157/2018

Útdráttur

A höfðaði mál gegn Í til að fá felldan úr gildi úrskurð Úrskurðarnefndar um sanngirnisbætur, auk þess sem hún gerði kröfu um dráttarvexti á slíkar bætur og málskostnað. Í úrskurði sínum vísaði Landsréttur til þess að kröfur A fyrir héraðsdómi hefðu verið settar fram á þann hátt að ekki hefði verið krafist greiðslu á tilteknum höfuðstól auk dráttarvaxta, heldur hefði einungis verið sett fram krafa um greiðslu dráttarvaxta af höfuðstólnum, eins og hann hefði verið á hverjum tíma, að frádregnum innborgunum. Slík kröfugerð hefði óhjákvæmilega í för með sér að A fengi einungis lítinn hluta dráttarvaxtanna greiddan ef dómur félli í samræmi við dómkröfur hennar. Dómkröfur A væru þannig ekki til þess fallnar að skila henni þeim árangri sem málatilbúnaður hennar lyti að. Því væri slíkt ósamræmi milli kröfugerðar hennar og málsástæðna að óhjákvæmilegt væri að vísa málinu í heild frá héraðsdómi með vísan til eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þá var fundið að því að í héraðsdómi hefði ekki verið tekin afstaða til krafna aðila um málskostnað, gjafsóknarþóknun lögmanns A var ekki ákveðin og ekki var tilgreint í dómsorði við hvaða lagaákvæði dæmdir dráttarvextir styddust.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Aðaláfrýjandi skaut málinu til Landsréttar með áfrýjunarstefnu 5. febrúar 2018. Hann krefst þess að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og breytt á þá lund að hann verði sýknaður af kröfum gagnáfrýjanda og að gagnáfrýjanda verði gert að greiða aðaláfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti. 2 Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 23. apríl 2018. Hún krefst þess að aðallega að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og breytt á þá leið að kröfur hennar í héraði verði teknar til greina en þó að frádreginni síðari innborgun aðaláfrýjanda 8. janúar 2018 að fjárhæð 629.317 krónur. Til vara krefst hún staðfestingar héraðsdóms. Þá krefst gagnáfrýjandi málskostnaðar úr hendi aðaláfrýjanda í héraði og fyrir Landsrétti eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Niðurstaða

3 Málatilbúnaður gagnáfrýjanda, eins og hann er settur fram í stefnu til héraðsdóms og málflutningsskjölum fyrir Landsrétti, miðar að því að gagnáfrýjandi fái úr hendi aðaláfrýjanda greidda dráttarvexti til viðbótar þeim sanngirnisbótum sem aðaláfrýjandi hefur þegar greitt henni með 2.000.000 króna greiðslu 11. júlí 2016 og 629.317 króna greiðslu 8. janúar 2018.

4 Dómkröfur gagnáfrýjanda fyrir héraðsdómi voru þannig fram settar að ekki var gerð krafa um greiðslu tiltekins höfuðstóls auk dráttarvaxta heldur einungis um greiðslu dráttarvaxta af 2.000.000 króna frá 13. júní 2011 til 13. desember 2012 en af 2.612.008 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádreginni 2.000.000 króna innborgun aðaláfrýjanda 11. júlí 2016. Gagnáfrýjandi breytti kröfugerð sinni fyrir Landsrétti aðaláfrýjanda til hagsbóta þannig að til frádráttar dómkröfunum komi einnig 629.317 króna greiðsla aðaláfrýjanda 8. janúar 2018.

5 Það að gagnáfrýjandi gerir ekki kröfu um greiðslu á höfuðstól sanngirnisbótanna en dregur engu að síður báðar innborganir aðaláfrýjanda, sem nema höfuðstól bótanna, frá dráttarvaxtakröfum sínum hefur óhjákvæmilega í för með sér að hún gæti einungis fengið lítinn hluta dráttarvaxtanna greiddan þótt dómur félli í samræmi við dómkröfur hennar. Dómkröfurnar eru þannig ekki til þess fallnar að skila gagnáfrýjanda þeim árangri sem málatilbúnaður hennar lýtur að.

6 Að þessu gættu þykir slíkt ósamræmi vera milli kröfugerðar gagnáfrýjanda og málsástæðna hennar að óhjákvæmilegt er með vísan til eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að vísa málinu í heild frá héraðsdómi.

7 Það athugist að gagnáfrýjanda var með bréfi innanríkisráðuneytisins 21. desember 2016 veitt gjafsókn í héraði. Fyrir héraðsdómi krafðist hún málskostnaðar úr hendi aðaláfrýjanda án tillits til gjafsóknarinnar svo sem áskilið var í gjafsóknarleyfinu, sbr. og 2. mgr. 128. gr. laga nr. 91/1991. Aðaláfrýjandi krafðist þess jafnframt í héraði að gagnáfrýjanda yrði gert að greiða sér málskostnað. Í hinum áfrýjaða dómi var engin afstaða tekin til þessara krafna sem aðilarnir gerðu hvor á hendur hinum um málskostnað. Þá var þóknun lögmanns gjafsóknarhafa fyrir flutning málsins ekki undanskilin gjafsókn samkvæmt gjafsóknarleyfinu og bar því samkvæmt 2. mgr. 127. gr. laga nr. 91/1991 að ákveða þóknun til hans í dómi. Þessa var ekki gætt í hinum áfrýjaða dómi. Loks var ekki tilgreint í dómsorði hins áfrýjaða dóms við hvaða lagaákvæði dæmdir dráttarvextir studdust, sbr. áskilnað 1. mgr. 11. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Eru þetta alvarlegir annmarkar á dóminum.

8 Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af rekstri málsins í héraði og fyrir Landsrétti.

9 Um gjafsóknarkostnað gagnáfrýjanda í héraði og fyrir Landsrétti, sbr. 5. mgr. 127. gr. laga nr. 91/1991, fer samkvæmt því sem í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og Landsrétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður gagnáfrýjanda, A, í héraði og fyrir Landsrétti, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar í héraði, 700.000 krónur, og fyrir Landsrétti, 200.000 krónur.