483/2018

Útdráttur

G ehf. krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu A hf. vegna tjóns sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir vegna tiltekinna aðgerða A hf. sem hafi orðið til þess að G ehf. tapaði eignarhlut sínum í félaginu S ehf. Í dómi Landsréttar kom fram að G ehf. hefði ekki gert nægjanlega grein fyrir því í hverju ætlað tjón félagsins hafi falist og hvert umfang þess myndi vera. Þá yrði ekki ráðið af gögnum málsins hver tengsl myndu vera milli athafna eða athafnaleysis starfsmanna A hf. og ætlaðs tjóns G ehf. Samkvæmt því hefði G ehf. ekki leitt nægilega í ljós að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna háttsemi A hf. eða starfsmanna þess þannig að félagið hefði lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfum sínum, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.. Var málinu því vísað frá héraðsdómi.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 11. júní 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 16. maí 2018 í málinu nr. E1247/2017.

2 Áfrýjandi krefst þess að viðurkennd verði bótaskylda stefnda „vegna fjárhagstjóns sem áfrýjandi varð fyrir þegar aðgerðir stefnda urðu til þess að áfrýjandi tapaði eignarhlut sínum í félaginu Sigurplasti ehf.“. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi en til vara staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Málsatvik 4 Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi.

5 Áfrýjandi reisir málatilbúnað sinn á því, í fyrsta lagi, að stefndi beri skaðabótaábyrgð á fjártjóni hans sem rekja megi til „framferðis stefnda og starfsmanna hans við innheimtu á ólögmætum gengistryggðum lánum á hendur Sigurplasti ehf.“. Í öðru lagi er á því byggt að starfsmenn stefnda sem bankinn beri húsbóndaábyrgð á hafi „brotið gegn reglum neyðarlaganna, skjaldborgarlaganna og reglum laga um fjármálafyrirtæki með skipulögðum, saknæmum og ólögmætum hætti, þegar þeir stóðu í vegi fyrir að félagið Sigurplast ehf. fengi að ganga í gegnum fjárhagslega endurskiplagningu og þvinguðu það til að fara fram á gjaldþrotaskipti þann 30. september 2010“. Hafi það leitt til fjártjóns fyrir eigendur hlutafjár félagsins, þar á meðal áfrýjanda, þegar hlutur hans í félaginu tapaðist.

6 Stefndi gerir aðallega kröfu um frávísun málsins frá héraðsdómi þar sem áfrýjandi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfum sínum, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Því hafnar áfrýjandi sem telur stefnu vera skýra og ekki hafi staðið stefnda fyrir þrifum að verjast málatilbúnaði hans.

7 Kröfu stefnda um frávísun málsins var hafnað með úrskurði héraðsdóms 6. desember 2017 en dómari færði munnlega rök fyrir niðurstöðunni, sbr. 3. mgr. 112. gr. laga nr. 91/1991.

Niðurstaða

8 Samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 er heimilt að leita dóms um viðurkenningu á skaðabótaskyldu. Gildir það án tillits til þess hvort unnt sé að leita dóms sem fullnægja mætti með aðför. Sú heimild er þó háð þeim skilyrðum að sá sem höfðar mál færi nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni af tilteknu tilefni og geri grein fyrir því í hverju það tjón felst og tengslum þess við málsatvik.

9 Við meðferð málsins hefur áfrýjandi ekki lagt fram matsgerð eða önnur gögn til stuðnings þeirri fullyrðingu að hann hafi orðið fyrir fjárhagslegu tjóni vegna háttsemi stefnda eða starfsmanna hans. Hefur hann ekki gert nægjanlega grein fyrir því í hverju ætlað tjón hafi falist og hvert umfang þess myndi vera. Ekki verður heldur ráðið af þeim gögnum sem áfrýjandi vísar til hver tengsl myndu vera á milli athafna eða athafnaleysis starfsmanna stefnda og ætlaðs tjóns hans.

10 Samkvæmt framangreindu hefur áfrýjandi ekki leitt nægjanlega í ljós að hann hafi orðið fyrir tjóni vegna háttsemi stefnda eða starfsmanna hans þannig að hann hafi lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfum sínum, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Verður því fallist á kröfu stefnda um frávísun málsins frá héraðsdómi.

11 Með vísan til 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður áfrýjanda gert að greiða stefnda málkostnað í héraði og fyrir Landsrétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Áfrýjandi, Grænamýri ehf., greiði stefnda, Arion banka hf., samtals 1.800.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.