298/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem O var heimilað að óska eftir því við dómkvaddan matsmann að hann tæki rökstudda afstöðu til þess hvort ástæða kynni að vera til að hann endurskoðaði svör sín við spurningum í matsbeiðni O. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þegar horft væri til matsgerðarinnar yrði ekki annað ráðið en að matsmaðurinn svaraði þar spurningum O eins og þær voru settar fram í matsbeiðni auk þess sem svörin yrðu að teljast nægilega rökstudd. O ætti þess kost að matsmaðurinn gæfi skýringar á matsgerð sinni fyrir dómi auk þess sem hann gæti krafist yfirmats. O ætti þess hins vegar ekki kost að afmarka matsspurningar sínar nánar, eftir að matsgerð lægi fyrir, eða óska eftir því að matsmaður tæki afstöðu til frekari sjónarmiða hans eftir að matsspurningum hefði verið svarað. Þá stæði ekki lagaheimild til þess að matsmaður yrði krafinn um skriflega og rökstudda afstöðu til þess hvort ástæða kynni að vera til endurskoðunar matsgerðar eða endurmats.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 7. maí 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 27. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 26. apríl 2021 í málinu nr. E- 5409/2019 þar sem varnaraðila var heimilað að óska eftir því við dómkvaddan matsmann að hann tæki,, rökstudda afstöðu til þess hvort ástæða kunni að vera til að hann endurskoði svör sín við spurningum í matsbeiðni“ varnaraðila. Kæruheimild er í c-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði í þessum þætti málsins og kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði í þessum þætti málsins og kærumálskostnaðar.

4

Málið var upphaflega höfðað af Oryx Jet Limited en í þingbók 22. júní 2020 var bókað að Oryx Jet Aircraft Management Limited hefði tekið við aðild fyrrnefnda félagsins.

Niðurstaða

5

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði var matsmaður dómkvaddur að beiðni varnaraðila til að svara fjórum tilgreindum spurningum samkvæmt matsbeiðni.

Matsmaður vann matsgerð sem varnaraðili lagði fram við meðferð málsins í héraði.

Varnaraðili fer fram á það í þessum þætti málsins að fá að leggja fyrir matsmanninn athugasemdir við matsgerð hans. Í athugasemdunum kemur fram að varnaraðili telji að,, misskilningur kunni að ráða forsendum matsmanns“ og leitist varnaraðili með athugasemdum sínum við að,, athuga hvort matsmaður telji þær efnislega eiga við rök að styðjast“ og,, hvort hugsanlega kunni að vera rétt að bæta við matsgerðina viðbótum sem skýra frekar niðurstöðu“ matsmanns eða,, breyta niðurstöðum hans og forsendum varðandi einhverja liði“. Í þingbók málsins er bókað að ágreiningsefnið í þessum þætti málsins sé hvort varnaraðili,, geti skriflega krafið matsmann um endurmat skv. 1. mgr. 66. gr. laga nr. 91/1991 á matsspurningum“. Með hinum kærða úrskurði var fallist á að varnaraðili gæti óskað eftir því við matsmann að hann tæki ,, rökstudda afstöðu til þess hvort ástæða kunni að vera til að hann endurskoði svör sín við spurningum í matsbeiðni“ varnaraðila.

6

Í 2. málslið 1. mgr. 66. gr. laga nr. 91/1991 kemur fram að dómari geti úrskurðað um atriði sem varða framkvæmd matsgerðar, svo sem hvort það hafi verið metið sem skyldi meta samkvæmt dómkvaðningu eða hvort matsgerð sé nægilega rökstudd, ef ágreiningur rís um kröfu um endurskoðun hennar eða endurmat. Hin hliðin á meginreglunni um að málsaðilar eigi rétt á að afla matsgerðar er að þeir bera kostnað af matsgerðinni og áhættuna af því að hún komi þeim að notum. Í málinu kaus varnaraðili að leggja fram afar almenna matsbeiðni en í upphafi hennar segir meðal annars að matsmaður skuli meta „[r]auntjón matsbeiðanda [...] sem matsbeiðandi telur sig hafa orðið fyrir“. Í athugasemdum varnaraðila við matsgerðina er að nokkru leyti leitast við að afmarka matsbeiðnina frekar. Þannig segir meðal annars í athugasemdunum að matsspurning 1 hafi einfaldlega snúið að því að meta fjárhagslegt virði tiltekins samnings fyrir matsbeiðanda, hefði hann komið til framkvæmda.

Matsspurningin er hins vegar ekki orðuð á þann veg í matsbeiðni enda er þar óskað svara við því „hver t hafi verið fjárhagslegt tjón matsbeiðanda á því að hafa ekki getað sinnt bókuðum ferðum flugvélar hans“ á nánar tilgreindu tímabili, sbr. og það sem áður greinir um upphaf matsbeiðninnar.

7

Þegar horft er til matsgerðarinnar verður ekki annað ráðið en að matsmaðurinn svari þar spurningum varnaraðila eins og þær voru settar fram í matsbeiðni auk þess sem svörin verða að teljast nægilega rökstudd. Varnaraðili á þess kost að matsmaðurinn gefi skýringar á matsgerð sinni fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 65. gr. laga nr. 91/1991, auk þess sem hann getur krafist yfirmats samkvæmt 64. gr. sömu laga. Hann á þess hins vegar ekki kost á grundvelli 1. mgr. 66. gr. laganna að afmarka matsspurningar sínar nánar, eftir að matsgerð liggur fyrir, eða að óska eftir því að matsmaður taki afstöðu til frekari sjónarmiða hans eftir að matsspurningunum hefur verið svarað. Ákvæði 1. mgr. 66. gr. laga nr. 91/1991 stendur því ekki til þess að endurskoðun eða endurmat fari fram.

8

Þá er til þess að líta að úrskurðarorð hins kærða úrskurðar felur ekki í sér að lagt sé fyrir matsmann að endurskoða matsgerðina, heldur einungis að svara því hvort ástæða kunni að vera til þess. Ákvæði 1. mgr. 66. gr. laga nr. 91/1991 heimilar dómara að leysa úr ágreiningi um endurskoðun matsgerðar eða endurmat. Hins vegar stendur ekki lagaheimild til þess að matsmaður verði krafinn um skriflega og rökstudda afstöðu til þess hvort ástæða kunni að vera til endurskoðunar matsgerðar eða endurmats.

9

Samkvæmt framansögðu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi. Rétt þykir að málskostnaður í héraði í þessum þætti málsins bíði efnisdóms. Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Varnaraðili, Oryx Jet Aircraft Management Limited, greiði sóknaraðila, Icelandair ehf., 300.000 krónur í kærumálskostnað.