154/2022

Útdráttur

A höfðaði mál gegn B til heimtu skaðabóta vegna uppsagnar hennar úr starfi aðstoðarleikskólastjóra við leikskóla sem rekinn er af B. A hafði starfað við leikskólann með hléum í 13 ár en á árinu 2019 var ákveðið af sveitarstjóra B að leggja niður stöðu A. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvörðun B um að leggja niður stöðu aðstoðarleikskólastjóra hefði byggst á mati ráðgjafafyrirtækisins O ehf. sem sveitarstjóri B hafði leitað til við mat á starfsemi leikskólans. Var fallist á með B að ákvörðun um niðurlagningu stöðunnar hefði verið byggð á faglegum forsendum og að undangenginni ítarlegri rannsókn. Á hinn bóginn væri ljóst að þegar B ákvað að leggja niður stöðu A hefði honum verið í lófa lagið að færa A í annað sambærilegt starf innan leikskólans í stað þess að segja henni upp störfum, enda hafði skömmu áður verið auglýst eftir starfsfólki í stöðu deildarstjóra og leikskólakennara við skólann. A sótti einnig formlega um þessar stöður en umsóknum hennar var vísað á bug án fullnægjandi skýringa. Taldi Landsréttur að af minnisblaði sveitarstjóra B og öðrum málatilbúnaði A, væri ljóst að ákvörðun B um að segja A upp störfum, í stað þess að bjóða henni sambærilega og lausa stöðu við leikskólann, hefði í reynd verið reist á ávirðingum sem á hana hefðu verið bornar af foreldrum og samstarfsfólki en einnig á ætluðum viðbrögðum A eftir fund með sveitarstjóra í aðdraganda uppsagnarinnar, án þess að áfrýjanda væri gefinn kostur á að tala máli sínu áður en ákvörðun var tekin. Var fallist á með A að málsmeðferð B hefði í aðdragandi ákvörðunar hans ekki fullnægt meginreglum stjórnsýslulaga nr. 37/1993 um meðalhóf, rannsóknarskyldu og andmælarétt. Samkvæmt því var fallist á að A ætti rétt á bótum úr hendi B. Ekki var þó talið að A hefði sýnt fram á að hún hefði orðið fyrir fjártjóni vegna hinnar bótaskyldu háttsemi og var B sýknað af kröfu A um bætur fyrir fjártjón. Með því að vísa umsóknum A um störf hjá leikskólanum í kjölfar niðurlagningar stöðu A á bug án þess að málefnalegra ástæðna og í ljósi þess að í að minnsta kosti eitt skipti hafi umsækjandi sem skorti réttindi til að starfa sem leikskólakennari verið ráðinn í stað A, taldi Landsréttur að vegið hefði verið að starfsheiðri hennar. Voru henni því dæmdar miskabætur að álitum.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir J-kk-nf H-kk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Landsréttar 13. janúar 2022. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 2. mars sama ár og áfrýjaði hún öðru sinni 21. mars sama ár. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 16. desember 2021 í málinu nr. E - [...]/2021.

2

Áfrýjandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða henni 9.505.415 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 18. mars 2021 til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms, auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Stefndi hefur lagt fram nokkur ný gögn fyrir Landsrétt. Þar á meðal eru tölvupóstsamskipti C sveitarstjóra stefnda og áfrýjanda 2. júlí 2019, yfirlýsing D skólastjóra leikskólans E um samtal hennar og áfrýjanda þann sama dag og minnisblað sveitarstjóra eftir símtal við áfrýjanda 9. júlí 2019.

5

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi starfaði áfrýjandi með hléum á árunum 2006 til 2019 við leikskólann E, sem rekinn er af stefnda. Hóf áfrýjandi störf þar sem leiðbeinandi en var ráðin í stöðu leikskólakennara á árinu 2010 eftir að hún hafði öðlast réttindi til slíkra starfa. Ári síðar hlaut hún stöðu deildarstjóra á leikskólanum og frá miðju ári 2017 gegndi hún að hluta til einnig stöðu aðstoðarleikskólastjóra eða til 1. janúar 2018. Frá þeim tíma gegndi hún alfarið stöðu aðstoðarleikskólastjóra eða allt þar til sveitarstjóri stefnda tilkynnti henni í byrjun júlí 2019 að ákveðið hefði verið að leggja þá stöðu niður.

