19/2022

Útdráttur

A höfðaði mál gegn Í vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir er hún féll í hálku fyrir utan Landspítalann í Fossvogi. Byggði A á því að Í bæri skaðabótaábyrgð á afleiðingum líkamstjónsins, enda mætti tjón hennar rekja til sakar starfsmanna spítalans sem hafi vanrækt að grípa til viðeigandi ráðstafana til að fyrirbyggja slysahættu vegna hálku. Í hinum áfrýjaða dómi var Í sýknað af kröfu A. Í dómi Landsréttar kom fram að engin rannsókn hafi farið fram á aðstæðum og hugsanlegum orsökum þess að A féll. Af gögnum málsins yrði ráðið að A hefði fyrst rúmum 17 mánuðum eftir atvikið upplýst Í um að hún teldi tjón sitt vera að rekja til aðstæðna sem Í bæri ábyrgð á. Ekki var talið að starfsmanni sem skráði niður atvikalýsingu eftir A í vottorð um myndgreiningu hefði borið skylda til að tilkynna umsjónarmanni fasteigna spítalans eða öðrum innan hans um atvikið. Vanræksla A á tilkynningu um slysið hefði leitt til þess að engin rannsókn fór fram á aðstæðum á slysdegi. Þá hefði framburður A jafnframt verið á reiki um hvar hún féll. Hefði A tilkynnt um atvikið án tafar hefði verið unnt að rannsaka aðstæður með tilliti til hugsanlegrar vanrækslu starfsmanna spítalans. Var vanræksla A á þessu óhjákvæmilega talin leiða til þess að hún yrði látin bera hallann af sönnunarskorti um að tjón hennar væri að rekja til aðstæðna sem Í bæri ábyrgð á. Samkvæmt því en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 7. janúar 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 17. desember 2021 í málinu nr. E- [...]/2021.

2

Áfrýjandi krefst þess aðallega að stefndi verður dæmdur til að greiða henni 2.224.945 krónur, með 4,5 ársvöxtum af 1.023.180 krónum frá 16. desember 2017 til 13. maí 2018, af 2.224.945 krónum frá þeim degi til 21. júní 2019 og af 2.224.945 krónum frá þeim degi til greiðsludags „með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001“ um vexti verðtryggingu. Til vara að stefndi verði dæmdur til að greiða henni 1.945.563 krónur með 4,5% ársvöxtum af 1.023.180 krónum frá 16. desember 2017 til 13. maí 2018, af 1.945.563 krónum frá þeim degi til 21. júní 2019 og af 1.945.563 krónum frá þeim degi til greiðsludags „með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001“. Að því frágengnu að stefndi verði dæmdur til að greiða henni skaða- og miskabætur að lægri fjárhæð að álitum réttarins. Loks krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Málsatvik

4

Málsatvik eru skilmerkilega rakin í hinum áfrýjaða dómi. Svo sem þar kemur fram byggir áfrýjandi á því að stefndi beri skaðabótaábyrgð á afleiðingum líkamstjóns sem hún varð fyrir er hún féll í hálku 16. desember 2017 fyrir utan Landspítalann í Fossvogi á leið í heimsókn til vinar síns sem þar dvaldi. Við fallið fékk hún áverka á hægri ökkla og hné og liggur fyrir að varanlegur miski hennar vegna þeirra var metinn 7 stig og varanleg örorka 7%.

5

Bótakrafa áfrýjanda byggist á þeirri málsástæðu að tjón hennar sé að rekja til sakar starfsmanna spítalans sem hafi vanrækt í umrætt sinn að grípa til viðeigandi ráðstafana til að fyrirbyggja slysahættu vegna hálku.

6

Stefndi hafnar því að tjón áfrýjanda sé að rekja til ólögmætrar og saknæmrar háttsemi starfsmanna spítalans en fyrir því beri hún sönnunarbyrðina. Langur tími hafi liðið frá því áfrýjandi féll fyrir framan spítalann þar til stefndi fékk vitneskju um atvikið og ætlaða bótaskyldu. Nánar tiltekið hafi stefndi fyrst öðlast vitneskju um atvikið í kjölfar móttöku bréfs 21. maí 2019 eða rúmlega 17 mánuðum eftir atvikið. Sá langi tími sem leið hafi gert honum ókleift eða erfitt að færa sönnur á að hálkuvarnir af hálfu starfsmanna spítalans hefðu verið fullnægjandi umræddan dag. Verði áfrýjandi að bera hallann af óvissu sem af því hlaust að ekki var tilkynnt fyrr um atvikið.

