720/2021

Útdráttur

Ákærða voru gefin að sök húsbrot og nauðgun með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn á heimili A og haft við hana önnur kynferðismök, án hennar samþykkis, þar sem hún lá sofandi í sófa, en ákærði hafi klætt A úr nærbuxum hennar, káfað á og sleikt kynfæri hennar og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og áhrifa svefnlyfs. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að ákærði ætti, vegna ástands síns umrætt sinn, engar minningar um atburði. Ekki var talið að ákæruvaldinu hefði tekist sönnun þess að ákærði hafi klætt A úr nærbuxunum og káfað á kynfærum hennar. Hins vegar var framburður A um að hafa vaknað við að ákærði væri að sleikja á henni kynfærin metinn trúverðugur. Hann var jafnframt talinn fá stoð í SMS- skilaboðum sem A sendi vitninu C og öðrum gögnum málsins sem rakin eru í forsendum hins áfrýjaða dóms. Var ákærði sakfelldur fyrir húsbrot og nauðgun með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn á heimili brotaþola og, án hennar samþykkis, sleikt á henni kynfærin og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og áhrifa svefnlyfs. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um refsingu ákærða og miskabætur til handa A.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 15. nóvember 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 23. mars 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 1. nóvember 2021 í málinu nr. S- [...]/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu af ákæru en til vara að honum verði gerð eins væg refsing og lög leyfa. Þá krefst hann þess að miskabótakröfu brotaþola verði vísað frá dómi en til vara sýknu eða verulegrar lækkunar kröfunnar.

4

Brotaþoli, A, krefst þess aðallega að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð 3.000.000 króna auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 20. apríl 2018 til 8. mars 2021 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara er þess krafist að niðurstaða hins áfrýjaða dóms um miskabætur verði staðfest.

5

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar hljóð- og myndupptökur af framburði ákærða og brotaþola í héraði. Ákærði og brotaþoli gáfu jafnframt viðbótarskýrslur fyrir Landsrétti. Þá gaf vitnið B viðbótarskýrslu fyrir Landsrétti.

Vitnið L, sérfræðingur hjá tæknideild lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, gaf jafnframt skýrslu vegna DNA- rannsóknar.

Niðurstaða

6

Ákærða eru í máli þessu gefin að sök húsbrot og nauðgun með því að hafa aðfaranótt föstudagsins 20. apríl 2018 ruðst í heimildarleysi inn á heimili brotaþola og haft við hana önnur kynferðismök, án hennar samþykkis, þar sem hún lá sofandi í sófa, en ákærði hafi klætt brotaþola úr nærbuxum hennar, káfað á og sleikt kynfæri hennar og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og áhrifa svefnlyfs.

7

Fyrir Landsrétti voru lögð fram ný gögn um DNA- rannsókn og rannsókn á Snapchat- myndskeiði sem brotaþoli kveðst hafa tekið upp eftir að hún vaknaði með ákærða inni hjá sér umrætt sinn. Niðurstaða rannsóknar á sýnum úr nærbuxum brotaþola var sú að DNA- snið brotaþola sjálfrar komi þar fram en ekki DNA- snið ákærða. Þá var það niðurstaða rannsóknar á myndskeiðinu að ekki væri hægt að staðfesta hvenær það var tekið upp. Afturámóti var staðfest að brotaþoli sendi vitninu B myndskeiðið klukkan 1.19 hinn 21. apríl 2018, eða daginn eftir þá atburði sem ákært er fyrir.

8

V ið skýrslutöku af ákærða hjá lögreglu 3. september 2019 var honum kynnt að framangreint Snaphchat- myndskeið hefðiverið tekið upp aðfaranótt föstudagsins 20. apríl 2018 klukkan 3.38. Í því felst brot á 3. mgr. 63. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála en þar segir að spurningar lögreglu skuli vera skýrar og ótvíræðar og að ekki megi rugla skýrslugjafa með ósannindum eða á annan hátt. Óljós svör ákærða við spurningum lögreglu um myndskeiðið eru rakin í forsendum hins áfrýjaða dóms, en ekki verður litið til þeirra við úrlausn málsins. Þ á athugast að í héraðsdómi er ranglega frá því greint að ákærði hafi í héraði sagst hafa farið í íbúð brotaþola fimmtudagskvöldið fyrir atburði þá sem ákært er fyrir. Hið rétta er að hann kvaðst í héraði aðeins minnast þess að hafa farið þangað á miðvikudagskvöldið eða aðfaranótt fimmtudagsins. Fyrir Landsrétti kvaðst ákærði vera öruggur á því að hann hefði ekki komið í íbúð brotaþola aðfaranótt föstudagsins 20. apríl 2018. Kvaðst hann hafa verið sofandi þar sem hann hefði verið undir áhrifum svefnlyfja og búinn að drekka mikið.

