159/2020

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu H um að X yrði gert skylt að afhenda H upplýsingar tengdum tilteknum bankareikningi hjá X, samkvæmt réttarbeiðni frá erlendu ríki. Í úrskurði Landsréttar kom fram að lagafyrirmæli 22. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum yrðu ekki skilin með öðrum hætti en að efni réttarbeiðni yrði ekki framkvæmt fyrr en að fenginni ákvörðun ráðuneytis um hvort orðið skuli við henni og að undanfari slíkrar ákvörðunar væri álitsgerð ríkissaksóknara sem meðal annars tæki til þess hvort lagaskilyrði til þvingunaraðgerða væru til staðar. Í málinu lá hvorki fyrir slík álitsgerð né ákvörðun ráðuneytis um að verða við beiðni um réttaraðstoð. Þá var ekki sýnt fram á að fyrir lægi samningur við erlent ríki um að málið skyldi falið öðru stjórnvaldi en ráðuneyti til afgreiðslu, sbr. 7. mgr. 22. gr. laga nr. 13/1984. Var því talið að ekki væri unnt að verða við kröfu H.

Úrskurður Landsréttar

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf landsréttardómari og B-kvk-nf T-kvk-nf og H-kk-nf O. A-kk-nf, settir landsréttardómarar, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 13. mars 2020, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 13. mars 2020 í málinu nr. R[…]/2020 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert skylt að afhenda sóknaraðila allar upplýsingar um bankareikninga, greiðslukort og aðrar bankaafurðir sem tengdar eru eftirfarandi bankareikningi; IBAN: […] í X. Kæruheimild er í glið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að framangreind krafa verði tekin til greina.

Niðurstaða

3 Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði.

4 Í 3. mgr. 22. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum kemur fram að beiðni um réttaraðstoð frá öðru ríki skuli send dómsmálaráðuneytinu. Sé beiðni ekki þegar hafnað skal ráðuneytið senda málið til ríkissaksóknara til frekari fyrirgreiðslu og skuli hann hlutast til um að nauðsynleg rannsókn fari þegar fram, sbr. 5. mgr. sömu greinar. Slík rannsókn verður að taka mið af atvikum máls hverju sinni, en af lögskýringargögnum má ráða að ávallt þurfi að kanna hvort lagaskilyrði til þvingunaraðgerða séu til staðar og hvort fullnægt sé skilyrðum 22. gr. laganna, en þau koma fram í 3. og 4. mgr. ákvæðisins. Þá segir í 6. mgr. 22. gr. laganna að ríkissaksóknari skuli, að framangreindri rannsókn lokinni, senda ráðuneytinu öll gögn málsins ásamt álitsgerð um það og ráðuneytið taki síðan ákvörðun um hvort orðið skuli við beiðni.

5 Framangreind lagafyrirmæli eru skýr og verða ekki skilin með öðrum hætti en að efni réttarbeiðni verði ekki framkvæmt fyrr en að fenginni ákvörðun ráðuneytis um hvort orðið skuli við henni. Eins og greinir hér að framan er undanfari slíkrar ákvörðunar álitsgerð ríkissaksóknara sem meðal annars tekur til þess hvort að lagaskilyrði til þvingunaraðgerða séu til staðar. Í málinu liggur hvorki fyrir slík álitsgerð ríkissaksóknara né ákvörðun ráðuneytis um að verða við beiðni um réttaraðstoð. Þá hefur ekki verið sýnt fram á að fyrir liggi samningur við erlent ríki sem mæli fyrir um að málið skuli falið öðru stjórnvaldi en ráðuneyti til afgreiðslu, sbr. 7. mgr. 22. gr. laga nr. 13/1984. Er því ekki unnt að verða við kröfu sóknaraðila. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.