416/2018

Útdráttur

Með ákvörðun F árið 2017 var E hf. talinn hafa brotið gegn 1. mgr. 122 gr. laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti, með því að hafa látið hjá líða að birta innherjaupplýsingar á tilsettum tíma, og gerð sekt að fjárhæð 50.000.000 króna. E hf. höfðaði í kjölfarið mál á hendur F og Í aðallega til ógildingar á ákvörðun F og endurgreiðslu sektarinnar en að því frágengnu til niðurfellingar hennar eða lækkunar. Með héraðsdómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, var kröfu E hf. um ógildingu ákvörðunar F hafnað með skírskotun til þess að í drögum að ársreikningi 20. maí 2016 hefðu komið fram nægjanlega tilgreindar upplýsingar um mikið bætta rekstarafkomu E hf. sem gera mátti ráð fyrir að, ef birtar hefðu verið, hefðu einar og sér, þrátt fyrir áður birta afkomuspá, áhrif á mat fjárfesta á félaginu og væru þar með til þess fallnar að hafa marktæk áhrif á markaðsverð hlutabréfa í E hf. Þá var hafnað kröfu E hf. um að stjórnvaldssektin yrði felld niður eða lækkuð. Voru F og Í því sýknuð af kröfum E hf.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 14. maí 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 18. apríl 2018 í málinu nr. E1931/2017.

2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að felld verði úr gildi ákvörðun stefnda Fjármálaeftirlitsins 8. mars 2017, sem tekin var á stjórnarfundi nr. 451/2017, um að áfrýjandi hefði brotið gegn 1. mgr. 122 gr. laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti og honum yrði gert að greiða 50.000.000 króna stjórnvaldssekt, og að stefnda íslenska ríkinu verði gert að greiða áfrýjanda sömu fjárhæð með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. júní 2017 til greiðsludags. Áfrýjandi krefst þess til vara að ákvæði framangreindrar ákvörðunar stefnda Fjármálaeftirlitsins um að áfrýjandi skuli greiða 50.000.000 króna stjórnvaldssekt verði fellt úr gildi að öllu leyti en að því frágengnu að sektarfjárhæðin verði lækkuð verulega og að stefnda íslenska ríkinu verði gert að greiða honum mismun á þeirri fjárhæð og sekt sem ákvörðuð verði með dómi, með sömu dráttarvöxtum. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndu krefjast staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi, sem og málsástæðum aðila. Áfrýjandi reisir aðalkröfu sína á því að stefndi Fjármálaeftirlitið hafi í ákvörðun sinni 8. mars 2017 ranglega lagt til grundvallar að birtingarskyldar innherjaupplýsingar hafi orðið til í síðasta lagi 20. maí 2016 þegar fyrstu drög að árshlutauppgjöri lágu fyrir en lokaútgáfa uppgjörsins var samþykkt á fundi stjórnar áfrýjanda 26. sama mánaðar.

5 Í 120. gr. laga nr. 108/2007 segir að með innherjaupplýsingum sé átt við nægjanlega tilgreindar upplýsingar sem ekki hafi verið gerðar opinberar og varði beint eða óbeint útgefendur fjármálagerninga, fjármálagerningana sjálfa eða önnur atriði og séu líkleg til að hafa marktæk áhrif á markaðsverð fjármálagerninganna ef opinberar væru. Í samræmi við 131. gr. laganna er í reglugerð nr. 630/2005 um innherjaupplýsingar og markaðssvik að finna nánari skilgreiningu á innherjaupplýsingum, sbr. 2. gr. reglugerðarinnar, en hún er efnislega samhljóða 1. mgr. 1. gr. tilskipunar nr. 2003/124/EB, sbr. nú 7. gr. reglugerðar (ESB) 2014/596. Í 2. mgr. 2. gr. reglugerðar nr. 630/2005 segir að litið skuli svo á að upplýsingar séu nægjanlega tilgreindar ef þær gefa til kynna aðstæður sem eru fyrir hendi eða sem ætla má að verði fyrir hendi eða atburð sem hefur átt sér stað eða sem ætla má að muni eiga sér stað. Þá segir að upplýsingarnar verði þó að vera nægilega nákvæmar til að unnt sé að draga ályktun um möguleg áhrif þeirra aðstæðna eða atburðar á verð fjármálagerninga eða afleiddra fjármálagerninga sem þeim tengjast. Í 3. mgr. sömu greinar segir að innherjaupplýsingar sem væru líklegar til að hafa marktæk áhrif á verð fjármálagerninga eða afleiddra fjármálagerninga sem þeim tengjast, ef þær yrðu gerðar opinberar, séu þær upplýsingar sem líkur eru á að upplýstur fjárfestir noti sem hluta af þeim grunni sem hann byggir fjárfestingarákvarðanir sínar á.

