596/2019

Útdráttur

S var sakfelldur fyrir brot gegn 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft samræði og önnur kynferðismök við A án hennar samþykkis þegar hún gat ekki spornað við verknaðinum þar sem hún var sofandi þegar hann hóf að brjóta á henni. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að S braut gróflega gegn kynfrelsi A og var brot hans til þess fallið að valda henni miklum miska. Þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði og var honum gert að greiða A 1.800.000 krónur í miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 24. júlí 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 28. júní 2019 í málinu nr. S[...]/2018.

2 Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu og frávísunar bótakröfu brotaþola en til vara krefst hann refsimildunar og lækkunar bótakröfu.

4 Brotaþoli, A, krefst þess að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð 1.800.000 krónur að viðbættum vöxtum.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Í ákæru er ákærða gefin að sök nauðgun, með því að hafa í [...] 2017 haft samræði og önnur kynferðismök við A, án hennar samþykkis með því að stinga fingri í leggöng og setja getnaðarlim sinn inn í leggöng hennar aftan frá, þar sem hún lá sofandi í rúmi í svefnherbergi, en hún hafi vaknað við háttsemi ákærða og ekki þorað að bregðast við. Með þessu hafi ákærði notfært sér að brotaþoli gat ekki spornað við verknaðinum þar sem hún var sofandi og sökum svefndrunga og ölvunar. Í hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru, utan að ekki var talið sannað að hann hefði stungið fingri í leggöng brotaþola. Var háttsemin talin varða við 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og ákærða gert að sæta fangelsi í tvö ár, auk þess að greiða brotaþola miskabætur að fjárhæð 1.500.000 krónur með nánar tilgreindum vöxtum. Þá var ákærða gert að greiða allan sakarkostnað.

6 Fyrir Landsrétti hefur ákæruvaldið fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að ósannað sé að ákærði hafi stungið fingri í leggöng brotaþola. Kemur sá þáttur málsins ekki til endurskoðunar fyrir Landsrétti.

7 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar upptökur af framburði ákærða og brotaþola fyrir héraðsdómi. Hvorki ákærði né ákæruvaldið óskaði eftir því að ákærði, brotaþoli eða önnur vitni kæmu fyrir dóminn.

8 Málavextir, að því leyti sem þeir teljast óumdeildir, eru þeir að ákærði var gestkomandi á heimili [...], B, [...] þegar atvik það er ákært er fyrir átti sér stað. Þar voru einnig gestkomandi [...]. Laugardaginn [...] 2017 fóru ákærði, B og [...] út að skemmta sér og munu ákærði og B hafa neytt talsverðs áfengis. B hitti brotaþola á veitingastað og fór hún með honum heim til hans um það leyti sem staðnum var lokað, um klukkan þrjú aðfaranótt sunnudagsins [...]. Þangað munu hafa komið fleiri gestir þótt fjöldi þeirra sé óljós. Í málinu liggur fyrir að B og brotaþoli fóru inn í svefnherbergi þess fyrrnefnda og sofnuðu í kjölfarið í tvíbreiðu rúmi sem þar var. Fyrir liggur í málinu að B lá þeim megin í rúminu sem fjær er dyrum herbergisins en brotaþoli lá nær dyrunum. Um annað eru framburðir ákærða, brotaþola og annarra sem gáfu skýrslu fyrir héraðsdómi nokkuð mismunandi. Verða nú raktar niðurstöður DNArannsóknar sem liggur fyrir í málinu svo og framburðir ákærða og vitna að því leyti sem þeir þykja skipta máli.

