584/2019

Útdráttur

Í kjölfar sambúðarslita G og H seldu þau fasteign sem var skráð í jafnri eigu þeirra beggja. Ágreiningur reis um ráðstöfun kaupverðs, en G taldi sig eiga rétt til 91% fjárhæðarinnar sem hann áleit svara til sannanlegs eignarhluta síns í fasteigninni. G krafðist þess að sýslumaður kyrrsetti þann helming kaupsamningsgreiðslunnar sem ella hefði farið til H í samræmi við skráðan eignarhluta hennar. Kyrrsetningargerðin náði fram að ganga og höfðaði G mál til staðfestingar á gerðinni og um kröfu sína. Í dómi Landsréttar var rakið að í lögum nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. kæmi fram að kyrrsetning væri til tryggingar fullnustu kröfu um greiðslu peninga og ef mál hefði ekki áður verið höfðað um kröfu gerðarbeiðanda skyldi í einu lagi höfða mál um hana og til staðfestingar gerðinni. Ljóst væri að G teldi sig eiga fjárkröfu á hendur H. Kröfugerð hans í málinu væri hins vegar ekki í samræmi við framangreint. Þannig væri aðalkrafa G um viðurkenningu á tilteknum hundraðshluta í hinni seldu fasteign, sem þegar hefði verið afsalað til kaupanda eignarinnar. Þá væru varakröfur G um greiðslu skuldar, en þær kröfur væru annars eðlis og byggðar á öðrum tölulegum forsendum en krafa um greiðslu sem svaraði til þess eignarhlutar sem G teldi sig hafa átt í fasteigninni. Var engin krafa G á hendur H talin svara til þeirrar kröfu um greiðslu peninga sem kyrrsetningargerðin laut að og var málinu í heild vísað frá héraðsdómi.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 8. ágúst 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 15. júlí 2019 í málinu nr. E1236/2018.

2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að aðalkröfu stefnda verði vísað frá héraðsdómi, til vara að hún verði sýknuð af öllum kröfum stefnda en að því frágengnu að kröfur stefnda verði lækkaðar. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Til vara krefst stefndi þess að áfrýjandi verði dæmd til að greiða honum skuld að fjárhæð 5.535.301 króna, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 4.070.050 krónum frá 21. janúar 2017 til 20. mars 2017, en frá þeim degi af 4.274.390 krónum til 8. apríl 2017, en frá þeim degi af 4.613.540 krónum til 13. apríl 2017, en frá þeim degi af 4.668.490 krónum til 3. júní 2017, en frá þeim degi af 5.285.840 krónum til 2. september 2018, en frá þeim degi af 5.368.915 krónum til 14. október 2018, en frá þeim degi af 5.452.026 krónum til 1. nóvember 2018, en af allri fjárhæðinni, 5.535.301 krónu, frá þeim degi til greiðsludags. Að því frágengnu krefst stefndi þess að áfrýjandi verði dæmd til að greiða honum skuld að fjárhæð 5.535.301 krónu, með vöxtum samkvæmt lögum nr. 38/2001 af 4.070.050 krónum frá 21. desember 2016 til 20. febrúar 2017, en frá þeim degi af 4.274.390 krónum til 8. mars 2017, en frá þeim degi af 4.613.540 krónum til 13. mars 2017, en frá þeim degi af 4.668.490 krónum til 3. maí 2017, en frá þeim degi af 5.285.840 krónum til 2. ágúst 2018, en frá þeim degi af 5.368.915 krónum til 14. september 2018, en frá þeim degi af 5.452.026 krónum til 1. október 2018, en af allri fjárhæðinni, 5.535.301 krónu, frá þeim degi til 1. ágúst 2018 og dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi af 5.535.301 krónu til greiðsludags. Jafnframt krefst stefndi staðfestingar á kyrrsetningu sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu í máli nr. 32960/2018 sem fram fór 23. nóvember 2018. Þá krefst stefndi málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Aðilar máls voru í sambúð frá því um veturinn 2016 til 2017 og fram á sumar 2018 eða innan við tvö ár. Þau keyptu fasteign í desember 2016 og voru skráð eigendur hennar að helmingi hvort. Í kjölfar sambúðarslitanna var eignin seld og kauptilboð undirritað 2. og 3. október 2018. Reis þá ágreiningur um ráðstöfun kaupverðsins að frádregnum lánum og kostnaði. Taldi stefndi sig eiga rétt til 91% af þeirri fjárhæð, sem hann álítur svara til sannanlegs eignarhlutar hans í fasteigninni en áfrýjandi taldi sig eiga rétt til 50% fjárhæðarinnar til samræmis við hina skráðu eignarheimild. Með kyrrsetningarbeiðni 16. nóvember 2008 fór stefndi þess á leit við sýslumanninn á höfuðborgarsvæðinu að hann kyrrsetti „skráðan hlut gerðarþola eða helming kaupsamningsgreiðslna skv. samþykktu kauptilboði […] til að tryggja kröfu gerðarbeiðanda um greiðslu til hans í samræmi við sannanlegan eignarhlut gerðarbeiðanda í íbúðinni um 91% af söluverði íbúðarinnar“. Sýslumaður féllst á beiðnina 23. nóvember 2018 og kyrrsetti „skráðan eignarhlut gerðarþola sem er 50% eða helming kaupsamningsgreiðslna kr. 9.800.000, skv. samþykktu kauptilboði“. Í kjölfarið voru 8.796.851 króna greiddar inn á vörslureikning sýslumanns sem svarar til helmings kaupverðsins að frádregnum lánum og kostnaði. Stefndi höfðaði síðan mál þetta með réttarstefnu sem gefin var út 28. nóvember 2018 til staðfestingar á gerðinni og um kröfu sína.

