328/2019

Útdráttur

Með dómi Hæstaréttar Íslands 3. mars 2016 í málinu nr. 418/2015 var Í hf. heimilað að gera fjárnám í fasteign í eigu H á grundvelli tryggingarbréfs með allsherjarveði tryggðu með 1. veðrétti í eigninni, til tryggingar skuld Ocean Direct ehf. við Í hf. Að svo búnu var fjárnám gert í eigninni að ósk Í hf. Í kjölfarið óskaði Í hf. eftir nauðungarsölu á eigninni og með beiðni þar um fylgdu ljósrit af tryggingarbréfinu og endurrit fjárnámsgerðarinnar. H mótmælti framgangi sölunnar en sýslumaður hafnaði mótmælunum og ákvað að gerðinni skyldi fram haldið. Við framhaldssölu á eigninni greiddi H kröfu Í hf. með fyrirvara. H höfðaði svo mál þetta til heimtu skaðabóta úr hendi Í hf. að fjárhæð 7.329.254 krónur og taldi tjón sitt til komið þar sem Í hf. hefði verið óheimilt að krefjast nauðungarsölu á fasteigninni á grundvelli uppboðsbeiðni „sem hafi verið ólögmæt, þar sem skilyrði hafi skort til og hún ekki réttilega fram sett“. Með því hefði Í hf. bakað H stórfellt tjón en hún hefði orðið að greiða þá fjárhæð fyrir Ocean Direct ehf. til að koma í veg fyrir nauðungarsölu eignarinnar. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að fyrrgreindur dómur Hæstaréttar Íslands hefði verið fullnægjandi heimild fyrir fjárnámi í fasteign H, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga um aðför nr. 90/1989, og hefði fjárnámið síðan veitt fullnægjandi heimild til nauðungarsölu á henni, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 6. gr. laga um nauðungarsölu nr. 90/1991. H hefði hins vegar greitt kröfu Í hf. áður en til nauðungarsölunnar hefði komið. Að framangreindu gættu gæti ónákvæmni í beiðnum Í hf. um nefndar fullnustugerðir eða annað sem H byggði á ekki leitt til þess að sýnt teldist að H hefði vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi Í hf. greitt kröfu sem hún hefði ella ekki þurft að greiða. Var Í hf. því sýknað af skaðabótakröfu H.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf og H-kk-nf O. A-kk-nf, settur landsréttardómari. Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 8. maí 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 26. apríl 2019 í málinu nr. E998/2018.

2 Áfrýjandi krefst þess að stefnda verði gert að greiða sér 7.329.254 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 23. mars 2017 til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Áfrýjandi byggir á því að beiðni stefnda frá 20. október 2016 um nauðungarsölu á fasteign hennar hafi verið ólögmæt sem og það fjárnám sem áður hafði verið gert á grundvelli beiðni stefnda frá 26. ágúst 2016. Málið er þó hvorki rekið á grundvelli V. þáttar laga nr. 90/1989 um aðför né 4. þáttar laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Málið er rekið sem skaðabótamál á grundvelli sakarreglunnar þar sem áfrýjandi krefst greiðslu á 7.329.254 krónum, sem er sú fjárhæð sem hún innti af hendi til að koma í veg fyrir nauðungarsölu á eigninni. Svo að fallist verði á kröfu áfrýjanda þarf hún því að sanna saknæma og ólögmæta háttsemi af hálfu stefnda sem leitt hafi til þess að áfrýjandi greiddi fyrrnefnda kröfu, sem hún hefði ella ekki þurft að greiða.

5 Með dómi Hæstaréttar 3. mars 2016 í máli nr. 418/2015 var stefnda heimilað „að gera fjárnám í fasteign áfrýjanda, H-kvk-ef L-kvk-ef G-kvk-ef, að Spóaási 22 í Hafnarfirði, fastanúmer 2245260, á grundvelli tryggingarbréfs að fjárhæð 6.000.000 krónur, útgefnu 7. mars 2000, allsherjarveði tryggðu með 1. veðrétti í eigninni, til tryggingar skuld Ocean Direct ehf. við stefnda að fjárhæð 94.629.863 krónur“. Dómurinn var fullnægjandi heimild fyrir fjárnámi í fasteign áfrýjanda, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989. Fjárnám í fasteigninni veitti síðan fullnægjandi heimild til nauðungarsölu á henni, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 90/1991. Áfrýjandi greiddi hins vegar kröfu stefnda áður en til nauðungarsölu kom. Að gættu framangreindu getur ónákvæmni í beiðnum stefnda um nefndar fullnustugerðir eða annað það sem áfrýjandi hefur byggt á í málinu ekki leitt til þess að sýnt teljist fram á að hún hafi, vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi stefnda, greitt kröfu sem hún hefði ella ekki þurft að greiða. Þegar af þessari ástæðu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur, þar á meðal um málskostnað fyrir héraðsdómi.

6 Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, H-kvk-nf L-kvk-nf G-kvk-nf, greiði stefnda, Íslandsbanka hf., 500.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.