478/2022

Útdráttur

X var gefið að sök kynferðisbrot, stórfelldar ærumeiðingar og stórfellt brot í nánu sambandi með því að hafa endurtekið og á alvarlegan hátt ógnað heilsu og velferð fyrrverandi eiginkonu sinnar A. Með hinum áfrýjaða dómi var X sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök, en hún fólst í því að dreifa kynferðislegum ljósmyndum, hreyfimyndum og myndskeiðum af A með tölvupóstsendingum og á hinum ýmsu miðlum ásamt því að skrifa athugasemdir og innlegg um A sem var til þess fallið að særa blygðunarsemi A, smána hana og móðga. Auk þess viðhafði X ærumeiðandi ummæli í símtölum við brotaþola og sendi henni tölvupósta sem innihéldu ærumeiðandi skilaboð. Voru brot samkvæmt 1. til 131. tölulið í I. til XIII. kafla ákæru heimfærð til 1. mgr. 199. gr. a, sbr. áður 209. gr. og 233. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá voru brot X samkvæmt 132. til 136. tölulið í XIV. til XVIII. kafla heimfærð til 233. gr. b almennra hegningarlaga. Var X sýknaður af broti gegn 1. og 2. mgr. 218. gr. b sömu laga. Var X jafnframt gert að sæta fangelsi í þrjú ár og níu mánuði og greiða A 4.000.000 króna í miskabætur, ásamt vöxtum.

Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu X. Fram kom meðal annars í dómi Landsréttar að í ljósi fyrirliggjandi gagna teldist sannað að X hefði sent öll skilaboð og myndefni sem í ákæru málsins væru rakin og viðhaft ummæli sem þar greinir. Þá hefði efni skilaboðanna og myndefnisins skapað heilt yfir mikið ógnarástand fyrir A og langvarandi þjáningu en með háttsemi sinni hefði X misnotað verulega stöðu sína gagnvart A. Var niðurstaða héraðsdóms um að heimfæra brot samkvæmt 1. til 131. tölulið í ákæru til 1. mgr. 199. gr. a, sbr. áður 209. gr. almennra hegningarlaga staðfest, að undanskildum 127. til 130. tölulið og e-lið 132. töluliðar þar sem háttsemi X í þeim tilvikum var ekki talin fela í sér dreifingu í skilningi 199. gr. a almennra hegningarlaga. Landsréttur taldi rétt að heimfæra háttsemi ákærða samkvæmt 1. til 136. töluliðar ákæru til 1. mgr., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga enda yrði talið að af brotinu hefði leitt stórfellt heilsutjón brotaþola. Var X hins vegar sýknaður af broti samkvæmt a- til d-liðum 134. töluliðar ákæru þar sem ekki yrði skýrlega ráðið af þeim í hvers konar samhengi þau voru látin falla. Þótti refsing X hæfilega ákveðin fangelsi í fjögur ár og sex mánuði. Loks var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að X yrði gert að greiða A miskabætur en þær hækkaðar í 4.500.000 krónur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kvk-nf R-kvk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf

B-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 7. febrúar 2022. Málsgögn bárust réttinum 2. maí 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 10. janúar 2022 í málinu nr. S- [...]/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd og að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um upptöku.

3

Ákærði krefst sýknu, en til vara að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sýknu hans af broti gegn 1. og 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og að refsing ákærða samkvæmt hinum áfrýjaða dómi verði milduð. Þá krefst ákærði þess að miskabótakröfu brotaþola verði vísað frá dómi, ellegar að dæmdar bætur verði lækkaðar verulega.

4

Brotaþoli, A, krefst þess að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð 4.500.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. febrúar 2019 til 8. október 2021 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

5

Við meðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar hljóð- og myndbandsupptökur af framburðum ákærða og brotaþola fyrir héraðsdómi.

Málsatvik og sönnunarfærsla

6

Málsatvikum og framburði ákærða og vitna eru gerð skil í hinum áfrýjaða dómi. Svo sem þar kemur fram er upphaf máls þessa að rekja til þess að brotaþoli kom á lögreglustöð þriðjudaginn 12. febrúar 2019 og lagði fram kæru á hendur ákærða vegna heimilisofbeldis og fleiri brota. Í framhaldi af kæru gaf brotaþoli í þrígang skýrslur hjá lögreglu vegna málsins. Í kjölfar kæru brotaþola fór af stað viðamikil lögreglurannsókn sem leiddi til þess að héraðssaksóknari gaf 26. ágúst 2021 út ákæru á hendur ákærða fyrir kynferðisbrot, stórfelldar ærumeiðingar og stórfellt brot í nánu sambandi.

