293/2020

Útdráttur

Þrotabú V ehf. krafðist riftunar á 35 greiðslum hins gjaldþrota félags á skuld þess við H, samtals að fjárhæð 118.386.979 krónur, sem fóru fram með því að fella niður kröfur félagsins á hendur þriðja manni og samsvarandi lækkun á skuld V ehf. við H. Í héraðsdómi kom fram að H hefði fallist á að skila kröfu að fjárhæð 66.751.000 krónur í samræmi við kröfugerð þrotabúsins og var ekki dæmt um þá kröfu. Að öðru leyti var fallist á riftun greiðslna á skuld félagsins við H, samtals að fjárhæð 51.815.979 krónur, og að henni bæri að skila kröfum sem notaðar höfðu verið í því skyni. H áfrýjaði dóminum og krafðist sýknu en þrotabúið lét málið ekki til sín taka fyrir Landsrétti. Var því litið svo á að þrotabúið krefðist staðfestingar héraðsdóms án leiðréttingar hvað varðar skil á kröfu að fjárhæð 66.751.000 krónur. Í dómi Landsréttar var talið að sýnt hefði verið fram á að 29 af fyrrgreindum kröfum sem til úrlausnar voru, samtals að fjárhæð 39.363.462 krónur, hefðu verið notaðar til að greiða skuld félagsins við H. Hefðu greiðslurnar verið inntar af hendi með óvenjulegum greiðslueyri í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 og talið að skilyrðum ákvæðisins væri fullnægt til að fallast mætti á riftun þeirra. Þá var fallist á að H bæri á grundvelli 144. gr. sömu laga að skila kröfunum þannig að þær gengju til baka. Að öðru leyti var H sýknuð af kröfum þrotabúsins.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 11. maí 2020. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 16. apríl 2020 í málinu nr. E673/2019.

2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi en til vara að hún verði sýknuð af öllum kröfum stefnda. Til þrautavara krefst áfrýjandi þess að kröfur stefnda verði stórlega lækkaðar. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi hefur ekki tekið til varna fyrir Landsrétti. Samkvæmt 3. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ber að líta svo á að hann krefjist staðfestingar héraðsdóms.

4 Áfrýjanda var með bréfi Landsréttar 25. júní 2020 veittur frestur til að ljúka gagnaöflun í málinu. Með vísan til fyrrgreinds lagaákvæðis er kveðinn upp dómur í málinu á grundvelli fyrirliggjandi gagna og án munnlegs málflutnings. Áfrýjandi skilaði sókn í málinu eftir að fyrir lá að stefndi hugðist ekki taka til varna. Þar krafðist áfrýjandi heimvísunar málsins til löglegrar meðferðar auk þess sem hann áréttaði framangreindar kröfur sínar. Krafa um ómerkingu héraðsdóms og heimvísun málsins kom hvorki fram í áfrýjunarstefnu né í greinargerð áfrýjanda, sbr. dlið 1. mgr. 155. gr. og alið 2. mgr. 156. gr. laga nr. 91/1991. Ekki kemur til álita að dæma á þann veg nema rétturinn telji einhverja annmarka á meðferð málsins í héraði eða úrlausn héraðsdóms leiða til þeirrar niðurstöðu án kröfu.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Bú einkahlutafélagsins Víðis var tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 13. júní 2018. Frestdagur við skiptin var 12. sama mánaðar, sbr. 1. mgr. 2. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Stjórn félagsins skipuðu áfrýjandi, H-kvk-nf G-kvk-nf, en hún var stjórnarformaður, framkvæmdastjóri, eigandi og prókúruhafi félagsins, og eiginmaður hennar, E-kk-nf S-kk-nf, varamaður í stjórn þess.