6

Af gögnum málsins má sjá að sveitarstjóri stefnda hafði haft málefni leikskólans til skoðunar frá því snemma árs 2019 vegna kvartana nokkurra starfsmanna er lutu að innri starfsemi skólans. Eftir hafa tekið viðtöl við alla starfsmenn og stjórnendur leikskólans má ráða af málsgögnum að sveitarstjórinn taldi að brotalamir væru í boðskiptum innan skólans og að einfalda þyrfti skipurit hans. Í byrjun maí 2019 leitaði sveitarstjórinn til ráðgjafarfyrirtækisins O ehf. sem fagaðila á þessu sviði til að leggja mat á starfsemi leikskólans í því skyni að styrkja faglegt skólastarf innan hans, en samningur þar að lútandi er dagsettur 31. maí 2019. Fram kemur í gögnum málsins að O ehf. bauð upp á sérfræðiþjónustu við framkvæmd skólastarfs í leik- og grunnskólum. Samkvæmt samantekt O ehf. 12. júlí 2019 um greiningarvinnu í leikskólanum E var það mat ráðgjafa fyrirtækisins að skýrt tilefni væri til þess að skerpa á starfslýsingum og ábyrgðarsviðum og einfalda boðleiðir innan skólans.

Mikilvægt væri að meginþungi stjórnunar leikskólans hvíldi á leikskólastjóra og að deildarstjórar heyrðu beint undir hann. Í gildandi skipuriti væri staða aðstoðarleikskólastjóra þar á milli. Nærtækasta leiðin til þess að skýra og einfalda boðleiðir innan skólans væri að auka ábyrgð og stuðning við leikskólastjóra og deildarstjóra með því að fella út starf aðstoðarleikskólastjóra í skipuritinu. Fram kemur í samantektinni, sem rituð var sem minnisblað fyrir sveitarstjóra, að mat ráðgjafans byggðist á fyrirliggjandi gögnum og upplýsingum um málefni leikskólans, svo sem viðhorfskönnunum meðal foreldra, tveimur könnunum meðal starfsmanna og viðtölum sálfræðings við starfsmenn.

7

Fyrir liggur að sveitarstjóri fundaði með áfrýjanda 2. júlí 2019 og fór meðal annars yfir nýgerða könnun meðal foreldra, en í henni komu fram nokkrar athugasemdir um framkomu og störf áfrýjanda í leikskólanum. Samkvæmt minnisblaði sveitarstjóra 9. júlí 2019 og skýrslu hans fyrir héraðsdómi upplýsti sveitarstjóri áfrýjanda um það á fundinum 2. júlí að til skoðunar væri hvort hefja ætti formlegt áminningarferli vegna áðurnefndra athugasemda frá foreldrum og athugasemda sem komið hefðu fram hjá samstarfsfólki. Jafnframt bauð hann áfrýjanda upp á þann kost að gerður yrði við hana starfslokasamningur. Áfrýjandi heldur því fram að á fundinum hafi sveitarstjóri tilkynnt henni að ákvörðun hefði verið tekin um að leggja niður stöðu hennar hjá leikskólanum. Stefndi heldur því á hinn bóginn fram að sveitarstjóri hafi gert áfrýjanda grein fyrir því að líklegast yrði staða aðstoðarleikskólastjóra lögð niður.

Ákvörðun þar að lútandi yrði byggð á ráðgjöf O ehf. en efni hennar hafi að mestu leyti legið fyrir á þessum tíma. Áfrýjandi kveðst hafa komist í uppnám á fundinum, meðal annars vegna ávirðinga foreldra og samstarfsfólks í hennar garð, og kveðst hún hafa farið á skrifstofu leikskólastjóra eftir fundinn og rætt málið. Greinir aðila á um hvaða orð áfrýjandi lét falla þar og með hvaða hætti hún gerði það. Stefndi kveður áfrýjanda hafa ausið skömmum yfir leikskólastjórann og lýst því yfir að hún myndi aldrei koma aftur í leikskólann. Áfrýjandi neitar þessu og segist aðeins hafa rætt málið við skólastjórann og að svo búnu kvatt hana og annað starfsfólk. Óumdeilt er að áfrýjandi mætti ekki aftur til starfa og tilkynnti veikindi þar til leikskólanum var lokað vegna sumarleyfa tíu dögum síðar.

