441/2021

Útdráttur

Í málinu var deilt um gildi kaupsamnings milli K og dánarbús L, móður G, H, R og S, en K var fyrrverandi sambúðarmaður L. Með kaupsamningnum seldi dánarbú L K, 50% eignarhluta búsins í fasteign á Spáni. Söluverðið var ákveðið 14.500.00 kr. en K hafði ekki greitt hið umsamda kaupverð. Í samningnum var einnig staðfest að K ætti 50% eignarhlut í eigninni þrátt fyrir að eignin væri aðeins skráð á L. Með kaupunum átti K því að verða einn eigandi eignarinnar. Fyrir héraðsdómi kröfðust G, H, R og S aðallega ógildingar á kaupsamningnum en til vara riftunar. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á að ógilda bæri yfirlýsingu í kaupsamningnum um að áfrýjandi hefði verið eigandi helmings eignarinnar vegna brostinna forsenda og G, H, R og S hefði verið heimilt að rifta sölunni á þeim hluta sem K hélt fram að hann hefði keypt árið 2013 vegna verulegra vanefnda. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um G, H, R og S hefði verið heimilt að rifta kaupum K á helmingshlut í fasteigninni samkvæmt framangreindum kaupsamningi. Í dómi Landsréttar var á hinn bóginn hafnað kröfu G, H, R og S um ógildingu yfirlýsingar kaupsamningsins um að K ætti helmingshlut í fasteigninni. Á grundvelli þeirrar niðurstöðu var K jafnframt sýknaður af kröfum G, H, R og S um að víkja úr fasteigninni og sýknaður af skaðabótakröfu þeirra vegna afnotamissis af fasteigninni.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 5. júlí 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 7. júní 2021 í málinu nr. E- 2255/2020.

2

Áfrýjandi krefst þess að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og breytt á þá leið að hann verði aðallega sýknaður af öllum kröfum stefndu en til vara að dómkröfur stefndu verði lækkaðar verulegar. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms. Þá krefjast stefndu málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Atvikum málsins er skilmerkilega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Þar kemur fram að áfrýjandi er fyrrverandi sambúðarmaður móður stefndu sem lést 23. febrúar 2018. Í málinu er deilt um gildi kaupsamnings 13. ágúst 2018 milli áfrýjanda og dánarbús móður stefndu. Með kaupsamningum seldi dánarbúið áfrýjanda 50% eignarhluta búsins í fasteigninni Av. de Londres 9, La Marina á Spáni. Söluverðið var ákveðið 14.500.000 krónur og skyldi það greitt í síðasta lagi 1. desember 2018. Áfrýjandi hefur ekki greitt hið umsamda kaupverð. Í samningnum segir: „Jafnframt er staðfest að K-kk-nf G-kk-nf á 50% eignarinnar þó hún sé skráð eign L-kvk-ef S-kvk-ef einnar.

Með kaupum á 50% eignahluta seljanda verður kaupandi því einn eigandi eignarinnar.“

5

Stefndu kröfðust aðallega ógildingar á kaupsamningnum fyrir héraðsdómi en til vara riftunar. Fram kemur í hinum áfrýjaða dómi að í kaupsamningnum felist í raun tveir löggerningar. Annars vegar yfirlýsing um að áfrýjandi sé eigandi að helmingi fasteignarinnar og hins vegar sala dánarbúsins á hinum helmingi fasteignarinnar til áfrýjanda. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á að ógilda bæri yfirlýsingu í kaupsamningnum um að áfrýjandi hefði verið eigandi helmings eignarinnar vegna brostinna forsenda. Niðurstaðan var byggð á því að það hefði verið ákvörðunarástæða fyrir samningnum og yfirlýsingunni að áfrýjandi myndi með staðfestingu á greiðslum sýna fram á að hann hefði í raun verið kaupandi að helmingshlut fasteignarinnar á árinu 2013. Héraðsdómur taldi áfrýjanda ekki hafa sýnt fram á greiðslur með gögnum.

Með hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að vegna verulegra vanefnda áfrýjanda á greiðslu kaupverðsins á hinum selda hlut hefði stefndu verið heimilt að rifta sölunni á þeim hluta.

