384/2018

Útdráttur

F ehf. höfðaði mál á hendur N ehf. og V ehf. og krafðist þess að N ehf. yrði gert að gefa út afsal til hans fyrir tiltekinni fasteign gegn greiðslu á tilgreindri fjárhæð og að V ehf. yrði gert að þola viðurkenningu á eignarrétti F ehf. að fasteigninni og til þess að þola afmáningu kaupsamnings og afsals um hana. Landsréttur vísaði til þess að samkvæmt kauptilboði F ehf. og N ehf. í umrædda fasteign skyldi kaupsamningur gerður milli F ehf. og N ehf. innan 30 daga frá samþykkt kauptilboðs. Þar sem ekki hefði legið fyrir skýr vilji F ehf. til þess að ganga til kaupsamningsgerðar á þeim grundvelli sem kauptilboðið mælti fyrir um og ekki hefði samist um breytingar á skilmálum þess hafi N ehf. verið rétt að lýsa sig óbundinn af þeim samningi sem fólst í tilboðinu og samþykki þess. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu N ehf. og V ehf. af kröfum F ehf.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 2. maí 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 4. apríl 2018 í málinu nr. E2398/2017.

2 Áfrýjandi krefst þess að stefnda, Norðurgrafarvegi 2 ehf., verði gert að gefa út afsal til hans fyrir fasteigninni Norðurgrafarvegi 2 í Reykjavík, fastanúmer 2312528, gegn greiðslu áfrýjanda á 55.000.000 króna, að viðlögðum dagsektum að fjárhæð 25.000 krónur fyrir hvern dag frá uppkvaðningu dóms, eða eftir mati dómsins. Einnig krefst áfrýjandi þess að stefnda, Vélsmiðjunni Orra ehf., verði gert að þola viðurkenningu á eignarrétti áfrýjanda að fasteigninni og til þess að þola afmáningu kaupsamnings um hana 26. júní 2017, með þinglýsingarnúmer 441C009436/2017, úr þinglýsingabókum, sem og afsals um sömu eign 23. ágúst 2017. Þá krefst hann málskostnaðar.

3 Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Þá krefjast þeir hvor um sig málskostnaðar úr hendi áfrýjanda fyrir Landsrétti.

Málsatvik

4 Hinn 11. apríl 2017 undirrituðu áfrýjandi og stefndi, Norðurgrafarvegur 2 ehf., kauptilboð áfrýjanda í fasteign stefnda að Norðurgrafarvegi 2 í Reykjavík. Umsamið kaupverð var 55.000.000 króna. Skyldu 50.000.000 króna greiddar við undirritun kaupsamnings, að því tilskildu að eignin væri veðbandalaus og 5.000.000 króna við útgáfu afsals 60 dögum eftir gerð hans. Samkvæmt kauptilboðinu var það gert með fyrirvara um nánari skoðun áfrýjanda á eigninni sem fara skyldi fram innan 14 daga frá undirritun þess. Þá skyldi kaupsamningur haldinn innan 30 daga frá samþykkt kauptilboðsins. Loks er þess að geta að á fasteigninni hvíldi veðkrafa að fjárhæð 55.000.000 króna í eigu fyrirsvarsmanns stefnda sem seljanda bar samkvæmt tilboðinu að aflétta svo fljótt sem tök væru á.

5 Með tölvubréfi 10. maí 2017 til fasteignasalans sem hafði milligöngu um þessi viðskipti og að fram kominni áskorun hans í tölvubréfi þann sama dag féll áfrýjandi frá framangreindum fyrirvara. Í tölvubréfi fasteignasalans var einnig óskað eftir staðfestingu áfrýjanda á því að kaupsamningur skyldi haldinn eigi síðar en 10. júní 2017 en ekki var tekin sérstök afstaða til þess í svarbréfi áfrýjanda.

6 Fyrir liggur að fyrirsvarsmenn áfrýjanda og stefnda funduðu með fasteignasalanum 16. júní 2017. Mun þá meðal annars hafa verið rætt um þá ósk áfrýjanda að greiðslu kaupverðs samkvæmt hinu samþykkta kauptilboði yrði breytt á þann veg að greiddar yrðu 20.000.000 króna við undirritun kaupsamnings, 30.000.000 króna þremur mánuðum síðar og loks 5.000.000 króna við undirritun afsals.

