251/2022

Útdráttur

X og Z voru ákærðir fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa sem fyrirsvarsmenn A ehf. eigi staðið skil á skattframtali félagsins gjaldárið 2014 vegna rekstrarársins 2013 og vanrækt að gera grein fyrir söluhagnaði vegna sölu á aflaheimildum til félagsins B hf. að tilgreindri fjárhæð og þannig komið félaginu undan því að greiða tekjuskatt. Í dómi Landsréttar kom fram að í samræmi við meginregluna um að allan vafa beri að meta sakborningi í vil yrði ekki talið að ákæruvaldinu hefði tekist að sýna fram á, svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, að hagnaður hefði orðið af sölu aflaheimilda A ehf. til B hf. á árinu 2013. Af þeirri niðurstöðu leiddi að ósannað væri að X og Z hefðu gerst sekir um þá háttsemi að telja ekki fram tilgreindan söluhagnað félagsins sem tekjur og koma félaginu þar með undan greiðslu tekjuskatts. Voru þeir því sýknaðir af þeirri háttsemi og broti gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Á hinn bóginn lægi fyrir að X og Z hefðu vanrækt sem fyrirsvarsmenn A ehf. að standa skil á skattframtali félagsins gjaldárið 2014 vegna rekstrarársins 2013 sem yrði að virða þeim til stórkostlegs hirðuleysis, sbr. 6. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003. Að virtu broti X og Z væri ljóst að refsing sú sem þeim yrði ákveðin færi ekki fram úr sektum, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga. X og Z voru fyrst yfirheyrðir sem sakborningar hjá skattrannsóknarstjóra í ágúst og september 2018 vegna ætlaðra brota. Var tveggja ára fyrningarfrestur brotsins þá liðinn og brotið því fyrnt. X og Z voru því sýknaðir af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kk-nf H-kk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 13. apríl 2022 í samræmi við yfirlýsingar ákærðu um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 3. janúar 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 5. apríl 2022 í málinu nr. S- [...]/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærðu verði þyngd.

3

Ákærðu krefjast sýknu af sakargiftum en til vara refsimildunar.

Niðurstaða

4

Málsatvik eru rakin í hinum áfrýjaða dómi. Þar er jafnframt gerð grein fyrir framburði ákærðu við rannsókn málsins hjá héraðssaksóknara og framburði þeirra og vitna fyrir dómi. Samkvæmt gögnum málsins féll ákæruvaldið frá öðrum lið ákærunnar um peningaþvætti við meðferð málsins fyrir héraðsdómi.

5

Ákærði X er stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi E ehf. Samkvæmt ársreikningum E ehf. og A ehf. átti fyrrnefnda félagið allt hlutafé í því síðarnefnda. Ákærðu báru á hinn bóginn um það fyrir héraðsdómi að þeir hefðu átti A ehf. að jöfnu. Ákærði Z var stjórnarformaður A ehf. en ákærði X meðstjórnandi og framkvæmdastjóri. Báðir ákærðu fóru með prókúru félagins. Fyrirsvarsmaður F ehf. var ákærði Z. Tilgangur allra þessara félaga var útgerð og skyld starfsemi.

6

Óumdeilt er að eigandi G ehf., H, fól J, löggiltum fasteigna-, fyrirtækja- og skipasala hjá skipa - og bátasölunni K, að selja bát félagsins [...], skipaskrárnúmer [...], ásamt aflaheimildum sem á hann voru skráðar. Samkvæmt skjali sem ber yfirskriftina „Sölutilboð“ gerði einkahlutafélagið G, sem seljandi, einkahlutafélaginu A, sem kaupanda, tilboð um sölu á bátnum 10. júní 2013 ásamt aflahlutdeild hans. Þá skyldi fylgja með leyfi til grásleppuveiða. Í sölutilboðinu var heildarkaupverðið fyrir bátinn og aflaheimildirnar tilgreint 325.000.000 króna. Tilboðið var samþykkt og undirritað af hálfu A ehf. daginn eftir eða 11. júní 2013. Áður en gengið var frá sölunni var bæjaryfirvöldum á [...] boðið að ganga inn í kaup á bátnum án aflaheimilda á grundvelli forkaupsréttar samkvæmt 3. mgr. 12. gr. laga nr. 116/2006 um fiskveiðar.