6 Með bréfi 21. nóvember 2018 lýsti skiptastjóri þrotabúsins yfir riftun og krafðist endurgreiðslu á tilteknum greiðslum Víðis ehf. til áfrýjanda, sem hefðu átt sér stað frá 31. desember 2017 til 31. maí 2018, samtals að fjárhæð 123.130.395 krónur. Fram kom að riftunin væri reist á XX. kafla laga nr. 21/1991, einkum 134. og 141. gr. laganna. Nánar tiltekið laut yfirlýsingin annars vegar að nokkrum greiðslum, sem tekið var fram að hefðu verið launa og orlofsgreiðslur til áfrýjanda, en væru að mati skiptastjóra ótilhlýðilegar ráðstafanir í skilningi 141. gr. laga nr. 21/1991. Hins vegar laut hún að 35 færslum í bókhaldi félagsins frá 31. desember 2017 til 31. maí 2018 sem lækkuðu skuld félagsins við áfrýjanda úr 153.900.375 krónum í 35.513.396 krónur eða um samtals 118.386.979 krónur. Í riftunarbréfinu var því haldið fram að um væri að ræða innborgun á skuld félagsins við áfrýjanda með óvenjulegum greiðslueyri sem væri riftanleg á grundvelli 134. gr. og 141. gr. laga nr. 21/1991.

7 Stefndi höfðaði mál þetta 9. febrúar 2019. Dómkröfur hans lutu í fyrsta lagi að því að greiðslum til áfrýjanda, samtals að fjárhæð 3.993.923 krónur, sem áttu sér stað 2. janúar til 7. júní 2018, yrði rift. Í öðru lagi var þess krafist að áfrýjandi greiddi stefnda sömu fjárhæð með nánar tilgreindum dráttarvöxtum. Riftunarkrafan var reist á 141. gr. og fjárkrafan á 3. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Í þriðja lagi krafðist stefndi riftunar á greiðslum hins gjaldþrota félags á skuld þess við áfrýjanda, samtals að fjárhæð 118.386.979 krónur, sem fóru fram með nánar tilgreindum færslum í bókhaldi félagsins á tímabilinu 31. desember 2017 til og með 31. maí 2018. Krafan var aðallega reist á 134. gr. laga nr. 21/1991 en til vara á 141. gr. sömu laga. Í tengslum við þá kröfu krafðist stefndi þess í fjórða lagi að áfrýjanda yrði aðallega gert að skila kröfum á hendur þriðja manni, sem höfðu verið færðar á viðskiptareikning áfrýjanda á framangreindu tímabili eins og lýst var í þriðja kröfulið, þannig að færslurnar gengju til baka. Til vara krafðist stefndi þess að áfrýjandi greiddi sér 118.386.979 krónur með nánar tilgreindum dráttarvöxtum. Krafan um að áfrýjandi skilaði kröfunum var reist á 144. gr. laga nr. 21/1991 en fjárkrafan á 1. mgr. 142. gr. laganna eða eftir atvikum á 3. mgr. sömu greinar.

8 Fyrir héraðsdómi krafðist áfrýjandi þess aðallega að öllum kröfum stefnda yrði vísað frá dómi, til vara krafðist hún sýknu af sömu kröfum en að því frágengnu að fjárkröfur yrðu lækkaðar. Frávísunarkrafa áfrýjanda var reist á því að málatilbúnaður stefnda væri vanreifaður, sbr. einkum d og elið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, eins og nánar er rakið í greinargerð áfrýjanda í héraði. Með úrskurði héraðsdóms 25. september 2019 var frávísunarkröfu áfrýjanda hafnað. Héraðsdómari færði munnlega rök fyrir niðurstöðu sinni í samræmi við heimild í 3. mgr. 112. gr. laga nr. 91/1991.

9 Með hinum áfrýjaða dómi var áfrýjandi sýknuð af fyrstu og annarri kröfu stefnda. Eins og rakið hefur verið er þriðja og fjórða krafa stefnda reist á öðrum grunni. Lúta þær að nánar tilgreindum færslum í bókhaldi hins gjaldþrota félags á áðurgreindu tímabili. Um er að ræða 35 færslur þar sem stefndi kveður kröfur félagsins á hendur þriðja manni hafa verið notaðar til að greiða niður skuld félagsins við áfrýjanda. Með því hafi skuldin lækkað um 118.386.979 krónur, úr 153.900.375 krónur í 35.513.396 krónur. Í héraðsdómi var fallist á að framangreindar ráðstafanir hefðu falið í sér greiðslu skuldar við áfrýjanda með óvenjulegum greiðslueyri í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 auk þess sem þær voru taldar ótilhlýðilegar, sbr. 141. gr. sömu laga. Meira en helmingur framangreindrar niðurgreiðslu átti rætur að rekja til kröfu hins gjaldþrota félags á hendur einkahlutafélaginu Maia að fjárhæð 66.571.000 krónur. Í greinargerð áfrýjanda í héraði lýsti hún því yfir að hún féllist á að skila framangreindri kröfu. Öðrum kröfum gæti áfrýjandi hins vegar ekki skilað þar sem þær væru ekki lengur til. Héraðsdómur féllst á þriðju og fjórðu kröfu stefnda um riftun og skil á kröfum samtals að fjárhæð 51.815.979 krónur en þá hafði framangreind krafa á hendur Maia ehf. verið dregin frá.

