761/2021

Útdráttur

D voru gefin að sök brot í samtals fimm ákæruliðum. Undir rekstri málsins í héraði féll ákæruvaldið frá tveimur ákæruliðum. D var sýknuð af einum ákærulið og undi ákæruvaldið þeirri niðurstöðu. Samkvæmt þeim tveimur ákæruliðum sem eftir stóðu og D var sakfelld fyrir í héraði var henni annars vegar gefið að sök fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum 33 kannabisplöntur sem fundust á heimili hennar og hins vegar þjófnaður með því að hafa stolið hátalara úr tilgreindri verslun. Að því er varðar þjófnaðarbrot D var í dómi Landsréttar rakið að fyrir lægi upptaka úr öryggismyndavél sem sýndi D koma inn í verslunina, handleika og skoða varning og ganga síðan út með vöru án þess að greiða fyrir hana. Með þeirri athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var sakfelling D samkvæmt þeim ákærulið staðfest. Með vísan til gagna málsins og vættis vitna var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu D fyrir fíkniefnalagabrotið jafnframt staðfest en framburður D og vitnis um að D hafi ekki búið í íbúðinni þar sem fíkniefnin fundust á þeim tíma sem efnin fundust, var metinn ótrúverðugur. Var niðurstaða héraðsdóms um að D skyldi sæta skilorðsbundnu fangelsi í fjóra mánuði staðfest sem og niðurstaða hins áfrýjaða dóms um upptöku tilgreindra muna og efna.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 6. desember 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 19. september 2022.

Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 25. október 2021 í málinu nr. S- 1831/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærðu og upptöku en að refsing hennar verði þyngd.

3

Ákærða krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara refsimildunar.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Með ákærum 17. september 2019 og 2. júní 2020 voru ákærðu gefin að sök brot í samtals fimm ákæruliðum. Undir rekstri málsins í héraði féll ákæruvaldið frá tveimur ákæruliðum, þar á meðal lið II/2 í fyrri ákærunni, sem ranglega er sagður vera liður II/1 í lýsingu hins áfrýjaða dóms á því sem ákæruvaldið féll frá 14. október 2021.

Héraðsdómur sýknaði ákærðu af sakargiftum samkvæmt einum af þeim þremur ákæruliðum sem eftir stóðu og unir ákæruvaldið þeirri niðurstöðu. Með hinum áfrýjaða dómi var hún sakfelld samkvæmt tveimur ákæruliðum og dæmd til refsingar vegna þeirra og er sú niðurstaða hér til endurskoðunar. Ákærðu er annars vegar gefið að sök fíkniefnalagabrot með því að hafa 6. maí 2018 haft í vörslum sínum 33 kannabisplöntur sem fundust á efri hæð á heimili hennar að [...] í Reykjavík og að hafa um skeið fram til þess dags ræktað þær plöntur. Hins vegar er ákærðu gefinn að sök þjófnaður með því að hafa 28. október 2019 stolið Bose hátalara að andvirði 39.895 krónur úr verslun [...] í [...]í Kópavogi.

5

Líkt og rakið er í hinum áfrýjaða dómi gaf ákærða skýrslu hjá lögreglu vegna fíkniefnalagabrotsins sem henni er gefið að sök, en þar kvaðst hún hafa verið að rækta hampplöntur í íbúðinni en ekki kannabisplöntur. Fyrir liggur hljóðupptaka af skýrslunni og af henni er ljóst að hún var tekin 21. ágúst 2018 en ekki 6. nóvember 2018 eins og ranglega greinir í samantekt lögreglu á framburðinum og í hinum áfrýjaða dómi. Samkvæmt hljóðupptökunni var ákærða upplýst í upphafi um að hún væri grunuð um framleiðslu fíkniefna að [...]sem lögregla hefði „tekið niður“ 6. maí 2018. Ákærða svaraði því þá til að þetta væru ekki kannabisplöntur heldur hampplöntur. Hún hefði byrjað að rækta plönturnar vegna veikinda [...]. Þetta hafi verið nokkrir græðlingar, um mánaðargamlir, og hún ekki verið á staðnum er lögregla kom. Kvaðst hún hafa komið „heim“ og þá hafi verið búið að taka þetta allt. Er hún var spurð að því hvort hún byggi að [...]svaraði hún: „Já, svona mestmegnis, sko. En [...] þannig séð bý ekki neins staðar, [A ] leigir íbúðina. Ég hef ekki efni á að búa þar.“

Ákærða neitaði að láta af hendi til eyðingar plönturnar og plastkassa sem notaður er til gróðursetningar þar sem ekki værium neitt ólöglegt að ræða. Þá kvað hún sig vera ofsótta af lögreglu sem hefði legið á hurðinni hjá henni, komið oft í sífelldri leit að einhverju og meðal annars haft bökunarvörur á brott með sér.