7

Á meðal gagna málsins er minnisblað framkvæmdastjóra stjórnsýslu- og fjármálasviðs [...] 16. júlí 2013 þar sem fram kemur að eigandi bátsins, áðurnefndur H, hafi komið á bæjarskrifstofuna 12. júlí sama ár og óskað eftir fundi til að tilkynna um sölu á bátnum ásamt aflaheimildum vegna forkaupsréttar sveitarfélagsins. Einnig hafi bæjarskrifstofunni borist tölvupóstur frá skipasalanum sem annast hafi söluna ásamt afriti af kaupsamningi. Í minnisblaðinu kemur fram að kaupandi sé A ehf. og að heildarkaupverð báts og kvóta sé 325.000.000 króna. Þá er þar tilgreint að munnlegt samkomulag sé um að gerðir verði tveir kaupsamningar í framhaldinu, annars vegar vegna sölu á bátnum til E ehf. á 55.000.000 króna og hins vegar vegna sölu á aflaheimildum til F ehf. á 270.000.000 króna, en þessar upplýsingar koma einnig fram í áðurgreindum tölvupósti skipasalans. Í minnisblaðinu kemur jafnframtfram að samkvæmt lagatúlkun skipasalans eigi bæjarfélagið einungis forkaupsrétt að bátnum þar sem „samningurinn“ kveði á um aðskilda sölu afla og báts.

8

Í framhaldsminnisblaði bæjarstjóra [...]14. ágúst 2013 segir að aðeins örfáum dögum eftir að eigandi G ehf. leitaði til sveitarfélagsins hafi verið gengið frá kaupsamningi við E ehf. og F ehf. Á þeim tíma hafi fjögurra vikna frestur sveitarfélagsins til að svara forkaupsréttartilboðinu ekki verið liðinn.

9

Samkvæmt gögnum málsins var gengið frá sölu á bátnum ásamt aflaheimildum hans 19. júlí 2013 á grundvelli sölutilboðsins sem áður er lýst. Í skýrslu ákærða X fyrir héraðsdómi kemur fram að áður en A ehf. samþykkti sölutilboð G ehf. hafi ákærðu verið búnir að tryggja félaginu kaupanda að aflaheimildunum fyrir 312.000.000 króna. Þá hafi félag ákærða Z, F ehf., lánað A ehf. það sem upp á vantaði fyrir kaupverðinu, eða 13.000.000 króna. Samræmist þetta færsluyfirliti á bankareikningi A ehf. en þar má sjá að fyrst greiddi F ehf. 13.000.000 króna inn á bankareikning Aehf. og því næst barst greiðsla að fjárhæð 312.000.000 króna frá kaupanda aflaheimildanna, B hf. Næst voru 258.872.607 krónur millifærðar af reikningnum inn á reikning seljandans, G ehf., í Landsbankanum en í gögnum málsins kemur fram að líklega hafi þar verið um uppgreiðslu á áhvílandi lánum að ræða. Eftir það voru 66.127.393 krónur millifærðar inn á reikning skipa- og bátasölunnar K. Síðastnefndar greiðslur, 258.872.607 krónur og 66.127.393 krónur, gera samtals 325.000.000 króna, eða sem nemur kaupverði bátsins ásamt aflaheimildum. Af greiðslukvittunum sem liggja frammi í málinu má og sjá að greiðslan frá B hf., 312.000.000 króna, barst inn á reikning A ehf. 19. júlí 2013, klukkan 13.55, en tíu mínútum síðar eða klukkan 14.05 voru 66.127.393 krónur greiddar út af reikningnum til skipa- og bátasölunnar K. Af þessu er ljóst að ákærðu höfðu fyrir hönd A ehf. þegar ráðstafað aflaheimildum bátsins og tekið við greiðslu vegna þeirra áður en félagið innti af hendi greiðslu kaupverðs fyrir bát og aflaheimildir til G ehf.

