608/2018

Útdráttur

L krafði Í um skaðabætur vegna ákvörðunar F um að láta ekki allar innstæður hljóta sömu meðferð við ráðstöfun eigna og skulda G hf. í kjölfar falls bankans í október 2008 sem leiddi til þess að peningamarkaðsinnlán L hjá G hf. voru ekki færð yfir í nýjan banka. Landsréttur vísaði til þess að um sams konar álitaefni hefði verið fjallað í dómum Hæstaréttar, meðal annars í dómi í málinu nr. 169/2011, og hafnaði þeirri málsástæðu að umrædd ákvörðun F hefði verið saknæm og ólögmæt. Vísað var til þess að kröfur L væru fallnar niður fyrir vanlýsingu samkvæmt dómi Hæstaréttar í máli nr. 443/2014 milli L og GL hf. Óumdeilt væri að kröfur L áttu undir 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að aðilar sem lýstu kröfum í bú G hf. vegna sambærilegra krafna hefðu fengið þær greiddar að fullu samkvæmt þeim reglum sem um slitameðferðina giltu. Samkvæmt þessu lægi fyrir að L hefði ekki leitast við að takmarka tjón sitt með því að lýsa kröfum sínum við slitameðferð G hf. og var það metið L til verulegrar vanrækslu. Þegar af þeirri ástæðu kom ekki til frekari skoðunar skaðabótaábyrgð Í á grundvelli yfirlýsingar 6. október 2008 um að innstæður í bönkum yrðu tryggðar að fullu. Var Í sýknað af kröfu L.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 23. júlí 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur föstudaginn 29. júní 2018 í málinu nr. E2540/2016.

2 Áfrýjandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 5.268.567.653 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. september 2016 til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti. 3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Af hálfu áfrýjanda er byggt á því að ákvörðun Fjármálaeftirlitsins um að láta ekki allar innstæður hljóta sömu meðferð við ráðstöfun eigna og skulda Glitnis banka hf. í kjölfar falls hans í október 2008 sem leiddi til þess að þau peningamarkaðsinnlán, sem áfrýjandi veitti bankanum 8. ágúst sama ár og mál þetta lýtur að, voru ekki færð yfir í nýja bankann, hafi verið ólögmæt. Um sams konar álitaefni hefur verið fjallað í dómum Hæstaréttar, meðal annars í dómi 17. janúar 2013 í málinu nr. 169/2011. Var þá komist að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið sýnt fram á að Fjármálaeftirlitið hefði við töku þessara ákvarðana farið út fyrir valdheimildir sínar né að þær hafi verið teknar með ólögmætum og saknæmum hætti. Í því máli reyndi á efnislega sömu ákvörðun og um ræðir í þessu máli. Verður því að hafna málsástæðu áfrýjanda um að umrædd ákvörðun Fjármálaeftirlitsins hafi verið saknæm og ólögmæt.

5 Þegar framangreind ákvörðun Fjármálaeftirlitsins lá fyrir mátti áfrýjanda vera ljóst að peningamarkaðsinnlánin fengjust ekki greidd frá stefnda, heldur þyrfti hann að lýsa kröfum vegna þeirra við slitameðferð Glitnis banka hf. Það gerði áfrýjandi 19. maí 2010 en slitastjórnin hafnaði kröfunum með vísan til vanlýsingar á grundvelli 118. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Með dómi Hæstaréttar 18. ágúst 2014 í málinu nr. 443/2014 milli áfrýjanda og Glitnis hf., var komist að þeirri niðurstöðu að kröfur áfrýjanda, sem mál þetta lýtur að, væru fallnar niður fyrir vanlýsingu. Var jafnframt talið að ekki léki vafi á því að ákvæði 118. gr. laga nr. 21/1991 væri ætlað að ná til allra kröfuhafa í sambærilegri stöðu, að markmiðið með setningu ákvæðisins hefði verið málefnalegt sem og að ákvæði laganna og áhrif vanlýsingar væru sanngjörn og eðlileg og færu ekki í bága við ákvæði 72. gr. stjórnarskrárinnar.

6 Með 6. gr. laga nr. 125/2008, um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., var nýrri grein bætt við lög nr. 161/2002, þar sem segir að við skipti á búi fjármálafyrirtækis njóti kröfur vegna innstæðna, samkvæmt lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta, rétthæðar samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991 og því forgangs. Óumdeilt er í málinu að kröfur áfrýjanda áttu undir það ákvæði og að aðilar sem lýstu kröfum í bú Glitnis banka hf. vegna sambærilegra krafna, fengu þær greiddar að fullu samkvæmt þeim reglum sem um slitameðferðina giltu.

7 Samkvæmt framansögðu liggur fyrir að áfrýjandi leitaðist ekki við að takmarka tjón sitt með því að lýsa kröfum sínum vegna áðurgreindra peningamarkaðsinnlána við slitameðferðina innan kröfulýsingarfrests. Verður að meta það honum til verulegrar vanrækslu. Þegar af þessari ástæðu kemur ekki til frekari skoðunar skaðabótabyrgð íslenska ríkisins á grundvelli yfirlýsingar 6. október 2008 um að innstæður í bönkunum yrðu tryggðar að fullu. 8 Með vísan til þess sem að framan greinir verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

9 Eftir þessum málsúrslitum verður áfrýjanda gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Landesbank BadenWürttemberg, greiði stefnda, íslenska ríkinu, 1.000.000 króna í málskostnað fyrir Landsrétti.