7 Hinn 22. júní 2017 sendi fyrirsvarsmaður stefnda fasteignasalanum bréf þar sem hann lýsti því yfir „að tilboð sem gert var í eign mína á Norðurgrafarvegi 2“ væri úr gildi fallið. Var um þessa afstöðu vísað til þess að enn hefði ekki verið boðað til kaupsamnings þrátt fyrir ákvæði hins samþykkta kauptilboðs um 30 daga frest til þess. Væri stefndi því laus allra mála.

8 Að morgni 23. júní 2017 sendi fasteignasalinn aðilum tölvubréf þar sem boðað var til kaupsamnings á skrifstofu hans klukkan 15 þann sama dag og tekið fram að það væri gert í samræmi við samkomulag sem hefði verið handsalað á fundi aðila 16. sama mánaðar. Stefndi tilkynnti þegar í stað að ekki yrði mætt af hans hálfu. Viðbrögð áfrýjanda voru þau að hann lagði þennan sama dag 50.000.000 króna inn á fjárvörslureikning viðkomandi fasteignasölu í Landsbankanum. Kom fram í tilkynningu um þetta sem beint var til stefnda að fasteignasalan myndi millifæra greiðsluna að frádreginni söluþóknun inn á reikning félagsins um leið og kaupsamningur hefði verið undirritaður og frumrit áhvílandi tryggingarbréfs afhent með áritaðri beiðni kröfuhafa um aflýsingu þess.

9 Hinn 26. júní 2017 var undirritaður samningur um kaup stefnda, Vélsmiðjunnar Orra ehf., á fasteigninni Norðurgrafarvegi 2 af meðstefnda. Kaupverð samkvæmt samningnum var 55.000.000 króna.

10 Áfrýjandi höfðaði mál þetta með stefnu 24. júlí 2017. Gerði hann í fyrsta lagi þá kröfu að viðurkennt yrði með dómi að bindandi kaupsamningur hefði komist á milli hans og stefnda Norðurgrafarvegar 2 ehf. um framangreinda fasteign með áritun þeirra á kauptilboð áfrýjanda 11. apríl 2017. Fyrir Landsrétti hefur áfrýjandi fallið frá þessari kröfu enda lýtur ágreiningur málsaðila einvörðungu að því hvort stefndi Norðurgrafarvegur 2 ehf. hafi verið laus undan samningnum þegar hann lýsti því yfir 22. júní 2017.

Niðurstaða

11 Fyrir Landsrétti hefur áfrýjandi meðal annars byggt kröfur sínar á því að stefndi hefði fyrir sitt leyti samþykkt 10. maí 2017 að kaupsamningur yrði undirritaður eigi síðar en 10. júní sama ár og þar með að liðnum þeim fresti til þess sem mælt var fyrir um í samþykktu kauptilboði. Er um þetta vísað til samskipta aðilanna samkvæmt tölvubréfum 10. maí 2017. Málsástæða þessi var ekki höfð uppi í héraði og standa skilyrði 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála ekki til þess að hún komist að fyrir Landsrétti.

12 Fyrir Landsrétti voru áfrýjandi og stefndi Norðurgrafarvegur ehf. sammála um að ekki hafi komist á samningur milli aðila um breytt greiðslukjör á fundi þeirra 16. júní 2017.

13 Áður er komið fram að kaupsamningur skyldi gerður milli aðila innan 30 daga frá samþykkt kauptilboðs. Þar sem ekki lá fyrir skýr vilji áfrýjanda til þess að ganga til kaupsamningsgerðar á þeim grundvelli sem kauptilboðið mælti fyrir um og ekki hafði samist um breytingar á skilmálum þess var stefnda Norðurgrafarvegi 2 ehf. rétt að lýsa sig óbundinn af þeim samningi sem fólst í tilboðinu og samþykki þess.

14 Samkvæmt framansögðu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest.

15 Áfrýjanda verður gert að greiða stefndu málskostnað fyrir Landsrétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Fylkir ehf., greiði stefnda, Norðurgrafarvegi 2 ehf., 700.000 krónur og stefnda, Vélsmiðjunni Orra ehf., 500.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.