130/2018

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu G, um að ákvörðun sýslumanns um að ljúka fjárnámsgerð hjá G sem árangurslausri, yrði ógilt og gerðin var staðfest. Við aðfarargerðina krafðist Í hf. fjárnáms til tryggingar 350.000 króna málskostnaðarkröfu sinni á hendur G samkvæmt úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur, auk vaxta og kostnaðar, en G lýsti því yfir að hann skuldajafnaði 650.000 króna málskostnaðarkröfu sinni á hendur Í hf. samkvæmt eldri dómi Hæstaréttar á móti kröfunni. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þar sem málskostnaðarkrafa G hafði áður verið gerð upp þegar aðfarargerðin fór fram, hafi G ekki lengur átt gilda gagnkröfu á hendur Í hf. sem hann hafi getað notað til skuldajafnaðar. Því var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 24. janúar 2018, sem barst héraðsdómi þann dag, en kærumálsgögn bárust Landsrétti 7. þessa mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 10. janúar 2018 í málinu nr. Y1/2017, þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila, um að ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 11. janúar 2017, um að ljúka fjárnámsgerð nr. […] hjá sóknaraðila sem árangurslausri, yrði ógilt og gerðin var staðfest. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og breytt á þá leið að fyrrgreind fjárnámsgerð verði felld úr gildi. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar. Málsatvik og sönnunarfærsla

4 Við aðfarargerð þá sem kærumál þetta er sprottið af krafðist varnaraðili fjárnáms til tryggingar 350.000 króna málskostnaðarkröfu sinni á hendur sóknaraðila samkvæmt úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 21. apríl 2015 í máli nr. Y4/2014, auk vaxta og kostnaðar, eða samtals 424.354 króna.

5 Við aðfarargerðina lýsti sóknaraðili því yfir að hann skuldajafnaði 650.000 króna málskostnaðarkröfu sinni á hendur varnaraðila, samkvæmt dómi Hæstaréttar í málinu nr. 824/2014, á móti kröfu varnaraðila. Varnaraðili lagði þá fram gögn sem hann taldi staðfesta að umrædd málskostnaðarkrafa sóknaraðila hefði verið gerð upp með því að kröfu varnaraðila á hendur sóknaraðila og Mardröngum ehf., samkvæmt dómsátt milli þessara þriggja aðila, hefði verið skuldajafnað á móti umæddri málskostnaðarkröfu. Sýslumaður ákvað að gerðinni yrði fram haldið og lauk henni án árangurs.

Málsástæður aðila

Málsástæður sóknaraðila

6 Af hálfu sóknaraðila er byggt á sömu málsástæðum fyrir Landsrétti og í héraði. Fyrir Landsrétti heldur sóknaraðili því auk þess fram að varnaraðili hefði við aðfarargerðina lagt fram kvittanir vegna skuldar Mardranga ehf., en ekki sóknaraðila. Þar sem kröfurnar hefðu ekki verið á milli sömu aðila hefði skilyrðum skuldajafnaðar ekki verið uppfyllt.

7 Sóknaraðili heldur því jafnframt fram að með framlagningu dómsáttar, reikningsyfirlits og yfirlýsingar um sjálfskuldarábyrgð við meðferð málsins í héraði hafi varnaraðili verið að bæta úr annmörkum á málatilbúnaði sínum og bera fyrir sig nýjar málsástæður. Sóknaraðili telur að varnaraðila stoði ekki að bera fyrir sig nýjar málsástæður með vísan til gagna sem aflað hafi verið einhliða eftir á.

8 Sóknaraðili vísar til dóms Hæstaréttar í máli nr. 268/2013 því til stuðnings að yfirlýsing varnaraðila um sjálfskuldarábyrgð á yfirdráttarskuld Mardranga ehf. uppfylli ekki þann áskilnað að slík skuldbinding ábyrgðarmanns skuli koma fram í skuldaskjalinu sjálfu. Dómsátt sú sem varnaraðili hafi lagt fram leiði ekki til þess að hann öðlist betri rétt gagnvart sóknaraðila.

