432/2018

Útdráttur

K var sakfelldur fyrir manndráp samkvæmt 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa veist með ofbeldi að A, slegið hana ítrekað í andlit og höfuð með glerflöskum og slökkvitæki og hert kröftuglega að hálsi hennar með þeim afleiðingum að A lést. Það var mat dómsins að virtum geðrannsóknum sem gerðar voru á K að hann hefði verið sakhæfur á verknaðarstundu. Refsing K var ákveðin fangelsi í 16 ár. Var honum gert að greiða foreldrum og börnum A miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 4. maí 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 18. apríl 2018 í málinu nr. S722/2017.

2

Af hálfu ákæruvaldsins er gerð krafa um að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að refsing verði milduð. Jafnframt krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfum á hendur sér verði vísað frá dómi, til vara að hann verði sýknaður af þeim en að því frágengnu að dæmdar skaðabætur verði lækkaðar.

4

Kröfuhafarnir B og C krefjast þess aðallega að ákærði verði dæmdur til að greiða þeim

3 .000.000 króna með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði en til vara að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfur þeirra verði staðfest. Þá krefjast þau þess að ákærða verði gert að greiða þeim málskostnað fyrir Landsrétti .

5

Kröfuhafarnir D, E og F, fyrir hönd G

, krefjast þess að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfur þeirra verði staðfest. Þá krefjast þau þess að ákærða verði gert að greiða þeim málskostnað fyrir Landsrétti .

Málsatvik og sönnunarfærsla

6 Málsatvik eru rakin í hinum áfrýjaða dómi. Þar er jafnframt gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins í héraði. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti gáfu viðbótarskýrslu ákærði og vitnin L lögreglumaður, M lögreglumaður, I geðlæknir og H læknir.

Niðurstaða

7 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að ákærði hafi framið þann verknað sem greinir í ákæru.

8 Ákærði krefst sýknu þar sem hann hafi verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum á verknaðarstundu sökum geðrofs, sbr. 1. mgr. 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Það álitaefni hvort svo hafi verið ástatt um ákærða á verknaðarstundu lýtur endanlegri úrlausn dómstóla. Með ákvæði 15. gr. almennra hegningarlaga eru sett þröng skilyrði fyrir sakhæfisskorti. Verður andlegur annmarki að vera á háu stigi til þess að slíkt ástand leiði til refsileysis. Það nægir þó ekki til skorts á sakhæfi heldur verður maður að hafa verið alls ófær um að hafa stjórn á gerðum sínum vegna hins andlega annmarka þegar hann vann verkið eða ófær um að bera skynbragð á afleiðingar verknaðarins. Í málinu liggja fyrir tvær matsgerðir um geðrannsóknir sem gerðar voru á ákærða. Niðurstaða beggja matsgerða er að ákærði sé sakhæfur, engin merki hafi komið fram um einkenni geðrofs, ranghugmynda, rugls eða ofskynjana. Þá liggur fyrir vottorð frá H lækni, sem skoðaði ákærða um tveimur klukkustundum eftir verknaðinn, þar sem segir að þrátt fyrir „undarlega léttlyndislega og kæruleysislega framkomu alblóðugs manns“ hafi hann ekki greint nein merki geðrofs hjá ákærða meðan á skoðuninni stóð. I geðlæknir, sem gerði aðra af tveimur geðrannsóknum á ákærða, bar fyrir Landsrétti að hlátur og önnur sérkennileg hegðun ákærða, sem hann sýndi stuttu eftir verknaðinn og í yfirheyrslu hjá lögreglu þar sem honum voru meðal annars sýndar myndir úr krufningarskýrslu, verði að skýra sem varnarviðbrögð ákærða, sem væri að takast á við þá staðreynd að hafa orðið manneskju að bana. Þetta væru ekki merki um geðrof. Að þessu virtu telst ákærði hafa verið sakhæfur á verknaðarstundu.

9 Staðfest er sú niðurstaða héraðsdóms að það hafi verið ásetningur ákærða að bana brotaþola og að sá ásetningur hafi kviknað er hann sló hana ítrekað með glerflöskum í andlit og höfuð. Háttsemin er réttilega færð undir 211. gr. almennra hegningarlaga.

10 Ákærði á sér engar málsbætur. Atlaga hans var ofsafengin, langvinn og hrottaleg. Samkvæmt því og með hliðsjón af 1., 2., 3., 6., 7. og 8. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga er ákvæði hins áfrýjaða dóms um 16 ára fangelsisrefsingu ákærða staðfest. Rétt er að óslitið gæsluvarðhald ákærða frá 22. september 2017 komi til frádráttar refsingunni, sbr. 76. gr. sömu laga.

11 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verða ákvæði hans um miskabætur einkaréttarkröfuhafa staðfest.

12 Í héraðsdómi var þóknun lögmanna einkaréttarkröfuhafa talin til sakarkostnaðar. Ekki voru skilyrði til að skipa þeim réttargæslumann samkvæmt 1. mgr. 39. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ekki voru því heldur skilyrði til að telja þóknun lögmanns þeirra til sakarkostnaðar, sem ákærða verði gert að greiða, sbr. alið 1. mgr. 233. gr. sömu laga. Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verða að öðru leyti staðfest.

13 Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talinn aksturskostnað verjanda síns, 48.400 krónur, og málsvarnarlaun verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir. Ákærði verður jafnframt dæmdur til að greiða einkaréttarkröfuhöfum málskostnað fyrir að halda kröfum sínum til haga fyrir Landsrétti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en sakarkostnað.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað að öðru leyti en því að þóknun réttargæslumanns, 2.108.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Ákærði, K-x-x C-x-x, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 2.313.580 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef lögmanns, 2.108.000 krónur, og aksturskostnað verjanda síns, 48.400 krónur.

Ákærði greiði C, B, D, E og G 150.000 krónur hverju um sig í málskostnað fyrir Landsrétti.