727/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að litið yrði fram hjá þinglýstri eignarheimild dánarbús B og viðurkennt að hann ætti 100% eignarhlut í söluandvirði tiltekinnar fasteignar. Landsréttur hafnaði kröfu A um ómerkingu hins kærða úrskurðar vegna annmarka á samningu úrskurðarins. Þá hafnaði Landsréttur því að byggja á nýjum gögnum sem A lagði fyrir Landsrétt, sem voru til eða hefði mátt afla undir rekstri málsins í héraði, sbr. 5. mgr. 101. og 104. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Að öðru leyti var úrskurður héraðsdóms staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir J-kk-nf H-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 21. desember 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 8. janúar 2021. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 16. desember 2020 í málinu nr. Q- [...]/2020 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að viðurkenndur yrði 100% eignarréttur hans í fasteigninni að [...] í [...] og staðfest krafa varnaraðila um að hann ætti 50% eignarhluta í sömu íbúð.

Kæruheimild er í 1. mgr. 133. gr. laga nr.20/1991 um skipti á dánarbúum o. fl.

2

Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, til vara krefst hann þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og viðurkennt að sóknaraðili eigi 100% eignarhlut í söluandvirði fasteignarinnar að [...]í [...], fastanúmer [...], en að því frágengnu krefst hann þess að viðurkennd verði hærri en 50% hlutdeild sín í söluandvirði sömu fasteignar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurða rog kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Sóknaraðili krefst ómerkingar hins kærða úrskurðar og heimvísunar meðal annars á þeim grunni að í úrskurðarorði sé hafnað kröfu sóknaraðila um að viðurkenndur verði 100% eignarhlutur hans í fasteigninni að [...] í [...] og sömuleiðis fallist á 50% hlut varnaraðila í sömu fasteign, jafnvel þótt fyrir liggi að fasteignin hafi verið seld og aðilar málsins séu ekki lengur þinglýstir eigendur að fasteigninni.

5

Af forsendum hins kærða úrskurðar verður ráðið að fjallað er um rétt aðila til hlutdeildar í verðmæti fasteignarinnar auk þess sem í uppfærðri kröfulýsingu sóknaraðila 19. janúar 2019 er krafist viðurkenningar á eignarhluta í fasteigninni þrátt fyrir að kaupsamningur um fasteignina hafi þá legið fyrir. Að þessu gættu verðurekki fallist á að þeir annmarkar séu á samningu úrskurðarins að tilefni sé til að ómerkja hann á þessum grunni. Þá geta aðrar málsástæður sem sóknaraðili teflir fram fyrir ómerkingarkröfu sinni ekki heldur leitt til þess að hinn kærði úrskurður verði ómerktur.

6

Samkvæmt 3. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 gilda um meðferð kæru fyrir Landsrétti í þessu máli sömu reglur og í almennu einkamáli. Sá sem kærir dómsathöfn má styðja kæruna við ný sönnunargögn, sbr. 2. mgr. 145. gr. og 5. mgr. 147. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Vegna þeirrar reglu einkamálaréttarfars, sem nefnd hefur verið útilokunarregla og felur meðal annars í sér að aðila ber að leggja fram sönnunargögn af sinni hálfu svo fljótt sem verða má og í síðasta lagi áður en fresti til gagnaöflunar lýkur ellegar mál er tekið til dóms eða úrskurðar, sbr. 5. mgr. 101. og 104. gr. laga nr. 91/1991, er réttur aðila til að leggja fram ný gögn fyrir Landsrétti þó takmarkaður, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 15. september 2016 í máli nr. 511/2016. Þannig er aðila að jafnaði óheimilt að leggja fram skjal sem hefur ekki verið lagt fyrir dóm við meðferð máls í héraði, nema skjalið hafi þá ekki verið orðið til eða aðilinn ekki haft það undir höndum. Það sama á við um skjal sem verður til eftir málsmeðferðina í héraði ef afla hefði mátt þess meðan hún stóð yfir.

7

Sóknaraðili hefur lagt fyrir Landsrétt fjölda nýrra skjala sem öll eru því marki brennd að hafa verið til eða að þeirra hefði mátt afla undir rekstri málsins í héraði. Samkvæmt framansögðu verður ekki byggt á þeim hér fyrir dómi og verður úrskurðað um málið eftir þeim gögnum sem lágu fyrir í héraði.

8

Að framangreindu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur svo sem í úrskurðarorði greinir.

9

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og segir í úrskurðarorði.

10

Það athugist að í hinum kærða úrskurði, þar sem dómkröfur aðila eru tilgreindar, er varakröfu sóknaraðila ekki getið sérstaklega svo sem bar að gera samkvæmt c-lið 1. m gr. 114. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 3. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 en fjallað var um kröfuna og afstaða tekin til hennar í forsendum úrskurðarins.

Úrskurðarorð :

Hafnað er kröfu sóknaraðila, A, um að viðurkenndur verði 100% eignarhlutur hans í söluandvirði fasteignarinnar að [...]í [...], fastanúmer [...].

Staðfest er krafa varnaraðila, dánarbú B, um að dánarbúið eigi 50% í söluandvirði sömu fasteignar.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað er staðfest.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 400.000 krónur í kærumálskostnað.