593/2021

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að þinghöld yrðu háð fyrir luktum dyrum í máli sóknaraðila á hendur honum.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir J-kk-nf H-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 8. október 2021, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 5. október 2021 í málinu nr. S- [...]/2021 þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að þinghöld verði háð fyrir luktum dyrum í máli sóknaraðila gegn honum. Kæruheimild er í b-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að úrskurðað verði að þinghöld í framangreindu máli verði háð fyrir luktum dyrum.

3

Brotaþoli krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

4

Sóknaraðili hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

5

Með ákæru útgefinni 12. maí 2021 er varnaraðila gefið að sök brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 eins og nánar er rakið í hinum kærða úrskurði. Í greinargerð brotaþola til Landsréttar kemur fram að fyrir þingfestingu málsins í héraði hafi brotaþoli komið á framfæri við dómara ábendingu um að hún færi ekki fram á að þinghöld í málinu yrðu háð fyrir luktum dyrum til hlífðar hagsmunum hennar. Fyrir liggur að þau þinghöld sem fram hafa farið í málinu hafa verið opin. Varnaraðili krafðist þess í þinghaldi 29. september 2021 að þinghöld í málinu yrðu framvegis háð fyrir luktum dyrum. Ákæruvaldið tók ekki afstöðu til þeirrar kröfu varnaraðila en réttargæslumaður brotaþola mótmælti henni. Með hinum kærða úrskurði var kröfu varnaraðila um lokun þinghalda í málinu hafnað.

6

Af hálfu varnaraðila er á því byggt að tilað halda uppi fullnægjandi vörnum í málinu verði hann að leggja fram gögn úr héraðsdómsmálinu nr. S- [...]/2020 og eftir atvikum leiða brotaþola úr því máli sem vitni. Það mál hafi fengið umfangsmikla umfjöllun í fjölmiðlum þrátt fyrir að þinghöld í því hafi verið lokuð. Opin þinghöld í máli þessu muni leiða til frekari umfjöllunar fjölmiðla. Það muni reynast varnaraðila og fjölskyldu hans þungbært og leiða til þess að nöfn vitna í máli nr. S- [...]/2020 verði gerð opinber.

7

Með dómi Héraðsdóms Reykjaness í máli nr. S- [...]/2020 var varnaraðili sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga og dæmdur til að sæta fangelsi í [...]ár. Varnaraðili áfrýjaði dómnum til Landsréttar sem hefur málið nú til meðferðar. 8

Það er meginregla í sakamálaréttarfari að þinghöld skuli háð í heyranda hljóði, sbr. 1. málslið 1. mgr. 10. gr. laga nr. 88/2008 og 2. málslið 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Undantekningar frá þeirri meginreglu er að finna í 2. málslið 1. mgr. 10. gr. laga nr. 88/2008, sbr. a- tilg - liði ákvæðisins, en þær ber að skýra þröngt. Er þar kveðið á um að dómari geti ákveðið, að eigin frumkvæði eða eftir kröfu ákæranda, sakbornings eða brotaþola, að þinghald fari fram fyrir luktum dyrum að öllu leyti eða hluta.

9

Í athugasemdum við 1. mgr. 10. gr. í frumvarpi því er varð að lögum nr. 88/2008 segir meðal annars að dómara beri að vega og meta aðstæður í hverju tilviki og vera reiðubúinn til að rökstyðja það sérstaklega ef hann telur ástæðu til að halda þing fyrir luktum dyrum. Í samræmi við það sé ráðgert í upphafi 1. mgr. greinarinnar að ekki þurfi að loka þinghaldi alveg heldur megi halda það að hluta fyrir luktum og að hluta fyrir opnum dyrum.

10

Þá er í 5. mgr. 10. gr. laga nr. 88/2008 að finna meðalhófsreglu þess efnis að telji dómari nægilegt til að tryggja þá hagsmuni sem búa að baki 1. mgr. greinarinnar að leggja bann við opinberri frásögn af þinghaldi samkvæmt 2. mgr. 11. gr. laganna skuli hann grípa til þess úrræðis í stað þess að loka þinghaldi.

11

Eins og atvikum máls þessa er háttað verða hagsmunir þeir, sem undantekningum frá meginreglunni um opin þinghöld er ætlað að vernda, ekki fyrir borð bornir þótt þinghöld fari ekki að öllu leyti fram fyrir luktum dyrum.

12

Að framangreindu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.