536/2021

Útdráttur

X var sakfelldur fyrir ítrekuð, alvarleg og stórfelld brot í nánu sambandi, gegn þáverandi og fyrrverandi sambýliskonu sinni og barnsmóður, A, með því að hafa ítrekað ógnað lífi hennar, heilsu og velferð með nánar tilgreindum hætti. Jafnframt var hann sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa veist að samfanga sínum, B, og stungið sex sinnum í læri hans með skærum sem X hafði tekið í sundur. Í dómi Landsréttar er rakið að brot X gagnvart A hafi verið ófyrirleitin og til þess fallin að valdi henni og ófæddu, og síðar nýfæddu, barni þeirra miklum skaða.

Þá hafi árás X á B verið háskaleg. Var refsing X ákveðin fangelsi í tvö ár og honum var gert að greiða A miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, K-kk-nf H-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 29. júlí 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 29. mars 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 5. júlí 2021 í málinu nr. S- [...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af ákæruliðum 1. II, 1. III, 1. IV, 1. V og 1. VI. Þá krefst hann þess að hnekkt verði niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um heimfærslu 1. kafla í ákæru 27. janúar 2020 til 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og um heimfærslu í ákæru 14. maí 2020 til 2. mgr. 218. gr. sömu laga. Enn fremur krefst hann þess að refsing hans verði milduð. Að lokum krefst ákærði aðallega sýknu af einkaréttarkröfu brotaþola en til vara að hún verði verulega lækkuð.

4

Brotaþoli, A, krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 3.500.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 9. mars 2018 til 9. ágúst 2018 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst brotaþoli staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5

Á kærði lýsti því yfir að hann hefði ekki hug á að vera viðstaddur aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti og að hann hygðist ekki nýta sér rétt sinn til að gefa þar frekari skýrslu. 6

Við aðalmeðferð málsins í héraði í apríl 2021 skoraðist D undan skýrslugjöf vegna skyldleika við ákærða, en hún er amma hans. Undir rannsókn málsins hjá lögreglu hafði hún gefið skýrslu 15. mars 2018 þrátt fyrir að hafa verið upplýst um rétt sinn til að skorast undan skýrslugjöf vegna skyldleika við ákærða. Er efni þeirrar skýrslu rakið í hinum áfrýjaða dómi. Fyrir Landsrétti var fallist á kröfu ákæruvaldsins um að leiða D til skýrslugjafar við aðalmeðferð málsins en ella spila upptöku af skýrslu hennar hjá lögreglu, kysi hún að skorast undan skýrslugjöf. Við upphaf aðalmeðferðar fyrir Landsrétti upplýsti ákæruvaldið að ekki hefði tekist að birta vitnakvaðningu fyrir D, þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir. Var við svo búið ákveðið að láta við það sitja að spila upptöku af skýrslu hennar hjá lögreglu. Þá voru einnig spilaðar í heild hljóð- og myndupptökur af framburði ákærða og brotaþola í héraði.

Niðurstaða

7

Málið er reist á ákærum lögreglustjórans á Suðurnesjum 27. janúar 2020 og ákæru héraðssaksóknara 14. maí sama ár, sem og framhaldsákæru 11. apríl 2021. Eru ákæruliðirnir ítarlega raktir í hinum áfrýjaða dómi. Þá er þar skilmerkilega rakin f ramburðurákærða og vitna fyrir héraðsdómi.

8

Í hinum áfrýjaða dómi var ákærði sýknaður af ákærulið 1. I og fellir ákæruvaldið sig við þá niðurstöðu. Ákærði var aftur á móti sakfelldur samkvæmt ákæruliðum 1. II –

VI með þeim takmörkunum sem í dóminum greinir að því er varðar ákæruliði 1. IIIog 1. V. Fellir ákæruvaldið sig jafnframt við þá niðurstöðu. Háttsemi ákærða samkvæmt þessum ákæruliðum var í héraðsdómi heimfærð til 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður sakfelling ákærða samkvæmt þessum liðum ákærunnar staðfest, sem og heimfærsla háttseminnar til refsiákvæða.

9

Í ákæru héraðssaksóknara 14. maí 2020 er ákærða gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás svo sem nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi. Ákærði hefur játað háttsemina. Í greinargerð sinni til Landsréttar telur hann aftur á móti að húnverði ekki heimfærð undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

10

Af málsgögnum verður ráðið að ákærði tók í sundur skæri, setti á sig hanska og festi blöðin af skærunum á hvora hönd sína með úlnliðsströppum. Réðst hann þannig búinn að brotaþola, í því augnamiði að skaða hann. Samkvæmt framburði M læknis fyrir héraðsdómi var eggvopnunum stungið djúpt í hold brotaþola. Bar læknirinn að verr gæti hafa farið ef skærablöðin hefðu farið í slagæð á innanverðu læri brotaþola. Þá mat sama vitni að trúverðugt væri að ákærði hefði stungið skærunum inn að beini. Af því verður ráðið að samkvæmt gögnum málsins var atlaga ákærða að brotaþola alvarleg. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða samkvæmt ákæru héraðssaksóknara og heimfærslu brotsins til refsiákvæða.

11

Brot ákærða gagnvart barnsmóður sinni voru ófyrirleitin og til þess fallin að valda henni og ófæddu, og síðar nýfæddu, barni þeirra miklum skaða. Þá var árás ákærða á brotaþola C háskaleg. Ákærði á sér ekki málsbætur. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til sjónarmiða sem rakin eru í héraðsdómi um ákvörðun refsingar þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár. Til frádráttar refsingu ákærða kemur gæsluvarðhald hans frá 9. mars til 20. mars 2018.

12

Brotaþoli, A, krefst miskabóta úr hendi ákærða. Með þeirri refsiverðu háttsemi sem ákærði er sakfelldur fyrir hefur hann bakað sér bótaábyrgð gagnvart brotaþola á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Tengsl ákærða og brotaþola voru til þess fallin að auka á miska hennar. Samkvæmt því og að brotum ákærða að öðru leyti virtum þykja miskabætur til handa brotaþola hæfilega ákvarðaðar 1.200.000 krónur með þeim vöxtum sem nánar greini rí dómsorði.

13

Jafnframt eru staðfest ákvæði hins áfrýjaða dóms um greiðslu sakarkostnaðar vegna reksturs málsins fyrir héraðsdómi.

14

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í tvö ár. Til frádráttar refsingunni kemur gæsluvarðhald sem hann sætti frá 9. mars til 20. mars 2018.

Ákærði greiði brotaþola A 1.200.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 9. mars 2018 til 29. júlí 2018, enmeð dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Á kvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað í héraði eru staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.557.304 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kk-ef J. H-kk-ef lögmanns, 1.000.000 króna, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 465.000 krónur.