551/2020

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem samþykkt var krafa sóknaraðila um að skýrsla yrði tekin af tilgreindu vitni gegnum fjarfundabúnað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 25. september 2020, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 23. september 2020 í málinu nr. S[…]/2020 þar sem samþykkt var krafa sóknaraðila um að skýrsla verði tekin af tilgreindu vitni í gegnum fjarfundabúnað. Kæruheimild er í nlið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3 Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að brotaþolanum D verði gert að mæta fyrir dóm og gefa þar skýrslu.

Niðurstaða

4 Með hinum kærða úrskurði var vitni, sem er brotaþoli í ofangreindu máli, heimilað að gefa skýrslu í gegnum fjarfundabúnað í hljóði og mynd með nánar tilgreindum skilyrðum. Þar sem ætla má að úrslit málsins geti oltið á framburði vitnisins getur ekki komið til álita að beita þeirri undantekningu frá þeirri meginreglu að vitni komi fyrir dóm með því að mæta á þingstað, sbr. 4. mgr. 116. gr. laga nr. 88/2008. Á það við þó að skilyrði ákvæðisins, um að vitnið hafi sérstakt óhagræði af því að koma fyrir dóm, sé fullnægt í málinu.

5 Með 5. gr. laga nr. 32/2020 var nýju ákvæði til bráðabirgða bætt við lög nr. 88/2008. Þar segir að fram til 1. október 2020 geti dómari ákveðið að aðalmeðferð og önnur þinghöld, þar með talin skýrslugjöf sakbornings, ákærða og vitna fari fram á fjarfundi, enda verði þinghaldi háttað þannig að allir viðkomandi aðilar heyri þau orðaskipti sem fara fram. Í niðurlagi ákvæðisins kemur fram að skýrslugjöf sakbornings, ákærða og lykilvitna skuli þó fara fram á fjarfundi með hljóði og mynd. Tilgangur þessarar tímabundnu heimildar er að dómstólar geti áfram sinnt lögbundnum verkefnum þrátt fyrir samkomubann og fjarlægðartakmarkanir sökum kórónuveirufaraldursins.

6 Með þessari lagaheimild er dómara veitt víðtækari heimild til að ákveða að skýrsla verði tekin af vitni á dómþingi í gegnum fjarskiptatæki en leiðir af 4. mgr. 116. gr. laga nr. 88/2008. Á grundvelli lagaheimildarinnar getur dómari meðal annars úrskurðað gegn andmælum málsaðila að skýrsla vitnis, sem ætla má að geti ráðið niðurstöðu máls, sé tekin gegnum fjarskiptatæki enda sé þess gætt að hún sé í hljóði og mynd og allir viðstaddir heyri orðaskipti. Ekki er á það fallist að ákvörðun dómara, um hvernig staðið verði að skýrslutöku í máli þessu, setji skorður við rétti ákærða til að fá að spyrja eða láta spyrja vitnið, sbr. dlið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, eða að hún grafi að öðru leyti undan rétti hans til réttlátrar málsmeðferðar, sbr. 70. gr. stjórnarskrárinnar.

7 Úrskurður dómara um hvernig haga skuli skýrslutöku af vitninu var kveðinn upp 23. september 2020. Dómari hafði 21. sama mánaðar tekið ákvörðun sama efnis en þá átti aðalmeðferð í málinu að hefjast. Sú tímabundna heimild sem leiðir af 5. gr. laga nr. 32/2020 var þá í gildi samkvæmt efni sínu. Engu breytir um gildi úrskurðar héraðsdómara um það efni þótt aðalmeðferðinni hafi nú verið frestað til loka október næstkomandi sökum ágreinings um skýrslugjöfina.

8 Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.