450/2019

Útdráttur

E höfðaði mál gegn Í hf. og krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að tvö lán sem E fékk hjá Í hf. á árinu 2005 væru í íslenskum krónum og bundin ólögmætri gengistryggingu í skilningi 13. og 14. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 og því óskuldbindandi fyrir hann. Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá héraðsdómi með þeim rökum að undirliggjandi fjárkrafa E væri fallin niður fyrir fyrningu og því hefði hann skort lögvarða hagsmuni af því að fá viðurkenningardóm fyrir kröfu sinni í málinu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að eins og málið lægi fyrir yrði að telja að ekki væri tímabært að taka afstöðu til þess hvort hinar meintu fjárkröfur, er E gæti átt á hendur Í hf. að gengnum viðurkenningardómi, væru fallnar niður fyrir fyrningu og þar með stæðu ákvæði 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála því ekki í vegi að málið sætti efnislegri meðferð fyrir héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf og S-kvk-nf I-kvk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 11. júní 2019 sem barst réttinum 25. sama mánaðar. Greinargerð varnaraðila var móttekin 2. júlí 2019. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 28. maí 2019 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar. Málsatvik og ágreiningsefni

4 Um málsatvik er vísað til hins kærða úrskurðar.

5 Kröfur sóknaraðila í málinu eru þær að viðurkennt verði með dómi að tvö lán sem sóknaraðili fékk hjá varnaraðila á árinu 2005 með skilmálabreytingum 28. apríl 2006 séu í íslenskum krónum og bundin ólögmætri gengistryggingu í skilningi 13. og 14. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 og því óskuldbindandi fyrir sóknaraðila.

6 Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá héraðsdómi með þeim rökum að sóknaraðila skorti lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um viðurkenningarkröfu sína þar sem undirliggjandi fjárkrafa hans, sem hann hefði getað leitast við að hafa uppi í kjölfar viðurkenningardóms, hefði verið fallin niður fyrir fyrningu þegar málið var höfðað.

Niðurstaða

7 Samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 er heimild til að krefjast viðurkenningardóms háð því skilyrði að stefnandi hafi lögvarða hagsmuni af því að skorið verði úr um tilvist eða efni viðkomandi réttinda eða réttarsambands. Til samræmis við þetta þarf sóknaraðili að bera fyrir sig málsástæður um að lögvarðir hagsmunir hans af öflun viðurkenningardóms séu af tilgreindum ástæðum fyrir hendi. Í stefnu til héraðsdóms er á því byggt að samkvæmt endurútreikningi löggilts endurskoðanda hafi sóknaraðili ofgreitt varnaraðila hátt í 50.000.000 króna vegna þess að umrædd lán hafi verið bundin óheimilli gengistryggingu. Lögvarðir hagsmunir hans af dómsniðurstöðu í samræmi við viðurkenningarkröfuna séu því ótvíræðir. Þá hefur sóknaraðili vísað til þess að fái hann dóm fyrir kröfu sinni komi fleiri en ein tegund fjárkrafna á hendur varnaraðila til greina, svo sem krafa um endurgreiðslu ofgreidds fjár vegna uppgreiðslu lánanna, en hún mun hafa átt sér stað 17. maí 2017, og skaðabótakrafa á grundvelli sakarreglunnar.

8 Svo sem að framan er rakið er það niðurstaða héraðsdóms samkvæmt hinum kærða úrskurði að undirliggjandi fjárkrafa sóknaraðila sé fallin niður fyrir fyrningu en af því leiði að sóknaraðila skorti lögvarða hagsmuni af því að fá viðurkenningardóm fyrir kröfum sínum í málinu. Eins og mál þetta liggur fyrir verður að telja að ekki sé tímabært að taka afstöðu til þess hvort hinar meintu fjárkröfur, er sóknaraðili gæti átt á hendur varnaraðila að gengnum viðurkenningardómi, séu fallnar niður fyrir fyrningu. Þar með standa ákvæði 25. gr. laga nr. 91/1991 því ekki í vegi að málið sæti efnislegri meðferð fyrir héraðsdómi. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

9 Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili, Íslandsbanki hf., greiði sóknaraðila, E-kk-þgf P-kk-þgf T-kk-þgf, 350.000 krónur í kærumálskostnað fyrir Landsrétti.