97/2021

Útdráttur

A krafði B hf. um staðgengilslaun fyrir tímabilið frá 4. mars til 4. maí 2019 vegna óvinnufærni hans. Í dómi Landsréttar kom fram að sannað væri að A hefði um langt skeið glímt við andleg veikindi, að hann hefði orðið óvinnufær vegna sjúkdóms í starfi sínu hjá B hf. í skilningi 36. gr. sjómannalaga nr. 35/1985 og að óvinnufærni hans hefði varað lengur en í tvo mánuði. Dregist hafði í rúmlega þrjá mánuði að A tilkynnti B hf. um veikindi sín en þegar litið var til allra atvika málsins var ekki fallist á það með B hf. að tilkynning A hefði komið fram svo seint að það gæti varðað missi A á þeim réttindum sem hann naut samkvæmt 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga. Einnig var fallist á að A hefði ekki vanrækt skyldu sína samkvæmt ráðningarsamningi við B hf. til þess að upplýsa um veikindi sem hefðu hrjáð hann áður en til ráðningar hans kom.

Voru kröfur A því teknar til greina.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 18. febrúar 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 2. febrúar 2021 í málinu nr. E- [...]/2020.

2

Áfrýjandi krefst þess að hann verði sýknaður af kröfum stefnda. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Málsatvikum og málsástæðum aðila er skilmerkilega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar greinir er ágreiningslaust að um veikindarétt stefnda í starfi hans hjá áfrýjanda fór samkvæmt ákvæðum sjómannalaga nr. 35/1985 og kjarasamningi Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi og Samtaka atvinnulífsins annars vegar og Sjómannasambands Íslands fyrir hönd tilgreindra aðildarfélaga þess hins vegar frá 18. febrúar 2017. Þá er óumdeilt að stefndi hefði að öllu jöfnu átt rétt á staðgengilslaunum í tvo mánuði hefði hann orðið óvinnufær af völdum sjúkdóms eða meiðsla.

5

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða hans að sannað sé að stefndi hafi um langt skeið glímt við andleg veikindi vegna þunglyndis og kvíða þótt ráða megi af gögnum málsins að þau hafi ekki aftrað honum frá því að sinna störfum sínum allan þann tíma. Einnig er fallist á það með héraðsdómi að stefndi hafi orðið óvinnufær vegna sjúkdóms í starfi sínu hjá áfrýjanda í skilningi 36. gr. sjómannalaga og að óvinnufærni hans hafi varað lengur en í tvo mánuði. Þá er tekið undir þær forsendur héraðsdóms að miða eigi við að eigi síðar en um miðjan júní 2019 hafi áfrýjanda borist upplýsingar um sjúkdóm stefnda. Loks er með vísan til forsendna héraðsdóms fallist á þá niðurstöðu hans að stefndi hafi ekki vanrækt þá skyldu, sem á hann var lögð í ráðningarsamningi hans við áfrýjanda, að upplýsa um veikindi sem hefðu hrjáð hann áður en til ráðningar hans kom.

6

Samkvæmt 3. mgr. greinar 1.21 í fyrrnefndum kjarasamningi bar stefnda að tilkynna áfrýjanda um óvinnufærni sína svo fljótt sem verða mátti sem og að leita læknis og skila læknisvottorði svo fljótt sem verða mátti. Samkvæmt þessu verður að meta það hverju sinni hvort slík tilkynning hafi komið fram nægilega snemma. Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi dróst það í rúmlega þrjá mánuði að stefndi tilkynnti áfrýjanda um veikindi sín. Áfrýjandi byggir á því að með þessari töf hafi stefndi fyrirgert rétti sínum til staðgengilslauna.

7

Í framangreindu ákvæði kjarasamningsins er ekki gerður greinarmunur á tilkynningaskyldu eftir eðli veikinda. Í réttarframkvæmd hefur þó verið litið til sérstaks eðlis andlegra veikinda við mat á því hvort launþegi hafi tilkynnt vinnuveitanda nægilega snemma um veikindi, sbr. dóma Hæstaréttar Íslands 4. október 2012 í máli nr. 116/2012 og 27. október 2005 í máli nr. 207/2005, sbr. einnig dóm réttarins 2. desember 2010 í máli nr. 66/2010. Þegar litið er til allra atvika málsins, sem gerð er grein fyrir í hinum áfrýjaða dómi, verður ekki fallist á það með áfrýjanda að tilkynning stefnda hafi komið fram svo seint að það geti varðað missi stefnda á þeim réttindum til launa sem hann naut samkvæmt 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga.

8

Samkvæmt framangreindu verður héraðsdómur staðfestur.

9

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Brim hf., greiði stefnda, A, 1.250.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.