283/2023

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms um að héraðsdómari væri vanhæf til að fara með mál sóknaraðila gegn varnaraðila. Málinu var vísað frá Landsrétti af sjálfdáðum þar sem hinn kærði úrskurður hafði ekki lengur efnislega þýðingu fyrir rekstur málsins.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 17. apríl 2023, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms [...] 17. apríl 2023 í málinu nr. R- [...]/2023 um að héraðsdómarinn Á-kvk-nf G-kvk-nf sé vanhæf til að fara með mál sóknaraðila gegn varnaraðila. Kæruheimild er í a-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

3

Varnaraðili lét málið ekki til sín taka hér fyrir dómi.

Niðurstaða

4

Hinn kærði úrskurður um vanhæfi byggir á persónulegri afstöðu héraðsdómarans til lögmanns varnaraðila. Taldi dómarinn sig vanhæfa til meðferðar málsins á grundvelli g-liðar 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Vék dómarinn sæti af sjálfsdáðum og kvað upp úrskurð um ætlað vanhæfi sitt á grundvelli 2. mgr. 7. gr. laga nr. 88/2008. Var úrskurðurinn kveðinn upp í þinghaldi sem boðað var til en ekki var mætt af hálfu varnaraðila. Ágreiningslaust er að þáverandi lögmaður varnaraðila var boðaður til þinghaldsins.

5

Í kjölfar þess að þáverandi lögmanni varnaraðila var send tilkynning um kæru sóknaraðila á úrskurði héraðsdóms til Landsréttar sendi lögmaðurinn réttinum tölvubréf þar sem fram kemur að hann sé ekki verjandi varnaraðila og að hann muni „engin afskipti hafa af þessari kæru til Landsréttar“. Að kröfu sóknaraðila staðfesti hann jafnframt í kjölfarið með tölvubréfi að hann segði sig frá málinu og gætti ekki hagsmuna varnaraðila í því. Samkvæmt upplýsingum frá sóknaraðila hafði umræddur lögmaður ekki verið tilnefndur sem verjandi varnaraðila en fyrir lá hins vegar umboð varnaraðila 27. mars 2023 þar sem kveðið var á um heimild lögmannsins til að kalla eftir öllum gögnum sem snertu rannsókn málsins. Var þar jafnframt óskaði eftir því að lögmaðurinn yrði tilnefndur sem verjandi varnaraðila en það gekk hins vegar ekki eftir svo sem fyrr greinir. Fyrir liggur að lögmaðurinn sendi umrætt umboð sem viðhengi við tölvubréf til lögreglunnar 27. mars 2023 með ósk um að gögn málsins yrðu send honum. Samkvæmt þessu er ljóst að lögmaðurinn hafði tekið að sér hagsmunagæslu fyrir varnaraðila er boðað var til þinghaldsins þar sem úrskurður um ætlað vanhæfi héraðsdómarans var kveðinn upp.

6

Samkvæmt 1. mgr. 32. gr. laga nr. 88/2008 er sakborningi á öllum stigum máls heimilt að ráða á sinn kostnað lögmann til að gæta hagsmuna sinna. Hefur slíkur lögmaður sömu réttindi og skyldur og verjandi eftir því sem við á, sbr. fyrri málslið 2. mgr. sömu lagagreinar.

7

Í málinu liggur fyrir staðfesting V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns á að hann hafi tekið við hagsmunagæslu fyrir varnaraðila vegna rannsóknar sóknaraðila á máli varnaraðila. Samkvæmt því ber fyrri lögmaður varnaraðila, sem hinn kærði úrskurður varðar, ekki lengur neinar skyldur gagnvart varnaraðila á grundvelli fyrri málsliðar 2. mgr. 32. gr. laga nr. 88/2008. Hefur hinn kærði úrskurður því ekki lengur neina efnislega þýðingu fyrir rekstur málsins. Er því óhjákvæmilegt að vísa málinu frá Landsrétti af sjálfsdáðum, sbr. til hliðsjónar þau grunnrök sem 3. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 er reist á.

8

Það athugast að í hinum kærða úrskurði er eingöngu kveðið á um ætlað vanhæfi héraðsdómarans en þar segir hvergi að hann víki sæti í málinu. Hefur úrskurðurinn samkvæmt því ekki tilætluð réttaráhrif samkvæmt orðanna hljóðan.

Úrskurðarorð :

Máli þessu er vísað frá Landsrétti.