634/2022

Útdráttur

M var sakfelldur fyrir líkamsárás, húsbrot, brot gegn nálgunarbanni, eignaspjöll, brot gegn sóttvarnalögum, brot gegn valdstjórninni, fyrir að gabba lögreglu, brot gegn vopnalögum, skjalafals og umferðarlagabrot, samkvæmt þremur ákærum sem gefnar voru út 14. apríl 2020, 5. apríl 2022 og 9. maí sama ár. Í fyrstnefnda málinu hafði dómur fallið í héraði 10. september 2020 en með úrskurði Endurupptökudóms 28. mars 2022 var héraðsdómur í málinu endurupptekinn. M sætti geðrannsókn til að meta sakhæfi hans og var niðurstaða dómkvadds matsmanns sú að M væri sakhæfur og refsing gæti borið árangur. Var M því gerð refsing. Við ákvörðun refsingar M var höfð hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og þá var tekið tillit til 1., 5., 6. og 8. tölulið 1. mgr. 70. gr. laganna. Var refsing M ákveðin fangelsi í 12 mánuði en til frádráttar refsingunni kom gæsluvarðhaldsvist sem hann hafði sætt frá 17. mars 2022 til 16. júní 2022, auk þess sem gerð var upptæk útdraganleg kylfa.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf og E-kk-nf J-kk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Settur ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 7. október 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 8. nóvember 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 16. júní 2022 í málinu nr. S- 714/2022.

2

Ákæruvaldið krefst þess að ákærði verði sakfelldur samkvæmt ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum 14. apríl 2020 og gerð refsing. Þá er þess krafist að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og upptöku á útdraganlegri kylfu samkvæmt ákærum lögreglustjórans áhöfuðborgarsvæðinu 5. apríl 2022 og héraðssaksóknara 9. maí 2022. Þess er einnig krafist að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að refsing verði milduð og bundin skilorði að öllu leyti eða hluta og að gæsluvarðhald hans komi til frádráttar dæmdri refsingu. Þá er krafist endurskoðunar á þóknun verjanda ákærða í héraði.

4

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti kom fyrir dóm brotaþoli A og gaf viðbótarskýrslu. Þá var spiluð upptaka af framburði vitnisins J fyrir héraðsdómi.

Einnig var spilað myndskeið af upptöku búkmyndavélar sem varðar atvik samkvæmt V. lið ákæru héraðssaksóknara 9. maí 2022.

Málsatvik

5

Mál þetta er höfðað með þremur ákærum. Með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 5. apríl 2022 var höfðað mál á hendur ákærða fyrir líkamsárás, húsbrot, brot gegn nálgunarbanni, eignaspjöll og brot gegn sóttvarnalögum. Með ákæru héraðssaksóknara 9. maí 2022 var höfðað mál á hendur ákærða fyrir ýmis brot gegn valdstjórninni, fyrir að gabba lögreglu og fyrir brot gegn vopnalögum. Með ákæru lögreglustjórans á Suðurnesjum 14. apríl 2020 var höfðað mál á hendur ákærða fyrir skjalafals og umferðarlagabrot. Í síðastnefndu máli féll dómur í Héraðsdómi Reykjaness 10. september 2020 en með úrskurði Endurupptökudóms 28. mars 2022 í máli nr. 41/2021 var fallist á að héraðsdómur í málinu yrði endurupptekinn. Mál þessi voru sameinuð og rekin sem eitt mál, sbr. 1. mgr. 169. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ákærði neitar sök samkvæmt öllum ákæruliðum.

Niðurstaða

Ákæra lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 5. apríl 2022

6

Samkvæmt ákærulið I var ákærða gefin að sök líkamsárás, með því að hafa ráðist á A með hnefahöggum á brjóstkassa A og slegið til hans með styttu, sem var á afgreiðsluborði, þannig að hún hafnaði á hægri úlnlið hans með þeim afleiðingum að hann hlaut mar á brjóstkassa og yfirborðsáverka á hægri úlnlið og hendi. Var háttsemi ákærða talin varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með framburði brotaþola og tveggja annarra vitna á starfsstöð hans tiltekið sinn er sannað að ákærði hafi verið æstur og ógnandi á staðnum, hann hafi veist þar að brotaþola, ýtt við honum og slegið til hans með styttu og lenti höggið á hægra handarbaki brotaþola, sem bar hægri hönd fyrir sig. Áverkar þeir sem brotaþoli bar eftir atvikið og lýst er í læknisvottorði samræmast þessu. Í viðbótarskýrslu fyrir Landsrétti við aðalmeðferð málsins bar brotaþoli að ekkert það hefði komið fyrir hann frá því að atvikið varð og þar til hann leitaði læknis sem hefði getað valdið þeim áverkum sem í læknisvottorði greinir. Samkvæmt framangreindu verður staðfest sú niðurstaða hins áfrýjaða dóms að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem hann var þar sakfelldur fyrir.