7

Ákæra héraðssaksóknara er í XVIII köflum og töluliðir hennar 136. Brot ákærða samkvæmt 1. til 131. tölulið í I. til XIII. kafla ákæru þóttu varða við 1. mgr. 199. gr. a, sbr. áður 209. gr., og við 1. og 2. mgr. 218. gr. b og 233. gr. b almennra hegningarlaga. Brot samkvæmt 132. til 136. tölulið í XIV. til XVIII. kafla ákæru voru talin varða við 1. og 2. mgr. 218. gr. b og 233. gr. b almennra hegningarlaga, fyrir utan e-lið 132. töluliðar í XIV. kafla en brot samkvæmt þeim tölulið að auki við 199. gr. a, sbr. áður 209. gr. sömu laga.

8

Í 1. til 121. tölulið í I. til V. kafla ákærunnar er ákærða gefið að sök að hafa á tímabilinu 4. febrúar til 18. mars 2019 sent 121 tölvupóst úr fimm mismunandi tölvupóstföngum á tölvupóstfang brotaþola og fjölmörg önnur tölvupóstföng sem innihéldu kynferðislegar ljósmyndir af brotaþola. Samkvæmt ákærunni þóttu umræddir tölvupóstar og þær myndir sem þeir innihéldu til þess fallnir að særa blygðunarsemi brotaþola, smána hanaog móðga.

9

Í 122. til 126. tölulið í VI. til X. kafla ákæru er ákærða gefið að sök að hafa á tímabilinu 14. til 19. mars 2019 sent fjölda einstaklingum hlekki á vefsíður sem sýndu kynferðislegar myndir af brotaþola, hlaðið kynferðislegum myndum af henni inn á vefsíður, skrifað athugasemdir og innlegg um brotaþola á samskiptasíður og vefmiðla og stofnað Facebook- síðu þarsem birtar voru kynferðislegar ljósmyndir af brotaþola, auk þess semsettar voru á síðuna færslur um brotaþola, en háttsemi ákærða samkvæmt þessum töluliðum ákæru þótti til þess fallin að særa blygðunarsemi brotaþola, smána hana og móðga.

10

Í 127. til 130. tölulið í XI. og XII. kafla ákæru er ákærða gefið að sök að hafa 30. júní og 8. júlí 2019 sent tölvupósta úr tilgreindum tölvupóstföngum á tölvupóstfang brotaþola sem innihéldu hlekki á kynferðislegar hreyfimyndir af brotaþola. Sú háttsemi þótti til þess fallin að særa blygðunarsemi brotaþola, smána hana og móðga.

11

Í 131. tölulið í XIII. kafla ákæru er ákærða gefið að sök að hafa 28. júlí 2019 birt tvö kynferðisleg myndskeið af brotaþola á tilgreindri vefsíðu og með þeirri háttsemi sært blygðunarsemi brotaþola, smánað hana og móðgað.

12

Í 132. til 134. tölulið í XIV. til XVI. kafla ákæru er ákærða gefið að sök að hafa á tímabilinu 31. desember 2018 og fram í janúar 2019 sent brotaþola í gegnum samskiptamiðla skilaboð og í tveimur tilvikum kynferðislegar ljósmyndir af henni, en skilaboðin þóttu til þess fallin að smána brotaþola og móðga en myndirnar þóttu að auki til þess fallnar að særa blygðunarsemi hennar. Í 134. tölulið eru fern skilaboð sem ákærði sendi brotaþola og eru frá nóvember 2017.

