555/2018

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, I-kvk-nf E-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 4. júlí 2018, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 4. júlí 2018 í málinu nr. R[…]/2018 þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 1. ágúst 2018 klukkan 11. Kæruheimild er í llið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3 Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að honum verði gert að sæta farbanni. Að því frágengnu er þess krafist að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.

Niðurstaða

4

Með úrskurði Landsréttar 11. júní 2018 í máli nr. 479/2018 var því slegið föstu að fullnægt væri skilyrðum til þess að varnaraðili skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Þar sem ekkert er fram komið í málinu sem fær haggað þeirri niðurstöðu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu hefur krafist þess að Héraðsdómur Reykjavíkur úrskurði að kærði, X, kt. […], verði gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 1. ágúst 2018 kl. 11.00.

Í greinargerð aðstoðarsaksóknara kemur fram að lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu hafi stöðvað sendingu á leið til landsins frá Þýskalandi. Búið hafi verið að koma fyrir rúmlega 1,8 kg af kókaíní í sendingunni. Við nánari skoðun síðar hafi styrkur kókaíns reynst vera 87%. Meðkærði Y hafi verið merktur móttakandi sendingarinnar hér á landi og hafi lögregla fylgst með honum af þeim sökum.

Þá er þess getið að á grundvelli nánar tilgreinds úrskurðar frá Héraðsdómi Reykjavíkur hafi eftirfararbúnaði verið komið fyrir í sendingunni. Y hafi tekið við sendingunni og síðan ekið botnstykkinu utan af sendingunni, hvar fíkniefnin hafi upphaflega verið geymd, að verkstæði á […] þar sem kærði hafi haldið til ásamt tveimur öðrum aðilum. Er lögregla hafi komið á staðinn hafi verið búið að koma botnstykkinu í skrúfstykki á verkstæði, greinilega í þeim tilgangi að skrúfa í sundur botnstykkið og nálgast efnin. Ljóst þyki, að mati lögreglu, að ekki hafi átt að fara leynt með það á verkstæðinu að verið væri að opna botnstykkið. Kærði hafi staðið næstur skrúfstykkinu er lögreglu bar að. Í hljóðupptökum heyrist best í kærða af þeim þremur sem verið hafi á verkstæðinu. Á upptökunum heyrist hann lýsa ánægju sinni.

Í greinargerð sækjanda kemur einnig fram að á verkstæðinu hafi fundist annað eins botnstykki og því hafi lögregla strax í upphafi grunað að fleiri fíkniefnasendingar hefðu borist hingað til lands fyrir atbeina sömu aðila og sambærilegum aðferðum beitt. Tilvísað botnstykki sé hluti af dökkri grind sem sé gerð úr sérstöku efni sem ekki sést víða og hafi lögreglu reynst erfitt að hafa upp á til samanburðar í upphafi rannsóknar. Lögregla hafi fundið aðra eins grind á heimili kærða við leit. Afar ótrúverðugar skýringar hafi verið gefnar á tilurð þessara grinda.

