212/2022

Útdráttur

Z höfðaði mál og krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður H sem staðfesti ákvörðun L um að hafna því að gefa út til handa Z svokallað CCPS- vottorð, þ. e. vottorð um formlega menntun og hæfi sem staðfesti að nám Z hafi uppfyllt skilyrði tilskipunar 2005/36/EB. Héraðsdómur leitaði ráðgefandi álits EFTA- dómstólsins um hvernig túlka beri ákvæði umræddrar tilskipunar að þessu leyti. Í ráðgefandi áliti EFTA- dómstólsins kom fram að ef EES- ríki býður ekki upp á sérnám í tilteknu fagi, en hyggst gefa út vitnisburð um formlega menntun og hæfi á grundvelli náms, verði það að gera námsáætlun eða skipulag fyrir námskrá og heildstætt nám sem sýnt sé að standist kröfur 25. gr. tilskipunarinnar um sérnám í læknisfræði. Landsréttur vísaði til þess að lögbært yfirvald á Íslandi hafi ekki boðið upp á nám á sviði lýtalækninga sem fullnægi kröfum 2. mgr. 25. gr. tilskipunarinnar um fræðilegt og verklegt nám.

Það verklag að fela sérfræðinefnd mat um það hvaða kröfur verði gerðar til fræðilegs og verklegs náms á þessu sviði tryggi ekki með fullnægjandi hætti gagnsætt kerfi sem geti tryggilega staðfest að uppfyllt séu skilyrði 25. gr. tilskipunarinnar. Þótt L hefði áður gefið út slík vottorð, sem samkvæmt framangreindu fóru í bága við efni tilskipunar 2005/36/EB, bar L við nýja ákvörðun að fara eftir þeim reglum sem voru í gildi um skilyrði þess að unnt væri að gefa út CCPS- vottorð. Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 12. apríl 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 17. mars 2022 í málinu nr. E- 4237/2019.

2

Áfrýjandi krefst þess að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og breytt á þá leið að úrskurður heilbrigðisráðuneytisins 14. júní 2019 sem staðfesti ákvörðun stefnda 20. mars 2018 um að hafna því að gefa út CCPS- vottorð til handa áfrýjanda, verði felldur úr gildi. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Atvikum málsins og málsástæðum aðila er skilmerkilega lýst í hinum áfrýjaða dómi.

Með honum var stefndi sýknaður af kröfu áfrýjanda um að felldur yrði úr gildi úrskurður heilbrigðisráðuneytisins 14. júní 2019 sem staðfesti ákvörðun stefnda 20. mars 2018 um að hafna því að gefa út CCPS- vottorð til handa áfrýjanda. Niðurstaðan var reist á því að þar sem ekki væri boðið upp á nám í lýtalækningum hér á landi og að engin marklýsing lægi fyrir um slíkt nám, í skilningi 8. og 15. gr. reglugerðar nr. 467/2015 um menntun, réttindi og skyldur lækna og skilyrði til að hljóta lækningaleyfi og sérfræðileyfi, hefði stefnda ekki verið skylt að gefa út CCPS- vottorð (e. Certificate of Current Professional Status) á grundvelli tilskipunar 2005/36/EB um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi, sem staðfesti að áfrýjandi uppfyllti skilyrði til þess að starfa sem lýtalæknir á Evrópska efnahagssvæðinu. Þá var hafnað málsástæðum áfrýjanda um að stefnda hefði verið skylt að gefa út CCPS- vottorð á þeim grundvelli að embættið hefði á árunum 2014 og 2015 gefið út slík vottorð til áfrýjanda og að synjun á útgáfu leyfis á árinu 2018 fæli í sér afturvirka breytingu á réttindum áfrýjanda, bryti gegn réttmætum væntingum hans og færi í bága við atvinnufrelsi hans samkvæmt 75. gr. stjórnarskrárinnar.