13

Að síðustu er ákærða í 135. og 136. tölulið í XVII. og XVIII. kafla ákæru gefið að sök að hafa á tímabilinu 5. janúar til 12. mars 2019 viðhaft ærumeiðandi ummæli í símtölum við brotaþola og sent henni tölvupósta úr eigin tölvupóstfangi sem innihéldu ærumeiðandi skilaboð en ummælin þóttu til þess fallin að smána brotaþola og móðga. 14

Svo sem rakið er í hinum áfrýjaða dómi neitar ákærði sök samkvæmt öllum töluliðum ákæru. Hann kannast við að hafa átt símtöl við brotaþola sem fram koma í 135. tölulið í XVII. kafla ákæru en kveður þau ummæli sem tilgreind eru í ákærunni slitin úr samhengi. Hafi ákærði og brotaþoli skipst á skoðunum en tilgangurinn hafi ekki verið að smána brotaþola eða móðga hana. Þá hefur ákærði staðfest að tölvupóstfang sem tölvupóstar voru sendir úr samkvæmt 136. tölulið í XVIII. kafla ákæru sé tölvupóstfang hans. Hann kannast hins vegar ekki við að hafa sent þau skilaboð sem þar eru tilgreind.

15

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur samkvæmt öllum töluliðum ákæru fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Var háttsemi samkvæmt 1. til 131. tölulið í I. til XIII. kafla ákæru talin varða við 1. mgr. 199. gr. a, sbr. áður 209. gr., og 233. gr. b almennra hegningarlaga. Þá var háttsemi ákærða samkvæmt 132. til 136. tölulið í XIV. til XVIII. kafla talin varða við 233. gr. b almennra hegningarlaga. Var ákærði sýknaður af broti gegn 1. og 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Var ákærða gert að sæta fangelsi í þrjú ár og níu mánuði, en til frádráttar kom gæsluvarðhald er hann sætti undir rannsókn málsins. Þá var ákærða gert að greiða brotaþola 4.000.000 króna í miskabætur, ásamt vöxtum. Loks voru farsími og símakort í eigu ákærða gerð upptæk.

Niðurstaða

16

Svo sem fram kemur í ákæru málsins eru fyrstu refsiverðu hegningarlagabrotin sem ákærða er gefið að sök að hafa framið gagnvart brotaþola frá fyrri hluta janúar 2019.

Er um að ræða skilaboð og myndir í 132. til 135. tölulið í XIV. til XVIII. kafla ákæru sem ákærða er gefið að sök að hafa sent brotaþola einni í gegnum miðlana Viber og Messenger sem og í gegnum SMS- skilaboð. Þá snýr hin ætlaða háttsemin einnig að ummælum er ákærða er gefið að sök að hafa viðhaft í símtölum við brotaþola í janúar til febrúar 2019. Í málinu liggur fyrir að brotaþoli og sonur hennar héldu til [...]í lok árs 2018 og mæltu þau sér mót við ákærða þar ytra. Hefur brotaþoli borið að til hafi staðið að hún færi aftur til Íslands í byrjun janúar 2019 ásamt syni þeirra. Það hafi ekki gengið eftir ogað endingu hafi brotaþoli farið ein til Íslands. Lýsti brotaþoli því bæði hjá lögreglu sem og fyrir dómi að ákærði hefði neitað að afhenda henni son þeirra er þau hugðust fara í flug til Íslands. Brotaþoli bar að hún hefði farið aftur til [...] 8. janúar 2019 til fundar við ákærða til að fá son sinn heim. Þau komu síðan öll þrjú til Íslands um miðjan janúar 2019.

17

Samkvæmt gögnum málsins var lögregla kölluð að heimili brotaþola 24. janúar 2019 vegna tilkynningar um heimilisofbeldi af hálfu ákærða. Flutti ákærði í framhaldinu af heimili brotaþola. Þá liggur fyrir samkvæmt gögnum málsins að ákærði fór 2. febrúar 2019 af landi brott til [...]. Gögn málsins bera með sér að þaðan hafi hann ferðast til [...], en samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglu frá 10. september 2019 fór ákærði frá [...]til [...]í [...]6. febrúar 2019. Þá fundust kvittanir í farangri ákærða sem þóttu sýna að hann var í [...] í [...] 21. febrúar, 14. og 22. mars og 1. apríl það ár. Samkvæmt skýrslunni ferðaðist ákærði frá [...]til [...]í [...]6. apríl 2019, en þaðan til [...]7. sama mánaðar þar sem hann var handtekinn af þarlendum lögregluyfirvöldum. Var ákærði í gæsluvarðhaldi í [...]allt til 30. apríl 2019 er hann var fluttur til Íslands. Ákærði var úrskurðaður í gæsluvarðhald vegna rannsóknar málsins við komu til landsins, en leystur úr haldi 22. maí 2019.

