547/2021

Útdráttur

DC var sakfelldur fyrir að hafa ráðist að A og B með ofbeldi og hótunum um ofbeldi í því skyni að fá A til að draga til baka og/eða breyta framburði sínum í öðru sakamáli og fyrir að hafa slegið A ítrekað í andlitið, tekið hann hálstaki og hótað þeim báðum ofbeldi og lífláti með því meðal annars að ógna þeim með hnífi. Þá var DC einnig sakfelldur fyrir að hafa veitt A högg í höfuð með hnénu. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða hans að heimfæra brotin undir 108. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, nema hvað varðar höfuðhögg með hné, en sú háttsemi var færð undir 2. mgr. 218. gr. laganna. Þá var DC sakfelldur fyrir að hafa í félagi við H, D og E svipt C frelsi sínu í meira en fimm klukkustundir í því skyni að knýja á um greiðslu peningaskuldar við DC. DC var einnig sakfelldur fyrir líkamsárás og hótanir með því að hafa í félagi við H, D og E veist að C með ofbeldi meðan á frelsissviptingunni stóð. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á ómerkingarkröfu DC. V var sakfelldur fyrir hlutdeild í brotum DC og dómfelldu H, D og E í málinu, sbr. 22. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa ekið C-x-þgf einum stað til annars, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008. Aðrir en DC og V undu héraðsdómi og áfrýjuðu ekki til Landsréttar. Var refsing DC ákveðin fangelsi í tvö ár en til frádráttar refsingunni komi gæsluvarðhald sem hann sætti. Var refsing V ákveðin fangelsi í níu mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var DC og V gert að greiða C miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 10. ágúst 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 28. janúar 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 30. júní 2021 í málinu nr. S- [...]/2019.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærðu verði þyngd og hinn áfrýjaði dómur staðfestur um upptöku á munum og fíkniefnum. Þá krefst ákæruvaldið þess að ómerkingarkröfu ákærða D-kk-ef C-x-x verði hafnað.

3

Ákærði D-kk-nf C-kk-nf krefst aðallega sýknu af sakargiftum í ákærulið 1 í ákæru héraðssaksóknara 28. nóvember 2019, sem beindist að honum og J, og af ákæruliðum 1 og 2 í ákæru héraðssaksóknara 28. nóvember 2019, sem beindist að honum, meðákærða V-kk-þgf E-kk-þgf Ó-kk-þgf og fleiri ákærðum. Til vara krefst hann þess að refsing verði bundin skilorði að öllu leyti eða að hluta en að því frágengnu að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað. Þá krefst hann þess að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi. Loks er þess krafist að gæsluvarðhald ákærða frá 8. febrúar 2018 komi til frádráttar refsingu.

4

Ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf Ó-kk-nf krefst sýknu og þess að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi en til vara að refsing verði milduð og skaðabætur lækkaðar.

5

Brotaþoli C krefst þess aðallega að ákærðu verði óskipt gert að greiða honum skaðabætur að fjárhæð 4.000.000 króna ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 8. febrúar 2018 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Til vara krefst brotaþoli þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um bótakröfu hans.

6

Mál þetta var fyrst tekið til aðalmeðferðar í héraði 8. til 15. júní 2020, en ekki dæmt í kjölfar hennar heldur tekið til aðalmeðferðar að nýju 26. maí til 16. júní 2021, sbr. 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Málsatvik og sönnunarfærsla

7

Ákæruatriðum, atvikum málsins og framburði ákærðu og vitna hjá lögreglu og fyrir dómi er skilmerkilega lýst í hinum áfrýjaða dómi og vísast til hans að öðru leyti en því sem nánar greinir hér á eftir. Þá athugast að I gaf skýrslu hjá lögreglu 11. desember 2018 sem vitni.

8

Ákærðu gáfu viðbótarskýrslu við aðalmeðferð málsins í Landsrétti en áður voru spilaðar í hljóði og mynd upptökur af framburði þeirra við síðari aðalmeðferð málsins í héraði.

9

Ákærði D-kk-nf kvaðst hafa neitað að tjá sig í héraði um þær sakargiftir sem áfrýjun málsins lýtur að vegna þess að hann hefði áður gefið skýrslur hjá lögreglu og ekki viljað eiga á hættu að framburður hans fyrir dómi yrði í ósamræmi við þann framburð.

Kvaðst hann ekki hafa dregið framburð sinn hjá lögreglu til baka og vilja standa við hann. Ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf kvað framburð sinn í héraði hafa verið réttan en hann hefði neitað að tjá sig umfram það sem þar kom fram þar sem hann hefði ekki viljað vera eini sakborningurinn sem tjáði sig um atvik. Nánar verður vikið að framburði þeirra fyrir Landsrétti hér á eftir.

