728/2020

Útdráttur

SB starfaði við akstur vörubifreiða hjá AK ehf. frá júlí 2017 til mars 2018. Ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur milli aðila en þeir voru sammála um að AK ehf. skyldi greiða SB 500.000 krónur í útgreidd mánaðarlaun, að vinnuskylda hans fælist í því að aka vörubifreiðum milli Bíldudals og Reykjavíkur fimm sinnum í viku og að hver ferð tæki allt að 12 klukkustundum. SB höfðaði síðar mál á hendur AK ehf. og krafði félagið um yfirvinnugreiðslur umfram hinar umsömdu vinnustundir og lagði fram afrit af handritaðri dagbók samstarfsfélaga síns, HÓ, því til stuðnings. Bar SB því við að hann hefði sjálfur ekki haldið sérstaka dagbók um vinnustundir sínar en krafa hans væri hófleg enda miðaði hann við þann mánuð sem hafi innihaldið fæstar vinnustundir hjá HÓ. Í dómi Landsréttar var rakið að sambærilegt mál HÓ á hendur AK ehf., landsréttarmálið nr. 729/2020, hefði verið dæmt á sama tíma og að samkvæmt niðurstöðu þess máls væri ekki unnt að byggja á útreikningum vinnustunda HÓ á umræddum dagbókum sökum ónákvæmni í skráningu. Þegar af þeirri ástæðu yrði hún ekki lögð til grundvallar niðurstöðu í þessu máli. Gegn mótmælum AK ehf. hefði SB ekki tekist sönnun þess að hann hefði unnið fleiri vinnustundir fyrir AK ehf. en hann hefði þegar fengið greitt fyrir. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu AK ehf. þannig staðfest.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 21. desember 2020. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Vestfjarða 2. desember 2020 í málinu nr. E- 126/2019.

2

Áfrýjandi krefst þess í áfrýjunarstefnu og greinargerð til Landsréttar að stefnda verði gert að greiða honum 3.603.368 krónur auk dráttarvaxta, samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 283.023 krónum frá 31. júlí 2018 til 31. ágúst 2018, af 466.046 krónum frá þeim degi til 30. september 2018, af 649.069 krónum frá þeim degi til 31. október 2018, af 832.092 frá þeim degi til 30. nóvember 2018, af 1.116.140 krónum frá þeim degi til 31. desember 2018, af 1.441.594 krónum frá þeim degi til 31. janúar 2019, af 1.701.814 krónum frá þeim degi til 29. febrúar 2019, af 1.937.218 krónum frá þeim degi til 31. mars 2019, af 2.609.442 krónum frá þeim degi til 30. apríl 2019 og af 2.603.368 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4

Áfrýjandi höfðaði mál þetta upphaflega með stefnu 2. desember 2019. Krafðist áfrýjandi þess að stefnda yrði gert að greiða honum 3.603.368 krónur auk vaxta svo sem þeir eru tilgreindir hér að framan. Dómkrafan samanstóð af kröfu um vangreidd laun fyrir mánuðina júlí 2017 til og með mars 2018 auk launa í uppsagnarfresti fyrir aprílmánuð 2018. Með dómi Héraðsdóms Vestfjarða 2. desember 2020 var stefndi sýknaður af kröfu áfrýjanda um vangoldin laun á starfstíma en kröfu áfrýjanda um laun í uppsagnarfresti var vísað frá dómi. Áfrýjandi kærði frávísun héraðsdóms til Landsréttar sem með úrskurði 15. febrúar 2021 felldi úr gildi hið kærða ákvæði dóms Héraðsdóms Vestfjarða 2. desember 2021 og lagði fyrir héraðsdóm að leysa efnislega úr kröfu áfrýjanda um laun í uppsagnarfresti. Með dómi Héraðsdóms Vestfjarða 9. júní 2021 var stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda 1.063.667 krónur, auk vaxta, sem voru laun í uppsagnarfresti fyrir aprílmánuð 2018 en í þeim þætti hafði áfrýjandi gert kröfu um laun fyrir þann mánuð, samtals að fjárhæð 1.666.150 krónur, auk vaxta. Af þeim sökum áfrýjaði áfrýjandi einnig þeirri niðurstöðu héraðsdóms til Landsréttar en sá þáttur er rekinn hér fyrir dómi sem mál nr. 439/2021 samhliða þessu máli. Mál þessi hafa ekki verið sameinuð hér fyrir dómi. Þar sem þannig háttar til verðurað miða við að dómkrafa áfrýjanda í þessu máli sem hér er til úrlausnar sé um vangoldin laun fyrir mánuðina frá júlí 2017 til og með mars 2018 að fjárhæð 1.937.218 krónur, auk vaxta.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5