8

Daginn áður en sveitarstjóri fundaði með áfrýjanda eða 1. júlí 2019 var auglýst eftir fólki til starfa á leikskólanum E frá og með haustinu, þar á meðal deildarstjóra og leikskólakennara í fullt starf. Enginn umsóknarfrestur var tilgreindur í auglýsingunni.

9

Óumdeilt er að 9. júlí 2019 hringdi sveitarstjóri í áfrýjanda og tilkynnti henni að ákveðið hefði verið að leggja niður stöðu aðstoðarleikskólastjóra í leikskólanum. Í minnispunktum sveitarstjóra sama dag kemur fram að áfrýjandi hafi spurt hann í símtalinu hvort til stæði að bjóða henni stöðu deildarstjóra en hann hafi ekkert gefið fyrir það heldur ítrekað að til skoðunar væri hvort hefja ætti áminningarferli vegna áðurnefndra athugasemda foreldra og samstarfsfólks en einnig tekið fram að henni stæði til boða að gera starfslokasamning. Jafnframt hafi hann óskað eftir að þau settust niður til að fara betur yfir stöðu áfrýjanda og framtíð á leikskólanum og væri boltinn að því leyti hjá áfrýjanda.

10

Sama dag og áðurgreint símtal átti sér stað sendi leikskólastjóri foreldrum fréttabréf leikskólans í tölvupósti þar sem lykilstarfsmenn næsta skólaárs voru kynntir og tiltekið að fjórir nafngreindir starfsmenn leikskólans myndu sinna störfum þriggja deildarstjóra. Einn þeirra yrði staðgengill leikskólastjóra.

11

Með bréfi 26. júlí 2019 sagði stefndi áfrýjanda formlega upp störfum sem aðstoðarleikskólastjóra á leikskólanum E frá 1. ágúst sama ár að telja. Í bréfinu kom fram að ástæða uppsagnarinnar væri skipulagsbreytingar þar sem staða aðstoðarleikskólastjóra hefði verið lögð niður að undangenginni tillögu frá ráðgjafarþjónustu O ehf. um rekstur leikskólans.

12

Áfrýjandi sótti um starf deildarstjóra við leikskólann E 12. júlí 2019. Með tölvupósti 1. ágúst sama ár var áfrýjanda tilkynnt að vegna breyttra ástæðna hefði verið ákveðið að ráða ekki í stöðu deildarstjóra á leikskólanum að svo stöddu. Þá sótti áfrýjandi um starf leikskólakennara við leikskólann 12. ágúst 2019. Fjórum dögum síðar var henni tilkynnt að umsóknarfrestur væri útrunninn og ekki yrði ráðið í starf leikskólakennara að svo stöddu. Einnig að lokið hefði verið við að stilla upp skipulagi leikskólans 5. ágúst næstliðinn og það verið tilkynnt formlega. Loks sótti áfrýjandi um starf leikskólakennara við leikskólann E 29. maí 2020. Í aðdraganda atvinnuviðtals við áfrýjanda var hún upplýst um að ekki yrði hjá því komist að ræða fyrri starfsferil hennar við leikskólann í viðtalinu. Að fengnum þeim upplýsingum óskaði áfrýjandi eftir að fulltrúi [...] mætti með henni á fundinn. Taldi stefndi að þessi viðbrögð áfrýjanda, sem og viðbrögð hennar í aðdraganda þess að hún lét af störfum við leikskólann árið áður, sýndu að á það skorti að traust og trúnaður ríkti á milli aðila.

Gæti því ekki komið til þess að hún hlyti starfið og var atvinnuviðtalið fellt niður.

