332/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfestur var úrskurður BR um vistun sonar A og B utan heimilis í tvo mánuði frá 13. apríl 2021. A og B skutu úrskurði BR til héraðsdóms. A fór ein með forsjá drengsins og taldi héraðsdómur að einungis hún gæti verið aðili að málinu. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að A og B væru foreldrar drengsins, þau hefðu verið í óskráðri sambúð frá árinu 2018 og yrði ekki annað ráðið en að þau hafi bæði átt þátt í umönnun drengsins frá fæðingu hans.

Eins og atvik ummálsins væri háttað og með hliðsjón af orðalagi 2. mgr. 62. gr. og 3. mgr. 3. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 þætti rétt að játa honum aðild að málinu.

Hinn kærði úrskurður var staðfestur að öðru leyti með vísan til forsendna hans.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kæru 21. maí 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 2. júní 2021. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 17. maí 2021 í málinu nr. U- [...]/2021 þar sem staðfestur var úrskurður varnaraðila 13. apríl 2021 um að sonur sóknaraðila, C, skyldi vistaður utan heimilis þeirra í tvo mánuði frá þeim degi að telja. Kæruheimild er í 1. mgr. 64. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

2

Sóknaraðilar krefjast þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og úrskurður varnaraðila 13. apríl 2021 felldur úr gildi. Þá krefjast sóknaraðilar málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði er mál þetta rekið samhliða tveimur öðrum málum er varða tímabundna vistun þriggja barna sóknaraðilans A utan heimilis, sbr. b-lið 1. mgr. 27. gr. og 1. mgr. 28. gr. barnaverndarlaga.

5

Samkvæmt 2. mgr. 62. gr. barnaverndarlaga teljast foreldrar sóknaraðilar máls ef þau leita úrlausnar héraðsdóms en barnaverndarnefnd varnaraðili. Samkvæmt 3. mgr. 3. gr. laganna er með foreldrum átt við foreldra samkvæmt I. kafla barnalaga en einnig að jafnaði átt við þá sem fara með forsjá barns. Sóknaraðilar eru foreldrar drengsins C sem mál þetta varðar. Þau hafa verið í óskráðri sambúð frá árinu 2018 og verður ekki annað ráðið en að þau hafi bæði átt þátt í umönnun drengsins frá fæðingu hans.

Þótt sóknaraðilinn B fari ekki með forsjá drengsins þykir, eins og atvikum máls er háttað og með hliðsjón af orðalagi 2. mgr. 62. gr. og 3. mgr. 3. gr. barnaverndarlaga, rétt að játa honum aðild að málinu. Við túlkun á síðastnefndum ákvæðum um aðild að málinu er höfð hliðsjón af 71. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi fjölskyldu og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um sama efni, sbr. lög nr. 62/1994 um mannréttindasáttmála Evrópu.

6

Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

7

Kærumálskostnaður fellur niður. Um gjafsóknarkostnað sóknaraðila fyrir Landsrétti fer eins og greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður sóknaraðila, A og B, fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns þeirra, Þ-kvk-ef I-kvk-ef J-kvk-ef, 350.000 krónur.