856/2018

Útdráttur

J var einn 33 umsækjenda um embætti dómara við Landsrétt sem auglýst voru laus til umsóknar 10. febrúar 2017 og meðal þeirra 15 sem dómnefnd samkvæmt lögum um dómstóla mat hæfasta til að gegna slíku embætti. Þegar dómsmálaráðherra gerði tillögu til Alþingis um þá 15 umsækjendur sem skipa skyldi dómara vék ráðherra frá niðurstöðum nefndarinnar varðandi fjóra umsækjendur og var J einn þeirra sem ekki var lagt til að yrðu skipaðir. Alþingi samþykkti tillögur ráðherra og höfðaði J í kjölfarið mál þetta á hendur Í og krafðist skaðabóta fyrir fjártjón og miska. Í dómi Landsréttar var rakið að samkvæmt 2. mgr. ákvæðis IV til bráðabirgða í lögum nr. 50/2016 um dómstóla hefði dómsmálaráðherra við skipun dómara í Landsrétt í fyrsta sinn þurft samþykki Alþingis fyrir tillögu sinni. Í 3. málslið 1. mgr. þess ákvæðis kæmi fram að óheimilt væri að skipa í dómaraembætti mann sem dómnefnd hefði ekki talið hæfastan meðal umsækjenda, hvort heldur einn eða samhliða öðrum. Samkvæmt 4. málslið sömu málsgreinar mætti þó víkja frá þessu ef Alþingi samþykkti tillögu ráðherra um heimild til að skipa í embættið annan nafngreindan umsækjanda sem fullnægði að mati dómnefndar öllum skilyrðum 2. og 3. mgr. 21. gr. sömu laga. Landsréttur vísaði til þess að sönnunarbyrði um hvort skilyrðum almennu skaðabótareglunnar um orsakasamband og sennilega afleiðingu væri fullnægt hvíldi á J. Hann þyrfti því að sýna fram á að honum hafi borið skipun í embætti umfram aðra umsækjendur sem uppfylltu almenn hæfisskilyrði laganna. J hefði ekki getað gengið að því sem vísu að hann yrði skipaður landsréttardómari, þegar af þeirri ástæðu að ráðherra hefði samkvæmt bráðabirgðaákvæðinu verið heimilt að fengnu samþykki Alþingis að skipa annan eða aðra umsækjendur dómara við Landsrétt en þá sem dómnefnd hafði metið hæfasta, að því tilskildu að þeir uppfylltu almenn hæfisskilyrði laganna. Því yrði ekki fallist á að J hefði þrátt fyrir niðurstöðu dómnefndarinnar átt lögvarinn rétt til að vera skipaður dómari við Landsrétt. Var Í því sýknað af kröfu hans um bætur fyrir fjártjón. Á hinn bóginn var á það fallist með J að ákvörðun dómsmálaráðherra hefði falið í sér verulega meingerð gegn æru hans og persónu eins og hún hefði verið rökstudd af hálfu ráðherrans. Þannig var fallist á niðurstöðu héraðsdóms um fjárhæð miskabóta, auk dráttarvaxta á þær bætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma Á-kk-nf V-kk-nf lögmaður, R-kvk-nf T-kvk-nf héraðsdómari og Þ-kk-nf S. G-kk-nf, fyrrverandi héraðsdómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Aðaláfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 20. nóvember 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 25. október 2018, í málinu nr. E723/2018.

2 Aðaláfrýjandi krefst aðallega sýknu af kröfu gagnáfrýjanda um skaðabætur vegna fjártjóns og að miskabætur til handa gagnáfrýjanda verði lækkaðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti. Til vara krefst hann lækkunar á öllum kröfum gagnáfrýjanda og að málskostnaður verði felldur niður.

3 Gagnáfrýjandi áfrýjaði málinu fyrir sitt leyti 13. febrúar 2019. Hann krefst þess að aðaláfrýjanda verði gert að greiða sér skaðabætur að fjárhæð 22.947.422 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði og miskabætur að fjárhæð 2.500.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 6. mars 2018 til greiðsludags. Þá krefst hann hærri málskostnaðar í héraði og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Málsatvik

