788/2019

Útdráttur

X var ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa slegið A í andlitið svo að hann hlaut meðal annars nefbrot. Í dómi Landsréttar kom fram að X hefði verið stöðugur í framburði sínum um að hann hefði ekki slegið A og jafnframt um önnur atriði sem mestu máli skiptu við úrlausn málsins. Fékk frásögn hans stuðning í framburði annarra vitna að einu undanskildu sem er nátengt A. Þá væri ekkert annað komið fram í málinu sem dregið gæti úr trúverðugleika framburðar X. Í ljósi þess taldi Landsréttur að ákæruvaldinu hefði ekki tekist svo að hafið væri yfir skynsamlegan vafa, sbr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að færa sönnur á að X hefði gerst sekur um þá líkamsárás sem ákært var fyrir í málinu. Var X því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 22. nóvember 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Vesturlands 25. október 2019 í málinu nr. S- [...]/2018.

2

Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur að því er varðar sakfellingu ákærða og að refsing hans verði þyngd.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, til vara að honum verði ekki gerð refsing en að því frágengnu að refsing hans verði milduð.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Í máli þessu er ákærða gefin að sök líkamsárás með því að hafa föstudaginn 2. febrúar 2018 á [...] slegið A í andlitið svo að hann hlaut nefbrot, mar í kringum nefrót, glóðarauga á vinstra auga og þreifieymsli yfir nefbeini og nefbrjóski. Er brotið talið varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir framangreint brot og refsing hans ákveðin 30 daga fangelsi. Fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

5

Helstu atvikum málsins er nægilega lýst í héraðsdómi. Þá er þar rakið efni áverkavottorðs brotaþola frá 23. mars 2018 vegna komu hans á slysadeild Heilbrigðisstofnunar Vesturlands á Akranesi 8. febrúar sama ár.

6

Í hinum áfrýjaða dómi er rakinn framburður ákærðu og vitna. Af hálfu ákærða eru í greinargerð til Landsréttar gerðar þær athugasemdir við lýsingu héraðsdómara á framburði vitna að þar sé einungis dregið fram það sem er ákærða í óhag.

7

Í skýrslu sinni í héraði kvaðst brotaþoli hafa séð ákærða fyrir utan heimili sitt. Hafi brotaþoli þá verið mjög æstur og fundist „eitthvað vegið að“ sér. Lýsti brotaþoli því að hann hefði þennan dag verið undir áhrifum amfetamíns og verið með ranghugmyndir um ákærða. Þegar hann hefði síðan hitt ákærða inni á [...] hefði hann hreytt einhverju í ákærða, hótað honum og hrækt á hann en síðan snúið sér undan og ætlað að ganga í burtu. Þá hefði ákærði komið æðandi á eftir honum og brotaþoli því snúið sér aftur að ákærða. Ákærði hefði þá slegið brotaþola í nefið tveimur höggum. Við þetta hefði blætt úr honum og hann nefbrotnað. Í kjölfarið hefðu þeir farið að slást og taldi brotaþoli að hann hefði í átökunum haldið um hálsinn á ákærða og í föt hans. Brotaþoli kvaðst hafa leitað til læknis sex dögum eftir atvikið til þess að fá vottorð vegna áverka sinna og fullyrti að hann hefði ekki lent í öðrum áflogum á þessu tímabili.

8

Vitnið B, [...], kvaðst hafa verið í hinum enda [...] þegar átökin hófust milli ákærða og brotaþola og því ekki orðið vitni að upptökum þeirra. Hann hefði orðið var við læti en þegar hann hefði komið þar að hefði hann séð hvar brotaþoli hélt ákærða í hálstaki. Kvaðst vitnið hafa séð að það blæddi úr nefi brotaþola en mundi ekki eftir því að hafa séð áverka á ákærða. Borin var undir vitnið sú lýsing sem höfð er eftir honum í samantekt úr skýrslu hans hjá lögreglu 20. mars 2018 þar sem einungis kemur fram að ákærði hefði verið blóðugur í framan. Vitnið kvaðst hafa „stressast eitthvað upp“ í yfirheyrslunni en þegar hann hefði hugsað þetta betur hefði hann munað að það hefði blætt úr brotaþola og líklega séð á honum líka. Vitnið kvaðst aftur á móti engin högg hafa séð ganga milli ákærða og brotaþola.