6 Í 122. gr. laga nr. 108/2007 er fjallað um birtingu upplýsinga. Segir þar í 1. mgr. að útgefanda fjármálagerninga, sem teknir hafa verið til viðskipta á skipulegum verðbréfamarkaði eða verslað er með á markaðstorgi fjármálagerninga, beri að birta almenningi á Evrópska efnahagssvæðinu allar þær innherjaupplýsingar sem varða hann eins fljótt og auðið er og á jafnræðisgrundvelli.

7 Í drögum að ársreikningi 20. maí 2016 komu fram nægjanlega tilgreindar upplýsingar um mikið bætta rekstarafkomu áfrýjanda sem gera mátti ráð fyrir að, ef birtar hefðu verið, hefðu einar og sér, þrátt fyrir áður birta afkomuspá, áhrif á mat fjárfesta á félaginu og væru þar með til þess fallnar að hafa marktæk áhrif á markaðsverð hlutabréfa í áfrýjanda.

8 Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að ákvörðun stefnda Fjármálaeftirlitsins 8. mars 2017, um að áfrýjandi hefði brotið gegn 1. mgr. 122. gr. laga nr. 108/2007, hafi ekki verið haldin form eða efnisannmörkum sem leitt geti til ógildingar hennar.

9 Til vara krefst áfrýjandi þess að ákvörðun um álagningu stjórnvaldssektar verði felld úr gildi eða sektarfjárhæðin lækkuð verulega.

10 Stefndi Fjármálaeftirlitið lagði í framangreindri ákvörðun sinni stjórnvaldssekt á áfrýjanda að fjárhæð 50.000.000 króna, sbr. 36. tölulið 1. mgr. 141. gr. laga nr. 108/2007. Í 3. mgr. 141. gr. segir að sektir á lögaðila geti numið frá 500.000 krónum til 800.000.000 króna en geti þó verið hærri eða allt að 10% af heildarveltu samkvæmt síðasta samþykkta ársreikningi lögaðilans eða 10% af síðasta samþykkta samstæðureikningi ef lögaðili er hluti af samstæðu og brot er framið til hagsbóta fyrir annan lögaðila í samstæðunni eða annar lögaðili í samstæðunni hefur notið hagnaðar af brotinu.

11 Ákvörðun sekta samkvæmt 4. mgr. 141. gr. laga nr. 108/2007 byggist á heildarmati þátta sem málefnalegt er að horfa til í viðkomandi máli, þar á meðal þeirra sem tilgreindir eru í ákvæðinu. Innan þeirra sektarmarka sem 3. mgr. 141. gr. setur og meginreglna stjórnsýsluréttar hefur Fjármálaeftirlitið svigrúm til að meta hversu háar stjórnvaldssektir skuli lagðar á með hliðsjón af atvikum hvers máls. Með 13. gr. laga nr. 58/2015 um breytingar á lagaákvæðum um viðurlög við brotum á fjármálamarkaði o.fl., sem tóku gildi 17. júlí 2015, var sektarhámark vegna brota gegn lögum nr. 108/2007 hækkað umtalsvert auk þess sem heimilað var að tengja sektir við veltu samkvæmt áðurgreindu, með það að markmiði að stjórnsýsluviðurlög við brotum hefðu raunveruleg varnaðaráhrif.

12 Í ákvörðun Fjármálaeftirlitsins eru rakin þau sjónarmið sem litið var til við ákvörðun sektar í málinu, meðal annars að því er varðar alvarleika brotsins sem samkvæmt 141. og 145. gr. laga nr. 108/2007 getur ýmist varðað álagningu stjórnvaldssektar eða sektum eða fangelsi. Verður ekki fallist á það með áfrýjanda að ákvörðun um sektarfjárhæð hafi byggst á ómálefnalegum sjónarmiðum eða að tilefni hafi verið til að horfa til samstarfsvilja af hans hálfu til mildunar viðurlaga. Þá verður sú skylda ekki lögð á Fjármálaeftirlitið að rökstyðja nánar en gert var hvernig fjárhæð sektar í málinu var ákvörðuð, sbr. 22. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

13 Áfrýjandi byggir á því að við sektarákvörðunina hafi ekki verið gætt samræmis við fyrri sektarákvarðanir. Áfrýjandi getur ekki haft réttmætar væntingar til þess að sektarákvarðanir haldist óbreyttar án tillits til fyrrgreindrar lagabreytingar. Þá hefur hann hvorki sýnt fram á að tiltekin önnur mál séu sambærileg máli þessu né að meðalhófs hafi ekki verið gætt.

14 Samkvæmt framansögðu en að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að hafna varakröfu áfrýjanda. Verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest um annað en málskostnað.

15 Áfrýjanda verður gert að greiða stefndu málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Eimskipafélag Íslands hf., greiði stefndu, Fjármálaeftirlitinu og íslenska ríkinu, sameiginlega 2.700.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.