Nánar inntur eftir því hvort hann myndi þá ekki eftir því að hafa farið til brotaþola umrætt sinn kvaðst hann einfaldlega ekki hafa getað það í því ástandi sem hann var, en hann væri ósjálfbjarga þegar hann væri jafn drukkinn og raun var umrætt sinn. Að öllu framangreindu gættu verður lagt til grundvallar við úrlausn málsins að ákærði eigi, vegna ástands síns, engar minningar um atburði aðfaranótt 20. apríl 2018. Hann neitar aftur á móti sök og telur útilokað að hann hafi viðhaft þá háttsemi sem í ákæru greinir.

9

Í frumskýrslu lögreglu er greint frá fyrstu skýrslutöku af brotaþola 20. apríl 2018 en endurrit hennar liggur einnig fyrir í gögnum málsins. Kvaðst brotaþoli hafa vaknað við að verið væri að sleikja á henni kynfærin. Einnig kvaðst hún hafa verið með nærbuxurnar uppi í klofinu. Þá greindi hún svo frá að ákærði hefði umrætt sinn sagt henni að hann hefði verið að sleikja á henni kynfærin og að hún hefði hleypt honum inn til sín, sem hún kvað ekki vera. Í þessari skýrslutöku hjá lögreglu gat brotaþoli ekki um að ákærði hefði káfað á kynfærum hennar. Hinn 4. júlí 2019 gaf brotaþoli á ný skýrslu hjá lögreglu og greindi þá svo frá að ákærði hefði umrætt sinn klætt hana úr nærbuxunum og að hún hefði bæði fundið fyrir tungu hans og fingri á kynfærunum þegar hún vaknaði. Í héraði kvaðst brotaþoli ekki muna hvort hún hefði verið í nærbuxunum eða ekki þegar hún vaknaði. Þá nefndi hún ekki að ákærði hefði káfað á kynfærum hennar. Fyrir Landsrétti kvaðst brotaþoli jafnframt ekki muna hvort hún hefði verið í nærbuxum eða ekki þegar hún vaknaði og ekki vita hvort hún hafi munað þetta atriði betur er hún gaf skýrslu hjá lögreglu 4. júlí 2019. Ítrekað spurð út í framburð sinn hjá lögreglu og hvort hún myndi eftir fingri ákærða á kynfærum sínum gaf hún óljós svör en kvaðst þó muna eftir fingrum hans á kynfærunum. Að framangreindu gættu verður ákæruvaldinu ekki talin hafa tekist sönnun þess að ákærði hafi klætt brotaþola úr nærbuxunum og káfað á kynfærum hennar umrætt sinn.

Framburður brotaþola um að hafa vaknað við að ákærði væri að sleikja á henni kynfærin hefur aftur á móti verið skýr og stöðugur frá upphafi og er að mati dómsins trúverðugur. Þá fær hann stoð í SMS- skilaboðum sem brotaþoli sendi vitninu C klukkan 4.04 aðfaranótt föstudagsins 20. apríl 2018. Í skilaboðunum stóð: „Var að vakna við X fikta i fokking pikuna.“ Jafnframt fær framburður brotaþola þá stoð í öðrum gögnum málsins sem rakin er í forsendum hins áfrýjaða dóms.

10

Að öllu framangreindu gættu verður ákærði sakfelldur fyrir húsbrot og nauðgun aðfaranótt föstudagsins 20. apríl 2018 með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn á heimili brotaþola og, án hennar samþykkis, sleikt á henni kynfærin og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og áhrifa svefnlyfs. Eru brot ákærða rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

11

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um refsingu ákærða, miskabætur til brotaþola og sakarkostnað í héraði.

12

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola fyrir Landsrétti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, X, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.765.252 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, O-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 1.300.000 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 400.000 krónur.