Áfrýjandi starfaði við akstur vörubifreiða fyrir stefnda frá júlí 2017 til 17. mars 2018.

Í máli þessu deila aðilar um innihald og efndir á ráðningarsamningi aðila vegna þessa tímabils. Ekki var gerður skriflegur ráðningarsamningur milli aðila. Aðilar eru aftur á móti á einu máli um að ráðningarsamningurinn hafi kveðið á um að áfrýjandi skyldi greiða stefnda 500.000 krónur í útgreidd mánaðarlaun, það er eftir að dregin hefði verið frá launum staðgreiðsla skatta, greiðslur í lífeyrissjóð og aðrar frádráttarbærar greiðslur við útborgun launa. Þá eru aðilar sammála um að umsamin vinnuskylda fælist í því að aka vörubifreiðum á vegum stefnda milli Bíldudals og Reykjavíkur fimm sinnum í viku og að hver ferð tæki allt að 12 klukkustundum. Stefndi greiddi áfrýjanda laun er tóku mið af ráðningarsamningi aðila.

6

Áfrýjandi leitaði til Verkalýðsfélags Vestfirðinga í framhaldi af starfslokum sínum hjá stefnda en hann taldi sig hlunnfarinn um launagreiðslur af hálfu stefnda. Ritaði verkalýðsfélagið stefnda bréf af því tilefni 4. október 2019 þar sem sett var fram krafa um vangreidd laun. Verkalýðsfélagið færði ráðningarsamning áfrýjanda og stefnda undir kjarasamning milli Starfsgreinasambands Íslands og Samtaka atvinnulífsins sem gilti frá 1. maí 2015 til 31. desember 2018.

7

Áfrýjandi staðhæfir að vinna hans fyrir stefnda hafi verið mun meiri en ráðningarsamningur aðila hafi gert ráð fyrir. Hafi vinnudagur áfrýjanda oft farið fram yfir þær 12 klukkustundir sem ráðningarsamningurinn hafi miðað við, auk þess sem vinnudagar hafi stundum verið fleiri en fimm í hverri viku. Vinnudagar áfrýjanda hafi lengst af ýmsum ástæðum, svo sem vegna biðar vegna lestunar og losunar vörubifreiða, vegna tafa af völdum ófærðar, auk þess sem akstur á keðjum hafi leitt til þess að aksturstími hafi lengst til muna í ófærð.

8

Í málinu krefur áfrýjandi stefnda um yfirvinnugreiðslur sem hann staðhæfir að nemi fjölda þeirra vinnustunda sem hann vann umfram hinar umsömdu vinnustundir samkvæmt ráðningarsamningi.

Niðurstaða

9

Ágreiningur aðila lýtur einkum að því hvernig líta beri á vinnuframlag áfrýjanda fyrir stefnda, ef í ljós væri leitt, væri umfram þær 12 daglegu vinnustundir sem ráðningarsamningurinn gerði ráð fyrir. Miðar stefndi við að um fastlaunasamning hafi verið að ræða, auk þess sem áfrýjandi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi unnið þær yfirvinnustundir sem hann gerir kröfu um laun fyrir.

