650/2020

Útdráttur

J var sakfelldur fyrir kynferðisbrot, sbr. 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa berað og handleikið kynfæri sín fyrir framan glugga sólbaðsstofu í viðurvist starfsmanns stofunnar og þannig sýnt af sér ósiðlegt og lostugt athæfi sem var til þess fallið að særa blygðunarsemi hennar. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot ákærða beindust að ungri stúlku og háttsemi hans fékk mjög á hana. Refsing J var ákveðin fangelsi í 60 daga en fullnustu refsingarinnar frestað í tvö ár.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf, fyrrverandi landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 10. nóvember 2020 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 30. október 2020 í málinu nr. S- [...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og refsingu hans.

3

Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara að ákvörðun um viðurlög verði breytt og honum gerð sekt.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Við aðalmeðferð málsins í Landsrétti var spiluð upptaka af framburði ákærða fyrir héraðsdómi í heild sinni og að því loknu gaf ákærði viðbótarskýrslu fyrir Landsrétti.

Því næst var spiluð upptaka af framburði brotaþola fyrir héraðsdómi í heild sinni. Loks voru spilaðir valdir kaflar af upptökum úr eftirlitsmyndavél Sólbaðsstofunnar [...] á þeim tíma er atvik málsins eiga að hafa átt sér stað.

5

Í viðbótarskýrslu sinni fyrir Landsrétti kvaðst ákærði engu hafa við framburð sinn fyrir héraðsdómi að bæta. Hann tók fram að þegar atvik gerðust hefði hann verið í slæmum félagsskap og átt við áfengisvandamál að etja. Nú hefði hann snúið lífi sínu til betri vegar og hætt neyslu áfengis.

6

Málsatvik eru skilmerkilega rakin í hinum áfrýjaða dómi.

Niðurstaða

7

Í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi kannaðist ákærði við sig á upptökum úr eftirlitsmyndavél á vettvangi. Þá viðurkenndi hann að hafa handfjatlað kynfæri sín í umrætt sinn en gaf þær skýringar að hann hefði verið að klóra sér og við það hafi getnaðarlimur hans farið út úr buxnaklaufinni í skamma stund. Af upptökum af vettvangi má sjá ákærða snerta lim sinn og bera hann. Þar má jafnframt sjá að ákærði viðhafði augljósar sjálfsfróunarhreyfingar þegar hann handlék kynfæri sín fyrir framan gólfsíðan glugga á sólbaðsstofunni og skimaði inn um hann. Skömmu áður hafði brotaþoli setið við afgreiðsluborð inni á sólbaðsstofunni skammt frá glugganum en hún hefur einnig borið um að hafa séð til ákærða af gangi sólbaðsstofunnar. Þegar ákærði hafi athafnað sig við gluggann hafi hann reynt að ná augnsambandi við hana en einnig hafi hann hallað sér upp að vélarloki bifreiðar sem lagt hafði verið fyrir utan sólbaðsstofuna, snert kynfæri sín og berað þau. Af upptökum af vettvangi þykir ekki fara milli mála að ákærði vissi af brotaþola í afgreiðslu sólbaðsstofunnar og að háttsemi hans beindist að henni.

8

Að þessu gættu en að öðru leyti með skírskotun til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

9

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, J-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins,733.076 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns,706.800 krónur.

Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 30. október 2020

Mál þetta, sem dómtekið var 6. október sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara, þann 20. maí 2020, á hendur J-kk-þgf Þ-kk-þgf Þ-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir „kynferðisbrot, með því að hafa laugardaginn 13. júlí 2019 fyrir utan Sólbaðsstofuna [...], [...] í Reykjavík, berað og handleikið kynfæri sín í viðurvist A, starfsmanns sólbaðsstofunnar, og þannig sýnt af sér ósiðlegt og lostugt athæfi sem var til þess fallið að særa blygðunarsemi hennar.

T elst þetta varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður en til vara krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.

