352/2019

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur B og fleiri var vísað frá dómi. Í dómi Landsréttar kom fram að í stefnu væri hvorki að finna rökstuðning fyrir kröfufjárhæð né tölulega sundurliðun kröfuliða auk þess sem verulega skorti á rökstuðning fyrir þeim. Fullnægði málatilbúnaður A ekki kröfum eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 16. maí 2019, en kærumálsgögn bárust réttinum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 2. maí 2019 í málinu nr. E[…]/2019 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar, en til vara að málskostnaður á báðum dómstigum verði felldur niður eða hann lækkaður.

3 Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Málsatvik

4 Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði er mál þetta að rekja til langvarandi ágreinings málsaðila um eignarhald á 124,4 hektara spildu úr landi […] í […], upprunalega með landnúmer […]. Landspildan var í eigu E, stjúpföður sóknaraðila en föður varnaraðila, B og C og systur þeirra D, sem nú er látin. Eftir andlát E ritaði varnaraðili C, fyrir sína hönd og D systur sinnar samkvæmt umboði, undir tvær yfirlýsingar, dagsettar 8. febrúar og 3. maí 2008, þar sem fram kom að þær samþykktu að faðir þeirra hefði gefið sóknaraðila spilduna að dánargjöf og væri hann eigandi landsins. Í síðari yfirlýsingunni kom og fram að þær afsöluðu sér eignarrétti að landinu til sóknaraðila.

5 Við skipti á dánarbúi E var landspildunni ráðstafað til systkinanna B, C og D með skiptayfirlýsingu 29. maí 2008, sem þinglýst var í desember sama ár. Eftir það var spildunni skipt upp, annars vegar í 78 hektara spildu sem bar áfram landnúmerið […] en hins vegar í 46,6 hektara spildu sem fékk landnúmerið […]. Systkinin þrjú seldu þriðja aðila minni spilduna með kaupsamningi 18. desember 2008 en C og D seldu bróður sínum B stærri spilduna með afsali degi síðar.

6 Með dómi Hæstaréttar 3. apríl 2014, í máli nr. 87/2010, var viðurkenndur eignarréttur sóknaraðila að tveimur þriðju hlutum stærri landspildunnar á þeim grundvelli að systurnar C og D hefðu afsalað landinu til hans og að B hefði verið grandsamur um rétt sóknaraðila þegar hann fékk afsal frá systrunum fyrir þessum eignarhlutum.

7 Sóknaraðili höfðaði í desember 2015 mál á hendur B, C og D, aðallega til greiðslu 29.488.000 króna, annars vegar 19.488.000 króna, sem svaraði til tveggja þriðju hluta söluandvirðis minni spildunnar, en hins vegar bóta að fjárhæð 10.000.000 króna fyrir afleitt tjón og miska sem hann kvaðst hafa orðið fyrir vegna atvika sem vörðuðu báðar spildurnar. Með dómi héraðsdóms 16. júlí 2018 voru varnaraðilar sýknuð af kröfu sóknaraðila um greiðslu 19.488.000 króna með þeim rökstuðningi að krafan væri fyrnd. Kröfu sóknaraðila um greiðslu 10.000.000 króna fyrir afleitt tjón og miska var hins vegar vísað frá dómi og skaut sóknaraðili ákvæði dómsins að því leyti til Landsréttar. Með úrskurði Landsréttar 10. september 2018, í máli nr. 642/2018, var staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun fjárkröfunnar með vísan til eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

8 Sóknaraðili áfrýjaði einnig sýknudómi héraðsdóms til Landsréttar. Með dómi réttarins 10. maí 2019, í máli nr. 596/2018, var varnaraðilum gert að greiða sóknaraðila óskipt skaðabætur að fjárhæð 19.488.000 krónur eða sem nam söluandvirði eignarhluta hans að minni landspildunni. Þá voru varnaraðilar dæmd til að greiða sóknaraðila 1.500.000 krónur í málskostnað.

9 Mál þetta höfðaði sóknaraðili á hendur varnaraðilum með stefnu þingfestri í mars 2019 en sem að framan greinir var kröfum hans vísað frá dómi með hinum kærða úrskurði.

Niðurstaða

10 Varnaraðilar krefjast þess aðallega að kæru sóknaraðila verði vísað frá Landsrétti þar sem hún uppfylli ekki kröfu um skýrleika sem áskilin er í 145. gr. laga nr. 91/1991. Þótt fallast megi á að málatilbúnaður sóknaraðila sé ekki svo glöggur sem skyldi þykir þó ekki nægjanlegt tilefni til að vísa kæru hans frá réttinum.

11 Sóknaraðili krefst nú aðallega skaðabóta úr hendi varnaraðila, samtals að fjárhæð 39.990.000 krónur auk dráttarvaxta, vegna „afleidds tjóns“ sem hann kveðst hafa orðið fyrir vegna ráðstafana þeirra á landspildunum. Annars vegar krefst hann greiðslu 29.990.000 króna en hins vegar 10.000.000 króna, vegna fjártjóns og miska sem hann hafi orðið fyrir af þessum sökum. Í stefnu er að finna lýsingu sóknaraðila á ætluðu tjóni í 12 töluliðum, eins og rakið er í hinum kærða úrskurði. Er þar að verulegu leyti um að ræða sömu kröfuliði og leyst var úr með fyrrgreindum úrskurði Landsréttar í málinu nr. 642/2018. Sem fyrr er í stefnu hvorki að finna rökstuðning fyrir kröfufjárhæð né tölulega sundurliðun kröfuliða, auk þess sem verulega skortir á rökstuðning fyrir þeim. Er málatilbúnaður sóknaraðila vegna aðalkröfu í stefnu með þeim hætti að hann uppfyllir ekki kröfur eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

12 Samkvæmt framangreindu verður staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að vísa aðalkröfu sóknaraðila frá héraðsdómi. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er jafnframt staðfest niðurstaða hans um að vísa varakröfu sóknaraðila, þrautavarakröfu og varakröfum þar við frá héraðsdómi.

13 Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðilum kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður skal vera óraskaður.

Sóknaraðili, A, greiði varnaraðilum, B, C og dánarbúi D, hverju um sig 200.000 krónur í kærumálskostnað.