825/2023

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem felld var úr gildi ákvörðun L um að X skyldi sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni gagnvart A. Í úrskurði Landsréttar kom fram að A hefði lýst því í skýrslutöku hjá lögreglu að hún hefði orðið fyrir miklu ónæði af hálfu X. Hann hefði ítrekað hringt í hana og sent henni sms skeyti og hótað henni lífláti og barsmíðum. Þá lægi fyrir að A hefði ítrekað leitað til lögreglu vegna ógnandi ofbeldisfullrar hegðunar og símaónæðis af hálfu X. Skilyrði a-liðar 1. mgr. 4. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili voru talin uppfyllt og ekki var talið að unnt væri að beita vægari úrræðum en nálgunarbanni til að vernda hagsmuni A. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og ákvörðun L um að X skyldi sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni í sex mánuði staðfest.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 28. nóvember 2023, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 25. nóvember 2023 í málinu nr. R- [...]/2023 þar sem felld var úr gildi ákvörðun lögreglustjórans á Vesturlandi 20. sama mánaðar um að varnaraðili sætti nálgunarbanni gagnvart brotaþola, A. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og staðfest verði ákvörðun sóknaraðila um að varnaraðila verði gert að sæta nálgunarbanni gagnvart brotaþola í sex mánuði þannig að lagt verði bann við því að varnaraðili komi á eða í námunda við heimili brotaþola að [...] á [...], á svæði sem afmarkast við 50 metra radíus umhverfis heimili hennar, mælt frá miðju hússins. Ennfremur verði lagt bann við að varnaraðili veiti brotaþola eftirför, nálgist hana á almannafæri, hringi í heima- eða farsíma hennar, sendi henni orðsendingar eða bréf, SMS- skeyti eða tölvupóst, riti á síður hennar á samskiptamiðlum á internetinu, eða setji sig á annan hátt í samband við hana á framangreindu sex mánaða tímabili.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.

Niðurstaða

4

Samkvæmt gögnum málsins tóku brotaþoli og varnaraðili upp sambúð á árinu [...]og eignuðust þau á sambúðartíma [...]B og C. Varnaraðili og brotaþoli slitu samvistum á árinu [...]og hefur brotaþoli lýst því hjá lögreglu að varnaraðili vilji ekki ganga frá samkomulagi um forsjá, umgengni eða lögheimili drengjanna.

5

Brotaþoli leitaði til lögreglu 20. nóvember 2023 með ósk um að varnaraðili sætti nálgunarbanni gagnvart henni. Samkvæmt gögnum málsins hafði brotaþoli áður í sex tilgreind skipti tilkynnt lögreglu um ónæði, ógnandi hegðun og ofbeldi af hálfu varnaraðila í sinn garð vegna tilvika frá í september til nóvember sama ár. Eins greindi brotaþoli frá sífelldu símaónæði af hálfu varnaraðila mánuðina á undan. Hvað þau samskipti varðar hefur sóknaraðili tekið saman yfirlit um símagögn. Í þeim kemur meðal annars fram að varnaraðili hefur á tímabilinu 15. maí til 15. nóvember 2023 að meðaltali hringt sjö sinnum og sent henni 12 SMS- skeyti á dag. Þar kemur jafnframt fram að brotaþoli hafi að meðaltali hringt tvisvar sinnum og sent honum tíu SMS- skeyti á dag. Í skýrslutöku hjá lögreglu lýsti brotaþoli því að hún hefði orðið fyrir miklu ónæði af hálfu varnaraðila. Hefði hann meðal annars hótað henni lífláti og barsmíðum. Hefði hún ekki þorað öðru en að svara varnaraðila. Hefði brotaþoli tekið þessum hótunum alvarlega þar sem varnaraðili væri til alls líklegur.

6

Samkvæmt a-lið 4. gr. laga nr. 85/2011 er heimilt að beita nálgunarbanni ef rökstuddur grunur er um að sakborningur hafi framið refsivert brot eða raskað á annan hátt friði brotaþola. Þá er mælt fyrir um í b-lið sömu greinar að heimilt sé að beita nálgunarbanni ef hætta er á að viðkomandi brjóti gegn brotaþola samkvæmt a-lið.

Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga verður nálgunarbanni aðeins beitt þegar ekki þykir sennilegt að friðhelgi brotaþola verði náð með öðrum og vægari hætti og skal þess þá gætt að ekki sé farið strangar í sakirnar en nauðsyn ber til. Þá segir í 2. mgr. greinarinnar að við mat samkvæmt 1. mgr. sé heimilt að líta til þess hvort sakborningur hafi áður þurft að sæta nálgunarbanni, sem og hvort háttsemi hans á fyrri stigum hafi verið slíkað hætta sé talin á að hann muni fremja brot sem lýst er í 4. gr. og 1. mgr. 5. gr. Í skýringum við 6. gr. í greinargerð með frumvarpi því sem varð að lögum segir meðal annars að í ákvæðinu sé að finna meðalhófsreglu og í henni felist að ekki sé heimilt að beita nefndum úrræðum ef unnt er að ná sama árangri með öðrum og vægari hætti. Haft geti sérstaka þýðingu við matið hvort viðkomandi hafi áður verið gert að sæta nálgunarbanni eða hvort öðrum úrræðum hafi áður verið beittí stað þess að beita nálgunarbanni.

7

Fyrir liggur að brotaþoli hefur ítrekað leitað til lögreglu vegna ógnandi og ofbeldisfullrar hegðunar og símaónæðis af hálfu varnaraðila. Þegar litið er til þeirra gagna sem hér hafa verið rakin verður að fallast á með sóknaraðila að fyrir liggi að varnaraðili hafi raskað friði brotaþola í þeim mæli að fullnægt sé skilyrðum a-liðar 1. mgr. 4. gr. laga nr. 85/2011 til að varnaraðila verði gert að sæta nálgunarbanni gagnvart brotaþola. Verður ekki talið að unnt sé að beita vægari úrræðum en nálgunarbanni til að vernda hagsmuni brotaþola. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og ákvörðun sóknaraðila staðfest um að varnaraðili sæti nálgunarbanni svo sem í úrskurðarorði greinir.

8

Þóknun verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir, greiðist úr ríkissjóði samkvæmt 38. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 14. gr. laga nr. 85/2011. Við ákvörðun þóknunar er tekið tillit til samkynja máls varnaraðila sem rekið var samhliða þessu.

Úrskurðarorð :

Staðfest er ákvörðun sóknaraðila, lögreglustjórans á Vesturlandi, 20. nóvember 2023 um að varnaraðila, X, kt. [...], sé gert að sæta nálgunarbanni gagnvart brotaþola, A, kt. [...], í sex mánuði, þannig að lagt er bann við því að varnaraðili komi á eða í námunda við heimili brotaþola að [...] á [...], á svæði sem afmarkast við 50 metra radíus umhverfis heimili hennar, mælt frá miðju hússins. Ennfremur er lagt bann við að varnaraðili veiti brotaþola eftirför, nálgist hana á almannafæri, hringi í heima- eða farsíma hennar, sendi henni orðsendingar eða bréf, SMS- skeyti eða tölvupóst, riti á síðu hennar á samskiptamiðlum á internetinu eða setji sig á anna hátt í samband við hana á framangreindu sex mánaða tímabili.

Þóknun verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 83.700 krónur, greiðist úr ríkissjóði.