Málsatvik

Samkvæmt skýrslu lögreglu barst henni tilkynning laugardaginn 13. júlí 2019 um karlmann sem væri að fróa sér fyrir utan sólbaðsstofuna [...] á [...]. Á vettvangi hitti lögregla starfsmann sólbaðsstofunnar, A. Sagði hún karlmann hafa verið að fróa sér utan við glugga sólbaðsstofunnar, beint fyrir framan sæti hennar við afgreiðsluborðið. Hún lýsti manninum og þekkti nafn hans en hann hefði verið nýkominn úr ljósatíma á sólbaðsstofunni. Hún kvað hann hafa farið burt á hjóli skömmu áður en lögreglan kom.

Skömmu síðar stöðvaði lögregla ákærða við [...] en lýsing A passaði við hann. Hann kvaðst hafa verið að koma frá sólbaðsstofunni [...]. Hann neitaði því að hann hefði verið að fróa sér heldur hefði hann verið að klóra sér í pungnum vegna [...]sem valdi kláða.

Ákærði var handtekinn og fluttur á lögreglustöð þar sem hann blés í áfengismæli sem sýndi 2,35‰.

Lögregla ræddi við A sem kvaðst hafa verið að vinna á sólbaðsstofunni er ákærði hefði komið inn og farið í ljósatíma. Áfengislykt hefði lagt af honum en hann hefði verið rólegur og kurteis. Hann hefði verið hálfklæddur er hann kom út en hún væri vön slíku á sólbaðsstofunni og hefði því ekki kippt sér upp við það. Ákærði hefði svo farið útog staðið fyrir utan gluggann við afgreiðslu sólbaðsstofunnar. Hann hefði starað á hana og sett höndina inn um opna buxnaklaufina og viðhaft kynferðislegar hreyfingar. Hann hefði gert þetta í dágóða stund en hún hefði reynt að hunsa hann. Eftir nokkurn tíma hefði hann tekið getnaðarliminn út um buxnaklaufina. Hún hefði þá litið undan og hringt á lögregluna. Hún kvað ákærða hafa starað á sig allan tímann og sér hefði fundist þetta mjög óþægilegt og á sér brotið.

Lögregla ræddi einnig við B sem var á vettvangi. Hún kvaðst ekki hafa séð athæfið en hafa séð ákærða fyrir utan sólbaðsstofuna þegar hún kom. Hún lýsti honum með sama hætti og vitnið A.

Í málinu liggja fyrir myndskeið úr eftirlitsmyndavélum sólbaðsstofunnar [...] af atvikum, auk mynda úr þeim af ákærða við glugga sólbaðsstofunnar. Á myndskeiðunum sést hvar ákærði stendur við gluggann skammt frá sæti starfsmannsins og setur hönd inn um buxnaklaufina. Þá sést ákærði taka getnaðarliminn út í gegnum buxnaklaufina.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Á kærði greindi frá því fyrir dóminum að hann væri með [...] sem hann héldi í skefjum með því að fara í ljós. Hann hefði nýlega verið búinn að ganga í gegnum sambandsslit, verið í ójafnvægi vegna þess og hefði verið mjög drukkinn eftir skemmtun kvöldið áður. Hann hefði staldrað við fyrir utan þar sem hann hefði reykt sígarettu og flett í símanum áður en hann hefði farið upp á hjólið sem hann hefði komið á. Hann hefði ekki farið í sturtu eftir ljósatímann og verið sveittur og klístraður. Tilgangur þess að stinga hendinni inn um buxnaklaufina hafi verið að klóra sér og hagræða pungnum. Þessi hegðun hefði ekki beinst að neinum. Hann hefði séð á myndskeiði af atvikinu að getnaðarlimurinn hefði komið út um buxnaklaufina, en þegar það hefði gerst hefði enginn verið í afgreiðslunni. Hann myndi ekki eftir þessu og vissi ekki hvernig það hefði komið til að limurinn var úti en hann hefði sett hann strax inn aftur. Þetta hefði væntanlega verið augnabliks dómgreindarbrestur. Hann kvaðst ekki hafa veitt stúlkunni í afgreiðslunni neina athygli frekar en öðrum sem hefðu átt leið þarna um. Athæfið hefði ekki verið lostafullt og hann hefði ekki brotið gegn blygðunarsemi neins. Þetta hefði fyrst og fremst verið hugsunarleysi. Hann hefði ekki verið að fróa sér eða í kynferðislegum athöfnum og hefði ekki tekið eftir því að neinn væri að fylgjast með sér.

