199/2019

Útdráttur

S var sakfelldur fyrir tilraun til stórfellds fíkniefnalagabrots, sbr. 173. gr. a., sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa skipulagt innflutning á 5.018,13 g af amfetamíni til söludreifingar í ágóðaskyni hér á landi. S hafði komið efnunum fyrir í stórum taflmönnum en lögreglan á Spáni hafði lagt hald á efnin og komið fyrir í þeirra stað gerviefnum sem flutt voru til landsins. Refsing hans var ákvörðuð með hliðsjón af 78. gr. almennra hegningarlaga og 1., 6. og 7. tölulið 70 gr. sömu laga. Var ákærða gert að sæta fangelsi í þrjú ár og sex mánuði.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 8. mars 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 22. febrúar 2019 í málinu nr. S[…]/2018.

2 Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og refsingu hans.

3 Í greinargerð sinni til Landsréttar krefst ákærði þess aðallega að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins en til vara að refsing hans verði milduð. Þá krefst hann þess að kröfu um upptöku verði vísað frá dómi.

4 Samkvæmt 2. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal dómfelldur maður lýsa yfir áfrýjun héraðsdóms í bréflegri tilkynningu til ríkissaksóknara þar sem meðal annars skal tekið nákvæmlega fram í hverju skyni áfrýjað sé og hvaða dómkröfur séu gerðar. Í kjölfarið gefur ríkissaksóknari út áfrýjunarstefnu þar sem meðal annars skal greina hver áfrýi dómi og nákvæmlega í hverju skyni það sé gert, sbr. clið 2. mgr. 201. gr. sömu laga.

5 Í tilkynningu ákærða um áfrýjun 6. mars 2019 kom fram að áfrýjað væri í því skyni að hnekkja niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu. Þessi kröfugerð var síðan tekin upp í áfrýjunarstefnu 8. mars 2019. Krafa ákærða um að upptökukröfu verði vísað frá dómi kom fyrst fram í greinargerð hans til réttarsins og telst því of seint fram komin.

6 Við upphaf aðalmeðferðar fyrir Landsrétti krafðist ákærði þess að hinn áfrýjaði dómur yrði ómerktur og málinu vísað heim í hérað. Með því að þessi krafa er einnig of seint fram komin kemur ómerking og heimvísun ekki til álita nema um sé að ræða atriði sem dómurinn þarf að taka afstöðu til af sjálfsdáðum.

Málsatvik og sönnunarfærsla

7 Í ákæru er ákærða gefin að sök tilraun til brots gegn 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa skipulagt og fjármagnað innflutning á 5.018,13 g af amfetamíni til söludreifingar í ágóðaskyni hér á landi. Ákærði hafi komið efnunum fyrir í stórum taflmönnum og ætlað sér að flytja þau hingað til lands með hraðsendingafyrirtækinu DHL. Lögregla hafi lagt hald á efnin föstudaginn 29. desember 2017 á flugvellinum í Alicante á Spáni og komið fyrir gerviefnum í stað þeirra. Sendingin hafi borist hingað til lands 2. janúar 2018. Þá var öðrum manni gefið að sök að hafa lagt á ráðin með ákærða og tekið að sér að veita fíkniefnunum móttöku hér á landi og sá þriðji var sóttur til saka fyrir tilgreinda hlutdeild í brotum hinna tveggja. Með hinum áfrýjaða dómi voru ákærðu sakfelldir samkvæmt ákæru og þeim gerð refsing. Meðákærðu una dómi.

8 Meðákærðu í héraði voru handteknir vegna málsins mánudaginn 8. janúar 2018 en ákærði var þá enn staddur á Spáni. Hann kom hingað til lands fimmtudaginn 25. janúar 2018 og var þá handtekinn og úrskurðaður í gæsluvarðhald.

9 Málið var þingfest í héraðsdómi 5. október 2018. Í þinghaldi 25. sama mánaðar neitaði ákærði sök en í þingbók er afstöðu hans til sakargifta ekki lýst frekar. Það var heldur ekki gert við aðrar fyrirtökur málsins fram að aðalmeðferð þess. Í skýrslutöku við upphaf aðalmeðferðar 7. janúar 2019 lýsti ákærði því yfir að hann hefði engu við fyrri framburð sinn að bæta og myndi ekki tjá sig frekar. Þá kvaðst hann aðspurður hafa kynnt sér öll gögn málsins og svaraði játandi þeirri spurningu sækjanda hvort hann hefði skýrt satt og rétt frá við skýrslutökur hjá lögreglu.