18

Sem fyrr segir hefur ákærði ekki viljað kannast við að hafa sent tölvupósta, skilaboð eða myndefni það sem greinir í ákæru málsins, þó svo að í tilgreindum tilvikum sé um að ræða tölvupóstfang sem hann kannast við að hafa almennt notað. Hefur hann einungis gengist við því að hafa viðhaft ummæli í símtölum samkvæmt 135. tölulið í XVII. kafla ákæru, sem brotaþoli hafði hljóðritað. Samkvæmt gögnum málsins viðhafði ákærði þau ummæli í símtali úr númerinu [...]. Kannast ákærði ekki við að hafa sent SMS- skilaboð úr þessu sama símanúmeri sem um getur í 134. tölulið XVI. kafla ákæru.

19

Fyrstu skilaboð sem brotaþoli fékk og ákært er fyrir í máli þessu bárust um líkt leyti og brotaþoli var að reyna að fá son sinn til sín frá [...] í fyrri hluta janúar 2019. Eftir að ákærða var vísað út af heimili brotaþola 24. janúar 2019 og hann fór til [...]og [...] stigmagnaðist ástandið og var skilaboðum og myndefni um brotaþola þá dreift í meira mæli en áður og á mun fleiri aðila en brotaþola sjálfa. Hefur lögregla rakið IP tölu meirihluta þeirra netfanga er tölvupóstar voru sendir úr til skráningar hjá fjarskiptafyrirtækjum í [...]í [...]og í [...], en sem fyrr greinir dvaldi á kærði á þessum slóðum á þeim tíma sem umræddir tölvupóstar voru sendir brotaþola og öðrum viðtakendum. Þá lýsti brotaþoli því að hún hefði haldið upp á afmæli sonar þeirra ákærða í [...]í [...]. Tölvupóstur með kynferðislegum myndum af brotaþola samkvæmt 29. tölulið I. kafla ákæru var sendur á tölvupóstfangið [...] 4. mars 2019 klukkan 16.41. Þá er til þess að líta að tölvupóstar, skilaboð eða ummæli um brotaþola af því tagi sem ákæran lýtur að bárust ekki á meðan ákærði var í haldi lögregluyfirvalda í [...] eða í gæsluvarðhaldi hér á landi. Eftir að ákærði losnaði úr gæsluvarðhaldi voru kynferðislegar hreyfimyndir af brotaþola samkvæmt 127. til 131. tölulið í XI. til XIII. kafla ákæru birtar á vefsíðum eða sendar brotaþola með tölvupósti.

20

Þegar virt eru öll þau skilaboð, póstsendingar og myndefni sem ákæra í málinu tekur tiler tekið undir þá forsendu hins áfrýjaða dóms að mikil líkindi séu með öllu því efni sem ákæran varðar. Sá sem í hlut á hefur þekkt vel til brotaþola persónulega og hennar daglega lífs. Voru tölvupóstar samkvæmt ákæru meðal annars sendir hennar nánustu fjölskyldu og vinum, sem og samstarfsfélögum og [...]brotaþola og ákærða. Þegar allt þetta efni er virt í heild sinni og tillit tekið til þeirra atriða sem hér að framan hafa verið rakin verður með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms staðfest sú niðurstaða hansað sannað sé að ákærði hafi sent öll skilaboð og myndefni semí ákæru málsins eru rakin og viðhaft ummæli semþar greinir.

21

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða að heimfæra brot samkvæmt 1. til 126. og 131. tölulið í I. til X. og XIII. kafla ákæru til 1. mgr. 199. gr. a, sbr. áður 209. gr. almennra hegningarlaga. Með hliðsjón af röksemdum í dómi Landsréttar 17. nóvember 2023 í máli nr. 521/2022 verður ákærði sýknaður af broti gegn greindu hegningarlagaákvæði vegna háttsemi samkvæmt 127. til 130. tölulið í XI. og XII. kafla ákæru og e-lið 132. töluliðar í XIV. kafla ákæru þar sem ákærði í þeim tilvikum sendi brotaþola einni tölvupósta eða með öðrum hætti hlekki á kynferðislegar hreyfimyndir eða ljósmyndir af henni sjálfri, enda verður slík sending ekki talin dreifing í skilningi 199. gr. a almennra hegningarlaga.

