484/2022

Útdráttur

S var ákærður ásamt tveimur öðrum fyrir brot gegn lögum nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni með því að hafa staðið að framleiðslu á amfetamíni í sumarhúsi. Þá var S gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot samkvæmt 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa á heimili nafngreinds aðila haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 5.000 ml af vökva sem innihélt amfetamínbasa. Með dómi héraðsdóms var S fundinn sekur samkvæmt báðum ákæruliðum og gerð refsing, auk þess sem tilgreind fíkniefni og ýmis búnaður voru gerð upptæk, þar á meðal Rolex- armbandsúr sem talið var í eigu S. Á skaut málinu til Landsréttar í samræmi við yfirlýsingu S um áfrýjun. Með dómi Landsréttar var hafnað málatilbúnaði S um að meðferð málsins í héraði hafi farið gegn 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og 70. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að nægileg sönnun væri komin fram um að S hefði ásamt öðrum staðið að framleiðslu á amfetamíni í sumarhúsi. Á hinn bóginn var ekki fallist á það með Á að S hafi haft í vörslum sínum vökva sem innihélt amfetamínbasa og var S því sýknaður af þeim sakargiftum. Við ákvörðun refsingar S var litið til þess að með broti sínu rauf hann skilorð tveggja ára og sex mánaða refsidóms og var honum gerð refsing með vísan til 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing S ákveðin fangelsi í þrjú ár en gæsluvarðhald sem hann hafði sætt vegna rannsóknar málsins og annars máls sem dæmt var með dómi héraðsdóms í apríl 2017 skyldi koma til frádráttar refsingunni.

Loks voru ákvæði héraðsdóms um upptöku staðfest.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 20. júlí 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 8. maí 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 24. maí 2022 í málinu nr. S- [...]/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa og að gæsluvarðhald sem ákærði sætti frá 19. janúar til 11. apríl 2020, ásamt gæsluvarðhaldi sem hann sætti frá 13. nóvember til 10. desember 2010 samkvæmt dómi Héraðsdóms Reykjaness í máli nr. S- 126/2016, komi til frádráttar. Jafnframt er þess krafist að kröfu um upptöku á Rolex- armbandsúri verði vísað frá dómi eða hafnað.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Atvikum málsins er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Þá er þar rakinn framburður ákærða, meðákærðu og vitna í héraði.

5

Sakargiftir á hendur ákærða eru settar fram í liðum 1 og 3 í ákærunni. Í ákærulið 1 er ákærða gefið að sök brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni með því að hafa laugardaginn 18. janúar 2020, í sumarhúsi í Miðdal í Kjós, ásamt X og Y, staðið að framleiðslu á amfetamíni. Því er lýst í ákæru að lögregla hafi veitt ákærða og meðákærða, X, eftirför að lokinni framleiðslu og að við handtöku þeirra tveggja hafi X kastað fíkniefnum úr bifreið þeirra en lögregla lagði hald á 21,11 gaf amfetamíni í bifreiðinni. Þá er gerð grein fyrir því að í sumarhúsinu hafi lögregla lagt hald á samtals 12,61 gaf amfetamíni sem þar voru. Er brot ákærða talið varða við 2. gr., sbr. 4., 5. og 6. gr., laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. lög nr. 13/1985 og lög nr. 68/2001, og 2. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

6

Samkvæmt ákærulið 3 er ákærði sakaður um stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa, á heimili „nafngreinds aðila“ að [...] í Hafnarfirði, haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 5.000 ml af vökva sem innihélt amfetamínbasa með 47% styrkleika sem lögregla fann við leit og lagði hald á. Brot ákærða er í ákæru heimfært til 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

7

Í ákæru er jafnframt krafist upptöku á amfetamíni, kannabisplöntum, amfetamínbasa og ýmsum munum, meðal annars Rolex- armbandsúri, svo sem nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi.

