574/2019

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að börn A og B skyldu vistuð utan heimilis á vegum BR í sex mánuði.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kærum 30. og 31. júlí 2019, en kærumálsgögn bárust réttinum 9. ágúst 2019. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. júlí 2019 í málinu nr. U[…]/2019 þar sem staðfestur var úrskurður varnaraðila 11. júní 2019 og kveðið á um að dætur sóknaraðila, C og D, skyldu vistaðar utan heimilis á vegum varnaraðila, í sex mánuði frá 11. júní 2019 að telja. Kæruheimild er í 1. mgr. 64. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

2 Sóknaraðilinn A krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að vistuninni verði markaður skemmri tími. Þá krefst sóknaraðilinn kærumálskostnaðar án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt.

3 Sóknaraðilinn B krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst sóknaraðilinn kærumálskostnaðar án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt.

4 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Sóknaraðilar eiga saman börnin D, sem er fædd árið […], og C, sem er fædd árið […]. Þau slitu samvistum í […] 2018 en fara saman með forsjá barnanna. Meðan á samvistum sóknaraðila stóð kveður varnaraðili að samskipti þeirra hafi einkennst af líkamlegu og andlegu ofbeldi sóknaraðilans A gagnvart sóknaraðilanum B og áfengisneyslu þeirra beggja.

6 Afskipti varnaraðila af málefnum barnanna hófust á árinu 2015 og hafa staðið yfir síðan með hléum. Að kvöldi […]. febrúar 2016 voru lögregla og bakvakt varnaraðila kölluð til á heimili sóknaraðila vegna tilkynningar um heimilisofbeldi og vegna áfengisneyslu sóknaraðilans A. Í maí 2016 barst varnaraðila tilkynning frá þjónustumiðstöðinni […] þar sem D hefði tjáð sig um ofbeldi af hálfu sóknaraðila A. Í viðtali starfsmanna varnaraðila við D 1. júní sama ár lýsti hún drykkju sóknaraðila A og ofbeldi gagnvart sóknaraðilanum B og gegn henni sjálfri. Í viðtali starfsmanna varnaraðila við sóknaraðilann B sama dag lýsti hún ofbeldi sóknaraðila A gegn sér og neyslu hans á áfengi og vímuefnum. Sóknaraðilinn A kom í viðtal við starfsmenn varnaraðila 3. júní sama ár og var eftir honum haft að hann og sóknaraðilinn B hefðu beitt hvort annað ofbeldi.

7 Sóknaraðilinn B var með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur […] 2017 dæmd til þriggja mánaða fangelsisrefsingar, sem var skilorðsbundin, fyrir líkamsárás gegn D […]. júlí 2016, og var háttsemi hennar talin varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Með sama dómi var sóknaraðilinn B svipt ökuréttindum til tveggja ára vegna ölvunaraksturs og brots gegn barnaverndarlögum […]. júní 2016 þar sem börn aðila voru með í för. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur […] 2017 var sóknaraðilinn A dæmdur til 60 daga fangelsisrefsingar, sem var skilorðsbundin, fyrir líkamsárás og hótanir […]. júlí 2016 gagnvart sóknaraðilanum B og voru brot hans talin varða við 1. mgr. 217. gr. og 233. gr. almennra hegningarlaga.

8 Á tímabilinu […]. til […]. júní 2016 dvaldist sóknaraðilinn B […] ásamt börnum sóknaraðila. Í kjölfar líkamsárásar sóknaraðilans B gegn D […]. júlí 2016 ákvað varnaraðili með samþykki sóknaraðila að börnin færu á vistheimili barna. Þar dvaldi D frá […]. júlí til […]. september 2016. Vistun C var hins vegar breytt þannig að hún dveldi með sóknaraðilanum B […]. Þar dvaldi sóknaraðilinn frá […]. til […]. júlí sama ár ásamt C. Í skýrslutöku af D […]. júlí 2016 […] lýsti hún ofbeldi milli sóknaraðila og drykkju þeirra, sem og ofbeldi þeirra gegn henni sjálfri.