10

D, H og E voru sakfelldir í máli þessu og una héraðsdómi. Við aðalmeðferð málsins í Landsrétti gáfu þeir skýrslu sem vitni um þátt ákærða V-kk-ef A-kk-ef í atburðum 8. febrúar 2018, en áður las sækjandi upp reifun á framburði þeirra við síðari aðalmeðferð málsins í héraði. Nánar verður vikið að framburði þeirra fyrir Landsrétti hér á eftir.

11

Við aðalmeðferð málsins í Landsrétti voru spilaðar í hljóði og mynd upptökur af framburði brotaþolanna A, B og C við síðari aðalmeðferð málsins í héraði.

12

Uppritun af skýrslutökum við fyrri aðalmeðferð málsins í héraði er meðal gagna málsins.

Niðurstaða

Ómerkingarkrafa

13

Ákærði D-kk-nf krefst ómerkingar hins áfrýjaða dóms á þeim grundvelli að verjandi hans hafi verið boðaður til þinghalds klukkan 14 miðvikudaginn 26. maí 2021 en þann dag hafi verið teknar skýrslur af dómfelldu H, D og E. Samkvæmt þingbók var þinghaldið háð á grundvelli 5. mgr. 165. gr. laga nr. 88/2008 til að taka skýrslur af þessum mönnum og brotaþola A þar sem þeir ættu ekki heimangengt í boðaða aðalmeðferð málsins sem hefjast skyldi 31. sama mánaðar. Samkvæmt þingbókinni voru verjandinn og verjendur tveggja sakborninga í öðrum þáttum málsins ekki mættir klukkan 13 þann dag, en bókað var að „þeir [vissu] af þinghaldinu í dag“. Aftur á móti voru verjendur framangreindra dómfelldu og ákærða V-kk-ef A-kk-ef mættir.

Skýrslutökur af dómfelldu hófust klukkan 13.05 og lauk klukkan 13.42. Þá var bókað að verjandi ákærða D-kk-ef, ásamt hinum tveimur verjendunum, hefðu mætt til þinghaldsins klukkan 14. Verjandinnk veður hafa verið gerðar athugasemdir við þetta í þinghaldinu án þess að það hafi verið bókað.

14

Eins og bókun í þingbók er háttað verður að leggja til grundvallar að aðeins hluti verjenda í málinu hafi verið boðaðir til framangreinds þinghalds á réttum tíma og að héraðsdómara hafi því borið að fresta þinghaldinu, sbr. 3. mgr. 36. gr. laga nr. 88/2008. Til þess er á hinn bóginn að líta að aðalmeðferð í málinu hófst 31. maí 2021 og var fram haldið 1. og 2. og 16. júní sama ár. Þá kveður verjandi ákærða D-kk-ef skýrslur dómfelldu, sem teknar voru að honum fjarstöddum, hafa verði ritaðar upp fyrir verjendur. Staðfesti hann jafnframt fyrir Landsrétti að ekki hefði verið óskað eftir því að dómfelldu kæmu aftur fyrir dóm til skýrslugjafar við aðalmeðferðina. Að þessu gættu verður ekki talið að í framangreindri málsmeðferð hafi falist brot gegn ákvæðum 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar eða 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Verður því ekki fallist á ómerkingarkröfu ákærða D-kk-ef.

Ákæra vegna brota gegn A og B

15

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði D-kk-nf sakfelldur samkvæmt fyrsta lið í ákæru 28. nóvember 2019 fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás og brot gegn valdstjórninni með því að hafa ítrekað á tímabilinu frá fimmtudagskvöldi 6. desember til mánudagsmorguns 10. desember 2018, í íbúð að [...]á Akureyri, veist að A og B með ofbeldi og hótunum um ofbeldi og líflát í því skyni að fá A til að draga til baka og/eða breyta framburði sínum í öðru sakamáli, en ákærði hafi meðal annars veitt A hnéspark í höfuðið, slegið hann ítrekað í andlitið, tekið hann háls- eða kverkataki, hrint honum í nokkur skipti þannig að hann féll, ýtt við B nokkrum sinnum og hótað henni og A ítrekað ofbeldi og lífláti, meðal annars með því að ógna þeim með hnífi, exi og skóflu.