8

Með dómi héraðsdóms var ákærði sakfelldur fyrir brot samkvæmt ákæruliðum 1 og 3. Við ákvörðun refsingar ákærða var litið til þess að hann var 11. apríl 2017 dæmdur fyrir brot gegn 1. mgr. 264. gr. og 173. gr. a almennra hegningarlaga og gert að sæta fangelsi í tvö ár og sex mánuði skilorðsbundið til þriggja ára. Þar sem ákærði rauf með brotum sínum skilorð þess dóms var sá dómur tekinn upp og ákærða gerð refsing í einu lagi og honum gert að sæta fangelsi í sex ár að frádregnu gæsluvarðhaldi sem ákærði sætti frá 19. janúar til 11. apríl 2020. Í samræmi við kröfugerð ákæruvaldsins v orugerð upptæk fíkniefni og aðrir tilgreindir munir.

9

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar skýrslur ákærða og vitnisins, A, í héraði, auk þess sem þeir gáfu viðbótar skýrslur. Einnig gaf vitnið, B, skýrslu fyrir réttinum í gegnum fjarfundarbúnað. Vitnin eru sambýlisfólk.

10

Ákærði staðfesti að skýrsla hans í héraði væri sannleikanum samkvæm. Ákærði tók fram að hann hafi ekki vitað um fíkniefni sem fundust í og við bifreið hans þegar þeir meðákærði í héraði, X, voru handteknir 18. janúar 2020 áleið sinni úr framangreindu sumarhúsi. X hefði margoft í samtölum við ákærða neitað því að hafa haft fíkniefni í fórum sínum í bifreiðinni. Eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði meðákærði hins vegar játað fyrir ákærða að hann hefði haft fíkniefnin meðferðis. Spurður um samskipti við vitnið, A, eftir uppkvaðningu héraðsdóms, kvað ákærði vitnið hafa haft samband við hann símleiðis fyrir um tveimur mánuðum og beðið hann um að koma í bíó. Þeir hefðu hist í mathöll á Selfossi og farið saman í bíó. Þetta mál hefði ekki komið til umræðu, heldur hefðu þeir einungis rætt um daginn og veginn. Eftir þetta hefðu verið lítil sem engin samskipti þeirra á milli, þar til fyrir nokkrum dögum að vitnið hefði hringt í ákærða og þá verið reiður og spurt af hverju hann og verjandi hans hefðu óskað eftir að vitnið B væri boðuð til að gefa skýrslu í málinu. Vitnið, A, hefði aftur haft samband við ákærða eftir að aðalmeðferð málsins var frestað og beðið hann um að hjálpa vitninu B sem ætti við bága andlega heilsu að stríða. Að beiðni vitnisins hefði ákærði sett niður á blað yfirlýsingu sem vitnið hefði haft fyrir honum. Ákærði kvaðst ekki hafa haftsambandvið vitnið B. K vaðsthannvera edrú í dag og lýsti nánar núverandi aðstæðum sínum.

11

Vitnið, A, staðfesti skýrslu sína í héraði. Hann kvað ákærða hafahaft samband við sig og beðist afsökunar á að hafa dregið hann og vitnið B aftur inn í þetta mál. Ákærði hefði aftur haft samband við vitnið og þeir mælt sér mót fyrir nokkrum dögum. Ákærði hefði þá ítrekað afsökunarbeiðni sína. Vitnið hefði rætt við ákærða um hvort hægt væri að gera eitthvað svo vitnið B þyrfti ekki að koma fyrir dóminn vegna kvíða hennar. Vitnið hefði áður sagt ákærða í skilaboðum að hann væri hundfúll yfir því að vitnið B væri aftur dregin inn í málið þar sem það myndi valda henni verulegum kvíða.

Hefði ákærði beðist afsökunar á því. Vitnið tók fram að ef tilgangurinn væri að hafa áhrif á framburði í málinu myndi vitnið ekki fela það. Vitnið kannaðist einnig við að hafa hitt ákærða á Selfossi fyrir um það bil tveimur mánuðum og farið með honum í bíó. Það hefði verið að frumkvæði vitnisins. Nokkrum mánuðum fyrr hefðu þeir einnig hist fyrir tilviljun í anddyri hótels.

