591/2018

Útdráttur

V ehf. gerði samning við H hf. um afhendingu á stáli í byggingu sem V ehf. var að reisa samkvæmt verksamningi við E ehf.

Upphaflega var m iðað við að stál í bygginguna yrði um 350 tonn en magn ið sem v ar notað og H hf. afhenti reyndist vera um 550 tonn. Deildu aðilar meðal annars um hvor þeirra bæri áhættuna af því. Í dómi Landsréttar kom fram að í tilboði H hf. hefði verið miðað við einingarverð á tonni á stáli og hvergi getið um ákveðið magn sem afhent yrði eða heild ar verð fyrir stálvirkið.

Hefði V ehf. ekki leitt í ljós að H hf. hefði hvað sem þessu liði lofað að afhenda honum fullhannað stálvirki í bygginguna sem í færu

350 tonn og að H hf. bæri áhættuna ef það magn væri vanáætlað. Bæri V ehf. því greiða fyrir það efni sem honum var afhent.

Í málinu hafði

V ehf. til viðbótar uppi lækkunarkröfur í níu liðum þar á meðal vegna dagsekta sem hann hafði greitt E ehf. vegna tafa á skilum á verkinu. Taldi Landsréttur að V ehf. hefði ekki tekist að sanna að H hf. bæri ábyrð á þeim töfum. Að öðru leyti var kröfum V e hf. hafnað.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir I-kvk-nf E-kvk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og J-kk-nf Á-kk-nf P-kk-nf byggingatæknifræðingur og húsasmíðameistari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 17. júlí 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 21. júní 2018 í málinu nr. E1253/2015.

2 Áfrýjandi krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda en til vara að hún verði lækkuð og dráttarvextir dæmdir frá uppkvaðningu héraðsdóms. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms að öðru leyti en því að höfuðstólsfjárhæð verði dæmd 82.227.825 krónur. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Landsrétti. 4 Mál þetta var fyrst dæmt í héraði 22. júlí 2016. Með dómi Hæstaréttar 30. nóvember 2017 í máli nr. 721/2016 var dómur héraðsdóms ómerktur og málinu vísað aftur heim í hérað til löglegrar meðferðar. Dómur héraðsdóms gekk á ný 21. júní 2018.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Í nóvember 2014 bauð Eimskip Ísland ehf. út í lokuðu útboði byggingu frystigeymslu ásamt forrými og stoðrýmum að Óseyrarbraut 22 í Hafnarfirði. Byggingin skiptist í tvo frystiklefa, samtals að grunnfleti um 5.400 fermetrar og forrými um 1.200 fermetrar. Verkið skiptist í tvo áfanga og átti þeim fyrri að vera lokið 1. júlí 2015 en þeim síðari 1. október sama ár. Tilboðum í verkið átti að skila 3. desember 2014 og bauð áfrýjandi í það. Tilboði hans var tekið og mun hafa komist á samningur um verkið á grundvelli útboðsgagna. Í útboðsgögnum kemur fram að verktaki skuli annast hönnun burðarvirkja, bæði undirstöður og yfirbyggingu, en öll önnur hönnun verði á vegum verkkaupa. Teikningar arkitektastofunnar AVH voru hluti útboðsgagna og sat arkitekt á þeirra vegum hönnunarfundi sem haldnir voru. Í kjölfar þess að áfrýjandi tók verkið að sér hófst hann handa við samningsgerð um efniskaup og fleira. Í tölvubréfi áfrýjanda 6. janúar 2015 til stefnda kom fram að hann teldi stefnda samkeppnishæfan miðað við þau viðmiðunarverð sem fyrirsvarsmaður stefnda hefði gefið upp í samtali deginum áður og óskaði eftir því að stefndi gæfi honum verð í stálgrindarhús. Áfrýjandi sendi með tölvubréfinu hönnunargögn frá verkkaupa, grunnmynd, útlit og snið á autocad formi, álagsforsendur og verklýsingu. Varðandi afhendingartíma kom fram að verkáætlun gerði ráð fyrir því að byrjað yrði að reisa stálvirki um mánaðarmótin apríl/maí 2015 og að afhending til verkkaupa yrði í ágúst sama ár. Með tölvubréfi sama dag, svaraði starfsmaður stefnda að verið væri að vinna í þessu og tók fram að,,við erum að tala um að burðarvirkið sem um 350 tonn“. Innti starfsmaður stefnda áfrýjanda eftir því hvort hann vissi um skiptingu á stálinu á milli forrýmis og frystiklefa, en hið fyrra ætti samkvæmt útboðsgögnum að vera heithúðað og það síðara málað.