Af þessu hafi A hlotið skurð fyrir ofan vinstra eyra sem sauma þurfti með fimm sporum. Ákærða D-kk-nf var í framangreindum ákærulið einnig gefið að sök að hafa umrætt sinn veist að I með hótunum um ofbeldi og líflát í því skyni að fá hann til að draga til baka og/eða breyta framburði sínum í öðru sakamáli en ekki var tekin afstaða til þeirra sakargifta í héraði. Ákæruvaldið unir héraðsdómi að þessu leyti. Í öðrum ákæru liðsömu ákæru var J gefin að sök hlutdeild í framangreindum brotum en hann var sýknaður í héraði. Hefur þeim þætti málsins ekki verið áfrýjað til Landsréttar.

16

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða hans að sannað sé að ákærði D-kk-nf hafi, ásamt meðákærða J, farið fjórum sinnum á tímabilinu frá 6. til 10. desember 2018 að [...]og hitt þar fyrir brotaþolann A, og að brotaþolinn B hafi þar einnig verið stödd í sum skiptin. Fyrir Landsrétti gekkst ákærði D-kk-nf við því að hafa hrint brotaþolunum A og B, tekið um hálsinn á A og slegið hann utan undir. Hann kvaðst þó ekki hafa veitt honum hnéspark. Jafnframt kvaðst hann vilja standa við framburð sinn hjá lögreglu en þar gekkst hann við því að hafa verið reiður og ógnandi í þau skipti sem hann kom að [...] og kvaðst í því sambandi í fyrstu þremur heimsóknunum hafa reynt að fá A til að draga framburð sinn í öðru sakamáli til baka.

Jafnframt játaði hann að hafa slegið A utan undir nokkrum sinnum og að hafa hent honum til og frá. Þá kvaðst hann hafa komið með hníf með sér í eitt sinn, sem hugsanlega hafi verið ógnandi í ljósi ástands hans að öðru leyti. Loks gekkst ákærði við því hjá lögreglu að hafa tekið A hálstaki og að hafa kastað B í rúm A einu sinni.

Samkvæmt öllu framangreindu verður ákærði D-kk-nf sakfelldur samkvæmt ákæru fyrir að hafa ráðist að A og B með ofbeldi og hótunum um ofbeldi í því skyni að fá A til að draga til baka og/eða breyta framburði sínum í öðru sakamáli og fyrir að hafa slegið A ítrekað í andlitið, tekið hann hálstaki og hótað þeim báðum ofbeldi og lífláti með því meðal annars að ógna þeim með hnífi.

17

Ákærði D-kk-nf gekkst hvorki við því hjá lögreglu né fyrir dómi að hafa ýtt oftar við B en að framan greinir né að hafa ógnað þeim A með exi og skóflu. A bar hjá lögreglu að D-kk-nf hefði hótað þeim B lífláti en lét þess ekki getið að hann hefði ógnað þeim með exi og skóflu. Hjá lögreglu gat B aftur á móti ekki um líflátshótun en bar að D-kk-nf hefði ógnað þeim A með exi og skóflu. Þá greindu A og B bæði svo frá hjá lögreglu að D-kk-nf hefði ýtt við B. Meðákærði J bar hjá lögreglu að D-kk-nf hefði öskrað eitthvað á A og B en kvaðst ekki skilja íslensku. Þá kvað hann D-kk-þf hafa ýtt ítrekað við B auk þess sem hann hefði ógnað þeim A með exi og snjóskóflu. Við síðari aðalmeðferð málsins í héraði greindi A svo frá að D-kk-nf hefði kastað B á rúmið og auk þess kýlt hana eða hrint henni þannig að hún skallá vegginn. Þá hefði hann hótað að drepa þau bæði og ógnað A með exi og hnífi. Við sömu aðalmeðferð kvaðst B lítið muna um atvik en vilja standa við framburð sinn hjá lögreglu auk þess sem J staðfesti að hann hefði greint frá því sem hann mundi um atvik er hann gaf skýrslu hjá lögreglu.

Að öllu framangreindu virtu verður talið sannað svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði D-kk-nf hafi ýtt nokkrum sinnum við B og hótað þeim A ofbeldi og lífláti, meðal annars með því að ógna þeim með exi og skóflu.

