569/2018

Útdráttur

J og A kröfðust þess annars vegar að Ó ehf. ásamt Í, sem leiddi rétt sinn frá Ó ehf., og hins vegar Ó ehf., ásamt G og K, sem leiddu einnig rétt sinn frá Ó ehf., yrði gert að fjarlægja grjóthleðslu á lóðum Í, G og K með fram lóðamörkum fasteigna þeirra og fasteignar J og A, að viðlögðum dagsektum. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem grjóthleðslan hefði ekki verið reist í samráði við eða með samþykki J og A yrði fallist á með þeim að hún væri í andstöðu við skipulagsskilmála, samþykktar teikningar fyrir fasteignir þeirra og byggingarleyfi fasteignanna. Í ljósi þess að grjóthleðslan hefði vikið svo verulega frá skipulagsskilmálum og samþykktum teikningum fyrir umræddar fasteignir, sem stefndu væru bundnir af, yrði J og A ekki gert að sætta sig við grjóthleðsluna í núverandi horfi. Þrátt fyrir að því myndi fylgja mikil röskun að fjarlægja grjóthleðsluna yrði að líta til þess að Ó ehf. hefði ekki getað verið í góðri trú þegar félagið reisti umrætt mannvirki við lóðarmörkin. Var því Ó ehf., Í, G og K dæmt skylt að fjarlægja grjóthleðsluna af lóðum umræddra fasteigna að viðlögðum dagsektum.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 10. júlí 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 12. júní 2018 í máli nr. E1151/2016. 2 Áfrýjandi krefst þess að stefndu Óshæð ehf. og Í-kk-þgf S-kk-þgf verði sameiginlega gert að fjarlægja grjóthleðslu sem liggur með fram lóðarmörkum Hafraþings 4, fnr. 2313543, að lóðarmörkum Hálsaþings 5, fnr. 2294036, að viðlögðum 50.000 króna dagsektum sem stefndu greiði áfrýjendum óskipt frá dómsuppsögu og þar til umkrafinni skyldu er fullnægt. Áfrýjendur krefjast þess jafnframt að stefndu Óshæð ehf., G-kk-þgf R-kk-þgf og K-kvk-þgf verði sameiginlega gert að fjarlægja grjóthleðslu sem liggur með fram lóðarmörkum Hafraþings 6, fnr. 2307850, að lóðarmörkum Hálsaþings 5, fnr. 2294036, að viðlögðum 50.000 króna dagsektum sem stefndu greiði áfrýjendum óskipt frá dómsuppsögu og þar til umkrafinni skyldu er fullnægt. Þá krefjast áfrýjendur málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndu krefjast aðallega sýknu af kröfum áfrýjenda, til vara að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur en að því frágengnu að þeim verði ekki gert að fjarlægja í heild grjóthleðslu sem liggur innan lóðarmarka Hafraþings 4 og 6 og með fram lóðarmörkum Hálsaþings 5, heldur einungis það magn hlaðins grjóts ofan af hleðslunni sem dómur telur þurfa til að hleðslan uppfylli kröfur skipulagsskilmála og réttarreglna. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

4 Dómendur fóru á vettvang 15. febrúar 2019.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Áfrýjendur eru sameigendur fasteignarinnar Hálsaþings 5 í Kópavogi sem er hluti af parhúsinu Hálsaþingi 57. Fasteignin Hafraþing 4, sem er hluti af parhúsinu Hafraþing 24, var upphaflega í eigu North Team Invest ehf. sem afsalaði henni til stefnda Óshæðar ehf. 19. nóvember 2015. Stefndi, Óshæð ehf. seldi […] fasteignina Hafraþing 4 með kaupsamningi 23. maí 2017, sem seldi hana stefnda Í-kk-þgf með kaupsamningi 30. nóvember 2017. Fasteignin Hafraþing 6, sem er hluti af parhúsinu Hafraþingi 68, var einnig upphaflega í eigu North Team Invest ehf. sem afsalaði henni til stefnda Óshæðar ehf. 19. nóvember 2015. Stefndi Óshæð ehf. seldi stefndu G-kk-þgf R-kk-þgf og K-kvk-þgf fasteignina með kaupsamningi 22. janúar 2018. Lóðir fasteignanna Hafraþings 4 og 6 liggja að hluta til að lóð fasteignarinnar Hálsaþings 5 en lóðir Hafraþings 4 og 6 standa talsvert hærra en lóð Hálsaþings 5. Hin umrædda hleðsla, sem er hlaðin úr stórgrýti, er austast á lóðum Hafraþings 4 og 6 við lóðarmörk Hálsaþings 5.