6

Áfrýjandi lagði fram ný gögn fyrir Landsrétt meðal annars upplýsingar semhann telur staðfesta að hann hafi greitt 7.000 evrur í kostnað vegna dánarbús L-kvk-ef S-kvk-ef M-kvk-ef á Spáni og ljósrit úr gestabók þar sem fram kemur að hann og L-kvk-nf S-kvk-nf eigi hina umdeildu fasteign saman. Í hinum nýju gögnum er einnig að finna nánari upplýsingar frá útibúi Jyske Bank í Hirtshals um greiðslur sem koma fram á reikningsyfirliti sem stefndu lögðu fram við þingfestingu málsins í héraðsdómi.

7

Í gögnum frá framangreindu útibúi Jyske Bank frá 3. október 2013 til 9. nóvember bankareikning L-kvk-ef S-kvk-ef hjá Arion banka og eru þær í upphafi flestar að fjárhæð 7.500 danskar krónur og síðar 8.000 danskar krónur. Nokkrar greiðslur nema hærri fjárhæðum. Á yfirlitunum koma einnig fram nokkrar greiðslur sem renna inn á reikning áfrýjanda hjá Arion banka. Áfrýjandi kveður allar greiðslurnar hafi runnið til greiðslu á lánum L-kvk-ef S-kvk-ef vegna kaupa á helmingi hinnar umdeildu fasteignar á árinu 2013 og til að standa straum af rekstrarkostnaði eignarinnar.

8

Í gögnum frá útibúi Jyske bank í Hirtshals er í öðru lagi að finna bankayfirlit yfir 37 greiðslur frá áfrýjanda inn á reikning hans hjá útibúi Deutsche Bank í Barcelona á tímabilinu 4. október 2013 til 30. janúar 2017. Í skýringum á þeim greiðslum kemur fram að þær séu vegna húsaleigu. Að auki er að finna í yfirlitunum þrjár greiðslur inn á bankareikning L-kvk-ef S-kvk-ef hjá útibúi Deutsche Bank í Barcelona. Í skýringu tveggja þeirra er tekið fram að þær séu vegna endurgreiðslu á láni. Áfrýjandi byggir á því að allar 37 greiðslurnar hafi runnið til endurgreiðslu á lánum vegna kaupa á fasteigninni og til greiðslu á rekstrarkostnaði.

9

Stefndu lögðu ný gögn fyrir Landsrétt, meðal annars um árangurlausa löggeymslu hjá áfrýjanda vegna þess málskostnaðar sem dæmdur var í héraði og facebook- færslur sem eiga að sýna að áfrýjandi hafi leigt út hina umdeildu fasteign.

Niðurstaða

10

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um að ekki séu efni til að taka til greina kröfu stefndu um ógildingu kaupsamningsins á grundvelli 30. gr., 1. mgr. 32. gr. eða 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Með sama hætti er staðfest niðurstaða hans um að stefndu hafi verið heimilt að rifta kaupum áfrýjanda á helmings hlut í fasteigninni A v. de Londres 9, La Marina, samkvæmt kaupsamningi 13. ágúst 2018.

11

Stefndu byggja kröfur sínar um ógildingu yfirlýsingar um að áfrýjandi hafi verið eigandi að helmingi fasteignarinnar á því að hann hafi ekki sýnt fram á það með gögnum að hann hafi lagt fram fé til kaupa á þeim hlut. Það hafi verið ákvörðunarástæða fyrir kaupsamningnum og yfirlýsingunni að áfrýjandi myndi sýna fram á það að hann hefði í raun verið kaupandi að þeim helmingshlut fasteignarinnar sem keyptur var á árinu 2013. Þar sem áfrýjandi hafi ekki gert það séu forsendur fyrir yfirlýsingunni brostnar. Áfrýjandi byggir á hinn bóginn á því að hann hafi með gögnum sýnt fram á að hann hafi greitt fyrir eignarhlutann auk þess sem yfirlýsingin í kaupsamningnum um að hann sé eigandi helmingshlutar staðfesti þetta. Að auki hefðu stefndu getað með skoðun á bankareikningum dánarbús L-kvk-ef S-kvk-ef staðfest að greiðslur hefðu verið inntar af hendi.

12

Ekki er um það deilt að L-kvk-nf S-kvk-nf var frá árinu 2013 ein skráð eigandi fasteignarinnar sem seld var með kaupsamningnum. Í samningnum kemur fram skýr og fyrirvaralaus yfirlýsing frá seljanda fasteignarinnar, dánarbúi L-kvk-ef S-kvk-ef, um að áfrýjandi sé eigandi helmings eignarinnar og jafnframt að hann verði eini eigandi hennar eftir kaupin.

