449/2023

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að D kæmi fyrir dóm og gæfi skýrslu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ákvæði 1. mgr. 116. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 yrðu ekki talin standa því í vegi að X fengi að leiða D fyrir dóm til að gefa skýrslu sem vitni að samtali brotaþola við C um þau atriði sem X væri sakaður um. Vísaði Landsréttur til þess að almennt væri litið svo á að ákvæði 2. mgr. 109. gr. laga um meðferð sakamála geri ráð fyrir að unnt sé að styðjast við óbeina sönnun í sakamálum. Þá var ekki á það fallist að bersýnilegt væri að þau atriði sem X vildi sanna með umbeðinni sönnunarfærslu, skiptu ekki máli eða væru tilgangslaus til sönnunar í málinu. Var því fallist á kröfu X.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 16. júní 2023, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 13. júní 2023 í málinu nr. S- [...]/2022 þar sem því var hafnað að D yrði leidd fyrir dóm sem vitni í málinu. Kæruheimild er í c-lið 2. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að tekin verði til greina krafa hans um að fá að leiða fyrir dóm sem vitni við aðalmeðferð málsins nr. S- [...]/2022 í Héraðsdómi Reykjaness, D, kennitala [...].

Niðurstaða

4

Ágreiningur aðila lýtur að því hvort varnaraðili megi leiða eiginkonu sína, D, fyrir dóm við aðalmeðferð máls sóknaraðila gegn varnaraðila, til að bera um efni símtals sem brotaþoli málsins, A, á að hafa átt við móður sína, C, eftir að brotaþoli gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kveður ákærði að D hafi orðið vitni að samtali mæðgnanna og að í því hafi komið fram atriði sem gefi tilefni til að efast um áreiðanleika vitnisburðar brotaþola.

5

Ákærði hefur almennt rétt til að leggja fram sönnunargögn í sakamáli, sbr. 1. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008 og 70. gr. stjórnarskrárinnar, þar á meðal að leiða vitni fyrir dóm. Um skyldu vitnis, sem verjandi ákærða boðar á dómþing á grundvelli 1. mgr. 120. gr. laga nr. 88/2008, til að gefa skýrslu við aðalmeðferð máls, fer eftir 116. gr. sömu laga. Í því ákvæði er við það miðað vitnaskylda taki til þess að svara munnlega spurningum sem beint er til vitnisins um málsatvik. Við afmörkun á því hvaða málsatvik geta hér komið til álita verður meðal annars að líta til þess sem segir í 2. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008. Þar kemur fram að dómari meti það, ef þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafi, sem varði ekki beinlínis það atriði sem sanna skal, en ályktanir megi leiða af um það. Almennt er litið svo á að ákvæði þetta geri ráð fyrir því að unnt sé að styðjast við óbeina sönnun í sakamálum. Með því er átt við sönnun á atriði, sem lýtur ekki beint að því hvort atvik hafi gerst með þeim hætti sem í ákæru greinir, heldur að öðrum, tilteknum atriðum sem geta haft þýðingu meðal annars við mat á trúverðugleika frásagna vitna og ákærða fyrir dómi.

6

Í þessu ljósi verður 1. mgr. 116. gr. laga nr. 88/2008 ekki talin standa í vegi fyrir því að ákærði fái að leiða eiginkonu sína fyrir dóm til að gefa skýrslu sem vitni að samtali brotaþola við móður sína um þau atriði sem ákærði er sakaður um. Þá verður ekki á það fallist að bersýnilegt sé að þau atriði sem ákærði vill sanna með umbeðinni sönnunarfærslu, skipti ekki máli eða séu tilgangslaus til sönnunar í málinu, þannig að efni sé til að dómari hafni því að hún fari fram með vísan til 3. mgr. 110. gr. sömu laga. Í þessu ljósi ber að verða við kröfu varnaraðila í málinu.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi. Ákærða, X, er heimilt að leiða D fyrir dóm sem vitni við aðalmeðferð málsins nr. S- [...]/2022 í Héraðsdómi Reykjaness.