595/2022

Útdráttur

Samkvæmt ákæru héraðssaksóknara 16. júní 2022 var X borin sökum um brot gegn almennum hegningarlögum nr. 19/1940, umferðarlögum nr. 77/2019 og lögreglulögum nr. 90/1996. Við meðferð málsins í héraði krafðist X frávísunar þess frá dómi þar sem henni hefði þegar verið gerð refsing í eldra máli fyrir sama brot og ákært var fyrir. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu X og málinu vísað frá dómi á grundvelli 1. mgr. 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ákæruatriði málsins tengdust ekki sakarefni eldra málsins þannig að um sama brot væri að ræða í skilningi fyrrgreinds ákvæðis mannréttindasáttmálans. Þá var rakið að misbrestur á að saksækja mann fyrir fleiri en eitt brot í einu máli, sbr. 1. mgr. 143. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, leiddi ekki til þess að síðara máli á hendur sakborningi yrði vísað frá dómi.

Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til frekari meðferðar.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 30. september 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 3. október sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 29. september 2022 í málinu nr. S- [...]/2022 þar sem vísað var frá dómi máli sóknaraðili gegn varnaraðila. Kæruheimild er í t-lið 1. mgr. 192. gr. laganr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

3

Varnaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Með dómi Héraðsdóms Reykjaness [...] maí 2022 var varnaraðili sakfelld fyrir umferðar- og fíkniefnalagabrot samkvæmt ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 8. febrúar 2022. Í ákærunni var broti varnaraðila lýst með eftirfarandi hætti: „Laugardaginn 7. nóvember 2020 ekið bifreiðinni [...] suður [...] í Mosfellsbæ, án þess að virða stöðvunarskyldu við [...], með þeim afleiðingum að árekstur varð við aðra bifreið og ekki sinnt skyldum sínum við umferðaróhapp heldur ekið á brott frá vettvangi, en lögreglan hafði afskipti af ákærðu síðar sama dag í Laugardalnum í Reykjavík og haft í vörslum sínum 27,71 gaf amfetamíni, sem lögreglumenn fundu við leit í bifreiðinni [...].“ Í ákæru eru brot varnaraðila heimfærð til „3. mgr. 7. gr. og 1. mgr. 14. gr., sbr. 1. mgr. 94. gr. [umferðarlaga nr. 77/2019] og 2. gr., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.“

5

Með ákæru héraðssaksóknara 16. júní 2022 hefur ákærða verið borin sökum um hegningar-, umferðar- og lögreglulagabrot. Þar er háttsemi varnaraðila lýst á þann veg að ákærða hafi síðdegis laugardaginn 7. nóvember 2020 „ekið bifreiðinni [...] án ökuréttinda, ófær um að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja (í blóði mældist amfetamín 155 ng/ml, tetrahýdrókannabínól 1,7 ng/ml, alprazólam 9,1 ng/ml, díazepam 76 ng/ml og nordíazepam 190 ng/ml), án þess að sinna fyrirmælum lögreglu um að stöðva bifreiðina sem gefin voru til kynna með forgangsljósum og hljóðmerkjum lögreglubifreiðar, svo að eftirför lögreglu eftir bifreið ákærðu hófst, án nægilegrar tillitsemi og varúðar, gegn rauðum umferðarljósum, á röngum vegarhelmingi móti akstursstefnu, án þess að gefa stefnuljós og án þess að miða ökuhraða við aðstæður og hraðatakmarkanir í þéttbýli, en skyggni var slæmt og vegir blautir vegna rigningar“. Akstri varnaraðila er síðan lýst nánar í ákæru. Samkvæmt þeirri lýsingu hófst aksturinn sem ákært er fyrir þegar varnaraðili ók vestur Vesturlandsveg en endaði í Laugardal í Reykjavík þar sem lögreglu tókst loks að stöðva för ákærðu. Kemur þar fram að með akstrinum hafi varnaraðili raskað umferðaröryggi á alfaraleið og stofnað á ófyrirleitin hátt lífi og heilsu vegfarenda, þar á meðal lögreglumanna sem reyndu að stöðva aksturinn, í augljósan háska. Í ákæru er háttsemi varnaraðila talin varða við 1. mgr. 168. gr. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlag nr. 19/1940, 1., 3., 5. og 6. mgr. 7. gr., 1. og 2. mgr. 18. gr., 1. mgr. 19. gr., 2. mgr. 20. gr., 2. og 3. mgr. 23. gr., 2. mgr. 33. gr., sbr. a - og e-liði 3. mgr. sömu greinar, 1. mgr. 36. gr., sbr. a-, c- og h-liði 2. mgr. sömu greinar, 1., sbr. 2. mgr., 48. gr., 1., sbr. 2. mgr., 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., allt samanber 1. mgr. 94. gr. og 1. mgr. 95. gr., umferðarlaga nr. 77/2019 og við 19. gr., sbr. 44. gr. lögreglulaga nr. 90/1996.

6

Við úrlausn á því hvort 1. mgr. 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu komi í veg fyrir að mál samkvæmt ákæru héraðssaksóknara 16. júní 2022 verði tekið til meðferðar fyrir dómi þarf að skoða hvort það mál fjalli um sömu háttsemi og mál sem dæmt var [...] maí 2022, án tillits til þess hvort háttsemin kunni að verða heimfærð undir mismunandi lagaákvæði, sbr. dóm mannréttindadómstóls Evrópu 10. febrúar 2009 í máli nr. 14939/03, Z-x-x gegn Rússlandi. Samkvæmt því sem að framan er rakið um ákæruatriði málanna lýtur nýja málið að akstri varnaraðila eftir að hún yfirgaf vettvang þess brots sem hún hefur þegar verið sakfelld fyrir. Í því ljósi er ekki unnt að fallast á að ákæruatriði nýja málsins tengist sakarefni fyrra málsins þannig að málin fjalli um sömu háttsemi. Því ber að hafna þeirri röksemd að meðferð nýja málsins fyrir dómi brjóti gegn 1. mgr. 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu. 7

Samkvæmt 1. mgr. 143. gr. laga nr. 88/2008 skal leitast við að saksækja mann fyrir fleiri en eitt brot í einu máli. Misbrestur á því leiðir aftur á móti ekki til þess að síðara máli á hendur sakborningi verði vísað frá dómi, sbr. til dæmis dóm Landsréttar 19. mars 2021 í máli nr. 604/2019.

8

Í þessu ljósi ber að ógilda hinn kærða úrskurð og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til frekari meðferðar.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til frekari meðferðar.