13

Til stuðnings því að staðfesting áfrýjanda hafi verið ákvörðunarástæða stefndu við gerð kaupsamningsins benda stefndu á að samkvæmt fundargerð um fund þeirra með áfrýjanda 26. febrúar 2018, þremur dögum eftir andlát móður stefndu, hafi áfrýjandi lýst því að hann ætti helming af fasteigninni þar sem hann hafi greitt kaupverð þess hluta fasteignarinnar sem móðir stefndu hefði keypt af föður þeirra á árinu 2013. Hann hefði á fundinum lýst áhuga á því að kaupa hinn helming eignarinnar. Í fundargerðinni er tekið fram að stefndu „hafa ekki séð neina[r] innborganir né færslur varðandi þessa eign og mun þetta vera staðfest að fullu þegar þær upplýsingar berast“. Með tölvupósti 4. mars 2018 staðfesti áfrýjandi efni fundargerðarinnar.

14

Fyrir liggur að stefndu réðu S-kvk-þf G-kvk-þf lögmann til þess að aðstoða sig við skipti á dánarbúi móður þeirra. Í tölvupósti 8. ágúst 2018 frá lögmanninum til stefndu segir meðal annars: „Það er ljóst að frágangurinn v. hússins á Spáni mun ekki klárast á næstunni svo ég legg til að ég geri einfaldan íslenskan samning við K-kk-þf þar sem hann lofar að kaupa og þið að selja húsið (50%) á kr. 14.500.000, og staðfestið að hann eigi 50%. Eru þið sátt við það?“ Í tölvupósti stefndu, S-kvk-ef Ö-kvk-ef, til S-kvk-ef 9. ágúst 2018 sem aðrir stefndu fengu afrit af segir hún: „Sæl, ég er sátt við þetta. Mér þætti gott að hafa einhverskonar tímaramma v. Spán. Ég hef heldur ekki séð neinar greiðslustaðfestingar frá K-kk-þgf, hingað til höfum við bara treyst því að hann eigi 50%, og að lokagreiðsla fari fram í haust. Ættum við að óska eftir því?“

Þá kemur fram í tölvupósti S-kvk-ef til stefndu 10. ágúst 2018 að hún sé að gera drög að samningi við K-kk-þf vegna kaupanna og að hún þurfi að fá að vita hvort þau séu sátt við að gjalddagi kaupverðsins verði eigi síðar en 1. desember, að húsinu muni fylgja innbú og að sölukostnaður muni skiptast með tilteknum hætti. Með tölvupóstum síðar sama dag staðfestu stefndu þessi þrjú atriði. Kaupsamningurinn er dagsettur 13. ágúst 2018 en af gögnum málsins má ráða að skrifað hafi verið undir hann 17. sama mánaðar.

15

Með tölvupósti 21. ágúst 2020 staðfestir S-kvk-nf G-kvk-nf lögmaður að hún hafi sjálf ekki kannað hvort áfrýjandi hafi lagt til fé vegna kaupanna eða aflað sér réttinda yfir henni með öðrum hætti heldur lagt til grundvallar það sem stefndu hafi tjáð henni um eignarhlut áfrýjanda. Lögmaður stefndu lýsti því yfir við aðalmeðferð málsins í Landsrétti að stefndu hefðu ekki gert neinar athugasemdir við umboð S-kvk-ef til þess að skuldbinda dánarbúið við kaupsamninginn.

16

Af gögnum málsins má ráða að af ýmsum ástæðum hafi dregist að ganga frá nauðsynlegum gögnum og skráningum á Spáni svo unnt yrði að ganga frá kaupum áfrýjanda á fasteigninni. Í þeim kemur meðal annars fram að stefndu hafi veitt áfrýjanda frest allt til 1. september 2019 til þess að greiða kaupverðið.

17

Í tölvupósti 28. júlí 2019 óskaði stefnda S-kvk-nf eftir því við áfrýjanda að hann sendi henni staðfestingar á yfirliti innborgana vegna eignarinnar á Spáni. Í póstinum er áfrýjanda gefinn frestur til 1. ágúst sama ár til að verða við þeirri ósk. Áfrýjandi sendi stefndu S-kvk-þgf 30. júlí 2019 bankayfirlit frá Arion banka sem sýna 32 greiðslur frá áfrýjanda til bankans á tímabilinu 8. ágúst 2016 til 13. ágúst 2018. Í yfirlitunum sést að á tímabilinu greiðir áfrýjandi mánaðarlegar greiðslur sem nema fjárhæðum á bilinu 136 til 143 þúsund krónur. Á yfirlitum um þessar greiðslur kemur fram í „Texta“ að verið sé að greiða innheimtukröfu. Í einu yfirlitinu er L-kvk-nf S-kvk-nf tilgreind sem móttakandi greiðslu og þá kemur fram í „Texta“ að um millifærslu sé að ræða. Ífimm yfirlitum kemur fram í „Texta“ að um útborgun sé að ræða og þar segir í reitnum„Mín skýring“ að greitt sé inn á höfuðstól láns í netbanka. Þessar fimm greiðslur eru til viðbótar framangreindum reglulegu mánaðargreiðslum og eru þær nokkuð lægri. Ein greiðsla í yfirlitunum sker sig úr að því er fjárhæð varðar því 11. ágúst 2016 greiddi áfrýjandi 553.655 krónur til Arion banka vegna innheimtukröfu.