9 Í málinu liggur fyrir skýrsla frá Nationellt forensiskt centrum í Svíþjóð um niðurstöður DNArannsóknar á stroksýnum sem tekin voru úr innanverðum nærbuxum sem ákærði klæddist umrædda nótt, sem og sýnum sem tekin voru undan forhúð hans og við þvagrásarop. Enn fremur liggur fyrir skýrsla 5. janúar 2018 sem unnin var af C, sérfræðingi hjá tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu. Í henni er gerð grein fyrir niðurstöðum rannsóknarinnar. Fram kemur að fjögur sýni sem varðveitt voru af innanverðri framhlið nærbuxna ákærða reyndust innihalda blöndu DNA frá að minnsta kosti tveimur einstaklingum. Hluti þess var eins og snið brotaþola og hluti þess eins og snið ákærða. Greining á sýni sem tekið var undan forhúð ákærða leiddi einnig í ljós blöndu af sniði frá að minnsta kosti tveimur einstaklingum. Niðurstöðurnar sýndu að hluti þess DNA sem fram kom í blöndunni var eins og snið ákærða. Það viðbótar DNA sem fram kom í blöndunni sé til staðar í DNAsniði brotaþola en niðurstöðurnar eru merktar Grad +1 sem þýði að sniðið sé ekki fullkomið. Þá hafi greining á sýni frá þvagrásaropi eingöngu leitt í ljós snið ákærða sjálfs. C kom fyrir héraðsdóm og gaf skýrslu um niðurstöður DNArannsókna og staðfesti það sem fram kemur í skýrslu hans.

10 Í framburði ákærða kemur fram að hann ásamt B [...] og [...] hafi farið á veitingastað umrætt kvöld og dvalið þar fram eftir kvöldi. Í framhaldi af því hafi þau farið heim til B í eftirpartý. Ákærði lýsir því svo að í kjölfarið hafi hann farið að sofa og hafi svo vaknað um morguninn og verið handtekinn og sakaður um kynferðisbrot. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa þekkt til brotaþola. Í eftirpartýið hafi, að hann minnti, komið auk [...], [...] og eitthvert fleira fólk. Hann kvaðst hafa verið frekar ölvaður, en þó muna nokkuð eftir kvöldinu. Kveðst hann hafa farið inn í svefnherbergi [...] en það hafi í það minnsta verið hans skilningur að gert væri ráð fyrir að þeir [...] svæfu báðir í tvíbreiðu rúmi sem þar var. Hann hafi farið inn í herbergið, klætt sig úr síðbuxum, lagst fyrir og sofnað. Hann hafi vaknað við eitthvert „klafs“ eða við það að einhver var að koma sér fyrir eða vinna pláss eða eitthvað þess háttar en hann hafi þá áttað sig á að einhver annar var í rúminu. Hann hafi farið fram, fengið sér vatn, farið á salernið og komið svo aftur inn í herbergið og þá áttað sig á því að brotaþoli og B [...] hafi bæði verið í rúminu og hafi hann þá fært sig yfir í annað herbergi. Engin samskipti önnur hafi átt sér stað milli hans og brotaþola eða B þarna inni í herberginu. Aðspurður neitaði ákærði því að hafa sett lim sinn í leggöng brotaþola. Þá kvaðst hann enga skýringu hafa á því að DNA úr brotaþola fannst á lim hans og innan á nærbuxum þeim er hann klæddist umrætt sinn, eins og nánar er gerð grein fyrir að framan. Þvertók ákærði fyrir að hafa áreitt brotaþola kynferðislega eða hafa átt við hana samfarir. Hann hafi ekki snert brotaþola á annan hátt en að hann hafi verið að reyna að búa sér til pláss í rúminu.

