15/2018

Útdráttur

X var sakfelldur fyrir að hafa, þar sem hann sat í ökumannssæti kyrrstæðrar bifreiðar, tekið A, sem stóð við bifreiðina og hélt í stýri hennar, hálstaki, sparkað í líkama hennar og ýtt henni upp að þaki bifreiðarinnar, ekið bifreiðinni af stað á meðan A var til hálfs út úr henni og meðan á akstrinum stóð slegið A í andlit og reynt að losa tak hennar af stýrinu. Var háttsemin heimfærð undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 4. mgr. 220. gr. sömu laga. Þá var X jafnframt sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 257. gr. sömu laga með því að hafa eyðilagt farsíma A. Refsing X var ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var X gert að greiða A 629.280 krónur í skaða og miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir I-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf F-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar Íslands 23. febrúar 2017 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Gögn málsins bárust Landsrétti 2. janúar 2018 en samkvæmt 1. mgr. 78. gr. laga nr. 49/2016, sbr. 76. gr. laga nr. 117/2016 og 4. gr. laga nr. 53/2017, hefur málið verið rekið fyrir Landsrétti frá þeim tíma. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 12. janúar 2017 í málinu nr. S 524/2016.

2 Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu „utan þess að ákærði játar brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga að því er 1. ákærulið varðar þ.e. að hafa slegið brotaþola tvívegis með flötum lófa í vinstri kinn og þá háttsemi er í 2. ákærulið greinir“, og að ákvörðun refsingar verði frestað skilorðsbundið, hún látin niður falla eða honum gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Ákærði krefst þess til vara að brot samkvæmt 1. ákærulið verði einungis heimfært til 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 auk 1. mgr. 217. gr. sömu laga og að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi, en til vara að fjárhæð hennar verði lækkuð.

4 Brotaþoli, A, krefst þess að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu verði staðfest. Þá krefst hún málskostnaðar fyrir Landsrétti.

5 Við aðalmeðferð málsins var lesinn útdráttur úr framburði ákærða fyrir héraðsdómi og gaf hann einnig skýrslu fyrir Landsrétti. Þá var spiluð hljóðupptaka af framburði vitnisins A og gaf hún jafnframt skýrslu fyrir réttinum. Einnig var spilaður hluti af upptöku framburðar vitnanna D, B og C.

Málsatvik og sönnunarfærsla

6 Samkvæmt ákæru er ákærða í málinu gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás og stórfelldar ærumeiðingar, en til vara líkamsárás, hættubrot og stórfelldar ærumeiðingar, með því að hafa, þar sem hann sat í ökumannssæti bifreiðar, sem þá var kyrrstæð, sparkað í líkama brotaþola sem stóð við bifreiðina og hélt í stýri hennar, tekið hana hálstaki og ýtt henni upp að þaki bifreiðarinnar, hafa síðan ekið bifreiðinni af stað, á meðan brotaþoli var til hálfs út úr bifreiðinni, með þeim afleiðingum að hún hafi dregist með henni nokkra vegalengd. Þá er ákærða gefið að sök að hafa, meðan á akstrinum stóð, sparkað í líkama brotaþola, slegið hana í andlit og líkama, reynt að losa tak hennar af stýrinu og reynt að loka bílhurðinni á hana. Einnig eru ákærða gefin að sök eignaspjöll eins og greinir í 2. tölulið ákæru.

7 Ákærði neitar sök í málinu, að öðru leyti en því að hann hefur játað eignaspjöll og að hafa slegið brotaþola tvisvar með flötum lófa í vinstri kinn. Ákærði neitar því einnig að hafa verið valdur að þeim áverkum brotaþola sem lýst er í ákæru.

