442/2018

Útdráttur

A og B voru með héraðsdómi svipt forsjá dóttur sinnar C með vísan tila og dliðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Fyrir Landsrétti kröfðust A og B ómerkingar héraðsdóms, annars vegar þar sem tveir sérfróðir meðdómsmenn hefðu verið skipaðir til setu í dómnum, andstætt ákvæði 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og hins vegar þar sem réttinda barns þeirra hefði ekki verið gætt við meðferð málsins. Í dómi Landsréttar kom fram að rétturinn hefði slegið því föstu með dómum í málum nr. 274/2018 og 302/2018 að við meðferð mála um forsjársviptingu fyrir héraðsdómi skyldu, þrátt fyrir ákvæði 2. mgr. 2. gr. laga um meðferð einkamála, tveir sérfróðir meðdómendur sitja í dómi í samræmi við reglu 1. mgr. 54. gr. barnaverndarlaga og var því kröfu A og B um ómerkingu héraðsdóms af þessum sökum hafnað. Þá var það mat réttarins að ákvörðun héraðsdóms um að leiða C ekki til skýrslugjafar hefði verið réttmæt í ljósi ungs aldurs hennar. Ekki var talin ástæða til að ómerkja hinn áfrýjaða dóm þrátt fyrir að talsmanni C hefði ekki gefist færi á að fylgjast með þinghöldum í málinu þar sem viðhorfum C hefðu verið gerð fullnægjandi skil í skýrslum talsmannsins auk þess sem hann gaf skýrslu við meðferð málsins fyrir Landsrétti. Að þessu virtu var niðurstaða héraðsdóms um að svipta A og B forsjá dóttur þeirra staðfest.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir J-kk-nf F-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf, og R-kvk-nf Ó-kvk-nf sálfræðingur.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Máli þessu var skotið til Landsréttar 30. maí 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 9. maí 2018 í málinu nr. [...]/2017 þar sem áfrýjendur voru svipt forsjá dóttur sinnar, C. Áfrýjendur krefjast þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði

2 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

Niðurstaða

3 Áfrýjendur reisa kröfu um ómerkingu hins áfrýjaða dóms annars vegar á því að tveir sérfróðir meðdómendur hafi setið í dómi ásamt embættisdómara. Það sé óheimilt en samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála skuli einungis kveðja til einn sérfróðan meðdómanda sem sitji í dómi með tveimur embættisdómurum.

4 Með dómum Landsréttar í málum nr. 274/2018 og 302/2018 hefur því verið slegið föstu að við meðferð mála um forsjársviptingu fyrir héraðsdómi skuli, þrátt fyrir ákvæði 2. mgr. 2. gr. laga um meðferð einkamála, tveir sérfróðir meðdómendur sitja í dómi í samræmi við reglu 1. mgr. 54. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

5 Þá telja áfrýjendur að ómerkja beri hinn áfrýjaða dóm vegna þess að réttinda barns þeirra hafi ekki verið gætt við meðferð málsins. Ekkert liggi fyrir um að talsmanni barnsins hafi samkvæmt 2. mgr. 55. gr. barnaverndarlaga verið gefinn kostur á að vera viðstaddur þinghöld í málinu, sbr. 46. gr. sömu laga.

6 Þegar mál þetta var höfðað með stefnu útgefinni 13. desember 2017 var C nýorðin [...] ára. Engin ástæða er til að efast um réttmæti þeirrar ákvörðunar héraðsdómara að leiða hana ekki til skýrslugjafar fyrir dómi í ljósi ungs aldurs hennar. Henni hafði verið skipaður talsmaður í samræmi við fyrirmæli 3. mgr. 46. gr. barnaverndarlaga og hafa nokkrar skýrslur talsmannsins verið lagðar fram í málinu. Þá gaf hann skýrslu fyrir Landsrétti. Talsmanninum var ekki gefið færi á að vera viðstaddur þinghöld í máli þessu í héraði, sem þó var skylt samkvæmt 2. mgr. 55. gr. barnaverndarlaga. Í skýrslum talsmannsins sem voru lagðar fram fyrir héraðsdómi kom fram að stúlkan væri ánægð hjá […] en að hana langaði líka til að vera hjá mömmu sinni og pabba. Ekki er ástæða til að ómerkja hinn áfrýjaða dóm þrátt fyrir að talsmanninum hafi ekki gefist færi á að fylgjast með þinghöldum í málinu þar sem viðhorfum stúlkunnar voru gerð fullnægjandi skil í skriflegum gögnum.

7 Eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms fæddist áfrýjendum […]. Fyrir Landsrétti hefur verið lögð fram greinargerð meðgöngu og sængurlegudeildar Landspítalans þar sem lýst er áhyggjum af því hvort áfrýjendur geti tryggt velferð barnsins. Þá voru lögð fram gögn um að barnaverndarnefnd hefði í [...] leitað eftir því við SÁÁ að áfrýjendur kæmust til meðferðar á […]. Segir í bréfi nefndarinnar að þau séu samþykk því að fara í meðferð.

8 Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms ber að staðfesta hann. krónur.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er staðfestur.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður áfrýjenda fyrir Landsrétti, 744.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.