10 Í skýrslu sem ákærði gaf hjá lögreglu 25. janúar 2018 gekkst hann við því að hafa keypt amfetamín á Spáni, komið efnunum fyrir í fjórum stórum styttum af taflmönnum og sent til Íslands. Um hefði verið að ræða tæplega 6 kg af blautu amfetamíni sem hann hefði gert ráð fyrir að yrðu 3,5 til 4 kg af þurrkuðu efni sem færi í sölu hér á landi. Hann hefði keypt rúm 5 kg og fengið 1 kg að auki sem hefði verið „eitthvert drasl“ sem hann fékk gefins. Hann hefði sjálfur lagt út fyrir efnunum. Í skýrslutöku 31. janúar 2018 nafngreindi ákærði karlmann sem hefði staðið að innflutningi fíkniefnanna með honum og reyndar átt frumkvæði að honum. Hefði sá maður verið búinn að borga fyrir fíkniefnin þegar ákærði hefði sótt þau til Benidorm 18. eða 19. desember 2017. Hann hefði enga vitneskju um það hvernig þessi maður hefði fjármagnað kaup sín á fíkniefnunum. Sjálfur hefði hann keypt stytturnar sem fíkniefnunum var komið fyrir í og greitt fyrir flutning þeirra hingað til lands. Hann hefði pakkað efnunum í lofttæmdar umbúðir og notað til þess sérstaka vél sem hann hefði fest kaup á. Hann hefði áætlað að þyngd efnanna væri 5 kg. Í skýrslum sem teknar voru af ákærða hjá lögreglu 2. og 7. febrúar 2018 kom ekkert nýtt fram sem þýðingu getur haft þegar tekin er afstaða til sakargifta á hendur honum. Í samantekt um skýrslutöku af ákærða 10. apríl 2018 er haft eftir honum að hann hafi prófað efnin þegar hann var að pakka þeim og þau hafi virkað. Efni í einni pakkningu væri þar reyndar undanskilið en af samantektinni verður ráðið að þar sé átt við þann hluta þess sem hann kveðst ekki hafa greitt fyrir samkvæmt framansögðu. Það efni hefði verið gulleitt sem líklega megi rekja til þess að „basinn hafi gerjast“ og það hefði verið „minna“ í þessari einingu en í hinum. Hann hefði haldið henni aðskildri frá öðrum efnum þegar hann umpakkaði þeim. Ákærði var síðast yfirheyrður hjá lögreglu 22. ágúst 2018 þegar borin var undir hann efnaskýrsla sem unnin var af spænskum yfirvöldum. Þá áréttaði hann þann framburð sinn að efnin hefðu verið blaut þegar þau voru vigtuð á Spáni og lýsti þeirri afstöðu sinni að „heildartalan hefði átt að vera 2,5 til 3 kíló“.

11 Framburður ákærða og vitna fyrir héraðsdómi er nægjanlega rakinn í hinum áfrýjaða dómi. Þar á meðal er framburður sex vitna sem komu að rannsókn málsins á Spáni en þau gáfu símaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Samkvæmt vitnisburði þriggja þeirra, sem öll kváðust hafa lyfjafræðimenntun, hafi rannsókn á haldlögðum efnum leitt í ljós að um amfetamín væri að ræða, styrkur þess hafi verið 23,8% og nettóþyngd 5.018,13 g. Efnagreining hafi verið unnin í samræmi við viðurkennda verkferla. Eitt þessara vitna skýrði svo frá að efnin hefðu verið í átta pakkningum, sýni til efnagreiningar hefðu verið tekin úr hverri þeirra og þau öll gefið svörun sem amfetamín.

12 Aðalkröfu sína um sýknu af kröfum ákæruvalds byggir ákærði á því að ekki sé sannað að efnið sem hann hafi ætlað að senda hingað til lands hafi verið amfetamín. Eigi brot hans í reynd undir tilgreind ákvæði lyfja og tollalaga. Þá liggi ekki fyrir sönnun þess að ákærði hafi fjármagnað kaup á efnunum. Varakrafa hans um mildun refsingar er aðallega reist á atriðum sem lúta að magni fíkniefna og styrkleika þeirra.