18

Ákærða D-kk-nf er í framangreindum ákærulið einnig gefið að sök að hafa hrint A í nokkur skipti þannig að hann féll og að hafa veitt A hnéspark í höfuð. A bar hjá lögreglu að D-kk-nf hefði fellt hann í gólfið oftar en einu sinni og að hann hefði, þegar A lá á gólfinu, látið sig falla með annað hnéð á vinstri vanga A með þeim afleiðingum að skurður opnaðist við vinstra eyra. B bar hjá lögreglu að D-kk-nf hefði skellt A í gólfið nokkrum sinnum og gefið A hnéspark í höfuð er hann sat í stofusófa. Auk þess hefði farið að blæða við eyra A eitt sinn eftir að D-kk-nf skellti honum í gólfið en hún kvaðst ekki hafa séð nákvæmlega hvað varð til þess að það gerðist. Meðákærði J bar hjá lögreglu að D-kk-nf hefði snúið A niður í gólfið. Hann kvaðst ekki hafa séð D-kk-þf veita A hnéspark en tók fram að hann hefði verið mikið í símanum og gæti því hafa yfirsést það. A greindi svo frá við síðari aðalmeðferð málsins í héraði að D-kk-nf hefði fellt hann og sparkað honum í gólfið. Þá hefði D-kk-nf, er A lá á gólfinu, látið sig falla með hnéð á höfuð A. Kvað hann það hafa verið mjög þungt högg sem valdið hefði töluverðum áverkum. Eins og að framan greinir vísuðu B og J bæði til framburðar síns hjá lögreglu við síðari aðalmeðferð málsins í héraði. Samkvæmt gögnum málsins leitaði A á bráðamóttöku Sjúkrahússins á Akureyri 9. desember 2018 og kvaðst hafa verið felldur auk þess sem hné hefði sett af fullum þunga vinstra megin á höfuð hans.

Var hann með skurð ofan við vinstra eyra sem saumaður var saman með fimm sporum. 19

Framburður A um að ákærði D-kk-nf hafi fellt hann í gólfið nokkrum sinnum og í eitt sinn keyrt hnéð í höfuð hans hefur verið stöðugur við meðferð málsins. Þá fær hann stoð í gögnum um komu hans á bráðamóttöku og að nokkru leyti í framburði B. Að öllu framangreindu virtu verður talið sannað svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa að ákærði D-kk-nf hafi hrint A í nokkur skipti þannig að hann féll og að hafa einu sinni keyrt hné sitt af fullum þunga í höfuð A er hann lá á gólfinu, með þeim afleiðingum að A hlaut þá áverka er í ákæru greinir.

20

Í ákæru er ákærða D-kk-þgf gefið að sök að hafa veitt A „hnéspark í höfuðið“.

Samkvæmt 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 má ekki dæma ákærða fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir. Þó má sakfella ákærða þótt aukaatriði brots, svo sem staður og stund þess, séu ekki skýrt eða rétt greind, enda telji dómari að vörn hafi ekki verið áfátt þess vegna. Með háttsemi sinni veitti ákærði D-kk-nf A þungt högg í höfuð með hnénu. Þótt vísað sé til þess í ákæru sem „hné sparks“ þykir mega leggja dóm á ákæruna að þessu leyti enda verður ekki séð að vörn hafi verið áfátt af þessum sökum, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 1. júní 2011 í máli nr. 724/2009.

21

Að öllu framangreindu virtu verður ákærði D-kk-nf sakfelldur fyrir þá háttsemi gagnvart A og B sem í ákæru greinir, þó þannig að hann hafi veitt A högg í höfuð með hnénu. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða hans að brotin verði heimfærð undir 108. gr. almennra hegningarlaganr. 19/1940, nema hvað varðar höfuðhögg með hné, en sú háttsemi verður heimfærð undir 2. mgr. 218. gr. laganna. Í tengslum við heimfærslu brots D-kk-ef til 108. gr. almennra hegningarlaga breytir engu þótt hann hafi með hinum áfrýjaða dómi verið sýknaður af sakargiftum um það brot sem skýrslugjöf brotaþola A hjá lögreglu laut að.

Ákæra vegna brota gegn C

22

Með hinum áfrýjaða dómi voru ákærðu D-kk-nf og V-kk-nf Ö-kk-nf sakfelldir samkvæmt fyrsta lið í ákæru 28. nóvember 2019 fyrir frelsissviptingu fimmtudaginn 8. febrúar 2018 með því að hafa, í félagi við H, D og E, svipt brotaþolann C frelsi sínu í meira en fimm klukkustundir í því skyni að knýja á um greiðslu peningaskuldar við ákærða D-kk-þf. Að undirlagi ákærða D-kk-ef hafi E fengið brotaþola til að koma að [...]þar sem allir ákærðu hefðu, er C kom þangað klukkan rúmlega hálf þrjú, ráðist að honum með þeim afleiðingum að C og D féllu út á götu. Hafi allir ákærðu síðan látið C setjast gegn vilja hans inn í bifreið ákærða V-kk-ef A-kk-ef, [...], sem hann ók, og farið með hann að [...]. Er þangað var komið hafi C lagt á flótta en ákærðu elt hann uppi og fært hann inn í húsið þar sem þeir hafi haldið honum, gegn vilja hans, og haldið frá honum síma hans og öðrum munum, en C hafi ekki verið frjáls ferða sinna fyrr en um klukkan átta um kvöldið. H, D og E voru sakfelldir fyrir sinn þátt í framangreindri háttsemi í héraði og una dómi.