9

Vitnið C kvað ákærða hafa komið inn á [...] á undan brotaþola og farið að skoða eitthvað. Brotaþoli hefði síðan komið þar inn ásamt G, [...] sínum. Kvaðst vitnið ekki hafa séð upphaf átakanna milli ákærða og brotaþola en heyrt mikil öskur inni í búðinni og þá stokkið til. Þegar hún hefði komið að, hefði ákærði legið í gólfinu og brotaþoli verið búinn að ná taki á hettunni á peysu sem ákærði var í og herða að. Hefði henni virst sem „lífið væri að hverfa frá [ X ] “og að það hefði verið eins og hann andaði ekki lengur. Kvaðst vitnið hafa lamið í hendurnar á brotaþola til að fá hann til að sleppa og öskrað á hann. Erfiðlega hefði gengið að fá brotaþola til að sleppa taki sínu á ákærða, enda hefði heiftin verið mikil. Eftir að tekist hefði að skilja þá að hefði komið til frekari árekstra á milli þeirra. Vitnið kvaðst hafa séð blóð á brotaþola og hefði verið blóð úti um allt sem hún kunni þó engar frekari skýringar á.

10

Vitnið D kvaðst hafa verið við afgreiðsluborðið [...]þegar hann heyrði skarkala inni í búðinni en hann hefði hvorki séð aðdragandann að átökum ákærða og brotaþola né upptök þeirra. Þegar hann hefði komið þar að hefðu ákærði og brotaþoli velst um á gólfinu. Brotaþoli hefði verið ofan á ákærða og haldið honum „einhverju hálstaki“ og verið búinn að þrengja að hálsi hans. Kvað vitnið brotaþola hafa verið mjög æstan og hefði gengið erfiðlega að ná honum af ákærða. Vitnið kvað brotaþola hafa verið blóðugan í framan og sýndist vitninu sem blætt hefði úr munni hans.

11

Vitnið E kvaðst hafa séð hvar ákærði og brotaþoli stóðu sinn hvorum megin við [...] og þá heyrt eitthvert uml. Síðan hefði hann séð brotaþola hrækja á ákærða, hlaupa fyrir slána og loks rífa í háls ákærða. Eftir að hafa hrækt öðru sinni á ákærða hefði brotaþoli gengið aðeins frá eins og hann væri að taka tilhlaup en síðan hlaupið að nýju að ákærða og hrint honum í gólfið. Hefðu brotaþoli og ákærði báðir verið blóðugir þegar tekist hefði að ná þeim í sundur.

12

Lögreglumaður nr. G kvað bæði ákærða og brotaþola hafa verið dálítið æsta þegar hann kom á vettvang ásamt öðrum lögreglumanni. Vitnið hefði rætt við brotaþola en félagi hans hefði rætt við ákærða. Brotaþoli hefði lýst því að hann hefði komið inn á [...] og orðið reiður þegar hann sá ákærða því hann hefði verið ósáttur við hann. Brotaþoli hefði lýst því að hann hefði öskrað á ákærða og hreytt einhverju í hann en þá hefði ákærði slegið hann. Í kjölfarið hefði brotaþoli ráðist á ákærða, gripið í peysu hans og tekið hann einhverjum tökum. Vitnið kvaðst hafa séð að mikið blæddi úr nefi og vör brotaþola og þá hefði ákærði verið með sjáanlega áverka á hálsinum. Þá bar vitnið að á vettvangi hefði framburður verið tekinn „bara svona lauslega um málsatvik og þess háttar“.

13

Í skýrslu sinni í héraði kvaðst lögreglumaður nr. H hafa rætt við ákærða á vettvangi. Vitnið tók fram að hún myndi ekki nákvæmlega hvað ákærði hefði þá sagt en hann hefði þó lýst því að brotaþoli hefði byrjað að öskra á sig vegna einhverra óuppgerðra mála milli þeirra. Jafnframt hefði ákærði sagt að brotaþoli hefði tekið hann hálstaki „ogþá hafi hann slegið hann“. Vitnið kvað ákærða hafa verið hruflaðan á hálsi en hún hefði aftur á móti ekki séð brotaþola sem hefði verið að rjúka út af staðnum þegar hana bar að garði.

