712/2023

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur AL var vísað frá dómi.

Málið höfðaði A og krafðist viðurkenningar á því að hún ætti rétt sem bréferfingi samkvæmt erfðalögum nr. 8/1962 til hlutdeildar í innstæðu í séreignarlífeyrissparnaði í eigu hins látna sem var í vörslum AL. Í úrskurði Landsréttar voru rakin ákvæði 2. mgr. 25. gr. og d- og e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og komist að þeirri niðurstöðu að kröfugerð A uppfyllti ekki skilyrði d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. um að dómkröfur skyldu vera svo glöggar sem verða mætti. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

Úrskurður Landsréttar

Úrskurð í máli þessu kveða upp B-kvk-nf S-kvk-nf lögmaður, E-kvk-nf B-kvk-nf H-kvk-nf lögmaður og R-kvk-nf T-kvk-nf, fyrrverandi héraðsdómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 18. október 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 8. nóvember 2023. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. október 2023 í málinu nr. E- 680/2023 þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og málinu vísað heim í hérað til efnislegrar meðferðar. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Málsatvik

4

Samkvæmt gögnum málsins greinir aðila málsins á um rétt sóknaraðila til hlutdeildar í séreignarlífeyrissparnaði B í vörslu varnaraðila. B lést [...] 2022 og lét eftir sig þrjú börn og sambýliskonu, sóknaraðila þessa máls.

5

Fyrir liggur að sóknaraðili og hinn látni gerðu með sér sameiginlega erfðaskrá þar sem annars vegar var kveðið á um eingreiðslu til sóknaraðila og hins vegar um 1/3 hluta hins langlífara í tiltekinni fasteign og innbúi.

6

Meðal eigna sem B lét eftir sig var séreignarlífeyrissparnaður í vörslu varnaraðila, sem samkvæmt gögnum málsins var skipt á milli barna hans þriggja 17. mars 2022.

Um þá skiptingu vísaði varnaraðili til 4. mgr. 11. gr. laga um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða nr. 129/1997, sem segir að deyi rétthafi áður en innstæða sé að fullu greidd út falli hún til erfingja hans og skiptist á milli þeirra eftir reglum erfðalaga nr. 8/1962. Láti rétthafi ekki eftir sig maka eða barn renni innstæðan til dánarbúsins.

Niðurstaða

7

Sóknaraðili krefst þess að viðurkennt verði fyrir dómi að hún,, eigi rétt sem bréferfingi samkvæmt erfðalögum nr. 8/1962 til hlutdeildar í innstæðu í séreignarlífeyris- sparnaði“ í eigu hins látna, sbr. 4. mgr. 11. gr. laga nr. 129/1997. Vísar sóknaraðili um kröfuna til 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991.

8

Samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 getur sá sem hefur lögvarða hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands leitað viðurkenningardóms um kröfur sínar í þeim efnum. Gildir þetta án tillits til þess hvort honum væri þess í stað unnt að leita dóms sem mætti fullnægja með aðför.

9

Samkvæmt meginreglu einkamálaréttarfars þarf kröfugerð að vera svo ákveðin og ljós að hún leiði ein út af fyrir sig til málaloka um sakarefnið. Samkvæmt d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 skal greina í stefnu svo glöggt sem verða má dómkröfur stefnanda.

Um viðurkenningarmál segir þar að krafa skuli lúta að viðurkenningu á tilteknum réttindum. Fell st í því sú krafa að kröfugerðin skuli vera svo ákveðin og ljós að dómur um hana leiði til málaloka um sakarefnið. Samkvæmt e-lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga skal stefnandi máls greina svo glöggt sem verða má málsástæður sem hann byggir málssókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst og skal þessi lýsing vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið er.

10

Viðurkenningarkrafa sóknaraðila byggir á því að hún eigi rétt sem bréferfingi samkvæmt erfðalögum til hlutdeildar í séreignarlífeyrissparnaði hins látna. Í kröfugerð sóknaraðila er vísað með almennum hætti til ætlaðs réttar sóknaraðila sem bréferfingja án tilgreiningar á þeim rétti. Þá er í málatilbúnaði sóknaraðila hvorki fjallað um inntak þess bréferfðaréttar sem hún byggir á né hvert hlutfall umkrafinna lífeyrisréttinda skuli vera. Kröfugerð sóknaraðila uppfyllir að þessu leyti ekki skilyrði d - og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um að dómkröfur skuli vera svo glöggar sem verða megi. Niðurstaða héraðsdóms um frávísun málsins er því staðfest.

11

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila málskostnað í héraði og kærumálskostnað sem ákveðst í einu lagi eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, A, greiði varnaraðila, Almenna lífeyrissjóðnum, samtals 500.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.