10

Samkvæmt ákvæði 1.14 í kjarasamningi milli Starfsgreinasambands Íslands og Samtaka atvinnulífsins sem gilti frá 1. maí 2015 til 31. desember 2018 og átti við um ráðningarsamband áfrýjanda og stefnda bar stefnda eigi síðar en tveimur mánuðum eftir að starf hæfist að gera skriflegan ráðningarsamning við áfrýjanda eða staðfesta ráðningu skriflega væri áfrýjandi ráðinn til lengri tíma en eins mánaðar og að meðaltali lengur en átta klukkustundir á viku. Stefndi gerði ekki skriflegan ráðningarsamning við áfrýjanda svo sem honum bar skylda til. Í dómaframkvæmd hefur verið við það miðað að óljós og umdeild atriði í ráðningarsamningi skuli skýrð starfsmanni í hag sé ekki við skriflegan ráðningarsamning að styðjast.

11

Um sönnun fyrir unnum yfirvinnustundum hefur í dómaframkvæmd meðal annars verið stuðst við handrituð yfirlit starfsmanna. Má um slík fordæmi meðal annars vísa til dóma Hæstaréttar frá 17. maí 2018 í málum nr. 600/2017 og 601/2017 og frá 23. janúar 2003 í máli nr. 335/2002. Íþessum dómum var vísað til þess að ekki væri við annað en handskrifuð yfirlit launþega að styðjast og hefði atvinnurekandi ekki lagt fram neina aðra tímaskráningu þrátt fyrir að hafahaft öll færi á að skrá vinnu launþega síns.

12

Áfrýjandi hélt ekki sérstaka dagbók þar sem hann skráði hjá sér vikulegar vinnustundir fyrir stefnda. Reisir hann kröfur sínar á tímaskýrslu samstarfsmanns síns, H-kk-ef Ó-kk-ef I-kk-ef, sem höfðað hefur samkynja mál á hendur stefnda og er rekið hér fyrir dómi sem mál nr. 729/2020. Áfrýjandi kveðst líta svo á að krafa hans sé hófleg þar sem tekið sé mið af þeim mánuði samstarfsmanns hans sem hafi innihaldið fæstar vinnustundir. Sá mánuður hafi verið lagður til grundvallar fyrir tímabilið frá júlí til október 2017 að frádregnum 24,67 vinnustundum á mánuði þar sem vinnuálag á áfrýjanda hafi verið aðeins minna á þessu tímabili. Krafa áfrýjanda fyrir tímabilið frá nóvember 2017 til apríl 2018 byggi á tímaskýrslum samstarfsmannsins sem hafi innihaldið fæstar vinnustundir án frádráttar þar sem vinnuframlag áfrýjanda hafi verið mikið á þeim tíma.

13

Á sama tíma og mál þetta er dæmt í Landsrétti er þar einnig dæmt áðurnefnt mál nr. 729/2020. Svo sem að framan greinir byggir áfrýjandi dómkröfur sínar í þessu máli á skráningu H-kk-ef Ó-kk-ef á vinnustundum í handritaða dagbók. Í máli nr. 729/2020 er niðurstaða Landsréttar sú að ekki sé unnt að byggja útreikning vinnustunda H-kk-ef Ó-kk-ef á umræddum dagbókum sökum ónákvæmni í skráningu. Þegar af þeirri ástæðu verður umrædd dagbók ekki heldur lögð til grundvallar niðurstöðu í þessu máli. Gegn mótmælum stefnda hefur áfrýjanda því ekki tekist sönnun þess að hann hafi unnið fleiri vinnustundir fyrir stefnda en hann hefur þegar fengið greitt fyrir. Á þeim grundvelli verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest um sýknu stefnda af kröfum áfrýjanda.

14

Rétt þykir að málskostnaður fyrir héraðsdómi og Landsrétti falli niður.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en málskostnað.

Málskostnaður fyrir héraðsdómi og Landsrétti fellur niður.