325/2019

Útdráttur

G ehf. höfðaði skaðabótamál á hendur J á þeim grundvelli að J hefði valdið G ehf. tjóni með því að loka fyrir aðgang að 19,2 m² gluggalausu rými í eigu þess, á millilofti í fasteign sem báðir aðilar áttu aðra eignarhluti í, og valda auk þess óvissu með málshöfðunum á hendur G ehf. vegna rýmisins. Hefði G ehf. þannig orðið af leigutekjum af útleigu herbergja sem hafi að lokum leitt til þess að eignarhlutir félagsins í fasteigninni hefðu verið seldir nauðungarsölu á undirverði. Fyrir Landsrétti byggði G ehf. einnig á því að bróðir J, sem viðurkenndi í héraði að hafa læst aðgangi að rýminu, hefði komið fram sem umboðsmaður J og bæri J því ábyrgð á háttsemi hans. Í dómi Landsréttar var talið að G ehf. hefði ekki sýnt fram á að J hefði með saknæmum hætti lokað fyrir aðgang að eign G ehf. Þá var ekki talið að höfðun dómsmála til að fá leyst úr ágreiningi aðila um eignarrétt að framangreindu rými hefði falið í sér saknæma háttsemi af hálfu J. Með vísan til 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var því einnig hafnað að fyrir Landsrétti kæmist að sú málsástæða að bróðir J hefði komið fram sem umboðsmaður hans. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómarinn O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf, Á-kvk-nf Ó-kvk-nf, settur landsréttardómari og E-kk-nf Ó-kk-nf, fyrrverandi héraðsdómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Landsréttar 4. mars 2019. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 17. apríl sama ár og áfrýjaði félagið öðru sinni 8. maí það ár. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 5. febrúar 2019 í málinu nr. E1268/2017.

2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að stefnda verði gert að greiða sér 15.416.845 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 12. júní 2014 til 22. október 2015 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst áfrýjandi þess að stefnda verði gert að greiða sér skaðabætur að álitum auk vaxta og dráttarvaxta að mati dómsins. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4 Dómendur gengu á vettvang í upphafi aðalmeðferðar 3. mars 2020.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Áfrýjandi var eigandi eignarhluta nr. 0303 og 0304 í fasteigninni Hvaleyrarbraut 22 í Hafnarfirði þegar stefndi keypti eignarhluta nr. 0103 í sömu fasteign 28. júní 2012. Allir framangreindir eignarhlutar hafa sameiginlegan inngang á jarðhæð. Eftir kaupin reis með aðilum ágreiningur um eignarhald að 19,2 m² gluggalausu rými á millilofti í fasteigninni. Rými þetta, sem merkt er sem eignarhluti nr. 0204, er inn af stigagangi, merktum nr. 0212, og er hurð fyrir framan hvorn eignarhluta um sig. Ekki þarf að ganga um eignarhluta nr. 0204 til að komast um stigaganginn að eignarhlutum nr. 0303 og 0304.

6 Með beiðni 20. desember 2012 krafðist stefndi dómsúrskurðar um að áfrýjandi yrði borinn út úr hinum umdeilda eignarhluta nr. 0204. Með dómi Hæstaréttar 12. júlí 2013 í máli nr. 427/2013 var þeirri kröfu hafnað þar sem framlögð gögn væru misvísandi um það hvor málsaðila væri eigandi rýmisins.

7 Eignarhlutar áfrýjanda nr. 0303 og 0304 voru seldir nauðungarsölu 14. júní 2013. Áfrýjandi bar ágreining um nauðungarsöluna undir héraðsdóm 12. júlí 2013 og krafðist þess að hún yrði felld úr gildi. Með dómi Hæstaréttar 6. maí 2014 í máli nr. 264/2014 var þeirri kröfu hafnað. Sýslumaður gaf út afsöl fyrir hinum seldu eignarhlutum 12. júní 2014.

8 Stefndi höfðaði mál 18. desember 2013 þar sem hann krafðist viðurkenningar á eignarrétti sínum að hinum umdeilda eignarhluta nr. 0204. Í dómi Hæstaréttar 22. október 2015 í máli nr. 252/2015 var komist að þeirri niðurstöðu að stefnda hefði verið rétt að beina kröfum sínum í því máli að áfrýjanda þar sem ágreiningur um nauðungarsöluna hefði verið borinn undir héraðsdóm, sbr. 1. mgr. 23. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Með vísan meðal annars til eignaskiptayfirlýsingar fyrir fasteignina Hvaleyrarbraut 22, þar sem fram kom að eignarhluti nr. 0204 fylgdi eignarhluta nr. 0303, var það aftur á móti niðurstaða réttarins að sýkna bæri áfrýjanda af viðurkenningarkröfunni.

9 Að öðru leyti en að framan greinir vísast um málsatvik til hins áfrýjaða dóms.

10 Fyrir Landsrétti var meðal annars lögð fram útprentun úr dagbók lögreglu 26. nóvember 2012 þar sem bróðir stefnda, Æ-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, tilkynnti að fyrirsvarsmaður áfrýjanda hefði sett læsingu á hurð neðst á stigagangi og þannig takmarkað aðgengi að herbergi á annarri hæð húsnæðisins sem eigendur fyrstu hæðar teldu sig eiga. Einnig var lögð fram staðfesting framkvæmdastjóra Neyðarþjónustunnar ehf. 27. febrúar 2019 á útkalli að Hvaleyrarbraut 22 í Hafnarfirði 4. desember 2013 og staðfesting framkvæmdastjóra TrackWell hf. 28. febrúar 2019 þar sem fram kemur að staðsetningarbúnaður frá fyrirtækinu skrái staðsetningu við götu og húsnúmer en að á nákvæmni staðsetningar kunni að vera allt að 10 metra skekkja.