7

Samkvæmt ákærulið II í sömu ákæru var ákærða gefið að sök húsbrot, með því að hafa með ógnandi framkomu neitað að yfirgefa starfsstöð A lögmanns, er starfsfólk skoraði á hann að gera það. Var háttsemi ákærða talin varða við 231. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt framburði vitna fyrir héraðsdómi var ákærði reiður og ógnandi og neitaði að yfirgefa skrifstofuna þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir. Ákærði hafi ekki yfirgefið skrifstofuna fyrr en eftir að hringt hafði verið í lögreglu og var hann kominn út úr byggingunni þegar lögregla og sérsveit kom á vettvang og handtók hann.

Verður því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ákærði hafi gerst sekur um húsbrot samkvæmt þessum lið ákærunnar.

8

Samkvæmt ákærulið III í sömu ákæru var ákærða gefið að sök brot gegn nálgunarbanni gagnvart brotaþola A með því að hafa sett sig í samband við hann svo sem nánar er lýst í ákæru. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða hans að sakfella ákærða samkvæmt ákæruliðnum, en með háttseminni sem þar greinir braut ákærði gegn 1. mgr. 232. gr. almennra hegningarlaga.

9

Samkvæmt ákærulið IV í sömu ákæru var ákærða gefin að sök eignaspjöll, með því að hafa sparkað í rúðu í hurð í húsnæði Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins með þeim afleiðingum að rúðan brotnaði. Var háttsemi ákærða talin varða við 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði hefur viðurkennt að hafa brotið rúðuna en það hafi verið óviljaverk. Hann kveðst hafa ætlað að opna hurðina með fætinum. Hurð þessi er á biðstofu inngangshæðar heilsugæslunnar og samkvæmt ljósmyndum af hurðinni, sem eru meðal gagna málsins, er neðsta rúðan brotin og í henni stórt gat en glerið, sem er öryggisgler, hangir að mestu leyti saman í rammanum. Samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglunnar sést á myndskeiði úr öryggismyndavél heilsugæslunnar á yfirlitsmynd af biðstofu að kona sem situr í stól úti við gluggann kippist við þar sem henni virðist bregða mikið við hávaða. Síðan sést maður koma fram. Hann virðist hafa misst annan skóinn en hann stendur úti við glugga og klæðir sig í hann. Samkvæmt framburði N, læknis, hjá lögreglu og fyrir héraðsdómi, var ákærði ógnandi í tíma hjá henni, hann hafi barið í borðið og kastað blóðþrýstingsmæli í gólfið. Þá hafi hún lokið tímanum og vísað honum út. Ákærði hafi farið niður og hún komið strax á eftir honum, heyrt brothljóð og séð hann klæða sig í skóinn þegar hún kom niður. Samkvæmt framansögðu verður talið sannað að ákærði hafi brotið rúðuna með því að sparka í hana og hafi með því gerst sekur um þá háttsemi sem í þessum lið ákærunnar greinir.

10

Samkvæmt ákærulið V í sömu ákæru var ákærða gefin að sök brot gegn sóttvarnalögum með því að hafa farið í samtals sjö skipti, á tímabilinu 15. til 23. október 2020, af dvalarstað sínum, án þess að brýna nauðsyn bæri til, og á lögreglustöðina að Hverfisgötu í Reykjavík, og þannig brotið gegn skyldum einstaklinga í sóttkví. Var háttsemin talin varða við tilgreind ákvæði reglugerðar nr. 800/2020 um sóttkví og einangrun og sýnatöku við landamæri Íslands vegna COVID-19 og sóttvarnalaga nr. 19/1997. Ákærði hefur viðurkennt að hafa komið á lögreglustöðina tilgreinda daga í október 2020, en því er þó mótmælt af hans hálfu að hann sé maðurinn sem sjáist utan dyra á fimm myndum úr öryggismyndavél úr anddyri lögreglustöðvarinnar 22. október 2020 kl. 14:13, sbr. 6. tölulið í V. kafla ákærunnar. Gegn neitun ákærða er ósannað að myndirnar séu af honum og verður hann sýknaður af þessum lið ákærunnar. Samkvæmt bréfi sóttvarnalæknis 8. febrúar 2022 var ákærði skráður í 14 daga sóttkví vegna komu til landsins 10. október 2020.

Þá liggur fyrir samkvæmt skýrslu rannsakanda að rætt var við ákærða við komuna til landsins tiltekið sinn og honum kynntar reglur varðandi sóttkví. Sú málsvörn ákærða að brýna nauðsyn hafi borið til að hann færi á lögreglustöðina til að fá upplýsingar um hvar hann ætti að vera í sóttkví er haldlaus. Að þessu gættu er að öðru leyti fallist á rök fyrir sakfellingu ákærða í héraðsdómi samkvæmt þessum lið ákærunnar.

