24/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli ST ehf. og B ehf. á hendur S var vísað frá dómi. Í málinu höfðu sóknaraðilar óskipt uppi kröfu um skaðabætur vegna lögbanns á nánar tiltekna fólksflutninga ST ehf. sem var að fullu í eigu B ehf. Í úrskurði Landsréttar kom fram að rekstrar, eigna og stjórnunartengsl sóknaraðila gætu ekki, ein og sér, leitt til þess að félögin teldust eiga óskipt réttindi í skilningi 1. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá gætu vandkvæði sóknaraðila við að sundurgreina tjón sitt ekki helgað samaðild samkvæmt sömu grein. Eins og málið lægi fyrir vantaði því verulega á að kröfugerð sóknaraðila og málsgrundvöllur fyrir kröfu hvors um sig hefði verið nægilega skýr þannig að fullnægt væri áskilnaði d og eliðar 1. mgr. 80. gr. sömu laga. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf og H-kvk-nf Þ-kvk-nf og S-kk-nf M-kk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kæru 12. janúar 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 2. febrúar 2021. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Austurlands 30. desember 2020 í málinu nr. E28/2014 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Sóknaraðilar krefjast einnig kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar auk kærumálskostnaðar. Niðurstaða

4 Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurði er sóknaraðili, Sterna Travel ehf., að fullu í eigu sóknaraðila, Bíla og fólks ehf., og liggja fyrir samstæðureikningar síðarnefnda félagsins og þess fyrrnefnda vegna þess tímabils sem um ræðir í málinu. Hvað sem líður rekstrar, eigna og stjórnunartengslum félaganna er um að ræða sjálfstæða lögaðila með aðskilinn fjárhag sem hvor um sig ber réttindi og skyldur að lögum. Er á það fallist með héraðsdómi að þessi tengsl sóknaraðila, ein og sér, geti ekki leitt til þess að þeir teljist eiga óskipt réttindi í skilningi 1. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991.

5 Í málinu hafa sóknaraðilar óskipt uppi kröfu um skaðabætur vegna lögbanns á nánar tiltekna fólksflutninga sóknaraðila, Sternu Travel ehf., sem sýslumaður lagði á 18. júlí 2012 að kröfu varnaraðila. Hvergi í málatilbúnaði sóknaraðila er gerð viðhlítandi grein fyrir því með hvaða hætti lögbannið hafi beinst að hagsmunum sem eru í óskiptri sameign þeirra eða rökstutt hvernig réttur þeirra til skaðabóta sé óskiptur. Öllu heldur verður málatilbúnaður sóknaraðila skilinn svo að grundvöllur samaðildar sé sá að erfitt eða ómögulegt sé fyrir félögin að sundurgreina tjón sitt. Slík vandkvæði við greiningu afleiðinga bótaskyldra atvika geta ekki helgað samaðild samkvæmt 1. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991.

6 Samkvæmt framangreindu hafa sóknaraðilar ekki fært fyrir því fullnægjandi rök að um sé að ræða óskipt réttindi þannig að þeim sé rétt að hafa sameiginlega uppi skaðabótakröfu gegn varnaraðila samkvæmt 1. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991. Eins og málið liggur fyrir brestur því verulega á að kröfugerð sóknaraðila og málsgrundvöllur fyrir kröfu hvors um sig sé nægilega skýr þannig að fullnægt sé áskilnaði d og eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Verður þar af leiðandi staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun málsins í heild sinni frá dómi.

7 Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað er staðfest. Rétt þykir að sóknaraðilar greiði varnaraðila óskipt kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, Sterna Travel ehf. og Bílar og fólk ehf., greiði varnaraðila, Sambandi sveitarfélaga á Austurlandi, óskipt 400.000 krónur í kærumálskostnað.