272/2021

Útdráttur

B var ákærður í þremur liðum. Samkvæmt ákærulið I og II var honum gefið að sök peningaþvætti, sbr. 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa tekið við og haft í vörslum sínum annars vegar gröfuskóflu og hins vegar tvo vökvafleyga sem honum hafi hlotið að hafa verið ljóst að aflað hefði verið með refsiverðum hætti, en mununum hafi áður verið stolið á svæði nánar tiltekinna fyrirtækja. Samkvæmt ákærulið III var honum gefið að sök að hafa í blekkingarskyni haft skráningarnúmer tilgreindrar bifreiðar á bifreið sinni, sbr. 1. mgr. 157. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. B játaði sök samkvæmt ákærulið III en neitaði sök samkvæmt ákæruliðum I og II. Í dómi Landsréttar var rakið að í vörslum B hefðu fundist þrír munir sem teknir höfðu verið ófrjálsri hendi frá þremur félögum án þess að nokkuð lægi fyrir um hvernig vörslur B á þeim komust á nema framburður hans, sem ekki fengi stuðning í gögnum málsins og rétturinn mat ótrúverðugan. Yrði talið sannað að B hafi hlotið að vera ljóst að munanna hafi verið aflað með refsiverðum hætti er hann tók við þeim og hafði í vörslum sínum. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu B og refsing hans ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 15. apríl 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 24. nóvember 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 18. mars 2021 í málinu nr. S- 2911/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu af þeirri háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæruliðum I og II en til vara að refsing hans verði milduð. Hann unir sakfellingardómi samkvæmt ákærulið III en krefst þess að refsing verði milduð.

4

Við meðferð málsins fyrir Landsrétti var spiluð í heild sinni upptaka af skýrslu ákærða fyrir héraðsdómi, auk þess sem lögreglumaður sem kom að rannsókn málsins gaf skýrslu fyrir réttinum.

Niðurstaða

5

Líkt og rakið er í hinum áfrýjaða dómi er ákærða gefið að sök að hafa tekið við og haft í vörslum sínum annars vegar gröfuskóflu og hins vegar tvo vökvafleyga sem honum hafi hlotið að vera ljóst að aflað hefði verið með refsiverðum hætti, en mununum hafi áður verið stolið á svæði nánar tiltekinna fyrirtækja. Er háttsemin aðallega talin varða við 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

6

Í síðastgreindu ákvæði segir meðal annars að hver sem taki við eða geymi ávinning af broti á lögunum skuli sæta fangelsi allt að sex árum. Verður að telja nægilega lýst í ákæru hvaða háttsemi ákærði er sakaður um og hvaða ákvæði refsilaga hann er talinn hafa gerst brotlegur við, sbr. c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

7

Við beitingu 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga verður að meta í ljósi atvika hverju sinni hvort nægilega sé sýnt fram á að ávinningur stafi af refsiverðri háttsemi, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 25. mars 2021 í máli nr. 29/2020. Í málinu liggur fyrir að fyrirsvarsmenn þriggja félaga töldu þau eiga muni í vörslum ákærða sem stolið hefði verið. Framvísuðu tveir þeirra raðnúmerum á mununum og var öllum þremur mununum skilað til félaganna en gögn málsins bera ekki með sér að ákærði hafi gert við það athugasemd. Verður þannig að telja sannað að um hafi verið að ræða þýfi sem fyrir liggur að fólu í sér nokkur verðmæti.

8

Framburður ákærða er á þann veg að hann hafi keypt skófluna af manni sem hringt hafi í hann í kjölfar auglýsingar ákærða á Facebookog ákærði greitt honum 300.000 krónur í reiðufé. Fyrir dómi bar sá sem smíðaði skófluna að búið hefði verið að taka framleiðslunúmerið af skóflunni er hún fannst. Fleygana kvaðst ákærði hafa keypt af manni sem haft hafi samband við hann í gegnum Facebook, sagst vera skiptastjóri og afhent honum fleygana en ákærði ekki verið búinn að greiða fyrir þá. Ákærði hefur engin deili getað sagt á mönnunum, kveðst ekki geta haft upp á símanúmeri eða skilaboðum þeirra og ekkert liggur fyrir um umrædd viðskipti annað en framburður hans. Ætla verður að hægur vandi hefði verið fyrir ákærða að hafa uppi á símanúmeri og skilaboðum mannanna tveggja þegar málið kom upp og sumt í framburði hans er með nokkrum ólíkindablæ, líkt og að maður sem hafi kynnt sig sem skiptastjóri hafi haft samband við hann í gegnum Facebookog selt honum muni fyrir margar milljónir króna gegn greiðslufresti og án nokkurra skjala þar um. M etur rétturinn framburð hans ótrúverðugan. Þá getur það eitt að ákærði hafi sent starfsmann til nafngreinds félag sí því skyni að leita ráða um stillingu á fleygunum ekki ráðið neinum úrslitum við mat á huglægri afstöðu hans.

9

Samkvæmt framansögðu fundust í vörslum ákærða þrír munir sem teknir höfðu verið ófrjálsri hendi frá þremur mismunandi félögum án þess að nokkuð liggi fyrir um hvernig vörslur ákærða komust á nema framburður hans, sem ekki fær stuðning í gögnum málsins og rétturinn metur ótrúverðugan. Verður að telja sannað að ákærða hafi hlotið að vera ljóst að munanna hafði verið aflað með refsiverðum hætti er hann tók við þeim og hafði í vörslum sínum. Geta sjónarmið ákærða um annmarka á rannsókn lögreglu engu breytt um það sem sannað telst samkvæmt framansögðu.

Verður því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærða og er háttsemin þar rétt færð til refsiákvæða.

10

Með vísan til forsendna héraðsdóms þykir refsing þar hæfilega ákveðin. Verður hinn áfrýjaði dómur því staðfestur að því leyti sem hann er til endurskoðunar hér fyrir dómi.

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.143.704 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Ó-kk-ef A-kk-ef B-kk-ef lögmanns, 1.116.000 krónur.