11 Í skýrslu brotaþola fyrir héraðsdómi kom fram að hún myndi eftir því að hafa farið í eftirpartý til B. Hún hefði ekki drukkið mikið þetta kvöld. Hún kvaðst hafa haft samfarir við B og síðan sofnað, þar sem hún hefði átt að mæta til vinnu morguninn eftir. Hún kvaðst hafa vaknað við að einhver var að snerta hana og „fara niður“ á hana og talið að það væri B en þá áttað sig á að hann var sofandi við hlið hennar. Þá hafi hún litið við og séð að þetta var einhver annar, sem hún í fyrstu hafi ekki séð hver var, en svo áttað sig á að þetta hafi verið ákærði og hafi hún frosið. Hann hafi reynt að fara inn í hana, en hún myndi ekki hvort hann hafi farið „inn á sig“. Hún kvaðst hafa vakið B og sagt honum hvað væri í gangi og að hún væri nokkuð viss um að [...] hefði verið að brjóta á sér og sér liði ekki vel. Hún hafi þurft að endurtaka þetta nokkrum sinnum þar sem B hafi verið svefndrukkinn.

12 [...], umræddur B, kom fyrir héraðsdóm. Í framburði hans kemur fram að hann hafi ásamt ákærða, [...]og fleira fólki safnast saman á heimili hans að lokinni skemmtun á veitingastað þetta kvöld. Hann lýsir því að hann og brotaþoli hafi endað saman og hann vaknað með henni næsta morgun. Fram kemur í skýrslu hans að brotaþoli hafi verið að klæða sig þegar hann vaknaði og hún hafi verið að fara og í minningunni hafi hún kvatt og farið. Ákærði hafi ekki verið inni í herberginu þegar vitnið hafi vaknað. Hann kvaðst muna óljóst eftir einhverju samtali við brotaþola um þessi atvik á einhverjum skemmtistað síðar. Hann hefði þennan morgun vaknað þegar lögreglan kom á staðinn og ræddi við ákærða án þess að hann hefði hugmynd um hvert tilefnið hefði verið.

13 Fyrir héraðsdóm komu vitnin D, vinkona brotaþola, E, yfirmaður brotaþola og lögreglumennirnir F og G. Þá komu fyrir dóminn H læknir, I hjúkrunarfræðingur og J læknir. Ekki þykir ástæða til að rekja framburð þessara vitna sérstaklega en vísað er í framhaldinu til þeirra þar sem við á.

Niðurstaða

14 Í greinargerð ákærða er vakin athygli á því að ef til vill kunni að vera ástæða til að ómerkja héraðsdóm og vísa málinu heim í hérað til nýrrar meðferðar þar sem skilyrði 183. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála séu ekki uppfyllt. Við aðalmeðferð málsins gerði ákærði „varakröfu“ um ómerkingu á þessum grundvelli. Verður hér fyrst fjallað um þær athugasemdir ákærða sem hann telur að eigi að leiða til ómerkingar héraðsdóms.

15 Ákærði styður athugasemd sína um ómerkingu héraðsdóms við 2. mgr. 183. gr. laga um meðferð sakamála og telur samningu dómsins svo ábótavant að fari gegn nefndu ákvæði. Reifun á framburði ákærða og vitna sé snubbótt og þar sé í engu getið um framburði annarra en ákærða og brotaþola. Þannig sé til að mynda framburður C fyrir héraðsdómi í engu reifaður. Þá séu forsendur sakfellingar í dómi héraðsdóms rýrar í roðinu. Fallast má á með ákærða að dómur héraðsdóms sé knappur og að reifun vitnisburða, einkum C, hefði með réttu mátt vera ítarlegri. Annmarkar þessir eru þó ekki svo mikils háttar eða þess eðlis að þeir geti leitt til ómerkingar héraðsdóms.

16 Aðalkröfu ákærða um sýknu styður ákærði meðal annars með vísan til þess að rannsókn málsins hafi verið ábótavant. Telur ákærði að gallar séu á rannsókn málsins sem ekki hafi verið bætt úr við meðferð þess fyrir dómi. Þannig hafi ákærði verið mjög ölvaður umrædda nótt og fram undir morgun. Þegar skýrslutaka af honum hófst klukkan 13:19 sunnudaginn [...]2017 hafi hann verið mikið ölvaður og svefnlítill. Vísar ákærði til 3. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 651/2009 um réttarstöðu handtekinna manna, yfirheyrslur hjá lögreglu o.fl. Samkvæmt því ákvæði skuli að jafnaði ekki yfirheyra sakborning sem talinn er vera undir áhrifum áfengis eða annarra vímuefna og alls ekki sé um alvarlegt brot að ræða eða þegar takmarkaðra sönnunargagna nýtur við. Sé það hins vegar gert skuli þess getið í skýrslunni og ástandi hans lýst sem nákvæmast.