18

Í málinu liggur fyrir tölvupóstur 30. júlí 2019 frá starfsmanni Arion banka til S-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns. Í honum segir: „K-kk-nf G-kk-nf kom í útibú Arion banka og óskaði eftir yfirliti yfir greiðslur á innheimtuskuldabréfi sem L-kvk-nf var greiðandi af. Hann óskaði eftir yfirliti frá janúar 2016 þar til [það] var uppgreitt. Meðfylgjandi yfirlit eru send að hans beiðni til ykkar þar sem S-kvk-nf G-kvk-nf lögmaður er með umboð fyrir dánarbúið og við megum ekki afhenda honum það.“ Með tölvupóstinum fylgdu yfirlit um greiðslur vegna tveggja lána sem L-kvk-nf S-kvk-nf var með hjá bankanum. Bæði lánin voru gefin út 1. september 2013 annað að fjárhæð 1.500.000 krónur en hitt 7.094.000 krónur. Yfirlitin ná til tímabilsins 1. janúar 2016 til 20. júlí 2019 og kemur fram á þeim að lánin séu uppgreidd.

19

Í yfirliti lánsins sem var að fjárhæð 1.500.000 krónur kemur fram að 11. ágúst 2016 hafi verið greiddar 553.862 krónur inn á lánið. Greiðslan er innt af hendi á sama degi og fyrrnefnd greiðsla áfrýjanda að fjárhæð 55 3.655 krónur. Mismunurinn á fjárhæðunum eru 207 krónur sem greiddar voru í dráttavexti samkvæmt lánayfirliti bankans.

20

Í yfirliti síðarnefnda lánsins, að fjárhæð 7.094.000 krónur, eru sýndar mánaðarlegar greiðslur frá 13. janúar 2016 til 10. september 2018. Gjalddagi afborgana er tilgreindur 10. hvers mánaðar. Fyrsta greiðslan er 145.295 krónur en greiðslurnar fara síðan lækkandi og er síðasta greiðslan að fjárhæð 136.604 krónur. Þegar bornar eru saman fjárhæðir greiðslna í lánayfirlitinu og mánaðarlegar greiðslur sem koma fram í bankayfirlitum sem áfrýjandi sendi stefndu S-kvk-þgf 30. júlí 2019 kemur í ljós að í mjög mörgum tilvikum er um nákvæmlega sömu fjárhæðir að ræða ef tekið er tillit til áfallinna dráttavaxta og í öðru tilvikum er munurinn sáralítill. Síðasta greiðslan var innt af hendi 10. september 2018.

21

Svo sem áður er rakið lagði áfrýjandi fyrir Landsrétt bankayfirlit frá útibúi Jyske Bank í Hirtshals frá 3. október 2013 til 9. nóvember 2016 sem sýna 30 greiðslur frá áfrýjanda sem renna inn á bankareikning L-kvk-ef S-kvk-ef hjá Arion banka. Í þeim yfirlitum kemur fram að áfrýjandi hafi því sem næst mánaðarlega greitt L-kvk-þgf S-kvk-þgf greiðslur sem námu fyrst 7.500 danskar krónur og síðar 8.000 danskar krónur. Þar með taldar eru greiðslur í janúar, febrúar, apríl og maí 2016 sem eru nokkuð nálægt fjárhæðum greiðslna sem tilgreindar eru í síðastnefnda lánayfirlitinu frá Arion banka.

22

Auk framangreindra yfirlita um greiðslur hefur áfrýjandi lagt fram yfirlit yfir 18 greiðslur sem hann innti af hendi til Arion banka, einkum á árinu 2018, og eru greiðslurnar að fjárhæð 70 til 80 þúsund krónur hver. Áfrýjandi byggir á því að þessar greiðslur hafi einnig runnið til að greiða lán vegna kaupanna og til að standa straum af rekstrarkostnaði. Í málinu liggja engar upplýsingar fyrir um það að greiðslurnar hafi runnið til L-kvk-ef S-kvk-ef.