12

Vitnið, B, kvaðst ekki muna eftir því, að einhver hefði komið með tösku inn á heimili hennar og vitnisins A. Tók vitnið fram að hún hefði reynt að gleyma þessu og myndi ekki hvort hún hefði séð töskuna á heimilinu. Undir vitnið var borin skýrsla hennar hjá lögreglu, sem hún gaf við rannsókn málsins, en hún kvaðst ekki geta sagt til um það, hvort hún sagði rétt frá hjá lögreglu en kvaðst þó standa við það sem hún hefði sagt þá.

Niðurstaða

13

Af hálfu ákærða er í greinargerð hans til Landsréttar vísað til þess að brotalamir séu bæði á lögreglurannsókn og framlagningu dómskjala af hálfu ákæruvaldsins sem hafi komið niður á vörnum ákærða og rétti hans til réttlátrar málsmeðferðar samkvæmt 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, og 70. gr. stjórnarskrárinnar.

Til þess er vísað að endurrit af skýrslugjöf vitnisins B hjá lögreglu hafi ekki verið afhent með gögnum málsins og hafi verjandi ákærða því þurft að afla þess úr rannsóknargögnum sem honum hefðu verið afhent þegar ákærði sætti gæsluvarðhaldi vegna málsins. Þetta hafi komið niður á vörnum ákærða gegn sakargiftum samkvæmt ákærulið 3 og gangi því gegn reglum um réttláta málsmeðferð, sbr. framangreind lagaákvæði. Þá fái ekki staðist sú skýring, semá þessari framkvæmd hafi verið gefin fyrir héraðsdómi, að ekki hafi staðið til að boða B fyrir dóm sem vitni, enda beri boðunarlisti ákæruvaldsins 3. mars 2022 með sér að í upphafi hafi verið ætlunin að leiða vitnið fyrir héraðsdóm til skýrslugjafa rí málinu.

14

Til viðbótar er af hálfu ákærða vísað til þess að héraðsdómari hafi hafnað kröfu hans um að vitnið, A, mætti fyrir dóminn við aðalmeðferð málsins til skýrslugjafar á þeim forsendum að það myndi valda töfum við rekstur málsins. Með bókun, sem lögð hafi verið fram við aðalmeðferð í héraði, hafi því verið mótmælt að beita mætti bráðabirgðaákvæði X í lögum nr. 88/2008 um meðferð sakamála með þeim rökum að með því fyrirkomulagi yrði ekki með fullnægjandi hætti unnt að meta sönnunargildi vitnisburðar, sbr. 126. gr. sömu laga, auk þess sem það gæti komið niður á vörnum ákærða. Ætti þetta einkum við um skýrslutöku af A sem væri eina vitnið sem leitt hefði verið fram í tengslum við sakarefni ákæruliðar 3. Þá er á það bent að aðstæður vegna Covid, sem legið hafi að baki setningu bráðabirgðaákvæðisins, hefðu ekki lengur verið fyrir hendi þegar aðalmeðferð málsins fór fram í héraði. Loks er í greinargerð ákærða til Landsréttar vísað til ýmissa annarra atriða, sem ekki hafi verið fjallað um í hinum áfrýjaða dómi.

15

Samkvæmt 70. gr. stjórnarskrárinnar ber öllum réttur til að fá úrlausn um réttindi sín og skyldur eða um ákæru á hendur sér um refsiverða háttsemi með réttlátri málsmeðferð innan hæfilegs tíma fyrir óháðum og óhlutdrægum dómstóli. Í d-lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, segir meðal annars að hver sá sem borinn er sökum um refsiverða háttsemi skuli njóta réttar til að spyrja eða láta spyrja vitni sem leidd eru gegn honum. Ljóst er að þessi réttindi eru mjög þýðingarmikill hluti af rétti sakbornings til réttlátrar málsmeðferðar í skilningi framangreindra lagaákvæða.

16

Fyrir liggur að vitnið, A, gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins í héraði með fjarfundarbúnaði. Af gögnum málsins verður ekki fyllilega ráðið hvað réði þeirri tilhögun en af hálfu ákærða er því haldið fram að dómari hafi borið við töfum á rekstri málsins. Hvað sem því líður liggur fyrir að úr þessu var bætt við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti þegar vitnið gaf þar viðbótarskýrslu.