6 Málið var upphaflega höfðað í héraði 2. desember 2016 af hálfu áfrýjenda á hendur stefnda Óshæð ehf., þáverandi eiganda fasteignanna Hafraþings 4 og 6. Núverandi eigendum fasteignanna, Í-kk-þgf, G-kk-þgf R-kk-þgf og K-kvk-þgf, var stefnt inn í málið með sakaukasök sem höfðuð var 12. febrúar 2018.

7 Um fyrrgreindar fasteignir gilda skipulagsskilmálar Kópavogsbæjar fyrir „VatnsendaÞing“ frá 11. júlí 2005, með síðari breytingum. Fasteignirnar eru á svokölluðum reit 1 en um þann byggingarreit segir meðal annars í clið 3. gr. deiliskipulagsskilmálanna um frágang lóða: „Lóðarhafi sér sjálfur um framkvæmdir á lóð sinni. Allur frágangur lóðar skal að jafnaði lokið innan eins árs frá því að flutt er í meirihluta íbúða. Kópavogsbær áskilur sér rétt til að ganga frá lóð að þeim tíma liðnum á kostnað lóðarhafa. Byggingaraðila ber að skila lóðinni frágenginni skv. fyrirliggjandi hönnun væntanlegra kaupenda. Öll stöllun á lóð skal gerð innan lóðar í beinni línu milli uppgefinna hæðartalna nema annað sé tekið fram eða um annað semst við aðliggjandi lóðarhafa. Komi upp ágreiningur um frágang á sameiginlegum lóðarmörkum skal hlíta úrskurði byggingarnefndar um lausn málsins. Flái við lóðarmörk skal að jafnaði ekki vera brattari en 1:2. Þar sem sérkenni í landslagi eru fyrir hendi skal varðveita þau eftir því sem hægt er.“

8 Deiliskipulagi var breytt hvað varðar fasteignirnar Hafraþing 4 og 6, 31. janúar 2014 og fólst breytingin í því að í stað tveggja hæða parhúss var gert ráð fyrir parhúsi á einni hæð. Samhliða var byggingarreitur á lóðinni stækkaður til austurs, í átt að lóðarmörkum við Hálsaþing 5.

9 Byggingarfulltrúi Kópavogsbæjar samþykkti teikningar arkitekta, sem sýndu útlit og sneiðar parhúsa sem ætlunin var að reisa á lóðunum Hafraþingi 24 og 68, í tengslum við samþykkt byggingaráforma 27. nóvember 2014, í samræmi við 11. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki. Á þeim teikningum, sem sýna norðurhlið parhúsanna, er teiknaður flái við lóðarmörkin til austurs. Óumdeilt er að teikningarnar sýna um 53 gráðu fláa við þau lóðarmörk sem að hluta til eru við lóð fasteignarinnar Hálsaþing 5.

10 Í byggingarleyfum, sem byggingarfulltrúinn gaf út 29. maí 2015, á grundvelli áður samþykktra byggingaráforma vegna Hafraþings 4 og 6, kom eftirfarandi fram: „Leyfi þetta er gefið út á grundvelli 13. gr. mannvirkjalaga nr. 160/2010 og veitir heimild til að hefja framkvæmdir enda skal framkvæmdin unnin eftir samþykktum aðal og séruppdráttum, byggingar og verklýsingum og gildandi lögum og reglugerðum um skipulags og byggingamál.“