23

Í héraði gaf vitnið L-kvk-nf E-kvk-nf skýrslu en hún var að eigin sögn náin vinkona L-kvk-ef S-kvk-ef. Borið var undir hana efni dómskjals sem innihélt tölvupóst hennar 20. október 2020 til þáverandi lögmanns áfrýjanda. Í tölvupóstinum kemur fram að samkvæmt upplýsingum frá L-kvk-þgf S-kvk-þgf hefði áfrýjandi í raun keypt og greitt fyrir eignarhlutann sem keyptur var af fyrrum eiginmanni hennar. Staðfesti vitnið að efni tölvupóstsins væri samkvæmt hennar bestu vitund.

24

Áfrýjandi hefur lagt fram í málinu yfirlit yfir bankareikning hans frá hjá Deutsche Bank á Spáni. Í yfirlitinu kemur fram að áfrýjandi hafi tekið lán hjá bankanum að fjárhæð 20.000 evrur 28. október 2013 og að hann hafi tekið út 15.000 evrur í reiðufé sama dag. Áfrýjandi byggir á því að þessir peningar hafi farið í fjármagna kaup á eignarhlutanum og eftir atvikum til að borga kostnað við kaupin. Engin gögn eru í málinu um það hvernig þessum fjármunum var ráðstafað.

25

Í greinargerð áfrýjanda í héraði er því lýst að áfrýjandi hafi lagt fram gögn til stefndu um greiðslur hans til L-kvk-ef S-kvk-ef og að þau gögn liggi fyrir í málinu. Er í greinargerðinni skorað á stefndu að leggja fram í málinu yfirlit frá banka dánarbús L-kvk-ef S-kvk-ef sem sýni innborganir á þeim tíma sem áfrýjandi tók út peninga eða millifærði til L-kvk-ef S-kvk-ef. Er á því byggt í greinargerðinni að ef þau gögn lægju fyrir væri unnt að sjá að L-kvk-nf S-kvk-nf hefði notað peninga frá áfrýjanda til þess að greiða af lánum vegna kaupanna. Stefndu hafa ekki orðið við þessari áskorun.

26

Svo sem rakið er að framan kemur fram skýr yfirlýsing um það í kaupsamningnum 13. ágúst 2018 að áfrýjandi sé eigandi helmingshlutar í hinni umdeildu fasteign. Þá liggur fyrir að lögmaður stefndu sendi fyrirspurn til stefndu í tölvupósti 8. ágúst 2018 þar sem hún spyr hvort þau séu sátt við að gera kaupsamning við áfrýjanda og gefa út staðfestingu á að hann sé eigandi að helmingi eignarinnar. Í tölvupósti stefndu S-kvk-ef til S-kvk-ef 9. ágúst 2018 sem aðrir stefndu fengu afrit af kemur fram að hún hafi ekki séð neinar staðfestingar frá áfrýjanda og að þau hafi treyst því að yfirlýsing hans væri rétt. Hún spyr síðan hvort óska eigi eftir staðfestingu frá áfrýjanda. Í málinu liggja ekki fyrir nein svör lögmannsins eða annarra stefndu við þessari fyrirspurn. Hitt liggur fyrir að kaupsamningur var gerður nokkrum dögum síðar með áðurgreindri yfirlýsingu án þess að nokkur fyrirvari væri gerður við gildi hennar. Þá hafa stefndu lýst því yfir að ekki hafi verið gerðar neinar athugasemdir við umboð lögmannsins til þess að skrifa undir kaupsamning þessa efnis fyrir hönd dánarbúsins.

27

Fyrir liggur að áfrýjandi hefur látið stefndu í té bankayfirlit sem að hans sögn sýna fjölmargar greiðslur hans til L-kvk-ef S-kvk-ef allt frá 3. október 2013 til 13. ágúst 2018 sem hann fullyrðir að hafi runnið til greiðslu lána sem hún tók hjá Arion banka á árinu 2013 til að fjármagna kaup hennar á fasteigninni af fyrrverandi eiginmanni hennar.