23

Ákærði D-kk-nf var einnig sakfelldur samkvæmt öðrum lið sömu ákæru fyrir líkamsárás og hótanir með því að hafa, í félagi við H, D og E, meðan á frelsissviptingunni að [...] stóð, veist að C með því að kýla hann og slá margsinnis í andlit, en ákærði D-kk-nf hafi veitt honum flest höggin, og beita hann margvíslegu ofbeldi, en ákærði D-kk-nf hafi slegið hann með hamri á vinstri kjálka og utanvert vinstra hné og sparkað í líkama hans, ásamt því sem ákærðu hefðu hótað honum margítrekað frekari líkamsmeiðingum. Af aðförum ákærðu hafi C hlotið þá áverka sem í ákæru greinir að undanskildum mjúkpartaáverka á vinstra hné. Ákæruvaldið unir þeirri niðurstöðu. H, D og E voru sakfelldir fyrir sinn þátt í framangreindri háttsemi í héraði og una dómi.

24

Við fyrstu skýrslutöku af brotaþola C hjá lögreglu 8. febrúar 2018 lýsti hann atvikum þannig að allir ákærðu nema V-kk-nf Ö-kk-nf hefðu verið í íbúðinni að [...] og veist að honum þar með þeim afleiðingum að C og dómfelldi D féllu út um glugga. Eftir það hefðu þeir þvingað hann inn í bifreið sem V-kk-nf Ö-kk-nf ók heim til ákærða D-kk-ef að [...] og hafi D-kk-nf sagt að nú væri C í vondum málum. Eftir að komið var að [...]kvaðst hann hafa reynt að flýja en dottið og þeir þá náð honum og þvingað hann inn í húsið og tekið allt af honum, þar á meðal síma. C kvaðst hafa verið látinn krjúpa á stofugólfinu en síðan setjast í stofusófann. Hann kvað ákærðu hafa veitt sér högg í andlit og líkama og beitt sig ýmiss konar ofbeldi, alla nema V-kk-þf Ö-kk-þf. Hefði D-kk-nf strax í upphafi veitt honum þungt högg í andlitið þannig að blæddi úr nefinu og aftur veitt honum högg á nefið þegar hann var nýlega sestur í sófann. Fljótlega hefðu allir mennirnir nema D einnig sett upp hvíta, einnota hanska. Kvað hann flest höggin hafa komið frá D-kk-þgf en hann hefði einnig sparkað í öxl og mjöðm C. Þá hefði D-kk-nf slegið C í vinstri kjálkann með hamri, en höggið hefði ekki verið þungt. Einnig hefði hann látið nokkur léttari högg falla með hamrinum á höfuð C og slegið hann með hamrinum í vinstra hné og hótað að negla skrúfu í hnéð. Jafnframt hefði D-kk-nf hótað að illa myndi fara fyrir C ef hann greiddi ekki skuldina. Þá hefðu mennirnir rætt hvað þeir gætu gert við C og hótað margvíslegu ofbeldi í því sambandi. Seinni part dags hefði sambýliskona C hringt í farsíma E og mennirnir farið að óttast að hringt yrði á lögregluna. Hefðu þeir því hringt á leigubíl og ætlað að færa C til en síðan hætt við það og afpantað leigubílinn. Jafnframt hefði É, frændi sambýliskonu C, hringt í D en honum tekist að sannfæra hann um að allt væri í lagi. Þá hefði D-kk-nf rætt um að C ætti að koma daginn eftir til að skrifa undir samning um greiðslu skuldarinnar. Undir lokin hefði C verið gefinn bjór og hafi honum síðan verið sleppt rétt upp úr klukkan 20. Við aðra skýrslutöku hjá lögreglu 9. febrúar 2018 kvað C D-kk-þf hafa reist hann á fætur eftir að hann féll út um gluggann að [...] og hafa leitt hann að útidyrunum þar sem beðist hefði verið afsökunar á því að brjóta rúðuna. Eftir það hefði hann verið leiddur að bíl V-kk-ef A-kk-ef. C kvað D-kk-þf og E einnig hafa verið lengst í húsinu að [...]. Ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf hefði farið innan tveggja klukkustunda en síðan komið aftur, stoppað stutt og ekið dómfellda D á sjúkrahús til að láta gera að áverkum hans. Við þriðju skýrslutöku hjá lögreglu 15. febrúar 2018 greindi C svo frá að ákærðu hefðu allir verið viðstaddir að [...] í „góðan“ klukkutíma en bætti við að V-kk-nf Ö-kk-nf hefði verið að hjálpa D að búa um sár á baki hans. C kvað D-kk-þf hafa kýlt hann á löngu tímabili og margoft á nefið en einnig hefði D-kk-nf slegið hann með opnum lófa.

