532/2019

Útdráttur

X var sakfelld fyrir ólögmæta nauðung, sbr. 1. mgr. 225. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og brot gegn 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, með því að hafa veist að A, þá átta ára, með nánar tilgreindum hætti. Þá var Y sakfelld fyrir hlutdeild í framangreindum brotum, sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga. Refsing X var ákveðin fangelsi í þrjá mánuði og refsing Y fangelsi í 30 daga en fullnustu refsinganna var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Jafnframt var X og Y gert að greiða A miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf H-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 24. júní 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 17. maí 2019 í málinu nr. S[…]/2018.

2 Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur.

3 Ákærða X krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins, til vara að refsing hennar verði skilorðsbundin, en að því frágengnu krefst hún refsimildunar. Þá krefst hún þess að einkaréttarkröfu verði aðallega vísað frá dómi, en til vara að bætur verði lækkaðar.

4 Ákærða Y krefst þess að málinu verði vísað frá dómi, til vara krefst hún sýknu af kröfum ákæruvaldsins, en að því frágengnu að henni verði gerð vægasta refsing er lög leyfa. Þá krefst hún þess að einkaréttarkröfu verði aðallega vísað frá dómi, til vara krefst hún sýknu af henni, en að því frágengnu að bætur verði lækkaðar.

5 Af hálfu brotaþola A er þess aðallega krafist að ákærðu verði gert að greiða honum óskipt 1.500.000 krónur í miskabætur með sömu vöxtum og dæmdir voru í héraði en til vara að héraðsdómur verði staðfestur um miskabætur.

Málsatvik og sönnunarfærsla

6 Í ákæru er ákærða, X, sökuð um ólögmæta nauðung og barnaverndarlagabrot með því að hafa veist að A, þá átta ára, á skólalóð […] á Akureyri, en hún hafi öskrað á drenginn og skammað hann með fúkyrðum, skipað honum að koma með sér, rifið í handlegg hans og dregið hann á eftir sér í átt að bifreið, sem ákærða Y ók, og neytt drenginn með athæfi sínu öllu til þess að fara með sér inn í bifreiðina og vera þar á meðan ákærða Y ók bifreiðinni að heimili hans að […]. Hafi ákærða X með þeirri háttsemi sýnt drengnum yfirgang og ruddalegt athæfi auk ógnandi og vanvirðandi framkomu. Eru brotin talin varða við 1. mgr. 225. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

7 Ákærðu Y er gefin að sök hlutdeild í framangreindum brotum ákærðu X með því að hafa komið með þeirri síðarnefndu á skólalóð […] og staðið henni við hlið þegar X hafi veist að A og neytt hann inn í áðurgreinda bifreið og ekið með hann frá […] að […]. Eru brotin talin varða við sömu ákvæði og talin eru hér að framan, sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga.

8 Í hinum áfrýjaða dómi er talið ósannað að ákærða X hafi skammað brotaþola með fúkyrðum og skipað honum að koma með sér. Þá taldi héraðsdómur að ákærða Y yrði ekki sakfelld fyrir að hafa öskrað á brotaþola og rifið í handlegg hans umrætt sinn. Ákæruvaldið unir héraðsdómi að þessu leyti og koma þessir þættir í úrlausn hans því ekki til endurskoðunar fyrir Landsrétti. Með hinum áfrýjaða dómi voru ákærðu að öðru leyti sakfelldar fyrir þá háttsemi sem þeim er gefin að sök í ákæru og þeim gert að greiða brotaþola miskabætur.

9 Atvikum málsins er nægilega lýst í héraðsdómi og er þar rakinn framburður ákærðu og vitna með viðhlítandi hætti.

10 Ákærða X hefur lagt fram ný gögn við meðferð málsins fyrir Landsrétti, annars vegar vottorð ljósmóður 31. ágúst 2020 um að hún sé barnshafandi og hins vegar útprentun af „GoogleMaps“ um akstursleið frá […]skóla að […] á Akureyri.

11 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar upptökur í hljóði og mynd af framburði ákærðu X og Y og framburði brotaþola og G sem þau síðarnefndu gáfu í Barnahúsi. Þá gaf ákærða X skýrslu fyrir réttinum þar sem hún staðfesti framburð sinn við aðalmeðferð málsins í héraði og í skýrslu sinni hjá lögreglu. Ákærða lýsti aðstæðum sínum þannig að hún væri atvinnulaus og ætti von á þriðja barni sínu í janúar 2021. Hún hefði verið edrú síðastliðin þrjú ár og unnið úr sínum málum. Ákærða kvaðst þekkja þau börn sem voru á skólalóðinni umrætt sinn og kvað þau þekkja sig, enda hefði dóttir hennar verið í sama skóla og þau frá upphafi skólagöngu sinnar. Spurð um ástæðu þess að þrjú barnanna hafi lýst því við skýrslutöku hjá lögreglu að ákærða hafi tekið brotaþola með sér í bílinn með valdi, sagði hún það ekki rétt og að börnin hefðu ekki verið vitni að atburðarásinni.

