760/2022

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nafngreindum fjarskiptafyrirtækjum var gert að veita L nánar tilgreindar upplýsingar í tengslum við rannsókn máls, sbr. 80. og 83. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Málinu var skotið til Landsréttar af hálfu varnaraðila með kæru 1. desember 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 30. nóvember 2022 í málinu nr. R- [...]/2022 þar sem fallist var á kröfu sóknaraðila um að nafngreindum fjarskiptafyrirtækjum yrði gert skylt að veita honum upplýsingar um úr og í hvaða símanúmer hringt var úr og í símanúmerið [...]og önnur símanúmer sem varnaraðili hafi haft til umráða frá og með 30. maí 2022 til og með 28. desember 2022 og IMEI númer sem viðkomandi símanúmer notuðu á sama tímabili, jafnframt sendar og mótteknar sms sendingar, sem og samtöl við talhólf greindra númera, og jafnframt að upplýst yrði hverjir væru rétthafar allra þeirra númera sem þannig tengdust greindum númerum á sama tíma. Jafnframt var fallist á kröfu sóknaraðila um að heimilt yrði að veita upplýsingar um netnotkun símanna sem og tengingar þeirra við símsenda, hvort sem er vegna símtala eða netnotkunar og upplýsinga um gagnanotkun og gagnamagn þeirra símanúmera sem krafan beindist að á sama tímabili. Þá var fallist á kröfu sóknaraðila um að heimilt yrði að veita upplýsingar um þau símanúmer sem tengst hafa IMEI/IMSEI númerum símtækjanna sem ofangreind númer voru notuð í á sama tímabili. Loks var fallist á kröfu sóknaraðila um að upplýsingar um hvaða endurvarpa (BASE- stöðvar) í fjarskiptakerfum fyrirtækjanna hafi farið símtöl úr og í ofangreind númer og önnur símanúmer og símtæki sem umráðamaður hefði haft í umráðum á sama tíma.

Kæruheimild er íi - lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Af hálfu varnaraðila erþess aðallega krafist að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að heimildinni verði markaður skemmri tími og minna umfang. Þá er krafist þóknunar til handa skipuðum talsmanni varnaraðila fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Krafa sóknaraðila er reist á 80. gr. laga nr. 88/2008 en samkvæmt ákvæðinu er heimilt í þágu rannsóknar að leggja fyrir fjarskiptafyrirtæki að veita upplýsingar um símtöl eða önnur fjarskipti við tiltekinn síma, tölvu eða annars konar fjarskiptatæki, að uppfylltu því skilyrði 1. mgr. 83. gr. sömu laga að ástæða sé til að ætla að upplýsingar sem skipt geti miklu fyrir rannsókn máls fáist með þessum hætti. Hér er um annað úrræði að ræða en símahlustun samkvæmt 81. gr. sömu laga og tilvísun sóknaraðila til lögskýringargagna með þeirri grein hefur því ekki þýðingu við afmörkun á umfangi heimildar samkvæmt 80. gr. Texti síðarnefndu greinarinnar er skýr um að heimildin sé bundin við „tiltekinn síma [...] eða fjarskiptatæki“, sbr. úrskurði Landsréttar 12. maí 2022 í máli nr. 282/2022 og 25. október 2022 í máli nr. 646/2022. Þá er ljóst að heimildin lýtur að gögnum sem þegar eru orðin til, sbr. meðal annars skýringar við 80. gr. í því frumvarpi sem varð að lögum nr. 88/2008, þar sem vísað er til þess að úrræðið feli í sér að fengnar séu upplýsingar um símtöl og önnur fjarskipti „sem átt hafa sér stað“. Hér er og til þess að líta að um er að ræða upplýsingar sem fjarskiptafyrirtækjum er skylt að geyma um tiltekinn tíma. Lögreglu er því mögulegt að afla síðar upplýsinga um annað tímabil eða önnur símtæki en áður hafa fengist án þess að samskonar hætta sé á því og við símahlustun að upplýsingar glatist.

5

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er fallist á að skilyrðum 80. gr., sbr. 83. gr. laga nr. 88/2008 sé fullnægt í málinu. Með skírskotun til þess sem að framan er rakið verður heimildin á hinn bóginn afmörkuð með þeim hætti sem í úrskurðarorði greinir.

6

Samkvæmt 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008 greiðist kærumálskostnaður úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

A, B, C, D, E og F, er skylt að veita lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu upplýsingar um úr og í hvaða símanúmer hringt var úr og í símanúmerið [...] frá og með 30. maí 2022 til og með 4. desember 2022 og IMEI númer sem viðkomandi símanúmer notaði á sama tímabili. Fjarskiptafyrirtækin skulu jafnframt veita sóknaraðila upplýsingar um sendar og mótteknar sms sendingar, sem og samtöl við talhólf greinds númers, en jafnframt skal upplýsa hverjir eru rétthafar allra þeirra númera sem þannig tengdust greindu númeri á sama tíma. Fjarskiptafyrirtækin skulu einnig veita sóknaraðila upplýsingar um netnotkun símans sem og tengingar hansvið símsenda, hvort sem er vegna símtala eða netnotkunar og upplýsingar um gagnanotkun og gagnamagn símanúmersins á sama tímabili. Enn fremur skulu fjarskiptafyrirtækin veita upplýsingar um þau símanúmer sem tengst hafa IMEI/IMSEI númeri símtækjanna sem ofangreint númer var notað í á sama tímabili. Þá skulu fjarskiptafyrirtækin veita upplýsingar um hvaða endurvarpa (BASE- stöðvar) í fjarskiptakerfum þeirra símtöl fóru úr og í framangreint númer á sama tíma.

Kærumálskostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun talsmanns varnaraðila, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 50.000 krónur.