11 Gengið var frá grjóthleðslu við lóðamörk fasteignanna Hafraþings 4 og 6, þar sem þau liggja að fasteigninni Hálsaþingi 5, haustið 2015. Áfrýjendur beindu í kjölfarið kvörtun til bæjaryfirvalda í Kópavogi. Áfrýjendur sendu byggingarfulltrúa formlega kröfu um stöðvun framkvæmda að Hafraþingi 4 og 6 með erindi 18. apríl 2016. Kröfu um stöðvun framkvæmda var hafnað með ákvörðun byggingarfulltrúa, sem tilkynnt var áfrýjendum með bréfi 25. apríl 2016. Í bréfinu kom meðal annars fram að viðræður hefðu farið fram við framkvæmdaraðila, sem fallist hefði á að gera lagfæringar á lóðinni, sem fælust í því að grjóthleðsla yrði lækkuð á lóðarmörkum. Þar sem fallist hefði verið á þær úrbætur taldi byggingarfulltrúinn ekki vera forsendur fyrir því að stöðva framkvæmdir. Áfrýjendur skutu þessari ákvörðun til úrskurðarnefndar umhverfis og auðlindamála sem staðfesti hana með úrskurði 19. maí 2016. Í úrskurðinum var vísað til þess að framkvæmdaraðili hefði fallist á úrbætur og að ekki yrði annað séð en að það mat byggingarfulltrúa að ekki væri tilefni til að beita þvingunarúrræðum hefði verið málefnalegt að teknu tilliti til atvika málsins og þess að beiting nefndra úrræða væri mjög íþyngjandi í garð framkvæmdaraðila. 12 Matsgerðar dómkvadds matsmanns, H-kk-ef S-kk-ef, húsasmíðameistara og byggingatæknifræðings, var aflað undir rekstri málsins fyrir héraðsdómi og byggt á niðurstöðu hennar í hinum áfrýjaða dómi.

13 Eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms ritaði lögmaður áfrýjenda byggingarfulltrúa bréf 29. júní 2018 þar sem hann óskaði eftir því að byggingarfulltrúinn eða annar viðeigandi aðili léti í ljós formlega afstöðu sína til þess hvort og þá að hvaða marki lóðarhafa væri heimilt að víkja frá þeirri reglu í skipulagsskilmálum að flái við lóðarmörk skyldi að jafnaði ekki vera brattari en 1:2. Jafnframt var óskað eftir formlegri afstöðu til þess hvort umþrætt grjóthleðsla, þar með halli hennar, viki frá umræddri reglu skipulagsskilmálanna og ef svo væri hvort slíkt frávik væri allt að einu heimilt. Í svarbréfi byggingarfulltrúans 24. júlí 2018 var vísað til þess að í skipulagsskilmálunum væri kveðið á um að flái við lóðarmörk skyldi að jafnaði ekki vera brattari en 1:2. Þá var vísað til þess að í samþykktum sneiðmyndum af Hafraþingi 24 og Hafraþingi 68 frá árinu 2014 væri flái við lóðarmörk Hálsaþings sýndur en samkvæmt þeim væri halli á teiknuðum fláa allt að 53 gráður. Á samþykktum teikningum af Hálsaþingi 57 væri hins vegar enginn flái teiknaður þó svo að Lkvótar við lóðarmörk Hafraþings væru allt að 70 cm hærri en á botnplötu. Þá var vísað til niðurstöðu dómkvadds matsmanns um 7075 gráðu raunhalla á grjóthleðslu við Hálsaþing 5. Það var mat byggingarfulltrúa að núverandi flái á lóðum Hafraþings 4, 6 og 8 við lóðarmörk Hálsaþings 5 og 9 væri of brattur miðað við samþykkta aðaluppdrætti og að lagfæra þyrfti fláann til samræmis við þá. Þá þyrfti að koma lóðinni Hálsaþingi 5 í þá hæð sem getið væri um í samþykktum aðaluppdráttum. Fyrir lægi að hæðarkóti lóðarinnar væri lægri en samþykkt hefði verið, sem ýkti hæðarmun á lóðarmörkum enn frekar. Að lokum sagði í bréfi byggingarfulltrúans: „Þrátt fyrir að lóðunum Hafraþingi 4, 6… og Hálsaþingi 5 … verði komið í það horf sem gert er ráð fyrir á samþykktum uppdráttum er ljóst að halli á fláa er samt sem áður brattari en 1:2. Hins vegar telur byggingarfulltrúi að skipulagsskilmálar deiliskipulagsins „VatnsendiÞing“, sem kveða á um að flái á lóðarmörkum skuli að jafnaði ekki vera brattari en 1:2 sé aðeins til viðmiðunar og frávik í einstaka tilvikum því ekki í ósamræmi við skipulagsskilmálana.“

14 Lögmaður áfrýjenda óskaði eftir frekari skýringum frá byggingarfulltrúa á niðurlagi fyrrgreinds bréfs með tölvupósti 25. september 2018. Í svarpósti byggingarfulltrúans 4. október 2018 kemur fram að „úrskurðurinn“ hafi verið niðurstaða byggingarfulltrúa eftir nánari skoðun á greindu máli. Þá segir í svarpóstinum: „Meginreglan er að frágangur lóða skuli vera í samræmi við tilgreind hlutföll í skipulagsskilmálum. Hins vegar geti komið upp sú staða að víkja þurfi að einhverju leyti frá þeim viðmiðum, t.d. með tilliti til legu lóða. Hins vegar er lóðarhöfum gert að koma lóðunum í það horf sem kveðið var á um í samþykktum teikningum.“

