335/2019

Útdráttur

HF ehf. fékk G ehf. til að flota gólf í tilteknu rými í kjallara hússins að Hlíðasmára 8 í Kópavogi. Við verkið lak hluti flotefnisins í niðurfall sem var undir vegg á milli þess rýmis og geymslu og stíflaði frárennslislagnir. H höfðaði mál á hendur G ehf. og V hf. og byggði á því að starfsmenn G ehf. hefðu með saknæmum hætti valdið honum tjóni þar sem þeir hefðu ekki gert nauðsynlegar ráðstafanir til þess að koma í veg fyrir að flotefni rynni í niðurföll. Landsréttur vísaði til þess að í málinu lægju ekki fyrir myndir sem sýndu niðurföll í rýminu. Málsaðilar hefðu hins vegar leitt vitni til að upplýsa um aðstæður og frágang niðurfalla. Landsréttur rakti að starfsmenn G ehf. hefðu borið að þeir hefðu hvorki séð niðurföll við umræddan vegg né ristar. Þá hefði framburður annarra vitna verið nokkuð á reiki um frágang niðurfallanna. Við mat á sönnunargildi vitnisburða yrði að horfa til þess að mörg vitni tengdust aðilum sem hefðu augljósa hagsmuni af niðurstöðu málsins, sbr. 59. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Taldi Landsréttur ekki sannað með vitnisburðum fyrir dómi að niðurföllin hefðu verið sjáanleg og að umbúnaður hafi að öðru leyti gefið tilefni til þess að grípa til ráðstafana til að þétta niðurföll eða göt við vegginn. Voru G ehf. og V hf. sýknaðir af kröfum H í málinu.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf og S-kvk-nf B-kvk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 9. maí 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 12. apríl 2019 í málinu nr. E1085/2018.

2 Áfrýjandi krefst þess að stefndu verði dæmdir til að greiða áfrýjanda óskipt 6.696.231 krónu ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 7. nóvember 2018 til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar óskipt úr hendi stefndu í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndu krefjast aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti en til vara að dómkröfur áfrýjanda verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4 Atvikum málsins er ítarlega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Svo sem þar kemur fram fékk fyrirtækið Hafiðfiskverslun ehf. stefnda, G.S. múrverk ehf., til þess að flota gólf í rými 0010 í kjallara hússins að Hlíðasmára 8 í Kópavogi. Óumdeilt er að hluti flotefnisins rann í niðurfall sem var undir vegg milli rýmisins 0010 og geymslu í rými 0001. Daginn eftir að verkið var unnið kom í ljós dæld á gólfinu nálægt niðurfallinu og voru þá um 100 kg af floti sett á gólfið til að jafna út dældina. Annað niðurfall var undir sama vegg á milli rýmis 0010 og geymslu í rými 0004 en flot virðist ekki hafa runnið niður í það þótt það hafi að einhverju marki runnið inn í geymslu 0004. Í málinu er deilt um hvort starfsmenn stefnda G.S. múrverks ehf. hafi vitað eða mátt vita um niðurföllin og ekki gætt þess að gera ráðstafanir til þess að tryggja að flotefni læki ekki niður í þau. Óumdeilt er að í rými 0010 voru önnur niðurföll sem höfðu verið sett niður í tengslum við framkvæmdir á þessum tíma. Þau niðurföll voru vel sýnileg og óumdeilt er að starfsmenn stefnda G.S. múrverks ehf. settu kanta við þau svo að flot rynni ekki ofan í þau.

5 Í málinu liggja ekki fyrir neinar myndir sem sýna niðurföllin úr rými 0010 og frágang þeirra. Engar lagnateikningar er heldur að finna í gögnum málsins. Þá liggur fyrir að ekki voru gerðar sérstakar rannsóknir með matsgerð eða reynt með öðrum hætti að staðreyna staðsetningu niðurfallanna og sýnileika þeirra. Til að upplýsa um aðstæður og frágang á niðurföllunum leiddu aðilar vitni bæði fyrir héraðsdómi og Landsrétti.

6 Fyrir Landsrétt komu vitnin H-kk-nf H-kk-nf H-kk-nf, eigandi HafsinsFiskverslunar ehf., I-kk-nf A-kk-nf B-kk-nf, starfsmaður félagsins, V-kk-nf D-kk-nf V-kk-nf, sem vann sem rafvirkjameistari fyrir það, og K-kk-nf K-kk-nf, eigandi Skjólgarðs ehf., sem er eigandi umrædds húsnæðis. B-kk-nf G-kk-nf múrari, einn eigenda G.S. múrverks ehf., sem tók þátt í flotun gólfsins og hafði umsjón með verkinu, gaf viðbótarskýrslu fyrir Landsrétti. Þá gaf S-kk-nf Ö-kk-nf H-kk-nf pípulagningamaður viðbótarskýrslu fyrir Landsrétti en hann vann við að setja ný niðurföll í rými 0010 áður en gólfið var flotað.