4 Málsatvikum eru gerð ítarleg skil í hinum áfrýjaða dómi. Þar er meðal annars rakið að embætti 15 dómara við Landsrétt hafi verið auglýst laus til umsóknar 10. febrúar 2017. Umsóknarfrestur hafi verið til 28. sama mánaðar og að gagnáfrýjandi hafi verið meðal umsækjenda. Endanlegur fjöldi umsækjenda, sem uppfyllt hafi skilyrði 2. og 3. mgr. 21. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla, sbr. ákvæði IV til bráðabirgða í lögum nr. 50/2016, sbr. lög nr. 10/2017 um breytingu á þeim lögum, það er almenn hæfisskilyrði, hafi verið 33. Dómnefnd samkvæmt 4. gr. a laga nr. 15/1998 um dómstóla hafi metið gagnáfrýjanda meðal 15 hæfustu umsækjenda. Að fengnu áliti dómnefndar hafi dómsmálaráðherra ákveðið að gera ekki tillögu til Alþingis um skipun fjögurra umsækjenda, sem dómnefnd hafði metið hæfasta, og hafi gagnáfrýjandi verið einn þeirra. Þess í stað hafi ráðherra lagt til við Alþingi að skipaðir yrðu fjórir umsækjendur, sem dómnefnd hafði ekki metið í hópi þeirra hæfustu.

5 Eftir að framangreindum dómi héraðsdóms var áfrýjað til Landsréttar var gagnáfrýjandi kosinn dómstjóri við Héraðsdóm Reykjaness og hefur hann gegnt því embætti frá 1. desember 2019. Með bréfi 13. þess mánaðar til Landsréttar lækkaði gagnáfrýjandi höfuðstól upphaflegrar kröfu sinnar vegna ætlaðs fjártjóns þar sem laun hans hefðu hækkað við að taka við fyrrgreindu embætti dómstjóra.

Niðurstaða

6 Í dómum Hæstaréttar, 31. júlí 2017, í málunum nr. 451/2017 og 452/2017, þar sem fjallað var um skipun dómara í Landsrétt, staðfesti Hæstiréttur þá fastmótuðu stjórnskipunarvenju að dómsmálaráðherra færi með skipunarvaldið við skipun dómara í réttinn. Í dómunum kom fram að á sama hátt og tillaga dómsmálaráðherra til forseta Íslands um skipun tiltekins manns í embætti dómara væri liður í þeirri stjórnvaldsákvörðun sem í skipuninni fælist, væri tillaga ráðherra til Alþingis um að annar maður yrði skipaður dómari en sá sem dómnefnd hefði metið hæfastan, einnig lögbundinn þáttur í undirbúningi þeirrar ákvörðunar að skipa mann í dómaraembætti.

7 Um skipun dómara við Landsrétt vorið 2017 fór samkvæmt ákvæði IV til bráðabirgða í lögum um dómstóla nr. 50/2016. Samkvæmt 2. mgr. ákvæðisins skal ráðherra, þegar hann gerir tillögu um skipun í embætti dómara við Landsrétt í fyrsta sinn, leggja tillögu sína um hverja skipun fyrir Alþingi til samþykktar. Samþykki Alþingi tillögur ráðherra skal hann senda þær forseta Íslands, sem skipar í embættin, sbr. 21. gr. laga nr. 50/2016. Samþykki Alþingi ekki tillögu ráðherra um tiltekna skipun skal ráðherra leggja nýja tillögu fyrir Alþingi til samþykktar. Í 3. málslið 1. mgr. ákvæðis IV til bráðabirgða í lögum nr. 50/2016, kemur fram að óheimilt sé að skipa í dómaraembætti mann sem dómnefnd hefur ekki talið hæfastan meðal umsækjenda, hvort heldur einn eða samhliða öðrum. Samkvæmt 4. málslið sömu málsgreinar má þó víkja frá þessu, ef Alþingi samþykkir tillögu ráðherra um heimild til að skipa í embættið annan nafngreindan umsækjanda sem fullnægir að mati dómnefndar öllum skilyrðum 2. og 3. mgr. 21. gr. sömu laga.