9 Áætlun um meðferð máls til fjögurra mánaða var gerð 1. september 2016. Samkvæmt áætluninni skyldi vera tilsjón á heimili sóknaraðila, D skyldi vistuð áfram á vistheimili barna en hefja skyldi aðlögun að heimferð hennar, sóknaraðilar skyldu sækja úrræðið Heimilisfrið, fara til […] til að fá aðstoð við að hætta neyslu áfengis og viðhalda því. Þá samþykktu sóknaraðilar óboðað eftirlit með heimilinu og vímuefnapróf. Einnig skyldi D halda áfram meðferðarviðtölum […].

10 Hinn […]. desember 2016 var sóknaraðilinn B lögð inn á […] eftir að hafa […]. […]. Sóknaraðilinn B tjáði þar áhyggjur af börnunum í umsjá sóknaraðilans A og greindi frá mikilli áfengisdrykkju hans. Starfsmaður varnaraðila fór sama dag á heimili sóknaraðila og lét sóknaraðilann A blása í áfengismæli sem sýndi niðurstöðuna 0,84 prómill. Ný áætlun um meðferð máls var gerð 15. desember 2016 þar sem meðal annars var kveðið var á um að sóknaraðilar sæktu viðtöl hjá […], leitast yrði við að fá foreldrafærnismeðferð fyrir sóknaraðila, úrræðinu […] yrði fylgt eftir, sóknaraðilinn B færi í viðtöl hjá sálfræðingi varnaraðila og að fara skyldi fram óboðað eftirlit og vímuefnaprufur.

11 Á meðferðarfundi 25. apríl 2017 kom meðal annars fram að ekki hefði gengið vel að veita þann stuðning sem sóknaraðilar þyrftu, til að mynda aðstoð frá […] fyrir þau bæði og úrræðið […] fyrir sóknaraðilann A. Hann hefði aðeins mætt þar í einn tíma og ekki viðurkennt að hann ætti við vanda að etja. Þá hefði hann ekki viljað nýta þjónustu […]. Sóknaraðilinn B hefði verið talin þurfa aðstoð sálfræðings en hún hefði ekki mætt til hans síðan í desember. Þá hefðu báðir sóknaraðilar séð lítinn tilgang með því að að breyta heimilishögum. Samskipti við börnin og milli barnanna gengju þó betur. Sóknaraðilar ættu þó enn í miklum vanda sem færi versnandi vegna drykkju sóknaraðilans A. Skóli D hefði áhyggjur af mætingum hennar og líðan. Leikskóli C teldi að hún mætti það illa og óreglulega að hún væri alltaf eins og hún væri að byrja á leikskólanum. Staða hennar væri ekki góð og hún talaði […]. Þá hefði tannhirðu C verið verulega ábótavant. Ný áætlun um meðferð máls var gerð í kjölfarið 31. maí 2017.

12 Á meðferðarfundi 3. janúar 2018 var meðal annars bókað að B hefði sagt við starfsmenn að staða fjölskyldunnar væri betri og samskipti á heimilinu gengju betur en áður. Sóknaraðilinn A hefði þó litla innsýn í sinn vanda og hefði beitt sóknaraðilann B andlegu ofbeldi. Þá hefði sóknaraðilinn B að eigin sögn verið edrú frá því í desember 2016 en hefði fallið í eitt skipti í október 2017. Eftirlit á heimili fjölskyldunnar hefði gengið ágætlega. Ekki var talin ástæða til frekari afskipta af máli barnanna að svo stöddu og var málinu lokað.