10

Þá er á meðal gagna málsins uppgjör skipa- og bátasölunnar til seljanda vegna sölu á „v/b [...]“ 31. júlí 2013. Þar kemur fram að seljanda hafi verið greiddar 59.683.168 krónur að frádregnum kostnaði, þar á meðal umboðslaunum skipasalans, og greiðslu aflamarks til afréttingar.

11

Ákærði Z bar um það fyrir héraðsdómi að A ehf. hefði keypt bátinn [...] ásamt aflaheimildum í einum pakka fyrir 325.000.000 króna. Þessi verðmæti hefðu síðan verið seld á sama verði út úr félaginu og enginn hagnaður setið eftir hjá því. Hann kannaðist ekki við að hafa undirritað kaupsamning og afsal um kaup á aflaheimildum af G ehf. fyrir 270.000.000 króna.

12

Ákærði X sagði í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi að þegar ákærðu hefðu ætlað að ganga frá kaupum á áðurgreindum bát ásamt aflaheimildum á grundvelli undirritaðs sölutilboðs hefði komið fram ósk frá seljanda um að verðleggja bátinn án aflaheimildanna á 55.000.000 króna. Ákærða minnti að það hefði verið út af skattauppgjöri seljanda eða „einhverju bókfærðu verði“ hjá honum. Einnig hafi ákærðu verið bent á að sveitarfélagið ætti forkaupsrétt að bátnum og ef það nýtti sér hann væru viðskiptin farin út um þúfur. Betra væri því að verðleggja bátinn í hærra lagi til að minnka líkur á því að sveitarfélagið nýtti sér rétt sinn. Þessi framburður ákærða X samræmist áðurgreindu minnisblaði [...] um að sveitarfélaginu hafi verið boðið að ganga inn í kaupin á bátnum fyrir 55.000.000 króna um viku áður en gengið var frá sölunni á bátnum með aflaheimildum og greiðslu A ehf. á kaupverðinu, 325.000.000 króna.

13

Ákærði X bar einnig um að úr hefði orðið að G ehf. afsalaði bátnum beint til E ehf. þrátt fyrir að það félag hefði ekkert komið að kaupunum og ekki greitt seljanda kaupverðið. Vildi ákærði meina að það hefði verið gert að undirlagi seljandans til að komast framhjá einhverjum „krúsídúllum“ í fiskveiði- stjórnunarkerfinu og þá aðallega forkaupsrétti sveitarfélagsins. Kvaðst ákærði hafa áttað sig á því eftir á að hann hefði látið plata sig út í vitleysu sem hann hefði ekki séð fyrir hvaða afleiðingar hefði. Upphaflega hefði ætlunin verið að A ehf. keypti bátinn ásamt aflaheimildum og seldi síðan E ehf. bátinn með hagnaði. Þessu hefði öllu verið snúið á hvolf þegar þeir mættu til skipasalans en þá hefðu þeir þegar verið búnir að ráðstafa aflaheimildunum annað og fá greitt fyrir þær. Erfitt hefði því verið að snúa til baka og þeir hefðu ekki viljað hætta á að ekkert yrði af viðskiptunum. Ráðin hefðu í raun verið tekin af þeim og þeir setið eftir með sárt ennið og ekkert haft upp úr krafsinu annað en bókhaldsvandamál og kostnað.