Málsástæður varnaraðila

9 Varnaraðili mótmælir málsástæðum sem sóknaraðili byggir á fyrir Landsrétti og ekki komu fram í greinargerð hans í héraði sem röngum og of seint fram komnum. Þá mótmælir varnaraðili því að hann hafi borið fyrir sig nýjar málsástæður við meðferð málsins fyrir héraðsdómi.

10 Varnaraðili mótmælir því sérstaklega að ekki hafi verið skilyrði til að skuldajafna kröfu hans vegna dómsáttar við sóknaraðila og Mardranga ehf. við kröfu sóknaraðila vegna dæmds málskostnaðar í hæstaréttarmáli nr. 824/2014. Varnaraðili telur að kröfurnar hafi verið milli sömu aðila og að kvittanir vegna skuldajafnaðarins, þar sem höfuðstóll kröfunnar samkvæmt dómsáttinni hafi verið tilgreindur, hafi verið stílaðar á sóknaraðila og sendar lögmanni hans í tölvupósti. Sóknaraðila hafi því réttilega verið tilkynnt um skuldajöfnuðinn. Engar athugasemdir eða mótmæli hafi borist frá sóknaraðila fyrr en í máli þessu. Varnaraðili hafi því greitt sóknaraðila málskostnaðarkröfu hans með skuldajöfnuði og eigi sóknaraðili því ekki kröfu á hendur varnaraðila sem hann geti notað til skuldajafnaðar á móti kröfu þeirri sem aðfararbeiðni í málinu grundvallist á.

Niðurstaða Landsréttar

11 Ágreiningur málsaðila við aðfarargerðina og við meðferð málsins fyrir héraðsdómi lýtur fyrst og fremst að því hvort sóknaraðili hafi með réttu getað notað kröfur sínar um greiðslu 300.000 króna málskostnaðar samkvæmt úrskurði 25. nóvember 2014 í máli nr. X84/2014 og um greiðslu 350.000 króna málskostnaðar samkvæmt dómi Hæstaréttar 7. janúar 2015 í máli nr. 824/2014, til skuldajafnaðar á móti málskostnaðarkröfu varnaraðila sem aðfararbeiðnin grundvallaðist á.

12 Varnaraðili hélt því fram fyrir héraðsdómi að skilyrði skuldajafnaðar hefðu ekki verið til staðar við aðfarargerðina þar sem málskostnaðarkröfur sóknaraðila hefðu þegar verið gerðar upp með skuldajöfnuði við hluta af kröfu varnaraðila á hendur sóknaraðila samkvæmt áðurnefndri dómsátt. Því hefði sóknaraðili ekki átt gilda gagnkröfu sem hann hefði getað notað til skuldajafnaðar. Sóknaraðili hélt því hins vegar fram við meðferð málsins fyrir héraðsdómi að öll skilyrði skuldajafnaðar hefðu verið til staðar þegar gerðin fór fram. Þá málsástæðu hefur hann rökstutt nánar við meðferð málsins fyrir Landsrétti og haldið því fram að krafa hans hafi ekki verið greidd þegar gerðin fór fram þar sem ekki hafi verið skilyrði til að skuldajafna kröfu varnaraðila samkvæmt dómsáttinni á móti málskostnaðarkröfu hans. Málatilbúnaður málsaðila fyrir Landsrétti hvað varðar skilyrði skuldajafnaðar í báðum tilvikum þykir ekki fela í sér nýjar málsástæður.

13 Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum gerðu sóknaraðili og Mardrangar ehf. aðfararhæfa dómsátt við varnaraðila fyrir Héraðsdómi Reykjaness 19. maí 2011 þess efnis að Mardrangar ehf. og sóknaraðili lofuðu að greiða varnaraðila samtals 7.600.000 krónur í tvennu lagi 5. október 2011 og 3. febrúar 2012. Sóknaraðili hefur ekki andmælt þeirri fullyrðingu varnaraðila að sáttin hafi ekki verið efnd.