22

Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlagaskalh ver sem endurtekið eða á alvarlegan hátt ógnar lífi, heilsu eða velferð núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, niðja síns eða niðja núverandi eða fyrrverandi maka síns eða sambúðaraðila, áa síns, eða annarra sem búa með honum á heimili eða eru í hans umsjá, með ofbeldi, hótunum, frelsissviptingu, nauðung eða á annan hátt, sæta fangelsi allt að 6 árum. Sé brot samkvæmt 1. mgr. stórfellt getur það samkvæmt 2. mgr. 218. gr. b varðað fangelsi allt að 16 árum. Við mat á grófleika verknaðar í því sambandi skal sérstaklega líta til þess hvort þolandi hafi beðið stórfellt líkams- eða heilsutjón eða bani hlotist af. Enn fremur ber að líta til þess hvort brot hafi verið framið á sérstaklega sársaukafullan eða meiðandi hátt, hafi staðið yfir í langan tíma eða hvort gerandi hafi misnotað freklega yfirburðastöðu sína gagnvart þolanda.

23

Í hinum áfrýjaða dómi er gerð grein fyrir sjónarmiðum sem fram koma um skýringar á þessu ákvæði í athugasemdum með frumvarpi sem varð að lögum nr. 23/2016. Eins og þar er rakið var ætlunin að ákvæðið tæki til ofbeldisbrota í nánum samböndum þar sem áherslan yrði lögð á það ógnarástand sem sú tegund ofbeldis gæti skapað og þá langvarandi þjáningu sem því gæti fylgt. Var sérstaklega getið um að ákvæði almennra hegningarlaga um líkamsmeiðingar næði eðli máls samkvæmt einungis til líkamlegs ofbeldis en ekki til andlegs ofbeldis, svo sem kúgana, hótana eða niðurlægingar, sem væri algeng birtingarmynd ofbeldis í nánum samböndum. Væri ákvæðinu ætlað að taka á þessum vanda en með því væri horfið frá því að líta á ofbeldi í nánum samböndum sem samansafn einstakra tilvika og athyglin færð á viðvarandi ógn og andlega þjáningu sem það hefði í för með sér. Ofbeldisbrot í nánum samböndum yrðu virt heildstætt og eftir atvikum án þess að sanna þyrfti hvert og eitt tilvik. Væri ákvæðinu þannig fyrst og fremst ætlað að ná yfir háttsemi sem staðið hefði yfir í lengri eða skemmri tíma þótt því yrði jafnframt beitt um einstök tilvik. Í samræmi við það væri gert ráð fyrir að ákvæðinu yrði að meginstefnu beitt einu og sér en ekki samhliða öðrum refsiákvæðum almennra hegningarlaga. Þó væri hægt að beita ákvæðinu samhliða refsiákvæðum sem hefðu hærri refsimörk eða tækju til kynferðisbrota, svo sem 194. gr. almennra hegningarlaga enda innihéldu slík ákvæði jafnan efnisþætti sem hið nýja ákvæði næði ekki fyllilega utan um þótt efnislegt inntak þeirra skaraðist þó að nokkru leyti. Í athugasemdum ersíðan rakið að ofbeldi í nánum samböndum birtist á fleiri vegu en í ákvæðinu er rakið.

24

Verknaðaraðferðir eru ekki tæmandi taldar í 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga, heldur er lögð áhersla á það ógnarástand sem sú tegund ofbeldis sem tilgreind er í ákvæðinu getur skapað og þá langvarandi þjáningu sem því getur fylgt.

Ákærða er gefið að sök að hafa endurtekið og á alvarlegan hátt ógnað heilsu og velferð brotaþola með þeim tölvupóstum, skilaboðum og dreifingu á myndefni af brotaþola sem sýndi hana á kynferðislegan hátt. Efni skilaboðanna og myndefnis er ákærði dreifði og þau ummæli er ákærði viðhafði um brotaþola í símtölum og í öðrum skilaboðum yfir hartnær sjö mánaða tímabil, skapaði heilt yfir mikið ógnarástand fyrir brotaþola og langvarandi þjáningu, svo sem hún bar um á einkar trúverðugan hátt og vottorð um líðan hennar sýna fram á. Þau vottorð og framburður brotaþola leiða jafnframt í ljós, þegar litið er til ummæla og myndefnis samkvæmt ákæru, að brot ákærða voru framin á sérstaklega sársaukafullan og meiðandi hátt og stóðu yfir í langan tíma. Misnotaði ákærði freklega stöðu sína gagnvart brotaþola með því að dreifa myndum og myndskeiðum sem sýndu hana á kynferðislegan hátt, en brotaþoli hafði sent ákærða sumar þessara mynda og myndskeiða og mátti treysta því að ákærði myndi ekki nota myndefnið til að smána hanaog niðurlægja.

