37/2022

Útdráttur

Með hinum áfrýjaða dómi voru ALC og Í dæmdir bótaskyldir vegna innsetningar í loftfar sem fór fram á grundvelli dómsúrskurðar þar sem héraðsdómari hefði með saknæmum hætti komist að efnislega rangri niðurstöðu í málinu. Í dómi Landsréttar var rakið að við mat á því hvort umrædd aðfarargerð næði fram að ganga reyndi efnislega á lögskýringu og túlkun heimildar 1. málsliðar 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 um loftferðir til að aftra för loftfars af flugvelli vegna ógreiddra gjalda.

Niðurstaða héraðsdómarans hefði byggt á þeim skilningi hans á ákvæðinu að heimilt væri að hamla för loftfars á meðan gjöld tengd viðkomandi loftfari væru ógreidd en ekki vegna annarra ógreiddra gjalda viðkomandi eiganda eða umráðamanns. Hefði hann því fallist á þá kröfu ALC að hann fengi farþegaþotuna afhenta með beinni aðfarargerð eftir að hann hafði greitt skuld WOWair hf. vegna hennar. Heimildin til að aftra för loftfars af flugvelli vegna ógreiddra gjalda samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 um loftferðir fæli í sér lögheimilaða greiðsluþvingun og varðaði fyrst og fremst áfallin gjöld þess loftfars sem í hlut ætti en tæki samkvæmt orðanna hljóðan einnig til „annarrar starfsemi hlutaðeigandi eiganda eða umráðanda loftfarsins.“ Orðalag ákvæðisins væri að þessu leyti mjög opið og víðtækt og takmarkaði ekki hvaða starfsemi eða gjöld gætu legið til grundvallar en lögskýringargögn veittu engar vísbendingar þar um. Þegar litið væri til þeirrar skerðingar á nýtingarrétti eiganda loftfarsins sem af stöðvun þess leiddi og þeirra fjárhagslegu hagsmuna sem í húfi væru af þeim sökum yrði að gera kröfu til þess að almennt væri fyrirsjáanlegt hvaða gjöld stöðvun loftfarsins væri ætlað að tryggja.

Ákvæðið væri verulega íþyngjandi og við túlkun þess bæri að líta til eignarréttarákvæðis stjórnarskrárinnar. Yrði því að telja að við skýringu þess bæri að beita þrengjandi lögskýringu eins og héraðsdómarinn gerði í fyrrgreindum úrskurði. Kæmi því hvorki til álita í málinu bótaábyrgð á hendur áfrýjanda ALC samkvæmt hlutlægri bótareglu 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 né á hendur áfrýjanda, íslenska ríkinu, á grundvelli almennu sakarreglunnar. Voru þeir því sýknaðir af kröfum I ohf. í aðalsök. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu I ohf. af kröfum ALC í gagnsök. Loks var málskostnaður látinn niður falla.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjendur skutu málinu til Landsréttar 17. og 18. janúar 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 22. desember 2021 í málinu nr. E- 1085/2020.

2

Áfrýjandi, ALC A321 7237, LLC, krefst þess aðallega að hinn árýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað aftur í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Til vara er krafist sýknu í aðalsök og að stefnda verði í gagnsök gert að greiða áfrýjandanum 1.890.833 bandaríkjadali, 369.504 evrur og 55.457.390 krónur. Þá er krafist vaxta af 55.457.390 krónum og 229.029 evrum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 28. mars 2019 til 6. maí 2019 og af 1.890.833 bandaríkjadölum og 140.475 evrum frá 28. mars 2019 til þingfestingardags, 2. apríl 2020, en dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, af 55.457.390 krónum og 229.029 evrum frá 6. maí 2019 til greiðsludags og af 1.890.833 bandaríkjadölum og 369.504 evrum frá 2. apríl 2020 til greiðsludags. Loks er krafist málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti en til vara að hann verði látinn niður falla.

