84/2020

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhald á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 7. febrúar 2020, sem barst réttinum 10. sama mánaðar. Kærumálsgögn bárust 11. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. febrúar 2020 í málinu nr. R- [...]/2020 þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi allt til fimmtudagsins 5. mars 2020 klukkan 16. Kæruheimild er í l-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.

3

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 19. janúar 2020, sem staðfestur var með úrskurði Landsréttar 22. sama mánaða rí máli nr. 51/2020, var varnaraðila gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli rannsóknarhagsmuna til 31. janúar sama ár. Þann dag var með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur fallist á kröfu sóknaraðila um framlengingu gæsluvarðhalds til 7. febrúar 2020 á sama grundvelli og var úrskurðurinn staðfestur með úrskurði Landsréttar 4. sama mánaðar í máli nr. 63/2020.

5

Krafa sóknaraðila um áframhaldandi gæsluvarðhald varnaraðila er nú reist á 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Þar segir að úrskurða megi sakborning í gæsluvarðhald þótt skilyrði a- til d-liða 1. mgr. sömu greinar séu ekki fyrir hendi ef sterkur grunur leikur á að hann hafi framið afbrot sem að lögum getur varðað 10 ára fangelsi, enda sé brotið þess eðlis að ætla megi varðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna. Krafa sóknaraðila er studd þeim rökum að varnaraðili sé undir sterkum grun um afar umfangsmikið fíkniefnabrot með tilheyrandi almannahættu og sé um ætlaða skipulagða brotastarfsemi að ræða. Telja megi víst að réttarvitund almennings yrði misboðið ef honum yrði ekki gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi. Þá er til þess vísað að í dómaframkvæmd hafi ítrekað verið fallist á gæsluvarðhald á grundvelli almannahagsmuna í málum af svipuðum toga. Varnaraðili byggir aftur á móti á því að skilyrðum 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 sé ekki fullnægt í málinu auk þess sem varnaraðili hafi verið samstarfsfús við rannsókn málsins.

6

Með vísan til rannsóknargagna er fallist á það með sóknaraðila að varnaraðili sé undir sterkum grun um aðild að stórfelldu og skipulögðu broti gegn 173. gr. a., 175. gr. a. og 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem varðað getur allt að 12 ára fangelsi.

7

Í dómaframkvæmd Mannréttindadómstóls Evrópu, sem hafa ber til hliðsjónar við skýringu 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, hefur verið fallist á að gæsluvarðhald á grundvelli almannahagsmuna kunni við sérstakar aðstæður að vera réttlætanlegt enda sé til þess lagaheimild að landsrétti. Hefur verið litið svo á að fyrir þurfi að liggja staðreyndir sem til þess eru fallnar að renna stoðum undir það að verði maður leystur úr gæsluvarðhald im yndi í reynd leiða af því almenna hneykslan og að réttlætiskennd almennings verði misboðið og því sé gæsluvarðhald, að minnsta kosti um tíma, nauðsynlegt vegna almannahagsmuna, sbr. til dæmis dóma Mannréttindadómstóls Evrópu í málum L-x-x gegn Frakklandi frá 26. júní 1991, málsgrein 51 og I. A. gegn Frakklandi frá 23. s eptember 1998, málsgrein 104.

8

Varnaraðili er grunaður um að hafa átt ríkan þátt í stórfelldum brotum sem verið hafa til opinberrar umfjöllunar. Eins og atvikum máls er háttað verður því um sinn talið að það myndi valda hneykslan og stríða gegn réttlætiskennd almennings gengi hann laus.

9

Samkvæmt öllu framangreindu er fullnægt skilyrðum 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 fyrir því að varnaraðili sæti gæsluvarðhaldi til fimmtudagsins 5. mars 2020 klukkan 16 eins og krafist er. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.