aftur í tiltekinn tíma, sbr. 2. gr. laganna, en um skilyrði fyrir því er fjallað í 1. mgr. 5. gr. laganna.

6

Skilyrði 1. mgr. 5. gr. laga nr. 85/2011 fyrir brottvísun af heimili eða dvalarstað eru nokkuð þrengri en skilyrði 4. gr. þeirra fyrir nálgunarbanni, enda er hagsmunum, sem varðir eru af 71. gr. og eftir atvikum af 72. gr. stjórnarskrárinnar, raskað með fyrrgreinda úrræðinu til verndar lífi og heilsu annarra sem búa á heimilinu. Til að beita megi nálgunarbanni nægir að rökstuddur grunur sé um að sakborningur hafi framið refsivert brot eða hann raskað á annan hátt friði brotaþola ellegar að hætta sé á að hann brjóti gegn brotaþola á þann hátt. Aftur á móti kemur brottvísun af heimili einungis til álita ef rökstuddur grunur er um að sakborningur hafi framið refsivert brot, sem heimfært verður undir nánar tilgreind ákvæði almennra hegningarlaga, og að brotið beinist að brotaþola sem er honum nákominn, eins og nánar er lýst í a-lið 1. mgr. 5. gr. laganna, eða að hætta sé á að viðkomandi brjóti þannig gegn brotaþola. Í athugasemdum við 5. gr. í frumvarpi því sem varð að lögum nr. 85/2011 kemur fram varðandi síðastgreinda skilyrðið að brottvísun af heimili sé mjög íþyngjandi fyrir þann sem því þarf að sæta og því verði að gera þá kröfu að sterkar vísbendingar séu fyrir hendi um að viðkomandi muni brjóta gegn einhverju þeirra ákvæða hegningarlaganna sem tiltekin séu í 1. mgr. ákvæðisins.

7

Í 2. mgr. 5. gr. framangreindra laga segir að heimilt sé að beita nálgunarbanni samhliða brottvísun af heimili ef það þykir nauðsynlegt til að tryggja hagsmuni brotaþola. Af athugasemdum við ákvæðið í framangreindu frumvarpi má ráða að það geti átt við þegar öryggi nákomins brotaþola verður ekki tryggt nema sakborningi verði, auk brottvísunar af heimili eða dvalarstað, bannað að setja sig í samband við brotaþola, fylgja honum eftir eða að koma á vinnustað hans. Þegar metið er hvort efni sé til þess að sakborningi verði þannig vísað af heimili sínu og honum aðauki gert að sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni gagnvart brotaþola hlýtur að fara um skilyrði þess eftir 1. mgr. 5. gr. en ekki 4. gr. laga nr. 85/2011.

8

Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður niðurstaða hans staðfest um að fella ákvörðun sóknaraðila 17. júní 2022 úr gildi.

9

Þóknun verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti, eins og nánar greinir í úrskurðarorði, greiðist úr ríkissjóði samkvæmt 38. gr. laga nr. 88/2008 ummeðferð sakamála, sbr. 14. gr. laga nr. 85/2011.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun skipaðs verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, H-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, 198.400 krónur, greiðist úr ríkissjóði.