6

Ákæruvaldið lagði fyrir Landsrétt upplýsingaskýrslu lögreglumanns nr. B vegna tveggja mála á árinu 2018. Um tildrög fyrra málsins segir í skýrslunni að íbúar að [...] hafi haft samband við lögreglu 26. febrúar 2018 til að tilkynna grunsemdir sínar um að ákærða væri farin að rækta kannabisplöntur í íbúð sinni. Að fengnum húsleitarúrskurði héraðsdóms hafi lögregla farið að heimili ákærðu og þáverandi sambýlismanns hennar, A. Þau hafi bæði verið heima er lögregla kom og verið viðstödd leit þar sem fundist hafi hvítt efni sem ákærða hafi sagst nota við bakstur.

Um tildrög síðara málsins segir að lögreglu hafi borist tilkynning 18. júlí 2018 um að hugsanlega væri verið að bera þýfi inn í húsið að [...]. Tilkynnandi hafi sagst hafa séð húsráðendur, þau ákærðu og A, bera inn tvö reiðhjól sem hann teldi líklega stolin.

Lögregla fór á vettvang og fann tvö reiðhjól, annað stolið samkvæmt tilkynningu, í sameiginlegri hjólageymslu. Við skýrslutöku hjá lögreglu neitaði ákærða sök og sagðist sjálf eiga tvö reiðhjól. A sagði að hann og ákærða hefðu sett tvö reiðhjól í eigu ákærðu í hjólageymsluna. Fyrr um daginn hefðu þau hjólað niður í bæ og síðan tekið leigubíl heim með hjólin.

7

Við aðalmeðferð fyrir Landsrétti var spiluð upptaka af hluta framburðar ákærðu og A fyrir héraðsdómi og upptaka úr öryggismyndavél [...]. Þá var tekin skýrsla af lögreglumanni nr. B.

8

Um málsatvik og skýrslur fyrir héraðsdómi vísast að öðru leyti til lýsingar í hinum áfrýjaða dómi.

Niðurstaða

9

Varnir ákærðu að því er varðar þjófnaðarbrotið sem henni er gefið að sök byggja á því að ekki sé komin fram fullnægjandi sönnun um að hún hafi stolið hátalara úr [...]. Líkt og fyrr greinir liggur fyrir upptaka úr öryggismyndavél [...], sem nánar er lýst í hinum áfrýjaða dómi, upptaka af skýrslu ákærðu fyrir héraðsdómi auk þess sem fyrir liggur ljósmynd af ákærðu sem lögregla tók. Þvert á vitnisburð ákærðu fer ekki á milli mála að á fyrstnefndu upptökun nisésthúnkoma inn í [...], handleika og skoða varning og ganga síðan út með vöru án þess að greiða fyrir hana. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður sakfelling ákærðu fyrir það þjófnaðarbrot, sem að framan er lýst og réttilega er heimfært til refsiákvæðis í ákæru, staðfest.

10

Varnir ákærðu að því er varðar fíkniefnalagabrotið sem henni er gefið að sök lúta einkum að því að hún hafi ekki búið að [...] og ekkert haft að gera með þær kannabisplöntur sem lögregla fann þar við leit. Fyrir liggur að ákærða átti íbúðina og var þar með skráð lögheimili. Á hinn bóginn liggur fyrir leigusamningur 15. desember 2017, þar sem fram kemur að ákærða leigi A íbúðina og fyrir dómi kvaðst hann ábyrgur fyrir öllu því sem átt hafi sér stað í íbúðinni.

11

Í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms er tekið fram að við húsleitina hafi A vísað á ákærðu varðandi þær plöntur sem fundust. Samrýmist það framburði lögreglumanns nr. C fyrir dómi um aðhann minnti að A h efðivið leitina greint frá því að ákærða ætti plönturnar. Á hitt er að líta að í frumskýrslu lögreglu kemur fram að ekki hafi verið unnt að ræða við A vegna annarlegs ástands hans. Verður sakfelling því ekki byggð á þessu atriði.