14

Vitnið F, [...], kvaðst hafa verið staddur í nokkurri fjarlægð frá ákærða og brotaþola inni á [...] þegar hann heyrði orðaskak milli þeirra. Brotaþoli hefði gengið upp að ákærða, gargað eitthvað á hann og síðan hefðu þeir farið að garga hvor á annan. Ákærði hefði ætt eða stokkið aftan að brotaþola sem þá hefði snúið sér við og þá hefðu lætin byrjað og þeir endað í slagsmálum. Spurður að því hvort hann hefði séð ákærða slá brotaþola svaraði vitnið í fyrstu á þann veg að hann hefði ekki séð högg en kvað þá ákærða og brotaþola hafa slegist. Beðinn um að lýsa nánar þessum látum, kvað vitnið ákærða hafa rifið til brotaþola eða slegið hann og þá hefði sá síðarnefndi snúið sér við og áflogin hafist. Skömmu síðar í skýrslutökunni lýsti vitnið því að ákærði hefði slegið til brotaþola en hann ekki séð hvar höggið lenti. Af myndbandsuppstöku af skýrslutökunni sést að vitnið er með höndina á lofti þegar hann lýsir því hvernig ákærði kom aftan að brotaþola. Þegar vitnið var spurður að því hvort honum hefði fundist sem höggið hefði hitt brotaþola, svaraði hann því játandi og að það hefði verið „bara helst í höfuðið, hann er það ofarlega“. Vitnið lýsti því að brotaþoli hefði verið með ákærða í taki þegar loks hefði tekist að slíta þá í sundur. Kvaðst vitnið ekki hafa séð blóð á brotaþola eftir högg ákærða en fyrst orðið var við að það blæddi úr munni brotaþola eftir átökin. Spurður að því hvort brotaþoli hefði verið edrú þegar þetta gerðist, kvaðst vitnið ekki ætla að fullyrða um það en sagðist þó ekki eiga von á því þótt hann vissi ekkert um það.

15

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti gaf ákærði viðbótarskýrslu, auk þess sem teknar voru viðbótarskýrslur af vitnunum F og lögreglumanni nr. H. Áður en ákærði og vitnin gáfu skýrslur sínar fyrir Landsrétti voru upptökur af skýrslum þeirra í héraði spilaðar í hljóði og mynd. Jafnframt var tekin skýrsla með fjarfundabúnaði af J lækni sem skoðaði brotaþola á Heilbrigðisstofnun Vesturlands á Akranesi 8. febrúar 2018 en hann gaf ekki skýrslu í héraði.

16

Fyrir Landsrétti ítrekaði ákærði fyrri framburð sinn um að hann hefði ekki slegið brotaþola umrætt sinn. Lýsti ákærði því að brotaþoli hefði í upphafi samskipta þeirra sagst ætla að „stúta“ eða drepa ákærða, bróður hans og frænda. Þá hefði brotaþoli snúist í kringum ákærða með jakka ákærða og peysu vafða utan um andlit hans og háls þannig að hann hefði ekkert séð. Ákærði kvaðst hafa endað á gólfinu og fundið að brotaþoli hefði verið fyrir aftan sig í átökunum. Taldi ákærði hugsanlegt að þegar þeir brotaþoli hefðu þá verið að „hnoðast saman“ í átökunum gæti það hafa valdið brotaþola áverkum, meðal annars á nefi. Ákærði kvaðst þó ekki hafa tekið eftir blóði á brotaþola fyrr en sá síðarnefndi var farinn út úr búðinni. Ákærði kvað það ekki geta staðist að hann hefði lýst því fyrir lögreglu á vettvangi að hann hefði slegið brotaþola. Spurður hvort honum hefðu verið kynnt réttindi sakaðs manns á vettvangi kvað hann svo ekki hafa verið.

17

Vitnið F staðfesti efni skýrslu sinnar í héraði og óskaði ekki eftir því að bæta neinu við. Staðfesti vitnið að hafa séð þegar ákærði sló með krepptum hnefa í átt að brotaþola en kvaðst aftur á móti ekki hafa séð hvar höggið lenti. Þá kvaðst hann hafa vitað að ákærði hefði kært brotaþola í kjölfar atburðarins en mundi ekki hvort hann hefði verið búinn að frétta af því þegar hann gaf skýrslu hjá lögreglu. Spurður um ástand brotaþola umrætt sinn tók vitnið svo til orða að hann væri aldrei klár á því hvort fólk væri edrú eða ekki. Honum hafi þó fundist brotaþoli vera í lagi þarna í upphafi. Vitnið kvaðst hafa heyrt ákærða og brotaþola rífast en síðan hefði komið til átaka milli þeirra sem hefðu staðið í eina til tvær mínútur. Vitnið kvaðst hafa séð þegar ákærði sló með hendinni ogað þá hefði brotaþoli snúið sér við og að ákærða. Spurður hvort ákærði og brotaþoli hefðu rekið höfuð sín saman kvaðst vitnið ekki vita það en það væri þó ekki útilokað. Loks kvaðst vitnið fyrst hafa séð blóð á brotaþola eftir að átökunum lauk.

