48/2018

Útdráttur

S var sakfelldur fyrir brot gegn umferðarlögum nr. 50/1987 með því að hafa ekið bifreið undir áhrifum ávana og fíkniefna og fyrir brot gegn lögum um ávana og fíkniefni nr. 65/1974 með því að hafa haft fíkniefni í vörslum sínum. Landsréttur féllst ekki á kröfu S um ómerkingu og frávísun málsins frá héraðsdómi á þeim grundvelli að saksóknari, sem ritað hafði undir ákæru í málinu, hafi ekki haft vald til þess. Að virtum sakaferli S og með hliðsjón af dómvenju var refsing hans ákveðin fangelsi í 45 daga. Þá var S einnig sviptur ökurétti ævilangt og gert að sæta upptöku fíkniefna.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir I-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf F-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar Íslands 23. nóvember 2017 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Gögn málsins bárust Landsrétti 2. janúar 2018 en samkvæmt 1. mgr. 78. gr. laga nr. 49/2016, sbr. 76. gr. laga nr. 117/2016 og 4. gr. laga nr. 53/2017, hefur málið verið rekið fyrir Landsrétti frá þeim tíma. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 2. nóvember 2017 í málinu nr. S480/2017.

2 Ákærði krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og að málinu verði vísað frá héraðsdómi en til vara að refsing ákærða verði milduð.

3 Af hálfu ákæruvaldsins er krafist staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

Niðurstaða

4 Ákærði byggir kröfu sína um ómerkingu og frávísun málsins frá héraðsdómi á því að saksóknari sá er ritaði undir ákæru í málinu hafi ekki haft vald til að undirrita hana. Bendir ákærði á að í lögum nr. 88/2008 um meðferð sakamála sé sérstaklega tilgreint að héraðssaksóknari höfði sjálfur mál og hafi hann því ekki heimild til að framselja það vald til annarra starfsmanna sinna. Vísar ákærði máli sínu til stuðnings til 2. mgr. 22. gr. og 25. gr. laga nr. 88/2008.

5 Í 1. mgr. 18. gr. laga nr. 88/2008 er kveðið á um að ákærendur séu ríkissaksóknari, héraðssaksóknari og lögreglustjórar. Að auki í umboði þeirra, vararíkissaksóknari, varahéraðssaksóknari, saksóknarar, aðstoðarsaksóknarar og saksóknarfulltrúar, svo og löglærðir aðstoðarlögreglustjórar. Í athugasemdum með ákvæðinu í frumvarpi því sem varð að lögum nr. 88/2008 kemur fram að ákærendur séu sjálfstæðir í starfi og eigi ekki að taka við fyrirmælum frá öðrum stjórnvöldum við meðferð ákæruvalds en æðri handhöfum þess valds, sbr. 2. mgr. 19. gr., 3. mgr. 21. gr. og nú 4. og 6. mgr. 23. gr. og 3. og 4. mgr. 24. gr. Hins vegar hafi forstöðumenn embætta, ríkissaksóknari, héraðssaksóknari og lögreglustjórar, endanlegt ákvörðunarvald um þau mál, sem undir embætti þeirra heyri, og beri einir ábyrgð á þeim. Til þess að taka af allan vafa í því efni sé tekið fram í 1. mgr. 20. gr. og 2. mgr. 22. gr. að ríkissaksóknari og héraðssaksóknari beri ábyrgð á ákvörðunum þeirra sem við embætti þeirra starfi.

6 Samkvæmt framangreindu hafa saksóknarar sem starfa hjá embætti héraðssaksóknara heimild til að gefa út ákæru í umboði hans í þeim málum sem undir embættið heyra, sbr. 23. gr. laga nr. 88/2008. Í málsgögnum kemur fram að rannsókn málsins beindist í fyrstu einnig að broti gegn 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en brot gegn því ákvæði fellur undir blið 1. mgr. 23. gr. laga nr. 88/2008. Að beiðni héraðssaksóknara var honum með bréfi ríkissaksóknara 12. apríl 2017 einnig falin meðferð á þeim þáttum málsins er vörðuðu brot á umferðarlögum og lögum um ávana og fíkniefni.

7 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu brota hans til refsiákvæða.

8 Í máli þessu er ákærði sakfelldur fyrir að hafa í tvígang ekið bifreið undir áhrifum ávana og fíkniefna og áttu brotin sér stað 22. desember 2015 og 15. janúar 2016. Einnig er ákærði sakfelldur fyrir að hafa í fyrra skiptið haft í vörslum sínum 7,93 grömm af marijúana. Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi á ákærði að baki nokkurn sakaferil sem nær aftur til ársins 1985. Við ákvörðun refsingar ber að líta til þess að ákærði hefur tvívegis áður sætt refsingu fyrir akstur undir áhrifum ávana og fíkniefna. Í fyrra skiptið með dómi 10. desember 2012 en þá var ákærði dæmdur til greiðslu sektar fyrir að aka bifreið undir áhrifum ávana og fíkniefna og fyrir fíkniefnalagabrot og síðara skiptið með dómi 18. desember 2015 en þá var ákærði sömuleiðis dæmdur til greiðslu sektar fyrir að aka bifreið undir áhrifum ávana og fíkniefna og fyrir fíkniefnalagabrot. Að teknu tilliti til þess og með hliðsjón af dómvenju verður refsing ákærða ákveðin fangelsi í 45 daga.

9 Ákvæði héraðsdóms um sviptingu ökuréttar, upptöku fíkniefna og sakarkostnað verða staðfest. 10 Með vísan til 1. mgr. 238. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærði dæmdur til að greiða helming alls áfrýjunarkostnaðar málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorðið greinir.

Dómsorð:

Ákærði, S-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í 45 daga en að öðru leyti skal héraðsdómur vera óraskaður.

Ákærði greiði helming alls áfrýjunarkostnaðar málsins, sem nemur í heild 274.170 krónum, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 248.000 krónur. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.