13/2022

Útdráttur

S var ákærður fyrir meiri háttar skattalagabrot og peningaþvætti, framin í rekstri tilgreinds einkahlutafélags, en ákærði var í senn stjórnarformaður og framkvæmdastjóri félagsins. Þá var S ákærður fyrir fjárdráttarbrot og peningaþvætti.

Með hinum áfrýjaða dómi var S sakfelldur samkvæmt báðum ákærum en fyrir Landsrétti féll ákæruvaldið frá þeim ákæruliðum sem lutu að peningaþvætti. S játaði þá háttsemi sem honum var gefin að sök og talin var varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en neitaði sök gagnvart ákæru um fjárdrátt. Í dómi Landsréttar var til þess vísað að breytt tilhögun á refsimeðferð skattalagabrota samkvæmt lögum nr. 29/2021 hefði ekki þýðingu við mat á refsinæmi þeirra brota sem ákært var fyrir í málinu. Að því gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu S fyrir meiri háttar skattalagabrot og fjárdrátt og heimfærslu þeirra brota til refsiákvæða staðfest. Þá var ákvæði hins áfrýjaða dóms um refsingu S staðfest, þótt ákæruvaldið hefði fallið frá ákæruliðum sem lutu að peningaþvætti. Fangelsisrefsing vegna brota hans þótti hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 4. janúar 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 13. apríl 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Suðurlands 29. nóvember 2021 í málinu nr. S- 807/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að staðfest verði niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða samkvæmt 1. og 2. lið ákæru 17. desember 2020 og 1. lið ákæru 20. janúar 2021 og að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins samkvæmt báðum ákærum. Til vara krefst ákærði þess að honum verði ekki gerð refsing en að því frágengnu að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa.

Niðurstaða

4

Með ákæru 17. desember 2020 voru ákærða gefin að sök meiri háttar skattalagabrot og peningaþvætti, framin í rekstri tilgreinds einkahlutafélags, en ákærði var í senn stjórnarformaður og framkvæmdastjóri félagsins. Var háttsemin í ákæru talin varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, og 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga. Þá var ákærða með ákæru 20. janúar 2021 gefið að sök fjárdráttarbrot og peningaþvætti og háttsemin talin varða við 1. mgr. 247. gr. og 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga.

5

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur samkvæmt báðum ákærum. Við flutning málsins fyrir Landsrétti féll sækjandi á hinn bóginn frá þeim ákæruliðum sem lutu að peningaþvætti, nánar tiltekið 3. lið ákæru 17. desember 2020 og 2. lið ákæru 20. janúar 2021. Jafnframt leiðrétti sækjandi verknaðarlýsingu í 1. lið fyrri ákærunnar þannig að vanhöld á skilum á virðisaukaskattskýrslum hafi tekið til uppgjörstímabilanna júlí til desember 2016.

6

Ákærði játar þá háttsemi sem honum er gefin að sök í 1. og 2. lið ákæru 17. desember 2020 og talin er varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga og tilgreind ákvæði skattalaga. Hann neitar sök samkvæmt 1. lið ákæru 21. janúar 2021, þar sem honum er gefinn að sök fjárdráttur.

7

Hvað fyrri ákæruna varðar byggir ákærði á því hér fyrir dómi að lög nr. 29/2021 um rannsókn og saksókn skattalagabrota, sem tóku gildi 1. maí 2021, og fyrirmæli ríkissaksóknara um meðferð skattamála nr. 6/2021 frá 25. ágúst 2021, sem sett voru á grundvelli 21. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, eigi að leiða til þess að sýkna beri hann af ákæru um brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Ekki verður fallist á vörn ákærða á þessum grunni, enda breyttu framangreind lög engu um refsinæmi þessara brota eða lögbundin viðurlög við þeim, sbr. meðal annars dóma Hæstaréttar 13. apríl 2022 í máli nr. 35/2021 og Landsréttar 4. nóvember 2022 í máli nr. 328/2021.

8

Að framangreindu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, er staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða fyrir meiri háttar skattalagabrot og fjárdrátt og er háttsemin rétt færð til refsiákvæða í ákæru. Þótt ákæruvaldið hafi fallið frá þeim ákæruliðum sem varða peningaþvætti þykir, með vísan til röksemda hins áfrýjaða dóms, rétt að staðfesta ákvæði hans um refsingu ákærða. Með hliðsjón af þeirri vararefsingu sem mælt var fyrir um í dómi Landsréttar í máli ákærða 22. júní 2018 í máli nr. 47/2018 og með vísan til 1. mgr. 54. gr. almennra hegningarlaga verður þó ekki kveðið á um vararefsingu vegna þeirrar sektar sem ákærða er nú gerð.

9

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað er staðfest. Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærði, S-kk-nf G-kk-nf E-kk-nf, sæti fangelsi í níu mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði 22.000.000 króna í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 652.520 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 602.640 krónur.