17

Í 1. mgr. 134. gr. laga nr. 88/2008 er mælt fyrir um að aðilum beri að leggja fram í sakamáli skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn sem þeir vilja að tekið verði tillit til við úrlausn máls. Svo sem fram kemur í greinargerð með lagafrumvarpi, sem varð að lögum nr. 88/2008, er gert ráð fyrir því að aðilar leggi undantekningarlaust fram þau skjöl og önnur gögn sem þeir byggi málatilbúnað sinn á. Þetta eigi fyrst og fremst við um ákæruvaldið, enda beri það sönnunarbyrði fyrir sekt ákærða samkvæmt 108. gr. sömu laga. Samkvæmt 2. mgr. 134. gr. ber ákæranda að leggja fram þau skjöl og önnur gögn sem aflað hefur verið við rannsókn máls en þó aðeins ef hann telur þau hafa sönnunargildi í málinu. Í ákvæðinu er sérstaklega tekið fram að leggja megi fram skjöl eða önnur gögn sem hafa að geyma framburð ákærða og vitna fyrir dómi og hjá lögreglu. Þó segir að ákæruvaldinu sé eingöngu heimilt að leggja fram skýrslu, sem vitni hefur gefið hjá lögreglu, ef ætlunin sé að leiða það fyrir dóm í málinu.

18

Af hálfu ákærða var lagður fyrir Landsrétt listi ákæruvaldsins yfir vitni, sem upphaflega stóð til að gæfu skýrslu við aðalmeðferð málsins í héraði, og er nafn vitnisins B þar að finna. Svo virðist sem horfið hafi verið frá því að leiða vitnið fyrir héraðsdóm til skýrslugjafar. Af gögnum málsins er þó ljóst að endurrit skýrslutöku af vitninu hjá lögreglu lá fyrir við meðferð málsins í héraði en samkvæmt endurriti úr þingbók héraðsdóms var það lagt fram af hálfu verjanda ákærða við upphaf aðalmeðferðar.

19

Í því ljósi og jafnframt þegar litið er til þess, sem fram kemur í greinargerð ákærða til Landsréttar, að verjandi hans fékk endurritið í hendur á rannsóknarstigi málsins, verður að telja það hvorki hafa komið niður á vörnum ákærða í máli þessu né rétti hans til réttlátrar málsmeðferðar í skilningi 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, og 70. gr. stjórnarskrárinnar, þótt ákæruvaldið hafi ekki hlutast til um framlagningu þess. Þá verður ekki fallist á það með ákærða að það hafi komið niður á vörnum hans að ákæruvaldið lagði ekki fram gögn um staðfestingu á eignarhaldi á Rolex- armbandsúri, sem í ákæru er krafist upptöku á, enda lagði verjandi skjalið fram við aðalmeðferð málsins í héraði og var það því meðal gagna málsins við úrlausn þess.

20

Af tilkynningu ákæruvaldsins um höfðun þessa máls 1. desember 2021, sem send var héraðsdómi ásamt ákæru málsins, má ráða að með henni hafi einnig fylgt frumrit og afrit rannsóknargagna sem og sakavottorð ákærðu í héraði og sakarkostnaðaryfirlit. Í tilkynningunni er síðan tekið fram að ákæruvaldið muni upplýsa um vitni þegar afstaða ákærða til sakarefnisins liggi fyrir. Þessi málsmeðferð er ekki í samræmi við fyrirmæli 154. gr. laga nr. 88/2008 þar sem fram kemur að þegar ákæra er send héraðsdómi skuli jafnframt fylgja tilkynning um hvaða vitni það óskar eftir að leidd verði fram í málinu. Ákærði í sakamáli á samkvæmt framangreindu lagaákvæði rétt á að ljóst sé frá öndverðu á hverju ákæruvaldið hyggst byggja málsókn sína á hendur honum, enda geta slíkar upplýsingar haft áhrif á málsvörn ákærða. Málatilbúnaði ákæruvaldsins var áfátt að þessu leyti. Þegar horft er til þeirra varna, sem ákærði hefur haft uppi í málinu, verður á hinn bóginn ekki séð að þessi annmarki hafi haft áhrif á möguleika ákærða til að verjast í máli þessu.