Ofbeldið hefði verið mest í upphafi en minnkað eftir því sem á leið og loks stöðvast, en þá hefði verið rætt um skuldasamning og tekið upp myndskeið. Spurður um símtal frá sambýliskonu sinni klukkan 20.13 umræddan dag kvað hann það hafa átt sér stað stuttu eftir að hann kom heim en aðeins tæki nokkrar mínútur að ganga þangað frá [...].

25

Við fyrri aðalmeðferð málsins í héraði kvað C E hafa platað sig heim til A, en atburðir dagsins hefðu snúist um skuld við ákærða D-kk-þf. Eftir að C og D hefðu dottið út um gluggann hefði D-kk-nf haldið í C, sagt að hann væri að koma með þeim og leitt hann út í bíl. Þegar að heimili D-kk-ef var komið hefði C reynt að hlaupa í burtu en dottið og „þeir“ leitt hann inn, þar sem hann hefði verið látinn krjúpa í stutta stund og síðan setjast í stofusófa. Er inn var komið hefði hann verið beittur ýmiss konar ofbeldi. Kvað C D-kk-þf meðal annars hafa kýlt hann margoft á nefið. Þá hefði hann barið í C og meðal annars danglað nokkrum sinnum með hamri í höfuðið eða kinnarnar á honum og einnig í lappirnar auk þess sem hann hefði verið „með þessa skrúfu“. C kvað D-kk-þf, H og E hafa hótað sér ýmsum óförum og lýsti atburðarásinni þannig að hún hefði falið í sér „gegndarlausar hótanir og ofbeldi inni á milli“. Eftir að H hefði farið af vettvangi hefði andrúmsloftið róast og þá hefði D-kk-nf látið C skrifa undir skuldayfirlýsingu og taka upp myndskeið. Hefði atburðarásin staðið yfir frá klukkan 14 eða 14.30 til um það bil klukkan 20. C kvað ákærða V-kk-þf Ö-kk-þf hafa verið bílstjóra sem ók milli staða en kvað hann ekkert illt hafa gert að öðru leyti en því að hafa verið með í hópnum sem var að beita sér gegn og hóta C, auk þess sem V-kk-nf Ö-kk-nf hefði rætt málin við aðra ákærðu inni í eldhúsi að [...]. Nánar spurður um hvernig það kom til að hann fór inn í bílinn við [...]kvaðst hann minna að D-kk-nf hefði leitt hann þangað inn. Hann hefði í öllu falli vitað hvað væri að fara að gerast og ekki talið sig geta sloppið og því farið með. Þá kvaðst hann ekki vita hvort V-kk-nf Ö-kk-nf hefði í byrjun gert sér grein fyrir því að um þvingun væri að ræða. Kvað hann V-kk-þf Ö-kk-þf eiginlega vera þann eina sem væri „hálfsaklaus í þessu“. Þá kvaðst hann minnast þess að það hefði verið einn hundur á vettvangi við [...]og kvað V-kk-þf Ö-kk-þf hafa getað verið að passa hunda meðan aðrir, sem hann minnti að hefðu verið D-kk-nf og D, hefðu leitt hann inn í húsið. V-kk-nf Ö-kk-nf hefði ekki beitt C neinu ofbeldi og „ekki [verið] að gera neitt“ við hann. Á einhverjum tímapunkti hefði V-kk-nf Ö-kk-nf farið með D á spítalann.