8 Í hinum áfrýjaða dómi var metinn trúverðugur sá framburður brotaþola að dyr bifreiðar ákærða hafi verið opnar og að hann hafi þá slegið brotaþola í andlit og líkama, tekið hana hálstaki og ýtt henni upp undir þak bifreiðarinnar. Á hinn bóginn var ekki talið sannað að áverkar sem lýst er í ákæru sem skrapsárum á mjaðmakömbum og hnjám yrðu raktir til háttsemi ákærða. Þá var ekki talið sannað að brotaþoli hefði dregist með bifreiðinni. Að öðru leyti var hann sakfelldur fyrir að hafa veist að brotaþola með líkamlegu ofbeldi eins og lýst var í ákæru með þeim afleiðingum sem þar greindi.

9 Voru brot ákærða talin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og heimfærsla til refsiákvæðis á því byggð að brot ákærða hefði verið sérstaklega hættulegt vegna þeirrar aðferðar sem hann beitti. 10 Ákærði var sýknaður af því að hafa gerst sekur um stórfelldar ærumeiðingar, sbr. 233. gr. b almennra hegningarlaga.

11 Framburður ákærða fyrir Landsrétti samrýmdist þeim framburði sem hann gaf fyrir héraðsdómi. Hann játaði að hafa slegið brotaþola tvívegis í andlitið er hann ók bifreið sinni með brotaþola til hálfs út úr bifreiðinni. Hann kvað brotaþola hafa náð taki á hári sínu og hafi hann verið að reyna að losa um takið. Þá kvað hann framburð sinn fyrir héraðsdómi um að hann hefði í eitt skipti reynt að losa tak brotaþola á stýri bifreiðarinnar vera réttan. Að öðru leyti neitaði hann þeirri háttsemi sem hann var sakfelldur fyrir með hinum áfrýjaða dómi.

12 Framburður brotaþola fyrir héraðsdómi var óljós um það hvort sú háttsemi sem ákærða er gefin að sök átti sér öll stað áður en bifreiðinni var ekið af stað, eða meðan á akstri bifreiðarinnar stóð, eða hvort hluti háttseminnar átti sér stað áður og hluti hennar eftir að bifreiðinni var ekið af stað, eins og í ákæru greinir. Fyrir Landsrétti lýsti brotaþoli því að dyrnar á bifreið ákærða hefðu verið opnar ökumannsmegin, þegar hann ók bifreiðinni þá vegalengd sem í ákæru greinir. Hann hefði reynt að loka dyrunum á hana en að öðru leyti hefði það ofbeldi sem ákærði er sakaður um í ákæru átt sér stað áður en bifreiðinni var ekið af stað. Á þeim tíma hefði ákærði slegið hana í andlitið, sparkað í líkama hennar, tekið hana hálstaki og ýtt upp að þaki bifreiðarinnar.

13 Vitnið B bar fyrir héraðsdómi að dyrnar á bifreið ákærða hefðu ekki verið opnar á meðan á akstri ákærða stóð og kvað það misskilning sem hefði verið haft eftir sér í skýrslu fyrir lögreglu að þær hafi verið opnar. Vitnið D bar á sama veg að dyrnar á bifreiðinni hefðu ekki verið opnar meðan á akstri bifreiðarinnar stóð. Vitnið C bar á hinn bóginn fyrir héraðsdómi að dyrnar á bifreiðinni hefðu verið opnar ökumannsmegin. Framburður ákærða hefur frá því að hann gaf fyrst skýrslu fyrir lögreglu verið á þann veg að dyr bifreiðarinnar hefðu ekki verið opnar meðan á akstri stóð, en brotaþoli hefði haldið um stýrið inn um opinn glugga bifreiðarinnar.

Niðurstaða

14 Áverkar brotaþola sem lýst er í vottorði læknisins F koma heim og saman við frásögn brotaþola um háttsemi ákærða samkvæmt ákæru, áður en hann ók bifreið sinni af stað. Verður framburður hennar fyrir Landsrétti, sem að mati dómsins var trúverðugur, lagður til grundvallar um líkamsmeiðingar ákærða og hann sakfelldur fyrir að hafa, er bifreið hans var kyrrstæð, sparkað í líkama hennar, tekið hana hálstaki og ýtt henni upp að þaki bifreiðarinnar með þeim afleiðingum sem í ákæru greinir, að þeim afleiðingum frátöldum sem héraðsdómur taldi ósannað að raktar yrðu til háttsemi hans.

