556/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi aðila um forsjá dóttur þeirra, umgengni og greiðslu meðlags. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að við úrlausn bráðabirgðakröfu A um sameiginlega forsjá bæri fyrst og fremst að líta til þess hvort slíkt fyrirkomulag væri í þágu hagsmuna telpunnar, eða hvort hagsmunir hennar krefðust þess. Fyrir lá að telpan hefði alla tíð verið undir forsjá B einnar og haft heimili sitt hjá henni. Þættu ekki hafa verið færð fram rök um það af hálfu A að hagsmunir telpunnar krefðust þess að breyting yrði gerð á því, þannig að aðilar færu saman með forsjána meðan málinu væri ólokið. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar féllst Landsréttur á að ekki væru efni til að verða við kröfu A um breytta skipan forsjár barnsins til bráðabirgða. Þá kom fram í úrskurði Landsréttar að óháð sönnun um reglusemi A þætti umgengnisréttur hans hæfilega ákveðinn í hinum kærða úrskurði. Yrði samkvæmt því ekki fallist á að forsendur væru að svo stöddu til að ákvarða honum rýmri umgengnisrétt en þar var gert. Ákvæði hins kærða úrskurðar um meðlagsgreiðslur til B var staðfest.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 6. september 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 21. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 26. ágúst 2022 í málinu nr. E- [...]/2022 þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi aðila um forsjá dóttur þeirra, umgengni og greiðslu meðlags.

Kæruheimild er í 5. mgr. 35. gr. barnalaga nr. 76/2003.

2

Sóknaraðili krefst þess til bráðabirgða að aðilar fari sameiginlega með forsjá barnsins, C, á meðan forsjármálið er rekið fyrir dómstólum. Þá krefst sóknaraðili þess að úrskurðað verði til bráðabirgða um inntak umgengnisréttar barnsins við sóknaraðila.

Loks krefst hann kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og að sóknaraðila verði gert að greiða sér málskostnað eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Niðurstaða

4

Svo sem nánar er rakið í hinum kærða úrskurði varðar sakarefni máls þessa það hvort efni séu til að verða við kröfu sóknaraðila um að hann fari til bráðabirgða ásamt varnaraðila sameiginlega með forsjá barns þeirra, sbr. 1. mgr. 35. gr. barnalaga. Þá krefst sóknaraðili þess að niðurstaða héraðsdóms um umgengnisrétt hans við barnið verði endurskoðuð og honum veittur rýmri réttur en þar er kveðið á um.

5

Samkvæmt 1. mgr. 35. gr. barnalaga hefur dómari heimild til að úrskurða til bráðabirgða hvernig fara skuli með forsjá barns eftir því sem barninu er fyrir bestu.

Rökin á bak við heimildarákvæði 1. mgr. 35. gr. barnalaga til að hlutast til um forsjá undir rekstri máls eru einkum þau að hagsmunir barns kunni að kalla á breytta skipan og verður þörfin að vera rík. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er fallist á að ekki séu efni til að verða við kröfu sóknaraðila um breytta skipan forsjár barnsins til bráðabirgða. Hefur ekki þýðingu í því sambandi þótt í hinum kærða úrskurði sé ranglega vísað til þess að sóknaraðili hafi ekki hitt barnið frá apríl 2022, ef undan er skilið atvik seinni hluta júní sama ár sem nánar er vikið að í úrskurðinum en af hálfu varnaraðila hefur ekki verið vefengt að sóknaraðili hafi hitt barnið og notið umgengni við það rétt um viku áður en atvikið í júní átti sér stað.

6

Óháð sönnun um reglusemi sóknaraðila þykir umgengnisréttur hans hæfilega ákveðinn í hinum kærða úrskurði. Verður samkvæmt því ekki fallist á að forsendur séu að svo stöddu til að ákvarða honum rýmri umgengnisrétt en þar er gert.

7

Að öðru leyti en að framan greinir verður hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til forsendna á þann hátt sem fram kemurí úrskurðarorði.

8

Rétt er að kærumálskostnaður falli niður. Um gjafsóknarkostnað varnaraðila fyrir Landsrétti fer eins og í úrskurðarorði greinir, þar með talin þóknun lögmanns hennar sem þar er tilgreind án virðisaukaskatts í samræmi við venju.

9

Það athugast að sóknaraðili gerði ekki kröfu fyrir héraðsdómi um að kveðið yrði til bráðabrigða á um lögheimili barnsins. Af málatilbúnaði hans er ljóst að hann gerir ekki athugsemd við að lögheimili þess sé áfram hjá varnaraðila á meðan forsjármálið er rekið fyrir dómstólum. Þrátt fyrir það er í hinum kærða úrskurði kveðið til bráðabirgða á um lögheimili þess. Er þetta aðfinnsluvert en varðar ekki ómerkingu hins kærða úrskurðar eins og málið liggur fyrir Landsrétti.

Úrskurðarorð :

Hafnað er kröfu sóknaraðila, A, um að hann fari til bráðabirgða ásamt varnaraðila, B, sameiginlega með forsjá barns þeirra, C.

Ákvæði hins kærða úrskurður um umgengnisrétt sóknaraðila við barnið, meðlagsgreiðslur til varnaraðila og málskostnað eru staðfest.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður varnaraðila fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, O-kk-ef E-kk-ef, 400.000 krónur.