12

Framburður ákærðu fyrir héraðsdómi var ruglingslegur. Þá var hann í ósamræmi við framburð hennar hjá lögreglu. Þannig verður skýrsla hennar hjá lögreglu, sem fjallað er um að framan, ekki skilin öðruvísi en svo að þar hafi hún gengist við ræktun þeirra plantna sem fundust við leit lögreglu en kvað þær vera hampplöntur en ekki kannabisplöntur. Þá kvaðst hún „mestmegnis“ búa í íbúðinni. Fyrir dómi bar hún á hinn bóginn á þann veg að hún hefði ekki búið í íbúðinni, vissi ekkert um það sem lögregla fann og kæmi ekki við hvað leigjandinn hefði gert í íbúðinni. Framburður ákærðu í heild fyrir dómi er auk þess að hluta til í ósamræmi við gögn málsins. Þannig kvaðst hún ekki sjást á fyrrnefndri upptöku úr öryggismyndavél þótt við blasi að svo sé. Framburður A fyrir héraðsdómi var einnig ruglingslegur og að hluta til í ósamræmi við gögn málsins, en meðal annars lýsti hann því að þær plöntur, sem rannsóknastofa í lyfja- og eiturefnafræði hefur greint sem kannabisplöntur, væru tómatplöntur.

13

Fyrir liggur nokkuð af gögnum frá lögreglu, sem og framburður lögreglumanna, sem bera með sér að ákærða hafi búið í íbúðinni að [...] á umræddum tíma ásamt A, en lögregla hafði alloft afskipti af þeim um þetta leyti. Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að ákærða og A búi í íbúðinni og lögreglumaður nr. C bar fyrir dómi að þau hefðu verið sambýlisfólk á þessum tíma. Sama gerði lögreglumaður nr. D. Kvað hann ákærðu hafa haft umráð yfir íbúðinni en A hafi búið hjá henni og þau sagt lögreglu að þau væru par. Lögregla hafi komið mjög oft að íbúðinni, vegna tilkynninga um hávaða, læti og fleira, og ákærða og A þá búið þar saman. Þá kemur fram í upplýsingaskýrslu lögreglumanns nr. B, sem að framan er getið, að íbúar að [...]hafi 26. febrúar 2018 tilkynnt grunsemdir um að ákærða væri farin að rækta kannabisplöntur í íbúð sinni. Lögregla hafi komið í íbúðina að fengnum húsleitarúrskurði, ákærða verið heima og lögreglan fundið hvítt efni sem ákærða hafi sagst nota við bakstur. Þá hafi verið tilkynnt 18. júlí 2018 að húsráðendur, ákærða og A, hefðu sést bera inn í hjólageymslu tvö reiðhjól sem þau hafi sagt vera í eigu ákærðu.

Loks bar lögreglumaður nr. E fyrir dómi að eftir afskipti lögreglu af ákærðu 25. apríl 2019 hefði henni verið ekið heim að [...], ákærða hefði þá boðið lögreglu þangað inn og þar hafi verið rætt við A. Lögreglumaður nr. F bar á svipaðan veg.

14

Í ljósi alls framangreinds verður að telja framburð ákærðu og A fyrir héraðsdómi, um að ákærða hafi ekki átt heimili í íbúðinni að [...], ótrúverðugan og að sannað sé að hún hafi búið þar þegar kannabisplönturnar fundust. Að framangreindu virtu en að öðru leyti með vísan til forsenda hins áfrýjaða dóms verður sakfelling ákærðu fyrir það fíkniefnalagabrot sem henni er gefið að sök, og réttilega er heimfært til refsiákvæða í ákæru, staðfest.

15

Í hinum áfrýjaða dómi kemur fram að það horfi til málsbóta að ákærða hafi sinnt vel mætingum við dómsmeðferð málsins. Slíkt verður ekki talið horfa sérstaklega til málsbóta við ákvörðun refsingar en er á hinn bóginn til marks um að ákærðu verði ekki kennt um þann drátt sem varð á meðferð málsins fyrir héraðsdómi. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um ákvörðun refsingar, upptöku og sakarkostnað.

16

Ákærðu verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærða, D-kvk-nf G-kvk-nf R-kvk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins 752.132 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 361.584 krónur, og Ó-kk-ef A-kk-ef B-kk-ef lögmanns, 361.584 krónur.