13 Tilkynningar bárust frá lögreglu um að D hefði hringt og tilkynnt um áfengisneyslu sóknaraðilans B í mars og ágúst 2018. Sóknaraðilar komu í viðtöl hjá starfsmönnum varnaraðila og var haft eftir sóknaraðilanum A að staðan á heimilinu væri betri, sóknaraðilinn B væri ekki að drekka og samskipti þeirra væru betri. Þá sagði sóknaraðilinn B að staða sín væri góð og hún væri búin að finna leiðir til þess að eiga góð samskipti við sóknaraðilann A. D staðfesti það í viðtali við starfsmann varnaraðila. Þá bárust upplýsingar frá leikskóla C um að aðbúnaður og líðan hennar væri góð sem og samskipti við foreldra. Á meðferðarfundi 21. ágúst 2018 var ákveðið að loka málinu.

14 Hinn […]. ágúst 2018 tilkynnti D á ný um ölvun sóknaraðilans B. Starfsmaður varnaraðila mætti ásamt lögreglu á heimili sóknaraðila og urðu lyktir þær að stúlkurnar fengu að gista heima hjá […] D. Í viðtali við starfsmann varnaraðila var haft eftir sóknaraðilanum B að hún teldi sig ekki eiga við vanda að stríða og ætti ekki neinn þátt í stöðu fjölskyldunnar og barna sóknaraðila. Sóknaraðilar samþykktu vistun barnanna hjá […] D til 3. september 2018. D hafði enn samband við símavakt varnaraðila […]. september 2018 og tilkynnti um áfengisneyslu sóknaraðilans B. Starfsmenn varnaraðila fóru á heimilið og neitaði sóknaraðilinn B því í samtali að eiga við áfengisvanda að etja og kvaðst ekki þurfa að fara í meðferð. Hún samþykkti þó að sóknaraðilinn A færi með börnin í aðra íbúð og að óskað yrði eftir plássi fyrir hana á […]. Sóknaraðilinn B fór þess í stað til […] og dvaldi þar um hríð. Starfsmenn varnaraðila ræddu við D […]. október 2018 og lýsti hún erfiðum samskiptum sóknaraðila og að hún hefði nokkrum dögum áður fundið áfengisflöskur í tösku sóknaraðilans B. Á meðferðarfundi 1. nóvember 2018 var bókað að aðstæður stúlknanna væru með öllu óviðunandi og að ekki væri önnur leið fær en að vista þær utan heimilis í sex mánuði á meðan sóknaraðilar kæmu lagi á heimilisaðstæður.

15 Hinn […]. nóvember 2018 fór sóknaraðilinn B með börnin […] og dvaldi þar til […]. desember sama ár. Á fundi varnaraðila 20. nóvember 2018 var með samþykki sóknaraðila ákveðið að vista börnin utan heimilis í þrjá mánuði til […]. febrúar 2019 og að ný áætlun um meðferð máls yrði gerð. Dvöldu börnin þann tíma á vistheimili barna. Á meðferðarfundi 6. desember 2018 var bókað að umgengni sóknaraðilans A við börnin hefði ekki gengið sem skyldi þar sem hann hefði drukkið áfengi á meðan á henni stóð. Sama dag mætti hann í viðtal hjá starfsmönnum varnaraðila og var þá áréttað við hann að hann yrði að halda sig frá áfengisdrykkju þegar dætur hans væru hjá honum.