18

Í viðbótarskýrslu sinni fyrir Landsrétti kvaðst lögreglumaður nr. H hafa rætt við ákærða á vettvangi en tók fram að hún myndi ekki hvað hann hefði sagt henni um atvik. Mundi vitnið ekki til þess að ákærða hefði verið kynnt réttarstaða sakaðs manns á vettvangi. Sérstaklega spurð að því hvað hún hefði átt við þegar hún tók svo til orða í skýrslu sinni í héraði að „þá hefði hann slegið hann“, kvaðst vitnið ekki muna eftir þessu og gæti því ekkert fullyrt um það hver hefði slegið hvern. Þá kvaðst hún ekki geta sagt til um það hvort sá skilningur væri réttur, sem fram kæmi í niðurstöðu hins áfrýjaða dóms, um að með þessum orðum hefði hún lýst því að ákærði hefði sagst hafa slegið brotaþola. Jafnframt kvaðst vitnið telja að frumskýrsla lögreglumanns nr. G væri byggð á upplýsingum úr „nótum“ hennar og búkmyndavél þeirri sem hún bar. Svaraði vitnið játandi þegar hún var spurð að því hvort ekki væri líklegt að þess væri getið í frumskýrslu ef maður hefði á vettvangi játað að hafa slegið annan mann.

19

J læknir staðfesti í skýrslu sinni að hafa tekið á móti brotaþola þegar hann leitaði til Heilbrigðisstofnunar Vesturlands á Akranesi 8. febrúar 2018. Vitnið kvaðst nú einungis muna það sem fram komi í „nótu“ sinni um það hvers vegna brotaþoli leitaði á sjúkrahúsið og um að tekin hefði verið tölvusneiðmynd af honum sem sýndi nefbrot. Vitnið kannaðist við að brotaþoli hefði upplýst um að hafa áður nefbrotnað og kvað ekki unnt að útiloka að nefbrotið væri meira en vikugamalt. Hann hefði aftur á móti trúað sögu brotaþola við komu á heilbrigðisstofnunina um að hann hefði brotnað viku fyrr, enda hefðu aðrir áverkar og útlit glóðarauga brotaþola getað samrýmst því. Sérstaklega spurður kvað vitnið ljóst að högg hefði valdið glóðarauganu en kvaðst ekki geta fullyrt að það hefði verið hnefahögg.

Niðurstaða

20

Fyrir liggur að til átaka kom milli ákærða og brotaþola á [...] 2. febrúar 2018. Af framburði vitna verður ráðið að það blæddi úr brotaþola eftir að átökunum lauk. Samkvæmt framlögðu áverkavottorði 23. mars 2018, sem unnið var úr gögnum Heilbrigðisstofnunar Vesturlands á Akranesi um komu brotaþola á slysadeild sjúkrahússins 8. febrúar sama ár, lýsti brotaþoli því að hann hefði verið kýldur í nefið viku fyrr og hefði síðan verið með slæman verk í nefi. Í vottorðinu kemur fram að við skoðun hafi komið í ljós að brotaþoli hlaut mar í kringum nefið, glóðarauga á vinstra auga og var aumur við þreifingu yfir nefbeini og nefbrjóski. Þá var tekin tölvusneiðmynd afhöfði og andlitsbeinum brotaþola sem sýndi nefbrot.

21

Hér að framan er lýst framburði brotaþola og annarra vitna við aðalmeðferð málsins í héraði og jafnframt rakið efni viðbótarskýrslna ákærða og tilgreindra vitna í Landsrétti. Í hinum áfrýjaða dómi var sakfelling ákærða reist á vitnaframburði í héraði, einkum á framburði brotaþola, sem héraðsdómur mat trúverðugan, um að ákærði hefði slegið hann tvö högg í andlitið, en einnig á framburði F um högg ákærða í höfuð brotaþola og loks á framburði lögreglumanns nr. H um að ákærði hefði á vettvangi viðurkennt að hafa slegið brotaþola. Þá er í niðurstöðum hins áfrýjaða dóms vísað til lýsingar framangreinds áverkavottorðs á áverkum brotaþola.