10 Ýmis gögn um hinar umdeildu færslur í bókhaldi hins gjaldþrota félags voru lögð fram undir rekstri málsins í héraði. Enn fremur samantekt J-kk-ef U-kk-ef, löggilts endurskoðanda hjá Ernst & Young ehf., 31. ágúst 2018 um bókhald félagsins 1. janúar 2016 til 13. júní 2018. Í samantektinni kemur fram að hún sé reist á grunnskoðun á bókhaldinu að beiðni skiptastjóra þar sem markmiðið var að kanna hvort einhver viðskipti hefðu farið fram á tímabilinu sem gætu talist óvenjuleg og hvort „viðskipti gefi til kynna að um sé að ræða riftanlega og/eða saknæma gerninga“. Þar er meðal annars gerð grein fyrir öllum þeim færslum á viðskiptamannareikningi áfrýjanda hjá félaginu sem þriðja og fjórða krafa stefnda lýtur að. Auk þessara gagna voru lögð fyrir héraðsdóm ýmis gögn um fjárhagsstöðu félagsins áður en það var tekið til gjaldþrotaskipta sem og gögn er urðu til í tengslum við skiptin. Eins og fram kemur í héraðsdómi gáfu sex vitni skýrslu við aðalmeðferð málsins í héraði.

11 Áfrýjandi hefur auk framangreindra gagna lagt fram ýmis ný skjöl fyrir Landsrétt, nánar tiltekið kaupsamning um fasteign áfrýjanda að Hrólfsskálavör 2, Seltjarnarnesi, afrit af frétt um málaferli á hendur Ernst & Young ehf., skýrslu J-kk-ef S-kk-ef T-kk-ef 29. apríl 2020 um viðræður um sölu á eignum Víðis ehf. á árunum 2017 og 2018 og áhrif á gjaldfærni félagsins hefði sala gengið eftir og millifærslukvittanir áfrýjanda yfir á reikning í eigu Víðis ehf.

Niðurstaða

12 Þar sem stefndi hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti sætir niðurstaða héraðsdóms um að sýkna áfrýjanda af fyrstu og annarri kröfu stefnda í héraði ekki endurskoðun hér fyrir dómi.

13 Eins og rakið hefur verið samþykkti áfrýjandi undir rekstri málsins í héraði að skila kröfu á hendur Maia ehf. að fjárhæð 66.571.000 krónur. Af gögnum málsins verður hvorki ráðið að stefndi hafi í kjölfarið fallið frá því að krefjast riftunar á ráðstöfun sem laut að framangreindri kröfu né að hann hafi fellt niður dómkröfu sína um að fjárkröfunni yrði aðallega skilað en til vara að áfrýjanda yrði gert að greiða stefnda sömu fjárhæð á grundvelli 1. mgr. 143. gr. laga nr. 21/1991. Dómur hefði því átt að ganga um kröfuna samkvæmt 1. mgr. 98. gr. laga nr. 91/1991 enda hafði ekki tekist sátt um hana. Stefndi lét áfrýjun málsins aftur á móti ekki til sín taka og ber því að líta svo á að hann krefjist staðfestingar héraðsdóms, sbr. 3. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991, án leiðréttingar að þessu leyti. Þrátt fyrir framangreindan annmarka á úrlausn héraðsdóms er í þessu ljósi ekki efni til þess að ómerkja héraðsdóminn. Ekki liggur heldur fyrir að aðrir annmarkar séu á meðferð málsins eða hinum áfrýjaða dómi þannig að rök séu til að ómerkja hann án kröfu.

14 Frávísunarkrafa áfrýjanda á þriðju og fjórðu kröfu stefnda er reist á sömu röksemdum og í héraði um að málsástæður stefnda séu vanreifaðar. Um það vísar áfrýjandi einkum til þess að ekki hafi verið gerð viðhlítandi grein fyrir þeim kröfum sem stefndi kveður að hafi verið notaðar til lækkunar á skuld hins gjaldþrota félags við áfrýjanda. Heldur áfrýjandi því raunar fram að sumar þeirra hafi verið gerðar upp fyrir löngu og í flestum tilvikum hafi þær verið miklum mun lægri en stefndi gengur út frá.

