726/2018

Útdráttur

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn A samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft samræði og önnur kynferðismök við hana gegn vilja hennar með því að beita hana tilgreindu ofbeldi og ólögmætri nauðung. Landsréttur tók fram að framburður A um fyrri munnmök hennar og X væri ekki skýr um hvort þau hefðu farið fram gegn vilja hennar. Þá hefði framburður hennar um atvik eftir þau munnmök ekki næga stoð í framlögðum gögnum til að hafið væri yfir skynsamlegan vafa að X hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum væri gefin að sök. Var X því sýknaður af sakargiftum.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 6. september 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 10. ágúst 2018 í málinu nr. S[…]/2018.

2 Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

3 Brotaþoli gerir kröfu um miskabætur að fjárhæð 2.500.000 krónur með nánar tilgreindum vöxtum.

4 Ákærði krefst aðallega sýknu og að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi en til vara að refsing hans verði milduð og einkaréttarkrafa sæti lækkun.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Ákærða er gefið að sök brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 8. október 2017, við […] í […], haft samræði og önnur kynferðismök við brotaþola, A, gegn vilja hennar með því að beita hana ofbeldi og ólögmætri nauðung. Því er nánar lýst að ákærði hafi gripið í hár brotaþola og þvingað hana til að hafa við sig munnmök með því að þrýsta framan á háls hennar, tekið svo niður buxur hennar og reynt að hafa við hana samræði í endaþarm og leggöng, síðan gripið aftur í hár hennar og þvingað hana til að hafa við sig munnmök í annað sinn. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir þessa háttsemi. Hann neitar sök.

6 Í málinu liggur fyrir að leiðir ákærða og brotaþola, sem ekki þekktust fyrir, lágu saman á skemmtistaðnum […] við […] í […]. Samskiptum þeirra inni á staðnum og eftir að þau fóru út af honum eftir lokun hans er lýst í hinum áfrýjaða dómi.

7 Framburðir ákærða og brotaþola fyrir héraðsdómi eru ítarlega reifaðir í hinum áfrýjaða dómi. Brotaþoli gaf skýrslu fyrir Landsrétti og var útdráttur úr framburði hennar fyrir héraðsdómi lesinn upp fyrir henni. Nánar aðspurð lýsti brotaþoli háttsemi ákærða í garðinum við […] á sama hátt og í héraði. Brotaþoli bar að hún hefði ekki verið samþykk því að stunda kynlíf með ákærða en hefði ekki sagt nei fyrr en eftir fyrri munnmökin. Ákærða hefði þó mátt vera ljóst að brotaþoli væri mótfallin kynlífi með honum eftir að hún ýtti í læri hans við fyrri munnmökin.

8 Ákærði gaf skýrslu fyrir Landsrétti og var útdráttur úr framburði hans fyrir héraðsdómi lesinn upp fyrir honum. Aðspurður hvers vegna brotaþoli hefði verið í uppnámi og talið hann hafa brotið gegn sér kvaðst hann ekki kunna skýringu á því. Þá kvaðst ákærði aðspurður ekki minnast þess að hafa talað í símann meðan á kynlífi hans og brotaþola stóð.

9 Brotaþoli fór á neyðarmóttöku vegna kynferðisofbeldis á bráðamóttöku Landspítala í Fossvogi 9. október 2017. Samkvæmt móttökuskýrslu hjúkrunarfræðings fór ekki fram réttarlæknisfræðileg skoðun á brotaþola og ekki var talin ástæða til að kalla til lækni eða safna réttarlæknisfræðilegum sýnum. Þá voru ekki teknar myndir af henni á neyðarmóttökunni. Meðal gagna málsins eru myndir sem brotaþoli tók af sér 9. október 2017 og myndir sem lögregla tók af henni tveimur dögum síðar. Á myndunum er sýnilegur marblettur á hálsi brotaþola sem þó hafði dofnað mikið þegar myndataka lögreglu fór fram. Ekki er getið um þennan marblett eða aðra áverka á brotaþola í móttökuskýrslu neyðarmóttöku. Ákærði gekkst undir réttarlæknisfræðilega skoðun 12. október 2017. Sama dag voru einnig teknar ljósmyndir af lim ákærða. Á þeim myndum má sjá roða á einum stað undir forhúð en aðrir áverkar voru ekki sýnilegir.

