374/2022

Útdráttur

HÞ var ráðinn til starfa sem vélstjóri á fiskiskipi H ehf. í mars 2020 en ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur við hann. HÞ fór í tvær tveggja vikna veiðiferðir á skipinu. Í byrjun maí 2020 hafði útgerðarstjóri H ehf. samband við HÞ og lét hann vita af því að ekki væri óskað eftir frekara vinnuframlagi af hans hálfu. Höfðaði HÞ mál þetta og krafði H ehf. um laun að fjárhæð 8.541.420 krónur auk nánar tilgreindra dráttarvaxta, á grundvelli 1. mgr. 25. gr. sjómannalaga nr. 35/1985, þar sem honum hefði verið vikið fyrirvaralaust úr skiprúmi án lögmætrar ástæðu. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var með vísan til forsendna um annað en fjárhæð kröfu HÞ, var fallist á að HÞ hefði verið vikið úr skiprúmi í skilningi 1. mgr. 25. gr. sjómannalaga og ætti því rétt til jafngildis launa í þrjá mánuði, sbr. 2. mgr. 9. gr. laganna. Komst héraðsdómur að þeirri niðurstöðu að ákvarða bæri HÞ bætur með hliðsjón af þeim launum sem hann hefði haft áður en til uppsagnar kom, samtals 8.541.420 krónur auk nánar tilgreindra dráttarvaxta. Um fjárhæð kröfu HÞ sagði í dómi Landsréttar að rétt þætti að ákvarða bætur til HÞ með hliðsjón af launum þess vélstjóra sem ágreiningslaust væri að hefði tekið við starfi HÞ fyrir maí, júní og júlí 2020, enda yrði ekki annað ráðið en að þau laun hefðu verið reiknuð út á sama grundvelli og laun HÞ. Hefði HÞ ekki lagt fram nein gögn eða upplýsingar sem renndu stoðum undir að laun hans hefðu orðið hærri en líta yrði svo á að það hefði staðið honum nær en H ehf. Fallist var á að H ehf. yrði gert að greiða HÞ 6.682.718 krónur en niðurstaða héraðsdóms um dráttarvexti var staðfest.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 16. júní 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Austurlands 20. maí 2022 í málinu nr. E- 34/2021.

2

Áfrýjandi krefst sýknu af öllum kröfum stefnda auk málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Hinn áfrýjaði dómur er staðfestur með vísan til forsendna um annað en fjárhæð kröfu stefnda.

5

Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. sjómannalaga nr. 35/1985 á skipverji, sem vikið hefur verið úr skiprúmi áður en ráðningartími hans er liðinn og án þess að heimild sé til þess í 23. eða 24. gr. laganna, rétt á kaupi þann tíma, sem fyrir er mælt í 9. gr. sömu laga. Á stefndi því rétt á kaupi í þrjá mánuði eins og ef hann hefði verið í skiprúmi áfrýjanda mánuðina maí, júní og júlí 2020. Áfrýjandi krefst þess að fjárhæð kröfu stefnda verði lækkuð til samræmis við laun þess sem tók við starfi hans í maí, júní og júlí 2020. Við aðalmeðferð málsins hér fyrir dómi lýsti lögmaður stefnda því yfir að ágreiningslaust væri að líta bæri á laun sem áfrýjandi greiddi A vélstjóra fyrir maí, júní og júlí 2020 sem staðgengilslaun stefnda. Af fyrirliggjandi launaseðlum má ráða að þau hafi verið á þessu tímabili samtals 6.682.718 krónur en af samanburði launaseðla hans og stefnda fyrir mars og apríl 2020 verður ekki annað ráðið en að þau hafi verið reiknuð út á sama grundvelli. Þykir rétt með hliðsjón af því að ákveða bætur til stefnda með hliðsjón af launum A fyrrgreint tímabil, enda verður að ætla að stefndi hefði notið þeirra ef ekki hefði komið til frávikningar hans úr skiprúmi í byrjun maí 2020, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar 6. mars 2008 í máli nr. 288/2007 og 20. september 2001 í máli nr. 46/2001. Hefur stefndi enda ekki lagt fram nein gögn eða upplýsingar sem renna stoðum undir að laun hans hefðu orðið hærri en líta verður svo á að það hafi staðið honum næ ren áfrýjanda. Verður samkvæmt því fallist á að áfrýjanda verði gert að greiða stefnda 6.682.718 krónur en niðurstaða héraðsdóms um dráttarvexti er staðfest.

6

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti svo sem nánar greinir í dómsorði en við ákvörðun hans hefur verið litið til fyrrgreindrar lækkunar á kröfum stefnda, sbr. 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Dómsorð :

Áfrýjandi, Hjálmar ehf., greiði stefnda, H-kk-þgf Þ-kk-þgf G-kk-þgf, 6.682.718 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 16. nóvember 2020 til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Áfrýjandi greiði stefnda 600.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.