14

Framburður ákærða X fær stuðning í framburði vitnisins, J, en hann greindi frá því í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi að hann hefði að beiðni seljandans verðlagt bátinn [...]umtalsvert hærra en eðlilegt markaðsverð hans var á þessum tíma. Vegna stærðar sinnar hefði báturinn ekki getað öðlast veiðileyfi með krókaaflamarki eins og reglurnar voru á þeim tíma og því verið illseljanlegur og töluvert ódýrari en sambærilegir bátar. Sjálfur sagðist hann hafa verðlagt bátinn á um 30.000.000 króna. Allt hefði þetta þó verið leikur að tölum og það hefði eingöngu verið að beiðni seljandans að báturinn hefði verið verðlagður á 55.000.000 króna í viðskiptum með hann og þær aflaheimildir sem á hann voru skráðar. Þá kvað hann einnig hugsanlegt að þetta hefði verið gert til að minnka líkur á því að sveitarfélagið nýtti forkaupsrétt sinn en sagðist þó ekki vita það með vissu. Vitnið staðfesti að aflaheimildir bátsins hefðu verið seldar B hf. á eðlilegu markaðsverði eða 312.000.000 króna. Vitnið, L, stjórnarformaður B hf., staðfesti einnig að fyrirtækið hefði keypt áðurgreindar aflaheimildir af A ehf. á eðlilegu markaðsverði á sínum tíma.

15

Á meðal gagna málsins er ársreikningur G ehf. vegna rekstrarársins 2013. Þar má sjá að í efnahagsreikningi félagsins voru veiðiheimildir taldar til óefnislegra eigna þess og bókfærðar á 270.500.000 krónur í lok árs 2012, en á 0 krónur í lok árs 2013. Í skýringum á reikningsskilaaðferðum og einstökum liðum ársreikningsins segir um liðinn, óefnislegar eignir, að um sé að ræða veiðiheimildir, að bókfært verð þeirra í ársbyrjun hafi verið 270.500.000 krónur, þær hafi verið seldar á árinu fyrir sama verð og að bókfært verð þeirra í árslok hafi verið 0 krónur. Af þessu þykir verða dregin sú ályktun að það hafi verið í þágu hagsmuna seljanda veiðiheimildanna að af heildarkaupverði báts og aflaheimilda, 325.000.000 króna, væri verðmæti bátsins talið nema 55.000.000 króna.

16

Ákæruvaldið byggir á því í málinu að A ehf. hafi keypt umræddar veiðiheimildir af G ehf. á 270.000 króna 19. júlí 2013 og selt þær aftur sama dag til B hf. á 312.000.000 króna. Söluhagnaður félagsins vegna þessara viðskipta hafi því verið 42.000.000 króna sem vanrækt hafi verið að telja fram á skattframtali félagsins, sem að auki hafi ekki verið staðið skil á. Til stuðnings máli sínu vísar ákæruvaldið til óundirritaðs kaupsamnings og afsals um veiðiheimildirnar þar sem kaupverðið var tilgreint 270.000.000 króna. Í skjali þessu segir að stefnt sé að undirritun þess eigi síðar en 17. júlí 2013. Einnig vísar ákæruvaldið til framburðar vitnanna, J skipasala og H, eiganda G ehf., fyrir héraðsdómi um að þeir gerðu ráð fyrir að áðurgreindur kaupsamningur og afsal hefði verið undirritað. Vitnið J kvaðst þó ekki hafa fundið skjalið undirritað í sínum fórum og vitnið F-kk-nf Þ-kk-nf taldi ekki ósennilegt að búið væri að farga gögnum um þetta hjá félaginu þar sem meira en sjö ár væru frá lokum reikningsársins.