7

Í héraðsdómsstefnu er atvikum lýst með þeim hætti af hálfu áfrýjanda að hún hafi verið „stödd fyrir neðan tröppur við inngang spítalans“ er hún rann í hálku. Þá segir þar jafnframt að orsök slyssins verði „að öllu leyti rakin til vanrækslu starfsmanna spítalans við að sandbera eða salta gangstéttina fyrir neðan tröppurnar við aðalinnganginn í Fossvogi“. Segir þar loks að áfrýjandi hafi mátt „treysta því að gangstéttin fyrir neðan tröppurnar við aðalinngang spítalans, þar sem hún datt, væri hálkulaus“. Í fyrrgreindu kröfubréfi áfrýjanda 21. maí 2019 var atvikum og staðsetningu atviksins lýst með sama hætti. Hið sama gildir um lýsingu á atvikinu í matsgerð sem liggur fyrir í gögnum málsins. Þar er jafnframt haft eftir áfrýjanda að hún hafi verið stödd „fyrir neðan tröppur við inngang spítalans“ þegar hún rann í hálku. Í forsendum hins áfrýjaða dóms kemur hins vegar fram að við vettvangsgöngu dómsins hafi komið fram misræmi um staðsetningu áfrýjanda þegar hún féll. Hafi áfrýjandi þá greint frá því að hún hafi ekki dottið fyrir neðan tröppurnar við aðalinnganginn heldur á leið sinni frá bráðamóttöku að aðalinngangi spítalans. Bar hún á sama veg í skýrslutöku fyrir héraðsdómi.

8

Við meðferð málsins fyrir héraðsdómi var leitt í ljós að snjóbræðslukerfi var í tröppunum við aðalinngang spítalans og í gangstétt fyrir neðan þær en ekki á hluta gangstéttar milli bráðamóttöku og inngangsins þar sem áfrýjandi kvaðst við aðalmeðferð málsins hafa fallið. Við skýrslutöku í héraði kom meðal annars fram hjá rekstrarstjóra lóða spítalans að snjóbræðslan í gangstéttinni væri lögð grunnt undir stéttinni, að snjóbræðslukerfið væri sjálfvirkt og yki snjóbræðslu eftir því sem kólnaði í veðri. Hefðu veðuraðstæður 16. desember 2017 verið með þeim hætti að hlýnað hefði eftir kuldaskeið dagana á undan og gönguleiðir verið hálkulausar þar sem snjóbræðslukerfið liggi og engin ofankoma. Hefði ekki verið þörf á að salta þennan dag vegna veðurs.

9

Stefndi var sýknaður af kröfu áfrýjanda í hinum áfrýjaða dómi. Var áfrýjandi látin bera hallann af sönnunarskorti um að tjón hennar væri að rekja til ólögmætrar og saknæmrar háttsemi starfsmanna spítalans.

10

Málsatvik eru að öðru leyti rakin í hinum áfrýjaða dómi að því marki sem ekki er að þeim vikið í niðurstöðukafla dómsins.

Niðurstaða

11

Fyrir liggur að engin rannsókn fór fram á aðstæðum og hugsanlegum orsökum tjóns þann dag sem áfrýjandi féll 16. desember 2017. Af gögnum málsins verður hvergi ráðið að áfrýjandi hafi fyrr en 21. maí 2019, eða rúmum 17 mánuðum eftir atvikið, upplýst stefnda um að hún teldi tjón sitt vera að rekja til aðstæðna sem stefndi bæri ábyrgð á. Í skráningu í bráðamóttökuskrá á slysdegi segir ekki annað en að áfrýjandi hafi dottið fyrir utan spítalann. Þótt fram komi í vottorði um myndgreiningu áfrýjanda, sem fór fram á slysdegi, að hún hafi fallið í hálku fyrir framan spítalann verður ekki talið að þeim starfsmanni, sem skráði niður þá atvikalýsingu eftir áfrýjanda, hafi eins og atvikum máls háttar borið skylda til að tilkynna umsjónarmanni fasteigna spítalans um það eða eftir atvikum öðrum innan spítalans.

12

Vanræksla á tilkynningu um slysið leiddi til þess að engin rannsókn fór fram á aðstæðum á slysdegi en jafnframt hefur málatilbúnaður áfrýjanda verið á reiki um hvort hún féll fyrir framan aðalinngang spítalans þar sem fyrir liggur að sjálfvirk snjóbræðsla var eða á leið sinnifrá bráðamóttökunni. Hefði áfrýjandi tilkynnt án tafar um að hún teldi sig hafa fallið vegna vanrækslu starfsmanna spítalans á hálkuvörnum hefði starfsmönnum hans verið gert kleift að rannsaka aðstæður með tilliti til þess en jafnframt verður að ætla að þá hefði komið ljós hvar áfrýjandi féll. Vanræksla áfrýjanda á þessu leiðir af þessum sökum óhjákvæmilega til þess að hún verður látin bera hallann af sönnunarskorti um að tjón hennar sé að rekja til aðstæðna sem stefndi ber ábyrgð á.

13

Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur, þarmeð talið um málskostnað og gjafsóknarkostnað.

14

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.