832/2019

Útdráttur

G var sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa í þrjú skipti ekið bifreið sviptur ökurétti. Eftir að héraðsdómur gekk tóku gildi ný umferðarlög nr. 77/2019 og í samræmi við 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var því dæmt um háttsemi G eftir hinum nýju umferðarlögum, bæði um refsinæmi þeirra verknaða sem honum voru gefnir að sök og um refsingu. Með þeim brotum sem G var sakfelldur fyrir rauf hann skilyrði reynslulausnar sem honum var veitt til eins árs af 140 daga eftirstöðvum refsingar samkvæmt fjórum eldri dómum. Var honum því ákveðin refsing í einu lagi vegna hinnar óafplánuðu refsingar og þeirra brota sem hann var sakfelldur fyrir með vísan til 1. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt dómvenju og að sakaferli ákærða virtum, sbr. 5. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, sem og að teknu tilliti til 77. gr. sömu laga, var refsing G ákveðin fangelsi í 20 mánuði.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 3. desember 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 27. nóvember 2019 í málinu nr. S[…]/2019.

2 Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3 Ákærði krefst refsimildunar og að honum verði gert að sæta meðferð í stað fangelsisvistar.

Niðurstaða

4 Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir brot gegn þágildandi umferðarlögum nr. 50/1987 með því að hafa í þremur tilvikum ekið bifreið sviptur ökurétti á tímabilinu 7. október 2018 til 14. janúar 2019. Hann játaði sök við meðferð málsins í héraði og var farið með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með brotum sínum rauf hann skilyrði reynslulausnar sem honum var veitt til eins árs 31. júlí 2018 af 140 daga eftirstöðvum refsingar samkvæmt fjórum eldri dómum. Var honum því ákveðin refsing í einu lagi í hinum áfrýjaða dómi vegna óafplánuðu refsingarinnar og þeirra brota sem hann var sakfelldur fyrir.

5 Brot ákærða voru réttilega heimfærð til refsiákvæða í hinum áfrýjaða dómi. Ný umferðarlög nr. 77/2019 tóku á hinn bóginn gildi eftir uppkvaðningu dómsins. Í samræmi við ákvæði 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 verður nú dæmt um háttsemi ákærða eftir hinum nýju umferðarlögum, bæði um refsinæmi þeirra verknaða sem ákærða eru gefnir að sök og um refsingu, að því gefnu að hin nýju ákvæði séu honum í hag eða inntak þeirra hið sama og áður gildandi refsiákvæða. Brot ákærða eru því nú réttilega heimfærð til 1. mgr. 58. gr. núgildandi umferðarlaga, sbr. 1. mgr. 95. gr. sömu laga.

6 Ákærði hefur fyrir Landsrétti lagt fram gögn um persónulegu hagi sína og bera þau með sér að ákærði stundi náms og starfsendurhæfingu og félagsstarf.