Niðurstaða

15 Í forsendum hins áfrýjaða dóms er meðal annars vísað til þess að ágreiningur aðila hafi ekki verið lagður fyrir byggingarnefnd Kópavogs eins og áskilið sé í skipulagsskilmálum fyrir „VatnsendaÞing“. Með lögum nr. 160/2010 um mannvirki, sem tóku gildi 1. janúar 2011 og leystu þá af hólmi skipulags og byggingarlög nr. 73/1997, tóku byggingarfulltrúar við eftirliti með mannvirkjagerð, sbr. 8. gr. laganna. Ekki verður séð að Kópavogsbær hafi nýtt heimild í 1. mgr. 7. gr. laganna til að ákveða með sérstakri samþykkt að í sveitarfélaginu starfi byggingarnefnd til að fjalla um byggingarleyfisumsóknir áður en byggingarfulltrúi gefur út byggingarleyfi og hafa að öðru leyti eftirlit með stjórnsýslu hans fyrir hönd sveitarstjórnar.

16 Eins og áður er rakið liggur fyrir að byggingarfulltrúi Kópavogsbæjar fékk ágreining málsaðila til meðferðar á árinu 2016 og hafnaði því þá að stöðva framkvæmdir á lóðarmörkum þar sem framkvæmdaaðili hefði fallist á tilteknar úrbætur en tók ekki efnislega afstöðu til ágreiningsins að öðru leyti. Byggingarfulltrúi hefur, eftir að hinn áfrýjaði dómur var kveðinn upp, tekið að nokkru leyti efnislega afstöðu til ágreiningsefnisins eins og rakið hefur verið. Í bréfi byggingarfulltrúans 24. júlí 2018 kemur fram sú afstaða hans að það væri mat hans að núverandi flái á lóðum Hafraþings 4 og 6 við lóðarmörk Hálsaþings 5 væri of brattur miðað við samþykkta aðaluppdrætti og að lagfæra þyrfti fláann til samræmis við þá. Þá kom fram sú afstaða byggingarfulltrúans í tölvubréfi hans 4. október 2018 að meginreglan væri sú að frágangur lóða skyldi vera í samræmi við tilgreind hlutföll í skipulagsskilmálum. „Hins vegar geti komið upp sú staða að víkja þyrfti að einhverju leyti frá þeim viðmiðum, t.d. með tilliti til legu lóða. Hins vegar er lóðarhöfum gert að koma lóðunum í það horf sem kveðið var á um á samþykktum teikningum.“

17 Áfrýjendur hafa þannig samkvæmt framansögðu, í samræmi við ákvæði cliðar 3. gr. skipulagsskilmála „VatnsendaÞing“, leitað til viðeigandi stjórnvalds til að freista þess að leiða ágreining sinn við stefndu til lykta en án árangurs. Samkvæmt því er ekkert því til fyrirstöðu að áfrýjendur geti leitað úrlausnar dómstóla um kröfur sínar á hendur stefndu.

18 Dómkröfur áfrýjenda sem lúta að því að stefndu verði sameiginlega gert að fjarlægja grjóthleðslu sem liggur með fram lóðarmörkum Hafraþings 4 og 6 og að lóðarmörkum Hálsaþings 5 miðar að því að lóðarmörkunum verði komið í það ástand sem skipulagsskilmálar og samþykktar teikningar fyrir Hafraþing 24 og 68 gerðu ráð fyrir. Þessi krafa er þess eðlis að dómi þar sem fallist er á hana verður fullnægt með aðför. Að fullnægðum dómi í samræmi við kröfur áfrýjenda hvílir sú skylda áfram á stefndu að ganga frá lóðarmörkunum með fláa í samræmi við umrædda skipulagsskilmála og samþykktar teikningar eða með öðrum hætti með samkomulagi við áfrýjendur. Á áfrýjendum hvílir þá jafnframt sú skylda að hækka sína lóð við lóðarmörkin í þá hæð sem samþykktar teikningar af henni gera ráð fyrir. Samkvæmt framansögðu miða dómkröfur áfrýjenda að því að ólögmætt mannvirki verði fjarlægt. Enda þótt dómur þar sem fallist væri á þessar dómkröfur komi ekki einn og sér á lögmætu ástandi er hann nauðsynlegur þáttur í að koma því á. Kröfurnar eru því dómtækar eins og þær eru settar fram.

