526/2023

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á að dóttir A skyldi vistuð á heimili á vegum varnaraðila til nánar tilgreinds dags.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kvk-nf R-kvk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 11. júlí 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 1. ágúst 2023. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. júní 2023 í málinu nr. U - [...]/2023 þar sem fallist var á að varnaraðila væri heimilt að vista dóttur sóknaraðila, B, á heimili á vegum varnaraðila til 18 ára aldurs hennar, [...]. Jafnframt var fallist á að dóttir sóknaraðila, C, skyldi vistuð á heimili á vegum varnaraðila til 27. október 2023. Kæruheimild er í 1. mgr. 64. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi að því er varðar stúlkuna C og að kröfu varnaraðila um vistun hennar utan heimilis til 27. október 2023 verði hafnað. Til vara er þess krafist að vistuninni verði markaður skemmri tími. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4

Sóknaraðili unir samkvæmt framansögðu niðurstöðu héraðsdóms um eldri dóttur sína og málið lýtur því eingöngu að vistun yngri dóttur hennar, sem nú er [...] gömul, á heimili á vegum varnaraðila til 27. október 2023.

5

Af gögnum málsins er ljóst að sóknaraðili á við geðrænan og líkamlegan vanda að etja. Fyrir héraðsdómi lýsti hún því svoað hún væri með kvíða- og þunglyndisröskun, ADHD og hvatvísi, endómetríósu og lúpus sjúkdóminn. Fjölmargar tilkynningar til barnaverndar liggja fyrir í málinu vegna stúlkunnar, meðal annars frá leikskóla hennar og lögreglu. Þá er ljóst að sóknaraðili hefur í gegnum tíðina notið þjónustu og stuðnings í gegnum barnavernd. Á meðferðarfundi starfsmanna varnaraðila 15. febrúar 2023 var lagt til að leitað yrði eftir samþykki sóknaraðila fyrir vistun stúlkunnar í sex mánuði, sem var talinn lágmarkstími fyrir sóknaraðila til að leita sér viðeigandi meðferðar og sýna fram á stöðugleika áður en hún tæki við umsjá stúlkunnar að nýju. Yrði sóknaraðili ekki til samvinnu um framangreint var lagt til að mál stúlkunnar yrði lagt fyrir umdæmisráð með tillögu um að úrskurðað yrði um vistun stúlkunnar utan heimilis til fjögurra mánaða samkvæmt 27. gr. barnaverndarlaga og borgarlögmanni falið að gera kröfu um áframhaldandi vistun í tvo mánuði til viðbótar samkvæmt 28. gr. sömu laga.

6

Í kjölfarið flutti sóknaraðili lögheimili sitt og stúlkunnar til [...] og fór af landi brott um mánaðamótin febrúar/mars 2023. Dvöldust þær í [...] og síðan í [...] þar sem stúlkan var tekin af sóknaraðila og vistuð á barnaheimili. Í fyrirliggjandi þýðingu á úrskurði héraðsdóms í [...] vegna þessa segir meðal annars: „Samkvæmt fyrirliggjandi rannsóknar gögnum er barnið í bráðri hættu á meðan það er í umsjá móður sinnar. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum leikur sterkur grunur á að barnsmóðirin eigi við andleg veikindi að stríða sem útiloki að hún geti annast barnið á ábyrgan hátt. Þessi grunur byggir á athugunum fagfólks neyðarþjónustunnar sem sýna að barnsmóðirin er illa áttuð og ummæli hennar ruglingsleg og einkennast af ofsóknarkennd. Þá var brottförin frá heimalandi hennar óskipulögð og fyrirhyggjulaus svo hennar beið heimilisleysi.“ Stúlkan var sótt til [...] og kom til Íslands 13. apríl 2023 en sóknaraðili mun hafa komið til landsins 20. maí síðastliðinn.

7

Samkvæmt gögnum málsins fer ekki á milli mála að brýnir hagsmunir stúlkunnar mæla með því að hún verði vistuð utan heimilis sóknaraðila þann tíma sem krafist er og að vægari úrræði séu ekki fær. Í því sambandi verður meðal annars að líta til þeirra vægari úrræða sem áður hafa verið reynd og þess að þótt sóknaraðili hafi verið til samstarfs á fyrri stigum er ljóst af gögnum málsins og skýrslu hennar fyrir héraðsdómi að vilji hennar til samstarfs nú er takmarkaður. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verða talin uppfyllt skilyrði til að vista dóttur sóknaraðila á heimili á vegum varnaraðila samkvæmt heimild í b- lið 1. mgr. 27. gr., sbr. 28. gr. barnaverndarlaga þann tíma sem krafist er. Hinn kærði úrskurður verður því staðfestur, þar með talið um málskostnað og gjafsóknarkostnað sóknaraðila.

8

Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður en um gjafsóknarkostnað sóknaraðila fyrir Landsrétti fer eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður sóknaraðila, A, fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef, 450.000 krónur.