7 Frásagnir vitna á frágangi og sýnileika niðurfallanna eru nokkuð mismunandi og því rétt að rekja þær. Vitnið B-kk-nf sem annaðist flotun gólfsins bar fyrir héraðsdómi að þeir hefðu gengið frá köntum við öll sýnileg niðurföll í rýminu. Honum hafi ekki verið bent á að niðurföll væru undir veggnum og hann ekki séð nein niðurföll þar eða ristar. Í viðbótarskýrslu hans fyrir Landsrétti kom fram að þeir hefðu slípað öll gólf að veggjum þannig að niðurföll hefðu ekki átt að fara fram hjá þeim væru þau sjáanleg. Taldi hann að það hefði átt að sjást strax ef flot rynni beint í niðurfall þegar verkið var unnið. Vitnið G-kk-nf S-kk-nf, einn eigenda G.S. múrverks, sem einnig vann við flotun gólfsins, bar fyrir héraðsdómi að hann hefði ekki séð nein niðurföll eða ristar við vegginn. Taldi hann að það hefði átt að sjást strax við vinnslu verksins ef leki væri í niðurfall. Öllum sýnilegum niðurföllum hafi verið lokað.

8 Vitnið H-kk-nf H-kk-nf, eigandi Hafsinsfiskverslunar ehf., bar fyrir Landsrétti að hann hefði vitað af niðurföllum sem voru undir veggnum en ekki talið ástæðu til að benda múrurum sérstaklega á þau. Taldi hann að niðurföllin hefðu skagað út frá veggnum og verið sjáanleg. Vitnið I-kk-nf A-kk-nf B-kk-nf, sem fylgdist með framkvæmdinni fyrir Hafiðfiskverslun ehf., taldi að niðurföllin hefðu verið vel sjáanleg, annað þeirra hefði skagað 23 cm út frá veggnum en hitt 45 cm. Aðspurður kvaðst hann ekki muna hvort ristar hafi verið á veggnum en að tekið hefði verið úr veggnum yfir niðurföllunum. Vitnið V-kk-nf D-kk-nf V-kk-nf rafvirkjameistari, sem vann fyrir Hafiðfiskverslun ehf. á þessum tíma í rými 0010, bar að niðurföll hefðu verið undir veggjunum og göt á veggjunum.

9 Í skýrslu vitnisins S-kk-ef A-kk-ef fyrir héraðsdómi, sem er bróðir vitnisins H-kk-ef H-kk-ef, eiganda Hafsinsfiskverslunar ehf., kom fram að hann hefði vitað að niðurföll væru undir veggnum. Sagðist hann ekki muna hvort niðurföllin hefðu náð út fyrir vegginn en taldi þau þó að mestu leyti hafa verið undir veggnum. Skarð hafi verið tekið upp í vegginn og rist sett yfir. Fyrir Landsrétti bar hann að niðurfallið hefði staðið örlítið út fyrir vegginn eða um það bil 23 cm hvorum megin. Vitnið P-kk-nf G-kk-nf, sem hafði afnot af rými 0010 á árunum 2009 til 2012, lýsti aðstæðum þannig að á veggnum hefðu verið ristar og vatn hafi náð að leka undir þær. Hins vegar hafi ekki sést í nein niðurföll en líklega hafi þau verið bak við ristarnar. Vitnið G-kk-nf P-kk-nf Ó-kk-nf húsasmíðameistari gaf skýrslu fyrir héraðsdómi en hann setti upp milliveggina sem voru yfir niðurföllunum. Hann lýsti því þannig að niðurföllin hefðu að hluta til verið undir veggnum og op á veggnum að þeim. Engar ristar hafi verið fyrir niðurföllunum þegar hann gekk frá þessu. Hann kvaðst aðspurður ekki hafa komið í rýmið í sex til sjö ár. Vitnið K-kk-nf S-kk-nf, sem málað hafði gólfið í rými 0010 áður en Hafiðfiskverslun ehf. fékk það afhent til leigu, sagði að niðurföllin hefðu eiginlega verið inni í veggnum. Kvað hann ristar hafa verið fyrir götunum á veggnum sem hefðu verið um 10 cm háar en 25 cm langar. Vitnið K-kk-nf K-kk-nf, eigandi húsnæðisins, gaf skýrslu fyrir Landsrétti og sagðist hafa verið erlendis þegar verkið var unnið og að hann hefði ekki vitað að þessar framkvæmdir stæðu til. Sagði hann að niðurföll hefðu verið undir veggnum og þau staðið örlítið út úr honum. Göt hafi verið fyrir niðurföllunum sem hafi verið um það bil 10 cm á hæð og 25 cm á lengd og ristar yfir þeim götum.