19 Í fyrrnefndu ákvæði skipulagsskilmálanna er að finna þá meginreglu að flái við lóðarmörk skuli að jafnaði ekki vera brattari en 1:2 sem samsvarar um 26 gráðu halla. Þá er mælt fyrir um að öll stöllun á lóð skuli gerð innan lóðar. Fyrirvarann, um að fláinn skuli að jafnaði ekki vera brattari en 1:2, verður að skýra með hliðsjón af því að sérstaklega er tekið fram í ákvæðinu að þar sem sérkenni í landslagi séu fyrir hendi skuli varðveita þau eftir því sem hægt er og eins með hliðsjón af því að í ákvæðinu er vísað til samkomulags lóðarhafa um stöllun á lóð. Fyrir liggur að talsverður hæðarmunur er á landinu þar sem umræddar tvær fasteignir standa. Ekki verður því lagt til grundvallar að flái grjóthleðslu á lóðarmörkunum hafi ekki mátt vera brattari en 1:2.

20 Í ljósi þess að umrætt ákvæði skipulagsskilmála um hámarkshalla á fláa á lóðarmörkum er ekki fortakslaust verður að líta svo á að með samþykki byggingarfulltrúa Kópavogsbæjar á teikningum, sem meðal annars sýndu sneiðmyndir af parhúsum sem fyrirhugað var að reisa á lóðunum Hafraþing 24 og 68 og fláa við lóðarmörk til austurs að lóð áfrýjenda, hafi byggingarfulltrúinn túlkað umrætt svigrúm í ákvæði skipulagsskilmálanna þannig að 53 gráðu halli á fláanum samkvæmt teikningunum væri samrýmanlegur umræddu ákvæði.

21 Eins og fram kemur í matsgerð dómkvadds matsmanns 30. nóvember 2017 var hallinn á hinum hlaðna grjótvegg, sem reistur var á lóðum parhúsanna Hafraþing 24 og 68, við mörk lóðar áfrýjenda, 67,1 til 74,9 gráður. Veggurinn var því miklu brattari en sá 53 gráðu flái sem sýndur var á fyrrnefndum samþykktum teikningum fyrir Hafraþing 24 og 68 og vísað var til í fyrrnefndum byggingarleyfum fyrir Hafraþing 4 og 6 að framkvæmdirnar skyldu meðal annars unnar eftir.

22 Í málflutningi fyrir Landsrétti var af hálfu stefndu gerð sú athugasemd við gildi umræddrar matsgerðar sem sönnunargagns að matsmaður hefði notið aðstoðar nafngreinds mælingamanns við hæðarmælingar á vettvangi án þess að sá hefði verið dómkvaddur til þess sem matsmaður. Í 2. mgr. 62. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er mælt fyrir um að matsmanni sé rétt að afla sér gagna til afnota við matið en aðilum sem séu viðstaddir skuli þá gefinn kostur á að tjá sig um þau eftir þörfum. Í matsgerðinni kemur fram að á matsfundi sem haldinn var 6. nóvember 2017 hafi verið rætt um hvers væri ætlast af matsmanni og hvernig haga skyldi mælingum á hæð og halla á grjóthleðslu. Mættir voru meðal annars lögmaður stefndu og G-kk-nf G-kk-nf af hálfu stefnda Óshæðar ehf. Samkvæmt matsgerðinni fór vettvangsskoðun fram 17. nóvember 2017 og viðstaddir hana hafi meðal annars verið J-kk-nf Þ-kk-nf G-kk-nf mælingamaður, sem gert hafi mælingar með sérhæfðum landmælingartækjum. Engin mótmæli komu fram við framkvæmd matsins að þessu leyti fyrr en við meðferð málsins fyrir Landsrétti. Í ljósi framangreinds og þar sem mældur halli á hinum hlaðna vegg hefur ekki verið vefengdur sérstaklega þykir matsgerðin ekki hafa verið haldin annmörkum. Niðurstaða málsins verður því reist á niðurstöðum hennar.