Ákæra héraðssaksóknara 9. maí 2022

11

Samkvæmt ákærulið II voru ákærða gefin að sök brot gegn valdstjórninni með því að hafa á tilgreindu tímabili sent C, [starfsheiti], sex tölvupósta í vinnutengt netpóstfang hans með líflátshótunum í garð hans og í sumum tilvikum einnig fjölskyldu hans. Af rannsóknargögnum verður ráðið að netfangið sem tölvupóstarnir voru sendir úr stafaði frá ákærða og með þeim réðst hann með hótunum um ofbeldi á opinberan starfsmann.

Ekki er fallist á þá málsvörn ákærða samkvæmt þessum ákærulið að hótun gagnvart opinberum starfsmanni samkvæmt 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga þurfi að uppfylla hugtaksskilyrði 233. gr. almennra hegningarlaga, enda er þar um að ræða tvö sjálfstæð og ólík refsiákvæði með mismunandi verknaðarlýsingum. Þá liggur raunar skýrt fyrir í gögnum málsins að brotaþoli tók hótanirnar alvarlega. Samkvæmt þessu verður fallist á það með héraðsdómi að sakfella beri ákærða samkvæmt þessum lið ákærunnar.

12

Samkvæmt ákæruliðum VI og VII í sömu ákæru var ákærða gefið að sök að gabba lögreglu tvívegis 16. mars 2022 með því að hafa annars vegar sent tölvupóst úr netfanginu [...]og hins vegar úr netfanginu [...]á netfang embættis lögreglustjórans á [...][þess efnis að í húsnæði embættisins væri sprengiefni og að rýma þyrfti húsnæðið

(„THEBUILDINGISRIGGEDWITH EXPLOSIVESPLEASEEVACUATETHE

BUILDING“). Var háttsemin talin varða við 120. gr. almennra hegningarlaga. Fallist er á með héraðsdómi að sannað sé að ákærði hafi sent umrædda tölvupósta. Hafi hann í því skyni nýtt sér keyptan netaðgang á bókasafni [...] í hádeginu tiltekinn dag.

Verður því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærða samkvæmt þessum liðum ákærunnar og er háttsemin réttilega heimfærð til 120. gr. almennra hegningarlaga.

13

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða fyrir brot gegn valdstjórninni samkvæmt ákæruliðum I, III, IV og V, sem varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga. Einnig verður staðfest með vísan til forsendna niðurstaða dómsins um upptöku á útdraganlegri kylfu og sakfellingu ákærða fyrir vopnalagabrot samkvæmt ákærulið VIII sem varðar við c. lið 2. mgr. 30. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. og 37. gr. vopnalaga nr. 16/1998.

Ákæra lögreglustjórans á Suðurnesjum 14. apríl 2020

14

Samkvæmt ákærunni var ákærða gefið að sök skjalafals og umferðarlagabrot með því að hafa 22. nóvember 2018 ekið bifreiðinni [...]án þess að hafa öðlast ökuréttindi og í framhaldi af afskiptum lögreglu framvísað við lögreglu í blekkingarskyni, sýndar skjali, grunnfölsuðu [...]alþjóðlegu ökuskírteini á nafni ákærða með gildistíma 14. ágúst 2014 til 13. ágúst 2019. Var háttsemi ákærða talin varða við 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga og 1. mgr. 58. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, sbr. 1. mgr. 48. gr. eldri umferðarlaga nr. 50/1987. Í niðurstöðu skýrslu lögreglu um rannsókn á því ökuskírteini sem ákærði framvísaði segir að ökuskírteinið sé svokallað sýndarskjal (e.

„Fantasy document“). Þau atriði sem einkenna fölsun þess séu einkum: Ökuskírteinið eigi sér ekki neina fyrirmynd í ósviknu alþjóðlegu ökuskírteini frá [...]. Ósvikin alþjóðleg ökuskírteini frá [...] hafi allt aðra uppbyggingu og útlit. Í texta á framhlið og bakhlið ökuskírteinisins séu villur og misræmi. Ökuskírteinið sé mjög óvandað að allri gerð og í því sé engra öryggisatriða gætt. Um mjög ódýra og grófa fölsun sé að ræða. Við skýrslutöku hjá lögreglu sagðist ákærði ekki vita til þess að ökuskírteinið væri falsað, hann hefði fengið það í Tyrklandi frá íslenskum manni. Telja verður að ákærða hafi ekki dulist að ökuskírteinið væri falsað og verður því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærða samkvæmt 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði hafði hvorki ökuréttindi á Íslandi né gilt íslenskt ökuskírteini þegar atvikið varð og verður hann því einnig sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 58. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, sbr. 1. mgr. 48. gr. eldri umferðarlaga nr. 50/1987 eins og krafist er í ákæru.

15

Staðfest verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms um refsingu ákærða og að til frádráttar refsivistinni skuli koma með fullri dagatölu gæsluvarðhaldsvist hans frá 17. mars 2022 til 16. júní 2022.

16

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað og þóknun verjanda ákærða í héraði skulu vera óröskuð.

17

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, M-x-x K-x-x, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.594.695 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 1.506.600 krónur.