235/2022

Útdráttur

K höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að viðurkennt yrði annars vegar að launagreiðslur sem hann fékk frá Í, eftir að hann varð sjötugur, skyldu reiknaðar með sama hætti og fyrir það tímamark, það er sem laun fyrir fullt starf yfirlæknis, og hins vegar að hann skyldi njóta allra réttinda sem kjarasamningur LÍ og Í tryggði læknum.

Auk þess krafðist K þess að ógilt yrði ákvæði í ráðningarsamningi um að hann skyldi fá tímakaup fyrir 100% starf sitt hjá Í. Í dómi Landsréttar kom fram varðandi þá kröfu K að viðurkennt yrði að hann skyldi njóta allra réttinda sem kjarasamningur LÍ og Í tryggi honum, að með öllu skorti að tilgreint væri hvaða tilteknu réttindi væri þar um að ræða. Krafan var ekki talin uppfylla skilyrði d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 og var henni því vísað frá héraðsdómi. Um ógildingarkröfu K á ákvæði í ráðningarsamningi hans og L kom fram að þar sem samningurinn væri runninn úr gildi teldist K ekki hafa lögvarða hagsmuni af því að fá ógilt slíkt ákvæði. Var krafa K talin í andstöðu við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og henni því einnig vísað frá héraðsdómi. Þá var Í sýknað af kröfu K um viðurkenningu á launagreiðslum sem yfirlæknir enda gegndi K ekki lengur því starfi. Enn fremur var K ekki talinn geta gert kröfu um að laun hans skyldu reiknuð á grundvelli reglna sem gilda um fastráðningu starfsmanna hjá Í þar sem nýtt ráðningarsamband hefði tekið við á grundvelli tímavinnu eftir að K varð sjötugur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, K-kk-nf H-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 22. apríl 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 30. mars 2022 í málinu nr. E- 1054/2021.

2

Áfrýjandi krefst þess að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og breytt á þá leið að viðurkennt verði að launagreiðslur áfrýjanda frá stefnda eftir 1. október 2019 skuli reiknaðar með sama hætti og laun áfrýjanda voru reiknuð fyrir þann dag, það er sem laun fyrir fullt starf hans í starfi yfirlæknis með laun samkvæmt launaflokki 404, þrepi 6 í kjarasamningi Læknafélags Íslands og stefnda. Þá krefst áfrýjandi þess að viðurkennt verði að hann njóti allra réttinda sem kjarasamningur Læknafélags Íslands og stefnda tryggir læknum. Jafnframt krefst áfrýjandi þess að ógilt verði ákvæði í ráðningarsamningi Landspítala við áfrýjanda 20. september 2019 um að hann skuli fá tímakaup fyrir 100% starf sitt hjá stefnda. Loks krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar.

Niðurstaða

4

Í máli þessu hefur áfrýjandi uppi þrjár kröfur ásamt málskostnaðarkröfu. Með annarri dómkröfu sinni gerir áfrýjandi þá kröfu að viðurkennt verði að hann njóti allra réttinda sem kjarasamningur Læknafélags Íslands og stefnda tryggir honum. Er um að ræða viðurkenningarkröfu, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Samkvæmt því ákvæði getur aðili sem á lögvarða hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands leitað viðurkenningardóms um kröfur sínar í þeim efnum. Gildir þetta án tillits til þess hvort honum væri þess í stað unnt að leita dóms sem mætti fullnægja með aðför.

5

Samkvæmt d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 skal greina í stefnu svo glöggt sem verða má dómkröfur stefnanda. Um viðurkenningarmál segir þar að krafa skuli lúta að viðurkenningu á tilteknum réttindum. Felst í því sú krafa að kröfugerðin sé svo ákveðin og ljós að hún geti orðið að dómsniðurstöðu þar sem sakarefninu er ráðið til lykta ef sú verður niðurstaða málsins.

6

Með þessari dómkröfu áfrýjanda er krafist viðurkenningar á því að hann njóti allra réttinda sem kjarasamningur Læknafélags Íslands og stefnda tryggir honum. Skortir þar með öllu að tilgreint sé hvaða tilteknu réttindi þar sé um að ræða. Samkvæmt því uppfyllir krafan ekki skilyrði d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um ákveðna og ljósa kröfugerð og verður henni því vísað frá héraðsdómi án kröfu.