16 Fram kom á meðferðarfundi 11. desember 2018 að sóknaraðilinn A væri kominn með íbúð á leigu. Þá kom fram í fundargerðinni að D væri orðin úrvinda af samskiptum sínum við sóknaraðilann B og þreytt á því að sóknaraðilar væru að toga hana í sitt hvora áttina. Á meðferðarfundi 5. febrúar 2019 var bókað að á vistunartíma barnanna hefðu sóknaraðilar sinnt umgengni við þau sem gengið hefði vel. Þá var bókað að foreldrar hefðu slitið samvistum og haldið sig frá áfengisneyslu utan bjórdrykkju föður í eitt sinn. Því var ákveðið að börnin færu heim til sóknaraðila með samningi um hvernig umgengni við báða sóknaraðila skyldi háttað. Ný áætlun um meðferð máls skyldi gerð um þau úrræði sem fjölskyldan væri þegar með og óboðað eftirlit yrði áfram með heimilum þeirra og vímuefnapróf gerð þegar þurfa þætti. Sóknaraðilinn A undirritaði nýjar meðferðaráætlanir þar sem meðal annars kom fram að hann skyldi halda sig frá neyslu áfengis og vímuefna og undirgangast forsjárhæfnismat. Sóknaraðilinn B undirritaði ekki meðferðaráætlun.

17 Hinn […]. mars 2019 fóru starfsmenn varnaraðila á heimili sóknaraðila B og voru börnin þá hjá henni. Sóknaraðilinn B blés í áfengismæli og reyndist áfengismagn vera 3,24 prómill. Eftir samtal við sóknaraðilann A var farið með börnin til hans. Á meðferðarfundi 14. mars 2019 kom meðal annars fram að erfiðlega hefði gengið að fá sóknaraðilann B til að skrifa undir meðferðaráætlun þar sem illa hefði gengið að ná til hennar. Þá hefði hún ekki sinnt því að gangast undir forsjárhæfnismat. Sóknaraðilinn A hefði skrifað undir meðferðaráætlun og hefði fylgt eftir öllum liðum hennar. Í kjölfarið voru börnin vistuð hjá honum með umsjársamningi samkvæmt 67. gr. b barnaverndarlaga.

18 Talsmaður barnanna lýsti því í skýrslu vegna viðtals 24. mars 2019 að D hefði sagt honum að sóknaraðilar neyttu bæði áfengis. Hinn […]. maí 2019 fór fram óboðað eftirlit varnaraðila með heimili sóknaraðilans A og mældist þá áfengismagn hans 1,12 prómill í vímuefnaprófi samkvæmt áfengismæli. Þá kom fram í skýrslu vegna eftirlitsins að mikil áfengislykt hefði verið af honum og hann sjáanlega undir áhrifum áfengis en jafnframt að hann teldi sér heimilt að drekka áfengi á meðan hann hefði stúlkurnar í sinni umsjá. Þær voru þá fjarlægðar af heimilinu með neyðarráðstöfun á grundvelli 31. gr. barnaverndarlaga og vistaðar á vistheimili barna.

19 Málið var lagt fyrir fund varnaraðila 4. júní 2019 og lagt til að stúlkurnar yrðu vistaðar utan heimilis í allt að tvo mánuði. Þá yrði gerð krafa fyrir dómi um áframhaldandi vistun þeirra í fjóra mánuði til viðbótar. Sóknaraðilinn B hafnaði því á fundinum að vistun stæði lengur en í þrjá mánuði og sóknaraðilinn A hafnaði vistun utan heimilis en tók fram að ef til vistunar kæmi teldi hann einn mánuð fullnægjandi. Málið var þá tekið til úrskurðar og úrskurður kveðinn upp 11. júní 2019 um vistun barnanna utan heimilis í tvo mánuði frá og með þeim degi að telja.

20 Samkvæmt upplýsingum frá skóla stúlknanna sýndu þær mikla vanlíðan í skólanum síðastliðinn vetur. Námsleg staða D væri í meðallagi og félagsleg staða og hegðun góð en hún sýndi streitueinkenni svo sem […]. Hefðu starfsmenn skólans mjög miklar áhyggjur af vanlíðan hennar. Námsleg staða C væri afar slæm, hún […] og sé á varðbergi gagnvart fólki. Hefðu starfsmenn skólans verulegar áhyggjur af þroska hennar, námslegri stöðu og almennri líðan.