Niðurstaða

13 Sú meginregla gildir að dómur í sakamáli skal reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008. Ef ákærði hefur gefið skýrslu hjá lögreglu og staðfest það sem þar hefur verið eftir honum haft við skýrslutöku fyrir dómi má eftir atvikum leggja þann framburð til grundvallar sakfellingu. 14 Svo sem að framan er rakið gekkst ákærði með afdráttarlausum hætti við því í skýrslugjöf hjá lögreglu að hafa átt veigamikla aðild að tilraun til innflutnings á þeim fíkniefnum sem ákæra tekur til. Líta verður svo á að hann hafi fyrir dómi staðfest þennan framburð sinn. Fær játning hans jafnframt stoð í framburði meðákærða í héraði, X, gögnum sem fyrir liggja um haldlagningu fíkniefnanna á Spáni og rannsókn sem gerð var á þeim þar og vitnisburði þeirra sem að henni komu. Er með þessu sannað að ásetningur ákærða hafi staðið til þess að flytja umtalsvert magn amfetamíns hingað til lands. Er aðalkröfu um sýknu af refsikröfu þegar af þessari ástæðu hafnað en að auki er til þess að líta að í ljósi framburðar ákærða geta rök hans fyrir henni engu breytt um refsinæmi verknaðar hans.

15 Í fyrstu skýrslu sem tekin var af ákærða hjá lögreglu kvaðst hann hafa lagt út fyrir kaupverði fíkniefnanna en tilgreindi í því sambandi fjárhæð sem telja verður fjarstæðukennda. Við næstu skýrslugjöf neitaði hann að hafa fjármagnað kaupin og vísaði í því sambandi til þess að maður sem hann nafngreindi hefði verið búinn að greiða fyrir efnin þegar hann fékk þau í hendur. Hefur ákærði ekki horfið frá þessari neitun sinni og telst gegn henni ósannað að aðild hans hafi tekið til þessa þáttar í framkvæmd brotsins. Hann hefur á hinn bóginn viðurkennt að hafa borið kostnað af pökkun efnanna og sendingu þeirra til Íslands og á þann hátt komið að fjármögnun á innflutningi þeirra.

16 Að teknu tilliti til þess sem rakið er hér að framan verður ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og þar er réttilega heimfærð til 173. gr. a, sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga.

17 Samkvæmt sakavottorði ákærða var hann með dómi 6. desember 2018 sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga og tilgreindum ákvæðum skattalaga og dæmdur í 20 mánaða fangelsi, skilorðsbundið til þriggja ára, og til greiðslu sektar að fjárhæð 137.000.000 króna. Samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga verður skilorðshluti þess dóms tekinn upp og ákærða ákveðin refsing í einu lagi fyrir bæði brotin eftir reglu 78. gr. laganna. Við ákvörðun refsingar er til þess að líta að ákærði er í málinu sakfelldur fyrir að hafa ætlað að flytja inn umtalsvert magn fíkniefna í hagnaðarskyni. Þá verður með hliðsjón af dómaframkvæmd einnig að taka tillit til þess sem fyrir liggur um styrkleika þeirra. Þótt brotið teljist ekki fullframið þar sem hald var lagt á fíkniefnin á Spáni og gerviefnum komið fyrir í stað þeirra stóð einbeittur ásetningur ákærða til þess. Fer með vísan til þessa um refsiákvörðun eftir 1., 6. og 7. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Að framangreindu virtu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í þrjú ár og sex mánuði. Samkvæmt 76. gr. almennra hegningarlaga skal til frádráttar refsingunni koma gæsluvarðhald sem ákærði sætti frá 26. janúar til 18. apríl 2018.

18 Ákvæði héraðsdóms um upptöku eru ekki til endurskoðunar og standa því óröskuð sem og ákvæði um sakarkostnað. 19 Með vísan til 1. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærða gert að greiða helming alls áfrýjunarkostnaðar málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.

Dómsorð:

Ákærði, S-kk-nf K-kk-nf, sæti fangelsi í þrjú ár og sex mánuði. Til frádráttar refsingu kemur gæsluvarðhald sem ákærði sætti frá 26. janúar til 18. apríl 2018.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði helming alls áfrýjunarkostnaðar, sem nemur í heild 1.844.602 krónum, þar með talin málsvarnarlaun verjenda hans, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 744.000 krónur, og H-kk-ef M-kk-ef lögmanns, 992.000 krónur. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.