14 Samkvæmt gögnum málsins var umrædd dómsátt til komin vegna yfirdráttarskuldar á tékkareikningi Mardranga ehf. sem sóknaraðili hafði gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Varnaraðili hefur hvorki byggt á þessari sjálfskuldarábyrgð né dómsátt sem aðfararheimild í aðfararmáli því sem mál þetta er sprottið af. Því verður ekki fallist á með sóknaraðila að dómur Hæstaréttar 30. apríl 2013 í máli nr. 268/2013 hafi þýðingu við úrlausn þessa máls.

15 Eftir að varnaraðila hafði með úrskurði héraðsdóms í málinu nr. X84/2014 verið gert að greiða sóknaraðila 300.000 króna málskostnað, skuldajafnaði varnaraðili 25. nóvember 2014 hluta af kröfu sinni samkvæmt fyrrnefndri dómsátt á móti hinum úrskurðaða málskostnaði og lækkaði krafa varnaraðila sem þeirri fjárhæð nam. Eftir að Hæstiréttur hafði 7. janúar 2015 dæmt varnaraðila til að greiða sóknaraðila 350.000 króna málskostnað í málinu nr. 824/2014 skuldajafnaði varnaraðili sama dag, á sama hátt og fyrr, hluta af kröfu sinni samkvæmt fyrrnefndri dómsátt á móti hinum dæmda málskostnaði og lækkaði krafa varnaraðila sem þeirri fjárhæð nam. Í málinu liggja fyrir tvær kvittanir stílaðar á sóknaraðila þar sem vísað var til þessa skuldajafnaðar en umræddar málskostnaðarfjárhæðir eru þar færðar til lækkunar á kröfu þeirri sem sóknaraðili skuldbatt sig til að greiða samkvæmt fyrrnefndri dómsátt. Þá liggur fyrir í málinu tölvupóstur lögmanns varnaraðila til lögmanns sóknaraðila frá 23. janúar 2015 þar sem fram kemur að hjálagðar séu kvittanir vegna skuldajafnaðar á málskostnaði í máli nr. 824/2014. Sóknaraðili hefur ekki borið brigður á að honum hafi borist umrædd gögn. Ekkert þykir fram komið í málinu sem bendir til annars en að varnaraðili hafi þannig skuldajafnað hluta af kröfu sem hann átti á hendur sóknaraðila og Mardröngum ehf., samkvæmt fyrrnefndri dómsátt, á móti málskostnaðarkröfum sóknaraðila. Líta verður svo á að í sendingu kvittananna og tölvupóstsins felist gild yfirlýsing varnaraðila um skuldajöfnuð.

16 Svo sem fyrr hefur verið lýst átti varnaraðili hærri gagnkröfu á hendur sóknaraðila samkvæmt fyrrnefndri dómsátt en nam aðalkröfu sóknaraðila um málskostnað. Samkvæmt öllu framangreindu var um gildar, gagnkvæmar, samkynja kröfur að ræða sem voru hæfar til að mætast. Öll skilyrði skuldajafnaðar voru því uppfyllt og skuldajöfnuði lýst yfir með réttum hætti. Þar sem málskostnaðarkröfur sóknaraðila höfðu þannig verið gerðar upp með skuldajöfnuði þegar aðfarargerðin fór fram átti sóknaraðili þá ekki lengur gilda gagnkröfu á hendur varnaraðila sem hann gat notað til skuldajafnaðar á móti þeirri málskostnaðarkröfu varnaraðila sem var grundvöllur aðfararbeiðninnar.

17 Samkvæmt öllu framangreindu og með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar að öðru leyti verður hann staðfestur.

18 Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, G-kk-nf Á-kk-nf, greiði varnaraðila, Íslandsbanka hf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.