6 Í bréfi stefnda 15. janúar 2015 til áfrýjanda kemur fram tilboð í stál í bygginguna. Þar kemur fram að einingaverð á máluðu stáli væri 1.690 evrur en á heithúðuðu stáli 1.750 evrur. Innifalið í verðinu væri burðarþolshönnun á stálvirki forrýmis og frystigeymslu. Áður hafði áfrýjandi fengið önnur tilboð í þennan þátt verksins, þar á meðal frá Húsasmiðjunni, en þar var gert ráð fyrir því að magn af stáli í bygginguna yrði um 347 tonn. Þá hafði einnig borist tilboð sem gerði ráð fyrir um 520 tonnum.

7 Áfrýjandi gekk til samninga við stefnda og keypti af honum allt stál í bygginguna sem var framleitt í Póllandi. Skriflegur samningur um viðskiptin var ekki gerður milli aðila, en eftir að viðskiptin komust á skiptust aðilar á fjölda tölvuskeyta. Í tölvuskeyti stefnda 10. febrúar 2015 til áfrýjanda kom fram að stefndi hefði gert samkomulag við tiltekna verkfræðistofu í Þýskalandi um framleiðsluteikningar stálvirkis og var tekið fram að þeim yrði lokið tímanlega fyrir framleiðanda stálsins, Metalbark. Stálvirki fyrir forrýmið, annan af frystiklefunum og hluta af hinum yrði komið til landsins 27. apríl til 2. maí 2015 en afgangur stálsins kæmi 25. til 30. maí sama ár. Þetta væri þó háð því að ekki yrðu gerðar neinar þær breytingar á byggingunni sem gætu seinkað teiknivinnunni. Með tölvupósti 16. febrúar 2015 lýsti áfrýjandi yfir óánægju og áhyggjum gagnvart stefnda af framgangi mála við hönnun byggingarinnar. Var vísað til þess að þann dag hefði átt að halda þriðja fund um hönnunina en þetta væri jafnframt þriðji fundurinn sem stefndi hefði óskað eftir að yrði frestað. Einnig var vísað til þess að óskað hefði verið eftir hönnunar og verkáætlun frá stefnda en komið hefði í ljós að áform um skil á þeim myndu ekki standast. Þetta væri byrjað að valda töfum sem yrði erfitt að vinna upp. Jafnframt sendi áfrýjandi tölvupóst 4. mars 2015 til stefnda þar sem vísað var til fundar 17. febrúar sama ár, sem boðað hafði verið til vegna óánægju með gang mála við hönnun og útvegun efnis í bygginguna. Frá þeim fundi væru liðnar tvær vikur og áhyggjur af framvindunni væru síst minni. Í tölvupósti stefnda til áfrýjanda 9. mars 2015 kom á hinn bóginn fram að verkfræðistofan í Þýskalandi hefði stöðvað vinnu sína þar sem arkitektateikningar sem hefðu átt að berast þeim hefðu ekki skilað sér. Verkfræðistofan gæti ekki og myndi ekkert gera fyrr en teikningarnar bærust. Þá hefði stálmagnið aukist umtalsvert sökum aukabita vegna brunakrafna eða um 32 tonn, stálvirkið færi því úr „346 tonnum í 378“.

