241/2018

Útdráttur

Í málinu krafðist Z ehf. greiðslu vegna hönnunarvinnu í tengslum við áform um byggingarframkvæmdir í Reykjavík. Kom fram að ráðið yrði af gögnum máls að vinnuframlag Z ehf. hefði verið að frumkvæði og með vitneskju B og var lagt til grundvallar að samningur hefði komist á milli þeirra. Talið var að B yrði að bera hallann af sönnunarskorti um að Z ehf. hefði tekið að sér umrætt verkefni án greiðslu ef umrædd áform um byggingarframkvæmdir gengju ekki eftir. Var fallist á kröfu Z ehf. um endurgjald fyrir þá vinnu sem innt var af hendi en ekki höfðu verið lögð fram sönnunargögn af hálfu B um að fjárhæð kröfu væri ósanngjörn.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og H-kvk-nf Þ-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi, B-kk-nf K-kk-nf, skaut málinu til Landsréttar 6. mars 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 7. desember 2017 í máli nr. E1445/2016.

2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi, til vara að hann verði sýknaður af kröfu stefnda en til þrautavara að krafan verði lækkuð að mati Landsréttar. Þá krefst hann þess að stefnda verði gert að greiða sér málskostnað á báðum dómstigum. 3 Stefndi, Zeppelin ehf., krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti. Að fengnu áfrýjunarleyfi skaut hann málinu 3. júní 2018 til Landsréttar gagnvart varastefnda, Iceland incoming ehf., og þrautavarastefnda, Vulkan Resor AB. Krefst hann þess að varastefndi verði dæmdur til greiðslu 1.837.320 krónur auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 26. desember 2014 til greiðsludags, verði áfrýjandi sýknaður af kröfum hans. Gerir hann sömu kröfur á hendur þrautavarastefnda, verði áfrýjandi og varastefndi sýknaðir.

4 Vara og þrautavarastefndu krefjast aðallega sýknu en til vara að dómkrafan verði lækkuð að mati Landsréttar. Báðir krefjast málskostnaðar vegna meðferðar máls á báðum dómstigum.Vara og þrautavarastefndi gerðu í öndverðu kröfu um frávísun máls frá Landsrétti en féllu frá þeirri kröfu við munnlegan flutning máls.

Niðurstaða

5 Um frávísunarkröfu sína vísar áfrýjandi til þess að hann hafi skráð lögheimili í Svíþjóð og því hafi ekki verið heimilt að höfða mál á hendur honum hér á landi. Einnig er í málatilbúnaði hans fyrir frávísunarkröfu vísað til þess að málatilbúnaður stefnda sé haldinn slíkum annmörkum að vísa beri málinu frá á grundvelli d og eliða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

6 Mál þetta varðar það álitaefni hvort stofnast hafi greiðsluskuldbinding af hálfu áfrýjanda gagnvart stefnda vegna arkitektavinnu í tilefni af fyrirhuguðum byggingaframkvæmdum í Reykjavík. Samkvæmt 1. mgr. 35. gr. laga nr. 91/1991 má höfða mál til efnda á löggerningi í þeirri þinghá þar sem hann átti að efna eftir hljóðan hans, tilætlun aðila eða réttarreglum. Af hálfu áfrýjanda er á því byggt að stefndi hafi ekki getað höfðað mál fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur á grundvelli þessa ákvæðis þar sem enginn skriflegur samningur hafi verið gerður auk þess sem ósannað sé að löggerningur hafi komist á.

7 Ekki hefur þýðingu þótt enginn skriflegur samningur liggi fyrir þar sem slíkur áskilnaður er ekki gerður í 1. mgr. 35. gr. laga nr. 91/1991. Samkvæmt ákvæðinu dugar til að unnt sé að styðjast við það að fyrir liggi að löggerning skuli efna í þeirri þinghá þar sem hann átti að efna samkvæmt „réttarreglum“ sem geta hvort heldur sem er verið skráðar eða óskráðar. Samkvæmt almennum reglum kröfuréttar er meginreglan sú að efndastaður peningakröfu er hjá kröfuhafa nema um annað hafi verið samið. Dómsmál um tilvist og efni slíkrar kröfu er samkvæmt því heimilt að höfða í þinghá þar sem lögheimili kröfuhafa er að finna. Fyrir liggur að lögheimili stefnda er í Reykjavík og var honum því heimilt að höfða mál þetta fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur. Samkvæmt því verður ekki fallist á kröfu áfrýjanda um frávísun máls frá héraðsdómi á þeim grundvelli að málið hafi verið höfðað á röngu varnarþingi. Þá er málatilbúnaður stefnda ekki haldinn slíkum annmörkum að frávísun geti varðað samkvæmt d eða elið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

8 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur. 9 Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað eins og í dómsorði greinir, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991. Rétt þykir að vara og þrautavarastefndi beri sinn kostnað af málinu fyrir Landsrétti.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, B-kk-nf K-kk-nf, greiði stefnda, Zeppelin ehf., 850.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.

Málskostnaður varastefnda, Iceland incoming ehf., og þrautavarastefnda, Vulkan Resor AB, fellur niður fyrir Landsrétti