17 Við aðalmeðferð málsins fyrir héraðsdómi var tekin skýrsla af lögreglumönnunum G og F. Í skýrslum þeirra kemur fram að skýrslutakan hefði ekki farið fram umrætt sinn ef ákærði hefði verið sýnilega undir áhrifum áfengis. Ákærði hafi verið timbraður en vel hæfur til skýrslutöku. Samræmist það því sem kemur fram í málsgögnum um að blóðrannsókn á ákærða, sem gerð var [...] 2017 klukkan 12:40, leiddi í ljós að áfengismagn í blóði hans hefði verið 0,58‰. Við rannsókn málsins var tekin önnur skýrsla af ákærða 6. febrúar 2018 þar sem fyrri framburður var borinn undir hann. Enn er þess að geta að í fyrstu skýrslutöku af ákærða [...] 2017 var honum kynntur réttur til að fá tilnefndan verjanda og spurður hvort hann óskaði eftir verjanda en viðbrögð hans verða ekki skilin á annan veg en að hann hafi ekki haft hug á að nýta sér þennan rétt sinn. Aftur var ákærða kynntur þessi réttur við upphaf skýrslutöku [...] 2017 en við það tilefni afsalaði hann sér þessum rétti með skýrum hætti. Ákærði kom fyrir dóm við aðalmeðferð málsins 17. maí 2019 og gaf skýrslu að viðstöddum skipuðum verjanda sínum. Samkvæmt framansögðu verður að líta svo á að skýrslutaka af ákærða undir rannsókn málsins hafi ekki farið gegn 3. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 651/2009 þannig að þýðingu hafi við úrlausn málsins.

18 Í greinargerð ákærða er einnig bent á að við vitnaskýrslu af [...], B, hafi honum ekki verið kynntur réttur hans til að skorast undan því að gefa skýrslu vegna náinna tengsla við sakborning, sbr. 2. mgr. 65. gr. og blið 1. mgr. 117. laga nr. 88/2008. Af hljóðupptöku af skýrslugjöf B verður á hinn bóginn ráðið að honum var skýrlega kynntur þessi réttur. Þá var honum kynntur þessi réttur þegar hann gaf vitnaskýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð málsins. Við bæði tilefnin kvaðst hann skilja framangreint en var samt sem áður reiðubúinn að gefa skýrslu.

19 Einnig eru gerðar athugasemdir við að ekki hafi verið gerð rannsókn á ölvunarástandi brotaþola en hún hafi borið að hafa verið ölvuð og ákærða gefið að sök að hafa nýtt sér það. Gögn málsins bera með sér að blóðsýni hafi verið tekið úr brotaþola um hádegisbil daginn sem ætlað brot átti sér stað en ekkert áfengi mældist í blóði brotaþola. Þvagsýni fyrir vímuefnum var að sama skapi neikvætt.