Málsástæður

13

Áfrýjandi byggir dómkröfur sínar í málinu á því að ákvörðun sveitarstjóra stefnda um að segja henni upp störfum sem aðstoðarleikskólastjóra við leikskólann E í stað þess að færa hana til í starfi innan leikskólans hafi stefndi brotið gegn 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 um meðalhóf. Uppsögn úr starfi sé íþyngjandi stjórnvaldsákvörðun og áður en gripið er til slíkrar ákvörðunar beri stjórnvaldi að kanna hvort aðrar leiðir séu færar til að ná þeim markmiðum sem að sé stefnt. Með því að það var ekki gert hafi stefndi brotið gegn rannsóknarreglu 10. gr. sömu laga.

Komast hefði mátt hjá uppsögn áfrýjanda með því að færa hana í eina af þeim stöðum sem auglýstar höfðu verið lausar til umsóknar hjá leikskólanum á sama tíma og áfrýjanda var sagt upp störfum. Þá byggir áfrýjandi á því að ákvörðun stefnda hafi í reynd byggst á ávirðingum er vörðuðu hana persónulega án þess að henni væri gefinn kostur á að bregðast við þeim. Hafi stefndi þannig ekki gætt andmælaréttar áfrýjanda samkvæmt 13. gr. stjórnsýslulaga. Þá hafi umsóknum áfrýjanda um önnur störf á leikskólanum verið hafnað á forsendum sem ekki fái staðist. Byggir áfrýjandi á því að henni hafi í raun verið sagt upp störfum vegna ávirðinga í starfi án þess málinu hafi verið markaður viðeigandi farvegur. Með ákvörðunum stefnda hafi áfrýjandi orðið fyrir fjártjóni og miska sem stefnda beri að bæta henni eftir almennu skaðabótareglunni og 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

14

Stefndi byggir á því að ákvörðun sveitarstjóra um skipulagsbreytingar á leikskólanum árið 2019 hafi verið tekin eftir ítarlega skoðun og greiningu á starfsemi leikskólans og byggst á faglegum forsendum. Óumdeilt sé að stefnda hafi borið, með vísan til meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga og rannsóknarreglu 10. gr. sömu laga, að kanna hvort unnt væri að beita vægari úrræðum en uppsögn í kjölfar niðurlagningar á stöðu áfrýjanda. Reglan feli þó ekki í sér ótvíræða skyldu til að bjóða starfsmanni annað starf eða verkefni til að koma í veg fyrir uppsögn vegna skipulagsbreytinga. Komið hafi til greina að bjóða áfrýjanda deildarstjórastöðu á leikskólanum en viðbrögð hennar sjálfrar við skipulagsbreytingunum og sú staðreynd að hún hafi ítrekað hafnað því að koma á fund sveitarstjóra til viðræðna hafi á endanum útilokað þann möguleika.

Að mati sveitarstjóra hafi verið brýnt að ræða nánar við áfrýjanda um þær athugasemdir sem komið höfðu fram í foreldrakönnun áður en unnt væri að bjóða henni annað starf innan leikskólans. Þá byggir stefndi á því að honum hafi ekki verið skylt að ráða áfrýjanda í önnur störf í leikskólanum í kjölfar uppsagnar hennar úr starfi en áfrýjandi hafi ekki notið lögbundins forgangs í þau. Þá hafi ekki verið hjá því komist að líta til þess trúnaðarbrests sem skapast hefði milli aðila í aðdraganda og kjölfar uppsagnar áfrýjanda. Loks byggir stefndi á því að ósannað sé að áfrýjandi hafi orðið fyrir fjártjóni eða miska vegna ákvarðana stefnda.

Niðurstaða

15

Eins og áður greinir leitaði sveitarstjóri stefnda til ráðgjafarfyrirtækisins O ehf. til að leggja mat á starfsemi leikskólans E í því skyni að styrkja faglegt starf innan hans.