8 Þegar teikningar hönnuða verkkaupa lágu fyrir 12. mars 2015 vísaði verkfræðistofan í Þýskalandi verkinu frá sér. Þess í stað hannaði pólsk verkfræðistofa burðarvirkið. Upplýsingar um magn stáls sem þyrfti í bygginguna lágu fyrir frá þeirri verkfræðistofu 22. apríl 2012. Sama dag sendi stefndi áfrýjanda tölvupóst þar sem spurt var hvort 350 tonnin sem,,þið töluðuð um í upphafi“ hefðu átt að vera 450 tonn. Áfrýjandi svaraði sama dag með tölvupósti að 350 tonnin hefðu átt að vera 350 tonn. Í kjölfar fundar fyrirsvarsmanns stefnda með fyrirsvarsmönnum áfrýjanda, sem haldinn var tveimur dögum síðar, voru framleiðsluteikningar sendar framleiðanda stálsins, 27. sama mánaðar. Í tölvubréfi VSB verkfræðistofu til málsaðila 21. maí 2015 var staðfest að nýting stáls í frystigeymslu væri góð og að útreikningar á stálvirki hennar væru samþykktir. Í tölvubréfi 27. sama mánaðar kom það sama fram um stálvirki í forrými. Í málinu liggur fyrir tölvubréf 25. júní 2015 frá starfsmanni áfrýjanda til fyrirsvarsmanna aðila þar sem gerð er grein fyrir fundi með stálframleiðandanum. Segir í bréfinu að á fundinum hafi komið fram að í lok þeirrar viku yrði búið að smíða 417 tonn af stáli og að stálframleiðandinn teldi að magnið myndi enda í 580 tonnum. Ástæða tafa við framleiðsluna væri aukið magn. Ágreiningslaust er að samtals fóru um 550 tonn af stáli í bygginguna. Efnið í bygginguna mun hafa borist um sumarið og afhendingu þess hafa lokið í ágúst það ár.

9 Stefndi gerði áfrýjanda fjölda reikninga á tímabilinu frá 29. maí til 30. september 2015 samtals að fjárhæð 351.583.323 krónur, en af þeirri fjárhæð hefur áfrýjandi greitt samtals 265.954.820 krónur. Síðasta greiðslan var innt af hendi 27. ágúst 2015.

10 Aðilar funduðu 24. september og 7. október 2015 um viðskiptin og ritaði starfsmaður áfrýjanda minnisblað um fundina. Þar kom fram að í upphafi hefði áfrýjandi áætlað að magn af stáli í húsið næmi 350 tonnum. Stefndi hefði látið hanna meira og talið fjölda tonna vera um 370 til 380, en hefði sent reikninga fyrir 550 tonnum. Þá kom fram að skýringu vantaði á mismuninum. Komnar væru upplýsingar um aukaverk upp á um það bil 50 tonn en enn vantaði skýringar á um það bil 100 tonnum. Einnig kom þar fram að áfrýjandi væri búinn að borga 263 milljónir en vitað væri að áfrýjandi ætti eftir að borga meira. Þyrfti að finna út nákvæmlega hver staðan væri. Í niðurlagi minnisblaðsins sagði að fram hefði komið af hálfu áfrýjanda að ekki yrði um frekari greiðslur að ræða fyrr en ágreiningi um viðskipti aðila yrði lokið.

11 Stefndi sendi áfrýjanda bréf 11. nóvember 2015 og krafðist þess að staðin yrðu skil á því sem ógreitt væri samkvæmt reikningum hans. Þessu bréfi svaraði áfrýjandi með bréfi 26. sama mánaðar þar sem greiðsluskyldu var synjað meðal annars af þeirri ástæðu að upphaflega hefði verið samið um kaup á 346 tonnum en við það hafi bæst 32 tonn sem áfrýjandi hefði óskað eftir til viðbótar og um 53 tonn vegna auka og viðbótarverka sem verkkaupi hefði samþykkt. Samtals ætti áfrýjandi því ekki að greiða fyrir meira en 431 tonn.