Sannað er að fjölmargar greiðslur á tímabilinu 8. ágúst 2016 til 13. ágúst 2018 hafi runnið til greiðslu á tveimur lánum sem L-kvk-nf S-kvk-nf tók 1. september 2013. Að auki hefur áfrýjandi með gögnum fært sterk rök fyrir því að hann hafi reitt af hendi fjölmargar greiðslur til L-kvk-ef S-kvk-ef á tímabilinu 3. október 2013 til 9. nóvember 2 016 í því skyni að standa straum af greiðslum vegna lánanna. Framangreind tvö lán voru upphaflega samtals að fjárhæð 8.594.000 krónur.

28

Áður er rakið að stefndu hafa ekki brugðist við áskorun áfrýjanda um að leggja fram bankayfirlit yfir reikninga dánarbús L-kvk-ef S-kvk-ef svo að unnt séað ganga úr skugga um hvort allar þær greiðslur sem hann byggir á að hafi runnið til þess að fjármagna kaupin sé þar að finna. Samkvæmt 2. mgr. 67. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála er mælt fyrir um að ef aðili skorar á gagnaðila að leggja fram skjal sem hann hefur í vörslum sínum ber gagnaðila að verða við því ef aðili á rétt til skjalsins, án tillits til málsins eða ef efni skjalsins er slíkt að gagnaðila væri skylt að bera vitni um það ef hann væri ekki aðili að málinu. Þá segir í 1. mgr. 68. gr. sömu laga að ef aðili verður ekki við áskorun samkvæmt 2. mgr. 67. gr. um að leggja fram skjal sem þykir sannað að hann hafi undir höndum geti dómari skýrt það svo að hann samþykki frásögn áskoranda um efni þess. Í samræmi við það sem að framan er rakið um þau gögn, sem áfrýjandi hefur látið stefnd u í té um greiðslur vegna kaupa á helmingi fasteignarinnar, og að stefndu hafa ekki orðið við áskorun hans um að leggja fram bankyfirlit dánarbús L-kvk-ef S-kvk-ef, verður lagt til grundvallar við úrlausn málsins að sjá megi af yfirlitum bankareikninga dánarbúsins að áfrýjandi hafi innt af hendi umtalsverðar greiðslur vegna kaupa á helmingshlut í hinni umdeildu fasteign.

29

Að öllu framangreindu virtu og þegar horft er til þess að yfirlýsing kaupsamningsins um að áfrýjandi hafi verið eigandi að helmingi fasteignarinnar er fyrirvaralaus, þrátt fyrir samskipti stefndu við lögmann um það hvort rétt væri að krefjast staðfestinga frá áfrýjanda áður en kaupsamningurinn var gerður, verður ekki talið að það hafi verið ákvörðunarástæða stefndu fyrir yfirlýsingunni að áfrýjandi skyldi færa frekari sönnur að greiðslum fyrir kaupum á helmingshlut í fasteigninni. Ekki eru því efni til að ógilda umrædda yfirlýsingu í kaupasamningi 13. ágúst 2018 og ber því að sýkna áfrýjanda af þeirri kröfu.

30

Á grundvelli framangreindrar niðurstöðu verður áfrýjandi jafnframt sýknaður af kröfu stefndu um að honum verði gert að víkja úr fasteigninni.

31

Krafa stefndu um skaðabætur vegna afnotamissis af fasteigninni byggir á því að áfrýjandi hafi með saknæmum og ólögmætum hætti fengið umráð yfir eigninni, meðal annars með yfirlýsingu um að hann ætti í raun helming hennar. Fjárhæð bótakröfunnar byggir á því að stefndu hefðu með réttu ein átt að hafa umráð fasteignarinnar. Nú þegar fyrir liggur að kröfu þeirra um ógildingu yfirlýsingar um eignarrétt áfrýjanda hefur verið hafnað er ljóst að ekki eru forsendur fyrir skaðabótakröfunni eins og hún hefur verið reifuð í málinu. Verður áfrýjandi því sýknaður af skaðabótakröfu stefndu. 32

Í ljósi úrslita málsins og með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 er rétt að málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um viðurkenningu á riftun stefndu, G-kk-ef s R-kk-ef Ö-kk-ef, H-kvk-ef Ö-kvk-ef M-kvk-þgf, R-kvk-ef H-kvk-ef Ö-kvk-ef og S-kvk-ef Ö-kvk-ef, 24. júlí 2020 á kaupum áfrýjanda, K-kk-ef G-kk-ef, á 50% eignarhluta fasteignarinnar Av. de Londres 9, La Marina, Spáni, samkvæmt kaupsamningi 13. ágúst 2018.

Áfrýjandi er að öðru leyti sýkn af kröfum stefndu.

Málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti fellur niður.