199/2023

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu A um dómkvaðningu matsmanns til að meta forsjárhæfni hans var hafnað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 20. mars 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 29. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 9. mars 2023 í málinu nr. E- [...]/2023 þar sem kröfu sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns til að meta forsjárhæfni hans var hafnað. Kæruheimild er í c-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og að málinu verði vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar. Til vara er þess krafist að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að dómkvaddur verði matsmaður til að framkvæma forsjárhæfnimat á sóknaraðila samkvæmt matsbeiðni og að greitt verði fyrir matið úr ríkissjóði. Jafnframt er krafist kærumálskostnaðar eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

4

Samkvæmt gögnum sem lögmaður varnaraðila hefur lagt fram nýtur barnaverndarþjónusta B undanþágu frá 1. mgr. 11. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002, sbr. 3. mgr. sömu lagagreinar. Af gildistöku laga nr. 107/2021 um breytingar á barnaverndarlögum leiðir að barnaverndarþjónusta B telst vera réttur varnaraðili máls þessa, sbr. og 1. mgr. II. ákvæðis laganna til bráðabirgða, sbr. 1. gr. laga nr. 20/2022 um breytingar á sömu lögum.

Niðurstaða

5

Krafa sóknaraðila um að hinn kærði úrskurður verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar er með öllu órökstudd og kemur því ekki til álita fyrir Landsrétti en ekki verður talið að á honum séu neinir þeir annmarkar sem leitt geta til ómerkingar hans án kröfu.

6

Í máli þessu liggur fyrir nýlegt mat sérfræðings á forsjárhæfni sóknaraðila 31. október 2022 sem varnaraðili aflaði. Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði er málið rekið sem flýtimeðferðarmál á grundvelli 53. gr. b barnaverndarlaga. Samkvæmt 1. mgr. 54. gr. laganna, sbr. breytingu með lögum nr. 76/2019, segir um sérfróða meðdómsmenn að í máli eins og því sem hér er til úrlausnar skuli kveðja sérfróðan meðdómsmann, eða eftir atvikum meðdómsmenn, til setu í dómi við meðferð málsins.

Þá mun sóknaraðili eiga þess kost að koma fyrir dóminn til skýrslugjafar jafnframt því að leggja fram frekari gögn til stuðnings málatilbúnaði sínum, þar með talið um þá ætluðu annmarka sem hann telur vera á fyrrgreindri matsgerð. Gögn málsins gefa ekki til kynna að breytingar hafi orðið á aðstæðum sóknaraðila sem raski grundvelli matsgerðarinnar. Þá er einnig til þess að líta að öflun matsgerðar nú mun lengja til muna þann tíma sem málsmeðferð fyrir héraðsdómi mun taka en ríkir hagsmunir barns og foreldris standa til þess að niðurstaða fáist í málinu sem fyrst. Að þessu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur á þann hátt sem greinir í úrskurðarorði.

7

Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður en um gjafsóknarkostnað sóknaraðila fyrir Landsrétti fer eins og greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð :

Kröfu sóknaraðila, A, um dómkvaðningu matsmanns til að meta forsjárhæfni hans er hafnað.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður sóknaraðila fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, Þ-kvk-ef K-kvk-ef H-kvk-ef, 350.000 krónur.