3

Áfrýjandi, íslenska ríkið, krefst sýknu af öllum kröfum stefnda og málskostnaðar úr hendi hans í héraði og fyrir Landsrétti. Til vara er þess krafist að fjárhæð dæmdra bóta verði lækkuð og málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

4

Stefndi krefst þess að kröfu áfrýjanda, ALC A321 7237, LLC, um ómerkingu hins áfrýjaða dóms verði hafnað. Þá krefst stefndi staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar sameiginlega úr hendi áfrýjenda fyrir Landsrétti.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5

Forsaga máls þessa er sú að flugfélagið WOWair hf. gerði 21. apríl 2016 samning við áfrýjanda, ALC A321 7237, LLC, (ALC) um leigu á farþegaþotu af gerðinni Airbus A321 og var leigutími átta ár. Farþegaþotan var skráð í loftfaraskrá Samgöngustofu með auðkenninu TF- GPA. Þar kom fram að áfrýjandinn væri eigandi loftfarsins og

WOWair hf. umráðandi þess.

6

Samkvæmt gögnum málsins stóð WOWair hf. ekki í skilum við stefnda vegna notendagjalda og greiðslna vegna annarrar þjónustu í tengslum við starfsemi félagsins á Keflavíkurflugvelli. Samhliða einhliða yfirlýsingu af hálfu WOWair hf. 21. nóvember 2018 um greiðslu ógreiddra notendagjalda í samræmi við greiðsluáætlun á tímabilinu 1. nóvember 2018 til 1. nóvember 2019 gaf WOWair hf. út sérstaka yfirlýsingu þar sem því var lýst yfir að félagið myndi tryggja að minnsta kosti að ein flugvél á flugrekstrarleyfi félagsins yrði til staðar á Keflavíkurflugvelli eða á leið þangað og komin með staðfestan komutíma á gildistíma greiðsluáætlunarinnar.

7

Samkvæmt gögnum málsins sendi stefndi forstjóra WOWair hf. tilkynningu aðfararnótt 28. mars 2019 um þá ákvörðun sína að neyta heimildar samkvæmt 1. mgr. 136. laga nr. 60/1998 um loftferðir til að aftra för loftfarsins TF- GPA þar til skuld vegna ógreiddra gjaldfallinna notendagjalda að fjárhæð 1.953.625.714 krónur hefðu verið greidd eða fullnægjandi trygging sett fyrir greiðslu hennar. WOWair hf. skilaði inn flugrekstrarleyfi sínu til Samgöngustofu að morgni sama dags og eftir hádegi þann sama dag var bú félagsins tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur.

8

Með aðfararbeiðni 17. apríl 2019 krafðist áfrýjandi ALC dómsúrskurðar um að tilgreind farþegaþota af gerðinni Airbus A321- 211, með skráningarnúmerið TF- G PA, sem staðsett var á Keflavíkurflugvelli, yrði tekin með beinni aðfarargerð úr vörslum stefnda. Við mat á því hvort gerðin næði fram að ganga reyndi á túlkun heimildar 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 til að aftra för loftfars af flugvelli vegna ógreiddra gjalda. Með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 2. maí 2019 í máli nr. A- 53/2019 var beiðni áfrýjanda hafnað. Í forsendum úrskurðarins sagði að stefnda væri „heimilt að hamla för flugvélarinnar TF- GPA frá Keflavíkurflugvelli á meðan gjöld tengd þeirri flugvél [væru]ógreidd en ekki vegna ógreiddra annarra gjalda WOWair hf.“9

Stefndi kærði úrskurð Héraðsdóms Reykjaness til Landsréttar 3. maí 2019 og krafðist þess að hann yrði staðfestur um annað en málskostnað. Þess var jafnframt krafist að staðfesting á niðurstöðu yrði með breyttum forsendum. Áfrýjandi ALC krafðist aðallega frávísunar en til vara staðfestingar úrskurðar héraðsdóms.

10

Áfrýjandi greiddi 6. maí 2019 inn á reikning stefnda þau gjöld sem hann taldi að tengdust farþegaþotunni TF- G PA. Með aðfararbeiðni sama dag krafðist áfrýjandi að nýju dómsúrskurðar um að tilgreind farþegaþota yrði tekin með beinni aðfarargerð úr vörslum stefnda.