26

Við síðari aðalmeðferð málsins í héraði bar C á sama veg og áður um að E hefði lokkað hann að [...] og að hann hefði verið leiddur út í bíl eftir að hafa dottið út um glugga ásamt D. Þegar komið hafi verið að [...]hafi C reynt að hlaupa burt en dottið og verið leiddur inn í húsið. Þar hafi hann verið settur í sófa og D-kk-nf, H, D og E beitt hann ýmiss konar ofbeldi auk þess sem rætt hafi verið um að hann ætti að borga skuld sína við D-kk-þf. D-kk-nf hefði ítrekað veitt C hnefahögg í andlit, þar með talið beint á nefið, og danglað með hamri í andlitið. Einnig hafi hann danglað með hamri í lappirnar á honum og gefið honum „gott, fast högg í hnéð“. C kvaðst þó ekki muna hvort D-kk-nf hefði sparkað í hann. Þá hafi allir ákærðu og dómfelldu haft uppi hótanir við C og D-kk-þf látið hann skrifa undir skuldaviðurkenningu. C bar um að fyrir utan [...] hefði hann vitað hvað í stefndi og verið „skíthræddur“. Hann kvaðst ekki muna nákvæmlega hvernig það atvikaðist að hann fór inn í bílinn sem V-kk-nf Ö-kk-nf ók. Hann sagðist jafnframt minna að D-kk-nf og H hefðu leitt hann inn í húsið við [...], en kvaðst þó ekki geta fullyrt um það. Hvað þátt V-kk-ef A-kk-ef varðar greindi C svo frá að þeir hefðu „allir [verið] með í þessu“. V-kk-nf Ö-kk-nf hefði komið inn í húsið og í upphafi tekið þátt í hótunum, en síðan mest haldið tilí eldhúsinu. Nánar spurður um hótanir frá V-kk-þgf E-kk-þgf kvaðst C ekki geta rifjað upp tiltekin orð sem V-kk-nf Ö-kk-nf hefði látið falla í því sambandi. Jafnframt kvaðst hann ekki muna hvort D-kk-nf hefði haldið í hannog leitt hann út í bíl við [...] en kvað sér á þeirri stundu hafa verið ógnað af fimm mönnum.

Þá kvaðst hann ekki muna hverjir hefðu klætt sig í einnota hanska eða hvort V-kk-nf Ö-kk-nf hefði komið með hamar inn í stofurýmið. Loks kvaðst hann hafa munað atvik betur þegar hann gaf skýrslur hjá lögreglu, sem og við fyrri aðalmeðferð málsins.

27

Við meðferð málsins í héraði neitaði ákærði D-kk-nf að tjá sig um sakargiftir en fyrir Landsrétti greindi hann svo frá að hann hefði hjálpað C eftir að hann datt út um glugga að [...] og hafi C síðan komið með heim til D-kk-ef að [...]. C hefði dottið þar fyrir utan en verið reistur upp og þeir síðan gengið inn og C sest inn í stofu. Þeir hafi þá rætt eitthvað saman og D-kk-nf verið reiður og „gefið honum nokkrum sinnum utanundir“ með flötum lófa. Jafnframt kvaðst D-kk-nf hafa danglað hamri laust með pendúlshreyfingu í C. Hann kvaðst skilja að C hefði mátt vera hræddur í þessum aðstæðum. Hann kvað fíkniefnaskuld ekki hafa verið ástæðu þess að þeir C hittust umrætt sinn en skuldin hefði vissulega verið rædd og hann sjálfur verið reiður og sár.

D-kk-nf staðfesti að C hefði verið á [...] í um fimm klukkustundir en kvað hann ekki hafa verið frelsissviptan. Hann hefði mátt fara og kvaðst D-kk-nf ekki myndu hafa stöðvað það nema til að klára að ræða við hann. Stærstan hluta tímans hefðu þeir þó verið í vinsamlegum samskiptum. Þá kannaðist D-kk-nf ekki við að hafa hótað C. Loks greindi D-kk-nf svo frá að meðákærði V-kk-nf Ö-kk-nf hefði lítinn sem engan þátt átt í atburðum umræddan dag.

28

Fyrir Landsrétti staðfesti ákærði D-kk-nf einnig skýrslur sem hann gaf hjá lögreglu.

Þegar tekin var af honum skýrsla hjá lögreglu öðru sinni 16. febrúar 2018 gekkst hann við því að hafa verið að reyna að hitta á C síðustu átta ár vegna fíkniefnaskuldar. Hann kvað E hafa sent C skilaboð um að hitta sig að [...]og að ákærðu hefðu allir farið þangað. Hann kvaðst hafa hjálpað D og C á fætur eftir að þeir féllu út um glugga þar og sagt að þeir C þyrftu að ræða skuldina. C hefði ekki verið þvingaður inn í bílinn en líklega áttað sig á því að það þyrfti að ræða þessi skuldamál. Þegar komið var að [...] hefði C dottið og D-kk-nf hjálpað honum á fætur. Enginn hefði þó þvingað hann inn í húsið. Þar hefði C verið beðinn um að tæma vasa sína. Við þriðju skýrslutöku hjá lögreglu 17. febrúar 2018 kvaðst D-kk-nf hafa séð tækifæri til þess að hitta C vegna skuldarinnar þar sem félagi hans hefði verið í samskiptum við hann umræddan dag auk þess sem hann staðfesti að C væri kallaður „[...]“. Þá hefði C ekki beinlínis verið sagt að fara inn bílinn við [...]heldur hefði honum verið „sagt að [þeir væru] að fara heim að ræða málin“. Inntur efir því hvort C hefði getað gengið í burtu eftir að þeir komu að [...]kvað D-kk-nf svo hafa verið en að þá hefði hann fylgt honum eftir til að ræða málin. Þá kvaðst hann hafa rekið C „feitan og fastan kinnhest“ tvisvar eða þrisvar sinnum og danglað einu sinni með hamri í vinstri kálfann á honum. Einnig staðfesti hann að hafa, ásamt E, sett upp einnota hanska að [...], en það hefði verið til að þrífa sár á D. Þá hefði C verið hræddur í um eina og hálfa klukkustund að [...] en allir „verið slakir“ seinni þrjár og hálfa klukkustundina. D-kk-nf greindi loks svo frá að meðákærði V-kk-nf Ö-kk-nf hefði ekkert gert á hlut C umrætt sinn, nema hreyta einhverjum fúkyrðum í hann. Þá gekkst hann við því að ýmsir munir hefðu verið teknir af C, þar á meðal síminn hans.