8 Með lögum nr. 45/2010 kom inn nýtt ákvæði, 4. gr. a, í þágildandi lög nr. 15/1998 um dómstóla. Um skýringu framangreinds ákvæðis IV til bráðabirgða vísast til athugasemda við 2. gr. í greinargerð við frumvarp það sem varð að framangreindum lögum nr. 45/2010. Í almennum athugasemdum sem fylgdu því frumvarpi kemur fram að það sé samið á vegum réttarfarsnefndar á grundvelli tillagna nefndar, sem falið hafi verið að gera tillögur um breytingar á reglum um skipun dómara. Fram kemur að við setningu reglna um skipun dómara þurfi að taka tillit til fjölda atriða. Mikilvægt sé að styrkja stöðu og sjálfstæði dómstólanna og tryggja sem best að þeir verði óháðir hinum tveimur þáttum ríkisvaldsins, sem þeir hafa eftirlit með. Þá er vísað til þeirrar grundvallarreglu stjórnsýsluréttar að stjórnvaldi beri við skipun í embætti að velja hæfasta umsækjandann og lagt til það nýmæli að dómsmálaráðherra verði bundinn af áliti dómnefndar, þótt hann hafi enn hið formlega skipunarvald. Frá þessu megi þó víkja ef Alþingi samþykkir tillögu ráðherra um heimild til að skipa í embættið annan nafngreindan umsækjanda sem fullnægi að mati dómnefndar öllum skilyrðum 2. og 3. mgr. 21. gr. laga nr. 50/2016, það er hinum almennu hæfisskilyrðum.

9 Nefnd dómsmálaráðherra, sem falið var að móta tillögur um nýjar reglur um skipun hæstaréttar og héraðsdómara, og vikið var að hér að framan, taldi rétt að samþykki aukins meirihluta alþingismanna þyrfti til að koma, ella yrði ráðherra bundinn af áliti dómnefndar. Vísaði nefndin til þess að hér væri um nokkurs konar neyðarhemil að ræða. Líkur væru á því að það fældi ráðherra frá því að skipa ómálefnalega í embætti ef atbeina Alþingis þyrfti til. Taldi nefndin máli skipta hvernig staðið væri að málsmeðferð þingsins, þannig að flokkspólitík kæmi sem minnst við sögu. Löggjafinn hafnaði þeirri tillögu og segir í athugasemd við 3. gr. frumvarpsins að slík skipun gæti leitt til þess að dómnefndin færi með veitingarvaldið en ekki ráðherra. Áskilnaður um aukinn meirihluta, eins og nefndin lagði til, gæti leitt til þess að regla um þetta yrði í reynd óvirk og hefði í för með sér að dómnefndin færi með veitingarvaldið en ekki ráðherra. Þá segir að ætla verði að reglur í þeim búningi sem hér séu lagðar til þjóni nægilega þeim tilgangi sem að sé stefnt án þess að lengra verði gengið. Í nefndaráliti meirihluta allsherjarnefndar um frumvarpið kemur fram að mjög fátítt sé að krafist sé aukins meirihluta Alþingis og að skapast hafi ákveðnar venjur og hefðir um að einfaldur meirihluti sé nægilegur nema skýrt sé kveðið á um annað, til dæmis í stjórnarskrá og lögum um þingsköp Alþingis. Kemur fram það mat meirihlutans að það verði nægilega viðurhlutamikið fyrir ráðherra, vilji hann fara gegn ráðleggingum dómnefndar, að hann þurfi að leggja tillögu sína fyrir Alþingi og fá samþykki einfalds meirihluta fyrir henni.

10 Gagnáfrýjandi krefst skaðabóta vegna fjártjóns sem hann hafi orðið fyrir þar sem hann hafi ekki verið skipaður í embætti dómara við Landsrétt, þótt hann hafi verið í hópi þeirra 15 umsækjenda sem dómnefnd hafði metið hæfasta til að gegna embætti landsréttardómara. Um fjárhæð kröfunnar vísar gagnáfrýjandi til mismunakenningarinnar, það er fjárkrafan nemi mismun á launum og lífeyrisréttindum hans í núverandi starfi og launum og lífeyrisréttindum landsréttardómara til 70 ára aldurs gagnáfrýjanda.

11 Þegar embætti 15 dómara við Landsrétt voru auglýst laus til umsóknar 10. febrúar 2017 lá fyrir að tillaga ráðherra um skipun dómara í Landsrétt í fyrsta sinn þyrfti samþykki Alþingis, sbr. lög nr. 50/2016 um dómstóla, 1. málslið 2. mgr. ákvæðis IV til bráðabirgða. Einnig lá fyrir að ráðherra væri heimilt, þrátt fyrir meginregluna um að skipa skyldi þann hæfasta, hvort heldur einn eða samhliða öðrum, að víkja frá meginreglunni með þeim hætti sem áður greinir, sbr. 4. málslið 1. mgr. bráðabirgðaákvæðisins. Samkvæmt þessu gerði löggjafinn ráð fyrir að svo kynni að fara að ráðherra vildi skipa aðra umsækjendur en dómnefnd hefði metið hæfasta eins og fjallað hefur verið um hér að framan.

