116/2021

Útdráttur

D var sakfelldur fyrir brot gegn ákvæði 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa teygt sig inn um glugga bifreiðar A og strokið henni utanklæða eftir upphandlegg og læri og að hafa í kjölfarið, inni í bifreiðinni, strokið A utanklæða á höndum, baki, læri og mjöðmum og kysst á hendur hennar. Var refsing D ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu hennar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var honum gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 400.000 krónur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf og K-kk-nf H-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 12. febrúar 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust Landsrétti 15. desember 2021.

Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 9. febrúar 2021 í málinu nr. S- [...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og refsing hans þyngd.

3

Ákærði krefst sýknu af öllum kröfum ákæruvalds og að einkaréttarkröfu brotaþola verði vísað frá dómi. Til vara krefst ákærði þess að refsing hans verði milduð og að einkaréttarkrafan verði lækkuð verulega.

4

Brotaþoli, A, krefst þess að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 2.500.000 krónur með vöxtum af þeirri fjárhæð samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst brotaþoli þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur hvað varðar skaðabætur henni til handa.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5

Málsatvikum er lýst í í hinum áfrýjaða dómi. Þá er framburður ákærða og vitna fyrir héraðsdómi þar skilmerkilega reifaður.

6

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir kynferðislega áreitni með því að hafa teygt sig inn um glugga bifreiðar brotaþola og strokið henni utanklæða eftir upphandlegg og læri og að hafa inni í bifreiðinni strokið brotaþola utanklæða á hendur, bak, læri og mjaðmir og kysst hendur hennar. Ákærði var aftur á móti sýknaður af ákæru um að hafa kysst brotaþola á hálsinn og snert á henni öxlina og fellir ákæruvaldið sig við þá niðurstöðu.

7

Við aðalmeðferð málsins í Landsrétti voru spilaðar hljóð- og myndupptökur af framburði ákærða og brotaþola fyrir héraðsdómi. Þá voru einnig spilaðar upptökur úr eftirlitsmyndavélakerfi [...] að [...] í Reykjavík.

Niðurstaða

8

Upplýst er með framburði brotaþola og ákærða að um miðjan dag 9. maí 2019 gaf ákærði sig á tal við brotaþola þar sem hún sat í bifreið sinni fyrir utan [...]. Fyrir liggur að ákærði og brotaþoli þekktust ekkert.

9

Svo sem rakið er í hinum áfrýjaða dómi bar brotaþoli við skýrslugjöf fyrir héraðsdómi að ákærði hefði fyrirvaralaust teygt sig inn í bifreið hennar og strokið eftir upphandlegg hennar og læri. Ákærði hefði í kjölfarið sest óboðinn inn í bifreið brotaþola og neitað að yfirgefa hana, þó svo að hún hefði margoft beðið hann um að fara. Inni í bifreiðinni hefði ákærði áfram verið ágengur við brotaþola og meðal annars tekið um og strokið hendur hennar, axlir, bak, og mjaðmir og eftir innanverðu læri.

Þá hefði ákærði sleikt háls brotaþola og viðhaft kynferðislegt tal við hana. Brotaþoli kvaðst hafa hallað sér frá ákærða, ýtt höndum hans ítrekað af sér, setið með hendur fyrir klofinu og hniprað sig saman, allt til þess að verjast ágengni ákærða. Auk þess að hafa ítrekað beðið ákærða um að yfirgefa bifreiðina kvaðst brotaþoli hafa tjáð honum að hún hefði engan áhuga á kynferðislegum samskiptum við hann og beðið hann um að hætta að snerta sig.

10

Ákærði neitar sök. Í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi kannaðist ákærði við að hafa snert annað læri brotaþola en sú snerting hefði ekki haft kynferðislega merkingu. Jafnframt bar ákærði að hann og brotaþoli hefðu faðmað hvort annað inni í bifreiðinni. Hélt ákærði því fram að þau hefðu sýnt hvort öðru áhuga og áformað að vera í frekara sambandi síðar.

11

Fyrir liggur að brotaþoli kom á lögreglustöð sama dag og atvik máls gerðust og tilkynnti um meint kynferðisbrot ákærða gegn sér. Verður ekki annað séð en hún hafi frá upphafi lýst málsatvikum í öllum meginatriðum með sama hætti. Þannig hefur brotaþoli frá upphafi borið að ákærði hafi ítrekað snert hana gegn vilja hennar og viðhaft kynferðislegt tal. Þá hafi hann haft að engu margítrekaðar óskir hennar um að láta af háttsemi sinni og yfirgefa bifreiðina.

