630/2019

Útdráttur

J ehf. höfðaði mál gegn P til viðurkenningar á skaðabótaskyldu hans vegna tjóns sem J ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna brota P gegn ákvæðum ráðningarsamnings hans í kjölfar starfsloka P hjá félaginu. Í dómi Landsréttar kom fram að í ráðningarsamningi P hefði ekki verið kveðið á um bann við því að hann hæfi störf hjá samkeppnisaðila J ehf. heldur bæri honum að slíta öll persónuleg viðskiptatengsl við birgja J ehf. Auk þess væri P bundinn trúnaði um allt sem hann kynni að verða vís í starfi sínu hjá J ehf. Að mati réttarins yrði orðalag ráðningarsamningsins ekki skýrt rýmra en leiddi af orðanna hljóðan og allur vafi um það skyldi skýrður P í hag. Væru þau samskipti P við birgja J ehf., að svo miklu leyti sem þau hefðu verið upplýst í málinu, ekki talin þess eðlis að þau brytu gegn framangreindu ákvæði í ráðningarsamningnum. Þá lægi ekkert fyrir um að P hefði nýtt upplýsingar frá J ehf. þannig að það bryti gegn ákvæðinu. P væri að auki ekki eigandi nafngreinds samkeppnisaðila J ehf. og hefði því ekki fjárhagslega hagsmuni af viðskiptasamböndum eða afkomu þess félags. Var P því sýknaður af kröfum J ehf.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf og Á-kvk-nf Ó-kvk-nf prófessor.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 10. september 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 29. maí 2019 í málinu nr. E1758/2018.

2 Áfrýjandi krefst þess að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og breytt á þá leið að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda vegna tjóns sem hann hafi valdið áfrýjanda með brotum gegn ákvæðum ráðningarsamnings hans hjá áfrýjanda í kjölfar starfsloka hjá áfrýjanda. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4 Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti var stefnandi í héraði, S. Guðjónsson ehf., sameinað undir nafni og kennitölu áfrýjanda.

Málsatvik, málsástæður aðila og sönnunarfærsla

5 Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi en stefndi gegndi starfi sölustjóra um tæplega 11 ára skeið hjá áfrýjanda, sem er innflutningsfyrirtæki með sérhæfðan lýsinga, raf og tölvulagnabúnað. Stefndi sagði upp starfi sínu í árslok 2016 og voru starfslok hans 31. mars 2017. Stefndi tilkynnti áfrýjanda 1. maí sama ár að hann væri búinn að ráða sig til starfa hjá Rafal ehf. og upplýsti jafnframt að félagið hefði ákveðið að aðskilja fjarskiptastarfsemi sína frá því og stofna nýtt félag, Lýsi ehf., um þann hluta starfseminnar. Hlutverk hans í þessu nýja félagi væri að „koma að uppbyggingu þjónustu sem liggur ákaflega nærri áhugasviði mínu. Einnig að sjá um öll innkaup og sölu á efni hvort sem er frá innlendum birgjum eða beint frá framleiðendum.“

6 Í framhaldi af því að stefndi hóf störf hjá Lýsi ehf. tók einn af helstu birgjum áfrýjanda, Corning Optical Communications GmbH, ákvörðun um að selja vörur einnig til hins nýja félags, Lýsis ehf. Hið sama gerði annar birgir áfrýjanda, sem aðilar nefna H-x-x.

7 Í ráðningarsamningi stefnda við áfrýjanda 21. mars 2006 er kveðið á um réttindi og skyldur stefnda. Þar segir í 3. gr.:

Sölustjóri er bundinn þagnarskyldu varðandi allt sem hann verður vís um í starfi sínu. Þessi þagnarskylda gildir einnig eftir að sölustjóri hættir störfum hjá félaginu. Öll gögn í hvaða formi sem þau kunna að vera, s.s. bækur, skýrslur, spjaldskrár, vinnugögn, hugbúnaður, hönnunargögn o.fl., ennfremur allar upplýsingar, hugmyndir og viðskiptasambönd sem sölustjórinn aflar eða kemst yfir í starfi sínu hjá S. Guðjónssyni ehf. er eign félagsins og skulu skilin eftir, ef hann hættir störfum.

Sölustjóri hefur kynnt sér [16. gr. c] laga nr. 57/2005 um eftirlit með óréttmætum viðskiptaháttum og gagnsæi markaðarins, sem fjallar um rekstrarleyndarmál fyrirtækja. Öll viðskiptasambönd við birgja S. Guðjónssonar ehf. skulu alfarið vera á milli fyrirtækisins og viðkomandi birgja. Láti sölustjóri af starfi skuldbindur hann sig til þess að slíta öll persónuleg viðskiptatengsl hvort heldur er með beinum eða óbeinum hætti við birgja S. Guðjónssonar ehf. Brot á þessum atriðum gerir starfsmann skaðabótaskyldan um það fjárhagstjón sem S. Guðjónsson ehf. verður fyrir vegna þessa. Trúnaður þessi gildi áfram eftir starfslok.

8 Áfrýjandi telur að stefndi hafi brotið gegn framangreindu ákvæði ráðningarsamningsins. Hann hafi haldið tengslum við viðskiptamenn og birgja stefnda eftir starfslok sín hjá áfrýjanda. Fyrir hans tilstuðlan hafi framangreindir birgjar áfrýjanda hafið viðskipti við Lýsi ehf. Þá hafi hagnýting stefnda á tengslum við Corning Optical Communications GmbH og upplýsingum úr eldra starfi gert það að verkum að Lýsir ehf. gat boðið lægst í nánar tilgreindri verðkönnun árið 2018.