17

Hvorugur ákærðu kannast við að hafa undirritað fyrir hönd A ehf. áðurgreindan kaupsamning og afsal um kaup félagsins á aflaheimildum af G ehf. Vísa þeir báðir til þess að A ehf. hafi keypt bæði bát og aflaheimildir af G ehf. á 325.000.000 króna í samræmi við undirritað sölutilboð sem liggur frammi í málinu. Með hliðsjón af framangreindu og framburði vitnisins J um að báturinn hefði að beiðni seljandans verið verðlagður umfram eðlilegt markaðsverð í afsali til E ehf., sem og augljósra hagsmuna seljandans af þeirri verðlagningu eins og skýrlega verður ráðið af ársreikningi félagsins fyrir rekstrarárið 2013, þykir ekki unnt að slá því föstu að hagnaður A ehf. af sölu aflaheimildanna til B hf. hafi numið 42.000.000 króna. Er þá einnig horft til framburðar vitnisins J um að eðlilegt markaðsverð fyrir aflaheimildirnar hafi á þessum tíma verið 312.000.000 króna og að báturinn [...]hafi vegna stærðar sinnar og þeirra reglna sem þá giltu um krókaaflamarkskerfið verið illseljanlegur og töluvert ódýrari en sambærilegir bátar. Þá verður og að líta til þess að söluverð bátsins var hið sama ári síðar eða 55.000.000 króna þrátt fyrir kostnaðarsamar breytingar sem gerðar höfðu verið á honum til að hann hentaði til krókaveiða. Liggja fyrir gögn í málinu um að honum hafi á árinu 2013 verið breytt í krókaaflamarksbát en fram hefur komið að til þess hafi orðið að byggja yfir hann og setja í hann línubeitningarvél og annan útbúnað til krókaveiða. Framburður ákærða X um kostnað við slíkar breytingar samrýmist framburði vitnisins J, sem eins og áður greinir er löggiltur fasteigna-, fyrirtækja- og skipasali, en hann bar um að kostnaður við slíkar breytingar nemi um 30 milljónum króna. Þá hefur ákærði Z lagt fram í málinu verðmat M, löggilts fasteigna-, fyrirtækja- og skipasala hjá N ehf., 13. janúar 2022 þar sem raunhæft markaðsverð bátsins [...] ásamt fylgifé á árinu 2013 er talið hafa numið 24.000.000 til 25.000.000 króna og var þá miðað við að báturinn væri óyfirbyggður og útbúinn til netaveiða.

18

Samkvæmt öllu framangreindu og með vísan til meginreglunnar um að allan vafa beri að meta sakborningi í vil verður ekki talið að ákæruvaldinu hafi tekist að sýna fram á, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, að hagnaður hafi orðið af sölu aflaheimilda Aehf. til B hf. á árinu 2013. Af þeirri niðurstöðu leiðir að ósannað er að ákærðu hafi gerst sekir um þá háttsemi að telja ekki fram ætlaðan 42.000.000 króna söluhagnað einkahlutafélagsins sem tekjur og koma félaginu þar með undan greiðslu tekjuskatts að fjárhæð 8.170.000 krónur eins og lýst er í fyrsta lið ákærunnar. Ber því að sýkna ákærðu af þeirri háttsemi og broti gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt.

19

Á hinn bóginn liggur fyrir að ákærðu vanræktu sem fyrirsvarsmenn A ehf. að standa skil á skattframtali einkahlutafélagsins gjaldárið 2014 vegna rekstrarársins 2013 sem virða verður þeim til stórkostlegs hirðuleysis, sbr. 6. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 1. mgr. 90. gr. sömu laga. Verður sú háttsemi ákærðu heimfærð til þess ákvæðis. Samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga fyrnist sök á tveimur á rum ef refsing sú sem unnið er til fer ekki fram úr sektum. Að broti ákærðu virtu er ljóst að refsing sú sem þeim yrði ákveðin færi ekki fram úr sektum. Ákærðu voru fyrst yfirheyrðir sem sakborningar hjá skattrannsóknarstjóra í ágúst og september 2018 vegna ætlaðra brota. Var tveggja ára fyrningarfrestur brotsins samkvæmt framangreindu þá liðinn, sbr. einnig 4. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga, og brotið því fyrnt. Samkvæmt því og öðru framangreindu verða ákærðu sýknaðir af öllum kröfum ákæruvalds í málinu.

20

Allur kostnaður vegna reksturs málsins í héraði og fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda ákærðu, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærðu, X og Z, eru sýkni raf kröfum ákæruvalds í málinu.

Allur sakarkostnaður í héraði og fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða X í héraði og fyrir Landsrétti, S-kk-ef H-kk-ef lögmanns, samtals 2.859.620 krónur, og skipaðs verjanda ákærða Z, í héraði, R-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 2.600.000 krónur, og skipaðs verjanda hans fyrir Landsrétti, G-kk-ef S-x-x lögmanns, 1.355.940 krónur.