12 Ákærðu neita báðar sök. Sýknukrafa X er reist á því að brotaþoli hafi sjálfviljugur, eða að minnsta kosti án allrar þvingunar, komið með ákærðu í bifreiðina og þá hafi hún hvorki skipað brotaþola að koma með sér né hafi hún rifið í handlegg hans og dregið hann í átt að bifreiðinni. Hún hefði einungis sagt brotaþola að þau þyrftu að fara heim til hans til að ræða við móður hans um að hann hefði hrint og sparkað bæði í andlit drengs, sem var á skólalóðinni, og í dóttur hennar. Ákærða hafi því boðið brotaþola far ef hann vildi og hafi hann ákveðið að koma með í bifreiðinni frekar en að ganga þangað eða hjóla. Vísar ákærða til þess að niðurstaða héraðsdóms við mat á gildi skýrslna fyrir dómi sé ekki í samræmi við það sem ætla megi um áreiðanleika þeirra. Framburður brotaþola beri merki um sjálfsfegrun og ýkjur og þá séu framburðir annarra drengja, sem aflað hafi verið nokkru eftir að umrædd atvik urðu, of óljósir til að sönnun um atvik verði grundvölluð á þeim.

13 Þá byggir ákærða á því að jafnvel þótt verknaðarlýsing í ákæru verði lögð til grundvallar verði, eins og hér hátti til, ekki talið að háttsemi hennar falli undir skilgreiningu 1. mgr. 225. gr. almennra hegningarlaga á ólögmætri nauðung. Í ljósi ofbeldis brotaþola gegn öðrum börnum hafi verið réttmæt ástæða til að fylgja því eftir að honum yrði veitt alvarlegt tiltal. Ekið hafi verið með hann stutta vegalengd rakleiðis að heimili hans til viðræðna við móður hans. Nauðungin sé því hvorki svo mikil né alvarleg að hún teljist ólögmæt og refsiverð í skilningi ákvæðisins. Héraðsdómur hafi komist að þeirri niðurstöðu að ósannað sé að ákærða hafi skammað brotaþola með fúkyrðum og skipað honum að koma með sér. Sé því til vara byggt á því að staðfesta beri niðurstöðu héraðsdóms að þessu leyti og jafnframt að sú háttsemi ákærðu, þótt sönnuð væri og þær sakargiftir að ákærða hafi öskrað á brotaþola, geti ekki talist verknaðaraðferð í nauðungarbroti samkvæmt 225. gr. almennra hegningarlaga, enda sé þar áskilið líkamlegt ofbeldi eða hótun um ofbeldi eða frelsissviptingu. Þá mótmælir ákærða því að hún hafi sýnt brotaþola yfirgang eða ruddalegt athæfi í skilningi 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 88/2002 eða ógnandi og vanvirðandi framkomu í skilningi 1. mgr. sama lagaákvæðis.

14 Varakrafa ákærðu byggist á því að refsiákvörðun héraðsdóms sé of þung og ekki í samræmi við dómafordæmi. Ákærða vísar að þessu leyti í greinargerð sinni til Landsréttar til tveggja dóma Hæstaréttar Íslands, annars vegar í máli réttarins nr. 71/2009 og hins vegar í dóm upp kveðinn 1. desember 1965 í máli nr. 179/1965. Um refsilækkun vísar ákærða til ákvæða 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. og 4. töluliðar 1. mgr. 74. gr. almennra hegningarlaga. Um skilorðsbindingu vísar ákærða til þeirra tafa sem orðið hafi á útgáfu ákæru eftir að rannsókn málsins lauk 2. febrúar 2018 og þar til ákæra var gefin út 10. desember sama ár, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 71/2009.

15 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti benti verjandi ákærðu Y á mögulegt vanhæfi saksóknarfulltrúa þess sem flutti málið í héraði og vísaði að því leyti til 26. gr., sbr. glið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. dóm Landsréttar í máli nr. 940/2018.

