54/2018

Útdráttur

K var sakfelldur fyrir kynferðisbrot samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa beitt A ólögmætri nauðung og haft við hana samræði gegn vilja hennar. Með broti sínu rauf K skilorð eldri dóms og var hann tekinn upp og refsing dæmd í einu lagi, sbr. 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar var tekið tillit til 1. og 2. töluliðar 1. mgr. 70. gr. og aliðar 195. gr. sömu laga. Á hinn bóginn var horft til þess að dráttur hafði orðið á meðferð málsins hjá ákæruvaldinu. Var refsing K ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði og honum gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 2.000.000 króna.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar Íslands 21. september 2017 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Gögn málsins bárust Landsrétti 2. janúar 2018 en samkvæmt 1. mgr. 78. gr. laga nr. 49/2016, sbr. 76. gr. laga nr. 117/2016 og 4. gr. laga nr. 53/2017, hefur málið verið rekið fyrir Landsrétti frá þeim tíma. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 23. mars 2017 í málinu nr. S928/2016.

2 Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að refsing verði milduð. Þá krefst ákærði þess aðallega að bótakröfu, sem tilgreind er í ákæru, verði vísað frá dómi, en til vara að bætur verði lækkaðar.

4 Brotaþoli, A, krefst þess að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu hennar verði staðfest. Málsatvikum og framburði ákærða og vitna er nægilega lýst í hinum áfrýjaða dómi.

6 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar upptökur af framburði ákærða og brotaþola fyrir héraðsdómi.

Niðurstaða

7 Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði fundinn sekur um að hafa beitt brotaþola ólögmætri nauðung og haft við hana samræði gegn vilja hennar. Í dómnum er komist að þeirri niðurstöðu að framburður bæði ákærða og brotaþola við rannsókn málsins og fyrir dómi hafi verið stöðugur. Hins vegar greinir ákærða og brotaþola á um það hvort samræðið hafi átt sér stað með samþykki brotaþola eða gegn mótmælum hennar. Samkvæmt framburði fjögurra vitna sem brotaþoli hafði samband við strax eftir atburðinn var hún í miklu uppnámi og sagði frá því að sér hefði verið nauðgað. Jafnframt báru tvö af vitnunum um að brotaþoli hefði strax greint svo frá að hún hefði með skýrum hætti gefið ákærða til kynna að hún væri mótfallin samförum við hann. Í skýrslu læknis og hjúkrunarfræðings um réttarlæknisfræðilega skoðun á brotaþola sem fram fór tveimur klukkustundum eftir hið meinta brot er haft eftir brotaþola að hún hafi margsagt ákærða að hún vildi þetta ekki. Hið sama kemur fram í skýrslu lögreglumanns sem hitti brotaþola á neyðarmóttöku í kjölfar atburðarins. Í ljósi þessa og annarra atvika málsins er fallist á það með héraðsdómi að framburður brotaþola sé trúverðugur. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu brots hans til refsiákvæða.

8 Brotið sem ákærði er sakfelldur fyrir var framið 18. janúar 2015. Útgáfa ákæru í málinu tafðist nokkuð en hún var gefin út 25. nóvember 2016 eða um 22 mánuðum eftir að atvik málsins áttu sér stað. Ekki hafa komið fram skýringar á þessum töfum við meðferð málsins. Í 3. mgr. 18. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, er kveðið á um að ákærendum beri að hraða meðferð mála eftir því sem kostur er en sama skylda hvílir á þeim sem rannsaka sakamál, sbr. 2. mgr. 53. gr. sömu laga. Að teknu tilliti til framangreindra tafa og refsiforsendna héraðsdóms er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði.

9 Staðfest er niðurstaða hins áfrýjaða dóms um einkaréttarkröfu brotaþola og sakarkostnað.

10 Samkvæmt framangreindri niðurstöðu um mildun refsingar ákærða og með vísan til 1. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærði dæmdur til að greiða 2/3 hluta áfrýjunarkostnaðar. Að öðru leyti greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði. Málsvarnarlaun skipaðs verjanda fyrir Landsrétti eru ákveðin 744.000 krónur og þóknun réttargæslumanns brotaþola 186.000 krónur, allt að meðtöldum virðisaukaskatti.

Dómsorð:

Ákærði, K-kk-nf J-x-x U-kk-nf, sæti fangelsi í tvö ár og sex mánuði.

Staðfest er niðurstaða hins áfrýjaða dóms um einkaréttarkröfu brotaþola og sakarkostnað.

Ákærði, K-kk-nf J-x-x U-kk-nf, greiði 2/3 hluta áfrýjunarkostnaðar málsins, sem alls er 962.030 krónur, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 744.000 krónur og þóknun réttargæslumanns brotaþola, G-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, 186.000 krónur.