357/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem málskoti D ehf. á ákvörðun sýslumanns um endurupptöku kyrrsetningar var ómerkt. Landsréttur féllst á það með héraðsdómi að skilyrði 3. mgr. 22. gr. laga nr. 31/1990 fyrir endurupptöku samkvæmt beiðni S ehf. hefði ekki verið til staðar og að sýslumaður hefði átt að hafna endurupptökubeiðni hans. Jafnframt taldi Landsréttur að skilyrði 4. mgr. 22. gr. laga nr. 31/1990 fyrir endurupptöku samkvæmt beiðni sóknaraðilans I væru ekki uppfyllt og var kröfu hans um ómerkingu hins kærða úrskurðar og staðfestingu ákvörðunar sýslumanns um endurupptöku gerðarinnar því hafnað. Fallist var á kröfu D ehf. og ákvörðun sýslumanns um endurupptöku gerðarinnar felld úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 11. júní 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 1. júlí sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 4. júní 2020 í málinu nr. K3755/2019 þar sem ákvörðun Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu frá 8. ágúst 2019, um að endurupptaka kyrrsetningargerð númer 2019021619, var ómerkt. Kæruheimild er í 4. mgr. 91. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 1. mgr. 35. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl.

2 Sóknaraðilar krefjast þess „að Landsréttur ómerki hinn kærða úrskurð og staðfesti þá ákvörðun Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu frá 8. ágúst 2019 […] að endurupptaka kyrrsetningargerð nr. 2019021619“. Þá krefjast þeir þess að varnaraðila verði gert að greiða sóknaraðilum kærumálskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Hinn 2. júlí 2019 kyrrsetti Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu að beiðni varnaraðila hluta af kröfu sóknaraðila Sunshine Press Productions ehf. á hendur Valitor hf. til tryggingar kröfu varnaraðila að fjárhæð 540.075.000 krónur. Hinn 2. ágúst sama ár tók sýslumaður fyrir sameiginlega kröfu sóknaraðila I-kk-ef H-kk-ef Þ-kk-ef og Sunshine Press Productions ehf. um endurupptöku gerðarinnar. Málinu var frestað til 8. sama mánaðar en þá féllst sýslumaður á endurupptökubeiðnina. Í gerðabók sýslumanns er sú ákvörðun rökstudd á þann veg að krafa Sunshine Press Productions ehf. hafi verið veðsett þriðja manni, sóknaraðilanum I-kk-þgf H-kk-þgf Þ-kk-þgf, sem ekki hafi átt þess kost að koma fram mótmælum gegn kyrrsetningunni meðan á henni stóð og því hafi brostið heimild til að kyrrsetja eign sóknaraðilans Sunshine Press Productions ehf. með vísan til 4. mgr. 22. gr. laga nr. 31/1990. Í kjölfar þess að sýslumaður samþykkti endurupptöku kyrrsetningargerðarinnar lýsti varnaraðili því yfir að hann myndi skjóta þeirri ákvörðun til dómstóla. Fyrirsvarsmaður sóknaraðila krafðist þess jafnframt að gerðinni yrði frestað en hún ekki stöðvuð. Við þessari beiðni varð sýslumaður ekki en ákvað að stöðva gerðina.

5 Með bréfi 13. ágúst 2019 gerði varnaraðili kröfu um að Héraðsdómur Reykjavíkur tæki framangreindan ágreining um endurupptöku kyrrsetningarinnar til úrlausnar. Svo sem fram kemur í hinum kærða úrskurði gerði varnaraðili þá kröfu fyrir héraðsdómi að ákvörðun sýslumannsins um endurupptöku gerðarinnar yrði ómerkt. Skilja verður kröfugerð varnaraðila á þann veg að hann krefjist þess að ákvörðun Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu frá 8. ágúst 2009 um endurupptöku kyrrsetningargerðar númer 2019021619 verði felld úr gildi.

6 Samkvæmt 3. mgr. 22. gr. laga nr. 31/1990 verður gerð endurupptekin að kröfu gerðarþola í þeim tilvikum sem tilgreind eru í 1. til 4. tölulið málsgreinarinnar. Í 4. mgr. sömu greinar er mælt fyrir um að þriðja manni, sem telur gerð fara í bága við rétt sinn, sé heimilt að krefjast endurupptöku hennar hafi hann ekki átt þess kost að koma fram mótmælum gegn henni meðan á gerðinni stóð. Svo sem rakið hefur verið kröfðust báðir sóknaraðilar endurupptöku gerðarinnar og féllst sýslumaður á endurupptökubeiðnir þeirra beggja.

