88/2022

Útdráttur

Þ var ákærður fyrir að hafa fjórum sinnum ekið bifreið sviptur ökurétti. Fyrir héraðsdómi játaði Þ þá háttsemi sem honum var gefin að sök og var farið með málið í samræmi við ákvæði 1. mgr. 164. gr. laga um meðferð sakamála. Í dómi Landsréttar var rakið að dómur héraðsdóms hafi verið kveðinn upp fjórum vikum og tveimur dögum eftir dómtöku málsins. Á hinn bóginn þóttu ekki efni til að ómerkja hinn áfrýjaða dóm af þeim sökum. Í samræmi við dómvenju var refsing Þ ákvörðuð fangelsi í 150 daga.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 15. febrúar 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 24. maí 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 6. janúar 2022 í málinu nr. S- 1946/2021.

2

Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

3

Ákærði krefst þess að refsing hans verði milduð.

Niðurstaða

4

Ákæruvaldið hefur vísað til þess að ástæða kunni að vera til þess að ómerkja hinn áfrýjaða dóm án kröfu þar sem dómurinn hafi verið kveðinn upp fjórum vikum og tveimur dögum eftir dómtöku málsins. Ákærði játaði sakargiftir í héraði og því var farið með málið sem játningarmál samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og bókað í þingbók: „Sækjanda og verjanda ákærða er gefinn kostur á að tjá sig í stuttu máli um lagaatriði máls og ákvörðun viðurlaga og leggja málið að svo búnu í dóm.“ Álitaefnið er hvort í þessu hafi falist munnlegur flutningur máls þannig að fjögurra vikna fresturinn í 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 hafi átt við.

5

Með dómi Hæstaréttar 7. júní 2012 í máli nr. 132/2012 var dómur héraðsdóms í játningarmáli ómerktur með vísan til 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Í dómi Hæstaréttar 24. janúar 2013 í máli nr. 335/2012 var slíkur dómur á hinn bóginn ekki ómerktur þrátt fyrir að rúmar sex vikur hefðu liðið frá dómtöku til dómsuppkvaðningar. Eftir að Landsréttur tók til starfa hafa dómar í játningarmálum ekki verið ómerktir þrátt fyrir að dómsuppkvaðning hafi dregist umfram fjórar vikur en dæmi eru um að fundið hafi verið að slíkum drætti, sbr. dóma Landsréttar 15. febrúar 2019 í máli nr. 321/2018 og 21. júní 2019 í máli nr. 869/2018. Ákærði í fyrrnefnda málinu sótti um áfrýjunarleyfi til Hæstaréttar og vísaði til þess að brotið hefði verið gegn 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008. Hæstiréttur hafnaði beiðninni, sbr. ákvörðun réttarins 11. apríl 2019 í máli nr. 2019- 122, en þar er meðal annars tekið fram að ekki verði séð að dráttur á dómsuppsögu í héraði eigi að leiða til ómerkingar þar sem ekki hafi farið fram aðalmeðferð í málinu samkvæmt 166. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 164. gr. sömu laga.

6

Að virtum dómi Hæstaréttar 24. janúar 2013 í máli nr. 335/2012, sem og framangreindum dómum Landsréttar, verða ekki talin efni til að ómerkja hinn áfrýjaða dóm á þeirri forsendu að ekki hafi verið farið að 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008.

7

Ákærði telur að refsing hafi verið ákveðin of þung í hinum áfrýjaða dómi og að samkvæmt dómvenju beri að ákveða hana fangelsi í 150 daga. Helgast sú afstaða af því að sektargerð 4. september 2020 hefði átt að skoðast sem hegningarauki við þá refsingu sem honum var gerð með héraðsdómi 22. maí 2020. Því sé ákærða nú gerð refsing fyrir að aka sviptur ökuréttindum í fjórða sinn en ekki fimmta. Ákæruvaldið er þessu sammála. Á þetta verður fallist og ákærði því dæmdur til að sæta fangelsi í 150 daga.

8

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verður staðfest.

9

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, Þ-kk-nf F-kk-nf S-kk-nf, sæti fangelsi í 150 daga.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað er staðfest.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða, G-kk-ef E-kk-ef lögmanns, 446.400 krónur.