21 Samkvæmt læknabréfum frá Heilsugæslunni […] 28. mars 2019 rekur læknir einkenni stúlknanna að minnsta kosti að hluta til sálfélagslegra aðstæðna þeirra og telur að D hafi orðið fyrir erfiðri reynslu.

22 Í mati E sálfræðings 23. maí 2019 á forsjárhæfni sóknaraðilans A kemur fram að styrkleikar hans séu góð greind, stöðugar aðstæður, og vilji til að skapa dætrum sínum góð skilyrði. Þá hafi hann staðið við tímamörk í tengslum við framkvæmd matsins. Veikleikar hans séu aftur á móti áfengisneysla, skortur á innsæi í eigin vanda og skortur á næmni og skilningi á stöðu stúlknanna. Þá tali hann ekki íslensku. Á persónuleikaprófi hafi komið fram að A sé öruggur með sig, þrautseigur og bjartsýnn en einnig hvatvís og áhættusækinn auk vísbendinga um fíknivanda. Þá sé hann ákveðinn og fylginn sér en geti að sama skapi virkað ráðandi og jafnvel ógnandi. Staða stúlknanna sé slæm og í ljósi forsögunnar sé ljóst að þær þurfi á stöðugleika að halda til að verða ekki fyrir varanlegu tilfinningalegu tjóni. A gangist ekki við eigin áfengisvanda og átti sig ekki fyllilega á vanda stúlknanna en eigi að hafa forsendur til að annast um þær nái hann að halda sig frá áfengi og nýta þá aðstoð sem býðst. Það hafi aftur á móti ekki gengið nægilega eftir og sé ekki hægt að leggja meira á börnin í þeim efnum.

23 Samkvæmt upplýsingum frá lækni á […] var sóknaraðilinn B þar til meðferðar frá […]. júní til […]. júlí 2019. Hún gekkst þó ekki við neinum vandræðum af eigin áfengis eða vímuefnaneyslu en greindi frá því að hún ætti í vanda sem aðstandandi sóknaraðilans A. Þá liggur fyrir vottorð annars læknis á […] þess efnis að sóknaraðilinn A hafi mætt í tvö viðtöl hjá vímuefnaráðgjafa á göngudeild […] í ágústmánuði 2019.

24 Sóknaraðilar gáfu skýrslu fyrir héraðsdómi og könnuðust þar hvorugt við að eiga við teljandi áfengisvanda að stríða. Þá kom fram að sóknaraðilinn A teldi stúlkurnar ekki eiga við neina vanlíðan eða vandræði að stríða þegar þær væru hjá honum.

Málsástæður aðila

Málsástæður sóknaraðilans A

25 Sóknaraðilinn A byggir á því að hann hafi hafi nú búið börnunum gott heimili og bætt uppeldisskilyrði. Skilyrði bliðar 1. mgr. 27. gr. barnaverndarlaga séu ekki uppfyllt í málinu og það sé stúlkunum fyrir bestu að þær dvelji hjá honum, sbr. 1. mgr. 4. gr. laganna. Þá sé með vistun þeirra utan heimilis brotið gegn meðalhófsreglu 7. mgr. 4. gr. barnaverndarlaga og 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, sbr. 38. gr. barnaverndarlaga. Málið hafi auk þess ekki verið nægilega upplýst áður en ákvörðun hafi verið tekin og sé það í andstöðu við rannsóknarreglu 41. gr. barnaverndarlaga og 10. gr. stjórnsýslulaga.

Málsástæður sóknaraðilans B

26 Sóknaraðilinn B byggir á því að ekki hafi verið tekið nægilegt tillit til breyttra aðstæðna hennar. Skilyrði bliðar 1. mgr. 27. gr. barnaverndarlaga séu ekki uppfyllt í málinu. Þá sé vistun utan heimilis í sex mánuði ekki byggð á málefnalegum forsendum og brjóti þannig gegn réttmætisreglu stjórnsýsluréttar auk þess sem hún sé umfram það sem hóflegt geti talist í andstöðu við meðalhófsreglu 7. mgr. 4. gr. barnaverndarlaga, sbr. 12. gr. stjórnsýslulaga. Þá hafi rannsókn varnaraðila verið ófullnægjandi og sé það í andstöðu við rannsóknarreglu 41. gr. barnaverndarlaga og 10. gr. stjórnsýslulaga.

