550/2021

Útdráttur

S höfðaði mál til heimtu skaðabóta úr hendi R. Fyrir Landsrétti krafðist S þess að málinu yrði vísað frá héraðsdómi, en til vara heimvísunar. Byggði S einkum á því að héraðsdómara hefði borið, án kröfu, að vísa málinu frá dómi vegna vanreifunar. Í úrskurði Landsréttar var aðalkröfu S vísað frá Landsrétti þar sem ekki væri gert ráð fyrir því í lögum nr. 91/1991 að stefnandi gæti krafist þess að dómkröfum hans yrði vísað frá héraðsdómi eða að hann nyti lögvarins réttar til þess að máli hans væri vísað frá dómi án kröfu. Stæði sú meginregla jafnframt því í vegi að stefnandi gæti, að gengnum efnisdómi, krafist þess á áfrýjunarstigi að máli hans yrði vísað frá héraðsdómi. Um varakröfu S sagði Landsréttur að S gæti ekki, frekar en við ætti um aðalkröfu, haft uppi kröfu um ómerkingu hins áfrýjaða dóms og heimvísun málsins vegna galla á eigin málatilbúnaði, en hann hefði átt þess kost að hafa efniskröfu sína uppi fyrir Landsrétti og styðja hana þar frekari gögnum. S hefði á hinn bóginn lögvarða hagsmuni af varakröfunni að því marki sem hún lyti að annmörkum sem ekki tengdust málatilbúnaði hans sjálfs. Engin efni væru til að líta svo á að annmarkar hafi verið á málsmeðferð í héraði eða dómi héraðsdóms svo að ómerkingu varðaði.

Var varakröfu S því hafnað.

Úrskurður L andsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Landsréttar 25. júní 2021. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu þess 11. ágúst 2021 og áfrýjaði hann öðru sinni 7. september sama ár. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 31. maí 2021 í málinu nr. E-2

Áfrýjandi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá héraðsdómi. Til vara krefst hann þess að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað til héraðsdóms til löglegrar málsmeðferðar. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Landsrétti. Til vara krefst hann þess að kröfum áfrýjanda verði hafnað en að því frágengnu staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Þá krefst stefndi málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4

Í samræmi við kröfugerð áfrýjanda var málið eingöngu flutt um formhlið þess og því er kveðinn upp úrskurður í málinu, sbr. 2. málslið 2. mgr. 164. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Til stóð að flytja málið 21. október 2022 en málflutningi var frestað að beiðni lögmanns áfrýjanda.

Niðurstaða

5

Áfrýjandi höfðaði mál þetta til heimtu skaðabóta úr hendi stefnda. Í greinargerð stefnda var krafist sýknu en til vara lækkunar á kröfu áfrýjanda. Héraðsdómur sýknaði stefnda af skaðabótakröfunni. Fyrir Landsrétti krefst áfrýjandi ekki efnislegrar endurskoðunar dómsins heldur þess að málinu verði vísað frá héraðsdómi, en til vara heimvísunar. Byggir áfrýjandi þessa kröfugerð einkum á því að engin skilyrði hafi verið til þess að fella efnisdóm í málinu heldur hafi héraðsdómara borið, án kröfu, að vísa því frá dómi vegna vanreifunar.

6

Það felst í höfðun dómsmáls til heimtu skaðabóta að stefnandi krefst efnisdóms um skaðabótakröfu sína. Honum er unnt á öllum stigum málsmeðferðar í héraði að fella málið niður áður en efnisdómur gengur, sbr. c-lið 1. mgr. 105. gr. laga nr. 91/1991. Í lögunum er á hinn bóginn ekki gert ráð fyrir því að stefnandi geti krafist þess að dómkröfum hans verði vísaðfrá héraðsdómi eða að hann njóti lögvarins réttar til þess að máli sem hann hefur höfðað sé vísað frá dómi án kröfu. Þessi meginregla stendur því jafnframt í vegi að stefnandi geti að gengnum efnisdómi krafist þess á áfrýjunar stigi að máli hans verði vísað frá héraðsdómi, sbr. meðal annars til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 24. ágúst 1999 í máli nr. 299/1999, sem birtur er í dómasafni réttarins það ár á bls. 3118. Verður aðalkröfu áfrýjanda því vísað frá Landsrétti.

7

Varakrafa áfrýjanda um að málið verði tekið til nýrrar málsmeðferðar í héraði horfir að hluta til öðruvísi við. Að því marki sem áfrýjandi byggir kröfuna á göllum á eigin málatilbúnaði getur hann ekki frekar en við á um aðalkröfu haft uppi kröfu um ómerkingu hins áfrýjaða dóms og heimvísun málsins en hann átti þess kost að hafa efniskröfu sína uppi fyrir Landsrétti og styðja hana þar frekari gögnum. Áfrýjandi byggir á hinn bóginn einnig á annmörkum sem hann telur að hafi verið á meðferð málsins í héraði sem ekki tengjast málatilbúnaði hans sjálfs og snerta einkum aðkomu aðstoðarmanns dómara að málinu og þörf á sérfróðum meðdómsmanni í héraði.

Verður áfrýjandi talinn hafa lögvarða hagsmuni af kröfu sinni að þessu leyti. Á hinn bóginn eru engin efni til að líta svo á að slíkir annmarkar hafi verið á málsmeðferð í héraði eða dómi héraðsdóms að ómerkingu varði. Verður varakröfu áfrýjanda því hafnað.

8

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

Úrskurðarorð :

Aðalkröfu áfrýjanda, Sýrfells ehf., um að málinu verði vísað frá héraðsdómi, er vísað frá Landsrétti.

Hafnað er varakröfu áfrýjanda um ómerkingu hins áfrýjaða dóms og heimvísun málsins til meðferðar fyrir héraðsdómi að nýju.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.