Sératkvæði

S-kk-ef S-kk-ef

1

Í máli þessu er ákærðu gefið að sök brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. einnig 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, með því að hafa eigi, sem skráðir fyrirsvarsmenn einkahlutafélagsins A, staðið skattyfirvöldum skil á skattframtali einkahlutafélagsins vegna rekstrarársins 2013 og að hafa ekki gert grein fyrir söluhagnaði félagsins vegna sölu á aflaheimildum á rekstrarárinu 2013 vegna kaupa og sölu aflaheimilda þegar félagið 19. júlí 2013 keypti aflaheimildir af G ehf. fyrir 270.000.000 króna og seldi sama dag B hf. fyrir 312.000.000 króna. Samkvæmt ákærunni er ákærðu gefið að sök að hafa ekki talið söluhagnaðinn að fjárhæð 42.000.000 króna fram til skatts sem skattskyldar tekjur samkvæmt b-lið, sbr. 8 tölulið c-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 5. og 6. mgr. 15. gr. sömu laga. Meirihluti dómenda sýknar ákærðu af háttsemi samkvæmt ákæru. Ég tel að sakfella eigi ákærðu samkvæmt ákæru. Fyrir því færi ég eftirfarandi rök.

2

Í atkvæði meirihluta dómenda er gerð grein fyrir aðdraganda sölu G ehf. á báti félagsins [...], skipaskrárnúmer [...], ásamt meðfylgjandi aflaheimildum bátsins. Svo sem þar er nánar rakið fékk eigandi G ehf. löggiltan skipasala til að annast sölu á umræddum bát, ásamt aflaheimildum sem á hann voru skráðar. Í fyrirliggjandi sölutilboði, sem er á meðal gagna málsins, var heildarkaupverð fyrir bátinn og aflaheimildirnar tilgreint 325.000.000 krónur. Var sölutilboð þetta samþykkt og undirritað af A ehf. 11. júní 2013. Þá liggja fyrir í gögnum málsins skjöl er varða forkaupsrétt [...] að umræddum bát, en á meðal þeirra er minnisblað framkvæmdastjóra stjórnsýslu- og fjármálasviðs [...] 16. júlí 2013 þar sem gerð er grein fyrir því að fyrirsvarsmaður eiganda bátsins hafi komið á bæjarskrifstofurnar 12. júlí það ár, vegna forkaupsréttar sveitarfélagsins, og óskað eftir fundi til að tilkynna um sölu á bát félagsins ásamt aflaheimildum. Í minnisblaðinu kemur jafnframt fram að áðurnefndur skipasali hafi sent bæjarskrifstofu [...] tölvupóst á þessum tíma þar sem fram hafi komið að A ehf. væri kaupandi að bátnum og aflaheimildunum og væri heildarverðið 325.000.000 króna. Munnlegt samkomulag hafi verið um að gerðir yrðu tveir kaupsamningar í framhaldinu, annars vegar um sölu á bátnum til E ehf. fyrir 55.000.000 króna og hins vegar sölu á aflaheimildum til F ehf. á 270.000.000 króna. Þá kemur fram í framhaldsminnisblaði framkvæmdastjórans 14. ágúst 2013 að örfáum dögum eftir að fyrirsvarsmaður eigandi bátsins hafi leitað til sveitarfélagsins hafi verið gengið frá kaupsamningum við E ehf. og F ehf.