5

Áfrýjandi byggir á því að samkvæmt ráðgefandi áliti EFTA- dómstólsins 10. nóvember 2021 í máli nr. E- 17/20 sé það ekki skilyrði fyrir útgáfu CCPS- vottorðs að heimaríki bjóði upp á sérnám á því sviði læknisfræðinnar sem vottorðinu er ætlað að bera um. Nægjanlegt sé að stjórnvaldið hafi komið á fót kerfi sem tryggi að kröfur samkvæmt 25. gr. tilskipunar 2005/36/EB séu uppfylltar. Þegar áfrýjandi fékk staðfestingu stefnda 2. október 2014 á því að hann hefði heimild til að kalla sig sérfræðing í lýtalækningum og starfa sem slíkur á Íslandi, sbr. 6. gr. laga nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn, hafði sérfræðinefnd sem starfaði samkvæmt 2. mgr. 11. gr. þágildandi reglugerðar nr. 1222/2012 um menntun, réttindi og skyldur lækna og skilyrði til að hljóta lækningaleyfi og sérfræðileyfi, sbr. heimild í 2. mgr. 8. gr. laga nr. 34/2012, metið hvort áfrýjandi uppfyllti skilyrði tilskipunarinnar til þess að starfa sem lýtalæknir. Þetta fyrirkomulag fullnægi að mati áfrýjanda áskilnaði um að fyrir hendi sé kerfi sem tryggi staðfestingu á því að kröfur 25. gr. tilskipunarinnar séu uppfylltar.

6

Í 25. gr. tilskipunar 2005/36/EB er lýst almennum skilyrðum þess að læknir geti fengið útgefið leyfi til þess að starfa sem sérfræðilæknir á Evrópska efnahagssvæðinu.

Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. þarf umsækjandi um sérfræðiréttindi að hafa lokið sex ára grunnnámi í læknisfræði. Hann þarf að hafa stundað fræðilegt og verklegt sérfræðinám við háskóla eða kennslusjúkrahús sem lögbær yfirvöld eða stofnanir hafa viðurkennt í þessum tilgangi og þarf námið að hafa verið stundað að lágmarki í fimm ár, sbr. 2. mgr. 25. gr. tilskipunarinnar og ákvæði 5.1.3 í V. viðauka við hana.

Sérfræðinámið skal vera fullt nám og skal umsækjandi hafa helgað náminu alla starfskrafta sína allan ársins hring, sbr. 3. mgr. 25. gr. tilskipunarinnar.

7

Í 47. málsgrein ráðgefandi álits EFTA- dómstólsins í máli nr. E- 17/20 er tekið fram að ef EES- ríki býður ekki upp á sérnám í tilteknu fagi, en hyggst gefa út vitnisburð um formlega menntun og hæfi á grundvelli náms, verði það að gera námsáætlun eða skipulag fyrir námskrá og heildstætt nám sem sýnt sé að standist kröfur 25. gr. um sérnám í læknisfræði. Óumdeilt er að lögbært yfirvald á Íslandi hefur ekki boðið upp á nám á sviði lýtalækninga sem fullnægir kröfum 2. mgr. 25. gr. tilskipunarinnar um fræðilegt og verklegt nám við háskóla eða kennslusjúkrahús. Það verklag að fela sérfræðinefnd mat um það hvaða kröfur verði gerðar til fræðilegs og verklegs náms á þessu sviði tryggir ekki með fullnægjandi hætti gagnsætt kerfi sem getur tryggilega staðfest að uppfyllt séu skilyrði 25. gr. tilskipunarinnar. Verður málsástæðu áfrýjanda að þessu leyti því hafnað.

8

Svo sem rakið er í úrskurði heilbrigðisráðuneytisins 14. júní 2019 voru ekki lagaskilyrði til þess að gefa út CCPS - vottorð þegar stefndi tók ákvörðun 20. mars 2018. Var sú niðurstaða einkum byggð á því að á Íslandi fyrirfyndist ekki skipulagt sérnám í lýtalækningum og að ekki hefði verið gerð marklýsing fyrir slíkt nám í samræmi við ákvæði 15. gr. reglugerðar nr. 467/2015. Þá hafi áfrýjandi ekki lagt fram vitnisburð um formlega menntun og hæfi í samræmi við kröfur tilskipunar 2005/36/EB, sbr. 3. mgr. 9. gr. reglugerðar nr. 461/2011 um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi heilbrigðisstarfsmanna frá öðrum EES- ríkjum. Þótt stefndi hafi áður gefið út slík vottorð, sem samkvæmt framangreindu fóru í bága við efni tilskipunar 2005/36/EB, bar stefnda við nýja ákvörðun að fara eftir þeim reglum sem voru í gildi á árinu 2018 um skilyrði þess að unnt væri að gefa út CCPS- vottorð.

9

Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

10

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.