Eftir skoðun og greiningu á gögnum og upplýsingum sem lágu fyrir um starfsemi leikskólans, meðal annars viðhorfskönnunum meðal foreldra og starfsmanna og viðtölum sálfræðings við starfsmenn, var það mat sérfræðinga O ehf. að skýrt tilefni væri til þess að skerpa á starfslýsingum og ábyrgðarsviðum og einfalda boðleiðir innan skólans. Taldi fyrirtækið rétt að einfalda skipurit leikskólans þannig að meginþungi stjórnunar skólans hvíldi á leikskólastjóranum og að deildarstjórarnir heyrðu beint undir hann. Með því móti væru boðleiðir innan skólans styttar. Lagði ráðgjafarfyrirtækið því til að staða aðstoðarleikskólastjóra, sem væri á milli leikskólastjórans og deildarstjóranna í skipuritinu, yrði lögð niður. Með hliðsjón af framangreindu verður fallist á með stefnda að ákvörðun um niðurlagningu stöðu aðstoðarleikskólastjóra hafi verið byggð á faglegum forsendum að undangenginni ítarlegri skoðun á starfsemi leikskólans.

16

Óumdeilt er að ákvörðun stefnda um breytingar á skipulagi leikskólans E, sem fólst í því að leggja niður stöðu aðstoðarleikskólastjóra og segja áfrýjanda upp störfum, var stjórnvaldsákvörðun sem fullnægja þurfti meginreglum stjórnsýslulaga. Þegar stefndi ákvað að leggja stöðuna niður bar honum með hliðsjón 12. gr. stjórnsýslulaga um meðalhóf og rannsóknarreglu 10. gr. sömu laga að kanna hvort unnt væri að beita vægara úrræði en því að segja áfrýjanda upp störfum, svo sem með því að færa hana til í starfi innan leikskólans. Er þá litið til þess að stefndi byggir sérstaklega á því að niðurlagning stöðunnar hafi eingöngu byggst á faglegum forsendum og ekkert haft með persónu áfrýjanda eða störf hennar í leikskólanum að gera.

17

Af gögnum málsins er ljóst að þegar stefndi ákvað að leggja stöðu áfrýjanda niður var honum í lófa lagið að færa áfrýjanda í annað sambærilegt starf innan leikskólans í stað þess að segja henni upp störfum, enda hafði skömmu áður verið auglýst eftir starfsfólki í stöður deildarstjóra og leikskólakennara við skólann. Af minnisblaði sveitarstjóra 9. júlí 2019 verður á hinn bóginn ráðið að ekki stóð til að bjóða áfrýjanda annað starf innan leikskólans. Þar kemur fram að sveitarstjórinn svaraði ekki spurningu áfrýjanda um hvort til stæði að bjóða henni stöðu deildarstjóra eftir að hann tilkynnti henni um þá ákvörðun að staða hennar yrði lögð niður. Ef áfrýjandi óskaði eftir því gæti það þó komið til skoðunar en áréttaði jafnframt að til álita kæmi að setja af stað formlegt áminningarferli til að kanna betur þær ábendingar sem komið hefðu fram vegna starfa áfrýjanda í leikskólanum. Jafnframt bauð sveitarstjórinn áfrýjanda að gerður yrði við hana starfslokasamningur. Sama dag eða 9. júlí var einnig sent út fréttabréf leikskólans þar sem kynntir voru lykilstarfsmenn næsta skólaárs en um var að ræða fjóra starfsmenn sem sinna áttu þremur deildarstjórastöðum í leikskólanum.

Var áfrýjandi ekki á meðalþeirra. Þá var umsóknum áfrýjanda um starf deildarstjóra 12. júlí 2019 og síðar leikskólakennara 12. ágúst sama ár vísað á bug án fullnægjandi skýringa, annars vegar með því að auglýsing um deildarstjórastöðu hefði verið dregin til baka og hins vegar með því að umsóknarfrestur um stöðu leikskólakennara væri liðinn þrátt fyrir að enginn umsóknarfrestur hefði verið tiltekinn í auglýsingunni.

Tveimur vikum síðar var síðan tilkynnt um ráðningu nýs kennara við leikskólann sem ekki var með réttindi til starfa sem leikskólakennari heldur sem grunnskólakennari.

Hefur stefndi ekki sýnt fram á að málefnaleg sjónarmið hafi búið að baki þessum ákvörðunum.