Sækjandi tekur fram að kærða hafi verið gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli rannsóknarhagsmuna ásamt fjórum öðrum sakborningum allt til 24. maí sl. Tveimur sakborninganna hafi verið sleppt úr haldi nokkru áður en gæsluvarðhaldsúrskurðurinn rann út, þar með talið einn þeirra sem handtekinn hafi verið á verkstæðinu. Kærði, auk hinna tveggja sakborninga málsins, það er Z og Y, hafi aftur á móti verið taldir leika mun stærra hlutverk við skipulagningu innflutningsins. Undir rekstri málsins hafi m.a. komið í ljós að önnur og stærri sending af kókaíni væri á leið til landsins frá Mexíkó. Sendingin hafi verið stöðvuð í Bandaríkjunum en í ljós hafi komið að magnið var 990 grömm. Lögregla hafi rökstuddan grun um að mál þetta tengdist skiplagðri alþjóðlegri glæpastarfsemi. Krafist hafi verið áframhaldandi gæsluvarðhalds á grundvelli rannsóknarhagsmuna yfir kærða auk tveggja meðkærðu. Fallist hafi verið á kröfurnar og kærða gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til dagsins í dag, sbr. úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. R[…]/2018 sem staðfestur hafi verið í Landsrétti í máli nr. 479/2018. Lögregla hafi handtekið fleiri aðila málsins og hafi öðrum sakborningi, Þ, verið gert að sæta gæsluvarðhaldi í millitíðinni en honum hafi verið sleppt. trúverður og í samræmi við framburð annarra sakborninga. Þannig hafi meðkærði Þ verið gert að sæta gæsluvarðhaldi vegna málsins sem fyrr segir. Fyrir liggi að hann hafi tekið við sendingu í apríl sl. Við yfirheyrslu kvæðist hann hafa tekið við sendingunni að beiðni X. Segði hann X hafa verið að kanna með nýja leið til landsins og af því tilefni beðið hann um að sækja sendinguna. Þ kvæðist ekki hafa viljað gera þetta en X sagt að um „prufu“ væri að ræða. Hann hafi lýst grind af sama tagi og að framan sé rakið og lýst afhendingu með afar sambærilegum hætti og Y hafi staðið að á verkstæðinu. Þá hafi hann getað bent lögreglu á hvar grindinni hafi verið komið fyrir á verkstæðinu sem hafi verið nákvæmlega á þeim sama stað og lögregla hafi fundið nefnda grind við leit á verkstæðinu daginn sem hún hafi farið í leitina á verkstæðinu og m.a. lagt hald á botnstykkið sem fest hafi verið í tilvísuðu skrúfstykki líkt og að framan sé rakið. Athygli veki hversu nákvæmur framburður Þ sé á sama tíma og sakborningar hafi sætt einangrun vegna málsins. Hann segi X jafnframt hafa beðið sig um að fara til Mexíkó fyrir sig til að hitta Æ. Kostnaður við báðar ferðirnar hafi verið greiddur af X. Aðspurður segði hann að hann hafi fengið samtals 14.000 Evrur hjá X sem hann hafi afhent Æ í […].

Í greinargerð sækjandi kemur einnig fram að aðili að nafni Ö hafi verið handtekinn vegna málsins. Kvæðist hann hafa tekið við tveimur pökkum sem sendir hafi verið til landsins, tvo fyrir áramót og einn í apríl. Kvæði hann X sjá um skipulag og fjármögnun. Sendingarnar hafi verið í sams konar grindum og hafi verið utan um ofangreinda sendingu. Ö segist hafa sótt sendingarnar og keyrt þær á verkstæðið til X.

Þá tekur sækjandi fram að fyrir liggi innflutningspappírar vegna ofangreindra sendinga til Ö. Á sendingu sem komið hafi í mars sé sendandi skráður YY. Í gögnum málsins sé að finna yfirlit frá Western Union þar sem X sendi peninga á YY í janúar sl. X segist hins vegar ekki þekkja manninn. Nánar aðspurður segist hann hafa gleymt þessu. Æ hafi beðið um peninga og gefið upp þetta nafn til að senda. Rétt sé að árétta að Æ sé sami maður og Þ segist hafa afhent fjármunina sem að framan sé getið. Varðandi tilvísaða sendingu sem stöðvuð hafi verið í Bandaríkjunum, og getið sé um hér að framan, sé nefndur YY skráður sendandi og Z móttakandi hér á landi. Að mati lögreglu liggi því fyrir að Ö, Þ og Z hafi allir fengið sendingar frá nefndum YY sem kærði segist þó ekkert kannast við, en í ljós hafi komið fjármunafærslur til viðkomandi frá kærða.

Þá er þess getið í greinargerð sækjanda að í síma X, sem haldlagður hafi verið vegna málsins, hafi lögregla fundið fjölda gagna (myndir) af peningakvittunum og sendinganúmerum. Kvittanir hafi verið stílaðar á Z, frá Western Union. Peningasendingar hafi verið til Mexíkó. Í símanum hafi einnig fundist flugupplýsingar til Mexíkó vegna Y. X hafi haldlitlar skýringar getað gefið um þetta. Fleiri grunsamleg samskipti hafi fundist í símanum í forritinu Watts app, m.a. myndir af parketi og texti: „ok þetta slapp í gegn ég heyri í þér á morgun“. Þar sé jafnframt að finna afar grunsamleg samskipti um sendingar og „spítur“ sem lögregla telji augljóst að varði fíkniefnasendingar til landsins, sem og nefndar grindur sem notast hafi verið við í þeim tilgangi.