Niðurstaða

10 Hið ætlaða brot átti sér stað í húsagarði og engum vitnum er til að dreifa um það sem þar fór fram á milli ákærða og brotaþola. Niðurstaða málsins ræðst því fyrst og fremst af mati á sönnunargildi framburða þeirra beggja. Fyrir liggur að ákærði leiddi brotaþola inn í garðinn við […]. Af framburði brotaþola fyrir Landsrétti verður ekki ráðið að ákærði hafi dregið hana eða beitt hana þvingun til að koma með sér inn í garðinn. Þá verður ekki ráðið af myndbandsupptökum af götum þar sem ákærði og brotaþoli voru áður en þau gengu ein í burtu, frá fólki sem var með þeim, að brotaþoli hafi á einhvern hátt verið þvinguð til að fara með ákærða. Ákærða og brotaþola ber saman um að inni í garðinum hafi ákærði tekið út lim sinn og sett í munn brotaþola. Brotaþoli bar fyrir héraðsdómi að hún hefði ekki verið munnmökunum mótfallin en þegar ákærði hafi verið orðinn of ágengur hefði hún ekki viljað þau lengur og hefði þá ýtt á læri hans án árangurs.

11 Framburðir ákærða og brotaþola um atvik eftir fyrstu munnmökin eru verulega ólíkir. Þannig ber brotaþoli að ákærði hafi tekið upp bol hennar, girt niður um hana og gert tilraun til að hafa við hana samfarir. Að því loknu hafi ákærði aftur haft munnmök við hana og hafi hún þá reynt að bíta í lim hans. Ákærði ber að þau hafi í sameiningu losað um föt hennar og haft samfarir í leggöng stutta stund. Brotaþoli hafi þá sagst þurfa að fara og hafi samfarirnar þá hætt. Bæði ákærði og brotaþoli hafa haldið sig við frásagnir sínar um samskipti þeirra og samrýmist framburður þeirra beggja því sem fyrir liggur um aðstæður á vettvangi. Eins og áður er rakið fór ekki fram réttarlæknisfræðileg skoðun á brotaþola og af framlögðum myndum af henni verður ekki nægilega ráðið að hún hafi borið merki á hálsi eftir samskipti þeirra eða um að hafa skollið með höfuðið í framenda bifreiðar þeirrar sem stóð í garðinum við […]. Þá verður ekki séð af myndum af lim ákærða að brotaþoli hafi bitið í hann eins og hún hefur haldið fram.

12 Ákæruvaldið ber sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik, sem telja má honum í óhag og metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt, sbr. 108. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Viðbrögð brotaþola eftir samskipti hennar og ákærða benda til þess að hann hafi misboðið henni. Framburður brotaþola um fyrri munnmök hennar við ákærða er hins vegar ekki skýr um hvort þau hafi farið fram gegn vilja hennar og framburður hennar um atvik eftir þau munnmök hefur ekki næga stoð í framlögðum gögnum til að hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði, sem hefur staðfastlega neitað sök, hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru. Samkvæmt þessu verður ákærði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

13 Samkvæmt 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 verður einkaréttarkröfu brotaþola vísað frá dómi.

14 Sakarkostnaður eins og hann var ákveðinn í héraðsdómi verður felldur á ríkissjóð.

15 Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda og þóknun skipaðs réttargæslumanns sem eru ákveðin að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfu ákæruvaldsins.

Einkaréttarkröfu A er vísað frá héraðsdómi.

Sakarkostnaður eins og hann var ákveðinn í héraði greiðist úr ríkissjóði.

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 800.000 krónur, og þóknun E-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef, réttargæslumanns A, 350.000 krónur.