15 Í stefnu í héraði er gerð grein fyrir því að hið gjaldþrota félag hafi samkvæmt bókhaldi þess verið í skuld við áfrýjanda. Sú skuld hafi lækkað á viðskiptamannareikningi áfrýjanda í bókhaldi félagsins úr 153.900.375 krónum í 35.513.396 krónur á tímabilinu frá 31. desember 2017 til 31. maí 2018. Heldur stefndi því fram að til að greiða skuldina hafi verið notaðar kröfur félagsins á hendur þriðja aðila samtals að fjárhæð 118.386.979 krónur. Í stefnu er gerð grein fyrir einstökum færslum í bókhaldi félagsins sem nýttar voru í þessu skyni. Þar er jafnframt gerð grein fyrir því á hvaða lagagrunni farið er fram á riftun þeirra greiðslna og að áfrýjandi skili kröfunum til stefnda eða greiði stefnda fjármuni sem þeim nemur. Undir rekstri málsins í héraði lagði stefndi enn fremur fram hreyfingalista viðskiptamanna úr bókhaldi félagsins er lúta að þorra þeirra krafna sem um ræðir. Stefna á hendur áfrýjanda í héraði uppfyllti samkvæmt framansögðu skilyrði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Því ber að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms um að hafna kröfu áfrýjanda um að vísa þriðju og fjórðu kröfu stefnda frá héraðsdómi á grundvelli vanreifunar.

16 Samkvæmt 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 má við gjaldþrotaskipti krefjast riftunar á greiðslu skuldar þrotamanns, sem hefur átt sér stað á síðustu sex mánuðum fyrir frestdag, ef greitt var með óvenjulegum greiðslueyri, fyrr en eðlilegt var eða greidd var fjárhæð sem hefur skert greiðslugetu þrotamannsins verulega, nema greiðslan hafi virst venjuleg eftir atvikum. Reglan er hlutlæg og þarf hvorki að sýna fram á að þrotamaður hafi verið ógjaldfær þegar skuldin var greidd með þeim hætti sem lýst er í ákvæðinu, né að kröfuhafi, sem fékk efndir kröfu sinnar með greiðslunni, hafi mátt gera sér grein fyrir að greiðslugeta þrotamanns væri skert.

17 Áfrýjandi var framkvæmdastjóri félagsins, stjórnarformaður þess og eigandi og bar ábyrgð á því að bókhald þess væri fært í samræmi við lög og venjur, sbr. 3. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög og 5. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald, sbr. II. kafla þeirra laga. Ekki er efni til annars en að líta svo á að gögn úr bókhaldi félagsins um skuldastöðu þess gagnvart áfrýjanda á hverjum tíma séu rétt. Framlögð gögn bera jafnframt með sér að lækkun skuldastöðunnar hafi í flestum tilvikum átt rætur að rekja til þess að nánar tilgreindar kröfur félagsins á hendur ýmsum aðilum, er virðast tengjast áfrýjanda eða félaginu sjálfu, voru felldar niður á viðskiptamannareikningum þeirra hjá félaginu og færðar til lækkunar á skuld þess við áfrýjanda. Líta verður svo á að skuld félagsins við áfrýjanda hafi í þeim tilvikum verið greidd með óvenjulegum greiðslueyri. Fyrir liggur að þessar færslur áttu sér stað á tímabilinu 31. desember 2017 til 31. maí 2018. Umræddar greiðslur inn á skuld félagsins við áfrýjanda fóru því fram innan við sex mánuði fyrir frestdag 12. júní 2018. Þá geta þær ekki talist venjulegar eftir atvikum. Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið er fullnægt skilyrðum 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 til að rifta megi þeim greiðslum sem þetta á við og vikið verður nánar að í næstu tveimur málsgreinum.

