378/2022

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu M um ógildingu ákvörðunar sýslumanns um að stöðva fjárnámsgerð hjá A og að lagt yrði fyrir sýslumann að halda gerðinni áfram.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 16. júní 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 5. júlí 2022. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. júní 2022 í málinu nr. Y- [...]/2022, þar sem felld var úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 16. nóvember 2021 um að stöðva aðfarargerð nr. [...] á hendur sóknaraðila og lagt fyrir sýslumann að halda gerðinni áfram.

Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr.90/1989 um aðför.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að framangreind ákvörðun sýslumanns verði staðfest. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurði lýtur ágreiningur málsaðila að því hvort ákvæði 2. og 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl., sbr. 1. gr. laga nr. 142/2010, standi því í vegi að varnaraðili fái gert fjárnám hjá sóknaraðila fyrir kröfu að fjárhæð 786.963 krónur sem styðst við stefnu áritaða um aðfararhæfi 10. júlí 2019. Kröfunni lýsti varnaraðili í bú sóknaraðila sem tekið var til gjaldþrotaskipta 8. júlí 2020, en skiptum á því lauk 29. október sama ár án þess að greiðsla fengist upp í lýstar kröfur. Er á því byggt af hálfu sóknaraðila að ákvæði þessi eigi við um kröfuna og að af þeim leiði að hún sé fyrnd. Eru málsástæðum sóknaraðila sem að þessu lúta gerð nánari skil í úrskurði héraðsdóms.

5

Samkvæmt 1. málslið 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 ber þrotamaður ábyrgð á skuldum sínum sem ekki fást greiddar við gjaldþrotaskiptin. Í 2. málslið málsgreinarinnar kemur fram að hafi kröfu verið lýst við gjaldþrotaskiptin og ekki fengist greidd við þau er fyrningu slitið gagnvart þrotamanninum og byrjar þá nýr tveggja ára fyrningarfrestur að líða frá þeim degi er skiptum er lokið. Í 3. málslið málsgreinarinnar er mælt svo fyrir að sami fyrningarfrestur gildi um kröfu þótt henni hafi ekki verið lýst við skiptin, enda fyrnist hún ekki á skemmri tíma. Samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laganna verður fyrningu aðeins slitið á ný með því að kröfuhafi höfði innan fyrningarfrests mál á hendur þrotamanninum og fái þar dóm um viðurkenningu á fyrningarslitum gagnvart honum.

6

Í samræmi við mótmæli sóknaraðila við fyrirtöku framangreindrar aðfarargerðar 16. nóvember 2021 hverfðist málatilbúnaður aðila fyrir héraðsdómi um það hvort um fyrningarfrest fjárkröfu varnaraðila og slit á fyrningu hennar fari samkvæmt tilvitnuðum ákvæðum laga nr. 21/1991 eða almennum reglum, sbr. 26. gr. laga nr. 60/2020 um Menntasjóð námsmanna, sem tóku gildi 26. júní 2020 og komu til framkvæmda 1. júlí sama ár, en á því byggir varnaraðili. Í þeirri lagagrein segir að um fyrningarfrest kröfu vegna námslána fari eftir lögum um fyrningu kröfuréttinda og að ákvæði laga um gjaldþrotaskipti o. fl. um lengd fyrningarfrests og sérreglur þeirra um slit fyrningar gildi ekki um námslán. Var það niðurstaða héraðsdóms að krafa varnaraðila hafi ekki verið fyrnd þegar aðfararbeiðni varnaraðila var tekin fyrir hjá sýslumanni 16. nóvember 2021 þar sem hún væri um endurgreiðslu námsláns sem félli utan gildissviðs 2. og 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 og sérreglna þeirra laga um slit fyrningar, sbr. 2. mgr. 26. gr. laga nr. 60/2020. Þar með lægi fyrir gild aðfararheimild samkvæmt 2. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Var ákvörðun sýslumanns um að stöðva aðfarargerðina því felld úr gildi og lagt fyrir hann að halda gerðinni áfram.

7

Svo sem að framan greinir höfðu lög nr. 60/2020 tekið gildi þegar bú sóknaraðila var tekið til gjaldþrotaskipta. Þegar af þeirri ástæðu eiga ákvæði laga nr. 21/1991 um lengd fyrningarfrests og sérreglur þeirra um slit fyrningar ekki við um fjárkröfu varnaraðila heldur fer þar um eftir reglum laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Fær í þessu sambandi engu breytt þótt sóknaraðili hafi sett fram beiðni um töku bús síns til gjaldþrotaskipta fyrir gildistöku laga nr. 60/2020. Þar með er ekki þörf á frekari umfjöllun um efni 2. og 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991. Að þessari niðurstöðu fenginni er krafa varnaraðila ekki fyrnd. Hinn kærði úrskurður verður því staðfestur, þar með talið ákvæði hans um málskostnað.

8

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, A, greiði varnaraðila, Menntasjóði námsmanna, 150.000 krónur í kærumálskostnað.