368/2019

Útdráttur

S ehf. tók að sér hönnun stálbyggingar fyrir F ehf. og átti, samkvæmt samningi aðila á milli, meðal annars að skila hönnunargögnum til stálframleiðanda og til byggingarfulltrúa/eftirlitsaðila til samþykktar. Ágreiningur reis með aðilum þegar S ehf. neitaði að afhenda F ehf. frekari gögn og vildi ekki vinna áfram að verkinu vegna útistandandi krafna. F ehf. rifti síðar samningnum og byggði á því annars vegar að hönnun verksins hefði átt að vera lokið og hins vegar að engin nothæf hönnunargögn hefðu borist frá S ehf. Í kjölfarið höfðaði S ehf. mál á hendur F ehf. til greiðslu tveggja reikninga sem S ehf. hafði ekki greitt. Í dómi Landsréttar kom fram að tafir á framvindu verksins yrðu ekki eingöngu raktar til S ehf. auk þess sem ekki hefði verið sýnt fram á að hönnunarvinna S ehf. hefði reynst ónothæf. Þá hefði S ehf. verið heimilt að synja F ehf. um afhendingu hönnunargagnanna vegna ógreiddra gjaldfallinna reikninga. Enn fremur hafi skilyrði riftunar ekki verið fyrir hendi. Með hliðsjón af framangreindu var fallist á kröfur S ehf.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf, fyrrverandi héraðsdómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 23. maí 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 2. maí 2019 í málinu nr. E943/2018.

2 Áfrýjandi krefst þess að stefndi greiði sér 2.356.000 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 1.240.000 krónum frá 10. október 2017 til 17. nóvember 2017, en af 2.356.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms en til vara að kröfur áfrýjanda verði lækkaðar verulega. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

4 Mál þetta var þingfest fyrir Landsrétti 5. júlí 2019. Stefndi skilaði greinargerð í málinu innan frests sem honum var veittur samkvæmt 1. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Stefndi tilkynnti Landsrétti 31. janúar 2020 að félagið hefði verið úrskurðað gjaldþrota 9. janúar 2020 og að þrotabúið hefði í kjölfarið tekið við aðild málsins. Þá tilkynnti stefndi Landsrétti 22. maí 2020 að þrotabúið myndi ekki halda uppi frekari vörnum í málinu.

5 Áfrýjandi skilaði sókn í málinu 9. júní 2020 í samræmi við 4. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 og verður dómur lagður á málið eftir framkomnum kröfum, gögnum og sókn áfrýjanda, með tilliti til þess sem hefur komið fram af hálfu stefnda.

Málsatvik og sönnunarfærsla

6 Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi gerði áfrýjandi tilboð 27. apríl 2017 í hönnun stálbyggingar að Desjamýri 6, Mosfellsbæ, en verkkaupi var Fashion Group ehf. Miðaðist tilboðið við hönnun á stálhluta hússins á grundvelli teikninga frá VA arkitektum. Var tilboð áfrýjanda, fyrir hönnun burðarvirkis og lagna, að fjárhæð 3.350.000 krónur án virðisaukaskatts.

7 Samningur komst á milli aðila um framangreint verk 10. maí 2017. Samkvæmt honum átti áfrýjandi að hanna stálburðarvirki hússins, að undanskildum verksmiðjuteikningum. Nánar tiltekið átti áfrýjandi að sjá um hönnun stálvirkis, útreikning og að koma nauðsynlegum upplýsingum til framleiðanda. Þá átti áfrýjandi að sjá um að koma hönnunargögnum vegna stáls, út frá yfirförnum verksmiðjuteikningum, til byggingarfulltrúa/eftirlitsaðila til samþykktar. Samkvæmt samningnum skyldu greiðslur inntar af hendi eftir framvindu verksins og reikningar gerðir í lok hvers mánaðar fyrir vinnu í líðandi mánuði. Gerði verkkaupi ekki athugasemdir við reikning innan tíu daga frá móttökudegi teldist reikningurinn samþykktur og skyldi greiðast eigi síðar en á eindaga. Samkvæmt ákvæði um tímaáætlun var gert ráð fyrir því að vinna áfrýjanda tæki um þrjár og hálfa til fjórar vikur. Þá kom fram í samningnum að áfrýjandi skyldi dreifa tölvuteiknuðum (Auto Cad) grunnmyndum, sniðum og útliti til verkkaupa og annarra ráðgjafa verksins eftir þörfum og óskum verkkaupa.

8 Áfrýjandi gaf út framvindureikninga vegna verksins, fyrst 3. ágúst 2017 að fjárhæð 1.116.000 krónur með virðisaukaskatti og greiddi stefndi þann reikning 4. sama mánaðar. Næsti reikningur var gefinn út 7. október 2017 að fjárhæð 1.240.000 krónur með virðisaukaskatti. Þriðji reikningurinn var gefinn út 1. nóvember 2017 að fjárhæð 1.116.000 krónur með virðisaukaskatti. Ágreiningur varð milli aðila í lok árs 2017 þar sem áfrýjandi vildi ekki skila frekari gögnum til verkkaupa né vinna áfram í verkinu fyrr en verkkaupi greiddi útistandandi kröfur.