22

Samkvæmt framburði lögreglumanns nr. H í héraði ræddi hún við ákærða á vettvangi en sagðist ekki muna nákvæmlega hvað þá fór þeim í milli. Hún kvaðst þó muna að ákærði hefði lýst því að brotaþoli hefði öskrað á sig út af einhverjum óuppgerðum málum milli þeirra. Í skýrslunni segir hún síðan í beinu framhaldi: „Og hafi tekið hann hálstaki og þá hafi hann slegið hann.“ Svo sem hér að framan er lýst var lögreglumaðurinn við skýrslutöku í Landsrétti beðin um að útskýra hvað hún hefði átt við þegar hún tók svo til orða. Vitnið kvaðst ekki muna hvað hún hefði átt við með þessum orðum og kvaðst því ekkert geta fullyrt um það, hvað hefði komið fram hjá ákærða um það hver hefði slegið hvern. Í frumskýrslu lögreglu, sem skráð er af lögreglumanni nr. G, er í engu getið þessara orðaskipta milli lögreglumanns nr. H og ákærða á vettvangi. Þar er einungis tekið fram að ákærði hafi í samtali við lögreglumann nr. H lýst því að hann hefði verið að skoða skyrtu þegar brotaþoli hefði komið að honum og byrjað að öskra á hann, brotaþoli hefði síðan ráðist á ákærða og þá komið til átaka milli þeirra. Með hliðsjón af framangreindu og í ljósi þess að ákærði kannast ekki við að hafa í samtali við síðarnefndan lögreglumann á vettvangi játað að hafa slegið brotaþola umrætt sinn verður sönnun um sekt ákærða ekki reist á framburði lögreglumannsins í héraði að þessu leyti.

23

Svo sem áður er rakið taldi J læknir að gögn málsins og áverkar á brotaþola gætu samrýmst því að brotaþoli hefði verið sleginn í andlitið viku áður en hann leitaði til heilbrigðisstofnunarinnar. Vitnið gat þó hvorki útilokað að tölu sneiðmyndin sýndi gamalt nefbrot né að glóðarauga brotaþola hefði orsakast af annars konar höggi en hnefahöggi. Að þessu gættu og með vísan til þess að fyrir liggur að til harðvítugra átaka kom milli ákærða og brotaþola umrætt sinn verður að leggja til grundvallar að ekki sé útilokað að höggáverkar í andliti brotaþola, sem lýst er í framlögðu áverkavottorði, hafi orsakast með öðrum hætti en þeim að ákærði hafi slegið hann í andlitið.

24

Ákveðins misræmis gætir í lýsingu brotaþola um ástand sitt þegar atvik urðu og jafnframt um það hver hefði átt upptökin að átökum þeirra ákærða. Í skýrslu sinni hjá lögreglu kvaðst brotaþoli ekki hafa verið undir áhrifum áfengis eða annarra vímuefna og hélt því fram að ákærði hefði átt upptökin að átökunum. Í skýrslu sinni í héraði kvaðst hann á hinn bóginn hafa verið undir áhrifum vímuefna og með ranghugmyndir. Lýsti hann því að hann hefði verið mjög æstur, hreytt einhverju í ákærða og hrækt á hann áður en til átakanna kom en sú frásögn fær stoð í framburði vitna.

25

Lýsing brotaþola á því að ákærði hafi slegið hann í andlitið fær ákveðna stoð í framburði vitnisins F í héraði. Til þess er þó að líta að blæbrigðamunur er á atvikalýsingu vitnisins, annars vegar í frjálsri frásögn hans í upphafi skýrslutökunnar og hins vegar síðar þegar hann svarar spurningum fulltrúa ákæruvaldsins og héraðsdómara. Í upphafi lýsti vitnið látum og slagsmálum milli ákærða og brotaþola en engum hnefahöggum. Þá svaraði hann neitandi spurningu um það hvort hann hefði séð ákærða slá brotaþola. Í svörum sínum síðar í skýrslutökunni lýsti vitnið því á hinn bóginn að hann hefði séð ákærða slá til brotaþola og taldi höggið hafa farið í þann síðarnefnda og þá helst í höfuðið. Svo sem rakið er hér að framan staðfesti vitnið fyrir Landsrétti þann framburð sinn í héraði hann hefði séð ákærða slá með krepptum hnefa í átt að brotaþola en tók allt að einu fram að hann hefði ekki séð hvar höggið lenti. Samkvæmt framangreindu sá vitnið ákærða ekki veita brotaþola hnefahögg í andlitið. Við mat á sönnunargildi framburðarins verður heldur ekki litið framhjá nánum tengslum hans við brotaþola en vitnið er [...]. Hefur þetta áhrif við sönnunarmatið, einkum þegar fyrir liggur að engin önnur vitni hafa kannast við að ákærði hafi veitt brotaþola högg.