11

Með úrskurði Landsréttar 24. maí 2019 í máli nr. 321/2019 var hinn kærði úrskurður staðfestur en með breyttum forsendum. Um túlkun á 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 segir svo: „Af orðalagi 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 og framangreindum lögskýringargögnum leiðir að í heimild til að aftra för loftfars felst lögheimiluð greiðsluþvingun sem beitt verður uns gjöld eru greidd vegna þess loftfars sem aftrað er farar eða annarrar starfssemi hlutaðeigandi eiganda eða umráðanda loftfarsins, þar á meðal gjalda sem eru til komin vegna annars loftfars í umráðum sama umráðanda en í eigu annars eiganda, eða trygging sett fyrir greiðslu þessara gjalda. Ákvæðinu er þannig berum orðum ætlað að þvinga eiganda eða umráðanda loftfarsins til þess að greiða hvers kyns gjöld fyrir þjónustu sem eigandi eða umráðandi hefur þegið af þeim sem starfrækir flugvöll eða flugleiðsöguþjónustu.“

12

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 29. maí 2019 í máli nr. A- 56/2019 var aðfararbeiðni áfrýjanda frá 6. maí sama ár vísað frá dómi með vísan til 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

13

Áfrýjandi kærði úrskurð Landsréttar frá 24. maí 2019 til Hæstaréttar 28. sama mánaða rog var kæruleyfi veitt 19. júní sama ár. Með dómi Hæstaréttar 27. júní sama ár í máli nr. 29/2019 var úrskurður Landsréttar ómerktur og málinu vísað á ný til Landsréttar til löglegrar meðferðar. Í forsendum dómsins segir að í skilningi 1. mgr. 98. gr. laga nr. 91/1991 hafi í varakröfu sóknaraðila fyrir Landsrétti falist samþykki á þeim þætti í dómkröfum varnaraðila, sem laut að staðfestingu niðurstöðu héraðsdóms um að synja sóknaraðila um heimild til aðfarargerðar. Samkvæmt því hafi Landsrétti borið þegar af þessari ástæðu að verða við kröfu varnaraðila og staðfesta niðurstöðu héraðsdóms um þetta atriði án þess að taka á nokkurn hátt afstöðu til röksemda hans fyrir henni og leysa síðan einvörðungu úr ágreiningi aðilanna um málskostnað í héraði. Landsréttur kvað upp úrskurði í samræmi við þessa niðurstöðu 3. júlí sama ár í máli nr. 321/2019.

14

Með aðfararbeiðni 1. júlí 2019 krafðist áfrýjandi ALC í þriðja sinn dómsúrskurðar um að tilgreind farþegaþota yrði tekin með beinni aðfarargerð úr vörslum stefnda.

Með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 17. júlí sama ár í máli nr. A - 816/2019 var fallist á þá kröfu þar sem áfrýjandi hafði greitt skuld WOWair hf. vegna TF- GPA.

Kröfu stefnda um það að málskot úrskurðarins til Landsréttar frestaði aðfarargerðinni var hafnað. Stefndi kærði úrskurð héraðsdóms til Landsréttar samdægurs.

15

Áfrýjandi krafðist þess hjá sýslumanninum á Suðurnesjum 18. júlí 2019 að fá farþegaþotuna TF- GPA tekna úr umráðum stefnda með beinni aðfarargerð án tafar.

Af hálfu stefnda var þess krafist að gerðinni yrði frestað þar til niðurstaða Landsréttar eða eftir atvikum dómur Hæstaréttar lægi fyrir. Sýslumaður hafnaði að fresta gerðinni, enda væri tekið fram í úrskurði héraðsdóms að málskot til Landsréttar frestaði henni ekki. Stefndi samþykkti því að afhenda áfrýjanda umráð vélarinnar TF- GPA og var henni flogið af landi brott í kjölfarið.

16

Með úrskurði Landsréttar 29. ágúst 2019 í máli nr. 549/2019 var máli vegna úrskurðar héraðsdóms um hina þriðju aðfararbeiðni vísað frá dómi þar sem gerðinni var lokið og áfrýjandi hafði ekki lengur lögvarða hagsmuni af því að fá hnekkt niðurstöðu um heimild til aðfarargerðar.

17

Áfrýjandi kærði úrskurð Landsréttar til Hæstaréttar sem staðfesti hann með dómi 23. september 2019 í máli nr. 43/2019.

18

Í hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að héraðsdómari í máli Héraðsdóms Reykjaness nr. A- 816/2019 hafi í úrskurði 17. júlí 2019 komist með saknæmum hætti að efnislega rangri niðurstöðu í málinu og voru áfrýjendur sameiginlega dæmdir til að greiða stefnda bætur af þeim sökum. Stefndi var sýknaður af kröfum áfrýjanda ALC í gagnsök.

