637/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli Í ehf. gegn S Ltd. var vísað frá dómi án kröfu á þeim grundvelli að Í ehf. hefði hvorki lagt fram gögn sem sýndu hvaða reglur giltu um stefnubirtingar í Bretlandi, né staðfestingu á því að stefna Í ehf. gegn S Ltd. hefði verið birt með lögmætum hætti þar í landi í samræmi við ákvæði 90. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. einnig 5. og 15. gr. Haagsamningsins um birtingu erlendis á réttarskjölum og utanréttarskjölum frá 15. nóvember 1965. Í úrskurði Landsréttar kom fram að Í ehf. hefði lagt fram með kæru sinni til réttarins ný skjöl samkvæmt heimild í 2. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 og taldi dómurinn nægilega sannað að um væri að ræða gildandi reglur um stefnubirtingar í Bretlandi. Var það niðurstaða Landsréttar að þar sem fyrir lægi samkvæmt gögnum málsins, að Í ehf. hefði sent S Ltd. stefnu með pósti á skráð heimilisfang S Ltd. þar sem stefnan hefði verð móttekin með undirritun, hefði stefna Í ehf. verið birt með lögmætum hætti samkvæmt enskum birtingarreglum og 1. mgr. 90. gr. laga nr. 91/1991. Þar sem Í ehf. hefði við meðferð málsins fyrir Landsrétti bætt úr þeim annmörkum sem leiddu til frávísunar þess frá héraðsdómi var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og K-kk-nf H-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 17. október 2022. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. október 2022 í málinu nr. E- 3870/2022 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar.

3

Varnaraðili lét málið ekki til sín taka fyrir Landsrétti.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði. Varnaraðili sótti ekki þing við þingfestingu málsins 8. september 2022 og var málið þá dómtekið að kröfu sóknaraðila. Svo sem greinir í úrskurðinum vísaði héraðsdómari málinu frá dómi án kröfu þar sem hann taldi sóknaraðila hvorki hafa lagt fram gögn sem sýndu hvaða reglur gilda um stefnubirtingar í Bretlandi, né staðfestingu á því að stefna sóknaraðila gegn varnaraðila hefði verið birt með lögmætum hætti þar í landi í samræmi við ákvæði 90. gr. laga nr. 91/1991, sbr. einnig 5. og 15. gr. Haagsamningsins um birtingu erlendis á réttarskjölum og utanréttarskjölum frá 15. nóvember 1965.

5

Sóknaraðili lagði fram með kæru sinni til Landsréttar ný skjöl. Er þar um að ræða 6. kafla enskrareglnaum meðferð einkamála(e. Civil Procedure Rules) ásamt íslenskri þýðingu á ákvæðum reglna 6.3 og 6.9 er varða sérstaklega birtingaraðferðir, verklagsreglu 6 A með framangreindum reglum (e. Practice Direction 6 A – Service within the United Kingdom) ásamt íslenskri þýðingu á lið 3.1 þarsem kveðið er nánar á um framkvæmd birtinga, svo og yfirlit yfir skráningu varnaraðila í fyrirtækjaskrá í Englandi (e. Companies House).

Niðurstaða

6

Sóknaraðili byggir á því að stefnan hafi verið birt varnaraðila með lögmætum hætti í samræmi við fyrrgreinda reglu 6.3 en í b-lið hennar komi fram að heimilt sé að birta stefnu með pósti. Í skýringum við regluna komi fram að birting hafi meðal annars átt sér stað með þessari aðferð þegar stefna hafi verið lögð í póstkassa. Þá leiði af c-lið reglu 6.3, sbr. reglu 6.9, að heimilt sé að birta stefnu á hendur lögaðila með því að skilja hana eftir á skráðri aðalskrifstofu félagsins. Stefna málsins hafi verið birt af breska ríkispóstfélaginu Royal Mail með ábyrgðarsendingu (e. recorded delivery) sem hafi verið afhent á skráðri aðalskrifstofu varnaraðila 8. júlí 2022 og hafi móttaka stefnunnar verið staðfest með undirritun. Sóknaraðili hafi því gengið mun lengra en nauðsynlegt var til að tryggja birtingu stefnunnar.