26

Aftur á móti hefur ákærði verið stöðugur í framburði sínum um að hann hafi ekki slegið brotaþola og jafnframt um þau atriði önnur sem mestu máli skipta við úrlausn máls þessa. Fær frásögn hans stuðning í framburði annarra vitna en F. Þá er ekkert annað komið fram í málinu sem dregið getur úr trúverðugleika framburðar ákærða.

27

Í ljósi alls framangreinds verður ekki talið að ákæruvaldinu hafi tekist, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að færa sönnur á að ákærði hafi gerst sekur um þá líkamsárás gegn brotaþola sem ákært er fyrir í málinu. Verður ákærði því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

28

Sakarkostnaður eins og hann var ákveðinn í hinum áfrýjaða dómi verður felldur á ríkissjóð.

29

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða sem eru ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti með hliðsjón af tímaskýrslu lögmannsins eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Sakarkostnaður eins og hann var ákveðinn í héraði greiðist úr ríkissjóði.

Áfrýjunarkostnaður málsins 741.545 krónur greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 705.405 krónur.

Dómur Héraðsdóms Vesturlands 25. október 2019

I.

Mál þetta höfðaði lögreglustjórinn á Vesturlandi með ákæru, dags. 26. júní 2018, á hendur „X, kt. [...], [...], fyrir líkamsárás föstudaginn 2. febrúar 2018, á [...], með því að hafa slegið A, kt. [...], í andlitið svo hann hlaut nefbrot, mar í kringum nefrót, glóðarauga á vinstra auga og þreifieymsli yfir nefbeini og nefbrjóski.

Telst þetta varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með síðari breytingum.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins, en til vara að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann þess að allur málskostnaður verði felldur á ríkissjóð, þar á meðal hæfileg málsvarnarlaun með hliðsjón af vinnuskýrslu verjanda.

II.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglu var föstudaginn 2. febrúar 2018 óskað eftir aðstoð lögreglu vegna slagsmála í [...]. Þegar lögreglan kom á staðinn var þar búið að aðskilja ákærða og brotaþola, A sem höfðu verið að slást þar inni. Rætt var við brotaþola sem sagði að einhverjar deilur hefðu verið á milli hans og ákærða. Hefði hann orðið reiður þegar hann sá ákærða og hreytt einhverjum ónotum í hann, en ákærði þá kýlt hann. Kvaðst brotaþoli þá hafa ráðist á ákærða, tekið í hálsmálið á peysu hans og hert að. Kemur fram í skýrslunni að áverkar hafi verið á nefi og vör brotaþola. Haft er og eftir ákærða að hann hefði verið aðskoða föt þegar brotaþoli hefði komið að honum og byrjað að öskra á hann. Hefði brotaþoli síðan ráðist á hann og átök hafist milli þeirra. Fólk hefði síðan komið þar að og skilið þá í sundur.

Hinn 8. mars 2018 mætti brotaþoli á lögreglustöðina á Akranesi og lagði fram kæru á hendur ákærða fyrir líkamsárás.

Í málinu liggur fyrir áverkavottorð brotaþola frá 23. mars 2018. Þar kemur fram að brotaþoli hafi komið á slysadeild Heilbrigðisstofnunar Vesturlands á Akranesi 8. febrúar 2018. Hafi hann tilgreint að um viku fyrir komuna hefði hann verið kýldur í nefið og verið með slæman höfuðverk síðan. Kemur í vottorðinu fram að við skoðun hefði nefið greinilega verið skakkt en brotaþoli hefði upplýst að nefið hefði brotnað áður og alltaf verið skakkt eftir það. Greinst hefði mar í kringum nefrót og glóðarauga á vinstri auga. Tekin hefði verið tölvusneiðmynd af höfði og andlitsbeinum brotaþola sem sýnt hafi nefbrot.

III.