7 Fallist er á það með héraðsdómi að skilyrði 3. mgr. 22. gr. laga nr. 31/1990 fyrir endurupptöku samkvæmt beiðni sóknaraðilans Sunshine Press Productions ehf. hafi ekki verið til staðar og að sýslumaður hefði átt að hafna endurupptökubeiðni hans.

8 Sóknaraðilinn I-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf hefur rökstutt kröfu sína um endurupptöku gerðarinnar með því að hann eigi veðrétt í kröfu sóknaraðila Sunshine Press Productions ehf. á hendur Valitor hf. og telur kyrrsetningargerðina fara í bága við þann rétt hans. Varnaraðili hefur á hinn bóginn haldið því fram að krafan sem stóð að baki veði sóknaraðila sé að fullu greidd auk þess sem sóknaraðilann Sunshine Press Productions ehf. hafi skort heimild til þess að veðsetja þann hluta kröfunnar á hendur Valitor hf. sem tilheyrir varnaraðila.

9 Samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 31/1990 er kyrrsetning eignar bráðabirgðagerð sem ætlað er að tryggja fullnustu fjárkröfu sem ekki verður þegar fullnægt með aðför ef sennilegt má telja, fari kyrrsetning ekki fram, að draga muni mjög úr líkindum til að fullnusta hennar takist eða fullnusta verði verulega örðugri. Kyrrsetning er þannig í raun undanfari þess að kröfuhafi leiti fullnustu kröfu sinnar í eigninni samkvæmt lögum nr. 90/1989. Þótt eign sé kyrrsett, og þótt eftir atvikum kunni síðar að vera aflað í henni aðfararveðs vegna kröfu gerðarbeiðanda, haggar það í engu stöðu samningsveðs sem áður hefur verið löglega stofnað til í eigninni. Jafnframt getur eigandi samningsveðsins, þrátt fyrir kyrrsetningu eignarinnar, fylgt eftir réttindum sínum í henni að lögum. Sýslumaður tekur aftur á móti enga afstöðu til stöðu réttinda í réttindaröð við kyrrsetningu eignarinnar enda bíður sú ákvörðun úthlutunar söluandvirðis við nauðungarsölu ef til hennar kemur, sbr. 72. gr., sbr. 2. mgr. 68. gr. og 1. mgr. 50. gr. laga um nauðungarsölu nr. 90/1991. Réttindi þau, sem sóknaraðilinn I-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf hefur lýst yfir að hann eigi, geta samkvæmt framangreindu ekki komið í veg fyrir að kyrrsetning nái fram að ganga. Sóknaraðilinn I-kk-nf H-kk-nf Þ-kk-nf hefur að öðru leyti ekki fært fyrir því haldbær rök að kyrrsetningargerðin sem fram fór 2. júlí 2019 í kröfu Sunshine Press Productions ehf. á hendur Valitor hf. fari í bága við rétt hans.

10 Í samræmi við það sem að framan hefur verið rakið voru skilyrði 4. mgr. 22. gr. laga nr. 31/1990 fyrir endurupptöku samkvæmt beiðni sóknaraðilans I-kk-ef H-kk-ef Þ-kk-ef ekki uppfyllt og verður kröfu hans um ómerkingu hins kærða úrskurðar og staðfestingu ákvörðunar sýslumanns um endurupptöku gerðarinnar því hafnað. Fallist er á kröfu varnaraðila um að ákvörðun Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu frá 8. ágúst 2019 um endurupptöku gerðarinnar verði felld úr gildi.

11 Staðfest er niðurstaða héraðsdóms um að málskostnaður í héraði falli niður.

12 Sóknaraðilum hvorum um sig verður gert að greiða varnaraðila 150.000 krónur í kærumálskostnað.

Úrskurðarorð:

Felld er úr gildi ákvörðun Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 8. ágúst 2019 um að samþykkja beiðni sóknaraðila, I-kk-ef H-kk-ef Þ-kk-ef og Sunshine Press Productions ehf., um endurupptöku á kyrrsetningargerð númer 2019021619.

Málskostnaður í héraði fellur niður.

Sóknaraðilar greiði hvor um sig varnaraðilanum Datacell ehf. 150.000 krónur í kærumálskostnað.