12 Með dómum Hæstaréttar, frá 19. desember 2017, í málunum nr. 591/2017 og 592/2017, þar sem fjallað var um upphaflega skipun dómara í Landsrétt, var því slegið föstu að ráðherra hefði ekki hagað málsmeðferð sinni með lögmætum hætti þegar hún lagði fram tillögu til Alþingis um að vikið yrði frá áliti dómnefndar við skipunina. Hæstiréttur taldi að hygðist ráðherra víkja frá áliti dómnefndar við veitingu dómaraembætta væri óhjákvæmilegt að slík ákvörðun væri reist á frekari rannsókn, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, auk þess sem tryggja þyrfti að við hæfnismatið væri fyrir hendi sérþekking sambærileg þeirri sem dómnefnd byggi yfir að teknu tilliti til fyrirmæla í reglum nr. 620/2010. Til þessa væri enn brýnni ástæða en ella þegar álit dómnefndar væri bindandi fyrir ráðherra og óheimilt að skipa í embætti umsækjanda, sem dómnefnd hefði ekki metið hæfastan, nema að fengnu samþykki Alþingis. Þá taldi Hæstiréttur að í rökstuðningi ráðherra til Alþingis hefði ekkert nýtt komið fram umfram það sem fram hefði komið í áliti dómnefndar. Þá hafnaði Hæstiréttur því að sjónarmið á grundvelli laga nr. 10/2018 um jafna stöðu kvenna og karla gætu komið til álita við veitingu dómaraembætta nema tveir eða fleiri umsækjendur hefðu áður verið metnir jafn hæfir til að gegna þeim. Var það niðurstaða Hæstaréttar að málsmeðferð dómsmálaráðherra hefði verið andstæð 10. gr. stjórnsýslulaga og þar sem ekki hefði verið bætt úr ágöllum á málsmeðferð ráðherra, þegar komið hefði til atkvæðagreiðslu á Alþingi, hafi einnig verið annmarki á meðferð Alþingis á tillögu dómsmálaráðherra.

13 Gagnáfrýjandi í máli þessu vísar til þess að ef ráðherra hefði farið að lögum við tillögugerð til Alþingis hefði hann, þar sem hann hafi verið í hópi þeirra 15 umsækjenda sem dómnefnd samkvæmt 4. gr. a laga nr. 15/1998 um dómstóla hafði metið hæfasta til að gegna embætti landsréttardómara, hlotið embætti dómara við Landsrétt.

14 Sönnunarbyrði hvílir á gagnáfrýjanda um það hvort skilyrðum almennu skaðabótareglunnar um orsakasamband og sennilega afleiðingu sé fullnægt. Þarf gagnáfrýjandi því að sýna fram á að honum hafi borið skipun í embætti dómara við Landsrétt umfram aðra umsækjendur sem uppfylltu almenn hæfisskilyrði laga.

15 Með vísan til alls sem að framan greinir og þess hvernig löggjafinn ákvað að haga málum við skipun í embætti dómara við Landsrétt í fyrsta sinn, gat gagnáfrýjandi ekki gengið að því sem vísu að hann yrði skipaður landsréttardómari, þegar af þeirri ástæðu að ráðherra var, eins og rakið hefur verið, samkvæmt bráðabirgðaákvæði IV í lögum nr. 50/2016, heimilt að fengnu samþykki Alþingis að skipa annan eða aðra umsækjendur dómara við Landsrétt en þá sem dómnefnd hafði metið hæfasta að því tilskildu að þeir uppfylltu almenn hæfisskilyrði laganna. Verður því ekki fallist á með gagnáfrýjanda að hann hafi þrátt fyrir niðurstöðu dómnefndarinnar, 19. maí 2017, átt lögvarinn rétt til að vera skipaður dómari við Landsrétt. Er aðaláfrýjandi því sýkn af kröfu gagnáfrýjanda um bætur fyrir fjártjón í máli þessu.

