4/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L o. fl. um að bú B hf. yrði tekið til skipta samkvæmt 1. tölulið 2. mgr. 107. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög.

Í úrskurði Landsréttar kom fram að eini atkvæðisbæri hluthafinn í B hf. hefði ákveðið á hluthafafundi 3. febrúar 2022 að slíta félaginu. Hefði í framhaldinu verið boðað til annars hluthafafundar sem haldinn hefði verið 14. sama mánaðar þar sem ákveðið hefði verið að standa við ákvörðun um að slíta félaginu. Fyrir þeim fundi hefði legið efnahags- og rekstrarreikningur fyrir félagið ásamt álitsgerð löggilts endurskoðanda sem hefði metið það svo að eignir félagsins myndu hrökkva fyrir skuldum. Félaginu hefði í framhaldinu verið skipuð skilanefnd í samræmi við samþykktir B hf. og 2. mgr. 110. gr. laga nr. 2/1995. Málsmeðferð þessi hefði verið í samræmi við ákvæði um slit í VII. kafla í samþykktum B hf. og XIII. kafla laga nr. 2/1995. Þar sem B hf. væri nú í slitameðferð að ákvörðun lögmæts hluthafafundar væru ekki lagaskilyrði til þess að bú B hf. yrði tekið til skipta á grundvelli 1. töluliðar 2. mgr. 107. gr. laga nr. 2/1995.

Var málinu því vísað frá héraðsdómi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðilar skutum álinu til Landsréttar með kæru 30. desember 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 20. næsta mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. desember 2021 í málinu nr. Q- 3014/2021 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að bú varnaraðila yrði tekið til skipta samkvæmt 1. tölulið 2. mgr.

107. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl., sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr.2 /1995.

2

Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að fyrrgreind krafa þeirra verði tekin til greina. Þá krefjast sóknaraðilar málskostnaðar í héraði auk kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst þess að málinu verði vísað frá héraðsdómi eða Landsrétti en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

4

Með greinargerð varnaraðila til Landsréttar fylgdi endurrit fundargerðar stjórnar varnaraðila 17. janúar 2022 þar sem ákvörðun var tekin um að boða til hluthafafundar í varnaraðila 27. sama mánaðar. Greinargerðinni fylgdi jafnframt boð til hluthafafundar 27. janúar 2022, þar sem borin yrði upp tillaga að slitum á varnaraðila með vísan til 27. gr. samþykkta varnaraðila og 3. mgr. 107. gr. laga nr. 2/1995, og kosning skilanefndar. Eftir framlagningu þessara gagna og í samræmi við áskilnað í greinargerð hefur varnaraðili sent Landsrétti endurrit fundargerðar hluthafafundar varnaraðila 3. febrúar 2022 þar sem ákvörðun var tekin um að slíta varnaraðila í samræmi við 27. gr. samþykkta varnaraðila og ákvæði 1. mgr. 110. gr. laga nr. 2/1995.

Þá fylgdi boð til hluthafafundar í varnaraðila 14. febrúar 2022 þar sem á dagskrá væri meðal annars tillaga um að varnaraðili yrði settur í slit og að kosin yrði skilanefnd samkvæmt 110. gr. laga nr. 2/1995. Loks hefur varnaraðili sent Landsrétti endurrit fundargerðar hluthafafundar í varnaraðila 14. febrúar 2022. Samkvæmt þeirri fundargerð var lögð fyrir fundinn kynning á efnahags- og rekstrarreikningi fyrir varnaraðila, ásamt því sem álitsgerð endurskoðanda um eignir og skuldir varnaraðila var lögð fram og rædd. Endurskoðandi var þeirrar skoðunar að eignir varnaraðila nægðu fyrir skuldum. Að síðustu var tekin ákvörðun um slit á varnaraðila og tilgreindir einstaklingar kosnir í skilanefnd í samræmi við 110. gr. laga nr. 2/1995.

5

Sóknaraðilar hafa mótmælt því að gögn þau er varnaraðili hefur sent Landsrétti eftir framlagningu greinargerðar fái að komast að í málinu.

6

Samkvæmt 1. mgr. 149. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála getur Landsréttur lagt dóm á kæruefni að liðnum fresti samkvæmt 148. gr. sömu laga, en jafnan skal þó athuga skjöl sem berast síðar frá aðilum svo framarlega sem málinu er þá ekki lokið.

Varnaraðili hafði uppi áskilnað um framlagningu frekari gagna í greinargerð til Landsréttar um að til stæði að hluthafafundur myndi taka fyrir tillögu stjórnar um slit á varnaraðila. Þau gögn er varnaraðili hefur sent Landsrétti og mótmæli sóknaraðila varða snúa að þessum tillögum og ákvörðunum tengdum þeim. Þessi skjöl hafa þýðingu og verða skoðuð við úrlausn málsins, sbr. 1. mgr. 149. gr. laga nr. 91/1991.

Málsatvik og sönnunarfærsla

7

Svo sem nánar er rakið í hinum kærða úrskurði tóku sóknaraðilar á sínum tíma þátt í stofnun fjárfestingarsjóðs sem hafði aðsetur í Lúxemborg. Samkvæmt skilmálum sjóðsins skyldi hann hafa tíu ára líftíma sem unnt væri að framlengja í tvígang í tvö ár í senn. Undir lok árs 2016 voru gerðar ákveðnar ráðstafanir varðandi eignir og rekstur fjárfestingarsjóðsins ytra og liggja fyrir í gögnum málsins minnisblöð og önnur gögn þar að lútandi. Greinir aðila málsins á um hvers eðlis þær ráðstafanir hafi verið.