10 Í hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að sýkna bæri stefndu af kröfum áfrýjanda. Var sú niðurstaða reist á því að ósannað væri að niðurföll hefðu náð út fyrir vegginn og óljóst um aðstæður að öðru leyti. Ósannað væri því í málinu að starfsmenn stefndu G.S. múrverks ehf. hefðu vitað um niðurfallið inni í veggnum og að þeir hefðu staðið óforsvaranlega að verkinu.

Niðurstaða

11 Stefndu byggja sýknukröfur sínar meðal annars á því að áfrýjandi hafi ekki sýnt fram á fullnægjandi heimildir stjórnar félags eða eigenda í húsnæðinu til þess að höfða málið. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er þessari málsástæðu stefndu hafnað.

12 Í málinu byggir áfrýjandi á því að starfsmenn stefnda G.S. múrverks ehf. hafi með saknæmum hætti valdið áfrýjanda tjóni þar sem þeir gerðu ekki nauðsynlegar ráðstafanir til þess að koma í veg fyrir að flotefni rynni í niðurföll í gólfinu og stíflaði frárennslislagnir hússins. Vegna þessa hafi áfrýjendur orðið fyrir verulegu tjóni. Telur áfrýjandi að starfsmenn stefnda G.S. múrverks ehf. hafi átt að sjá niðurföllin og götin eða ristarnar á veggjunum og vita sem fagmenn að grípa þyrfti til ráðstafana til þess að koma í veg fyrir að flot læki niður á þessum stöðum. Í málinu hefur komið fram að flotefni rennur nánast eins og vatn og því ljóst að gera verður þá kröfu til múrara að þeir gangi úr skugga um hvort loka þurfi opum í rýminu sem verið er að flota. Sérstaklega sé mikilvægt að tryggja að flot renni ekki í niðurföll enda augljós hætta á að frárennslislagnir kunni að stíflast af þeim sökum.

13 Fyrir liggur að starfsmenn stefnda G.S. múrverks ehf. hafa borið að þeir hafi hvorki séð niðurföll við vegginn né ristar. Þá hafa þeir bent á að samkvæmt teikningu hafi veggurinn átt að vera eldvarnarveggur en ljóst sé að ekki eigi að vera nein göt í slíkum veggjum. Svo sem rakið hefur verið er framburður annarra vitna nokkuð á reiki um frágang niðurfallanna. Bera sum vitnin að þau hafi ekki sést en önnur að þau hafi skagað út undan veggnum. Þá bera þau mismunandi um hvort göt eða skörð hafi verið sjáanleg á veggnum eða hvort ristar hafi verið yfir götunum og niðurföllunum. Við mat á sönnunargildi vitnisburðanna verður að horfa til þess að mörg vitnin tengjast aðilum sem hafa augljósa hagsmuni af niðurstöðu málsins, annars vegar eiganda húsnæðisins og hins vegar verkkaupa og leigutaka. Verður að meta framburð þeirra í því ljósi sbr. 59. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

14 Samkvæmt öllu sem að framan hefur verið rakið verður ekki talið sannað með vitnisburðum fyrir dómi að niðurföllin hafi verið sjáanleg og að umbúnaður hafi að öðru leyti gefið tilefni til þess að grípa til ráðstafana til að þétta niðurföll eða göt við vegginn. Engar myndir eru í málinu sem sýna frágang niðurfalla í rými 0010 áður en verkið var framkvæmt. Þá er heldur ekki að finna í málinu neinar myndir úr rýminu eftir að verkið var framkvæmt né hafa verið lögð fram gögn um rannsóknir eða mat fagmanna á því hvernig gengið var frá niðurföllunum til stuðnings málatilbúnaði áfrýjanda. Verður áfrýjandi að bera hallann af því að slíkar upplýsingar liggja ekki fyrir.

15 Samkvæmt þessu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest um annað en málskostnað.

16 Rétt er að málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti fellur niður.