211/2018

Útdráttur

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var felldur úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir J-kk-nf F-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 21. febrúar 2018, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 22. febrúar 2018. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. febrúar 2018, í málinu nr. R[…]/2018, þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til 20. mars 2018 kl. 15.30. Kæruheimild er í llið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.

3 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

4 Sóknaraðili byggir á því að fullnægt sé skilyrðum 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 til að varnaraðila verði gert að sæta gæsluvarðhaldi. Samkvæmt þessu ákvæði er unnt að beita gæsluvarðhaldi ef sterkur grunur leikur á að sakborningur hafi framið afbrot sem að lögum geti varðað 10 ára fangelsi, enda sé brotið þess eðlis að ætla megi varðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna.

5 Landsréttur úrskurðaði þann 25. janúar að skilyrði 2. mgr. 95. gr. væru uppfyllt gagnvart varnaraðila. Síðan hafa verið teknar skýrslur af öðrum grunuðum sem benda til þess að hlutur varnaraðila sé ekki eins veigamikill og áður virtist vera. 6 Þegar krafa er gerð um framlengingu gæsluvarðhalds þarf í hvert sinn að meta með sjálfstæðum hætti hvort skilyrði ákvæðisins séu enn uppfyllt og gæta verður þess að gæsluvarðhaldi á grundvelli almannahagsmuna samkvæmt 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 sé ekki sjálfkrafa beitt til framlengingar gæsluvarðhaldsvistar, sbr. meðal annars dóm Mannréttindadómstóls Evrópu í máli I-x-x gegn Rússlandi frá 22. maí 2012.

7 Málið varðar innflutning á miklu magni fíkniefna og hefur vakið athygli í samfélaginu. Talið var í úrskurði Landsréttar 25. janúar að hlutur varnaraðila hafi verið veigamikill. Eins og greinir í hinum kærða úrskurði er einkum litið til tveggja atriða þegar aðild varnaraðila er skoðuð. Upplýsingar frá hraðflutningaþjónustu um sendinguna fundust í síma varnaraðila. Þá fékk hann annan aðila til að sækja sendinguna þegar henni var skilað á tiltekinn stað í […]. Þessu til viðbótar hefur komið fram að varnaraðili greiddi síðla árs í fyrra rúmlega eina og hálfa milljón króna til aðila sem virðist vera aðalmaður í umræddu broti.

8 Varnaraðili hefur játað að hafa fengið aðila til að sækja sendinguna og ekki getað skýrt tilvist áðurnefndrar tilkynningar í síma sínum. Hann neitar þó að hafa vitað hvers konar efni voru í sendingunni. Af þessu leiðir að kærði er undir sterkum grun í skilningi 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um að eiga nokkurn þátt í brotinu. Áðurnefnd peningagreiðsla fellir aðeins rökstuddan grun á hann um að eiga veigameiri þátt í brotinu. Sterkur grunur nær þó ekki til annars en að varnaraðili hafi átt nokkurn hlut í móttöku efnanna hér á landi. Að því virtu er nú ekki fullnægt skilyrðum 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, eins og hana ber að skýra með hliðsjón af 3. mgr. 67. gr. stjórnarskrárinnar og 5. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Verður að fella hinn kærða úrskurð úr gildi.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.