718/2021

Útdráttur

G var sakfelld fyrir brot gegn 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa áreitt A kynferðislega með nánar tilgreindum hætti. Refsing G var ákveðin fangelsi í tvo mánuði en fullnustu hennar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var G gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 350.000 krónur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, K-kvk-nf

S-x-x O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 10. nóvember 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 21. júní 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 14. október 2021 í málinu nr. S- 1826/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærðu verði þyngd.

3

Ákærða krefst sýknu af sakargiftum en til vara vægustu refsingar er lög leyfa. Þá krefst hún þess að bótakröfu verði vísað frá héraðsdómi en til vara að dæmdar bætur verði lækkaðar.

4

Brotaþoli, A, krefst þess aðallega að ákærða verði dæmd til að greiða henni miskabætur að fjárhæð 700.000 krónur með sömu vöxtum og dæmdir voru í héraði.

Til vara krefst hún þess að niðurstaða hins áfrýjaða dóms um miskabætur verði staðfest.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5

Við aðalmeðferð málsins gaf ákærða viðbótarskýrslu en áður var spiluð upptaka af framburði hennar í héraði. Þá var spiluð upptaka af framburði brota þola í héraði.

6

Í framburði sínum fyrir Landsrétti staðfesti ákærða skýrslu sína í héraði. Þá greindi hún meðal annars frá því að tilefni þess að hún hafði samband við vitnið B eftir að þær voru komnar til baka úr ferðinni hafi verið að hún hafi viljað vita hvort vitnið vissi hvers vegna brotaþoli vildi ekki ræða við sig. Ljóst hafi verið af svörum vitnisins að hún hafi vitað „eitthvað“ en ekki viljað ræða það. Jafnframt skýrði ákærða nánar hvers vegna hún hefði borið því við í SMS- skeyti til brota þola að hún vissi ekki hvernig það hefði komið til að hún sofnaði í herbergi hennar. Hún hafi þrátt fyrir þetta skeyti munað atvik, eins og hún hafi ítrekað borið um, en með þessu hafi hún verið að reyna að fá brota þola til að ræða við sig. Hún hafi ekki skilið hvers vegna brotaþoli vildi það ekki. Einnig greindi hún frá því að málið hefði fengið mikið á sig og að hún væri útskúfuð úr samfélaginu á [...].

Niðurstaða

7

Ákærðu er gefið að sök „kynferðisbrot með því að hafa aðfaranótt þriðjudagsins 9. apríl 2019 í herbergi á [...] að [...] í Reykjavík, áreitt [brota þola] kynferðislega með því að taka um hendi hennar þar sem hún lá sofandi til hliðar við ákærðu, og strokið nakinn líkama sinn með hendi hennar og þegar [brotaþoli] kippti hendinni til baka og gaf til kynna að hún vildi ekki strjúka ákærðu, þá strokið [brota þola] utanklæða frá brjóstum og niður á læri. Í framhaldinu, eftir að [brotaþoli] færði sig út á brún rúmsins og vafði utan um sig sæng, fært sig þétt upp að [brota þola], strokið líkama hennar yfir sængina, lagt andlit sitt upp að andliti hennar og sagt: „Við skulum bara hafa kósý“, „Er þetta ekki gott“ og „Er þetta ekki bara kósý“, en til vara fyrir brot gegn blygðunarsemi enda var framangreind háttsemi til þess fallin að særa blygðunarsemi [brota þola].“

8

Í hinum áfrýjaða dómi segir að framburður brota þola hafi í öllum meginatriðum samrýmst verknaðarlýsingu ákæru, auk þess sem framburður hennar hafi í öllum aðalatriðum verið í samræmi við bréf hennar og skýrslu hjá lögreglu. Brotaþoli bar fyrir dómi hvorki um að strokur ákærðu utanklæða hafi verið frá brjóstum né að ákærða hafi lagt andlit sitt upp að andliti hennar. Telst því ekki sannað í málinu að ákærða hafi viðhaft þá háttsemi umrætt sinn. Að því virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður talið sannað að ákærða hafi tekið um hönd brota þola og strokið nakinn líkama sinn með henni, strokið brota þola utanklæða niður á læri og fært sig þétt upp að brota þola og strokið líkama hennar utan sængur og viðhaft ummælin: „Við skulum bara hafa kósý“, „Er þetta ekki gott“ og „Er þetta ekki bara kósý“.

9

Með héraðsdómi var ákærða sýknuð af þeim hluta sakargifta að hafa, eftir að hafa fært sig þétt upp að líkama brota þola, viðhaft þau ummæli sem í ákæru greinir. Þótt ummælin væru í öðru samhengi ekki til þess fallin að eiga undir 199. gr. almennra hegningarlaga verður ekki fram hjá því litið að þau voru látin falla samtímis og í tengslum við ósamþykkta og óvelkomna snertingu af kynferðislegum toga. Verða þau í því samhengi talin mjög meiðandi í merkingu ákvæðisins.

10

Í ljósi eðlis verknaðar ákærðu og verknaðaraðstæðna verður lagt til grundvallar að skilyrði 18. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 um ásetning sé uppfyllt, enda hafi ákærðu hlotið að vera ljóst að í háttsemi hennar fólst kynferðisleg áreitni.

11

Að öllu framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærðu, refsingu hennar og rétt brota þola til miskabóta sem þykja hæfilega ákveðnar 350.000 krónur, auk vaxta eins og ákveðnir voru í héraði.

12

Þrátt fyrir þá ágalla, sem voru á meðferð málsins á rannsóknarstigi og nánar eru raktir í hinum áfrýjaða dómi, liggur ekkert fyrir í málinu um að þeir hafi aukið á vinnu verjanda ákærðu í héraði eða að öðru leyti aukið kostnað hennar af vörn sinni. Var af þeim sökum ekki tilefni til þess aðkveða á um að helmingur sakarkostnaðar greiddist úr ríkissjóði, sbr. lokamálslið 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Verður ákærðu því gert að greiða allan sakarkostnað málsins í héraði, eins og hann var ákveðinn í hinum áfrýjaða dómi, að því undanskildu að í samræmi við yfirlýsingu verjanda ákærðu undir rekstri málsins í héraði, um að hann afsalaði sér helmingi af málsvarnarlaunum kæmi til sakfellingar, verður ákærðu gert að greiða helming málsvarnarlauna hans.

13

Ákærðu verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti ásamt útlögðum kostnaði og þóknun skipaðs réttargæslumanns brota þola, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en miskabætur og sakarkostnað.

Ákærða, G-kvk-nf D-kvk-nf Á-kvk-nf, greiði brota þola, A, 350.000 krónur í miskabætur með vöxtum eins og ákveðnir voru í hinum áfrýjaða dómi.

Ákærða greiði allan sakarkostnað málsins í héraði, 1.947.533 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef K-x-x B-kk-ef lögmanns, 725.000 krónur og þóknun skipaðs réttargæslumanns brota þola, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 750.000 krónur.

Ákærða greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.558.994 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, E-kvk-ef D-kvk-ef P-kvk-ef lögmanns, 1.116.000 krónur ásamt útlögðum kostnaði hennar, 44.230 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brota þola, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 334.800 krónur.