394/2019

Útdráttur

Í málinu var kveðinn upp dómur í héraði 7. maí 2019. Í dóminum var hvergi vikið að gjafsókn sem V hafði verið veitt og var lögmanni hans ekki ákveðin þóknun fyrir flutning málsins í samræmi við áskilnað 2. mgr. 127. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sama dag sendi dómari málsins nýtt endurrit dómsins til lögmanna málsaðila þar sem niðurstaða dómsins og dómsorðið hafði verið leiðrétt með vísan til 3. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 þannig að getið var um gjafsókn V og lögmanni hans ákveðin þóknun. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þær efnisbreytingar sem gerðar höfðu verið á dóminum eftir uppsögu hans hefðu farið út fyrir þær heimildir sem dómari hefði til að leiðrétta dóm eftir uppsögu hans samkvæmt 2. málslið 3. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991. Af þeim sökum yrði ekki hjá því komist að ómerkja héraðsdóminn og vísa málinu heim í hérað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf og B-kvk-nf T-kvk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 29. maí 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 7. maí 2019 í málinu nr. E1813/2018.

2 Áfrýjandi gerir þær dómkröfur á hendur stefnda, Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins, Bdeild, að ógilt verði sú ákvörðun stjórnar stefnda að miða fjárhæð iðgjalda áfrýjanda í lífeyrissjóðinn við laun starfsmanns í móttöku utanríkisráðuneytisins og að viðurkennt verði með dómi að við ákvörðun lífeyrissjóðsiðgjalda hans beri að miða við raunveruleg grunnlaun hans sem starfsmanns sendiráðs Íslands í Kaupmannahöfn. Þá gerir hann þá kröfu á hendur stefnda, íslenska ríkinu, að því verði gert að þola dóm um framangreindar kröfur. Auk þess krefst hann málskostnaðar óskipt úr hendi stefndu í héraði og fyrir Landsrétti eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

3 Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4 Mál þetta var dómtekið án sérstaks málflutnings í samræmi við óskir málsaðila, sbr. 3. mgr. 161. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Niðurstaða

5 Áfrýjanda var með bréfi dómsmálaráðuneytisins 18. september 2018 veitt gjafsókn í héraði. Samkvæmt endurriti úr þingbók Héraðsdóms Reykjavíkur krafðist áfrýjandi málskostnaðar úr hendi stefndu eins og málið væri ekki gjafsóknarmál svo sem áskilið var í gjafsóknarleyfinu, sbr. og 3. mgr. 128. gr. laga nr. 91/1991. Stefndu kröfðust þess jafnframt í héraði að áfrýjanda yrði gert að greiða sér málskostnað.

6 Samkvæmt gjafsóknarleyfinu var þóknun lögmanns gjafsóknarhafa fyrir flutning málsins ekki undanskilin gjafsókn og bar því samkvæmt 2. mgr. 127. gr. laga nr. 91/1991 að ákveða þóknun til hans í dómi. Samkvæmt endurriti úr þingbók Héraðsdóms Reykjavíkur var kveðinn upp dómur í málinu 7. maí 2019 og staðfesti dómari endurrit af dóminum sama dag. Í hinu staðfesta endurriti var hvergi vikið að gjafsókn áfrýjanda og lögmanni hans var ekki ákveðin þóknun fyrir flutning málsins í samræmi við áskilnað framangreinds lagaákvæðis.

7 Með tölvupósti til dómara málsins 7. maí 2019 benti lögmaður áfrýjanda á framangreint. Sama dag sendi dómari málsins lögmönnum málsaðila tölvupóst þar sem sagði meðal annars: „Ég hef leiðrétt dóminn með vísan til 3. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991, enda um augljós mistök að ræða sem hagga í engu niðurstöðu málsins að öðru leyti.“ Í viðhengi með tölvupóstinum var afrit af dóminum þar sem leiðrétting dómsins sást með rauðu letri. Með leiðréttingunni var færð inn í niðurstöðukaflann málsgrein þar sem getið var um gjafsókn áfrýjanda og lögmanni hans ákveðin þóknun. Þá var dómsorði breytt í samræmi við niðurstöðukaflann og svohljóðandi setningu bætt inn: „Gjafsóknarþóknun lögmanns stefnanda, H-kk-ef B-kk-ef, 1.200.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.“ Í kjölfarið var svo lögmönnum málsaðila sent staðfest endurrit hins leiðrétta dóms.

8 Samkvæmt 3. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 er dómur bindandi fyrir dómara þegar hann hefur verið kveðinn upp. Samkvæmt 2. málslið ákvæðisins er dómara þó heimilt að leiðrétta ritvillur, reikningsskekkjur, nafnskekkjur og aðrar bersýnilegar villur í dómi. Af ákvæðinu leiðir að dómara er heimilt að leiðrétta þess háttar skekkjur í texta dóms en það heimilar ekki að gerðar séu efnisbreytingar á dómi eftir uppkvaðningu hans, sbr. dóm Hæstaréttar frá 18. mars 2008 í máli nr. 454/2007.

9 Af gögnum málsins verður ráðið að þau mistök hafi orðið að hvergi í dóminum er nefnt að lagt hafi verið fram gjafsóknarleyfi í þinghaldi 19. október 2018, að lögmaður áfrýjanda hefði breytt málskostnaðarkröfu til samræmis við veitta gjafsókn við aðalmeðferð málsins 28. mars 2019 eða tilgreind gjafsóknarþóknun lögmanns stefnanda í dómsorði. Efnisbreytingar þær sem að framan er getið og gerðar voru á dóminum eftir uppsögu hans fóru út fyrir þær heimildir sem dómari hefur til að leiðrétta dóm eftir uppsögu hans samkvæmt 2. málslið 3. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991. Af þessum sökum verður ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til aðalmeðferðar eftir þörfum, nýs málflutnings og dómsálagningar á ný.

10 Rétt er að aðilar beri hver sinn kostnað af málinu fyrir Landsrétti.

11 Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar að nýju.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, V-kk-ef B-kk-ef, fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun H-kk-ef B-kk-ef lögmanns, 200.000 krónur.