21/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni B ehf. um dómkvaðningu matsmanns. Hafði B ehf. í hyggju að leggja hina fyrirhuguðu matsgerð fram í máli sem rekið er fyrir Landsrétti og varðar riftun Ó á kaupum bifreiðar af félaginu. Í úrskurði Landsréttar var rakið að sameiginlegur frestur aðila til gagnaöflunar í því máli, samkvæmt 1. mgr. 160. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, hefði liðið án þess að áður hefði verið fallist á ósk B ehf. um framlengingu frestsins. Þá hefði B ehf. ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ekki hefði verið unnt að afla þessa gagns fyrr eða að atvik hefðu breyst svo að máli skipti, sbr. áskilnað lokamálsliðar sömu lagagreinar. Með hliðsjón af framangreindu taldi dómurinn tilgangslaust að afla umbeðins mats, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991, og var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 12. janúar 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 1. febrúar sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. desember 2020 í málinu nr. M6498/2020 þar sem kröfu sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns var hafnað. Kæruheimild er í clið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að fallist verði á kröfu hans um dómkvaðningu matsmanns. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar. Niðurstaða

4 Ágreiningur málsins á rætur að rekja til viðskipta málsaðila með bifreið 10. október 2016. Taldi varnaraðili að bifreiðin væri haldin alvarlegum framleiðslugalla sem sóknaraðili hefði ekki náð að ráða bót á þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir. Af þeim sökum rifti hún kaupunum með yfirlýsingu 9. október 2018.

5 Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 20. júlí 2020 í máli nr. E3223/2019 var riftun varnaraðila staðfest og sóknaraðila gert að endurgreiða henni kaupverð bifreiðarinnar að teknu tilliti til verðmætis hennar á riftunardegi. Dómi héraðsdóms var skotið til Landsréttar 17. ágúst 2020 og er nú rekið þar sem mál nr. 510/2020.

6 Sameiginlegur frestur málsaðila samkvæmt 1. mgr. 160. gr. laga nr. 91/1991 til að leggja fram gögn í fyrrgreindu máli fyrir Landsrétti rann út 11. nóvember 2020. Þann dag barst réttinum bréf frá lögmanni sóknaraðila þar sem greint var frá því að hann hefði óskað eftir dómkvaðningu matsmanns við Héraðsdóm Reykjavíkur 1. október 2020 en dómkvaðningin hefði enn ekki farið fram. Óskaði hann af því tilefni eftir leyfi Landsréttar til að leggja matsgerðina fram eftir lok gagnaöflunarfrests samkvæmt 1. mgr. 160. gr. laga nr. 91/1991.

7 Með hinum kærða úrskurði var beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns hafnað.

8 Samkvæmt 6. málslið 1. mgr. 160. gr. laga nr. 91/1991 telst öflun sýnilegra sönnunargagna fyrir Landsrétti sjálfkrafa lokið að liðnum fresti til gagnaöflunar, nema áður hafi verið fallist á skriflega ósk aðila um lengri frest eða dómurinn beinir því síðar til aðila að hann megi afla tiltekinna gagna. Eins og að framan greinir var aðilum málsins veittur frestur til 11. nóvember 2020 til að ljúka gagnaöflun í málinu. Samkvæmt því liggur fyrir að sameiginlegur gagnaöflunarfrestur fyrir Landsrétti í máli nr. 510/2020 rann út án þess að áður hefði verið fallist á ósk sóknaraðila um framlengingu frestsins, sbr. fyrrgreindan áskilnað 6. málsliðar 1. mgr. 160. gr. laga nr. 91/1991. Auk þess hefur sóknaraðili ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ekki hefði verið unnt að afla þessa gagns fyrr eða að atvik hafi breyst svo að máli skipti, sbr. skilyrði lokamálsliðar 1. mgr. 160. gr. laga nr. 91/1991. Við slíkar aðstæður eru ekki skilyrði til að fallast á beiðni málsaðila um frekari frest til gagnaöflunar, sbr. til hliðsjónar dóm Landsréttar 11. desember 2020 í máli nr. 826/2019. Gögn málsins bera ekki annað með sér en að ekkert hefði verið því til fyrirstöðu að sóknaraðili aflaði umræddrar matsgerðar í aðdraganda fyrrgreinds riftunarmáls, meðan á rekstri þess stóð fyrir héraðsdómi eða í kjölfar þess að héraðsdómur var kveðinn upp 20. júlí 2020. Þótt aðilum að einkamáli hafi í réttarframkvæmd verið játaður víðtækur réttur til að afla matsgerða til að færa sönnur á staðhæfingar sínar, takmarkast sá réttur meðal annars af þeirri meginreglu einkamálaréttarfars að málsaðilum sé skylt að tefla fram þeim sönnunargögnum sem þeir hafa í hyggju að reisa málatilbúnað sinn á svo fljótt sem kostur er, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 23. febrúar 2015 í máli nr. 104/2015. Fyrir liggur að þessa var ekki gætt af hálfu sóknaraðila. 9 Af framangreindu leiðir að leggja verður til grundvallar að tilgangslaust sé að afla umbeðins mats, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 og til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 24. janúar 2014 í máli nr. 20/2014. Samkvæmt því en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur, þar með talið um málskostnað.

10 Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Bílabúð Benna ehf., greiði varnaraðila, Ó-kvk-þgf F-kvk-þgf, 250.000 krónur í kærumálskostnað.