21

Að öllu framangreindu virtu verður hafnað þeim málatilbúnaði ákærða að litið verði svo á að meðferð málsins í héraði hafi farið gegn ákvæðum 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, og 70. gr. stjórnarskrárinnar, og þannig komið niður á vörnum hans.

22

Ákærði krefst þess að kröfu ákæruvaldsins um upptöku á Rolex- armbandsúri verði vísaðfrá dómi með þeim rökum að hún uppfylli ekki skilyrði c- og d-liða 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Ekki verður á það fallist enda er krafan skýr og þá er framsetning hennar í ákæru í samræmi við venju.

Ákæruliður 1

23

Svo sem lýst er í hinum áfrýjaða dómi var ákærða og meðákærða, X, veitt eftirför allt frá því ákærði ók frá heimili sínu að morgni 18. janúar 2020 en eftirförinni mun hafa lokið klukkan 17 sama dag þegar þeir voru handteknir á leið sinni frá umræddu sumarhúsi. Þá er í héraðsdóminum rakið að samdægurs hafi farið fram húsleit í sumarhúsinu. Loks er þar gerð grein fyrir þeim munum og efnum, sem fundust við leitina og í bifreið ákærða við handtöku þeirra X, og lýst niðurstöðum rannsókna á þeim. Eins og þar greinir var það niðurstaða tæknideildar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu að í sumarhúsinu hefði farið fram amfetamínframleiðsla á seinni stigum, það er frá amfetamínbasa sem með kristöllun og þurrkun á staðnum var breytt í amfetamínklóríð.

24

Ákærði hefur neitað að hafa tekið þátt í framleiðslu amfetamíns í sumarhúsinu og byggir sýknukröfu sína meðal annars á því að ósannað sé að hann hafi sést með gasgrímur né hafi fundist ummerki um amfetamín eða önnur fíkniefni á grímunum.

Enginn þeirra fjögurra lögreglumanna, sem gáfu skýrslu við aðalmeðferð málsins í héraði, var á svonefndum „sjónpósti“ við eftirlitið og gátu þeir því ekki að þessu leyti borið um að ákærði hefði verið einn þeirra manna sem bar gasgrímu inni í sumarhúsinu. Á hinn bóginn liggur fyrir í málinu að ákærða og X var fylgt eftir á leið þeirra að og frá sumarhúsinu og bera rannsóknargögn jafnframt með sér að fylgst hafi verið með mannaferðum að og frá húsinu eftir að þeir fóru þar inn. Í lögregluskýrslu um eftirlitið er sérstaklega tekið fram að engar mannaferðir hafi verið að eða frá sumarhúsinu meðan á því stóð. Sem fyrr greinir fundust fíkniefni og grímur bæði í sumarhúsinu og bifreið ákærða umrætt sinn.

25

Í ljósi framangreinds og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um að komin sé fram nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, á því að ákærði hafi gerst sekur um að hafa, ásamt öðrum, staðið að fíkniefnaframleiðslu í nefndu sumarhúsi 18. janúar 2020 með þeim hætti sem lýst er í ákæru. Háttsemi ákærða er rétt heimfærð til refsiákvæða í ákærunni.

Ákæruliður 3

26

Ákærði neitar sök samkvæmt þessum ákærulið og kveðst ekki kannast við þau fíkniefni sem fundust við húsleit á heimili vitnanna, A og B, að [...] í Hafnarfirði.

Ákærði lýsti sambandi þeirra A þannig að þeir hefðu þekkst frá því þeir voru litlir, en hann teldi A þó ekki lengur til vina sinna. Þá kannaðist ákærði við að hafa heimsótt vitnið 10. og 17. janúar 2020 en gaf þá skýringu á þeim heimsóknum, að hann „kíkti stundum á menn [...] rúllaði þarna við“, auk þess sem B hefði stundum gefið honum að borða.