Brotaþolinn, A, kvaðst hafa verið við störf á sólbaðsstofunni þennan morgun. Hún hefði fundið sterka áfengislykt af ákærða þegar hann hefði komið inn en hann hefði verið áberandi kurteis og ekki virst vera í slæmu ástandi svo hún hefði ekki þurft að gera athugasemdir. Þegar ákærði hefði komið út hefði klæðaburður hans verið öðruvísi, skyrtan hefði verið opin og buxnaklaufin, en hún vissi ekki hvort hann hefði farið í sturtu eftir ljósatímann. Hann hefði verið í símanum og staðnæmst fyrir utan glugga sólbaðsstofunnar þar sem hann hefði farið inn á sig um buxnaklaufina og snert sjálfan sig. Hún hefði í fyrstu talið að hann væri að klóra sér en svo séð á handahreyfingum hans að hann hefðiverið að fróa sér. Hann hefði að lokum hallað sér upp að bifreið, eða tyllt sér á hana, á móts við gluggann og verið með liminn úti. Hún hefði greinilega séð að hann hefði verið að fróa sér og talið þetta staðfesta hvað hann hefði verið að gera uppi við gluggann. Hún hefði velt því fyrir sér hvort hún gæti hafa séð fingur ákærða en ekki getnaðarliminn, en það gæti ekki staðist. Þegar þetta hefði gerst hefði hún staðið á ganginum og hringt þaðan á lögreglu. Hún hefði séð ákærða vel en þarna hefði hann ekki lengur verið að horfa á hana. Ákærði hefði reynt að ná augnsambandi við hana meðan á þessu hefði staðið. Hann hefði horft inn og séð að hún hefði tekið eftir honum. Henni hefði fundist þetta vara í langan tíma og liðið illa við þetta. Hún hefði reynt að forðast að sjá hann og átt í erfiðleikum með að sinna vinnunni. Hann hefði verið mjög nálægt henni þegar hún hefði verið við afgreiðsluborðið og hún hefði jafnframt séð hann af ganginum á sólbaðsstofunni. Þá hefði hún haft áhyggjur af því að ákærði myndi koma inn. Hún hefði upplifað þetta sem kynferðislega háttsemi sem hefði beinst að henni og fundið til óþæginda og reiði. Hún hefði ekki nefnt þetta við neinn viðskiptavin sólbaðsstofunnar, utan stúlku sem hefði komið inn undir lokin og fyrrverandi kennara sinn, B, sem hefði komið á stofuna og beðið eftir lögreglunni með henni.

Vitnið B kvaðst hafa séð ákærða fyrir utan sólbaðsstofuna þennan dag. Hann hefði verið í annarlegu ástandi og hegðað sér óeðlilega. Þegar hún hefði komið inn hefði brotaþoli verið í miklu uppnámi og sagt henni að ákærði hefði flett sig klæðum. Hún hefði sjálf ekki orðið vitni að því. Brotaþoli hefði talið þessa háttsemi beinast að sér enda hefði hún verið rétt fyrir innan gluggann. Vitnið kvaðst hafa beðið lögreglu með brotaþola.

Niðurstaða

Ákærða er gefið að sök kynferðisbrot með því að hafa berað og handleikið kynfæri sín fyrir utan sólbaðsstofu í viðurvist starfsmanns sólbaðsstofunnar og þannig sýnt af sér ósiðlegt og lostugt athæfi sem var til þess fallið að særa blygðunarsemi hennar.

Ákærði neitar sök. Hann ber því við að hann hafi verið sveittur og klístraður eftir ljósatíma og því þurft að klóra sér og lagfæra punginn. Það hafi svo verið augnabliks dómgreindarleysi að taka getnaðarliminn út. Hann neitaði því alfarið að hafa viðhaft kynferðislega tilburði eða að hafa brotið gegn nokkrum.