18

Af hálfu stefnda er á því byggt að til greina hafi komið að bjóða áfrýjanda deildarstjórastöðu í leikskólanum, en ein slík staða hafi verið laus á sama tíma og áfrýjanda var sagt upp störfum. Viðbrögð áfrýjanda sjálfrar við skipulagsbreytingunum og skortur á vilja hennar til að koma á fund sveitarstjóra til að ræða stöðu sínaog framtíð í leikskólanum hafiá hinn bóginn komið í veg fyrir að það væri gert. Af málatilbúnaði stefnda verður ráðið að þarna er meðal annars vísað til þeirra atvika sem stefndi heldur fram að átt hafi sér stað eftir fund áfrýjanda með sveitarstjóra 2. júlí 2019. Hefur stefndi lagt fram í Landsrétti skriflega yfirlýsingu D leikskólastjóra þar sem hún staðfestir að áfrýjandi hafi eftir fundinn komið á skrifstofu hennar í miklu uppnámi, ausið yfir hana skömmum og lýst því yfir að hún ætlaði aldrei aftur að koma í leikskólann. Leikskólastjórinn var ekki kvödd fyrir héraðsdóm til að gefa skýrslu í málinu og þá var ekki óskað eftir því að hún kæmi fyrir Landsrétt til að staðfesta áðurgreinda yfirlýsingu. Áfrýjandi hefur mótmælt yfirlýsingunni sem rangri.

Með hliðsjón af því og öðru framangreindu verður hún ekki lögð til grundvallar í málinu. Samkvæmt því telst ósannað að atvik umræddan dag hafi verið með þeim hætti sem stefndi heldur fram. Óumdeilt er að áfrýjandi tilkynnti veikindi þar til leikskólanum var lokað tíu dögum síðar vegna sumarleyfa og verður ekki annað ráðið af málsgögnum en að veikindaforföll áfrýjanda hafi verið tekin gild.

19

Af minnisblaði sveitarstjóra 9. júlí 2019 verður ráðið að hann hafi tilkynnt áfrýjanda að hún stæði frammi fyrir tveimur valkostum. Í fyrsta lagi kæmi til skoðunar að setja af stað formlegt áminningarferli vegna þeirra athugasemda sem komið hefðu fram um störf hennar kysi hún að halda áfram störfum á leikskólanum. Í öðru lagi var áfrýjanda gefinn kostur á gera samning við stefnda um starfslok sín. Eins og áður greinir var áfrýjanda síðan formlega sagt upp störfum með bréfi 26. júlí 2019 frá og með 1. ágúst sama ár. Jafnframt var vinnuframlag hennar á uppsagnarfresti afþakkað. Af framangreindu og öðrum málatilbúnaði stefnda þykir ljóst að ákvörðun hans um að segja áfrýjanda upp störfum í stað þess að bjóða henni aðra sambærilega og lausa stöðu við leikskólann var í reynd reist á þeim ávirðingum sem á hana höfðu verið bornar af foreldrum og samstarfsfólki en einnig á ætluðum viðbrögðum áfrýjanda eftir fund með sveitarstjóra 2. júlí þar sem henni var kynnt að staða hennar yrði að öllum líkindum lögð niður.

20

Samkvæmt 13. gr. stjórnsýslulaga skal aðili máls eiga þess kost að tjá sig um efni máls áður en stjórnvald tekur ákvörðun í því, enda liggi ekki fyrir í gögnum málsins afstaða hans og rök fyrir henni eða slíkt sé augljóslega óþarft. Eins og hér háttaði til þykir engum vafa undirorpið að stefnda bar að gefa áfrýjanda kost á að tala máli sínu áður en ákvörðun um uppsögn hennar var tekin. Með því að láta það hjá líða fór stefndi alvarlega á svig við andmælarétt áfrýjanda en af því leiddi jafnframt að málið var ekki nægjanlega upplýst áður en umrædd ákvörðun í því var tekin, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga. Málsmeðferð stefnda í aðdraganda þeirrar ákvörðunar hans að segja áfrýjanda upp störfumí stað þess að færa hana til í starfi innan leikskólans fullnægði samkvæmt framangreindu ekki meginreglum stjórnsýslulaga um meðalhóf, rannsóknarskyldu og andmælarétt. Var því ekki staðið réttilega að ákvörðun um uppsögn hennar.