25

Af framangreindu leiðir að háttsemi ákærða samkvæmt 1. til 136. töluliðar ákæru, að undanskildum a- til d-liðum 134. töluliða rí XVI. kafla, er heimfærð til 1. mgr., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga enda verður talið að af brotinu hafi leitt stórfellt heilsutjón brotaþola.

26

Sú háttsemi sem lýst er í a- til d-liðum 134. töluliðar ákærunnar lýtur að skilaboðum sem send voru 3. og 29. nóvember 2017. Ekki verður skýrlega af þeim ráðið eða öðrum gögnum málsins í hvers konar samhengi þau voru látin falla. Þá verður heldur ekki talið að ummælin falli undir 233. gr. b almennra hegningarlaga. Verður ákærði því sýknaður af broti samkvæmt þessum liðum ákæru.

27

Ákvæði 1. og 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga verður beitt samhliða ákvæði 199. gr. a laganna um stafrænt kynferðisofbeldi, en í athugasemdum með frumvarpi til laga nr. 23/2016 er tekið fram að hægt sé að beita 218. gr. b samhliða ákvæðum almennra hegningarlaga um kynferðisbrot sem innihaldi efnisþætti sem ákvæðið nái ekki fyllilega utan um. Í athugasemdum er jafnframt tekið fram að hinu nýja ákvæði verði að öðru leyti beitt einu og sér en ekki samhliða öðrum ákvæðum hegningarlaga.

Samkvæmt 233. gr. b almennra hegningarlaga skal sá sem móðgar eða smánar maka sinn eða fyrrverandi maka, barn sitt eða annan mann sem er nákominn geranda, og verknaður verður talinn fela í sér stórfelldar ærumeiðingar, sæta fangelsi allt að tveimur árum. Ákvæði þetta mælir fyrir um mun lægri refsimörk en ákvæði 218. gr. b almennra hegningarlaga. Þá tekur ákvæði 218. gr. b laganna, eins og það er skýrt hér að framan, til þess að smána eða móðga þann sem er nákominn geranda á þann hátt að verknaðurinn feli í sér stórfelldar ærumeiðingar. Í því ljósi tæmir 218. gr. b almennra hegningarlaga sök gagnvart ákvæði 233. gr. b laganna og verður háttsemi ákærða því ekki jafnframt heimfærð til síðargreinds ákvæðis.

28

Ekki verður við ákvörðun refsingar vísað til 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga samhliða ákvæði 218. gr. b laganna. Brot ákærða gagnvart fyrrum unnustu og barnsmóður sinni voru sérlega ófyrirleitin, stóðu yfir í langan tíma og hafa valdið henni gríðarlegu tjóni. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til þeirra sjónarmiða um ákvörðun refsingar er fram koma í hinum áfrýjaða dómi um refsingu ákærða og jafnframt þess að ákærði er sakfelldur fyrir stórfellt brot í nánu sambandi, þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í fjögur ár og sex mánuði. Til frádráttar refsingu kemur gæsluvarðhald eins og í dómsorði greinir.

29

M eð vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður ákærða gert að greiða brotaþola miskabætur. Þykja þær hæfilega ákveðnar 4.500.000 krónur eins og krafist er, með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

30

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku og sakarkostnað skulu vera óröskuð.

31

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjögur ár og sex mánuði. Til frádráttar dæmdri refsingu komi óslitið gæsluvarðhald ákærða frá 8. apríl til 22. maí 2019.

Ákærði greiði brotaþola, A, 4.500.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. febrúar 2019 til 8. október 2021, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku og greiðslu sakarkostnaðar er staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 3.123.336 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 2.320.164 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Þ-kvk-ef B-kvk-nf lögmanns, 677.970 krónur.