340/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem K var gert að greiða A og B málskostnað í máli milli aðila sem að öðru leyti hafði lokið með dómsátt. Í dómi Landsréttar kom fram að staðfest væri sú niðurstaða héraðsdóms að A og B hefðu unnið málið í öllu verulegu í skilningi 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Ekki var þó fallist á að A og B gætu á grundvelli framangreinds lagaákvæðis krafist greiðslu úr hendi K vegna alls þess kostnaðar sem þau höfðu af kvörtun sinni til B áður en til málshöfðunarinnar kom. Af gögnum málsins yrði þó ráðið að sú vinna sem lögmaður þeirra innti af hendi í tengslum við þann málarekstur hefði nýst að hluta við rekstur þessa dómsmáls. Þá lægi einnig fyrir að A og B hefðu þurft að höfða dómsmál þetta til að fá kröfum sínum á hendur K framgengt. Með hliðsjón af ákvæðum 1. mgr. 29. gr. laga nr. 91/1991, sbr. einkum a- og g-liði hennar, væri rétt að hluti þess lögmannskostnaðar sem A og B höfðu af framangreindu stjórnsýslumáli teldist til málskostnaðar í þessu. Var K því gert að greiða A og B málskostnað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 26. maí 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 9. júní 2021 sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 14. maí 2021 í málinu nr. E- [...]/2020 þar sem leyst var úr ágreiningi um málskostnað í máli á milli aðila sem að öðru leyti hafði lokið með dómsátt.

Kæruheimild er í g-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess aðallega að málskostnaður í héraði verði felldur niður en til vara að málskostnaðurinn verði lækkaður verulega. Þá er krafist kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Svo sem nánar er rakið í hinum kærða úrskurði sendi lögmaður varnaraðila Barnaverndarstofu kvörtun 18. janúar 2018 vegna meðferðar barnaverndarnefndar sóknaraðila á máli varnaraðila. Þá var þess meðal annars krafist í bréfi til sóknaraðila 31. sama mánaðar að viðurkennd yrði bótaskylda sóknaraðila vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi starfsmanna hans og að gengið yrði til samninga við varnaraðila um greiðslu miskabóta. Því erindi var hafnað 21. febrúar 2018.

5

Í bréfi Barnaverndarstofu 13. febrúar 2019 voru gerðar athugasemdir við ýmsa þætti í málsmeðferð barnaverndarnefndar sóknaraðila eins og nánar er gerð grein fyrir í hinum kærða úrskurði. Meðal annars með vísan til þeirrar niðurstöðu krafði lögmaður varnaraðila sóknaraðila enn um greiðslu miskabóta 26. febrúar 2019 en því var hafnað 19. mars sama ár.

6

Dómsmál þetta höfðuðu varnaraðilar 19. júní 2020 á hendur sóknaraðila til greiðslu miskabóta að fjárhæð 3.000.000 króna til hvors þeirra vegna ætlaðrar ólögmætrar meingerðar sem þau töldu sig hafa orðið fyrir við meðferð máls þeirra hjá barnaverndarnefnd sóknaraðila. Málinu lauk með réttarsátt 11. maí 2021 um annað en málskostnað. Samkvæmt sáttinni bað sóknaraðili varnaraðila afsökunar á þeim mistökum sem samkvæmt úttekt Barnaverndarstofu hefðu átt sér stað við málsmeðferð sóknaraðila í barnaverndarmálinu og þeim óþægindum sem það hefði valdið fjölskyldunni. Þá baðst sóknaraðili afsökunar á tilgreindum ummælum í gögnum barnaverndarnefndar sem nánar er lýst í sáttinni. Jafnframt var þar mælt fyrir um að sóknaraðili greiddi varnaraðilum miskabætur að fjárhæð 250.000 krónur til hvors þeirra. Loks er tekið fram í sáttinni að aðilar séu sammála um að leggja ákvörðun um málskostnað í úrskurð dómara.

7

Í XXI. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er að finna heimildir til að dæma aðila að dómsmáli til að bæta öðrum aðila kostnað hans af rekstri þess að öllu eða nokkru leyti. Segir þar í 1. mgr. 130. gr. að sá sem tapi máli í öllu verulegu skuli að jafnaði dæmdur til að greiða gagnaðila sínum málskostnað. Með vísan til þess sem að framan er rakið og forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest niðurstaða hans um að með réttarsátt aðila hafi varnaraðilar unnið málið í öllu verulegu í skilningi framangreinds lagaákvæðis.

8

Ekki verður á það fallist að varnaraðilar geti á grundvelli framangreinds lagaákvæðis krafist greiðslu úr hendi sóknaraðila vegna alls þess kostnaðar sem þau höfðu af kvörtun sinni til Barnaverndarstofu vegna vinnslu máls sonar þeirra hjá barnaverndarnefnd sóknaraðila áður en til málshöfðunarinnar kom, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 18. nóvember 1999 í máli nr. 131/1999. Af gögnum málsins verður þó ráðið að sú vinna, sem lögmaðurinn innti af hendi í tengslum við þann málarekstur hefur nýst að hluta við rekstur þessa dómsmáls. Samkvæmt því sem fyrr er rakið og gögnum málsins liggur einnig fyrir að varnaraðilar þurftu að höfða dómsmál þetta til að fá kröfum sínum á hendur sóknaraðila framgengt. Að því gættu og með hliðsjón af ákvæðum 1. mgr. 129. gr. laga nr. 91/1991, sbr. einkum a- og g-liði hennar, er rétt að hluti þess lögmannskostnaðar sem varnaraðilar höfðu af framangreindu stjórnsýslumáli teljist til málskostnaðar í þessu máli.

9

Af vinnuskýrslu lögmanns varnaraðila, sem fylgdi málskostnaðarreikningi hans í héraði, verður ráðið að hann hafi unnið að málinu samtals í um 57 stundir frá því að hann hóf vinnu við gerð stefnu í máli þessu. Áður hafði lögmaðurinn veitt varnaraðilum aðstoð við rekstur kvörtunarmáls þeirra hjá Barnaverndarstofu og unnið að gerð og innheimtu bótakröfu á hendur sóknaraðila. Að öllu framangreindu gættu verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðilum hvoru um sig 1.111.040 krónur í málskostnað, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 27. apríl 2017 í máli nr. 206/2017.

10

Rétt er að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð :

Sóknaraðili, Kópavogsbær, greiði varnaraðilum, A og B, hvoru um sig 1.111.040 krónur í málskostnað í héraði.

Kærumálskostnaður fellur niður.