16 Krafa ákærðu Y, um að vísa verði frá dómi þeim hluta ákæru sem beinist að henni, er reist á því að hún uppfylli ekki skilyrði um skýrleika samkvæmt dlið 152. gr. laga nr. 88/2008. Í ákæru vegna hlutdeildarbrots verði að lýsa með skýrum og óyggjandi hætti þeirri athöfn sem sé forsenda brotsins og jafnframt með hvaða hætti hún sé hluti af aðalbroti eða stuðli að því. Sé athafnaleysi forsenda ákæru verði að gera þá lágmarkskröfu að þar sé tekið fram með skýrum hætti að hlutdeild sé til komin vegna athafnaleysis og hvernig það uppfylli skilyrði 22. gr. almennra hegningarlaga. Í ákæru komi ekkert fram um það hvernig athafnir eða athafnaleysi ákærðu hafi styrkt, verið hluti af eða stuðlað að broti ákærðu X auk þess sem hvorki sé því haldið fram í ákæru að hún hafi haft einhverja sérstaka vitund um hvað X ætlaði sér, né sé þar nokkur tilraun gerð til að heimfæra háttsemi ákærðu til verknaðarlýsingar 225. gr. almennra hegningarlaga. Af hálfu ákærðu er jafnframt vísað til þess að heimild 22. gr. almennra hegningarlaga til refsingar fyrir hlutdeild einskorðist við brot gegn hegningarlögum og eigi ekki við um ákvæði barnaverndarlaga nr. 80/2002.

17 Sýknukrafa ákærðu Y er reist á því að sekt ákærðu X sé ósönnuð og þar með jafnframt hlutdeild hennar sjálfrar í ætluðum brotum X. Óvarlegt sé að leggja framburð brotaþola og annarra ungra vitna til grundvallar í málinu. Skýrslur fyrir dómi hafi verið teknar löngu síðar og þar sé að finna takmarkaðar lýsingar á því hvaða fúkyrði ákærða X hafi viðhaft. Þá sé framburður þeirra hvorki á einn veg um það hvenær hún hafi látið þau falla né um að hún hafi rifið í handlegg brotaþola með saknæmum hætti. Lýsi framburður þessara vitna því frekar tilfinningu þeirra vegna atburðanna en því sem gerst hafi í raun og hafi aðkoma lögreglu og eftirfarandi viðbrögð annarra haft áhrif á upplifun þeirra. Þá uppfylli orðalag ákæru, um að ákærðu hafi sýnt drengnum yfirgang, ruddalegt athæfi og ógnandi og vanvirðandi framkomu eða aðra þá háttsemi sem þar er lýst, ekki áskilnað 225. gr. almennra hegningarlaga um nauðung til athafna með beitingu ofbeldis, hótunar um ofbeldi eða önnur skilyrði ákvæðisins. Leiði það sjálfkrafa til sýknu beggja ákærðu.

18 Jafnframt byggir ákærða á því að skilyrði til sakfellingar vegna hlutdeildar hennar í ætluðum brotum ákærðu X sé ekki fullnægt og að hvorki gögn málsins né atvikalýsing gefi til kynna að hún hafi með háttsemi sinni styrkt, verið hluti af eða stuðlað að ætluðu broti X eða að hún hafi haft ásetning til þess. Ákæran sé jafnframt óskýr um hvaða athöfn eða afhafnaleysi ákæruvaldið telji að leiða eigi til sakfellingar ákærðu. Ekkert bendi til þess að för hennar á skólalóðina hafi verið í saknæmum tilgangi eða að hún hafi getað séð fyrir þá atburðarás sem fylgt hafi í kjölfarið. Þá verði ekki af málsgögnum ráðið að brotaþoli hafi sest nauðugur upp í bifreiðina umrætt sinn. Af vætti vitna verði jafnframt ráðið að ákærða hafi verið róleg, reynt að stilla til friðar og að aðkoma hennar hafi á öllum stigum verið til þess fallin að leysa málið.

19 Loks byggist sýknukrafa ákærðu á því að hlutdeild hennar í verknaði ákærðu X hafi eingöngu verið af gáleysi en samkvæmt 18. gr. almennra hegningarlaga verði aðeins refsað fyrir gáleysisbrot að til þess sé sérstök heimild í viðkomandi refsiákvæði. Því sé ekki að heilsa í 1. mgr. 225. gr. laganna.

20 Varakrafa ákærðu byggist á því að þáttur hennar í ætluðu broti ákærðu X hafi verið hverfandi og framkvæmdur af gáleysi, enda hafi hún meðal annars haft velferð brotaþola að leiðarljósi þegar hún ók honum heim til móður hans. Hafi brotaþoli enda upplifað aðstæður þannig að ákærða hafi gætt að honum. Samkvæmt 2. og 3. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga sé í slíkum tilvikum heimilt að færa refsingu niður úr lágmarki og jafnvel fella hana niður.