16 Eins og áður greinir hefur Hæstiréttur í fyrrgreindum dómum frá 19. desember 2017 slegið því föstu að slíkir annmarkar hafi verið á málsmeðferð dómsmálaráðherra í aðdraganda skipunar 15 landsréttardóma, 8. júní 2017, að skaðabótaskyldu varðaði úr hendi íslenska ríkisins gagnvart tveimur umsækjenda um embættin, sem báðir höfðu verið metnir í hópi 15 hæfustu umsækjendanna en dómsmálaráðherra gekk fram hjá við skipun dómara við réttinn. Var íslenska ríkinu gert að greiða hvorum um sig miskabætur að fjárhæð 700.000 krónur. Aðaláfrýjandi hefur, með vísan til framangreindra dóma Hæstaréttar, viðurkennt rétt gagnáfrýjanda til miskabóta samkvæmt blið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Hins vegar greinir aðila á um fjárhæð bótanna. Af hálfu aðaláfrýjanda er á því byggt að hæfilegar bætur, með vísan til framangreindra dóma Hæstaréttar, séu 700.000 krónur en af hálfu gagnáfrýjanda er gerð krafa um bætur að fjárhæð 2.500.000 krónur.

17 Til stuðnings þeirri ákvörðun ráðherra að víkja að hluta frá áliti dómefndar um hæfni umsækjenda til að gegna stöðu landsréttardómara, sem meðal annars fól í sér að gagnáfrýjandi var felldur af lista yfir 15 hæfustu umsækjendurna, tefldi ráðherra fram þeim rökum að nauðsynlegt væri að auka vægi dómarareynslu miðað við vægi hennar í áliti dómnefndarinnar. Fallist er á þá niðurstöðu héraðsdóms að rök séu til þess að ákveða gagnáfrýjanda hærri miskabætur en ákveðnar voru í dómum Hæstaréttar 19. desember 2017 í málunum nr. 591/2017 og nr. 592/2017 þar sem gagnáfrýjandi hafði mun meiri dómarareynslu en þeir umsækjendur um embætti landsréttardómara sem aðild áttu að framangreindum málum. Að auki höfðu fjórir umsækjendur, sem dómnefnd mat meðal 15 hæfustu umsækjenda og ráðherra lagði til í tillögu sinni til Alþingis að yrðu skipaðir landsréttardómarar, minni dómarareynslu en gagnáfrýjandi eða jafnvel enga. Verður fallist á það með gagnáfrýjanda að umrædd ákvörðun ráðherra, eins og hún var rökstudd af hálfu ráðherra, hafi falið í sér verulega meingerð gegn æru hans og persónu. Teljast miskabætur til gagnáfrýjanda hæfilega ákveðnar eins og í héraðsdómi greinir. Þá dæmast vextir eins og krafist er en upphafstíma þeirra hefur ekki verið sérstaklega mótmælt.

18 Eftir framangreindum úrslitum fer um málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Aðaláfrýjandi, íslenska ríkið, greiði gagnáfrýjanda, J-kk-þgf H-kk-þgf, 1.100.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. mars 2018 til greiðsludags.

Aðaláfrýjandi greiði gagnáfrýjanda samtals 2.000.000 króna í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

Sératkvæði

Á-kk-ef V-kk-ef

1 Ég er sammála meirihluta dómenda um að fallast beri á þá niðurstöðu héraðsdóms að gagnáfrýjanda beri hærri miskabætur en ákveðnar voru í dómum Hæstaréttar 19. desember 2017 í málunum nr. 591/2017 og 592/2017. Þá er ég sammála meirihlutanum um að dæma beri gagnáfrýjanda vexti af miskabótum eins og í dómsorði greinir. Ég er á hinn bóginn ósammála niðurstöðu meirihlutans um að sýkna beri aðaláfrýjanda af kröfum gagnáfrýjanda um bætur vegna fjártjóns og tel að staðfesta beri hinn áfrýjaða dóm að því leytinu til.

2 Svo sem rakið er í hinum áfrýjaða dómi byggist málatilbúnaður gagnáfrýjanda á því að hann hefði hlotið embætti dómara við Landsrétt ef ekki hefðu verið annmarkar á málsmeðferð og efnislegu mati ráðherra. Samkvæmt dómum Hæstaréttar frá 19. desember 2017 var annmarki á tillögu dómsmálaráðherra þegar málið kom til afgreiðslu Alþingis. Annmarkinn fólst ekki í tillögu ráðherra um skipun þeirra 11 umsækjenda sem byggðist á niðurstöðu dómnefndar. Ráðherrann gerði tillögu sem vék frá niðurstöðunni að því er varðaði fjóra tiltekna umsækjendur, þar á meðal gagnáfrýjanda, en það var henni fyllilega heimilt að gera. Slíka ákvörðun varð á hinn bóginn óhjákvæmilega að reisa á frekari rannsókn ráðherra í samræmi við 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Í ljósi þessarar lögbundnu rannsóknarskyldu bar ráðherra að lágmarki að gera samanburð á hæfni annars vegar þeirra sem nefndin hafði metið meðal þeirra 15 hæfustu, en ráðherra gerði ekki tillögu um, og hins vegar þeirra fjögurra sem ráðherra gerði tillögu um í stað hinna fyrrnefndu. Aðeins þannig hefði Alþingi á réttum forsendum getað rækt hlutverk sitt í þessu ferli og tekið afstöðu til mats ráðherra andstætt mati dómnefndarinnar. Gögn málsins bera ekki með sér að þessi rannsókn hafi farið fram.

