612/2021

Útdráttur

Ágreiningur aðila laut að því hvort sóknaraðili, sem áhafnarmeðlimur á skipinu Laugarnesinu RE, ætti rétt á björgunarlaunum samkvæmt ákvæðum siglingalaga nr. 34/1985 vegna björgunaraðgerða sem fóru fram er skipið M/V Green Freezer strandaði í Fáskrúðsfirði 17. september 2014. Í úrskurði Landsréttar kom fram að málsástæður sóknaraðila væru bæði ruglingslegar og mótsagnakenndar um aðild hans til að hafa uppi kröfur í senn á hendur útgerð hins strandaða skips, þeim sem fengu greidd björgunarlaun vegna framangreindra björgunaraðgerða og þeim sem hann taldi að hefðu átt að fá greidd björgunarlaun en kröfðust þeirra ekki. Þá mætti skilja málatilbúnað sóknaraðila þannig að hann gerði annars vegar kröfu um hlutdeild í þegar greiddum björgunarlaunum og hins vegar um björgunarlaun úr hendi útgerðar hins strandaða skips. Væri óljóst hvort sóknaraðili byggði á því að hann ætti sjálfstæða kröfu um greiðslu björgunarlauna eða hlutdeild í þegar greiddum björgunarlaunum. Þá væri fjárkrafa sóknaraðila vanreifuð.

Málatilbúnaður sóknaraðila væri því í andstöðu við d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 12. október 2021 sem barst réttinum 15. sama mánaðar. Greinargerð varnaraðila barst 26. október. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Austurlands 28. september 2021 í málinu nr. E- 29/2020 þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 ummeðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Til vara krefst sóknaraðili þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur um annað en málskostnað. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðilar krefjast þess hver fyrir sig að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefjast varnaraðilar kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Líkt og rakið er í hinum kærða úrskurði lýtur ágreiningur aðila að því hvort sóknaraðili, sem áhafnarmeðlimur á skipinu Laugarnesinu RE, eigi rétt á björgunarlaunum vegna björgunaraðgerða sem fóru fram er skipið M/V Green Freezer strandaði í sunnanverðum Fáskrúðsfirði að kvöldi 17. september 2014. Sóknaraðili reisir kröfur sínar um björgunarlaun á ákvæðum siglingalaga nr. 34/1985 og fer því um málið samkvæmt ákvæðum VIII. kafla þeirra laga, sbr. 1. mgr. 164. gr. laganna.

5

Varnaraðilarnir C aiano Shipping II AS, Landhelgisgæslan og Fjarðabyggð komust að samkomulagi um greiðslu björgunarlauna að fjárhæð 49.990.283 krónur í nóvember 2015 vegna framangreindra björgunaraðgerða. Þar af fékk Landhelgisgæslan greiddar 44.572.239 krónur og Fjarðarbyggð 5.418.044 krónur. Greiddri fjárhæð til Landhelgisgæslunnar var síðan skipt samkvæmt 170. gr. c. siglingalaga. Þannig var fyrst greiddur kostnaðar við björgunina en af fyrirliggjandi gögnum nam sú fjárhæð 29.344.672 krónum og var þar með talin greiðsla til Olíudreifingar ehf., eiganda skipsins Laugarnessins RE, að fjárhæð 3.558.357 krónur. Björgunarlaun til skiptanna voru því 15.277.567 krónur sem skipt var á milli Landhelgissjóðs Íslands, sbr. 1. mgr. 27. gr. laga nr. 52/2006 um Landhelgisgæslu Íslands, og áhafnar varðskipsins Þórs.

Landhelgissjóður Íslands fékk 9.136.540 krónur í sinn hlut og í hlut áhafnar varðskipsins Þórs komu 6.091.027 krónur en samkvæmt áhafnar lista skipsins voru 18 einstaklingar í áhöfninni. Þeir skiptu síðan 6.091.027 krónum sín á milli í samræmi við fyrirmæli 2. mgr. 170. gr. c. siglingalaga.

6

Málsástæður sóknaraðila eru bæði ruglingslegar og mótsagnakenndar um aðild hans til að hafa uppi kröfur í senn á hendur útgerð hins strandaða skips, þeim sem fengu greidd björgunarlaun vegna björgunaraðgerða skipsins og þeim sem hann telur að hefðu átt að fá greidd björgunarlaun en kröfðust þeirra ekki. Þá má skilja málatilbúnað sóknaraðila þannig að hann geri annars vegar kröfu um hlutdeild í þegar greiddum björgunarlaunum og hins vegar um björgunarlaun úr hendi útgerðar hins strandaða skips. Er óljóst hvort sóknaraðili byggi á því að hann eigi sjálfstæða kröfu um greiðslu björgunarlauna eða hlutdeild í þegar greiddum björgunarlaunum. Þá er fjárkrafa sóknaraðila vanreifuð. Málatilbúnaður þessi er í andstöðu við d - og e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

7

Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

8

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðilum, hverjum fyrir sig, málskostnað sem ákveðinn verður eins og greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, E-kk-nf B-kk-nf T-kk-nf, greiði varnaraðilunum Caiano Shipping II AS, Landhelgisgæslu Íslands, Fjarðabyggð og Olíudreifingu ehf. hverjum um sig 250.000 krónur í kærumálskostnað og varnaraðilunum B-kk-þgf A-kk-þgf, E-kk-þgf M-kk-þgf E-kk-þgf og Ó-kk-þgf N-kk-þgf A-kk-þgf hverjum um sig 100.000 krónur í kærumálskostnað.