20 Þá gerir ákærði athugasemdir við að ekki hafi verið tekin skýrsla af [...] eða reynt að hafa uppi á mögulegum vitnum sem kynnu að hafa verið í íbúðinni. Málið sé ekki nægilega rannsakað að þessu leyti. Í 145. gr. laga nr. 88/2008 kemur fram að þegar ákærandi hefur fengið gögn máls í hendur og gengið úr skugga um að rannsókn sé lokið athugi hann hvort sækja skuli sakborning til sakar eða ekki. Ef hann telur það sem fram er komið ekki nægilegt eða líklegt til sakfellis lætur hann við svo búið standa ella höfðar hann mál á hendur sakborningi samkvæmt 152. gr. Ákæruvaldið hefur með útgáfu ákærunnar í málinu komist að þeirri niðurstöðu að gögn málsins eigi að nægja til sakfellingar. Sætir sú ákvörðun ekki endurskoðun dómstóla. Á hinn bóginn leiðir af 108. gr. sömu laga að ákæruvaldið ber sönnunarbyrði fyrir sekt ákærða og ber því hallann af því ef rannsókn málsins er ófullnægjandi eða þau sönnunargögn sem fyrir liggja þykja ekki nægja til sakfellingar.

21 Að öllu þessu gættu geta framangreindir ætlaðir gallar á rannsókn málsins einir og sér ekki leitt til sýknu af ákæru enda ráðast úrslit málsins af því hvort fyrirliggjandi sönnunargögn nægi til að sekt ákærða sé sönnuð þannig að yfir skynsamlegan vafa sé hafið.

22 Ákærði hefur frá upphafi neitað að hafa átt samskipti við brotaþola af kynferðislegum toga umrædda nótt. Fyrir héraðsdómi lýsti hann atvikum svo að þegar komið var á heimili [...], hafi hann fljótlega farið inn í svefnherbergi [...], klætt sig úr buxunum og lagst til svefns. Hann hafi vaknað við þrengsli í rúminu, eitthvert „klafs“ og einhver hafi verið að reyna að koma sér fyrir eða vinna pláss. Þetta hafi verið eitthvað skrýtið. Hann hafi staðið upp, farið fram, fengið sér vatn og farið á salernið. Hann hafi farið aftur inn í herbergið og þá áttað sig á að þau voru tvö í rúminu, brotaþoli og [...], og þá hafi hann fært sig yfir í annað herbergi. B og brotaþoli hafi rumskað en engin samskipti hafi átt sér stað. Í skýrslutöku hjá lögreglu [...]2017 og aftur [...]. sama mánaðar lýsti ákærði atvikum með nokkuð svipuðum hætti um þau atriði sem skipta máli. Samkvæmt þessu telst sannað að ákærði kom í umrætt herbergi og lagðist í rúm þar sem brotaþoli og [...] voru fyrir sofandi. Samræmist það einnig frásögn brotaþola um að ákærði hafi verið í rúminu þegar hún vaknaði. Hann neitar því aftur á móti að hafa átt nokkur samskipti við hana af kynferðislegum toga þótt hann hafni því ekki að hann kynni að hafa rekist utan í hana við brölt í rúminu.

23 Brotaþoli lýsti atvikum fyrir dómi með ólíkum hætti en þar lýsir hún því svo að hún hafi, fljótlega eftir að komið var heim til B, farið inn í herbergið með honum og þau farið að sofa nokkru síðar. Hún hafi síðan vaknað við að einhver var að snerta hana og „fara niður“ á hana og talið að það væri B en þá áttað sig á að hann var sofandi við hlið hennar. Þá hafi hún litið við og fljótlega áttað sig á að þetta hafi verið ákærði og hafi hún frosið.