27

Eins og áður er getið fór fram húsleit á heimili A og B 18. janúar 2020 á grundvelli gruns lögreglu um að í íbúðinni væru geymd fíkniefni. Fram kemur í húsleitarskýrslu að lögregla hafi upplýst A um að borist hefðu upplýsingar um að ákveðinn aðili hefði vanið komur sínar á heimilið síðustu mánuðina. Þó er sérstaklega tekið fram í skýrslunni að nafn ákærða hafi ekki verið nefnt í því samhengi en að A hafi þá sagt frá því að vinur hans, ákærði í málinu, hefði beðið hann um að geyma fyrir sig tösku sem A hefði talið að í væru skjöl og pappírar, eins og ákærði hefði sagt honum. Í skýrslunni er rakið að A hafi vísað lögreglu á ferðatösku sem hafi verið í fataskáp inni í svefnherbergi. Samkvæmt gögnum málsins fannst í töskunni fimm lítra brúsi með ætluðum amfetamínbasa sem vafinn var inn í svartan ruslapoka. Samkvæmt efnaskýrslu tæknideildar lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu var um að ræða 5.000 ml af amfetamíni en samkvæmt matsgerð rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði var styrkur amfetamínbasa í sýni af efninu 47% af þunga þess.

Vitnið lýsti því jafnframt að þeir ákærði hefðu þekkst frá barnæsku og að ákærði hefði komið reglulega í heimsókn til vitnisins.

28

Framburður vitnisins, A, um að ákærði hefði beðið hann um að geyma töskuna fyrir sig og hafi jafnframt verið eigandi efnanna, kom samkvæmt þessu fram strax við húsleit á heimili vitnisins. Hefur framburður hans um þetta atriði haldist óbreyttur við frekari skýrslugjöf hjá lögreglu, í héraði og fyrir Landsrétti. Svo sem lýst er hér að framan hefur ákærði kannast við að hafa heimsótt vitnið, A, í aðdraganda húsleitarinnar, meðal annars daginn áður en þeir X fóru saman í sumarhúsið, en neitar því að þær heimsóknir hafi tengst framleiðslu á amfetamíni.

29

Svo sem áður greinir var við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti tekin skýrsla með fjarfundarbúnaði af vitninu B, í tengslum við framangreinda húsleit á heimili hennar.

Vitnið gat ekki með góðu móti svarað þeim spurningum sem að henni var beint og vísaði aðallega til þess að hún vissi ekkert um þetta eða myndi ekki eftir neinu. Þá kom fram hjá vitninu að hún hefði reynt að gleyma þessu og gæti ekki sagt til um það hvort hún hefði sagt rétt frá hjá lögreglu. Augljóst var að vitninu leið mjög illa þegar hún gaf skýrslu fyrir Landsrétti og að skýrslutakan tók verulega á hana. Að því gættu verður að telja að sönnunargildi þessarar skýrslu vitnisins sé afar lítið, ef nokkurt, og að ekki verði á henni byggt við úrlausn málsins, sbr.1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008.

Í ljósi framburðar vitnisins um að hún hefði reynt að gleyma þessu og gæti ekki staðfest framburð sinn hjá lögreglu, verður heldur ekki talið að skýrsla vitnisins hjá lögreglu breyti nokkru um niðurstöðu í máli þessu.

30

Ákærða er í þessum ákærulið gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 5.000 ml af vökva sem innihélt amfetamínbasa sem lögregla fann við áðurgreinda húsleit á heimili A og B. Í lögum nr. 65/1974 er kveðið á um að varsla og meðferð ávana- og fíkniefna, sem talin eru upp í lögunum, sé óheimil á íslensku forráðasvæði, sbr. 2. og 3. gr. laganna. Í greinargerð með frumvarpi því sem varð að lögunum er tekið fram um þessi ákvæði, að hugtakið varsla eigi meðal annars við um geymslu. Hér að framan er rakinn framburður vitnisins, A, um aðákærði hafi verið eigandi amfetamínbasans í töskunni sem vitnið hefði geymt fyrir hann. Vitnið bar meðal annars um að ákærði hefði einu sinni komið í heimsókn á [...] þegar vitnið var ekki heima og þá viljað komast í töskuna. Þegar kona vitnisins hefði við það tækifæri hringt í hann vegna þessa, hefði vitnið sagt henni að hleypa ákærða í töskuna. Fyrir liggur að ákærði hefur kannast við að hafa heimsótt vitnið A, meðal annars 10. og 17. janúar 2020, en hann hefur á hinn bóginn staðfastlega neitað því að þær heimsóknir hafi með einhverjum hætti tengst amfetamínbasa í umræddri tösku. Þá hefur ákærði frá upphafi neitað því að vera eigandi amfetamínbasans. Ekkert liggur fyrir um að ákærði hafi dvalið á heimili vitnanna, A og B, eða að hann hafi með öðrum hætti haft aðgang að húsnæðinu að eigin vild. Af þeim sökum er ekki unnt að fallast á það með ákæruvaldinu að hugtakið varsla í 1. mgr. 2. gr. laga nr. 65/1974 taki til aðstæðna í þessu máli. Verður því að telja ósannað að ákærði hafi haft vörslu amfetamínbasans umrætt sinn og er hann því sýknaður af sakargiftum samkvæmt þessum lið ákærunnar.