Í ljósi framangreinds, og þeirra gagna sem lögreglan hafi aflað, sé kærði að mati lögreglu undir sterkum grun um að hafa gegnt burðarhlutverki í þeirri atburðarrás að senda mikið magn harðra fíkniefna til landsins og því séu öll skilyrði fyrir gæsluvarðahaldi á grundvelli almannahagsmuna uppfyllt enda liggi allt að tólf ára fangelsisrefsing við hinum meintu stórfelldu brotum. Stöðvaðar hafi verið tvær sendingar með miklu magni harðra fíkniefna. Almannahagsmunir séu bersýnilegir í ljósi hins mikla magns fíkniefna og styrkleika þeirra en vísað sé til venjuhelgaðrar framkvæmdar dómstóla hvað þetta varðar. Ljóst sé að sakborningar málsins beri allir á sama veg um það hvernig kærði X hafi séð um skipulag og fjármögnum á sendingum hingað til lands. Framburðir þessir séu studdir ýmsum gögnum málsins. Þá liggi fyrir gögn um fjármunafærslur kærða og margs konar upplýsingar úr síma sem tengi hann við umræddar sendingar en kærði hafi að mati lögreglu gefið fjarstæðukenndan framburð á þessu öllu. Þá verði ekki litið fram hjá því að kærði hafi verið handtekinn á verkstæðinu þar sem búið hafi verið að koma botnstykkinu, sem upphaflega hafi innihaldið efnin, fyrir í skrúfstykkinu og greinilegt að ekki hafi átt að fara leynt með að opna botnstykkið líkt og fyrr segi. Engum blöðum sé því um það að fletta að sterkur grunur liggi fyrir um hin ætluðu stórfelldu brot. Um sé að ræða ætlaða alþjóðlega glæpastarfsemi sem varði nokkurn fjölda sakborninga og bendi allt til þess að kærði X tróni á toppnum. Nú þegar hafi sex sakborningar sætt gæsluvarðhaldi vegna málsins og fleiri njóta réttarstöðu grunaðs. Ekki verði farið fram á áframhaldandi gæsluvarðhaldi yfir öðrum sakborningum en kærða. Mikilvægt sé að hann sæti áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli almannahagsmuna.

Aðstoðarsaksóknari tekur að síðustu fram að farið hafi verið fram á gæsluvarðhald yfir kærða á grundvelli almannahagsmuna allt til 4. júlí sem fallist hafi verið á samkvæmt úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. R[…]/2018 sem staðfestur hafi verið í Landsrétti í máli nr. 479/2018. Því sé ekki tilefni til annars en að fallast á kröfu lögreglustjóra um frekari gæslu enda hafi ekkert breyst í máli þessu hvað kærða varði. Rannsókn málsins hafi gengið vel fyrir sig en beðið sé gagna að utan. Talið sé að rannsókn muni ljúka á allra næstu vikum.

Með vísan til framangreinds, framlagðra gagna og 2. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, sé þess krafist að krafan nái fram að ganga eins og hún sé sett fram.

Niðurstaða

Kærði hefur sætt gæsluvarðhaldi og einangrun frá 10. maí sl. á grundvelli a liðar, 1. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, samkvæmt tveimur úrskurðum héraðsdóms en síðari úrskurðurinn var staðfestur af Landsrétti í málinu nr. 479/2018, með vísan til þess að ríkir almannahagsmunir standi til þess að kærði fari ekki frjáls ferða sinna.

Með vísan til gagna málsins og greinargerðar lögreglu er fallist á að X sé undir rökstuddum grun um að hafa átt veigamikinn hlut og sé hugsanlega helsti skipuleggjandi innflutnings á miklu magni harðra fíkniefna til landsins eða um 1,8 kg. af kókaíni. Þá leikur grunur á að hann hafi gegnt veigamiklu hlutverki nra hegningarlaga nr. 19/1940 og varðað allt að 12 ára fangelsi. Telja verður því að fullnægt sé skilyrðum 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála um gæsluvarðhald hans í þágu almannahagsmuna. Ekki þykir ástæða til að marka gæsluvarðhaldi skemmri tíma. Því er fallist á kröfu lögreglustjóra eins og hún er sett fram og nánar greinir í úrskurðarorði.

H-kk-nf S-kk-nf kveður upp þennan úrskurð.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Kærði, X, kt. […], skal áfram sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 1. ágúst 2018 kl. 11.00. nra hegningarlaga nr. 19/1940 og varðað allt að 12 ára fangelsi. Telja verður því að fullnægt sé skilyrðum 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála um gæsluvarðhald hans í þágu almannahagsmuna. Ekki þykir ástæða til að marka gæsluvarðhaldi skemmri tíma. Því er fallist á kröfu lögreglustjóra eins og hún er sett fram og nánar greinir í úrskurðarorði.

H-kk-nf S-kk-nf kveður upp þennan úrskurð.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Kærði, X, kt. […], skal áfram sæta gæsluvarðhaldi allt til miðvikudagsins 1. ágúst 2018 kl. 11.00.