3

Þá er í atkvæði meirihluta rakið að ákærði X hafi greint frá því fyrir héraðsdómi að áður en A ehf. hafi samþykkt sölutilboð G ehf. hafi ákærðu verið búnir að tryggja félaginu kaupanda að aflaheimildunum fyrir 312.000.000 króna. Þegar ákærðu hafi ætlað að ganga frá kaupum á áðurgreindum bát ásamt aflaheimildum á grundvelli sölutilboðsins hefði komið fram ósk frá seljanda um að verðleggja bátinn án aflaheimildanna á 55.000.000 króna. Minnti ákærða að það hafi verið vegna skattauppgjörs seljanda eða einhvers bókfærðs verðs hjá honum. Úr hefði síðan orðið að G ehf. hefði afsalað bátnum beint til E ehf. þrátt fyrir að það félag hefði ekkert komið að kaupunum og ekki greitt seljanda kaupverð. Hafi það aðallega verið gert til að komast fram hjá forkaupsrétti sveitarfélagsins. Hafi ákærði áttað sig á því eftir á að hann hefði látið plata sig út í einhverja vitleysu. Erfitt hafi verið að snúa til baka og ákærðu ekki viljað hætta við viðskiptin.

4

Samkvæmt óundirrituðum kaupsamningi, sem er á meðal gagna málsins og dagsettur er 17. júlí 2013, seldi G ehf. til A ehf. aflaheimildir fyrir 270.000.000 króna. Samkvæmt kaupsamningi 19. sama mánaðar keypti E ehf. bátinn [...] af G ehf. fyrir 55.000.000 króna. Þá liggur fyrir kaupsamningur á milli A ehf. og B hf. frá 19. júlí 2013 þar sem einkahlutarfélagið selur B aflaheimildirnar á 312.000.000 króna. Áðurnefndur skipasali og fyrirsvarsmaður G ehf. gáfu skýrslu fyrir héraðsdómi og gerðu ráð fyrir að kaupsamningur og afsal á milli G ehf. og A ehf. um aflaheimildirnar hefði verið undirritaður.

5

Þegar þau gögn er að framan greinir eru virt og hliðsjón höfð af framburðum ákærða X, fyrirsvarsmanns G ehf. og hinum löggilta skipasala sem annaðist sölu á [...], ásamt aflaheimildum, er að mínu mati sannað að kaupsamningar um sölu á [...] og aflaheimildum bátsins hafi verið undirritaðir að forminu til á þann hátt að aflaheimildirnar hafi verið seldar á 270.000.000 króna og báturinn sjálfur á 55.000.000 króna.

6

Seljandi og kaupendur bátsins og aflaheimilda voru bókhaldsskyldir aðilar, sbr. 2. tölulið 1. mgr. laga nr. 145/1994 um bókhald. Bar þeim að færa samninga um kaup og sölu eigna í bókhald félaganna í samræmi við efni þeirra og ákvæði laganna. Verður þannig að ganga út frá því að bókhald G ehf. endurspegli kaupsamninga í samræmi við stöðu þeirra við undirritun.

7

Samkvæmt b-lið, sbr. 8. tölulið c-lið 1. mgr. 7. gr. laga nr. 90/2003 telst til skattskyldra tekna skattaðila allar tekjur af atvinnurekstri, þar með talið endurgjald fyrir selda vöru og hagnaður af sölu eigna. Ákærðu áttu þess kost að leita til skattyfirvalda um leiðréttingu á tekjuskattstofni A ehf. teldu þeir þá samninga sem gerðir voru ekki endurspegla raunveruleg verðmæti hinna keyptu eða seldu hluta. Það gerðu ákærðu ekki, en kusu þess í stað að aðhafast ekkert þrátt fyrir að kaupsamningar og afsöl fyrir hið selda sýndu aðrar fjárhæðir en þeir álitu rétta. Áttu þeir ekki sjálfdæmi um fjárhæð skattstofnsins. Þá færðu ákærðu ekki bókhald fyrir einkahlutafélagið né skiluðu fyrir það skattframtali fyrir rekstrarárið 2013. Var um stórkostlegt hirðuleysi að ræða af hálfu ákærðu, sbr. 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, auk þess sem brotið var stórfellt í skilningi 1. mgr. 262. gr. laga nr. 19/1940. Ég tel því að að sakfella eigi ákærðu samkvæmt ákæru fyrir að hafa eigi staðið skil á skattframtali einkahlutafélagsins vegna rekstrarársins 2013 og vanframtelja söluhagnað einkahlutafélagsins af sölu aflaheimildanna.