22/2019

Útdráttur

X var gefið að sök að hafa sært blygðunarsemi A með því að hafa kíkt í gegnum skráargat á hurð að baðherbergi þar sem hún var inni. Var háttsemin talin varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi Landsréttar kom fram að verknaðarlýsing í ákæru bæri ekki með sér að um lostugt athæfi hefði verið að ræða sem væri til þess fallið að særa blygðunarsemi A. Ekki yrði heldur ráðið af verknaðarlýsingu í ákæru með hvaða hætti X hefði sýnt af sér vanvirðandi háttsemi í umrætt sinn. Lýsti skilgreining háttseminnar því ekki broti samkvæmt framangreindum lagaákvæðum. Var ákæran því ekki í samræmi við ákvæði cliðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 og var ákæruliðnum, án kröfu, vísað frá héraðsdómi. Þegar af þeirri ástæðu var kröfu A um miskabætur einnig vísað frá héraðsdómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf og Á-kvk-nf Ó-kvk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 16. nóvember 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 24. október 2018 í málinu nr. S[…]/2018.

2 Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og að refsing verði þyngd.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu af sakargiftum samkvæmt síðari lið ákæru en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann þess að miskabótakröfu verði vísað frá dómi en til vara að hún verði lækkuð.

4 Brotaþoli, A, krefst þess að ákærða verði gert að greiða sér miskabætur að fjárhæð 700.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 6. desember 2016 til 8. apríl 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Niðurstaða

5 Mál þetta er höfðað með ákæru 1. mars 2018 á hendur ákærða fyrir kynferðisbrot og brot gegn barnaverndarlögum gegn stjúpdóttur sinni og var ákæran í tveimur liðum. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sýknaður af sakargiftum samkvæmt fyrri ákærulið og unir ákæruvaldið þeirri niðurstöðu. Með síðari ákærulið var ákærða gefið að sök að hafa sært blygðunarkennd brotaþola með því að „kíkja í gegnum skráargat á dyrum að baðherbergi, þar sem stúlkan var inni“. Var háttsemin talin varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Ákærði var sakfelldur samkvæmt þessum lið ákæru í héraði, dæmdur til skilorðsbundinnar fangelsisrefsingar og greiðslu miskabóta til brotaþola. Hér fyrir dómi krefst hann sýknu af ákæru að þessu leyti, meðal annars með vísan til þess að verknaðarlýsing í ákæru lúti ekki að refsiverðri háttsemi.

6 Samkvæmt clið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal í ákæru greina svo glöggt sem verða má hver sú háttsemi er sem ákært er út af, hvar og hvenær brotið er talið framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu þess til laga og stjórnvaldsfyrirmæla.

7 Í 209. gr. almennra hegningarlaga segir að hver sem með lostugu athæfi særi blygðunarsemi manna eða sé til opinbers hneykslis skuli sæta fangelsisrefsingu eða sektum ef brot er smávægilegt. Í 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga er meðal annars mælt refsivert að sýna af sér vanvirðandi háttsemi gagnvart barni.

8 Sem að framan greinir er háttsemi ákærða lýst svo í ákæru að hann hafi kíkt inn um skráargat á baðherbergi þar sem brotaþoli var inni. Sú verknaðarlýsing ber ekki með sér að um lostugt athæfi hafi verið að ræða sem hafi verið til þess fallið að særa blygðunarsemi stúlkunnar. Ekki verður heldur ráðið af verknaðarlýsingu í ákæru með hvaða hætti ákærði hafi sýnt af sér vanvirðandi háttsemi í umrætt sinn. Samkvæmt framangreindu lýsir skilgreining háttseminnar í síðari lið ákæru ekki broti samkvæmt 209. gr. almennra hegningarlaga og 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga. Er ákæran því að þessu leyti ekki í samræmi við ákvæði cliðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Verður ákæruliðnum því, án kröfu, vísað frá héraðsdómi. Þegar af þeirri ástæðu verður kröfu brotaþola um miskabætur einnig vísað frá héraðsdómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008.

9 Eftir þessari niðurstöðu greiðist allur sakarkostnaður málsins úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða og þóknun réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin voru með hinum áfrýjaða dómi, og þóknun verjanda og réttargæslumanns fyrir Landsrétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Síðari lið ákæru á hendur ákærða, X, er vísað frá héraðsdómi.

Miskabótakröfu brotaþola, A, er vísað frá dómi.

Allur sakarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talinn sakarkostnaður sem ákveðinn var í héraði og málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Landsrétti, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 573.500 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 229.400 krónur.