498/2018

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta áframhaldandi farbanni á grundvelli 1. mgr. 100. gr., sbr. b. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir R-kvk-nf B-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 13. júní 2018, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum næsta dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 13. júní 2018, í málinu nr. R[…]/2018, þar sem varnaraðila var gert að sæta farbanni allt til miðvikudagsins 11. júlí 2018 klukkan 12. Kæruheimild er í llið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að varnaraðila verði heimilað að setja tryggingu.

3 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4 Samkvæmt gögnum málsins var varnaraðili ökumaður bifreiðar 16. maí síðastliðinn sem lenti í árekstri við bifreið sem kom úr gagnstæðri átt skammt vestan gatnamóta við Landeyjahafnarveg í Rangárþingi eystra. Við áreksturinn lést ökumaður þeirrar bifreiðar. Að ósk lögreglu fór fram bíltæknirannsókn á báðum ökutækjunum og er niðurstaða rannsóknarinnar sú að varnaraðili hafi ekið bifreið sinni inn á öfugan vegarhelming og í veg fyrir hina bifreiðina með þeim afleiðingum að árekstur varð.

5 Í kröfu sóknaraðila fyrir héraðsdómi um farbann, sem vísað er til í greinargerð sóknaraðila fyrir Landsrétti, segir að varnaraðili sé undir rökstuddum grun um að hafa valdið mannsbana af gáleysi, sbr. 215. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem varðað geti allt að sex ára fangelsi. Auk þess sé varnaraðili grunaður um brot gegn 1. mgr. 14. gr., 1. mgr. 19. gr. og 1. mgr. 36. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sem varðað geti allt að tveggja ára fangelsi, sbr. 100. gr. sömu laga. Með vísan til niðurstöðu bíltæknirannsóknar hafi grunur lögreglu um sekt varnaraðila styrkst enn frekar.

6 Þá segir í kröfu sóknaraðila fyrir héraðsdómi að rannsókn málsins sé viðamikil en reynt sé að hraða henni eins og kostur sé. Vegna eðlis og alvarleika málsins hafi lögregla þurft að kalla til sérfróða aðila til að annast afmarkaða þætti rannsóknarinnar, svo sem hraðaútreikninga, bíltæknirannsókn og réttarlæknisfræðilega rannsókn. Auk þess hafi tæknideild lögreglu annast ítarlega vettvangsrannsókn á slysstað.

7 Farbann er þvingunarráðstöfun og má af þeim sökum ekki standa lengur en nauðsynlegt er miðað við eðli og umfang máls. Þá er það einnig skilyrði fyrir beitingu farbanns að rannsókn sé fram haldið án tafa sem ekki verða réttlættar.

8 Varnaraðili er undir rökstuddum grun um að hafa gerst sekur um háttsemi sem fangelsisrefsing er lögð við og eru sakargiftir á hendur honum alvarlegar. Varnaraðili er erlendur ríkisborgari sem kom til Íslands sem ferðamaður og hefur engin tengsl við landið. Með vísan til framangreinds er fullnægt skilyrðum 1. mgr. 100. gr., sbr. blið 1. mgr. 95. gr., laga nr. 88/2008 til að banna varnaraðila brottför af landinu og kemur ákvæði 101. gr. sömu laga um heimild sakbornings til að halda frelsi sínu gegn því að hann setji tryggingu ekki til álita. Rannsókn málsins er vel á veg komin en ekki lokið. Eins og að framan greinir liggur bíltæknirannsókn nú þegar fyrir og þá verður að gera ráð fyrir að gögn frá öðrum sérfræðingum og tæknideild lögreglu liggi fyrir innan skamms. Verður að ætla að sá tími sem farbanninu er markaður sé hóflegur og nægi til að ljúka rannsókn og taka ákvörðun um saksókn. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sératkvæði

V-kk-ef H. V-kk-ef

1 Ég er ósammála meirihluta dómenda um forsendur úrskurðarins og niðurstöðu um tímalengd farbanns varnaraðila.

2 Strax eftir umferðarslysið 16. maí síðastliðinn var varnaraðili úrskurðaður í farbann til 15. júní 2018 vegna rannsóknar málsins. Þrátt fyrir það var ekki óskað eftir bíltæknirannsókn á báðum ökutækjunum fyrr en 22. maí síðastliðinn og eru niðurstöður rannsóknarinnar dagsettar 8. júní síðastliðinn eða 22 dögum eftir umferðarslysið. Þessi töf á rannsókninni hefur ekki verið útskýrð eða réttlætt.

3 Í kröfu sóknaraðila um framlengingu farbanns varnaraðila 12. júní síðastliðinn er greint frá niðurstöðu rannsóknar málsins og hún sögð vera sú, að varnaraðili hafi ekið bifreið sinni yfir á öfugan vegarhelming í veg fyrir hina bifreiðina með þeim afleiðingum að ökumaður hinnar bifreiðarinnar lést. Óskað er eftir framlengingu farbannsins vegna áframhaldandi rannsóknar, en ekki gerð skýr grein fyrir því að hverju frekari rannsókn málsins beinist. Beiðnin er því lítt rökstudd.

4 Varnaraðili sætir nú farbanni, réttarúrræði sem mikilvægt er og óumdeilt að beitt sé með gætni gagnvart grunuðum manni og er mjög íþyngjandi fyrir varnaraðila. Samkvæmt vottorði A, […], hefur áreksturinn og hörmulegar afleiðingar hans nú þegar valdið […].

5 Í ljósi þessa og með hliðsjón af þeim tíma sem sóknaraðili hefur nú þegar haft til rannsóknar málsins verður ekki séð að nokkuð sé því til fyrirstöðu að ljúka rannsókn málsins og eftir atvikum að taka ákvörðun um saksókn á styttri tíma en krafa sóknaraðila gerir ráð fyrir. Því eru ekki sjáanleg rök fyrir því að fallast á beiðni sóknaraðila um framlengingu farbanns sóknaraðila lengur en til 30. júní 2018 klukkan 12.00.