744/2018

Útdráttur

X var sakfelldur fyrir brot samkvæmt 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa ítrekað káfað og klipið í rass A á skemmtistað og í eitt skipti káfað á beru baki hennar og fært hendurnar inn á maga hennar innanklæða. A var 17 ára þegar brotin voru framin. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til þess að X var í yfirburðastöðu gagnvart A sem yfirmaður hennar og þess mikla aldursmunar sem var á þeim en einnig til þess að meðferð málsins hefði dregist úr hömlu af ástæðum sem X yrði ekki kennt um. Var refsing hans ákveðin fangelsi í 60 daga en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var X gert að greiða A 200.000 krónur í miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf og H-kk-nf O. A-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 3. ágúst 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 5. júlí 2018 í málinu nr. S121/2018.

2 Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og refsingu.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá gerir hann kröfu um að bótakröfu verði vísað frá dómi en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð.

4 Brotaþolinn, A, krefst þess að ákærða verði gert að greiða henni 1.500.000 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði en til vara að héraðsdómur verði staðfestur hvað varðar einkaréttarkröfu hennar.

Niðurstaða

5 Atvikum málsins og ákæru er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Ákæruvaldið unir niðurstöðu héraðsdóms um sýknu ákærða af því að hafa viðhaft við brotaþola kynferðisleg ummæli um útlit hennar. Til endurskoðunar fyrir Landsrétti er því einungis niðurstaða héraðsdóms um að ákærði hafi káfað og klipið í rass brotaþola og í eitt skipti káfað á beru baki hennar og fært hendurnar inn á maga hennar innanklæða.

6 Framburður brotaþola um atvik máls fyrir héraðsdómi og hjá lögreglu hefur verið stöðugur og fær meðal annars stuðning af smáskilaboðum sem brotaþoli sendi móður sinni daginn eftir að atvik málsins áttu sér stað. Þar lýsir brotaþoli því meðal annars að í hvert skipti sem ákærði mætti henni á skemmtistaðnum hafi hann klipið hana og slegið í rassinn og að í eitt skipti hafi hann sett hendur sínar „inn í kjólinn minn fyrir ofan rassinn“. Þá segir í skilaboðunum: „Seinna um kvöldið stend eg að tala við eitthvað fólk og ein segir „sjaðið samt hvað [A] er flott“ og þa kemur yfirmaðurinn og hrópar „já [A] er sko fokking HOT“ og slær mig fast í rassinn og klípur. Mér leið svo illa.“ Í lok skilaboðanna segir jafnframt: „[É]g er búin að vera að gráta í dag og þori ekki að mæta í vinnuna.“ Í málinu liggja jafnframt fyrir samskipti, sem brotaþoli átti við frænku sína á samskiptamiðlinum Facebook fimm dögum eftir atvik málsins, sem styðja við framburð brotaþola en þar ræða þær framkomu ákærða við brotaþola og fleiri þetta kvöld.

7 Framburður brotaþola fær einnig stoð í smáskilaboðum sem ákærði sendi brotaþola tveimur dögum eftir að atvik málsins gerðust þar sem hann biðst afsökunar á því sem „skeði á laugardaginn“. Þá segir jafnframt: „[V]ar mjög tæpur Þetta átti að vera smá grín enn sé núna að það var viðbjóður að minni hálfu vona að þú finnir í þér að fyrirgefa mér.“ Hefur ákærði ekki gefið trúverðuga skýringu á þessu orðalagi ef hann gerði ekki annað en að kitla brotaþola eins og hann hefur borið.

8 Að lokum fær framburður brotaþola stoð í vitnisburði H, kærasta brotaþola. Þótt virða verði framburð hans með hliðsjón af 126. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var hann skýr í framburði sínum, bæði fyrir héraðsdómi og hjá lögreglu, um að hann hafi séð ákærða, er brotaþoli stóð hjá ákærða og fleira fólki, grípa með báðum höndum um rass hennar.

9 Að framangreindu virtu verður framburður brotaþola um atvik lagður til grundvallar niðurstöðu málsins. Telst hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi ítrekað káfað og klipið í rass brotaþola og í eitt skipti káfað á beru baki hennar og fært hendurnar inn á maga hennar innanklæða. Er þessi háttsemi hans réttilega heimfærð í ákæru undir 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

10 Langur tími er liðinn frá því að ákærði framdi brot sitt. Samkvæmt gögnum málsins voru skýrslur teknar af vitnum í september 2016 og viðbótarskýrsla af einu vitni í mars 2017. Rannsóknargögn lögreglu voru send héraðssaksóknara 27. júní 2017. Ákæra var gefin út 8. mars 2018 eða um 23 mánuðum eftir að atvik málsins áttu sér stað. Dómur héraðsdóms lá fyrir 5. júlí 2018. Áfrýjunaryfirlýsing var send ríkissaksóknara 1. ágúst 2018. Dómsgerðir voru afgreiddar frá héraðsdómi til ríkissaksóknara rúmum fjórum mánuðum síðar, í desember 2018, og enn liðu rúmir sex mánuðir þar til þær bárust Landsrétti. Vegna þess hve málsmeðferðin hefur dregist úr hömlu af ástæðum, sem ákærða verður ekki um kennt, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms þykir refsing hans hæfilega ákveðin 60 daga fangelsi, sem verður bundin skilorði eins og nánar greinir í dómsorði.

11 Brotaþoli á rétt á miskabótum úr hendi ákærða, sbr. blið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 sem þykja hæfilega ákveðnar 200.000 krónur og bera þær vexti eins og nánar greinir í dómsorði.

12 Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað er staðfest.

13 Ákærða verður gert að greiða áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða með virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði brotaþola, A, 200.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 9. apríl 2016 til 22. september sama ár en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 743.872 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 527.000 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 186.000 krónur.