24 Eins og mál þetta liggur fyrir eru ákærði og brotaþoli ein til frásagnar um það sem þeim fór í milli um nóttina og er frásögn þeirra ólík um atriði sem ráða úrslitum um sekt ákærða, en hann neitar því að hafa átt nokkurt kynferðislegt samneyti við brotaþola. Þó ber til þess að líta að til stuðnings framburði brotaþola liggur fyrir í málinu niðurstaða rannsókna á lífsýnum teknum af lim ákærða og innanverðum nærbuxum hans. Rannsóknin leiddi í ljós að sýni úr nærbuxum ákærða reyndist innihalda blöndu DNA sem stafa nær örugglega frá ákærða og brotaþola. Þá innihélt sýni, sem tekið var undir forhúð ákærða, DNA sem er til staðar í DNAsniði brotaþola. Ákærði lýsti því í framburði fyrir dómi að hann hefði enga hugmynd um hvernig á þessu stæði en vörn hans byggist á því að erfðaefni brotaþola hafi mögulega borist í lakið á rúminu eða sængurver, sem hann hafi fengið á hendurnar og þaðan á lim hans þegar hann fór á salernið til að kasta af sér vatni. Í framburði C fyrir dóminum kom fram að skýringar ákærða væri aldrei hægt að útiloka með öllu en hverfandi líkur væru á að finna mætti eitthvert nothæft DNA úr brotaþola eftir viðkomu í laki eða sængurveri og þaðan á hendur ákærða og síðan í innanverðar nærbuxur hans og undir forhúðina á lim hans. Telur dómurinn mögulegar skýringar ákærða á því að erfðaefni út brotaþola hafi borist með þessum hætti, eða öðrum áþekkum, langsóttar og ósennilegar og verður ekki á þeim byggt í málinu. Með hliðsjón af niðurstöðu DNArannsóknar á sýni, sem tekið var á innanverðum nærbuxum ákærða og af getnaðarlim hans, framburði C, sérfræðings hjá tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu og frásögn brotaþola, er gegn neitun ákærða hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi sett lim sinn í leggöng brotaþola.

25 Að því er lýtur að ölvunarástandi brotaþola ber hún sjálf um að hafa hafið drykkju eftir miðnætti og drukkið nokkra drykki. Hún hafi ekki verið ofurölvi en fundið óvenjumikið á sér og þegar komið var í eftirpartý heima hjá B hafi henni fundist eins og herbergið snerist. Hún hafi þó ekki drukkið neitt heima hjá honum. Samkvæmt þessu hefur áfengisdrykkju hennar því lokið um klukkan þrjú um nóttina. Brot ákærða átti sér stað um klukkan sex sömu nótt. Eins og greinir hér að framan mældist ekki áfengi í blóði á brotaþola um níu klukkustundum eftir að áfengisdrykkju hennar lauk. Verður þannig ekki með vissu ályktað um ölvunarástand hennar þegar brotið átti sér stað. Hvað sem því líður þykir með trúverðugum framburði brotaþola sannað að hún var sofandi þegar ákærði hóf að brjóta á henni og gat ákærði ekki með nokkru móti gert ráð fyrir að brotaþoli væri samþykk þeim kynmökum sem hann þannig átti við hana.

26 Er það mat dómsins að á grundvelli framangreindra sönnunargagna hafi ákæruvaldinu tekist, svo að yfir skynsamlegan vafa sé hafið, sönnun þess að ákærði hafi gerst sekur um háttsemi þá sem honum er gefin að sök. Braut hann með þessu gróflega gegn kynfrelsi brotaþola. Verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu til refsiákvæðis. Í ljósi atvika málsins telst refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði.

27 Brot það sem ákærði er sakfelldur fyrir var til þess fallið að valda brotaþola miklum miska. Ákærði er 21 ári eldri en brotaþoli, sem var [...] ára þegar brotið átti sér stað, og nýtti hann sér aðstöðu sína og varnarleysi brotaþola með grófum hætti. Með hliðsjón af því og þeim gögnum sem liggja fyrir um þær andlegu afleiðingar sem brotaþoli hefur þurft að glíma við vegna brots ákærða verða miskabætur til brotaþola ákveðnar 1.800.000 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

28 Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verður staðfest.

29 Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins eins og í dómsorði greinir, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dómsorð:

Ákærði, S-kk-nf Ö-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í tvö ár og sex mánuði.

Ákærði greiði brotaþola, A, 1.800.000 krónur í miskabætur ásamt vöxtum eins og dæmdir voru í héraði. Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað er staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.264.535 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 824.600 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, B-kvk-ef S-kvk-ef lögmanns, 394.630 krónur.