Niðurstaða

21 Af hálfu ákærðu X hefur verið bent á að hugsanlega séu efni til að ómerkja málið þar sem dómari málsins í héraði hafi verið vanhæfur til að fara með það, sbr. glið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Dómarinn hefði ritað sem vottur að undirskrift og dagsetningu á umboð, sem móðir brotaþola veitti fyrir hans hönd til handa réttargæslumanni drengsins í máli þessu, í fyrra starfi sínu sem lögmaður.

22 Samkvæmt ákvæðinu er dómari vanhæfur til að fara með mál ef fyrir hendi eru önnur atvik eða aðstæður en greinir í stafliðum af, 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008, sem eru til þess fallnar að draga megi óhlutdrægni hans með réttu í efa. Samkvæmt 1. mgr. 43. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla eru dómarar sjálfstæðir í dómstörfum og leysa þau af hendi á eigin ábyrgð. Við úrlausn máls fara þeir eingöngu eftir lögum og lúta þar aldrei boðvaldi annarra. Fyrir liggur að dómari málsins í héraði og réttargæslumaður brotaþola í héraði, auk annarra, ráku áður saman aðstöðu undir heitinu Lögmenn Norðurlandi á árunum 2014 til 2018, en þá hvarf dómari málsins til starfa sem aðstoðarmaður dómara við Héraðsdóm Norðurlands eystra og síðar sem settur héraðsdómari við sama dómstól. Ekkert bendir til þess að dómarinn hafi haft aðkomu að málinu á fyrri stigum umfram framangreinda vottun umboðs og liggur ekkert fyrir um hagsmunatengsl hennar við aðila málsins. Þau atvik og aðstæður sem að framan er getið gefa ekki tilefni til þess að með réttu megi draga í efa óhlutdrægni héraðsdómarans til að fara með málið, sbr. glið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Að þessu virtu standa ekki rök til þess að ómerkja málið af þessum sökum.

23 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti benti verjandi ákærðu Y á að bróðir ákærðu hefði á árinu 2015 verið sakfelldur fyrir að hafa, í félagi við aðra, veist að sækjanda málsins í héraði með tilgreindum hætti og þá gerst sekur um brot gegn valdstjórninni. Taldi verjandinn að af þessum sökum yrði litið svo á að sækjandinn hefði verið vanhæfur til að fara með málið gegn ákærðu í héraði með vísan til ákvæða 26. gr., sbr. glið 1. mgr. 6. gr., laga nr. 88/2008. Engin frekari gögn eða upplýsingar hafa verið lögð fram í málinu þessum sjónarmiðum til stuðnings. Ekki verður talið að þessi aðstaða sækjandans geti fallið undir atvik eða aðstæður sem eru fallnar til að draga með réttu í efa óhlutdrægni hans í þessu máli.

24 Samkvæmt clið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 skal í ákæru greina svo glöggt sem verða má hver sú háttsemi er sem ákært er út af, hvar og hvenær brotið er talið framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu þess til laga og stjórnvaldsfyrirmæla, ef því er að skipta. Í 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga segir að hver sá maður sem með liðsinni í orði eða verki, fortölum, hvatningum eða á annan hátt á þátt í því að brot samkvæmt þeim lögum er framið, skuli sæta refsingu sem við brotinu er lögð.

25 Eins og áður greinir stendur eftir í máli þessu ágreiningur um hvort ákærða X hafi gerst sek um ólögmæta nauðung og barnaverndarlagabrot með því að hafa veist að brotaþola 24. september 2017 á tiltekinni skólalóð en hún hafi öskrað á drenginn, rifið í handlegg hans og dregið hann á eftir sér og neytt hann með athæfi sínu öllu til þess að fara með sér inn í bifreið og vera þar meðan ákærða Y ók bifreiðinni að heimili brotaþola, og með þeirri háttsemi sýnt brotaþola yfirgang og ruddalegt athæfi, auk ógnandi og vanvirðandi framkomu. Eru brotin heimfærð til tiltekinna ákvæða hegningarlaga og barnaverndarlaga. Ákærðu Y er gefin að sök hlutdeild í þessum brotum með því að hafa í sama skipti komið með X á skólalóðina og staðið henni við hlið þegar sú síðarnefnda veittist að brotaþola og neyddi hann inn í bifreiðina og ekið bifreiðinni með drenginn innanborðs frá skólanum að heimili hans. Er tekið fram í ákæru að brot ákærðu Y varði við sömu ákvæði og brot ákærðu X, sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga.