9 Stefndi hafnar því að hafa haft nokkurt frumkvæði að því að Corning Optical Communications GmbH og H-x-x hófu viðskipti við Lýsi ehf. eða að hafa hagnýtt sér upplýsingar frá áfrýjanda í því skyni að ná viðskiptum frá áfrýjanda.

10 Fyrir Landsrétt lagði áfrýjandi fram ársreikninga S. Guðjónssonar ehf. fyrir árin 2015 til 2018 ásamt bréfi endurskoðanda félagsins þar sem lýst er minnkaðri framlegð vegna sölu félagsins á vörum frá Corning Optical Communications GmbH og Hellerman á tímabilinu. Rekur áfrýjandi þessa minni framlegð til þess að félögin séu nú einnig í viðskiptum við Lýsi ehf.

Niðurstaða

11 Í málinu liggur lítið fyrir um samskipti stefnda við birgja áfrýjanda eftir að hann sagði starfi sínu hjá áfrýjanda lausu. Stefndi bar fyrir héraðsdómi að hafa hvorki sent birgjum áfrýjanda tölvupóst né hringt í þá í því skyni að tilkynna um starfslok sín. Það hafi verið í samræmi við fyrirliggjandi samkomulag við áfrýjanda sem fram kom í minnisblaði sem stefndi og stjórnarformaður S. Guðjónssonar ehf. hafi undirritað 27. febrúar 2017 en þar sagði að báðir aðilar væru sammála um að viðskiptalegir hagsmunir S. Guðjónssonar ehf. skyldu ganga fyrir við þessi tímamót og muni „stjórnarformaður og framkvæmdastjóri leiða tilkynningu um framangreinda breytingu gagnvart starfsfólki, birgjum, viðskiptavinum og öðrum hagsmunaaðilum eftir því sem við á“.

12 Stefndi hafnaði því jafnframt að hafa haft nokkurt frumkvæði að samskiptum við birgja áfrýjanda eftir að hann lauk störfum eða að því að færa Lýsi ehf. viðskiptasambönd eða tengingar við birgja. Lýsti hann samskiptum sínum við starfsmann Corning Optical Communications GmbH á þá leið að hann hefði fengið símtal frá vini sínum sem starfaði sem sölumaður hjá hinu erlenda fyrirtæki, sem hefði tekið eftir því að hann væri hættur störfum. Hefði stefndi sagt honum að ráðningarsamningur hans við áfrýjanda væri þess eðlis að honum bæri að slíta viðskiptatengsl við birgja áfrýjanda. Ef starfsmaðurinn hefði áhuga á að kynna sér Lýsi ehf. yrði hann að hafa samband við stjórnendur félagsins. Starfsmaðurinn hefði í framhaldinu gert það og hefðu framkvæmdastjóri og eigendur félagsins tekið á móti honum og kynnt félagið og starfsemi þess. Hann hefði ekkert frumkvæði haft að þeim fundi. Samskiptin við H-x-x hefðu verið á sama veg. Þá hafnaði stefndi því að för hans á sýningu í Köln í júní 2017, þar sem hann hitti starfsmann Corning Optical Communications GmbH, tengdist því að hann hefði á þeim tíma verið að koma á viðskiptasambandi við hið erlenda félag. Um stóra sýningu sé að ræða, sem haldin sé árlega og hafi hann verið að kynna sér nýjungar, sem annað nafngreint erlent fyrirtæki hefði verið að frumsýna á sýningunni.

13 V-kk-nf K-kk-nf, stjórnarmaður Lýsis ehf. og fyrirsvarsmaður Rafal ehf., móðurfélags Lýsis ehf., bar fyrir héraðsdómi að passað hefði verið sérstaklega upp á að stefndi hefði ekki aðkomu að því að Corning Optical Communications GmbH hóf viðskipti við Lýsi ehf. Þá hefði stefndi ekki verið ráðinn til Lýsis ehf. í því skyni að ná inn birgjum heldur hefði ástæðan verið þekking stefnda á efni og búnaði og söluhæfileikar hans. Beiðni frá hinu erlenda félagi um hvort fulltrúar þess mættu „kíkja í heimsókn“ hefði komið inn á borð hans og þáverandi framkvæmdastjóra félagsins og hafi þeir orðið við þeirri beiðni.

14 Í ráðningarsamningi stefnda er ekki kveðið á um bann við því að stefndi hefji störf hjá samkeppnisaðila áfrýjanda heldur bar honum að slíta öll persónuleg viðskiptatengsl við birgja áfrýjanda. Auk þess var stefndi bundinn trúnaði um allt sem hann kynni að verða vís um í starfi sínu hjá félaginu. Verður orðalag ráðningarsamningsins ekki skýrt rýmra en leiðir af orðanna hljóðan og allur vafi um það skýrður stefnda í hag. Verða þau samskipti stefnda við birgja áfrýjanda, að svo miklu leyti sem þau hafa verið upplýst í málinu, ekki talin þess eðlis að þau brjóti gegn framangreindu ákvæði í ráðningarsamningnum. Þá liggur ekkert fyrir um að stefndi hafi nýtt upplýsingar frá áfrýjanda þannig að brjóti gegn ákvæðinu. Stefndi er að auki ekki eigandi Lýsis ehf. og hefur því ekki fjárhagslega hagsmuni af viðskiptasamböndum eða afkomu þess félags.

15 Samkvæmt framansögðu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

16 Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Johan Rönning ehf., greiði stefnda, P-kk-þgf H-kk-þgf, 1.240.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.