21

Vegna hinnar ólögmætu ákvörðunar stefnda á áfrýjandi rétt á bótum úr hendi hans.

Krafa áfrýjanda um bætur vegna fjártjóns nemur 9.505.415 krónum. Í stefnu til héraðsdóms segir að fjárhæð kröfunnar sé að álitum en hún samsvari launum á tólf mánaða tímabili sem aðstoðarleikskólastjóri að meðtöldu mótframlagi stefnda í lífeyrissjóð og séreignarsjóð. Fyrir liggur að áfrýjandi naut launagreiðslna á þriggja mánaða uppsagnarfresti frá 1. ágúst til 31. október 2019. Launagreiðsla í nóvember sama ár var vegna uppgjörs á orlofi og orlofs- og desemberuppbót vegna vinnu fyrri mánaða. Áfrýjandi naut greiðslna úr atvinnuleysistryggingasjóði í nóvember og desember 2019 og í janúar og ágúst 2020, sem tóku mið af fyrri launum. Þá liggur fyrir að áfrýjandi réði sig til starfa sem leikskólakennari á leikskólanum F á [...] frá 1. febrúar til 1. ágúst 2020 og sem aðstoðarleikskólastjóri á leikskólanum G á [...]frá og með 1. september 2020. Áfrýjandi mun nú starfa sem skólastjóri á leikskólanum F.

Verður ekki annað ráðið af gögnum málsins en að á þeim tíma sem framangreind bótakrafa hennar tekur til hafi hún notið greiðslna úr atvinnuleysistryggingasjóði í fjóra mánuði en að öðru leyti stundað launaða vinnu. Við framsetningu bótakröfunnar er ekkert mið tekið af launum og greiðslum sem áfrýjandi naut á tímabilinu og endurspeglar krafan því ekki fjártjón hennar. Við mat á því verður einnig að horfa til þess að áfrýjandi hefði að öllum líkindum lækkað í launum við að flytjast í starf deildarstjóra eða leikskólakennara úr stöðu aðstoðarleikskólastjóra á leikskólanum E.

Eins og framlögðum gögnum og málatilbúnaði áfrýjanda er háttað verður ekki talið að hún hafi sýnt fram á að hún hafi orðið fyrir fjártjóni vegna hinnar bótaskyldu háttsemi. Af því leiðir að ekki getur komið til þess að bætur verði dæmdar að álitum.

Verður stefndi því sýknaður af kröfu áfrýjanda um bætur fyrir fjártjón.

22

Áfrýjandi krefst miskabóta úr hendi stefnda að fjárhæð 1.500.000 krónur á grundvelli b - liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Eins og að framan greinir byggði stefndi ákvörðun sína um að segja áfrýjanda upp störfum í stað þess að færa hana til í starfi innan leikskólans í raun á ávirðingum á hendur henni án þess að henni væri gefinn kostur á að bregðast við þeim. Þá var umsóknum áfrýjanda um störf við leikskólann ítrekað vísað á bug án þess að séð verði að málefnaleg sjónarmið hafi búið þar að baki.

Þá bera gögn málsins með sér að í að minnsta kosti eitt skipti hafi verið gengið fram hjá áfrýjanda við ráðningu í starf leikskólakennara, sem hún hafði réttindi til að sinna, og í staðinn ráðinn til starfa starfsmaður sem ekki hafði slík réttindi. Með þessu var vegið að starfsheiðri áfrýjanda og á hún því rétt til miskabóta úr hendi stefnda. Þykja þær hæfilega ákveðnar 1.200.000 krónur. Um vexti fer svo sem í dómsorði greinir, en upphafstími þeirra var samkvæmt kröfugerð í stefnu til héraðsdóms miðaður við þingfestingardag málsins sem var 18. mars 2021.

23

Stefnda verður gert að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti sem ákveðinn verður íeinu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Stefndi, B, greiði áfrýjanda, A, 1.200.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 18. mars 2021 til greiðsludags.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 2.500.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.