Brotaþoli greindi hins vegar frá því að háttsemi ákærða hefði varað nokkra stund og hún hefði séð getnaðarlim hans. Það hefði verið skýrt á handahreyfingum hans að hann væri að fróa sér. Hann hefði verið nálægt henni við gluggann og greinilega horft á hana þannig að hún hefði upplifað þetta sem brot gegn sér.

Samkvæmt 209. gr. almennra hegningarlaga skal hver sem með lostugu athæfi særir blygðunarsemi manna eða er til opinbers hneykslis sæta fangelsi eða sektum ef brot er smávægilegt. Með lostugu athæfi í skilningi ákvæðisins er átt við athöfn af kynferðislegum toga sem gengur skemur en samræði og önnur kynferðismök eða kynferðisleg áreitni. Ekki er þó skilyrði að viðkomandi hafi fengið eitthvað kynferðislegt út úr athöfninni. Þá er það ekki skilyrði að sýnt hafi verið fram á að blygðunarsemi manna hafi raunverulega verið særð heldur er nægjanlegt að háttsemin hafi verið til þess fallin að særa blygðunarsemi annars manns.

Framangreint atvik gerðist fyrir utan sólbaðsstofuna [...]. Ákærði var undir töluverðum áfengisáhrifum þennan laugardagsmorgun en taldi sig engu að síður muna öll atvik vel. Framburður brotaþola um atvikið er skýr og trúverðugur. Hann hefur stuðning af framburði vitnis sem mætti henni í miklu uppnámi og þess að hún hringdi þegar á lögreglu, auk þess sem fyrir liggja upptökur úr öryggismyndavélum sólbaðsstofunnar þar sem ákærði sést við stóran glugga við afgreiðsluna. Á þeim má sjá ákærða setja hönd inn um buxnaklaufina og viðhafa einhvers konar hreyfingar í drykklanga stund og hluta tímans er brotaþoli skammt frá, hinum megin við glerið. Á myndum sem teknar voru úr upptökunni má sjá að ákærði horfir inn um gluggann þar sem brotaþoli var við störf. Þá sést ákærði taka getnaðarliminn út í gegnum buxnaklaufina. Brotaþola er þá ekki að sjá í afgreiðslunni en hún bar hins vegar að hafa séð til hans af ganginum sem ekki sést á myndunum. Framburður hennar samræmist því sem sést á myndskeiðunum. Framburður ákærða um að hann hafi einungis verið að klóra sér og lagfæra liminn og síðan tekið hann út vegna augnabliks dómgreindarskorts þykir fráleitur þegar horft er á myndbandið. Þykir því ekki varhugavert að leggja framburð brotaþola til grundvallar um athafnir ákærða.

Með hliðsjón af framangreindu er sannað að ákærði beraði og handlék kynfæri sín utan við sólbaðsstofuna í viðurvist brotaþola, eins og honum er gefið að sök. Líta verður þannig á að háttsemin hafi beinst að brotaþola en ákærði var skammt frá henni við gluggann og sá hana þar fyrir innan. Háttsemi sem þessi telst vera lostugt athæfi í skilningi hegningarlaga sem fallið er til þess að særa blygðunarsemi manna og í þessu tilfelli er ljóst að það var raunin. Verður ákærði því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og er hún þar rétt heimfærð til refsiákvæða.

Ákærði er fæddur [...] 1972. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 19. maí 2020, hefur hann ekki áður gerst sekur um refsivert brot. Áfengisástand ákærða hefur ekki áhrif á refsingu hans, sbr. 17. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar verður litið til þess að brot ákærða beindist að ungri stúlku og háttsemi hans fékk mjög á hana. Með hliðsjón af framangreindu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 607.910 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og 39.343 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið A-kvk-nf B-kvk-nf A-kvk-nf, settur saksóknari.

B-kvk-nf B-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, J-kk-nf Þ-kk-nf Þ-kk-nf, sæti fangelsi í 60 daga en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipað verjanda síns, J-kk-ef B-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 607.910 krónur, og 39.343 krónur í annan sakarkostnað.