590/2018

Útdráttur

G krafði L hf. um endurgreiðslu á vöxtum sem hún taldi sig hafa ofgreitt í tengslum við uppgjör tveggja veðskuldabréfa. Höfðu lánin, sem tryggð voru með veði í fasteign í eigu G, upphaflega verið í íslenskum krónum en á árunum 2004 til 2005 verið breytt þannig að eftirstöðvarnar skyldu miðaðar við gengi erlends gjaldmiðils. Í kjölfar dóma Hæstaréttar á árunum 2011 til 2013, annars vegar um ólögmæti gengistryggingar og hins vegar um áhrif fullnaðarkvittana, voru lánin endurútreiknuð og var sú leið sem hagstæðust var fyrir G látin standa. Árið 2016 náðu G og L hf. samkomulagi um uppgjör á framangreindum lánum með framsali á greiðslum vegna sölu á fyrrnefndri fasteign. Taldi dómurinn að með því hefði komist á bindandi samkomulag um lokauppgjör þeirra krafna á hendur lántaka sem að baki því bjuggu. Var L hf. því sýknaður af kröfum G.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 16. júlí 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 21. júní 2018 í málinu nr. E[…]/2017.

2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og breytt á þann veg að fallist verði á dómkröfur áfrýjanda í héraði, með þeim hætti að stefnda verði gert að greiða áfrýjanda 41.696.543 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 29. júní 2017 til greiðsludags. Til vara krefst áfrýjandi þess að stefnda verði gert að greiða áfrýjanda 30.577.072 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt sömu lögum og frá sama degi til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi þess að stefnda verði gert að greiða málskostnað vegna reksturs málsins í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur. Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi áfrýjanda fyrir Landsrétti, að skaðlausu samkvæmt mati réttarins, auk virðisaukaskatts.

Niðurstaða

4 Ágreiningur í málinu varðar uppgjör tveggja skuldabréfalána sem maki áfrýjanda, A, tók hjá forverum stefnda. Annars vegar er um að ræða veðskuldabréf nr. 0106363344 að fjárhæð 20.000.000 króna sem gefið var út 10. mars 2001 til Búnaðarbanka Íslands hf. og hins vegar veðskuldabréf nr. 0106361878 að fjárhæð 40.000.000 króna sem gefið var út 23. nóvember 2003 til Landsbanka Íslands hf. Fyrrgreint veðskuldabréf var framselt til LBI ehf. 2005 og voru bæði skuldabréfin flutt frá LBI ehf. til stefnda með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 9. október 2008. Upphaflega voru skuldabréfin í íslenskum krónum en með tveimur viðaukum 2004 og 2005 var lánunum breytt þannig að eftirstöðvarnar skyldu miðaðar við gengi japanskra jena. Voru veðskuldabréfin tryggð með veði í fasteign í eigu áfrýjanda að [...] í Reykjavík.

5 Á árinu 2011 voru umrædd veðskuldabréf endurreiknuð vegna ólögmætrar gengistryggingar. Með ákvörðun stefnda 29. febrúar 2012 var samþykkt að lækka skuldir lántaka hjá bankanum og miða við svonefnda 110% leið. Ætla verður af þeim upplýsingum sem liggja fyrir í málinu að sá endurútreikningur hafi verið gerður að ósk lántaka. Á árinu 2013 gerði stefndi annan endurútreikning á skuldum lántaka á grundvelli nýrra dóma Hæstaréttar um áhrif fullnaðarkvittana. Niðurstaða seinni endurútreikningsins var sú að fjögur lán lántaka hefðu lækkað úr samtals 134.378.510 krónum í 105.350.075 krónur miðað við 20. september 2011. Í kjölfarið sendi stefndi lántaka bréf 27. ágúst 2013 þar sem fram kom að áðurnefnd lækkun skulda samkvæmt 110% leiðinni gæfi þá niðurstöðu sem hagstæðust væri fyrir lántaka og stæði skuldin þá í 104.378.510 krónum miðað við 20. september 2011. Upplýsti stefndi í bréfinu að endurútreikningur samkvæmt 110% leiðinni myndi standa. Verður samkvæmt þessu að miða við að samkomulag hafi orðið um að lántaki myndi njóta lægri fjárhæðarinnar við uppgjör lánanna og hafi þá myndast nýr höfðustóll skuldar lántaka.

6 Í uppgjörssamkomulagi áfrýjanda og eiginmanns hennar, A, 6. september 2016 eru taldar upp skuldir lántaka sem falla undir samkomulagið. Þar er tilgreint í 1. gr. að 18. ágúst 2016 hafi þær numið alls 150.775.018 krónum. Fram kemur einnig að fjárhæðin skiptist þannig að 38.641.780 krónur hafi verið vegna láns nr. 0106363344 og 112.133.238 krónur vegna láns nr. 0106361878. Við þessa útreikninga voru lagðir til grundvallar fyrrnefndir endurútreikningar frá 2011 samkvæmt 110% leiðinni, að viðbættum vöxtum sem á lánin höfðu fallið frá endurútreikningi þeirra. Í 2. gr. uppgjörssamkomulagsins kemur fram að lántaki skuldbindi sig til að greiða stefnda 100.000.000 króna auk vaxta sem þar eru nánar greindir. Lækkaði stefndi þannig kröfu sína um ríflega 50.000.000 króna. Jafnframt var samið um að greiðslur yrðu inntar af hendi eftir því sem greiðslur bærust vegna sölu á hinni veðsettu eign áfrýjanda að [...] í Reykjavík. Segir jafnframt að þegar búið væri að ráðstafa greiðslunum með þessum hætti myndi stefndi fella niður eftirstöðvar skulda lántaka og aflétta öllum áhvílandi veðlánum.

7 Samhliða undirritun fyrrnefnds uppgjörssamkomulags undirritaði áfrýjandi yfirlýsingu þar sem hún samþykkti að framselja stefnda greiðslur samkvæmt kaupsamningi vegna fasteignarinnar að [...] að fjárhæð 100.000.000 króna, auk nánar tilgreindra vaxta frá 1. apríl 2016 til greiðsludags.

8 Uppgjörssamkomulag stefnda og lántaka fól í sér bindandi samkomulag um lokauppgjör þeirra krafna á hendur lántaka sem að baki því bjuggu. Með því var bundinn endi á samningaviðræður þar um sem staðið höfðu yfir í langan tíma. Áfrýjandi hefur ekki sýnt fram á að sú fjárhæð sem samið var um í uppgjörinu hafi falið í sér ofgreiðslu á fyrndum vöxtum, uppgjörið hafi á einhvern hátt verið ósanngjarnt eða falið í sér afarkosti. Undirritun áfrýjanda á yfirlýsingu um ráðstöfun greiðslna samkvæmt kaupsamningi um [...] í Reykjavík að fjárhæð 100.000.000 króna til greiðslu skulda lántaka við stefnda verður að líta á sem hluta af uppgjörssamkomulaginu. Að þessu gættu, og með vísan til forsendna hin áfrýjaða dóms að öðru leyti, verður hann staðfestur.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, G-kvk-nf B-kvk-nf, greiði stefnda, Landsbankanum hf., 800.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.