12 Ágreiningslaust er að dráttur varð á því að verkinu væri skilað tímanlega til verkkaupa. Í samræmi við verksamning varð samkomulag milli áfrýjanda og verkkaupa um að sá fyrrnefndi greiddi verkkaupa tafabætur að fjárhæð 19.000.000 króna. Áfrýjandi heldur því fram að dráttur af hálfu stefnda á því að afhenda stálið hafi valdið því að verkinu var ekki skilað í tæka tíð. Vísar áfrýjandi til minnisblaðs eftirlitsaðila verksins 8. janúar 2016. Í því kemur fram að meginskýring á verktöfum hafi verið að hönnun og afhending stálvirkis hafi ekki gengið samkvæmt áætlun. Telur áfrýjandi að tjón sitt af þessum sökum svari til tafabótanna og heldur hann þeirri kröfu fram til skuldajafnaðar gegn kröfu stefnda auk nokkurra annara kröfuliða sem fyrst komu fram á sérstöku skjali, sem lagt var fram undir rekstri málsins í héraði, en komu ekki fram í greinargerð hans þar. Stefndi telur á hinn bóginn að dráttur á afhendingu af sinni hálfu verði rakinn til atriða sem áfrýjandi beri ábyrgð á.

13 Áfrýjandi fékk dómkvaddan matsmann til að meta nánar tilgreind atriði um venjur í verktakastarfsemi. Í matsgerðinni kom meðal annars fram að aðeins burðarþolshönnuður hefði getað reiknað út magn af stáli í burðarvirki. Aðrir hefðu eingöngu getað giskað á það. Fyrir héraðsdómi bar matsmaður að burðarþolshönnuður gæti í upphafi áætlað einhverjar tölur um efnismagn, út frá útboðsgögnum en aðeins væri hægt að reikna það út með 2030% nákvæmni. Síðan væri hægt að reikna út nákvæmara efnismagn, eftir framvindu hönnunar.

14 Við skýrslugjöf fyrir héraðsdómi kvað fyrirsvarsmaður stefnda, Þ-kk-nf L-kk-nf, að í viðræðum við áfrýjanda, sem í upphafi hefðu aðeins snúist um áhuga stefnda á að bjóða í klæðningar en á síðari stigum um stálið, hefði komið fram að um 350 tonn af stáli þyrfti í bygginguna og hefði stefndi verið spurður að því hvort hann réði við að framleiða það magn á þeim tíma sem óskað væri eftir. Það hefði ekki verið vandamál. Stefndi hefði gert tilboð á grundvelli þeirra upplýsinga sem hann fékk um magn af stáli frá áfrýjanda og ekki látið reikna það út sjálfur. Stefndi hefði einungis boðið ákveðið verð á tonni vegna frystigeymslunnar og þá hefðu tímasetningar varðandi afhendingu efnisins miðast við að 350 tonn af stáli þyrfti til byggingarinnar. Borga hefði átt eftir magni hvort sem það hefði verið minna eða meira en viðmiðun áfrýjanda gerði ráð fyrir. Þá sé það fráleitt að stefndi hafi verið einhvers konar undirverktaki áfrýjanda. Hann kvað öllum hafa verið það ljóst 24. apríl 2015 að tonnafjöldi stáls í bygginguna væri kominn langt umfram 350 tonn. Þá hefði framleiðsla þess ekki verið hafin og áfrýjanda verið í lófa lagið að færa verkið til annars stálframleiðanda sem boðið gæti upp á 350 tonn. Kvað hann áfrýjanda ekki hafa gert athugasemd út af stálmagni fyrr en 24. september 2015, mánuði eftir að afhendingu á stálinu hafi verið lokið.

15 Fyrirsvarsmaður áfrýjanda, U-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, bar fyrir héraðsdómi að fyrirsvarsmenn stefnda hefðu að fyrra bragði haft samband við áfrýjanda varðandi tilboð í stálvirki byggingarinnar. Spurður um hvort eitthvað hefði verið rætt um tonnafjöldann kvað hann það ekki hafa verið gert í byrjun. Stefndi hefði ekkert sagt um tonnafjöldann, en áfrýjandi hefði þá verið kominn með tilboð í hönnun hússins og,,verð í kringum 350 tonn“. Stefndi hefði sagt að ef aðrir gætu gert það þá ættu þeirra framleiðendur að geta það líka. Hann kvað fram hafa komið á fundi aðila 24. apríl 2015 að stálið yrði meira en gert hefði verið ráð fyrir en kvaðst ekki muna hver hefðu verið viðbrögð hans.

