643/2023

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kvk-nf R-kvk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 8. september 2023, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 11. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 8. september 2023 í málinu nr. R- [...]/2023 þar sem varnaraðila var gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi, þó ekki lengur en til fimmtudagsins 5. október 2023 klukkan 16. Kæruheimild er í l-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.

Niðurstaða

4

Samkvæmt 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, sem krafa sóknaraðila er reist á, má úrskurða sakborning í gæsluvarðhald þótt skilyrði a- d liðar 1. mgr. greinarinnar séu ekki fyrir hendi ef sterkur grunur leikur á að hann hafi framið afbrot sem að lögum getur varðað 10 ára fangelsi, enda sé brotið þess eðlis að ætla megi varðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna.

5

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er fallist á að sterkur grunur leiki á að varnaraðili hafi framið afbrot sem að lögum getur varðað 10 ára fangelsi. Á hinn bóginn er það ekki nægjanlegt til að fallist verði á kröfu sóknaraðila heldur verður það skilyrði jafnframt að vera uppfyllt að ætla megi varðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna.

6

Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að þegar lögregla kom á vettvang við [...]við [...]24. ágúst 2023 hafi brotaþoli verið útötuð í blóði og blóð lekið úr höfði hennar. Hún hafi einnig verið rennblaut, ísköld og skolfið. Bar hún að varnaraðili, sem er fyrrverandi kærasti hennar, hefði ráðist á hana og meðal annars lamið og sparkað í höfuð hennar, reynt að kyrkja hana og hent henni í læk sem þarna renni hjá. Í skýrslu brotaþola hjá lögreglu daginn eftir kom meðal annars fram að varnaraðili hefði sparkað að minnsta kosti þrisvar í höfuð hennar og haldið henni kyrkingartaki undir vatni. Í skýrslu hennar 6. september 2023 kom meðal annars fram að hún teldi meðvitund sína hafa dottið inn og út, hún hafi óttast um líf sitt og talið að þetta yrði hennar síðasta.

7

Fyrir liggur framburður vitnis sem átti leið hjá eftir stíg í skóglendinu við [...] er það varð vart við átök. Í frumskýrslu lögreglu er haft eftir vitninu að það hafi séð mann lemja konu og stappa ofan á höfði hennar. Maðurinn hefði síðan beygt sig niður að konunni, „byrjað að kyrkja hana“ og sagt „á ég ekki bara að svæfa þig, klára þetta núna“. Vitnið hafi þá kallað til þeirra og maðurinn litið á vitnið, staðið upp og hlaupið af vettvangi. Í skýrslu hjá lögreglu 26. ágúst 2023 lýsti vitnið því að það hefði heyrt öskur og séð konu liggjandi í grasinu og karlmann að yfirbuga hana. Maðurinn hefði sparkað og kýlt í konuna, mestmegnis í andlit hennar. Hann hefði verið að „að reyna að kála henni í andlitið“. Hann hefði síðan farið „að kyrkja [...] hana“ og vitnið þá öskrað. Lýsti vitnið því nánar að maðurinn hefði farið aftan að konunni og ofan á hana þar sem hún hefði legið alveg varnarlaus og sagt „ég skal bara klára þetta núna, þetta verður bara búið“. Hann hefði „basically hótað [...] henni lífláti“, verið mjög reiður, ógnandi og árásargjarn. Hún hefði verið að reyna að losna og öskrað á hjálp.

8

Í læknisvottorði sérfræðilæknis á slysa- og bráðadeild vegna komu brotaþola þangað 24. ágúst 2023 er lýst útbreiddum áverkum. Nánar tiltekið er þar lýst greiningu á nefbeins broti, andlitsbeins broti, opnum sárum á höfði, mörgum mar- og yfirborðsáverkum á höfði og mar- og yfirborðsáverkum á hálsi, framhandlegg, upphandlegg, fótleggjum og mjöðm. Í niðurlagi segir meðal annars: „Undirrituð telur að áverkar [brotaþola] séu í samræmi við áverkasögu hennar um kyrkingu og mörg högg á höfuð. Alvarleg árás og áverkalýsing sem getur verið lífshættuleg.“ 9

Þá liggur fyrir skýrsla réttarlæknis um skoðun á brotaþola, ásamt myndaskýrslu. Í skýrslunni, sem lýsir útbreiddum áverkum, kemur meðal annars fram að punktblæðingar hafi verið í slímhúð hægra auga og aftan við hægra eyra, auk þess sem sýnilegum áverkum á hálsi er lýst. Um tilurð áverkanna segir meðal annars að „[s]amantekin áverkamynd bendi [...] sterklega til þess að [brotaþoli] hafi hlotið meginþorra áverkanna í árás annars manns; meðal annars móttekið högg og/eða spörk í höfuð og andlit og þolað tök um hálsinn“. Um alvarleika áverkanna segir í niðurlagi: „Ef taki hefur verið haldið um hálsinn nægilega lengi til að valda [brotaþola] meðvitundarskerðingu, má segja að hún hafi verið sett í lífshættulegt ástand.“ 10

Af framansögðu er ljóst að varnaraðili er undir sterkum grun um ofsafengna atlögu að fyrrverandi kærustu sinni, þar sem ítrekað var slegið og sparkað í hana, einkum í höfuð, auk þess sem hún var tekin kyrkingartaki. Hlaut hún útbreidda áverka og fyrirliggjandi gögn bera með sér að hún kunni að hafa verið í lífshættu meðan á atlögunni stóð, en sjálf hefur hún lýst því að hún hafi talið þetta verða hennar síðasta.

Þá ber vitni á þann veg að varnaraðili hafi hótað brotaþola lífláti, meðan hann hélt henni kyrkingartaki, og að ástæða þess að atlögunni hafi lokið séu afskipti vitnisins að atburðarásinni.

11

Í dómaframkvæmd hefur verið lagt til grundvallar að ríkir almannahagsmunir standi til þess að menn sem sterklega eru grunaðir um svo alvarleg ofbeldisbrot gangi ekki lausir, sbr. meðal annars til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 12. desember 2017 í máli nr. 774/2017 og úrskurð Landsréttar 30. október 2019 í máli nr. 716/2019. Með vísan tilþess sem að framan er rakið um alvarleika þess afbrots sem varnaraðili er sterklega grunaður um að hafa framið er fallist á að gæsluvarðhald sé nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna.

12

Þá eru ekki efni til að marka gæsluvarðhaldinu skemmri tíma en krafist er. Samkvæmt því verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.