1/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn B var vísað frá dómi. A og B höfðu staðið saman að fasteignakaupum þegar þau voru í sambúð og í tengslum við þau kaup gert með sér samning. Í málinu krafðist A þess að B yrði gert að greiða honum efndabætur vegna vanefnda hennar á umræddum samningi. Í úrskurði Landsréttar var rakið að óvissa væri um marga þætti sem A hefði getað upplýst betur um. Voru taldir slíkir annmarkar á málatilbúnaði A að ekki yrði hjá því komist að vísa málinu frá dómi með vísan til eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 13. desember 2019, sem barst réttinum 2. janúar 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 3. janúar 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 10. desember 2019 í málinu nr. E[…]/2018 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og málinu vísað til héraðsdóms til löglegrar meðferðar. Þá er krafist kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og að henni verði dæmdur kærumálskostnaður.

Niðurstaða

4 Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði. Sóknaraðili hefur kosið að leggja mál þetta í farveg einkamáls til heimtu efndabóta vegna vanefnda á samningi. Ekki er fallist á það með héraðsdómi að ákvæði laga nr. 20/1991, um skipti á dánarbúum o.fl., standi því í vegi að málið verði borið undir dómstóla sem almennt einkamál á grundvelli laga nr. 91/1991.

5 Í málinu krefst sóknaraðili þess að varnaraðila verði gert að greiða honum efndabætur vegna vanefnda hennar á samningi aðila frá 21. ágúst 2013, sem nefndur er samningur um fjárskipti. Samningurinn var gerður í tengslum við fasteignakaup þeirra í lok árs 2011. Í samningnum er greint frá því hvernig staðið var að fjármögnun kaupanna. Þá segir: „Ef til sambúðarslita kemur eða annað okkar fellur frá, þá skal fasteignin sett innan þriggja mánaða í sölumeðferð. Skal öðru okkar heimilt að búa í fasteigninni þar til hún selst og verður afhent nýjum kaupendum, en það okkar sem eftir situr skal þá greiða allan rekstrarkostnað hennar og innheimta leigutekjur. Við erum ásátt um að greiða til helminga af áhvílandi veðlánum á meðan við eigum fasteignina saman eða allt til söludags hennar. Rekstrargjöld s.s. fasteignagjöld, tryggingar og orkureikningar greiðum við til jafns og leigutekjur skiptast jafnt milli okkar, sjá þó fyrirvara í næstu málsgrein hér á undan.“ Loks er í samningnum kveðið á um ráðstöfun söluverðs eignarinnar.

6 Í málinu miðar sóknaraðili fjárkröfu sína við áætlað söluverðmæti fasteignarinnar miðað við mars til apríl 2018. Verður málatilbúnaður sóknaraðila ekki skilinn öðruvísi en að hann miði við að hann hafi á því tímamarki átt rétt á efndum samningsins. Markmið efndabóta er að gera samningsaðila eins settan og ef samningur hefði verið efndur samkvæmt efni sínu. Þarf því meðal annars að liggja fyrir hvaða kostnað sóknaraðili hefur haft, eða hefði haft, við að efna samninginn af sinni hálfu. Í bókun sem sóknaraðili lagði fram 14. mars 2019 er greint frá millifærslum hans á reikning varnaraðila á tímabilinu maí 2011 til september 2015, samtals að fjárhæð 10.679.920 krónur. Hins vegar hefur sóknaraðili ekki sundurliðað að hvaða marki þær millifærslur varða stofnframlag hans til fasteignakaupanna, rekstrarkostnað eignarinnar, hlutdeild hans í greiðslu áhvílandi skulda eða annan kostnað við heimilishald. Þá liggur ekkert fyrir um þátttöku sóknaraðila í greiðslum áhvílandi skulda fram til fyrri hluta árs 2018 þrátt fyrir að samningur aðila kveði á um að aðilar greiði til helminga af áhvílandi veðlánum allt til söludags eignarinnar og sóknaraðili miði fjárkröfu sína við áætlað söluverðmæti fasteignarinnar í mars til apríl 2018. Er þannig óvissa um marga þætti sem sóknaraðili hefði getað upplýst betur um. Auk þess miðar sóknaraðili fjárkröfu sína við stöðu lána í ágúst 2013 þrátt fyrir að miðað sé við söluverðmæti eignarinnar í mars eða apríl 2018.

7 Með vísan til þess sem að framan er rakið verður að telja slíka annmarka á málatilbúnaði sóknaraðila að ekki sé unnt að leggja efnisdóm á málið. Verður ekki hjá því komist að vísa málinu frá dómi með vísan til eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þegar af þeirri ástæðu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

8 Ágripsgerð sóknaraðila í máli þessu var í verulegu ósamræmi við reglur Landsréttar um kærumálsgögn í einkamálum og er það aðfinnsluvert. 9 Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og nánar greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, A, greiði varnaraðila, B, 400.000 krónur í kærumálskostnað.