538/2019

Útdráttur

S var sakfelldur fyrir tvær líkamsárásir, sem vörðuðu annars vegar við 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og hins vegar við 1. mgr. 218. gr. sömu laga. Þá var hann einnig sakfelldur fyrir eignaspjöll samkvæmt 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga og hótanir samkvæmt 233. gr. þeirra laga. S játaði að hafa viðhaft eignaspjöllin en neitaði sök að öðru leyti. Landsréttur taldi sannað að hann hefði viðhaft háttsemi gagnvart A sem varðaði við 217. gr. almennra hegningarlaga og að tilteknar afleiðingar hefðu þar hlotist af. Einnig að hann hefði síðar hótað A. Þá taldi rétturinn enn fremur sannað að S hefði viðhaft háttsemi gagnvart brotaþolanum B, sem varðaði við 1. mgr. 218. gr. sömu laga, með þeim afleiðingum að miðhandarbein B brotnuðu. Honum hafi mátt vera ljóst að slys gat hlotist af þegar hann í æðiskasti sveiflaði hrífuskafti þar sem fjöldi fólks var nærstaddur. Skilyrði um ásetning væri því fullnægt og brot S réttilega heimfært til 1. mgr. 218. gr. laganna. Með brotunum rauf S skilorð eldri dóms þar sem hann var dæmdur í 60 daga fangelsi, skilorðsbundið til tveggja ára, og var sú refsing dæmd með þeim brotum sem ákærði var sakfelldur fyrir, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar S, sem tiltekin var samkvæmt 77. gr. sömu laga, var jafnframt litið til 1. og 2. töluliðar 1. mgr. 70. gr. og 3. mgr. 218. gr. C laganna. Þótti refsing S hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði en með hliðsjón af því að nokkur dráttur hefði orðið á málinu og atvikum að öðru leyti var refsingin bundin skilorði til tveggja ára. Loks var S dæmdur til að greiða A og B miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 2. júlí 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Suðurlands 4. júní 2019 í málinu nr. S[…]/2018.

2 Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða en að refsing hans verði þyngd.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins að því frátöldu að hann játar að hafa brotið hrífuskaft samkvæmt ákærulið II. Til vara krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfa og að sú refsing verði að öllu leyti bundin skilorði en að því frátöldu krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms um refsingu. Þá krefst hann þess aðallega að bótakröfum verði vísað frá dómi en til vara að þær verði lækkaðar.

4 Brotaþoli, B, krefst þess aðallega að ákærði verði dæmdur til að greiða henni 1.000.000 króna með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði en til vara að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um greiðslu miskabóta. Þá krefst hún málskostnaðar úr hendi ákærða fyrir Landsrétti án tillits til gjafsóknar sem henni hefur verið veitt.

5 Brotaþoli, A, hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti og verður því litið svo á að hún krefjist þess að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu hennar verði staðfest, sbr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Málsatvik og sönnunarfærsla

6 Málsatvikum og framburði ákærða og vitna fyrir héraðsdómi er lýst í hinum áfrýjaða dómi.

7 Ákærði gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti. Þá voru spilaðar í heild upptökur af framburði brotaþolanna A og B.

Niðurstaða

8 Fyrir héraðsdómi játaði ákærði eignaspjöll sem honum eru gefin að sök í II. lið ákæru. Er sakfelling hans fyrir það brot ekki til endurskoðunar fyrir Landsrétti.

9 Samkvæmt I. lið ákæru er ákærða gefin að sök líkamsárás gagnvart brotaþolanum A svo sem þar er nánar lýst.

10 Vitnin D, I og C báru öll fyrir héraðsdómi að ákærði hefði átt upptökin að áflogunum er hann ýtti við brotaþola A svo að hún féll á gluggakistu. Vitnið G bar á hinn bóginn að átök aðila hefðu byrjað á því að A sló ákærða. Brotaþoli bar fyrir héraðsdómi að hún hefði mögulega slegið til ákærða en það hefði þá verið eftir að hann ýtti við henni svo að hún féll á gluggakistuna. Fær það stoð í framburði vitnanna I og C sem kváðu brotaþola fyrst hafa slegið til ákærða eftir að hann hafði ýtt við henni svo að hún féll á gluggakistuna. Er sá framburður jafnframt í samræmi við framburð vitnisins D hjá lögreglu en þar bar hún að brotaþoli hefði slegið í ákærða eftir að hann hafði ýtt við brotaþola.

11 Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða í þessum lið og heimfærslu háttsemi hans til refsiákvæðis.

12 Samkvæmt III. lið ákæru er ákærða gefið að sök að hafa í æðiskasti sveiflað brotnu hrífuskafti sem lent hafi á vinstri hendi brotaþolans B með þeim afleiðingum að tvö miðhandarbein brotnuðu.