Niðurstaða

19

Til stuðnings aðalkröfu sinni um ómerkingu byggir áfrýjandi ALC á meginreglum laga nr. 91/1991 sem gilda umsamningu dóma, einkum f-lið 1. mgr. 114. gr. laganna þar sem segir að í forsendum skuli greina rökstudda niðurstöðu um sönnunaratriði og lagaatriði. Áfrýjandi vísar til þess að í hinum áfrýjaða dómi hafi lítt verið fjallað um ýmsar tilgreindar málsástæður hans og í sumum tilvikum ekki tekin afstaða til þeirra í niðurstöðu dómsins. Einnig er vísað til þess að rökstuðningi sé ábótavant í hinum áfrýjaða dómi. Með því hafi verið brotið gegn greindu lagaákvæði og beri því að fallast á aðalkröfu áfrýjanda um ómerkingu dómsins og heimvísun.

20

Stefndi mótmælir kröfu áfrýjanda um ómerkingu hins áfrýjaða dóms. Dómurinn sé að öllu leyti í samræmi við meginreglur laga nr. 91/1991 að því er varðar samningu dóma. Það dugi því ekki áfrýjandanum ALC til að fá héraðsdóm ómerktan og málinu heimvísað að benda á óljósar og óraunhæfar hugleiðingar í málatilbúnaði sínum sem ekki sé með beinum hætti svarað eða hafnað í dómi héraðsdóms. Verulegir og augljósir gallar þurfi að vera á héraðsdómi svo hann verði ómerktur á þessum grundvelli en sú sé langt í frá raunin um hinn áfrýjaða dóm.

21

Í 114. gr. laga nr. 91/1991 er kveðið á um hvernig dómur skuli úr garði gerður og í 1. mgr. eru talin upp þau atriði í stafliðum atil i sem í forsendum skal greina. Í e-lið segir að þar skuli greina helstu málsástæður aðila og réttarheimildir sem þeir byggja á, þó aðeins að því leyti sem þörf krefur til úrlausnar máls. Þá segir í f-lið að í dómi skuli komast að rökstuddri niðurstöðu um sönnunaratriði og lagaatriði. Samkvæmt þessu er ekki þörf á því að fjalla um málsástæður aðila nema nauðsynlegt sé vegna úrlausnar máls og ákvæði f-liðar hefur ekki verið beitt svo í framkvæmd að nauðsyn hafi borið til að taka berum orðum rökstudda afstöðu í dómi til sérhverrar röksemdar sem haldið er fram. Litið hefur verið svo á að taka beri rökstudda afstöðu til alls þess, sem raunhæft er að ætla að kunni að hafa áhrif á niðurstöðu um eitthvert atriði máls, en önnur rök sem hafnað er, megi liggja í þagnargildi, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 12. febrúar 2015 í málinu nr. 145/2014. Ekki verður fallist á með áfrýjanda að hinn áfrýjaði dómur sé saminn í andstöðu við þau meginsjónarmið sem fram koma í fyrrgreindum ákvæðum laga nr. 91/1991. Samkvæmt því verður aðalkröfu áfrýjanda ALC um ómerkingu hins áfrýjaða dóms hafnað.

22

Stefndi byggir á því að áfrýjandinn ALC hafi ráðstafað sakarefninu með bindandi hætti á grundvelli 1. mgr. 98. gr. laga nr. 91/1991 undir rekstri málsins fyrir Landsrétti með því að krefjast staðfestingar á úrskurði héraðsdóms sem hafnaði fyrstu aðfararbeiðni áfrýjanda. Áfrýjanda hafi ekki verið stætt á því að setja fram nýjar aðfararbeiðnir í ósamræmi við þessa ráðstöfun á sakarefninu. Ekki verður á þetta fallist. Hér var um að ræða réttarfarsatriði sem varðaði rekstur málsins fyrir Landsrétti en hafði ekki bindandi áhrif á réttarstöðu aðila til frambúðar. Staðfest verður því niðurstaða hins áfrýjaða dóms að þessu leyti.