Staðhæfa sóknaraðilar að ábyrgðaraðili sjóðsins ytra hafi tekið ákvörðun um að flytja einungis eignir fjárfestingarsjóðsins til Íslands og í varnaraðila. Varnaraðili staðhæfir á hinn bóginn að starfsemi fjárfestingarsjóðsins hafi að öllu leyti verið flutt til Íslands og í varnaraðila sem hafi frá þeim tíma séð um fjárfestingar og rekstur sjóðsins á Íslandi.

8

Samþykktir fyrir varnaraðila eru á meðal gagna málsins. Eru þær dagsettar 17. febrúar 2017 en mótteknar hjá fyrirtækjaskrá 20. mars sama ár. Samkvæmt þeim er hlutafé í varnaraðila skipt í A- og B- flokk og skulu einungis hluthafar í A- flokki hafa atkvæðisrétt á hluthafafundum. Um tillögu um slit á félaginu skal fara líkt og um breytingu á samþykktum þess. Skal félaginu þó slitið eigi síðar en tíu árum eftir stofnun. Skal ákvörðun um félagsslit tekin af hluthöfum sem hafa yfir að ráða minnst 2/3 hlutum af heildarhlutafé félagsins. Hluthafafundur, sem tekið hefur löglega ákvörðun um að slíta eða skipta félaginu, skal ákveða hvort skiptaréttur eða skilanefnd, sem kosin er á hluthafafundi, skuli stýra skiptum.

9

Sóknaraðilar eru allir hluthafar í B- flokki. H alda þeir því fram að um árabil hafi ríkt óánægja og ágreiningur milli hluthafa annars vegar og stjórnenda fjárfestingarsjóðsins í Lúxemborg og síðar varnaraðila hins vegar. Hafi sóknaraðilar haft uppi mótmæli allt frá því að eignir fjárfestingarsjóðsins ytra hafi verið fluttar til varnaraðila sem einkum hafi lotið að umsýsluþóknunum tengdum sjóðnum.

Niðurstaða

10

Sóknaraðilar hafa gert kröfu um að bú varnaraðila verði tekið til skipta á grundvelli 1. töluliðar 2. mgr. 107. gr. laga nr. 2/1995. Samkvæmt téðu ákvæði skal taka bú hlutafélags til skipta samkvæmt kröfu hluthafa þegar félagi skal slitið samkvæmt ákvæðum í samþykktum þess en hluthafafundur ákveður ekki félagsslit.

11

Samkvæmt 1. mgr. 110. gr. laga nr. 2/1995 skal félagsstjórn þegar láta gera efnahags- og rekstrarreikning fyrir félagið, hafi hluthafar er ráða yfir minnst 2/3 hlutum heildarhlutafjár félags tekið um það ákvörðun á hluthafafundi að félaginu skuli slitið og æskja þess ekki að skipti fari að hætti 3. mgr. 107. gr. laganna. Reikningi þessum skal fylgja álitsgerð löggilts endurskoðanda um hvort eignir félagsins hrökkvi fyrir skuldum þess.

12

Samkvæmt 2. mgr. 110. gr. laga nr. 2/1995 skal, innan mánaðar frá því að hluthafafundur hefur tekið ákvörðun um félagsslit samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar, haldinn nýr hluthafafundur þar sem reikningar samkvæmt 1. mgr. skulu lagðir fram. Komi fram að eignir félagsins hrökkvi fyrir skuldum skal á fundinum kosin skilanefnd. Komi fram að eignir félagsins hrökkvi ekki svo víst sé fyrir skuldum þess skal félagsstjórn óska eftir skiptum á búi félagsins samkvæmt 3. mgr. 107. gr. laganna.

13

Eini atkvæðisbæri hluthafinn í varnaraðila ákvað á hluthafafundi 3. febrúar 2022 að slíta félaginu. Var í framhaldi boðað til annars hluthafafundar sem haldinn var 14. sama mánaðar þar sem ákveðið var að standa við ákvörðun um að slíta félaginu. Fyrir þeim fundi lá efnahags- og rekstrarreikningur fyrir félagið ásamt álitsgerð löggilts endurskoðanda sem mat það svo að eignir félagsins myndu hrökkva fyrir skuldum.

Var félaginu í framhaldinu skipuð skilanefnd í samræmi við samþykktir varnaraðila og 2. mgr. 110. gr. laga nr. 2/1995. Var þessi málsmeðferð í samræmi við ákvæði um slit í VII. kafla í samþykktum varnaraðila og XIII. kafla laga nr. 2/1995.

14

Þar sem varnaraðili er nú í slitameðferð að ákvörðun lögmæts hluthafafundar eru ekki lagaskilyrði til þess að bú varnaraðila verði tekið til skipta á grundvelli 1. töluliðar 2. mgr. 107. gr. laga nr. 2/1995. Verður málinu af þeim sökum vísað frá héraðsdómi.

15

Eins og atvikum þessa máls er háttað þykir rétt að málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð :

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.