13 Vitni í málinu lýsa því að mikið æði hafi runnið á ákærða er út á sólpallinn var komið, eftir að honum hafði verið hrint yfir handrið á sólpallinum og trésólstól hent í hann. Fallist er á með héraðsdómi að hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði sveiflaði hinu brotna hrífuskafti, eða annarri spýtu, og að það hafnaði í brotaþola með þeim afleiðingum sem í ákæru greinir. Ákærða mátti vera ljóst að slys gat hlotist af aðförum hans er hann í æðiskasti sveiflaði hrífuskaftinu þar sem fjöldi fólks var nærstaddur en hann skeytti því engu. Er samkvæmt framansögðu skilyrði um ásetning fullnægt og brotið í þessum ákærulið réttilega heimfært í ákæru til 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

14 Samkvæmt IV. lið ákæru eru ákærða gefnar að sök hótanir samkvæmt 233. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa sent brotaþolanum A þau skilaboð sem í ákæru greinir. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða í þessum lið. Er brotið réttilega heimfært til refsiákvæðis í ákæru.

15 Samkvæmt framansögðu verður ákærða gerð refsing fyrir brot gegn 217. gr., 1. mgr. 218. gr., 233. gr. og 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga. Ber að tiltaka refsingu ákærða samkvæmt 77. gr. almennra hegningarlaga. Með háttsemi sinni hefur ákærði rofið skilorð dóms Héraðsdóms Suðurlands frá 6. desember 2015 þar sem hann var dæmdur til fangelsisrefsingar í 60 daga, skilorðsbundið í tvö ár. Verður samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga refsing ákærða samkvæmt þeim dómi dæmd upp og refsing dæmd í einu lagi fyrir öll brotin. Við ákvörðun refsingar verður jafnframt litið til 1. og 2. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga. Þá er tilefni til þess að horfa einnig til 3. mgr. 218. gr. c að hluta en fram hjá því verður ekki litið að þótt ákærði hafi átt upptökin að átökunum er leiddu til líkamstjóns brotaþolans A þá hlaut hún áverkana í stympingum þegar verið var að koma ákærða út. Með vísan til framangreindra atriða er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði. Af gögnum málsins verður ráðið að rannsókn lögreglu hafi lokið í september 2017. Þrátt fyrir það var ákæra í málinu ekki gefin út fyrr en 2. október 2018 eða rúmum 17 mánuðum eftir að atvik gerðust. Nokkur dráttur varð því á málinu sem ákærða verður ekki kennt um. Með hliðsjón af því og atvikum að öðru leyti þykir rétt að binda refsingu ákærða skilorði eins og greinir í dómsorði.

16 Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað og einkaréttarkröfu brotaþolans A verða staðfest.

17 Með hinum áfrýjaða dómi voru brotaþolanum B dæmdar 300.000 krónur í miskabætur. Fram er komið að áverki brotaþolans er alvarlegur og að hún hefur þurft að fara í fjölda aðgerða á hendi. Verða brotaþola dæmdar miskabætur sem eru hæfilega ákveðnar 600.000 krónur með vöxtum eins og nánar greinir í dómsorði.

18 Ákærði skal greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, G-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef lögmanns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir. Annan sakarkostnað fyrir Landsrétti skal hann einnig greiða eins og segir í dómsorði. Ákærði verður jafnframt dæmdur til að greiða gjafsóknarkostnað í ríkissjóð, að meðtöldum virðisaukaskatti, vegna kostnaðar brotaþolans B við að halda kröfum sínum til haga fyrir Landsrétti, eins og nánar greinir í dómsorði.

19 Allur gjafsóknarkostnaður brotaþolans B fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, Ó-kk-ef B-kk-ef, sem ákveðin verður eins og í dómsorði greinir.

20 Tímaskýrsla lögmanns brotaþola er úr hófi og ekki í neinu samræmi við umfang málsins. Verður ekki á henni byggt.

Dómsorð:

Ákærði, S-kk-nf Ó-kk-nf O-kk-nf, sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði B 600.000 krónur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 27. maí til 4. ágúst 2017 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu A og sakarkostnað eru staðfest.

Gjafsóknarkostnaður B skal greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, Ó-kk-ef B-kk-ef, 200.000 krónur án virðisaukaskatts.

Ákærði greiði 248.000 krónur í málskostnað sem renni í ríkissjóð.

Ákærði greiði 51.631 krónu í sakarkostnað fyrir Landsrétti og málsvarnarlaun verjanda síns, G-kk-ef Ó-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 722.610 krónur.