7 Ákærði er fæddur árið 1980. Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði á hann að baki sakaferil sem nær aftur til ársins 1999 en þar af koma eftirgreind tilvik til skoðunar við ákvörðun refsingar í máli þessu. Með dómi 12. janúar 2000 var ákærði dæmdur til sektarrefsingar fyrir að aka sviptur ökurétti, en hafði áður gengist undir sátt hjá sýslumanni um greiðslu sektar og tímabundna ökuréttarsviptingu vegna hraðaksturs. Með viðurlagaákvörðun 14. mars 2001 samþykkti hann á ný sektargreiðslu fyrir að aka sviptur ökurétti, en hafði þá jafnframt samþykkt greiðslu sektar og tímabundna sviptingu ökuréttar með sátt hjá lögreglustjóra fyrir ýmis brot gegn umferðarlögum, þar á meðal fyrir að aka sviptur ökurétti. Með dómi Hæstaréttar 14. apríl 2005 var hann dæmdur í þriggja mánaða fangelsi fyrir ýmis brot gegn sömu lögum, þar á meðal sviptingarakstur, en hafði áður samþykkt sektargreiðslu og tímabundna sviptingu ökuréttar með sátt hjá lögreglustjóra, meðal annars fyrir hraðakstur. Með dómi 28. október 2008 var ákærði dæmdur í sex mánaða fangelsi og sviptur ökurétti tímabundið fyrir ýmis brot, þar á meðal akstur sviptur ökurétti, en hann hafði þá áður með tveimur sáttum hjá lögreglustjóra samþykkt greiðslur sekta og tímabundnar sviptingar ökuréttar, meðal annars fyrir að aka undir áhrifum áfengis og ávana og fíkniefna. Með dómi 16. júní 2010 var hann dæmdur í 18 mánaða fangelsi fyrir ýmis brot gegn almennum hegningarlögum og umferðarlögum, þar á meðal fyrir sviptingarakstur. Með þeim brotum rauf hann einnig skilorðsbundna reynslulausn sem honum hafði verið veitt vegna óafplánaðrar refsingar samkvæmt eldri dómum. Þess er að geta að ákærði hafði áður en til þess kom verið sviptur ökurétti ævilangt með dómi 18. júní 2009 fyrir önnur umferðarlagabrot. Með dómi 19. maí 2011 var ákærði sakfelldur fyrir ýmis brot gegn umferðarlögum, meðal annars fyrir að aka sviptur ökurétti, en var ekki gerð sérstök refsing. Um var að ræða hegningarauka samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga við fyrrgreindan dóm 16. júní 2010. Með dómi 7. febrúar 2013 var ákærði dæmdur í sex mánaða fangelsi fyrir brot gegn almennum hegningarlögum og sviptingarakstur. Með dómi 19. desember sama ár var hann dæmdur í átta mánaða fangelsi fyrir að aka sviptur ökurétti, en með dómnum var einnig dæmd upp skilorðsbundin reynslulausn sem honum hafði þá verið veitt af óafplánaðri refsingu eldri dóma. Með dómi 9. febrúar 2016 var ákærði dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi og ævilöng ökuréttarsvipting hans áréttuð vegna ýmissa brota, þar á meðal vegna sviptingaraksturs. Með dómi 18. maí sama ár var honum svo gerður hegningarauki við dóminn 9. febrúar það ár, og þá var hann dæmdur í 60 daga fangelsi fyrir að aka sviptur ökurétti. Með dómi 14. mars 2017 var hann dæmdur í sex mánaða fangelsi og ævilöng ökuréttarsvipting áréttuð vegna ýmissa brota, þar á meðal fyrir að aka þrívegis sviptur ökurétti. Eitt þeirra brota framdi ákærði áður en dómurinn 18. maí 2016 gekk og var honum að því leyti gerður hegningarauki.

8 Það athugast að í 95. gr. umferðarlaga, sbr. 100. gr. eldri umferðarlaga nr. 50/1987, er ekki kveðið á um ítrekunaráhrif að því er refsingu varðar, sbr. meðal annars til hliðsjónar dóm Hæstaréttar nr. 92/2008. Samkvæmt dómvenju og að sakaferli ákærða virtum, sbr. 5. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, fer um refsingu ákærða nú líkt og hann hafi í níu tilvikum áður gerst sekur um að aka sviptur ökurétti. Auk þess verður sú reynslulausn sem ákærði hefur rofið með brotum sínum í máli þessu dæmd með þeirri refsingu sem honum er nú gerð, sbr. 1. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga og 60. gr. almennra hegningarlaga. Refsing ákærða þykir samkvæmt framansögðu, og að teknu tilliti til 77. gr. sömu laga, hæfilega ákveðin fangelsi í 20 mánuði. Af framlögðum gögnum verður ráðið að jákvæðar breytingar hafa orðið á högum ákærða að undanförnu. Allt að einu þykja, með vísan til sakaferils ákærða sem þegar er rakinn, ekki efni til að skilorðsbinda refsingu hans með þeim hætti sem hann krefst.

9 Niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verður staðfest.

10 Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, G-kk-nf H-kk-nf V-kk-nf, sæti fangelsi í 20 mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 334.606 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 316.200 krónur.