9 Með tölvuskeyti til áfrýjanda 26. febrúar 2018 tilkynnti verkkaupi að hönnunarsamningi aðila væri rift. Ástæða riftunar væri sú að hönnun verksins hefði átt að ljúka í maí og júní 2017 en verkkaupa hefðu ekki enn borist nein nothæf hönnunargögn frá áfrýjanda sem innlendir eða erlendir aðilar gætu nýtt til að skoða, meta og/eða verðleggja verkið.

Niðurstaða

10 Áfrýjandi byggir reikningskröfur sínar á hendur stefnda á fyrrgreindum hönnunarsamningi við Fashion Group ehf. og tilboði sínu í verkið. Niðurstaða héraðsdóms um sýknu félagsins af kröfum áfrýjanda er rökstudd með því að áfrýjandi hafi ekki lagt fram gögn um þá vinnu sem liggur að baki reikningunum, hvorki tímaskýrslur né teikningar. Því væri ekki unnt að taka afstöðu til þess hvort það verk sem áfrýjandi innti af hendi hefði verið nothæft eða ekki svo að dómurinn gæti lagt mat á ágreining aðila.

11 Fyrir Landsrétti hefur áfrýjandi lagt fram ný gögn, þar á meðal teikningar og tímaskráningar sínar og samstarfsfélags áfrýjanda S-x-x S-x-x, þar sem skráðir eru vinnutímar á verkið Desjamýri í september, október og nóvember 2017. Gögn þessi renna stoðum undir reikningskröfur áfrýjanda.

12 Í framlögðum gögnum um tölvupóstsamskipti aðila á tímabilinu 4. september til 27. nóvember 2017, sem lögð voru fyrir Landsrétt, er fjallað um framvindu verksins og breytingar á því. Þar kemur fram í tölvuskeyti til áfrýjanda 5. september staðfesting Fashion Group ehf. á því að áfrýjandi skuli vinna áfram að stálburðarþolshönnun samkvæmt samningi aðila eins og nauðsyn ber til. Þá kemur einnig fram í tölvuskeytum á þessum tíma að vegna breytinga sem gerðar voru á húsinu hafi komið til aukin vinna áfrýjanda. Í tölvupóstsamskiptum aðila á tímabilinu 21. desember 2017 til 5. janúar 2018, sem er að finna í gögnum málsins, er fjallað um reikninga áfrýjanda og mögulegt samkomulag aðila um uppgjör þeirra. Þar kemur fram í tölvuskeytum 5. janúar að áfrýjandi muni ekki vinna áfram að verkinu fyrr en gjaldfallnir reikningar hafi verið greiddir. Samkomulag varð ekki með aðilum um greiðslu reikninga og verklok áfrýjanda og rifti Fashion Group ehf. samningnum við áfrýjanda og fól öðrum aðila verkið.

13 Sýknukrafa stefnda í málinu er byggð á því að samningi við áfrýjanda hafi verið rift vegna verulegra vanefnda hans. Áfrýjandi hafi tafið skil verksins úr hófi fram og ekki skilað verkkaupa nothæfum teikningum. Í ljós hafi komið að stálframleiðandinn hefði ekki getað lesið úr teikningum áfrýjanda, sem unnar voru í svonefndu Tekla formi. Í ljósi samskipta aðila um framvindu verksins, sem ráða má af gögnum málsins meðal annars framangreindum tölvuskeytum, verður ekki talið að áfrýjanda verði einum kennt um þær tafir sem á verkinu urðu. Þá hefur stefndi ekki sýnt fram á með fullnægjandi hætti að hönnunarvinna áfrýjanda hafi reynst ónothæf. Jafnframt var áfrýjanda heimilt að stöðva frekari hönnunarvinnu og synja afhendingu teikninga sem hann hafði lokið við þar sem gjaldfallnir reikningar voru ógreiddir. Verður því ekki talið að skilyrði riftunar samningsins af hálfu verkkaupa hafi verið fyrir hendi.

14 Samkvæmt grein 0.7 í hönnunarsamningnum 11. maí 2017 telst reikningur samþykktur af verkkaupa geri hann ekki athugasemdir við hann innan 10 daga frá móttökudegi. Ekkert liggur fyrir um það í málinu að Fashion Group ehf. hafi andmælt efni reikninganna innan þess tímafrests. Þá styðja gögn málsins ekki þá málsástæðu stefnda að Fashion Group ehf. hafi 10. október 2017 greitt annan reikninganna sem stefnukrafan byggist á.

15 Samkvæmt framansögðu verður fallist á reikningskröfur áfrýjanda í málinu, sem eru innan marka tilboðsfjárhæðar, með þeim dráttarvöxtum sem krafist er eins og nánar greinir í dómsorði.

16 Eftir þessum úrslitum málsins verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti, sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Stefndi, þrotabú Fashion Group ehf., greiði áfrýjanda, S. Sögu ehf., 2.356.000 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, af 1.240.000 krónum frá 10. október 2017 til 17. nóvember 2017, en af 2.356.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 800.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.