18 Áfrýjandi hefur mótmælt því sérstaklega að S-kk-nf S-kk-nf hafi skuldað stefnda fjármuni eins og stefndi byggi dómkröfur sínar á heldur telur hún að félagið hafi skuldað honum peninga. Í málinu liggja fyrir hreyfingalistar viðskiptamannsins úr bókhaldi hins gjaldþrota félags fyrir þrjú tímabil, frá ársbyrjun 2018 til loka febrúar það ár, frá byrjun mars til loka apríl sama ár og frá byrjun maí á því ári til loka sama mánaðar. Hreyfingalistinn frá ársbyrjun til loka febrúar 2018 ber með sér að viðskiptamaðurinn hafi verið í 7.380.997 króna skuld við félagið í upphafi tímabilsins en með nokkrum fjölda úttekta samkvæmt kassakvittunum hafi hún verið komin í 7.643.088 krónur í lok febrúar 2018. Upphafsstaða hreyfingalista viðskiptamannsins í byrjun mars 2018 var 0 krónur en með kassakvittunum hækkaði skuld viðskiptamannsins með sama hætti og áður og nam hún 186.549 krónum í lok apríl 2018. Í byrjun maí sama ár var skuldastaða viðskiptamannsins aftur komin í 0 krónur en skuld hans hækkaði í 91.671 krónu í lok mánaðarins með sama hætti og fyrr. Í málinu liggur enn fremur fyrir að samkvæmt viðskiptamannareikningi áfrýjanda lækkaði skuld félagsins við hana um sömu fjárhæðir 28. febrúar, 30. apríl og 31. maí 2018 þar sem vísað var til skulda fyrrgreinds viðskiptamanns við félagið. Kröfugerð stefnda um riftun greiðslu með þeim færslum fær samkvæmt framansögðu stoð í gögnum úr bókhaldi félagsins sem áfrýjandi hefur ekki hnekkt. Ber að fallast á þann hluta kröfugerðarinnar.

19 Áfrýjandi hefur ekki mótmælt sérstaklega ráðstöfun í bókhaldi hins gjaldþrota félags á kröfum þess á hendur eftirtöldum viðskiptamönnum eða stöðu þeirra krafna á umræddum tíma: M-kk-þgf E-kk-þgf 31. desember 2017 og 28. febrúar 2018, S-kk-þgf G-kk-þgf E-kk-þgf 31. desember 2017, 28. febrúar, 30. apríl og 31. maí 2018, G-kk-þgf H-kk-þgf 28. febrúar 2018, G-kk-þgf J-kk-þgf 28. febrúar 2018, L-kk-þgf Í-kk-þgf 28. febrúar 2018, A-kk-þgf J-kk-þgf 28. febrúar 2018, K-kvk-þgf G-kvk-þgf 28. febrúar 2018, K-kk-þgf G-kk-þgf 28. febrúar 2018, D-kk-þgf M-kk-þgf 28. febrúar 2018, M-kk-þgf S-kk-þgf 28. febrúar 2018, E-kk-þgf V-kk-þgf E-kk-þgf 28. febrúar, 30. apríl og 31. maí 2018, Y-x-x M. E-x-x 28. febrúar, 30. apríl og 31. maí 2018, Á-kvk-þgf B-kvk-þgf B-kvk-þgf 28. febrúar, 30. apríl og 31. maí 2018, og Þ-kvk-þgf E-kvk-þgf 28. febrúar, 30. apríl og 31. maí 2018. Andmæli áfrýjanda við skuld þessara viðskiptamanna við hið gjaldþrota félag eru almenn og fá ekki stoð í þeim bókhaldsgögnum sem fyrir liggja. Ráðstöfun á kröfum á hendur umræddum viðskiptamönnum var hagað með sama hætti í bókhaldi félagsins og lýst hefur verið varðandi kröfu á hendur S-kk-þgf S-kk-þgf. Kröfugerð stefnda um riftun greiðslna með framangreindum færslum fær stoð í framlögðum gögnum úr bókhaldi félagsins sem áfrýjandi hefur ekki hnekkt. Því ber að fallast á riftunarkröfu stefnda sem byggist á þessum ráðstöfunum.