23 Sá halli, sem er samkvæmt framansögðu á grjóthleðslu á lóð fasteignanna Hafraþings 4 og 6 við lóðarmörk fasteignar áfrýjenda felur í sér svo verulegt frávik frá þeim hámarkshalla sem mælt er fyrir um að skuli vera á fláa á lóðarmörkum samkvæmt clið 3. gr. gildandi skipulagsskilmála, að fyrirvarinn „að jafnaði“ og annað svigrúm sem ákvæðið veitir getur ekki réttlætt þennan halla. Með hliðsjón af því að í teikningum, sem samþykktar voru í tengslum við samþykkt byggingaráforma á lóðunum Hafraþingi 24 og 68, var gert ráð fyrir 53 gráðu halla á fláa á lóðarmörkum við Hálsaþing 5 þykja byggingaryfirvöld í Kópavogi hafa nýtt það svigrúm sem framangreint ákvæði skipulagsskilmálanna gaf til að víkja frá hallanum 1:2. Með útgáfu byggingarleyfa vegna fasteignanna Hafraþings 4 og 6, þar sem vísað var til samþykktra teikninga, voru framkvæmdaaðili og stefndu, sem leiða rétt sinn frá honum, bundnir af þeim halla á fláanum sem fram kom á teikningunum. Þar sem óumdeilt er að grjóthleðslan var ekki reist í samráði við eða með samþykki áfrýjenda er fallist á með þeim að hún sé í andstöðu við skipulagsskilmála, samþykktar teikningar fyrir fasteignirnar Hafraþing 4 og 6 og byggingarleyfi fyrir sömu fasteignir.

24 Samkvæmt framansögðu vék hin umdeilda grjóthleðsla svo verulega frá skipulagsskilmálum og samþykktum teikningum fyrir fasteignirnar Hafraþing 4 og 6, sem stefndu eru bundnir af, að áfrýjendum verður ekki gert að sætta sig við grjóthleðsluna í núverandi horfi. Þrátt fyrir að því muni óhjákvæmilega fylgja mikil röskun að fjarlægja grjóthleðsluna verður að líta til þess að stefndi Óshæð ehf. gat ekki verið í góðri trú þegar félagið reisti hið umþrætta mannvirki við lóðarmörkin. Verður stefnda Óshæð ehf. og stefnda Í-kk-þgf, sem leiðir rétt sinn frá hinu stefnda félagi, því dæmt skylt að fjarlægja grjóthleðsluna af lóð fasteignarinnar Hafraþings 4 að viðlögðum 10.000 króna dagsektum. Með sömu rökum verður stefnda Óshæð ehf., G-kk-þgf R-kk-þgf og K-kvk-þgf dæmt skylt að fjarlægja grjóthleðsluna af lóð fasteignarinnar Hafraþings 6 að viðlögðum 10.000 króna dagsektum. Rétt þykir að dagsektir falli ekki á fyrr en að liðnum tveimur mánuðum frá uppsögu þessa dóms. Kröfur áfrýjenda verða því teknar til greina með þeim hætti sem nánar greinir í dómsorði.

25 Stefndu verður gert að greiða áfrýjendum málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir. Við ákvörðun málskostnaðar er litið til þess að fyrir Landsrétti var rekið annað mál samkynja þessu.

Dómsorð:

Stefndu, Óshæð ehf. og Í-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf skulu fjarlægja grjóthleðslu sem liggur með fram lóðarmörkum Hafraþings 4 í Kópavogi að lóðarmörkum Hálsaþings 5 í Kópavogi. Skulu dagsektir að fjárhæð 10.000 krónur falla óskipt á stefndu að liðnum tveimur mánuðum frá uppsögu dóms þessa hafi stefndu ekki orðið við þessari skyldu fyrir þann tíma.

Stefndu, Óshæð ehf., G-kk-nf R-kk-nf B-kk-nf og K-kvk-nf K-kvk-nf, skulu fjarlægja grjóthleðslu sem liggur með fram lóðarmörkum Hafraþings 6 í Kópavogi að lóðarmörkum Hálsaþings 5 í Kópavogi. Skulu dagsektir að fjárhæð 10.000 krónur falla óskipt á stefndu að liðnum tveimur mánuðum frá uppsögu dóms þessa hafi stefndu ekki orðið við þessari skyldu fyrir þann tíma.

Stefndu greiði óskipt áfrýjendum J-kk-þgf V-kk-þgf S-kk-þgf og A-kvk-þgf K-kvk-þgf Þ-kvk-þgf, sameiginlega, samtals 2.000.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.