16 Við skýrslugjöf fyrir héraðsdómi kvaðst vitnið Ó-kk-nf H-kk-nf, starfsmaður VSÓ ráðgjafar, hafa fengið það verkefni að koma verkinu í útboð fyrir hönd Eimskips Ísland ehf. Hann hafi verið verkefnastjóri þess verkefnis, hönnunarstjóri og loks farið með framkvæmdaeftirlit á verkstað. Bar hann að engar magntölur stáls hefðu verið í útboðsgögnum og að ekki hefði verið gerð önnur áætlun en kostnaðaráætlun þar sem byggt hefði verið á reynslutölum um kostnað miðað við fermetra hjúpflata. Lagt hefði verið í hendur bjóðenda og væntanlegs verktaka að reikna út stálmagn.

17 Samkvæmt fundargerðum verkfunda, sem haldnir voru á tímabilinu frá 10. mars 2015 til 1. mars 2016, verður ráðið að enginn fulltrúi stefnda sat þá og fulltrúi stefnda sat aðeins einn hönnunarfund, sem var sá síðasti og haldinn var 17. apríl 2015 til þess að ræða meðal annars hönnun stálvirkis.

Niðurstaða

18 Í janúar 2015 tók stefndi að sér gagnvart áfrýjanda að afhenda stál í byggingu sem hinn síðarnefndi var að reisa samkvæmt verksamningi við Eimskip Ísland ehf. Lagði stefndi jafnframt til hönnun á burðarþoli stálvirkis. Í ljósi aðdraganda samningsgerðarinnar og efnis tilboðs stefnda eins og því var lýst í bréfi 15. janúar 2015 verður að líta svo á að um hafi verið að ræða samning um efnissölu en ekki undirverktöku.

19

Þegar viðskipti aðila komust á var miðað við að stálið í bygginguna yrði um 350 tonn, en það magn sem var notað og stefndi afhenti reyndist vera um 550 tonn.

Í málinu krefur stefndi áfrýjanda um greiðslu reikninga vegna sölu á afhentu byggingarefni.

Áfrýjandi byggir á því að samið hafi verið um að stefndi myndi afhenda honum fullhannað burðarvirki í bygginguna á verði sem samsvaraði uppgefnum einingarverðum margfölduðum með lofuðu stálmagni, að hámarki 350 tonnum.

Magn aukning skyldi aðeins greidd vegna samþykktra auka og viðbótarverka.

20 Fyrir liggur að 6. janúar 2015 óskaði áfrýjandi eftir því að stefndi gæfi honum verð í stál í bygginguna. Af svarbréfi stefnda sama dag og framburði aðila og vitna fyrir héraðsdómi er ljóst að við upphaf þreifinga aðila gaf áfrýjandi stefnda það upp að áætluð væru 350 tonn af stáli í bygginguna. Þá áætlun byggði áfrýjandi á tilboði sem honum hafði borist í efni í bygginguna frá Húsasmiðjunni. Áfrýjandi gerði stefnda ekki grein fyrir því að honum hefði jafnframt borist tilboð sem gerði ráð fyrir að mun meira magn af stáli þyrfti í bygginguna.

21 Það tilboð sem stefndi gerði áfrýjanda 15. janúar 2015 miðaði við einingarverð á tonni af stáli, annars vegar máluðu og hins vegar heithúðuðu. Í tilboðinu var hvorki getið um ákveðið magn sem afhent yrði eða um heildarverð fyrir stálvirkið. Áfrýjandi hefur ekki leitt í ljós að hvað sem þessu líði hafi stefndi lofað að afhenda honum fullhannað stálvirki í bygginguna sem í færu 350 tonn og að stefndi bæri áhættuna ef það magn væri vanáætlað. Ber þá jafnframt að líta til þess að endanlegar teikningar lágu ekki fyrir fyrr en 12. mars 2015 og að áfrýjanda var það ljóst áður en framleiðsla stálsins hófst að magn þess væri mun meira en fyrri viðmiðun gerði ráð fyrir. Framleiðslan var engu að síður sett af stað og tók áfrýjandi athugasemdalaust við stálinu. Áfrýjanda verður því gert að greiða stefnda fyrir það efni sem honum var afhent.

22 Af þessu leiðir að ekki er fallist á með áfrýjanda að lækka beri kröfu stefnda sem svarar til þess tonnafjölda sem var umfram 350 tonn auk samþykktra viðbótar og aukaverka.