7

Í 1. mgr. 90. gr. laga nr. 91/1991 segir að eigi stefndi þekkt heimili eða aðsetur erlendis eða það liggi annars fyrir að hann eigi heimili í tilteknu öðru ríki og birting stefnu geti ekki farið fram hér á landi eftir öðrum ákvæðum XIII. kafla, fari um birtingu eftir lögum þess ríkis og þjóðréttarsamningi, ef slíkur samningur hefur verið gerður við hlutaðeigandi ríki. Í 5. gr. Haagsamningsins um birtingu erlendis á réttarskjölum og utanréttarskjölum frá 15. nóvember 1965, sem Ísland og Bretland eiga aðild að, segir jafnframt að birtingu skuli hagað í samræmi við lög viðkomandi ríkis sem birt er í, auk þess sem fram kemur í 15. gr. sama samnings að útivistardómur skuli ekki kveðinn upp nema stefna hafi verið birt í samræmi við lög þess ríkis þar sem birting fór fram eða stefna hafi í raun verið afhent stefnda eða á heimili hans í samræmi við samninginn. Þá segir í 2. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991 að sá sem ber fyrir sig erlenda réttarreglu skuli leiða tilvist og efni hennar í ljós.

8

Svo sem greinir að framan lagði sóknaraðili fram með kæru sinni til Landsréttar ný skjöl, samkvæmt heimild í 2. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991, sem hann kveður styðja við fullyrðingar hans um að stefna málsins hafi verið birt með fullnægjandi hætti. Skjölin bera það með sér að vera prentuð út af heimasíðu á vegum breskra yfirvalda og þeim fylgir þýðing löggilts skjalaþýðanda og verður því talið nægilega sannað að hér sé um að ræða gildandi reglur á þessu réttarsviði.

9

Í reglu 6.3 í 6. kafla fyrrgreindra reglna um réttarfar segir í b-lið að kröfueyðublað (e. claim form) megi birta með forgangspósti, skjalaskiptum eða annarri þjónustu sem býður upp á afhendingu næsta virka dag, í samræmi við verklagsreglu 6 A. Í verklagsreglunum er vikið nánar að framkvæmd birtingar samkvæmt reglunni en þar segir í lið 3.1 að framkvæma megi birtingu samkvæmt framangreindu með því að (1) setja skjalið í póstkassa; (2) skilja skjalið eftir hjá eða afhenda viðkomandi þjónustuveitanda skjalið; eða (3) láta viðkomandi þjónustuveitanda sækja skjalið. Þá segir í c-lið reglu 6.3 að kröfueyðublað megi birta með því að skilja það eftir á stað sem tilgreindur sé í reglu 6.7, 6.8, 6.9 eða 6.10. Í reglu 6.9 er svo fjallað um birtingu kröfueyðublaðs þegar stefndi hefur ekki gefið upp heimilisfang þar sem birta megi fyrir honum en þar segir meðal annars í lið (2) að birta megi stefnu á aðalskrifstofu hlutafélaga og einkahlutafélaga.

10

Svo sem greinir í hinum kærða úrskurði liggur fyrir í gögnum málsins kvittun frá breska ríkispóstfélaginu Royal Mailum að stefna hafi verið send með pósti á skráð heimilisfang varnaraðila auk staðfestingar á því að stefnan hafi verið móttekin 8. júlí 2022 með undirritun á starfsstöð stefnda. Samkvæmt því og öðru framangreindu var stefna sóknaraðila birt með lögmætum hætti samkvæmt reglu 6.3, sbr. reglu 6.9, í enskum birtingarreglum og 1. mgr. 90. gr. laga nr. 91/1991.

11

Þar sem sóknaraðili hefur við meðferð málsins fyrir Landsrétti bætt úr þeim annmörkum sem leiddu til frávísunar þess frá héraðsdómi verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.