15 Þá hefur ákærði játað að hafa meðan á akstri bifreiðarinnar stóð reynt að losa tak brotaþola á stýri bifreiðarinnar og slegið hana tvívegis í andlit. Orð brotaþola standa móti orðum ákærða um það hvort dyrnar á bifreið ákærða hafi verið opnar meðan á akstri stóð, en að virtum framburði vitnanna B og D er varhugavert að telja sannað að þær hafi verið opnar. Verður ákærði sýknaður af því að hafa reynt að loka hurð bifreiðar sinnar á brotaþola.

16 Brotaþoli bar fyrir Landsrétti að ákærði hefði ekki sparkað í hana meðan á akstrinum stóð eins og í ákæru greinir og hann var sakfelldur fyrir með hinum áfrýjaða dómi. Verður hann því, auk þeirrar háttsemi sem átti sér stað áður en akstur bifreiðarinnar hófst, einungis sakfelldur fyrir að hafa meðan á akstrinum stóð slegið brotaþola í andlit og reynt að losa tak hennar á stýri bifreiðarinnar á meðan hún hékk til hálfs út úr bifreiðinni.

17 Verður háttsemi ákærða heimfærð til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og 4. mgr. 220. gr. sömu laga, en ákærði stofnaði á ófyrirleitinn hátt lífi og heilsu brotaþola í augljósan háska. Ákærði hefur játað þá háttsemi sem greinir í 2. ákærulið og er hún heimfærð til 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga.

18 Ákærði hefur samkvæmt því sem að framan er rakið verið sýknaður af hluta þeirrar háttsemi sem hann var fundinn sekur um með hinum áfrýjaða dómi. Að því virtu verður refsing hans ákveðin fangelsi í fjóra mánuði, en rétt er að hún verði bundin skilorði eins og í dómsorði greinir. Er refsing ákærða ákveðin með hliðsjón af 1. og 3. tölulið 1. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga.

19 Af hálfu brotaþola er krafist,,skaðabóta“ úr hendi ákærða að fjárhæð 750.000 krónur auk vaxta og dráttarvaxta. Í sundurliðun kröfu hennar kemur fram að krafist sé 750.000 króna miskabóta auk bóta vegna munatjóns. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á kröfu vegna bóta fyrir Iphone síma brotaþola, að fjárhæð 129.280 krónur, og verður sú niðurstaða dómsins staðfest þar sem viðhlítandi gögn hafa verið lögð fram um verðmæti svipaðs síma og þess sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir að hafa eyðilagt. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og 4. mgr. 220. gr. sömu laga. Ber því að fallast á kröfu brotaþola um miskabætur samkvæmt alið 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og eru bætur til handa henni hæfilega ákveðnar 500.000 krónur, með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði. Fjárhæð dæmdra miskabóta tekur mið af kröfugerð brotaþola um skaðabætur og því að ákærði hefur verið sýknaður af hluta þeirra brota sem hann var sakfelldur fyrir í héraði.

20 Þá verður ákærða með vísan til 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gert að greiða brotaþola 150.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.

21 Samkvæmt framangreindri niðurstöðu um sýknu ákærða af hluta sakargifta og með vísan til 1. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærði dæmdur til að greiða helming sakarkostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti, þar með talinn helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns á báðum dómstigum, sem ákveðin eru í einu lagi að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði. Að öðru leyti greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði brotaþola, A, 629.280 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði. Þá greiði ákærði brotaþola 150.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.

Ákærði greiði helming sakarkostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti, sem alls er 1.935.600 krónur, en þar af eru málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða í héraði og fyrir Landsrétti, B-kk-ef J-kk-ef lögmanns, samtals 1.253.020 krónur.

Sakarkostnaður greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.