Málsástæður varnaraðila

27 Varnaraðili byggir á því að skilyrðum bliðar 1. mgr. 27. gr. og 1. mgr. 28. gr. barnaverndarlaga sé fullnægt. Uppeldisaðstæður stúlknanna hafi verið óviðunandi í umsjá beggja sóknaraðila þrátt fyrir stuðning við þau. Vægari úrræði séu fullreynd án þess að viðunandi árangur hafi náðst þar sem ávallt hafi sótt í sama farið í kjölfar inngripa varnaraðila. Því sé ekki hægt að ná markmiði varnaraðila um að bæta uppeldisskilyrði stúlknanna með öðrum hætti en krafist sé, sbr. 7. mgr. 4. gr. barnaverndarlaga. Þá hafi málið verið rannsakað til hlítar áður en úrskurður um vistun barnanna utan heimilis hafi verið kveðinn upp. Niðurstaða

28 Mál þetta varðar kröfu sóknaraðilans A um að úrskurður varnaraðila 11. júní 2019 um vistun dætra aðila utan heimilis í tvo mánuði á grundvelli bliðar 1. mgr. 27. gr. barnaverndarlaga verði felldur úr gildi og kröfu beggja sóknaraðila um að hafnað verði kröfu, sem varnaraðili gerði í greinargerð sinni á grundvelli 2. mgr. 62. gr. sömu laga, um vistun stúlknanna utan heimilis í sex mánuði frá 11. júní 2019 að telja, sbr. 1. mgr. 28. gr. laganna.

29 Ef brýnir hagsmunir barns mæla með því er heimilt samkvæmt blið 1. mgr. 27. gr. barnaverndarlaga að úrskurða gegn vilja foreldra og/eða barns sem hefur náð 15 ár aldri um töku barns af heimili í allt að tvo mánuði og um nauðsynlegar ráðstafanir, svo sem ráðstöfun þess í fóstur eða vistun á heimili eða stofnun eða leitað annarra úrræða samkvæmt lögunum til að tryggja öryggi þess eða til að unnt sé að gera viðeigandi rannsókn á barninu og veita því nauðsynlega meðferð og aðhlynningu. Þá er skilyrði, sbr. 26. gr. sömu laga, að vægari úrræði hafi ekki skilað árangri eða barnaverndarnefnd hafi komist að þeirri niðurstöðu að þau séu ófullnægjandi. Í 1. mgr. 28. gr. sömu laga er kveðið á um að telji barnaverndarnefnd það nauðsynlegt að slík ráðstöfun vari lengur en tvo mánuði skuli hún gera kröfu um það fyrir héraðsdómi.

30 Líkt og að framan greinir hefur mál dætra sóknaraðila verið til meðferðar hjá varnaraðila, með hléum, frá árinu 2015. Hafa lögreglu og varnaraðila borist fjöldi tilkynninga, meðal annars frá eldri dóttur sóknaraðila, vegna óviðunandi aðstæðna stúlknanna, ofbeldishegðunar og áfengisvanda foreldra. Hafa stúlkurnar nú fjórum sinnum verið vistaðar tímabundið utan heimilis á grundvelli barnaverndarlaga, þar af þrisvar sinnum á síðustu 12 mánuðum. Í skóla eru miklar áhyggjur af vanlíðan þeirra og læknir telur þær haldnar sállíkamlegum einkennum sem rekja megi til aðstæðna þeirra. Bera gögn málsins enda með sér að uppeldisskilyrði þeirra hafi um langa hríð verið alls óviðunandi.