7

Með þriðju dómkröfu sinni gerir áfrýjandi þá kröfu að „dæmt verði ógilt ákvæði í ráðningarsamningi Landspítala við [áfrýjanda] dagsettum 20. september 2019 um að hann skuli fá tímakaup fyrir 100% starf sitt hjá stefnda“.

8

Samkvæmt tilvísuðum ráðningarsamningi 20. september 2019, sem ber heitið Samkomulag milli Landspítala og áfrýjanda er um að ræða samkomulag um tímavinnu frá 1. október 2019 til og með 31. mars 2020. Samkvæmt því féll samningurinn úr gildi 31. mars 2020.

9

Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 verða dómstólar ekki krafðir álits um lögfræðileg efni eða hvort tiltekið atvik hafi gerst nema að því leyti sem nauðsynlegt er til úrlausnar um ákveðna kröfu í dómsmáli. Dómkrafa áfrýjanda virðist miða aðþví að fá svar dómsins við því hvort semja hafi mátt við áfrýjanda með tilteknum hætti en áfrýjandi hefur ekki lögvarða hagsmuni af því að fá ógilt ákvæði í ráðningarsamningi sem þegar er úr gildi fallinn. Er slík dómkrafa í andstöðu við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 auk þess sem krafan er í eðli sínu málsástæða fyrir fyrstu dómkröfu áfrýjanda og á því ekki erindi í málið sem sjálfstæð dómkrafa. Verður dómkröfunni því samkvæmt framansögðu vísað frá héraðsdómi án kröfu.

10

Eftir stendur fyrsta dómkrafa áfrýjanda en með henni krefst hann að viðurkennt verði að launagreiðslur áfrýjanda frá stefnda eftir 1. október 2019 skuli reiknaðar með sama hætti og laun áfrýjanda voru reiknuð fyrir þann dag, það er sem laun fyrir fullt starf hans í starfi yfirlæknis með laun samkvæmt launaflokki 404, þrepi 6 í kjarasamningi

Læknafélags Íslands og stefnda.

11

Fyrir liggur að áfrýjandi gegnir ekki starfi yfirlæknis. Stefndi hefur greint frá því að yfirlæknar fái greitt samkvæmt launaflokki 404 en sérfræðilæknar samkvæmt launaflokki 304. Er því ómótmælt af hálfu áfrýjanda. Þegar af þeirri ástæðu að áfrýjandi gegnir ekki starfi yfirlæknis verður stefndi sýknaður af kröfu hans um laun sem slíkur.

12

Hvað varðar þá kröfu áfrýjanda að viðurkennt verði að launagreiðslur áfrýjanda frá stefnda eftir 1. október 2019 skuli reiknaðar með sama hætti og laun áfrýjanda voru reiknuð fyrir þann dag er þess að gæta að fyrra ráðningarsambandi áfrýjanda, sem fastur starfsmaður hjá stefnda, lauk 30. september 2019 í samræmi við 2. mgr. 43. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Við tók nýtt ráðningarsamband á grundvelli tímavinnu, sem eins og áður greinir skyldi standa til 31. mars 2020, sbr. 1., 3. og 5. gr. reglna um lausráðningu starfsmanna sem látið hafa af starfi samkvæmt 13. gr. laga nr. 38/1954 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, nú 2. mgr. 43. gr. laga nr. 70/1996. Síðan þá hafa tímabundnir tímavinnusamningar áfrýjanda við stefnda verið endurnýjaðir í nokkur skipti eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi.

13

Ekki er gert ráð fyrir ákveðnu starfshlutfalli starfsmanns í tímavinnu heldur greitt fyrir unnar klukkustundir en sjá má af gögnum málsins að eftir 31. mars 2020 hefur áfrýjandi ekki verið ráðinn í ákveðið starfshlutfall þótt fram komi einnig að hann hafi unnið sambærilegan tímafjölda og nemur 100% starfshlutfalli. Getur hann af þeim sökum ekki gert kröfu um að laun hans skuli reiknuð á grundvelli reglna sem gilda um fastráðningu starfsmanna hjá stefnda.

14

Að framangreindu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

15

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.