20 Eins og rakið hefur verið er kröfugerð stefnda á því reist að kröfur félagsins á hendur þriðja aðila hafi verið notaðar til að greiða skuld félagsins við áfrýjanda. Því séu greiðslurnar riftanlegar samkvæmt 1. mgr. 134. gr. eða 141. gr. laga nr. 21/1991. Framlögð gögn úr bókhaldi félagsins bera þó skýrt með sér að þrjár færslur, sem lækkuðu framangreinda skuld við áfrýjanda og stefndi krefst að verði rift, hafi verið vegna úttekta áfrýjanda sjálfrar samkvæmt kassakvittunum. Um er að ræða færslur 28. febrúar 2018 að fjárhæð 190.178 krónur, 30. apríl 2018 að fjárhæð 233.417 krónur og 31. maí 2018 að fjárhæð 74.290 krónur. Við gjaldþrot gilda fyrirmæli 100. gr. laga nr. 21/1991 um greiðslu skuldar með skuldajöfnuði. Þau fyrirmæli eiga við um framangreindar færslur enda er aðalkrafa og gagnkrafa á sömu hendi og hafa kröfurnar orðið til fyrir þau tímamörk sem þar er kveðið á um. Af 136. gr. sömu laga leiðir að greiðslu verður ekki rift hafi skilyrðum skuldajafnaðar samkvæmt 100. gr. laganna verið fullnægt. Ekki er því unnt að rifta þessum ráðstöfunum með þeim rökum sem stefndi reisir málatilbúnað sinn á og ber því að hafna þeim hluta kröfugerðar hans í héraði.

21 Stefndi krefst enn fremur riftunar á greiðslu skuldar hins gjaldþrota félags við áfrýjanda 31. desember 2017 að fjárhæð 1.333.165 krónur. Í dómkröfum stefnda, sem byggjast á viðskiptamannareikningi áfrýjanda, segir um þessa færslu: „VISA 9459 yfirtekið af H-kvk-þgf.“ Hvorki við þingfestingu málsins né undir rekstri þess í héraði lagði stefndi fram önnur gögn úr bókhaldi félagsins um þessa færslu. Ekki hefur verið úr því bætt fyrir Landsrétti. Í skýrslu sem skiptastjóri tók af áfrýjanda 23. ágúst 2018 var færslan skýrð með eftirfarandi hætti: „Örugglega visa reikningur sem H-kvk-nf hefur þurft að borga. Skuld H-kvk-ef við visa.“ Eins og málið liggur fyrir hefur ekki verið upplýst með viðhlítandi hætti að færslan sé til marks um að skuld félagsins við áfrýjanda hafi verið greidd með kröfu sem félagið hafi átt á hendur þriðja aðila þannig að skilyrðum 1. mgr. 134. gr. eða 141. gr. laga nr. 21/1991 sé fullnægt. Því ber einnig að hafna þessum hluta riftunarkröfu stefnda.

22 Að lokum krefst stefndi riftunar á greiðslu skuldar félagsins við áfrýjanda 31. desember 2017 að fjárhæð 10.621.467 krónur. Í dómkröfum stefnda, sbr. viðskiptamannareikningi áfrýjanda, segir um þessa færslu: „Leiðr. vörukaup.“ Hvorki við þingfestingu málsins né undir rekstri þess í héraði voru lögð fram önnur gögn úr bókhaldi félagsins um þessa færslu. Þá hefur ekki verið úr því bætt fyrir Landsrétti. Í framangreindri skýrslu 23. ágúst 2018 er færslan skýrð með þessum orðum: „Örugglega vörukaup þeirra hjóna H-kvk-ef og E-kk-ef og sona þeirra.“ Í greinargerð áfrýjanda í héraði mótmælti hún því sérstaklega að fallast ætti á riftun greiðslu skuldar á þessum grunni enda hafi engin gögn verið lögð fram um kröfuliðinn. Eins og málið liggur fyrir verður að fallast á að stefndi hafi ekki upplýst með viðhlítandi hætti að umrædd ráðstöfun sé til marks um að skuld félagsins við áfrýjanda hafi verið greidd með kröfu sem félagið hafi átt á hendur þriðja aðila þannig að skilyrðum 1. mgr. 134. gr. eða 141. gr. laga nr. 21/1991 sé fullnægt. Þessum hluta riftunarkröfu stefnda verður því einnig hafnað.

23 Samkvæmt framansögðu verður fallist á kröfu stefnda um riftun greiðslna hins gjaldþrota félags, samtals að fjárhæð 39.363.462 krónur, með kröfum á hendur þriðja aðila inn á skuld áfrýjanda, eins og í dómsorði greinir. Að öðru leyti ber að sýkna áfrýjanda af kröfu stefnda um riftun greiðslna.