23

Við mat á því hvort aðfarargerðin næði fram að ganga reyndi efnislega á lögskýringu og túlkun heimildar 1. málsliðar 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 til að aftra för loftfars af flugvelli vegna ógreiddra gjalda, eins og fyrr getur. Lagagreinin er svohljóðandi: „Samgöngustofu og þeim sem starfrækir flugvöll eða flugleiðsöguþjónustu er heimilt að aftra för loftfars af flugvelli uns gjöld eru greidd eða trygging sett fyrir greiðslu vegna þess loftfars sem í hlut á eða annarrar starfsemi hlutaðeigandi eiganda eða umráðanda loftfarsins.“ Niðurstaða héraðsdómarans byggði á þeim skilningi hans á lagaákvæði þessu að heimilt væri að hamla för loftfars á meðan gjöld tengd viðkomandi loftfari væru ógreidd en ekki vegna annarra ógreiddra gjalda viðkomandi eiganda eða umráðamanns. Féllst því héraðsdómarinn á þá kröfu áfrýjanda að hann fengi farþegaþotuna TF- GPA afhenta með beinni aðfarargerð eftir að hann hafði greitt skuld WOWair hf. vegna hennar. Kröfu stefnda um það að málskot úrskurðar til Landsréttar frestaði aðfarargerðinni var hafnað gegn andmælum áfrýjanda, sbr. 3. mgr. 84. gr. laga um aðför nr. 90/1989.

24

Upphaflegt ákvæði um heimild til að aftra för loftfars af flugvelli er að finna í 149. gr. laga nr. 34/1964 um loftferðir og var svohljóðandi. „Réttum umráðanda flugvallar, sem er heimill almenningi, er rétt að aftra för loftfars af flugvellinum, uns eftirgjald eftir síðustu lendingu og notkun loftfarsins af vellinum er greitt eða trygging sett fyrir greiðslu þess.“ Ákvæðið var tekið upp í 1. mgr. 136 gr. laga nr. 60/1998 með þeirri rýmkun á heimild til stöðvunar loftfars að hún tæki einnig til annarrar starfsemi flugrekandans. Ákvæðið var svohljóðandi: „Flugmálastjórn er heimilt að aftra för loftfars af flugvelli uns gjöld eru greidd eða trygging sett fyrir greiðslu vegna þess loftfars sem í hlut á eða annarrar starfsemi flugrekandans.“ Í frumvarpi til laga nr. 60/1998 segir svo: „Greinin kemur í stað 149. gr. gildandi laga en gildissviðið hefur verið útvíkkað nokkuð frá því sem gilt hefur, því samkvæmt núgildandi ákvæðum takmarkast beiting þessarar heimildar við síðustu lendingu þess lof fars sem í hlut á.“

Frekari skýringar á því hvað löggjafinn á við með orðalaginu „annarrar starfsemi flugrekandans“ er ekki að finna í lögskýringargögnum. Með lögum nr. 21/2002 um breytingu á lögum nr. 60/1998 var heimildin „útvíkkuð til allra eigenda eða umráðenda loftfara“, eins og segir í athugasemdum í frumvarpi til breytingalaganna.

25

Heimildin til að aftra för loftfars af flugvelli vegna ógreiddra gjalda samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 felur í sér lögheimilaða greiðsluþvingun og varðar fyrst og fremst áfallin gjöld þess loftfars sem í hlut á en tekur samkvæmt orðanna hljóðan einnig til „annarrar starfsemi hlutaðeigandi eiganda eða umráðanda loftfarsins.“ Orðalag ákvæðisins er að þessu leyti mjög opið og víðtækt og takmarkar ekki hvaða starfsemi eða gjöld geta legið til grundvallar beitingu heimildarinnar, hvenær til gjaldanna er stofnað og í hvað langan tíma slík gjöld geta safnast upp svo heimildinni verði beitt. Lögskýringargögn sem fyrr eru rakin veita engar vísbendingar þar um. Þegar litið er til þeirrar skerðingar á nýtingarrétti eiganda loftfarsins sem af stöðvun þess leiðir og þeirra fjárhagslegu hagsmuna sem í húfi eru af þeim sökum verður að gera kröfu til þess að almennt sé fyrirsjáanlegt hvaða gjöld stöðvun loftfarsins sé ætlað að tryggja. Ákvæðið er verulega íþyngjandi og við túlkun þess ber að líta til eignarréttarákvæðis stjórnarskrárinnar. Verður því að telja að við skýringu þess beri að beita þrengjandi lögskýringu eins og héraðsdómarinn gerði í úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 17. júlí 2019 í máli nr. A- 816/2019 er fallist var á kröfu áfrýjanda ALC um að hann fengi farþegaþotuna TF- GPA afhenta með beinni aðfarargerð. Verður því að hafna túlkun hins áfrýjaða dóms á lagaákvæði þessu, enda verður ekki byggt á þeirri lagatúlkun ákvæðisins sem sett var fram í úrskurði Landsréttar 24. maí 2019 í máli nr. 321/2019 og ómerktur var með dómi Hæstaréttar 27. júní sama ár í máli nr. 29/2019. Af því leiðir að hnekkt verður þeirri niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að héraðsdómarinn í máli A- 816/2019 hafi með saknæmum hætti komist að rangri niðurstöðu í málinu bæði að því er varðar heimild áfrýjanda ALCtil að fá farþegaþotuna TF- GPA tekna úr umráðum stefnda sem og að hafna þeirri kröfu stefnda að málskot til Landsréttar frestaði framkvæmd aðfarar, sbr. 3. mgr. 84. gr. laga 90/1989.