26 Við mat á því hvort lýsing á ætlaðri refsiverðri háttsemi ákærðu Y í ákæru sé nægilega skýr og í samræmi við ákvæði cliðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008, verður að líta til þess að hlutdeild í refsiverðu broti er fólgin í þátttöku í afbroti annars manns og hlýtur inntak hlutdeildarverknaðar því að ráðast talsvert af verknaðarlýsingu þess afbrots. Þá er það ekki skilyrði að háttsemi sé skaðleg eða hættuleg í sjálfu sér til að geta talist vera hlutdeildarverknaður í skilningi framangreinds hegningarlagaákvæðis, heldur eru það tengsl hans við aðalverknaðinn sem refsiábyrgð hlutdeildarmanns byggist á, að uppfylltum saknæmisskilyrðum. Að þessu gættu verður að telja að þótt í lýsingu ákæru á hlutdeildarverknaði ákærðu Y sé ekki sérstaklega tiltekið að með þeirri háttsemi sem þar er lýst hafi hún með liðsinni í orði eða verki eða á annan þann hátt sem tilgreindur er í 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga átt þátt í því að refsivert brot var framið, sé verknaðarlýsing ákærunnar að þessu leyti fullnægjandi. Verður málinu á hendur henni því ekki vísað frá dómi af þeim sökum svo sem hún hefur krafist.

27 Hér að framan er því lýst að ákærða X var með hinum áfrýjaða dómi sakfelld fyrir ólögmæta nauðung og barnaverndarlagabrot með þeirri háttsemi sem þar er tilgreind. Var hún með þessari háttsemi talin hafa sýnt brotaþola yfirgang og ruddalegt athæfi og ógnandi og vanvirðandi framkomu. Ákærða Y var sakfelld fyrir hlutdeild í brotum X með þeim hætti sem áður hefur verið lýst. Ákærðu X var gert að sæta fangelsi í þrjá mánuði en refsingin var skilorðsbundin í tvö ár. Ákærðu Y var gert að sæta fangelsi í 30 daga en refsing hennar var einnig bundin skilorði í tvö ár.

28 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms telst sannað, svo að ekki verður vefengt með skynsamlegum rökum, að ákærða X hafi gerst sek um þá háttsemi sem hún er þar sakfelld fyrir og svo sem áður er getið. Er háttsemin í ákæru réttilega heimfærð til refsiákvæða.

29 Jafnframt telst sannað, svo að ekki verður vefengt með skynsamlegum rökum, að ákærða Y hafi gerst sek um hlutdeildarbrot það sem hún er sakfelld fyrir í héraði. Þótt hlutdeildarbrot samkvæmt 22. gr. almennra hegningarlaga nái samkvæmt orðalagi sínu ekki beint til annarra brota en samkvæmt þeim lögum er þó ekki talið óheimilt að beita þeim ákvæðum með lögjöfnun um brot samkvæmt sérstökum refsilögum þegar skilyrði til lögjöfnunar eru fyrir hendi. Að mati dómsins er slík aðstaða uppi í þessu máli gegn ákærðu Y og aðstæður sambærilegar þeim sem ákvæði 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga taka til. Í ljósi þess sem rakið er í hinum áfrýjaða dómi um lýsingar vitna á því sem fram fór á skólalóðinni umrætt sinn verður að telja að ákærðu hafi mátt vera ljóst að brotaþoli fór ekki af fúsum og frjálsum vilja með ákærðu X að og í bifreiðina. Hníga því engin rök að því að líta svo á að brot ákærðu hafi verið framin af gáleysi, svo sem hún heldur fram. Að framangreindu gættu ber að staðfesta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærðu Y og heimfærslu til refsiákvæða.

30 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um refsingu beggja ákærðu.

31 Ekki eru rök til að vísa frá héraðsdómi kröfu brotaþola um skaðabætur og er niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest hvað hana varðar, enda hafa ekki verið lögð fram gögn af hálfu brotaþola sem styðja að grundvöllur sé til frekari miskabóta en þar voru ákveðnar.

32 Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verða staðfest.

33 Ákærðu verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin verða með virðisaukaskatti, eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður. Ákærða, X, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 1.147.000 krónur, og útlagðan kostnað verjandans 57.474 krónur.

Ákærða, Y, greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef M-kk-ef M-kk-ef lögmanns, 917.600 krónur, og útlagðan kostnað verjandans 75.187 krónur.

Ákærðu greiði óskipt annan áfrýjunarkostnað málsins, 514.626 krónur, þar með talda þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, S-kvk-ef Ý-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, 458.800 krónur.