12

Með vísan til röksemda hins áfrýjaða dóms er fallist á með héraðsdómi að framburður vitnisins B, sem fylgdi brotaþola á lögreglustöð í kjölfar símtals frá brotaþola, sé framburði brotaþola til nokkurs stuðnings. Sama máli gegni um framburð lögreglumanns nr. C, sem tók á móti brotaþola á lögreglustöð daginn sem atvik gerðust, og vætti D og E er voru í samskiptum við brotaþola inni í húsnæði [...] í kjölfar hinna meintu brota ákærða. Þá er framburður F fyrir lögreglu, sbr. 3. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, framburði brotaþola til stuðnings með þeim hætti sem vísað er til í hinum áfrýjaða dómi.

13

Þótt brotaþoli hafi borið að umrædd atvik hafi tekið nokkuð lengri tíma en framlögð gögn og framburður vitna bendatil að þau hafi gert þykir það, að virtri þeirri aðstöðu sem brotaþoli var í samkvæmt áðursögðu, ekki vera til þess fallið að draga úr sönnunargildi framburðar hennar. Hvað sönnunargildi framburðar brotaþola varðar er loks til þess að líta að framlögð upptaka úr eftirlitsmyndavél [...] sýnir greinilega að brotaþoli bægði ákærða frá sér er hann hafði uppi tilburði til að snerta á henni rassinn með annarri hendinni fyrir utan húsnæði [...] strax í kjölfar þeirra atvika er að framan var lýst. Upptakan er þannig til stuðnings þeim framburði brotaþola að ákærði hafi umrætt sinn leitað á hana og að hún hafi verið því mótfallin. Framburður ákærða er á hinn bóginn með nokkrum ólíkindablæ og fær hvorki stoð í framburði vitna né framlögðum gögnum.

14

Með vísan til alls þess sem að framan er rakið er á það fallist með héraðsdómi að með trúverðugum og greinargóðum framburði brotaþola og því sem honum er til stuðnings samkvæmt áðursögðu hafi ákæruvaldinu tekist að sanna, gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi á þeim stað og tíma sem í ákæru greinir teygt sig inn um glugga á bifreið brotaþola og strokið henni utanklæða eftir upphandlegg og læri og í kjölfarið hafi hann inni í bifreiðinni strokið brotaþola utanklæða á hendur, bak, læri og mjaðmir og kysst hendur hennar.

15

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms og tilvitnaðs framburðar brotaþola hér að framan er á það fallist með héraðsdómi að með þeirri háttsemi sem ákærði er samkvæmt áðursögðu sakfelldur fyrir í málinu hafi hann gerst sekur um kynferðislega áreitni er varði við 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

16

Sakaferill ákærða er óverulegur og hefur ekki áhrif á ákvörðun refsingar hans í málinu.

Við ákvörðun refsingar ákærða er til þess að líta að hann braut gegn brotaþola er hún var á leið heim að loknum [...] og átti sér einskis ills von. Samkvæmt gögnum málsins leið allnokkur tími frá því ákærði tók að áreita brotaþola og þar til hún komst undan honum inn í húsnæði [...]. Þá liggur fyrir að ákærði lét sér ekki segjast þótt brotaþoli gerði honum strax ljóst að hún væri gjörðum hans mótfallin. Ásetningur ákærða var samkvæmt þessu einbeittur og sýndi hann vilja og sjálfsákvörðunarrétti brotaþola algert skeytingarleysi. Að öllu þessu gættu, sbr. 1., 6. og 7. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, þykir refsing ákærða réttilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði.

Ekki verður talið að slíkar tafir hafi orðið á meðferð málsins að haft geti hér áhrif.

Eftir atvikum þykir mega fresta fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga.

17

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um einkaréttarkröfu brotaþola.

18

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað er staðfest.

19

Ákærði dæmist til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærði, D-x-x- A-x-x I-x-x, sæti fangelsi í þrjá mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað og einkaréttarkröfu brotaþola, A, skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.335.916 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 837.000 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, G-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, 474.300 krónur.