31

Samkvæmt framangreindu hefur ákærði verið sakfelldur fyrir að hafa ásamt öðrum tekið þátt í amfetamínframleiðslu 18. janúar 2020 í umræddu sumarhúsi, eins og honum er gefið að sök í ákærulið 1. Með broti sínu rauf ákærði skilorð tveggja ára og sex mánaða refsidóms frá apríl 2017 og verður honum gerð refsing með vísan til 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Að þessu gættu þykir refsing hans hæfilega ákveðin þriggja ára fangelsi. Samkvæmt 76. gr. almennra hegningarlaga kemur gæsluvarðhald sem ákærði sætti vegna rannsóknar málsins 19. janúar til 11. apríl 2020 til frádráttar refsingunni.

Þá kemur einnig til frádráttar gæsluvarðhald ákærða frá 13. nóvember til 10. desember 2010 sem hann sætti vegna rannsóknar máls sem dæmt var með dómi Héraðsdóms Reykjaness 11. apríl 2017 í máli nr. S- 126/2016.

32

Krafa ákæruvaldsins um upptöku á Rolex- armbandsúri er reist á 1. mgr. 69. gr. b almennra hegningarlaga, sbr. lög nr. 149/2009. Samkvæmt ákvæðinu má gera upptæk verðmæti, að hluta eða í heild, sem tilheyra einstaklingi sem gerst hefur sekur um brot, þegar brotið er til þess fallið að hafa í för með sér verulegan ávinning og það getur varðað að minnsta kosti sex ára fangelsi. Í athugasemdum við lagaákvæðið í frumvarpi því er varð að lögum nr. 149/2009 kemur fram að með því sé lagt til að lögfest verði rýmri heimild til upptöku verðmæta vegna alvarlegra brota sem séu til þess fallin að hafa í för með sér verulegan ávinning. Ekki sé gerð krafa um að sýnt sé fram á tengsl milli ákveðins brots og þess sem gert sé upptækt. Ráð sé fyrir því gert að sönnunarbyrði sé snúið við þannig að viðkomandi verði að sýna fram á að verðmæti megi ekki rekja til brotastarfsemi. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest ákvæði hans um upptöku Rolex- armbandsúrs sem lögregla lagði hald á við rannsókn málsins.

33

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað sem og upptöku fíkniefna og annarra tilgreindra muna eru staðfest.

34

Með vísan til 1. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 1. mgr. 235. gr. sömu laga, verður ákærða gert að greiða helming áfrýjunarkostnaðar málsins, þar með talinn helminga málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti, eins og í dómsorði greinir. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.

Dómsorð :

Ákærði, S-kk-nf Þ-kk-nf Ó-kk-nf, sæti fangelsi í þrjú ár . Gæsluvarðhald ákærða sem hann sætti frá 13. nóvember til 10. desember 2010 og gæsluvarðhald frá 19. janúar til 11. apríl 2020 kemurtil frádráttar refsingu.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað eru staðfest.

Ákærði greiði helming áfrýjunarkostnaðar málsins, sem samtals nemur 1.513.130 krónum, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef M-kk-ef lögmanns, 1.373.280 krónur. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.