209/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A var synjað um skipun réttargæslumanns. Fram kom í úrskurði Landsréttar að lögregla hefði tilnefnt A réttargæslumann á rannsóknarstigi málsins. Þá væri háttsemi sú sem X og Y væri gefin að sök samkvæmt ákæru talin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og að öllu virtu talin til þess fallin að valda verulegu tjóni á andlegu heilbrigði A. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að skipa A réttargæslumann.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf og K-kk-nf H-kk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Brotaþoli skaut málinu til Landsréttar með kæru 11. apríl 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 8. apríl 2022 í málinu nr. S- [...]/2022 þar sem brotaþola var synjað um skipun réttargæslumanns. Kæruheimild er í e-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Brotaþoli krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að lagt verði fyrir héraðsdóm að skipa S-kk-þf S-kk-þf lögmann réttargæslumann hans.

3

Hvorki sóknaraðili né varnaraðilar hafa látið málið til sín taka fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði var mál þetta höfðað með ákæru héraðssaksóknara 3. febrúar 2022 á hendur varnaraðilum fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa veist að brotaþola í félagi með því að taka hann hálstaki, slá hann í höfuð og líkama með krepptum hnefa, sparka í nokkur skipti í líkama hans og slá hann í nokkur skipti með glerflösku og hamri í höfuðið, allt með þeim afleiðingum að brotaþoli hlaut sár og skrámu á enni og á neðra hægra augnloki, mar með skrámu ofan við hægri augabrún, mar á vinstri og hægri hluta ennis, litabreytingu á hægri hluta ennis, 7 cm rauða rönd á hálsi vinstra megin og húðblæðingu á hálsi hægra megin. Í ákæru er háttsemi varnaraðila talin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

5

Samkvæmt 2. mgr. 41. gr. laga nr. 88/2008 er lögreglu skylt eftir ósk brotaþola að tilnefna honum réttargæslumann ef rannsókn beinist meðal annars að broti gegn XXIII. kafla almennra hegningarlaga og ætla má að brotaþoli hafi orðið fyrir verulegu tjóni á líkama eða andlegu heilbrigði af völdum brotsins. Jafnframt er það skilyrði fyrir tilnefningu réttargæslumanns eftir þessari málsgrein að brotaþoli hafi að mati lögreglu þörf fyrir sérstaka aðstoð réttargæslumanns til að gæta hagsmuna sinna í málinu. Eftir að mál hefur verið höfðað og skilyrði eru til að tilnefna réttargæslumann samkvæmt 2. mgr. 41. gr. laganna skipar dómari brotaþola réttargæslumann, sbr. 1. mgr. 42. gr. þeirra.

6

Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurðitilnefndilögreglabrotaþola réttargæslumann á rannsóknarstigi málsins. Það var því mat lögreglu að brotaþoli hefði þörf fyrir sérstaka aðstoð réttargæslumanns til að gæta hagsmuna sinna í málinu.

7

H áttsemisúsem varnaraðilum er gefin að sök er í ákæru talin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Er því meðal annars lýst í ákæru að varnaraðilar hafi veist að brotaþola í félagi, tekið hann hálstaki og báðir sparkað í líkama hans og slegið hanní höfuðið í nokkur skipti með glerflösku og hamri, allt með þeim afleiðingum sem áður var lýst. Sú háttsemi, sem varnaraðilum er gefin að sök samkvæmt framansögðu og lögð er refsing við í XXIII. kafla almennra hegningarlaga, verður að öllu framangreindu virtu talin til þess fallin að valda verulegu tjóni á andlegu heilbrigði brotaþola, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 74/2014 sem kveðinn var upp 10. febrúar 2014. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að skipa brotaþola réttargæslumann.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að skipa brotaþola, A, réttargæslumann.