125/2018

Útdráttur

A höfðaði mál gegn T hf. og krafðist bóta vegna líkamstjóns sem hún hlaut í umferðarslysi 2012. Var varanleg örorka hennar metin 5%. A stundaði grunnnám í viðskiptafræði þegar slysið varð og brautskráðist með BSpróf í greininni 2014. Ágreiningur aðila snerist um hvaða árslaun ætti að leggja til grundvallar útreikningi bóta samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðbótalaga nr. 50/1993 fyrir varanlega örorku A. Með hliðsjón af dómaframkvæmd Hæstaréttar fellst Landsréttur ekki á það með T hf. að miða bæri útreikning bóta við byrjunarlaun fólks með BA eða BSpróf í viðskiptafræði. Þegar horft væri til þess að A var komin mjög langt á veg með grunnnám sitt í viðskiptafræði þegar slysið bar að höndum þætti réttari mælikvarði á líklegar framtíðartekjur hennar að leggja til grundvallar meðaltekjur fólks með BA og BSpróf árið 2012 samkvæmt kjarakönnun Félags viðskipta og hagfræðinga frá árinu 2015. Var því önnur varakrafa A tekin til greina.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir R-kvk-nf B-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 23. janúar 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur […] 2017 í máli nr. E[…]/2017.

2 Áfrýjandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér aðallega 6.502.118 krónur með 4,5% vöxtum af 506.600 krónum frá 15. júní 2012 til 16. september 2012, en af 6.502.118 krónum frá þeim degi til 24. júlí 2014. Til vara 6.161.138 krónur með 4,5% vöxtum af 506.600 krónum frá 15. júní 2012 til 16. september 2012, en af 6.161.138 krónum frá þeim degi til 24. júlí 2014. Að því frágengnu 5.104.149 krónur með 4,5% vöxtum af 506.600 krónum frá 15. júní 2012 til 16. september 2012, en af 5.104.149 krónum frá þeim degi til 24. júlí 2014. Í öllum tilvikum er krafist dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 24. júlí 21014 til greiðsludags, allt að frádregnum 4.672.458 krónum 8. október 2014. Þá er krafist málskostnaðar bæði í héraði og fyrir Landsrétti, eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4 Áfrýjandi lenti í umferðarslysi 15. júní 2012 og var varanlegur miski hennar metinn til 5 stiga og varanleg örorka 5%, eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi. Bótaskylda stefnda er óumdeild. Við uppgjör aðila 10. október 2014 var lagt til grundvallar að fyrir hendi væru aðstæður sem um getur í undantekningarreglu 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og miðað við miðgildi mánaðarlauna fólks með BA eða BSpróf með allt að tveggja ára starfsaldur samkvæmt kjarakönnun Félags viðskipta og hagfræðinga á árinu 2011. Í samræmi við framangreindar forsendur greiddi stefndi áfrýjanda 3.752.239 krónur í bætur vegna varanlegrar örorku. Áfrýjandi tók við greiðslunni með fyrirvara þar sem hún féllst ekki á að leggja áðurgreint tekjuviðmið til grundvallar bótum.

5 Ágreiningur málsaðila lýtur einvörðungu að því hvaða árslaun skuli lögð til grundvallar við útreikning bóta fyrir varanlega örorku áfrýjanda. Áfrýjandi reisir kröfur sínar á því að tekjuviðmið stefnda gefi ekki rétta mynd af áætluðum framtíðartekjum hennar. Hún hafi lokið 78% af námi sínu í viðskiptafræði þegar slysið varð og útskrifast með BSpróf í viðskiptafræði frá […] 2014. Fram hefur komið að […] 2014 lenti áfrýjandi í alvarlegu umferðarslysi […]. Í skýrslu sinni fyrir Landsrétti bar áfrýjandi að hún væri enn að ná sér af afleiðingum þess slyss og hefði búið við fulla örorku frá því það átti sér stað. Hún kvaðst þó stefna að því að komast aftur á vinnumarkaðinn og starfa sem viðskiptafræðingur.

6 Fyrir Landsrétti hefur áfrýjandi sett fram aðal, vara og þrautavarakröfu en fyrir héraðsdómi tefldi hún eingöngu fram aðalkröfunni. Aðalkrafan byggist áfram á því að miða beri við meðaltekjur þeirra sem störfuðu við sérfræðistörf í viðskiptagreinum á árinu 2012 samkvæmt upplýsingum Hagstofu Íslands eða 747.000 krónur á mánuði. Varakrafan tekur mið af meðaltekjum viðskipta og hagfræðinga samkvæmt kjarakönnun Félags viðskipta og hagfræðinga árið 2011 eða 648.000 krónum á mánuði og önnur varakrafa tekur mið af meðaltekjum fólks með BA eða BSpróf árið 2012 samkvæmt kjarakönnun áðurgreinds félags frá árinu 2015 eða 600.000 krónum á mánuði.

7 Stefndi telur að við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku áfrýjanda beri að leggja til grundvallar byrjunarlaun fólks með BS eða BApróf eða 430.000 krónur á mánuði eins og gert hafi verið við uppgjör aðila og fallist hafi verið á í héraðsdómi. Stefndi hafi þegar greitt áfrýjanda bætur fyrir varanlega örorku á þeim grundvelli og eigi áfrýjandi því ekki frekari kröfur á hendur honum. Niðurstaða

8 Með hliðsjón af því að áfrýjandi stundaði grunnnám í viðskiptafræði þegar slysið varð er fallist á með stefnda að áfrýjandi hafi ekki sýnt fram á að það sé réttur mælikvarði á framtíðartekjur hennar að miða við sérfræðistörf í viðskiptagreinum, eins og gert er í aðalkröfu hennar, eða meðaltekjur viðskipta og hagfræðinga samkvæmt kjarakönnun Félags viðskipta og hagfræðinga, eins og gert er í varakröfu hennar, en þar er um að ræða meðaltekjur fólks með meiri menntun en áfrýjandi. Með hliðsjón af dómaframkvæmd verður hins vegar ekki fallist á með stefnda að miða beri útreikning bóta við byrjunarlaun fólks með BA eða BSpróf í viðskiptafræði, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar 27. janúar 2005 í máli nr. 280/2004 og 9. október 2014 í máli nr. 149/2014. Þegar horft er til þess að áfrýjandi var komin mjög langt á veg með grunnnám sitt í viðskiptafræði þegar slysið bar að höndum þykir réttari mælikvarði á líklegar framtíðartekjur hennar að leggja til grundvallar meðaltekjur fólks með BA og BSpróf árið 2012, eins og gert er í annarri varakröfu áfrýjanda.

9 Samkvæmt framangreindu verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda 5.104.149 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir, allt að frádregnum 4.672.458 krónum sem stefndi greiddi áfrýjanda 8. október 2014.

10 Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað verða staðfest.

11 Gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, sem ákveðst eins og í dómsorði greinir. Með vísan til 3. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr. laga nr. 91/1991, verður stefnda gert að greiða hluta þess kostnaðar í ríkissjóð.

Dómsorð:

Stefndi, Tryggingamiðstöðin hf., greiði áfrýjanda, A, 5.104.149 krónur með 4,5% vöxtum af 506.600 krónum frá 15. júní 2012 til 16. september 2012, en af 5.104.149 krónum frá þeim degi til 24. júlí 2014, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 4.672.458 krónum 8. október 2014.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað skulu vera óröskuð.

Stefndi greiði 400.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti sem renni í ríkissjóð.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, S-kk-ef G-kk-ef Þ-kk-ef, 800.000 krónur.