298/2023

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem A var svipt sjálfræði í 12 mánuði.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 26. apríl 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 4. næsta mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. apríl 2023 í málinu nr. L- [...]/2023 þar sem sóknaraðili var svipt sjálfræði í 12 mánuði. Kæruheimild er í 1. mgr. 16. gr. lögræðislaga nr.71/1997.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hún þóknunar til handa skipuðum talsmanni sínum vegna meðferðar málsins fyrir Landsrétti.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4

Í hinum kærða úrskurði er rakið efni vottorðs B sérnámslæknis og C yfirlæknis frá 5. apríl 2023. Svo sem þar segir hefur sóknaraðili verið greind með geðhvarfaklofa en veikindin hafi breyst á undanförnum árum og sóknaraðili lagst inn á geðdeild vegna geðrofseinkenna sem lúti aðallega að líkamlegum einkennum. Þá kemur fram í vottorðinu að í núverandi legu sóknaraðila á geðdeild hafi ýmis konar geðrofslyfjameðferð verið reynd en sóknaraðili hafi verið verið ósátt við hana og staðfastlega neitað henni. Jafnframt hafi verið látið reyna á meðferð án geðrofslyfja í þrjár vikur að ítrekaðri beiðni sóknaraðila sem leitt hafi til greinilegrar versnunar á geðhag hennar. Í mars síðastliðnum hafi hafist meðferð með tilteknu öflugu geðrofslyfi sem enn sé verið að trappa upp. Sú meðferð hafi hvorki staðið nógu lengi né verið í nógu háum skömmtum til að unnt sé að sýna fram á virkni þótt meðferðaraðilar sjái ákveðna svörun við lyfinu. Sóknaraðili hafi verið mjög ósátt við þessa lyfjameðferð. Sóknaraðili kvaðst í skýrslu sinni í héraði finna fyrir aukaverkunum af þeim lyfjum sem henni væru gefin og vera sljó, slöpp og máttlaus.

Taldi hún lyfjaskammtana vera of stóra og að hún „fúnkera[ði] ekkert betur á þeim.“ 5

Í vætti framangreinds sérnámslæknis í héraði kom fram að eftir að fyrri innlögn á geðdeild lauk í febrúar 2022, hefði sóknaraðili hætt lyfjatöku og verið lögð inn að nýju í júní sama ár. Kvað vitnið bata sóknaraðila hafa verið lítinn og hægan og taldi að miðað við fyrri sögu hennarum að hætta lyfjatöku eftir útskrift og núverandi stöðu væri hún ekki tilbúin til að útskrifast af sjúkrahúsinu.

6

Í ljósi framangreinds og jafnframt með vísan til þess sem rakið er í hinum kærða úrskurði um lyfjameðferð sóknaraðila í innlögnum á síðustu misserum, afstöðu hennar til meðferðarinnar og fyrri sögu um að hætta lyfjatöku eftir útskrift er ekki unnt að fallast á það með sóknaraðila að hafna beri kröfu varnaraðila um tímabundna sjálfræðissviptingu þar sem vægari úrræði hafi í raun ekki verið reynd.

7

Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

8

Samkvæmt 17. gr. lögræðislaga greiðist úr ríkissjóði þóknun verjanda sóknaraðila fyrir Landsrétti sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun verjanda sóknaraðila fyrir Landsrétti, Ö-kvk-ef K-kvk-ef E-kvk-ef lögmanns, 210.924 krónur, greiðist úr ríkissjóði.