11 Við aðalmeðferð í Landsrétti gaf vitnið Æ-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf skýrslu til nánari skýringar á framburði sínum fyrir héraðsdómi.

Niðurstaða

12 Í máli þessu krefst áfrýjandi skaðabóta úr hendi stefnda. Samkvæmt stefnu byggir áfrýjandi á því að stefndi hafi lokað fyrir aðgang áfrýjanda að eign sinni og valdið óvissu með málshöfðunum á hendur áfrýjanda. Hafi framangreint komið í veg fyrir að áfrýjandi gæti leigt út herbergi í eignarhlutum sínum nr. 0303 og 0304. Um tjón sitt vísar áfrýjandi annars vegar til tapaðra leigutekna á tímabilinu frá 16. ágúst 2012 til 12. júní 2014 en hins vegar til þess að tekjutapið hafi leitt til þess að eignarhlutar nr. 0303 og 0304 hafi verið seldir nauðungarsölu á undirverði. Stefndi byggir aftur á móti á því að skilyrði skaðabótaábyrgðar séu ekki uppfyllt.

13 Stefndi keypti sem fyrr greinir eignarhluta nr. 0103 hinn 28. júní 2012. Fyrir héraðsdómi neitaði hann því að hafa komið í veg fyrir aðgang áfrýjanda og kvaðst hvorki hafa skipt um lykla né skrár í húsnæðinu að Hvaleyrarbraut 22 í Hafnarfirði. Kvað hann Æ-kk-þf bróður sinn hafa haft lyklavöld og full afnot af eign sinni þar og kvað áfrýjanda aldrei hafa leitað til sín um að opna einhverjar dyr í húsnæðinu.

14 Vitnið Æ-kk-nf S-kk-nf H-kk-nf, bróðir stefnda, greindi svo frá fyrir héraðsdómi að hann hefði í byrjun nóvember 2012 sett nýja læsingu á aðganginn að eignarhlutum nr. 0103 og 0204 en síðarnefnda eignarhlutann hefði hann talið hafa fylgt með í kaupum bróður síns á hinum fyrrnefnda. Hann kvaðst ekki hafa hindrað aðgang að öðrum eignarhlutum en kvað fyrirsvarsmann áfrýjanda aftur á móti í desember sama ár hafa læst hurð að stigagangi sem liggur að eignarhluta nr. 0204. Eftir það hefði hann ekki haft neinn aðgang að stigaganginum. Fyrir Landsrétti staðfesti vitnið framburð sinn í héraði og kvað áfrýjanda hafa lokað fyrir aðgang að stigaganginum eftir að vitnið hefði sett læsingu á eignarhluta nr. 0204. Sem fyrr greinir bera gögn málsins með sér að vitnið hafi kallað til lögreglu 26. nóvember 2012 vegna þess að áfrýjandi hefði þá læst hurð að stigaganginum.

15 Fyrir héraðsdómi bar fyrirsvarsmaður áfrýjanda að hann hefði þurft að kalla til lásasmið til að opna fyrir aðgang inn á stigagang og eignarhluta nr. 0204. Kvaðst hann telja Æ-kk-þf, bróður stefnda, hafa læst hurðunum að báðum þessum rýmum. Áður, þegar uppboð var haldið á húsnæðinu, hafi einnig verið læst og hann ekki komist inn. Meðal gagna málsins er að finna skjöl sem talin verða staðfesta að fyrirsvarsmaður áfrýjanda hafi 4. desember 2013 leitað aðstoðar Neyðarþjónustunnar ehf. við „húsaopnun“ að Hvaleyrarbraut 22. Af þeim gögnum verður þó ekki ráðið hvort einar eða tvennar dyr hafi verið opnaðar umrætt sinn. Engin gögn hafa verið lögð fram um aðgang að húsnæðinu þegar uppboð var haldið á eignarhlutum áfrýjanda nr. 0303 og 0304 hinn 14. júní 2013.

16 Samkvæmt stefnu máls þessa er málatilbúnaður áfrýjanda á því byggður að stefndi hafi með saknæmum hætti lokað fyrir aðgang að eign áfrýjanda og þannig valdið honum tjóni. Með vísan til framangreinds hefur áfrýjanda ekki tekist sönnun þess að stefndi hafi sýnt af sér saknæma háttsemi með því að loka fyrir aðgang að eign áfrýjanda. Jafnframt verður ekki talið að höfðun dómsmála vegna ágreinings aðila um eignarrétt að eignarhluta nr. 0204 í framangreindri fasteign feli í sér saknæma háttsemi af hálfu stefnda eins og áfrýjandi heldur fram.

17 Fyrir liggur að bróðir stefnda viðurkenndi í héraði að hafa læst eignarhluta nr. 0204. Í greinargerð til Landsréttar byggir áfrýjandi á því að hann hafi í því efni komið fram sem umboðsmaður stefnda og beri stefndi því ábyrgð á háttseminni. Er hér um að ræða málsástæðu sem ekki var höfð uppi í héraði og kemst hún ekki að fyrir Landsrétti, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

18 Með vísan til alls framangreinds verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

19 Eftir þessum úrslitum verður áfrýjanda gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Gljúfrasel ehf., greiði stefnda, J-kk-þgf F. H-kk-þgf, 800.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.