189/2023

Útdráttur

Ómerktur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni og brottvísun af heimili á grundvelli laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 14. mars 2023, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 14. mars 2023 í málinu nr. R- [...]/2023 þar sem staðfest var ákvörðun sóknaraðila 10. mars 2023 um að varnaraðili skyldi sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni og brottvísun af heimili. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur um að varnaraðili „skuli sæta brottvísun af heimili sínu að [...] og sæta jafnframt nálgunarbanni í einn mánuð eða til 10. apríl 2023, þannig að lagt er bann við að hann komi á eða í námunda við heimili sitt og brotaþola að [...], á svæði sem afmarkast af 50 metra radíus umhverfis heimilið, mælt frá miðju íbúðar, auk þess sem honum er bannað að setja sig í samband [við] brotaþola í síma, tölvu eða á annan hátt“.

3

Varnaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og kröfu um nálgunarbann og brottvísun af heimili hafnað. Þá krefst hann þóknunar til handa skipuðum verjanda sínum.

Niðurstaða

4

Í greinargerð sóknaraðila til Landsréttar er gerð sú breyting á upphaflegri kröfugerð hans að ekki er krafist staðfestingar á þeirri niðurstöðu héraðsdóms að staðfesta ákvörðun hans um að varnaraðila væri bannað að nálgast brotaþola „á almannafæri“ eða „vinnustað hennar“. Að öðru leyti er kröfugerðin efnislega óbreytt frá því sem hún var í héraði.

5

Í greinargerð sóknaraðila hér fyrir dómi segir að ákvörðun hans um brottvísun varnaraðila af heimili og nálgunarbann hafi verið sett fram vegna beiðni brotaþola en samkvæmt því liggur fyrir að hún var reist á 1. mgr. 3. gr. laga nr. 85/2011. Segir í greinargerð sóknaraðila að „þrátt fyrir“ breytta afstöðu brotaþola telji sóknaraðili „nauðsynlegt að halda kröfunni uppi á 3. mgr. 3. gr. laga nr. 85/2011.“ Þar sem ákvörðunin var í upphafi ekki byggð á heimild lögreglu til að taka ákvörðunina af eigin frumkvæði með stoð í 3. mgr. 3. gr. laga nr. 85/2011 verður hún ekki reist á þeim grunni ef brotaþoli ákveður síðar að falla frá beiðni sinni, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 4. maí 2015 í máli nr. 314/2015.

6

Við fyrirtöku málsins í héraði 14. mars 2023 er bókað: „Réttargæslumaður upplýsir að varnaraðili sé á heimili brotaþola og hafi verið það alla sl. helgi. Brotaþoli kveðist nú vera mótfallin kröfu um brottvísun og nálgunarbann“. Síðan segir:

„Réttargæslumaður telur þetta ekki endurspegla raunverulegan vilja brotaþola.“ Af síðastnefndri bókun leiðir að óljóst er hvort brotaþoli hafi í raun fallið frá beiðni sinni um brottvísun varnaraðila af heimili og nálgunarbann. Var því óhjákvæmilegt að leiða í ljós með afdráttarlausum hætti hver afstaða brotaþola var til kröfunnar áður en kveðinn var upp úrskurður í héraði. Þar sem það var ekki gert er ekki unnt að kveða upp úrskurð í málinu. Er því óhjákvæmilegt að ómerkja hinn kærða úrskurð og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 29. apríl 2015 í máli nr. 302/2015.

7

Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður, sbr. 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 18. gr. laga nr. 85/2011.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.