5 Samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. má kyrrsetja eignir til tryggingar fullnustu lögvarinnar kröfu um greiðslu peninga. Þá kemur fram í 2. mgr. 36. gr. sömu laga, sem vísað er til í stefnu, að hafi mál ekki áður verið höfðað um kröfu gerðarbeiðanda skuli í einu lagi höfða mál um hana og til staðfestingar á gerðinni. Ljóst er að stefndi telur sig eiga fjárkröfu á hendur áfrýjanda þar sem hann eigi rétt til þeirrar peningafjárhæðar sem áfrýjandi fengi að óbreyttu og kyrrsett hefur verið hjá sýslumanni. Kröfugerð stefnda í máli þessu er hins vegar ekki til samræmis við framangreint. Aðalkrafa hans, sem tekin var til greina í hinum áfrýjaða dómi, er að viðurkennt verði að hann „sé eigandi að 89,4032 hundraðshluta fasteignarinnar að Hjallabraut 6 í Hafnarfirði, fastanúmer 2075471“. Krafan er ekki um greiðslu peninga auk þess sem fyrir liggur að eigninni hefur þegar verið afsalað til annars einstaklings. Þá eru varakröfur stefnda um greiðslu skuldar og byggjast á því að stefndi hafi veitt áfrýjanda lán, en að kröfu í þá veru var að engu leyti vikið í kyrrsetningargerðinni eða kyrrsetningarbeiðninni. Slík krafa er auk þess annars eðlis og byggist á öðrum tölulegum forsendum en krafa um greiðslu er svari til þess eignarhlutar sem stefndi telur sig hafa átt í fasteigninni.

6 Samkvæmt framangreindu verður engin krafna stefnda á hendur áfrýjanda í máli þessu talin svara til þeirrar kröfu um greiðslu peninga sem kyrrsetningargerðin laut að og stefndi krefst staðfestingar á. Eins og kröfunum og málatilbúnaði stefnda er háttað þykir ekki annað fært en að vísa málinu í heild frá héraðsdómi.

7 Stefnda verður gert að greiða áfrýjanda málskostnað á báðum dómstigum, sem ákveðinn er í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Stefndi, G-kk-nf Ó-kk-nf, greiði áfrýjanda, H-kvk-þgf T-kvk-þgf, samtals 1.000.000 króna í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.