Skýrslur ákærða og vitna fyrir dómi Ákærði kvaðst umrætt sinn hafa verið á leið í [...]o g þá gengið fram hjá brotaþola sem hefði öskrað á eftir honum. Ákærði kvaðst hins vegar hafa hunsað það og gengið áfram niður í [...]. Fljótlega eftir að þangað var komið hefði brotaþoli komið þar að og haft í frammi hótanir gagnvart honum, bróður hans, frænda og öðru fólki. Kvað ákærði ekkert vit hafa verið í því sem brotaþoli sagði. Brotaþoli hefði því næst hrækt framan í hann, en síðan náð að vefja peysunni og úlpunni utan um hálsinn á honum og hert að, þannig að hann hefði lítið vitað hvað gerðist eftir það. Kvaðst hann hafa endað sitjandi undir brotaþola, sem hefði haldið honum niðri. Sjálfur kvaðst hann hafa reynt að losa sig. Á endanum hefði brotaþoli verið dreginn ofan af honum og hann þá farið inn á salernið til að skola hrákann framan úr sér. Lýsti hann því að brotaþoli hefði komið inn á klósettið á eftir honum, en hann þá smeygt sér fram á gang aftur og beðið þar eftir að lögreglan kæmi. Kvaðst hann aðspurður ekki kannast við að hafa slegið brotaþola eða á annan hátt brugðist við árás hans. Hefði hann ekki verið í neinu líkamlegu standi til að hlaupa neinn uppi og kýla í andlitið, enda tiltölulega nýkominn úr [...], auk þess að vera kraftlítill í höndunum. Ákærði kvaðst í kjölfarið hafa farið á heilsugæsluna til að fá áverkavottorð og hefði hann þar verið hvattur til að kæra atvikið, sem hann hefði og gert. Kvaðst ákærði síðar hafa frétt að brotaþoli hefði einnig kært hann. Hann hefði síðan hitt brotaþola í ágúst sl. Hefði brotaþoli þá verið orðinn edrú og í góðum málum og hann þá ákveðið að draga kæru gegn honum til baka. Aðspurður kvaðst ákærði telja að brotaþoli hefði verið undir áhrifum vímuefna umrætt sinn.

Brotaþoli lýsti því að hann hefði nokkru áður umræddan dag séð ákærða álengdar og byrjað að hreyta einhverju í hann. Kvaðst hann hafa verið undir áhrifum amfetamíns og mjög æstur. Hann hefði svo hitt ákærða í[...]og byrjað þar að hreyta einhverjum ókvæðisorðum í hann, auk þess að hrækja framan í hann. Kvaðst hann hafa verið með ranghugmyndir á þessum tíma og fundist ákærði hafa einhvern veginn vegið að sér. Sagði hann ákærða hafa þá brugðist við með því að slá hann í andlitið og að þeir hefðu svo slegist í framhaldinu. Kvað hann höggin hafa verið tvö og hann hefði nefbrotnað við þau. Aðspurður kvaðst hann einungis hafa kært þetta til lögreglu þar sem ákærði hefði þá verið búinn að kæra hann.

Fram kom hjá vitninu B að þeir ákærði séu [...]. Kvaðst hann ekki hafa séð upptök átakanna en séð ákærða og brotaþola í átökum og síðan brotaþola taka ákærða hálstaki. Kvaðst hann muna eftir því að blætt hefði úr nefi brotaþola. Aðspurður kvaðst hann einnig hafa séð brotaþola henda eða sparka ákærða niður stiga við klósettin í búðinni.

Vitnið C kvaðst minnast þess að ákærði hefði komið fyrst inn í búðina en brotaþoli stuttu síðar. Hún hefði svo heyrt rosaleg öskur inni í búð, stokkið til og þegar hún hefði komið að hefði ákærði legið á gólfinu. Hefði brotaþoli verið með tak á peysu hans og hert verulega að hálsinum. Henni hefði fundist þetta vera lífshótandi aðstæður fyrir ákærða og hún því reynt að berja í hendur brotaþola til að fá hann til að sleppa takinu. Aðspurð kvaðst hún hafa séð blóð á brotaþola og að blóð hefði verið úti um allt þar sem þeir hefðu verið að slást.

Vitnið D kvaðst ekki hafa séð upptök átakanna en komið að þegar brotaþoli hélt í hettupeysu ákærða og þrengdi að hálsi hans. Hann hefði ásamt öðrum á staðnum skilið þá að. Lýsti hann því að erfitt hefði verið að losa brotaþola af ákærða þar sem brotaþoli hefði verið mjög æstur og neitað að sleppa takinu á ákærða. Kvað hann brotaþola hafa verið blóðugan í framan en hann hefði þó ekki getað séð hvaðan blóðið kom.

E kvaðst hafa séð brotaþola umrætt sinn hrækja yfir fataslá í búðinni á ákærða. Brotaþoli hefði síðan gengið að ákærða, gripið um hálsinn á honum en síðan sleppt honum og bakkað. Hann hefði því næst tekið hálfgert tilhlaup og nánast stokkið á ákærða þannig að þeir hefðu báðir skollið í gólfið. Þeir hefðu báðir verið blóðugir í framan en vitnið kvaðst ekki hafa tekið eftir því að annar hvor þeirra hefði veitt hinum högg. Tók vitnið sérstaklega fram að brotaþoli hefði verið mjög ör og örugglega undir áhrifum einhverra efna.