23 Fyrir Landsrétti hefur áfrýjandi, til viðbótar framangreindu, uppi lækkunarkröfur í níu liðum. Stefndi hefur mótmælt öllum þeim kröfum, ýmist sem of seint fram komnum eða að efni til.

24 Við meðferð málsins í héraði lækkaði stefndi kröfu sína um 2.577.874 krónur í samræmi við yfirlit áfrýjanda um kostnað hans við smíði efnis sem áfrýjandi taldi ekki hafa skilað sér frá stefnda. Telur áfrýjandi stefnda til viðbótar bera að greiða sér virðisaukaskatt af smíðinni og því beri að lækka kröfu stefnda um samtals 3.196.564 krónur. Áfrýjandi hefur ekki gert stefnda reikning vegna verkanna og hefur virðisaukaskattur ekki fallið til. Verður því ekki talið að áfrýjandi eigi frekari kröfu um lækkun á þessum grundvelli.

25 Við meðferð málsins í héraði lækkaði stefndi kröfu sína einnig um 3.400.678 krónur vegna gengisleiðréttingar. Aðilar sömdu um einingarverð í evrum. Á reikningum sem stefndi gerði áfrýjanda voru fjárhæðir í íslenskum krónum og tekið fram að útreikningar miðuðu við að gengið á evru væri 150 krónur. Á tólf fyrstu reikningunum, eða um helmingi allra reikninga, kom fram að útreikningur breyttist miðað við gengi greiðsludags. Í málinu liggur fyrir yfirlit stefnda um gengismun miðað við gengi Seðlabanka Íslands á greiðsludegi hvers reiknings.

26 Engin grein er gerð fyrir fjárhæð krafna áfrýjanda um lækkun vegna gengisleiðréttingar og einingarverðs í greinargerð hans í héraði. Þar segir einungis að hann telji suma reikninga vera með rangri gengisviðmiðun og röngu einingaverði. Í sérstöku skjali sem lagt var fram við rekstur málsins í héraði komu fram þær fjárhæðir sem hann taldi til lækkunar vegna gengisviðmiðunar og einingaverðs og þar var einvörðungu vísað til tilgreindra dómskjala í héraði, án nokkurs rökstuðnings. Áfrýjandi hafði sama hátt á í greinargerð sinni til Hæstaréttar 5. desember 2016 og í greinargerð sinni til Landsréttar, en um rökstuðning var þar látið nægja að vísa til þess að kröfur þessar ættu sér stoð í samningi aðila. Lækkunarkröfur áfrýjanda eru því svo óskýrar að á þær verður ekki fallist, umfram það sem stefndi hefur fallist á samkvæmt framangreindu og verður þeim hafnað.

27 Áfrýjandi byggir enn fremur á því að lækka beri kröfu stefnda sem nemur 19.000.000 króna vegna dagsekta sem hann hafi greitt verkkaupa vegna tafa á skilum á verkinu. Byggir áfrýjandi á því að dráttur á verklokum hafi orðið vegna tafa á afhendingu stefnda á stáli. Fyrir liggur að aðilar sömdu ekki í öndverðu um tiltekinn afhendingartíma en þó liggur fyrir að áfrýjandi sendi stefnda gögn úr útboði verkkaupans og þar kom fram hvenær skila átti verkinu. Verður því miðað við að stefnda hafi borið að afhenda stálið í tæka tíð svo að verkinu yrði skilað á réttum tíma.

28

Í tölvupósti stefnda til áfrýjanda

10. febrúar 2015 kom fram að framleiðsluteikningum stálvirkis yrði lokið tímanlega fyrir framleiðanda stálsins og að allt stálvirki yrði komið til landsins 25. til 30. maí sama ár. Þetta væri þó háð því að ekki yrðu gerðar neinar þær breytingar á byggingunni sem gætu seinkað teiknivinnunni.

Eins og rakið hefur verið bárust endanlegar teikningar ekki frá hönnuði verkkaupa fyrr en 12. mars 2015

, með tilheyrandi seinkun á burðarþolshönnun og framleiðsluteikningum.