24 Stefndi reisir aðalkröfu sína um að áfrýjandi skili þeim kröfum á hendur þriðja aðila, sem notaðar voru til að greiða skuld hins gjaldþrota félags við áfrýjanda, á 144. gr. laga nr. 21/1991. Ákvæðið er í XX. kafla laganna sem fjallar um riftun ráðstafana þrotamanns og fleira. Þar segir að ef annar hvor aðila krefst þess skuli skila greiðslum í þeim mæli sem þær eru enn til, enda verði það gert án óhæfilegrar rýrnunar verðmæta. Þá segir þar að jafna skuli greiðslur eftir því sem þarf með peningagreiðslum. Reglan veitir stefnda heimild til að fara fram á að áfrýjandi skili sér greiðslum, sem notaðar voru til að greiða skuld áfrýjanda, og fallist hefur verið á að séu riftanlegar ráðstafanir samkvæmt 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Áfrýjandi hefur ekki lagt fram nein gögn til staðfestingar á fullyrðingu sinni um að kröfurnar séu ekki lengur til. Ber því að fallast á kröfugerð stefnda í héraði að þessu leyti.

25 Í ljósi framangreindrar niðurstöðu og eins málið liggur fyrir þykir rétt að málskostnaður falli niður á báðum dómstigum.

Dómsorð:

Rift er greiðslum hins gjaldþrota félags, Víðis ehf., á skuld við áfrýjanda, H-kvk-þf G-kvk-þf, samtals að fjárhæð 39.363.462 krónur, sem fram fóru með færslum í bókhaldi félagsins á tímabilinu 31. desember 2017 til og með 31. maí 2018 með eftirtöldum hætti og skal áfrýjandi skila þeim þannig að færslurnar gangi til baka:

31.12.2017

M-kk-nf E-kk-nf yfirtekið af H-kvk-þgf

22.172.329 kr.

31.12.2017

S-kk-nf G-kk-nf E-x-x. yfirtekið af H-kvk-þgf 663.853 kr.

28.2.2018

G-kk-nf H-kk-nf

1.400.322 kr.

28.2.2018

G-kk-nf J-kk-nf

1.032.464 kr.

28.2.2018

L-kk-nf Í-kk-nf

732.945 kr.

28.2.2018

E-kk-nf J-kk-nf

905.932 kr.

28.2.2018

K-kvk-nf G-kvk-nf

324.748 kr.

28.2.2018

K-kk-nf G-kk-nf

84.985 kr.

28.2.2018

D-kk-nf M-kk-nf

14.802 kr.

28.2.2018

M-kk-nf S-kk-nf

880.495 kr.

28.2.2018

S-kk-nf S-kk-nf

7.643.088 kr.

28.2.2018

M-kk-nf E-kk-nf

115.129 kr.

28.2.2018

E-kk-nf V-kk-nf E-kk-nf

204.013 kr.

28.2.2018

Y-x-x M. E-kk-nf

392.802 kr.

28.2.2018

Á-kvk-nf B-kvk-nf B-kvk-nf

103.640 kr.

28.2.2018

S-kk-nf G-kk-nf E-kk-nf

400.676 kr.

28.2.2018

Þ-kvk-nf E-kvk-nf

133.374 kr.

30.4.2018

S-kk-nf S-kk-nf

186.549 kr.

30.4.2018

E-kk-nf V-kk-nf E-kk-nf

234.626 kr.

30.4.2018

Y-x-x M. E-kk-nf

470.339 kr.

30.4.2018

Á-kvk-nf B-kvk-nf B-kvk-nf

219.356 kr.

30.4.2018

S-kk-nf G-kk-nf E-kk-nf

277.371 kr.

30.4.2018

Þ-kvk-nf E-kvk-nf

70.000 kr.

31.5.2018

S-kk-nf S-kk-nf

91.671 kr.

31.5.2018

E-kk-nf V-kk-nf E-kk-nf

130.783 kr.

31.5.2018

Y-x-x M. E-kk-nf

223.252 kr.

31.5.2018

Á-kvk-nf B-kvk-nf B-kvk-nf

112.699 kr.

31.5.2018

S-kk-nf G-kk-nf E-kk-nf

92.532 kr.

31.5.2018

Þ-kvk-nf E-kvk-nf

48.687 kr.

Áfrýjandi er sýkn af öðrum kröfum stefnda.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað er staðfest. Málskostnaður fellur niður fyrir Landsrétti.