F, [...], kvaðst hafa séð brotaþola ganga alveg upp að ákærða og garga eitthvað á hann. Brotaþoli hefði síðan snúið sér frá ákærða og ákærði þá ætt aftan að honum og slegið til hans. Hann hefði ekki séð nákvæmlega hvar höggið lenti, en það hefði þó lent á höfði brotaþola. Kvaðst vitnið hafa séð blæða úr nefi brotaþola eftir átökin en vissi ekki hvenær byrjað hefði að blæða.

Fram kom hjá G lögreglumanni að búið hefði verið að skilja brotaþola og ákærða að þegar hann kom á vettvang. Kvað hann brotaþola hafa sagst hafa hrækt framan í ákærða, en að ákærði hefði þá slegið hann á móti og brotaþoli þá tekið ákærða hálstaki. Kvaðst vitnið hafa séð að blætt hefði úr brotaþola, líklega bæði úr munni og nefi.

Lögreglumaðurinn H kvaðst hafa komið á vettvang í kjölfar átakanna og haft þar tal af ákærða. Kvað hún ákærða hafa lýst atvikum svo að brotaþoli hefði byrjað að öskra á hann og tekið hann hálstaki, en hann þá á móti slegið brotaþola. Spurð um áverka á ákærða eða brotaþola kvaðst hún ekki hafa séð brotaþola þar sem hann hefði verið að rjúka út þegar lögreglan kom á staðinn, en ákærði hefði hins vegar verið með hrufl á hálsi. Kom og fram hjá vitninu að hinn lögreglumaðurinn hefði haft tal af brotaþola á vettvangi.

I læknir skýrði nánar og staðfesti áverkavottorð brotaþola.

IV.

Niðurstaða

Eins og áður er fram komið hefur ákærði neitað sök, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi, og lýst atvikum á þann veg að einungis hafi verið um að ræða ertingu og síðan árás brotaþola á sig. Hefur brotaþoli og viðurkennt að hann hafi átt upptökin að umræddum átökum við ákærða með því að hrækja framan í hann og hreyta í hann einhverjum ókvæðisorðum. Þegar hins vegar er litið til trúverðugs framburðar brotaþola um að ákærði hafi í kjölfar þessa slegið brotaþola tvö högg í andlitið, vitnisburðar F um högg ákærða í höfuð brotaþola, framburðar lögreglumanns um að ákærði hafi á vettvangi viðurkennt að hafa slegið brotaþola og framburðar vitna um að blætt hafi úr nefi brotaþola eftir átökin telur dómurinn sönnun fram komna um að ákærði hafi í greint sinn slegið brotaþola í andlitið. Þegar einnig er litið til áverkavottorðs læknis um þá áverka, þar á meðal nefbrot, sem greindust á nefsvæði brotaþola við skoðun sex dögum síðar, verður og að telja að tilgreindir áverkar hafi hlotist af árás ákærða í greint sinn, enda ekkert sem bendir til þess að þeir hafi getað hlotist með öðrum hætti. Verður ákærði samkvæmt því sakfelldur í samræmi við ákæru fyrir brot gegn 218. gr. almennra hegningarlaga.

Með hliðsjón af því sem áður hefur verið rakið verður við ákvörðun refsingar ákærða lagt til grundvallar að brotaþoli hafi átt upptökin að umræddum átökum með ertingum í garð ákærða og refsing ákærða því ákveðin með hliðsjón af ákv. 3. mgr. 218. gr. c. Að því gættu, og þar sem ákærði er með hreint sakavottorð, þykir refsing hans hæfilega ákveðin 30 daga fangelsi, en rétt þykir að fresta fullnustu refsingarinnar og að hún falli niður að tveimur árum liðnum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði greiði allan kostnað málsins, þar með talda málsvarnarþóknun og ferðakostnað skipaðs verjanda síns, að meðtöldum virðisaukaskatti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Á-kk-nf M-kk-nf dómstjóri kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 30 daga, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins að telja haldi ákærði almennt skilorð skv. 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 420.000 króna málvarnarþóknun og 49.500 króna ferðakostnað verjanda. Ákærði greiði og 10.975 krónur vegna útlagðs sakarkostnaðar.