119/2018

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTAdómstólsins um nánar tiltekin atriði í tengslum við rekstur máls ákæruvalds á hendur honum meðal annars vegna ætlaðra brota gegn ákvæðum laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 22. janúar 2018, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. janúar 2018 í málinu nr. S705/2016 þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að leita ráðgefandi álits EFTAdómstólsins um nánar tiltekin atriði í tengslum við sakamál sóknaraðila á hendur honum. Kæruheimild er í 3. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTAdómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvæðið.

2 Varnaraðili krefst þess að fyrrgreind krafa verði tekin til greina.

3 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

4 Með ákæru 19. september 2016 höfðaði sóknaraðili sakamál á hendur varnaraðila þar sem honum er meðal annars gefið að sök að hafa 6. ágúst 2008 selt 812.000 hluti í A, sem hann hafi keypt í eigin nafni sama dag, til einkahlutafélagsins A, sem hafi verið í eigu varnaraðila og lotið stjórn hans, þrátt fyrir að hafa þá búið yfir nánar tilgreindum innherjaupplýsingum um B banka hf. Er brotið talið varða við 1. tölulið 1. mgr. 123. gr. laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti, sbr. 3. tölulið 1. mgr. 146. gr. sömu laga.

5 Í 1. tölulið 1. mgr. 123. gr. laga nr. 108/2007 er kveðið á um að innherja sé óheimilt að „afla eða ráðstafa fjármálagerningum með beinum eða óbeinum hætti, fyrir eigin reikning eða annarra, búi hann yfir innherjaupplýsingum“. Samkvæmt 2. mgr. 149. gr. laganna taka lögin meðal annars upp í innlendan rétt ákvæði tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins 2003/6/EB um innherjasvik og markaðsmisnotkun. Í 1. mgr. 2. gr. tilskipunarinnar segir að aðildarríkin skuli „banna aðilum, sem um getur í annarri undirgrein, og sem hafa yfir innherjaupplýsingum að ráða, að nota þær upplýsingar“ á þann hátt sem nánar er tilgreindur í ákvæðinu.

6 Frá því að ákvæði um innherjaviðskipti var fyrst sett í íslensk lög hefur því verið breytt nokkuð, þar á meðal með lögum nr. 39/2002, um breytingu á eldri lögum um verðbréfaviðskipti nr. 13/1996, þegar fellt var brott úr verknaðarlýsingu þess að innherji þyrfti að hafa nýtt innherjaupplýsingar til öflunar eða ráðstöfunar verðbréfa.

7 Í hinum kærða úrskurði eru teknar orðrétt upp þær spurningar sem varnaraðili krefst að leitað verði ráðgefandi álits EFTAdómstólsins um. Tvær fyrstu spurningarnar lúta að skyldu aðildarríkja til að gæta lagasamræmingar við innleiðingu tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins 2003/6/EB í landsrétt. Spurningarnar varða því ekki beitingu 1. töluliðar 1. mgr. 123. gr. laga nr. 108/2007 í ljósi túlkunar á EESsamningnum heldur hvort aðildarríki samningsins hafi svigrúm til að leggja víðtækara bann við viðskiptum innherja en leiðir af ákvæðum tilskipunarinnar. Ekki verður séð að svör EFTAdómstólsins við fyrrgreindum spurningum geti haft áhrif við úrlausn sakamálsins á hendur varnaraðila, enda fer um refsiábyrgð hans eftir íslenskum lögum. Verður niðurstaða hins kærða úrskurðar hvað þær varðar því staðfest.

8 Spurningar þrjú og fjögur, sem varnaraðili krefst ráðgefandi álits um, lúta annars vegar að því hvort 1. mgr. 2. gr. tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins 2003/6/EB leggi bann við því að aðili, sem býr yfir innherjaupplýsingum, eigi viðskipti við annan aðila, sem býr yfir sömu upplýsingum og hins vegar hvort ákvæðið leggi bann við því að einstaklingur, sem býr yfir innherjaupplýsingum, selji eignarhaldsfélagi sem er alfarið í hans eigu hluti eða hlutafé í félagi sem hann keypti í eigin nafni.

9 Í dómi Evrópudómstólsins 23. desember 2009 í máli nr. C45/08 (Spector) segir meðal annars að við mat á því hvort brotið hafi verið gegn banni við innherjasvikum í skilningi 1. mgr. 2. gr. tilskipunarinnar skuli horfa til tilgangs tilskipunarinnar um að vernda trúverðugleika markaðarins og auka traust fjárfesta, sem einkum byggist á því að fjárfestar standi jafnfætis og njóti verndar gegn misnotkun innherjaupplýsinga. Í dómi Evrópudómstólsins 10. maí 2007 í máli nr. C391/04 (Georgakis), þar sem reyndi á skýringu á ákvæði um innherjasvik í eldri tilskipun ráðsins 89/592/EBE um samræmingu á reglum um innherjaviðskipti, var ekki talið að um innherjasvik í skilningi þess ákvæðis væri að ræða þar sem samningsaðilar hefðu búið yfir sömu innherjaupplýsingum. Þykja framangreindir dómar Evrópudómstólins veita fullnægjandi leiðsögn um túlkun þess ákvæðis tilskipunarinnar sem spurningar varnaraðila lúta að. 10 Af 34. gr. samnings milli EFTAríkjanna um stofnun eftirlitsstofnunar og dómstóls, sbr. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1994, leiðir að það er hlutverk EFTAdómstólsins að skýra EESsamninginn, en íslenskra dómstóla að fara með sönnunarfærslu um staðreyndir máls, skýringu innlends réttar og beitingu samningsins að íslenskum lögum. Þegar dómstóll beitir þeirri heimild að leita ráðgefandi álits ber eingöngu að líta til þess hvort slíks sé þörf við úrlausn málsins. Eins og mál þetta liggur fyrir samkvæmt framansögðu verður ekki séð að svar EFTAdómstólsins við spurningum þrjú og fjögur hafi sjálfstæða þýðingu við úrlausn málsins. Að framangreindu virtu verður því jafnframt staðfest sú niðurstaða hins kærða úrskurðar að hafna því að bera fyrrgreindar spurningar upp við EFTAdómstólinn.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.