Ber jafnframt að líta til þessa ð upphafleg tímaáætlun stefnda miðaði við að framleidd yrðu

350 tonn af stáli.

Enn fremur er ágreiningslaust að stærstur hluti stálsins var kominn í höfn í Reykjavík í lok júlí 2015 og síðasta sending afhent 11. ágúst sama ár.

Þá kemur fram í bréfi áfrýjanda til verkkaupa 24. nóvember 2015, þar sem hann mótmælti tafabótakröfu þess síðarnefnda að,,hönnuð[ur] sem sá um að útvega stálið í húsið, Hýsi Merkúr ehf.“ hafi ítrekað þurft að gera breytingar á burðarþolshönnun eftir því sem hönnuður verkkaupa hafi óskað eftir að breytingar yrðu gerðar. Hafi töf vegna breytinga verkkaupa á hönnun orðið til þess að tafir hafi orðið á hönnun á vegum stefnda. Samkvæmt öllu framangreindu hefur áfrýjanda ekki tekist sönnun um að stefndi beri ábyrgð á því að áfrýjanda t ókst ekki að skila verkinu á réttum tíma.

29 Áfrýjandi krefst þess einnig að krafa stefnda verði lækkuð um 9.948.392 krónur auk virðisaukaskatts, samtals 12.336.006 krónur, vegna yfirvinnu sem leiddi af afhendingardrætti af hálfu stefnda. Samkvæmt 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 2. mgr. 163. sömu laga skulu málsástæður og mótmæli koma fram jafnskjótt og tilefni verður til. Að öðrum kosti má ekki taka þær til greina nema gagnaðili samþykki. Krafa áfrýjanda um lækkun vegna aukins launakostnaðar kom ekki fram í greinargerð hans í héraði. Gegn mótmælum stefnda telst krafan of seint fram komin. Hið sama á við um kröfu áfrýjanda um lækkun vegna aukins hönnunarkostnaðar, að fjárhæð 697.860 krónur, kröfu hans vegna endurgreiðslu Eimskips á flutningskostnaði að fjárhæð 1.050.000 krónur, og kröfu hans um að stefnda beri að greiða sér 15% verktakaálag ofan á kostnað vegna stálsmíði, yfirvinnu og umfram hönnun, en krafan nemur 2.434.564 krónum. Verður öllum þessu kröfum því hafnað.

30 Áfrýjandi hefur mótmælt upphafstíma dráttarvaxta eins og þeir voru dæmdir í héraði. Stefndi hefur fyrir Landsrétti krafist staðfestingar héraðsdóms að öðru leyti en því að höfuðstólsfjárhæð verði dæmd 82.227.825 krónur en upphaflegur höfuðstóll kröfu hans nam samkvæmt stefnu 351.583.323 krónum og var í stefnu krafist dráttarvaxta af ákveðnum fjárhæðum frá tilgreindum dögum til tilgreindra daga, allt að frádregnum innborgunum. Með hinum áfrýjaða dómi voru dráttarvextir dæmdir á tilgreindar fjárhæðir frá tilgreindum dögum til tilgreindra daga, en af,,stefnufjárhæð“ frá tilgreindum degi allt að frádregnum innborgunum. Stefnufjárhæðar er á hinn bóginn ekki getið í dómsorði. Stefndi hefur ekki lagað dráttarvaxtakröfu sína að breyttum höfuðstól kröfu sinnar og áfrýjaði ekki dómi héraðsdóms sérstaklega til þess að fá leiðrétt ákvæði dómsins um höfuðstól eða dráttarvexti. Verða því ekki dæmdir dráttarvextir á kröfu hans fyrr en frá 8. desember 2015 er málið var höfðað, sbr. 4. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

31 Samkvæmt öllu framangreindu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur með þeim hætti sem í dómsorði greinir en í hinum áfrýjaða dómi var tekið tillit til reiknings að fjárhæð 67.993 krónur sem ekki var til innheimtu í málinu.

32 Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, VHE ehf., greiði stefnda, Hýsi Merkúr hf., 82.227.825 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. desember 2015 til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað skal vera óraskað.

Áfrýjandi greiði stefnda 1.500.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.