26

Samkvæmt framansögðu kemur hvorki til álita í málinu bótaábyrgð á hendur áfrýjanda ALC samkvæmt hlutlægri bótareglu 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 né á hendur áfrýjanda, íslenska ríkinu, á grundvelli almennu sakarreglunnar. Verða þeir sýknaðir af kröfum stefnda í aðalsök.

27

Í gagnsök byggir áfrýjandi ALC á því að stefnda hafi ekki verið heimilt að aftra brottför TF- GPA frá Keflavíkurflugvelli með stoð í 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998.

Þá hafi stefndi með ólögmætum hætti heimilað WOWair hf. söfnun skulda í skjóli samkomulags við flugfélagið um það að ávallt væri að minnsta kosti ein flugvél á flugrekstrarleyfi félagsins til taks á Keflavíkurflugvelli eða á leið þangað til tryggingar greiðslu skuldanna. Sú háttsemi stefnda hafi falið í sér ólögmæta ríkisaðstoð til WOW air hf. og brot á samkeppnislögum.

28

Samkvæmt framansögðu var fallist á að heimilt hefði verið að aftra brottför TF- GPA frá Keflavíkurflugvelli meðan gjöld tengd þeirri flugvél væru ógreidd eða frá stöðvun hennar 28. mars 2019 til 6. maí sama ár er áfrýjandi innti þau gjöld af hendi. Stefndi hafði því að lögum heimild til að aftra brottför vélarinnar að því er tók til þeirra gjalda að fjárhæð 55.457.390 krónur og 229.029 evrur. Að því er varðar aðra liði gagnkröfu áfrýjanda, það er um kostnað við að viðhaldaflughæfisskírteini, kostnað við geymslu, viðhald og prófanir, ráðgjöf sérfræðinga á sviði flugrekstrar mála og tapaðar leigutekjur, þá verður fallist á með stefnda að þær séu vanreifaðar og tjón áfrýjanda af þeim sökum ósannað. Að því er varðar sérstaklega kröfu um lögmannskostnað að fjárhæð 532.448 bandaríkjadali samkvæmt framlögðum reikningum frá árinu 2019 ber að líta til þess að í þeim úrskurðum og dómum sem kveðnir voru upp vegna aðfararmálanna á þeim tíma var í öllum tilvikum mælt fyrir um greiðslu málskostnaðar aðila. Ekki er gerð sérstök grein fyrir þessum verulega lögfræðikostnaði sem engin rök standa til að stefnda verði gert að greiða. Þá er ekki sýnt fram á með hvaða hætti ætluð ólögmæt ríkisaðstoð til WOWair hf. og brot á samkeppnislögum geti komið til og tengst bótakröfu á hendur stefnda.

29

Þegar til alls þessa er litið verður staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu stefnda af kröfum áfrýjanda ALC í gagnsök.

30

Með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 þykir rétt að málskostnaður milli aðila falli niður bæði í héraði og fyrir Landsrétti.

Dómsorð :

Áfrýjendur, ALC A321 7237, LLC og íslenska ríkið, eru sýkn af kröfum stefnda, Isavia ohf., í aðalsök.

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um gagnsök málsins í héraði.

Málskostnaður milli aðila fellur niður í héraði og fyrir Landsrétti.