51/2023

Útdráttur

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem tilteknum fjarskiptafyrirtækjum var gert að veita L nánar tilgreindar upplýsingar í tengslum við rannsókn máls, sbr. 80. og 83. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 17. janúar 2023, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 14. janúar 2023 í málinu nr. R- [...]/2023 þar sem fallist var á kröfu sóknaraðila um að fjarskiptafyrirtækjunum A hf., B hf., C ehf., D ehf., E ehf. og F ehf., yrði gert skylt að veita honum upplýsingar um úr og í hvaða símanúmer hringt var úr og í símanúmerið [...]og önnur símanúmer sem varnaraðili hefur haft til umráða frá 11. janúar 2023 og IMEI númer sem viðkomandi símanúmer notar á sama tímabili, jafnframt sendar og mótteknar sms sendingar, sem og samtöl við talhólf greinds númers, en jafnframt að upplýst yrði um hverjir væru rétthafar allra þeirra númera sem þannig tengjast greindum númerum á sama tíma. Jafnframt var fallist á kröfu sóknaraðila um að fjarskiptafyrirtækjunum yrði gert skylt að veita upplýsingar um netnotkun símans sem og tengingar hans við símsenda, hvort sem er vegna símtala eða netnotkunar og upplýsingar um gagnanotkun og gagnamagn þess símanúmers sem krafan beinist að á sama tímabili. Þá var fallist á kröfu sóknaraðila um að fjarskiptafyrirtækjunum yrði gert skylt að veita upplýsingar um þau símanúmer sem tengst hafi IMEI/IMSEI númerum símtækjanna sem fyrrgreint númer var notað í á sama tímabili. Loks var fallist á kröfu sóknaraðila um að fjarskiptafyrirtækjunum yrði gert skylt að veita upplýsingar um hvaða endurvarpa (BASE- stöðvar) í fjarskiptakerfum fyrirtækjanna símtöl hafa farið úr og í ofangreint númer og önnur símanúmer og símtæki sem varnaraðili hefur haft í umráðum á sama tíma. Kæruheimild er í i-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Af hálfu varnaraðila er þess aðallega krafist að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að kröfu sóknaraðila verði markaður skemmri tími. Þá er krafist þóknunar til handa skipuðum talsmanni varnaraðila fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Samkvæmt 80. gr. laga nr. 88/2008 er heimilt í þágu rannsóknar sakamáls að leggja fyrir fjarskiptafyrirtæki að veita upplýsingar um símtöl eða önnur fjarskipti við tiltekinn síma enda sé fullnægt skilyrðum 1. mgr. 83. gr. og 1. mgr. 84. gr. laganna. Skilyrði þess að heimilt sé að afla umræddra gagna er að rökstuddur grunur sé fyrir hendi um að tiltekinn sími eða fjarskiptatæki hafi verið notað í tengslum við refsivert brot, sbr. til hliðsjónar úrskurð Landsréttar 25. febrúar 2021 í máli nr. 112/2021 og dóma Hæstaréttar 29. desember 2006 í máli nr. 670/2006 og 27. ágúst 2012 í máli nr. 562/2012. Um íþyngjandi rannsóknarúrræði er að ræða sem felur í sér takmörkun á friðhelgi einkalífs, heimilis og fjölskyldu, sbr. 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar. Af þeim sökum verður ákvæðið ekki skýrt rýmra en leiðir af texta þess.

5

Ekkert liggur fyrir um það í málinu að til rannsóknar sé tiltekið refsivert brot. Þá er krafa sóknaraðila sett framá þann hátt að hún beinist að öflun upplýsinga sem tengjast símanúmerinu [...] og öðrum símanúmerum sem varnaraðili hefur haft til umráða frá 11. janúar 2023. Krafan nær þannig ekki aðeins til tiltekins síma eða fjarskiptatækis heldur tekur hún einnig til ótilgreindra símtækja og/eða símanúmera í umráðum varnaraðila. Krafa sóknaraðila gengur því lengra en rúmast innan heimildar 80. gr. laga nr. 88/2008. Jafnframt liggur fyrir að heimild sóknaraðila til fyrrgreindra aðgerða var með hinum kærða úrskurði ekki markaður ákveðinn tími, svo sem áskilið er samkvæmt 4. mgr. 84. gr. laga nr. 88/2008. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

6

Samkvæmt 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 2. mgr. 84. gr. sömu laga, greiðist þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila úr ríkissjóði, sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila, G-kk-ef M-kk-ef Þ-kk-ef lögmanns, 150.660 krónur, greiðist úr ríkissjóði.