31 Sóknaraðilar hafa báðir ítrekað gengist undir málsmeðferðaráætlanir hjá varnaraðila þar sem þeim hafa verið tryggð ýmis stuðningsúrræði og þau jafnframt skuldbundið sig til að leita sér aðstoðar vegna áfengisneyslu. Hafa þau þó ekki haft burði til að standa við það. Sýna bæði gögn málsins og skýrslur sóknaraðila fyrir héraðsdómi að þau skorti enn innsýn í eigin áfengisvanda. Þótt aðstæður hafi lagast eftir samvistaslit þeirra og nokkuð vel virðist hafa gengið með búsetu stúlknanna hjá sóknaraðilanum A eftir að þær voru færðar í hans umsjá hefur hann, líkt og sóknaraðilinn B, ekki sýnt nægilega í verki að hann hafi vilja og/eða getu til að takast á við áfengisvanda sinn í því skyni að búa dætrum sínum betri uppeldisskilyrði. Að mati sálfræðings er vann mat á forsjárhæfni hans skortir hann einnig skilning á vanda stúlknanna og mikilvægi þess, í ljósi forsögunnar, að hann nái að halda sig frá áfengi og nýta þá aðstoð sem býðst til að styrkja hæfni sína til að annast um þær. Telur sálfræðingurinn að ekki sé hægt að leggja meira á stúlkurnar í þessum efnum og að tryggja þurfi þeim stöðugar aðstæður þar sem þær geti vaxið og þroskast eðlilega. 32 Með vísan til framangreinds standa brýnir hagsmunir dætra sóknaraðila til þess að þær verði vistaðar utan heimilis, sbr. blið 1. mgr. 27. gr. barnaverndarlaga, og er fallist á það með varnaraðila að nauðsynlegt sé að slík ráðstöfun standi í sex mánuði, sbr. 1. mgr. 28. gr. sömu laga, enda verður ekki talið að vægari úrræði komi að svo komnu máli að gagni. Þá eru engir annmarkar á meðferð málsins sem leitt geta til þess að hafnað verði kröfu varnaraðila um vistun stúlknanna utan heimilis. Í úrskurði varnaraðila 11. júní 2019 var vistun dætra sóknaraðila markaður tími til tveggja mánaða frá þeim degi en varnaraðili hefur á grundvelli 1. mgr. 28. gr. barnaverndarlaga, sbr. 2. mgr. 62. gr. þeirra laga, krafist þess að þær verði vistaðar utan heimilis í sex mánuði frá sama tíma. Verður niðurstaða hins kærða úrskurðar um þá kröfu staðfest.

33 Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað verður staðfest.

34 Kærumálskostnaður fellur niður.

35 Allur gjafsóknarkostnaður sóknaraðila í héraði og fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanna þeirra, sem ákveðst í einu lagi fyrir bæði dómstig, eins og í úrskurðarorði greinir.

36 Aðfinnsluvert er að í hinum kærða úrskurði hefur héraðsdómari, andstætt fyrirmælum d og eliða 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 1. mgr. 61. gr. barnaverndarlaga, tekið orðrétt upp langa kafla úr kröfuskjali sóknaraðilans A og greinargerðum varnaraðila og sóknaraðilans B, í stað þess að vinna úr þessum skjölum stutt yfirlit um helstu málsatvik, málsástæður og tilvísanir til réttarheimilda.

Úrskurðarorð:

Varnaraðila, barnaverndarnefnd Reykjavíkur, er heimilt að vista dætur sóknaraðila, A og B, þær C og D, utan heimilis þeirra í sex mánuði frá 11. júní 2019 að telja.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað er staðfest.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður sóknaraðila í héraði og fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns sóknaraðilans A, U-kk-ef A-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 1.400.000 krónur, og þóknun lögmanns sóknaraðilans B, G-kk-ef Ó-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 1.400.000 krónur.