3 Eins og rakið er í tilvitnuðum dómum Hæstaréttar er ótvírætt að dómsmálaráðherra fer með skipunarvald dómara í embætti. Gagnáfrýjandi var, sem fyrr segir, ásamt þremur öðrum umsækjendum sem dómnefndin hafði gert tillögu um að skipaðir yrðu dómarar við Landsrétt, ekki meðal þeirra 15 sem ráðherra gerði tillögu um. Með bréfi dómsmálaráðherra 29. maí 2017 til forseta Alþingis þar sem hún leitaði eftir samþykki þingsins fyrir tillögu sinni fylgdi tveggja blaðsíðna fylgiskjal. Þar var farið yfir þau sjónarmið sem leiddu til þess að ráðherrann ákvað að víkja frá niðurstöðum nefndarinnar. Að mati ráðherrans vó þyngst að í umsögn dómnefndarinnar fengi dómarareynsla ekki það vægi sem tilefni væri til og gert sé ráð fyrir í reglum nr. 620/2010. Með minnisblaði til stjórnskipunar og eftirlitsnefndar Alþingis 30. maí 2017 gerði ráðherra síðan tilraun til þess að rökstyðja ákvörðun sína nánar. Hvergi var gerður samanburður á hæfni þeirra umsækjenda sem dómnefnd hafði metið meðal 15 hæfustu og ráðherra hafði ekki gert tillögu um og þeirra fjögurra sem ráðherra gerði tillögu um að skipaðir yrðu í þeirra stað. Ef auka hefði átt vægi dómarareynslu umfram það sem fram var tekið í auglýsingunni frá 10. febrúar 2017, með því að taka tillit til starfsreynslu dómara umfram reynslu annarra umsækjenda, hlaut gagnáfrýjandi einnig að njóta þess. Ætla má að þetta aukna vægi dómarareynslu hefði styrkt stöðu gagnáfrýjanda að þessu leyti, en hann hafði stjórnað þinghöldum og samið og ritað dóma frá því hann var skipaður héraðsdómari í maí árið 2010. Hann bjó því ótvírætt yfir meiri reynslu af dómstörfum en nokkrir þeirra umsækjenda sem ráðherra lagði til að skipaðir yrðu af lista dómnefndarinnar. Ekki kemur fram í gögnum málsins hvaða matsþættir þurftu að víkja fyrir auknu vægi dómarareynslu. Ljóst er að fullnægjandi rannsókn samkvæmt 10. gr. stjórnsýslulaga fór ekki fram og að ómálaefnalega var staðið að tillögugerðinni til Alþingis.

4 Með vísan til framangreinds og hins áfrýjaða dóms, tel ég að gagnáfrýjandi hafi leitt nægilega sterkar líkur að því að lögmæt meðferð málsins hefði orðið til þess að hann hefði verið skipaður í embætti dómara við Landsrétt og að aðaláfrýjandi beri þar með skaðabótaábyrgð á því fjárhagstjóni sem gögn málsins bera með sér að gagnáfrýjandi hafi orðið fyrir. Að því er varðar fjárhæð bóta vegna fjárhagslegs tjóns gagnáfrýjanda tel ég að of margir óvissuþættir um framtíðartekjur hans leiði til þess að ekki sé tækt að leggja til grundvallar framlagða útreikninga tryggingastærðfræðings. Þess vegna tel ég að skaðabætur gagnáfrýjanda fyrir fjárhagslegt tjón séu að álitum hæfilega ákveðnar í héraðsdómi. Af þeirri fjárhæð skuli greiðast vextir eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi.

5 Í ljósi þessarar niðurstöðu tel ég að aðaláfrýjanda beri að greiða gagnáfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.