307/2021

Útdráttur

A höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningar á bótaskyldu vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í starfi sínu sem skógarhöggsmaður hjá Í. Í málinu var deilt um hvort skort hefði á leiðsögn um notkun tækja og öryggismál, hvort lögbundið áhættumat hefði verið fyrir hendi og hvort öryggisbúnaði hefði verið áfátt. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti kom fram að þegar litið yrði til þess sem upplýst hefði verið um tíðkanlega þjálfun skógarhöggsmanna, upplýsinga í greinargerð D skógarhöggsmanns um vinnuslysið og framburðar vitna fyrir dómi um kennslu og þjálfun A yrði ekki fallist á að skort hefði á leiðbeiningar og þjálfun A áður en honum var falin vinna með keðjusög. Þá kom fram að telja yrði upplýst að fyrir slysið hefðu legið fyrir og sérstaklega verið kynntar fyrir A þær öryggisreglur sem máli skiptu varðandi áhættu og öryggi við þetta tiltekna verk. Þessar öryggisreglur hefðu síðar verið færðar í skriflega áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustað. Yrði ekki betur séð en að hin lögboðna áætlun fullnægði í þeim búningi þeirri lagaskyldu að henni fylgdi sérstakt áhættumat fyrir þennan verkþátt. Sú vanræksla Í að færa ekki þessar öryggisreglur inn í skriflega áætlun sína um öryggi og heilbrigði á vinnustað fyrr en eftir slysið hefði ekki getað átt þátt í því hvernig fór eins og atvikum hefði verið háttað.

Þótti Í hafa sýnt fram á að vafalaust væri að orsakatengsl milli slyss A og vanrækslu Í að þessu leyti væru ekki fyrir hendi. Varðandi öryggisbúnað var tekið fram að þegar í stað hefði verið haft samband við lögreglu og Vinnueftirlit ríkisins og hefði hvor aðili um sig gert sjálfstæða rannsókn á atvikinu og ritað um það skýrslu, þar á meðal um aðstæður á vettvangi og öryggisbúnað sem A notaði. Rannsókn beggja aðila hefði leitt í ljós að keðjusögin hefði verið í lagi og að hún hefði virkað eins og til væri ætlast.

Með því að kalla strax til vinnueftirlit og lögreglu og fá rannsókn á ástandi vélarinnar hefði Í axlað ábyrgð sína sem vinnuveitandi og eigandi tækisins á því að sýna fram á að keðjusögin og öryggisbúnaður hennar hefðu verið í lagi þegar A slasaðist. Var það niðurstaða dómsins að slys A yrði hvorki rakið til sakar starfsmanna vinnuveitanda hans né til bilunar í tæki eða vanbúnaðar að öðru leyti sem Í bæri ábyrgð á. Var kröfu A um viðurkenningu á skaðabótaskyldu Í á tjóni A af völdum slyssins hafnað.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf og J-kk-nf H-kk-nf og I-kk-nf E-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 12. maí 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 15. apríl 2021 í málinu nr. E- [...]/2019.

2

Áfrýjandi krefst þess að viðurkennd verði skaðabótaskylda stefnda vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í vinnuslysi 18. desember 2012. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Landsrétti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Í forsendum hins áfrýjaða dóms er þess getið að fram hafi komið hjá lögmanni áfrýjanda að stígvél hans hefðu verið sleip og að áfrýjanda minnti að beðið hefði verið um betri skófatnað. Einnig kom fram að hann hefði runnið til í hálku þegar sögin kastaðist til. Hafi því ekki verið haldið fram að hálum stígvélum hafi verið um að kenna fyrr en við aðalmeðferð málsins en stefndi hafi þá ekki hreyft andmælum gegn því að málsástæðan kæmist að í málinu. Hvorki verður séð af héraðsdómsstefnu né endurritum úr þingbók héraðsdóms að áfrýjandi hafi reist málatilbúnað sinn á þessum grunni. Þótt þessi málsástæða hafi verið höfð uppi við munnlegan flutning málsins í héraði, svo sem fram kemur í hinum áfrýjaða dómi, var það um seinan án tillits til þess hvort stefndi hafi mómælt henni af þeirri ástæðu, sbr. e-lið 1. mgr. 80. gr. og 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og dóma Hæstaréttar Íslands 27. janúar 2011 í máli nr. 145/2010 og 20. apríl 2018 í máli nr. 169/2017. Þessari málsástæðu verður heldur ekki komið að fyrir Landsrétti samkvæmt 2. mgr. 163. gr. sömu laga, með síðari breytingum. Að þessu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

5

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað er staðfest.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður. Um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fyrir Landsrétti fer eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, G-kvk-ef B-kvk-ef, 1.000.000 króna.