465/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem meðal annars var leyst úr ágreiningi A og B um lögheimili barna þeirra til bráðabirgða og umgengni A og B við börnin. Með úrskurði Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að fela B lögheimili barnanna til bráðabirgða þar til dómur gengi í forsjármáli þeirra. Þá var kveðið á um umgengni A við son A og B, D, aðra hverja viku, sem skyldi fara fram á höfuðborgarsvæðinu vegna skólasóknar D, sem og umgengni A við C, dóttur A og B.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 13. júlí 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 31. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 30. júní 2020 í málinu nr. E[…]/2020 þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi aðila um forsjá barna þeirra, C og D, lögheimili þeirra og umgengni við sóknaraðila. Kæruheimild er í 5. mgr. 35. gr. barnalaga nr. 76/2003.

2 Sóknaraðili krefst þess aðallega að hafnað verði kröfu varnaraðila um að lögheimili barnanna verði ákveðið hjá henni til bráðabirgða, en til vara að hafnað verði kröfu varnaraðila um að lögheimili sonar aðila verði ákveðið hjá henni til bráðabirgða. Sóknaraðili krefst þess einnig að „kveðið verði á um umgengni barna aðila við það foreldri sem ekki hefur lögheimili þess/þeirra meðan forsjármál er rekið fyrir dómi“. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir héraðsdómi og Landsrétti.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar auk málskostnaðar fyrir héraðsdómi og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Varnaraðili hefur ekki kært úrskurðinn fyrir sitt leyti. Ákvæði úrskurðarins um að hafna kröfu varnaraðila um forsjá barnanna til bráðabirgða sætir því ekki endurskoðun fyrir Landsrétti, auk þess sem krafa varnaraðila um málskostnað í héraði kemur ekki til álita.

5 Með hinum kærða úrskurði var kveðið á um að lögheimili barna aðila, C og D, skyldi vera hjá varnaraðila á meðan forsjármál þeirra er rekið fyrir dómi. Af gögnum málsins virðist ljóst að börnin hafa alla tíð búið í […] og sótt þar skóla, ef frá er talið tímabilið frá mars á þessu ári og þar til hinn kærði úrskurður var kveðinn upp, en D bjó þá á […] með föður sínum og sótti skóla þar. Til samræmis við búsetu aðila og barna þeirra í […] sagði í samningi þeirra við sambúðarslit að aðilar væru „sammála því að leita allra leiða til að búa í […] (pnr. […]) til 18 ára aldurs barnanna og að þau muni sækja grunnskóla í […] eða eftir atvikum í sama bæjarfélagi“. Börnin eru bæði skráð í skóla í […] á því skólaári sem nú er hafið. Í ljósi framangreinds verður að telja að það valdi minnstri röskun á högum barnanna að lögheimili þeirra verði hjá varnaraðila þar til forsjármál aðila verður til lykta leitt. Þá er til þess að líta að slíkt verður að telja betur til þess fallið að stuðla að því að börnin geti notið umgengni við báða foreldra, sem samkvæmt gögnum málsins eiga báðir fasteign í […] sem þeir hafa aðgang að, og því að systkinin geti verið samvistum hvort við annað. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður niðurstaða hans um lögheimili til bráðabirgða staðfest.

6 Fallist er á þá niðurstöðu héraðsdóms að æskilegast sé að D verði til skiptis, viku í senn, hjá hvoru foreldri og að skipti fari fram á föstudögum. Forsenda slíkrar umgengni við sóknaraðila er þó að umgengnin verði á höfuðborgarsvæðinu þannig að D geti sótt skóla í […]. Samkvæmt því skal sóknaraðili hafa umgengni við D aðra hverja viku frá því að skóla lýkur á föstudögum, fyrst 28. ágúst til 4. september næstkomandi, að því gefnu að tryggt verði að D geti sótt skóla í […] meðan á umgengninni stendur. Reynist það ekki fært vegna búsetu sóknaraðila á […] skal D dvelja hjá varnaraðila á virkum dögum í nefndum vikum.

7 Umgengni C við sóknaraðila hefur nánast engin verið frá því á seinni hluta síðasta árs. Í greinargerð E barnasálfræðings 16. desember 2019 lýsti hann því mati að mjög varhugavert væri að þvinga C til að fara til sóknaraðila en mælti með því að hún hitti föður sinn sem fyrst með fagaðila. Í vor og sumar sinnti F félagsráðgjafi fjölskylduviðtölum samkvæmt beiðni barnaverndar […] en markmið viðtalanna var að byggja upp traust C til föður síns. Samkvæmt greinargerð F 7. júlí 2020 hitti hún C í eitt skipti með sóknaraðila 18. maí síðastliðinn en þá höfðu feðginin ekki hist síðan í mars. Lýsir F því að á fundinum hafi feðginin átt hlý og innileg samskipti. C líði vel með föður sínum en beri ekki traust til hans hvað varðar umgengni. Hún treysti því ekki að hann muni taka tillit til vilja hennar og mikilvægt sé að vinna með traust milli feðginanna.

8 Þýðingarmikið er að C njóti samvista við sóknaraðila meðan forsjármálið er rekið en samkvæmt framangreindu og fyrirliggjandi gögnum er þörf á því að sú umgengni sé takmörkuð, undir handleiðslu sérfræðings í málefnum barna og fari fram á höfuðborgarsvæðinu. Hæfilegt þykir að slík umgengni verði tvær klukkustundir á fjögurra vikna fresti, fyrst 16. september næstkomandi.

9 Ákvæði héraðsdóms um málskostnað verður staðfest. Rétt er að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð:

Lögheimili barnanna C og D skal vera hjá varnaraðila, B, meðan forsjármál aðila er rekið.

Sóknaraðili, A, skal hafa umgengni við D aðra hverja viku frá því að skóla lýkur á föstudögum, fyrst 28. ágúst til 4. september næstkomandi. Umgengnin skal vera á höfuðborgarsvæðinu á virkum dögum þannig að D geti sótt skóla í […].

Sóknaraðili skal hafa umgengni við C á fjögurra vikna fresti, tvær klukkustundir í senn, fyrst 16. september næstkomandi. Umgengnin skal vera á höfuðborgarsvæðinu og undir handleiðslu sérfræðings í málefnum barna.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Kærumálskostnaður fellur niður.