505/2019

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu V hf. um að fá að leiða B sem vitni við aðalmeðferð í máli A gegn félaginu. Hafði B unnið álitsgerð í þágu lögreglurannsóknar á umferðarslysi sem ágreiningur aðila laut að í efnisþætti málsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ótvírætt væri af málatilbúnaði varnaraðila að þau atriði sem hann hygðist færa sönnur á með hinni umkröfðu vitnaleiðslu lytu ekki að málsatvikum sem B kynni að hafa skynjað af eigin raun, heldur að sérfræðilegum atriðum sem hann hefði lagt mat á sem sérfróður aðili við lögreglurannsókn málsins. Með vísan til þessa voru ekki talin vera skilyrði fyrir því að verða við kröfu V hf. um að fá að leiða B sem vitni fyrir dóm við aðalmeðferð málsins og var kröfu félagsins því hafnað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 2. júlí 2019 en kærumálsgögn bárust réttinum 5. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 19. júní 2019 í málinu nr. E3882/2016 þar sem varnaraðila var heimilað að leiða B, prófessor í vélaverkfræði, fyrir dóminn sem vitni við aðalmeðferð málsins. Kæruheimild er í blið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og kröfu varnaraðila um að skýrsla verði tekin af framangreindu vitni hafnað. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Heimild aðila einkamáls til sönnunarfærslu eftir ákvæðum VIII. kafla laga nr. 91/1991 tekur ekki til sérfræðilegra atriða enda er ráðgert í lögunum að um sönnunarfærslu um slík atriði fari samkvæmt fyrirmælum IX. kafla þeirra, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 21. maí 1996 í máli nr. 190/1996 og dóma réttarins 3. júní 2013 í máli nr. 321/2013, 28. október 2013 í máli nr. 631/2013, 18. nóvember 2013 í máli nr. 705/2013, 9. mars 2015 í máli nr. 159/2015 og 2. desember 2015 í máli nr. 782/2015.

5 Til stuðnings kröfu sinni um að fá að leiða B fyrir dóm sem vitni hefur varnaraðili vísað til athugasemda sérfróðra meðdómsmanna við álitsgerð B sem fram komu í forsendum héraðsdóms sem kveðinn var upp í málinu 3. júlí 2018 og ómerktur með úrskurði Landsréttar 22. mars 2019. Verður málatilbúnaður varnaraðila skilinn svo að markmið hinnar umkröfðu vitnaleiðslu sé að B gefi skýrslu fyrir dómi til skýringar á þeim atriðum álitsgerðarinnar sem framangreindar athugasemdir lúta að.

6 Umrædd álitsgerð, sem unnin var að beiðni lögreglu á grundvelli 86. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála í þágu lögreglurannsóknar á því umferðarslysi sem ágreiningur aðila í efnisþætti málsins á rætur að rekja til, lýsir sérfræðilegu mati B á ökuhraða bifhjóls sóknaraðila þegar slysið átti sér stað. Athugasemdir hinna sérfróðu meðdómsmanna sem varnaraðili hefur vísað til lúta jafnframt að ýmsum sérfræðilegum forsendum hennar. Er þannig ótvírætt af málatilbúnaði varnaraðila að þau atriði sem hann hyggst færa sönnur á með hinni umkröfðu vitnaleiðslu lúta ekki að málsatvikum sem B kann að hafa skynjað af eigin raun heldur að sérfræðilegum atriðum sem hann lagði mat á sem sérfróður aðili við lögreglurannsókn málsins samkvæmt ákvæðum laga nr. 88/2008.

7 Samkvæmt 1. mgr. 116. gr. laga nr. 88/2008 er heimilt að leiða þá sem veitt hafa ákæruvaldi eða lögreglu sérfræðilega aðstoð eða ráðgjöf áður en mál er höfðað fyrir dómi sem vitni til að svara munnlega spurningum sem beint er til þeirra um sérfræðileg atriði. Sambærilega heimild er ekki að finna í lögum nr. 91/1991. Þá hefur B ekki verið dómkvaddur sem matsmaður í málinu samkvæmt fyrirmælum IX. kafla síðarnefndu laganna og verður umkrafin vitnaleiðsla því ekki reist á ákvæðum hans.

8 Samkvæmt öllu framansögðu brestur lagaskilyrði til að verða við kröfu varnaraðila um að leiða B, prófessor í vélaverkfræði, fyrir dóm sem vitni við aðalmeðferð málsins. Breytir engu í því sambandi þótt sóknaraðili hafi án mótmæla varnaraðila lagt fram í málinu afrit af áðurgreindri álitsgerð hans, en um mat á sönnunargildi hennar fer samkvæmt ákvæðum 1. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991.

9 Eftir úrslitum málsins verður varnaraðila gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hafnað er kröfu varnaraðila, Varðar trygginga hf., um að fá að leiða B sem vitni við aðalmeðferð málsins.

Varnaraðili greiði sóknaraðila, A, 300.000 krónur í kærumálskostnað.