296/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem varnaraðilum var gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins. Að virtu fyrirliggjandi vottorði geðlæknis og að teknu tilliti til sakargifta í málinu taldi Landsréttur skilyrði 1. mgr. 123. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála uppfyllt hvað varðaði varnaraðila, aðra en Æ. Landsréttur tók fram að Æ væri ekki gefið að sök ofbeldisbrot gegn brotaþola og yrði ekki skýrlega ráðið af vottorðinu að nærvera hans gæti orðið brotaþola sérstaklega til íþyngingar og haft áhrif á framburð hans. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi hvað Æ varðaði en staðfestur að öðru leyti.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og H-kvk-nf Þ-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kærum 7. og 8. maí 2020, sem bárust réttinum ásamt kærumálsgögnum 12. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 6. maí 2020 í málinu nr. S385/2019 þar sem varnaraðilum var gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli, A, gefur skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kæruheimild er í nlið 1. mgr. 192 gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

3 Varnaraðilarnir Y, Z, Þ og Æ krefjast þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði ómerktur en til vara að hann verði felldur úr gildi.

4 Varnaraðilinn X krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

Niðurstaða

5 Með hinum kærða úrskurði var tekin til greina krafa brotaþola um að varnaraðilum yrði gert að víkja úr dómsal á meðan hann gefur skýrslu við aðalmeðferð málsins. Munnlegur málflutningur fór fram um þessa kröfu brotaþola í þinghaldi 5. maí síðastliðinn. Í þinghaldinu sótti ákærandi þing fyrir skipaðan réttargæslumann brotaþola, flutti málið í þessum þætti fyrir hans hönd og gerði sömu kröfur og komu fram í greinargerð réttargæslumanns. Þá var bókað í þingbók að ákæruvaldið styddi kröfuna.

6 Samkvæmt 1. mgr. 123. gr. laga nr. 88/2008 geta bæði ákærandi og vitni krafist þess að ákærða verði vikið úr þinghaldi meðan vitnið gefur skýrslu. Fyrrnefnda bókun verður að skilja á þann veg að ákærandi hafi haft uppi sömu kröfu. Þegar af þessari ástæðu getur framangreint ekki varðað ómerkingu hins kærða úrskurðar.

7 Samkvæmt 1. mgr. 166. gr. laga nr. 88/2008 á ákærði rétt á að vera við aðalmeðferð máls. Þó getur dómari, samkvæmt 1. mgr. 123. gr. sömu laga, að kröfu ákæranda eða vitnis, ákveðið að ákærða verði vikið úr þinghaldi meðan vitnið gefur skýrslu telji hann að nærvera ákærða geti orðið vitninu sérstaklega til íþyngingar og haft áhrif á framburð þess.

8 Að virtu fyrirliggjandi vottorði geðlæknis 1. apríl 2020, sem vikið er að í hinum kærða úrskurði, og að teknu tilliti til sakargifta í málinu eru skilyrði fyrrnefnds ákvæðis uppfyllt hvað varðar varnaraðila, aðra en Æ. Fram kemur í fyrrnefndu vottorði að brotaþoli upplifi „stöðugan ótta og aðsóknarkennd við handrukkara, þá sömu og hafi sviptu hann frelsi og beittu hann ofbeldi í febrúar 2018“. Varnaraðilanum Æ er ekki gefið að sök ofbeldisbrot gegn brotaþola og verður þannig ekki skýrlega ráðið af vottorðinu að nærvera hans geti orðið brotaþola sérstaklega til íþyngingar og haft áhrif á framburð hans. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi hvað hann varðar en staðfestur að öðru leyti.

9 Í samræmi við 3. mgr. 123. gr. laga nr. 88/2008 skal varnaraðilum gert kleift að fylgjast með skýrslutöku vitnisins utan þingsalar og koma að spurningum á meðan hún fer fram.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur að öðru leyti en því að varnaraðilanum Æ verður ekki gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli, A, gefur skýrslu við aðalmeðferð málsins.