29

Ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf Ó-kk-nf lýsti því við fyrstu skýrslutöku hjá lögreglu 10. febrúar inn í íbúðina en í kjölfarið hefðu þeir dottið út um glugga þar. Eftir það hefðu allir ákærðu farið í bílinn sem V-kk-nf Ö-kk-nf ók auk þess sem „þessi drengur sem kom þarna heim til A [...] var dreginn með“. Kvaðst V-kk-nf Ö-kk-nf þó hafa verið kominn út í bíl fyrstur og ekki séð þegar hinir komu í bílinn. Eftir þetta hefðu þeir allir ekið að [...]og farið þar út úr bílnum. Hann kvað aðra viðstadda hafa umkringt C þannig að hann gat ekki gengið í burtu og farið með hann inn í húsið. Hefði C „virkað skíthræddur“. Þá kvaðst V-kk-nf Ö-kk-nf hafa gert sér grein fyrir því hvað væri að fara að gerast. Þegar inn var komið kvaðst V-kk-nf Ö-kk-nf hafa farið að búa um sár á baki D og losa kort úr farsíma inni í eldhúsi „meðan strákarnir eru frammi í stofu með þennan dreng“. Hann hefði jafnframt verið beðinn um að ná í hamar í eldhúsinu, sem hann hefði gert og farið með hann fram í stofu. Hann kvaðst síðan hafa ekið H í miðbæinn og farið heim til sín.

Eftir það hafi hann ekið aftur að [...] og farið þaðan með D á bráðamóttöku. Kvaðst hann hafa haldið sig í eldhúsinu meðan hann var á staðnum vegna þess að hann grunaði að beita ætti C ofbeldi til að knýja á um greiðslu gamallar skuldar. Við þriðju skýrslutöku hjá lögreglu 20. febrúar 2018 kvað V-kk-nf Ö-kk-nf ekki hafa verið skipulagt fyrirfram að sitja fyrir C heima hjá A að [...] en hann kvaðst þó hafa heyrt talað um skuld C þegar ákærðu voru staddir þar. Hann minnti að þegar í ljós hefði komið að C væri á leið til A hefði, að undirlagi ákærða D-kk-ef, verið ákveðið að bíða eftir honum þar. Þegar ákærðu hefðu komið með C í bílinn hefði ákærði D-kk-nf sagt „förum með hann heim til mín“, en V-kk-nf Ö-kk-nf kvaðst ekki hafa séð hann beittan líkamlegri þvingun til að koma inn í bílinn. Þegar að [...] kom kvaðst V-kk-nf Ö-kk-nf hafa hleypt hundum þeirra D-kk-ef úr skotti bifreiðarinnar og síðan farið aftur fyrir húsið á eftir sínum hundi. Á meðan kvaðst hann hafa heyrt einhvern skarkala en ekki séð hvað átti sér stað. Þegar hann hefði komið fram fyrir húsið hefði hann séð C teymdan áfram af tveimur mönnum, sem hann minnti að hefðu verið D-kk-nf og H. Kvaðst hann ekki telja að C hefði verið frjáls ferða sinna í [...].

30

Við fyrri aðalmeðferð málsins í héraði neitaði V-kk-nf Ö-kk-nf að tjá sig um sakargiftir. Við síðari aðalmeðferðina kvaðst hann aldrei hafa gert sér grein fyrir að C hefði sætt þvingun. Kvaðst V-kk-nf Ö-kk-nf einungis hafa ætlað að forða sér þegar C og D duttu út um glugga að [...]og ekki hafa átt von á því að C fylgdi hinum upp í bílinn. Kvaðst hann ekki hafa gert sér grein fyrir því að C væri í bílnum fyrr en ökuferðin, sem ekki hafi verið meira en 3- 400 metra löng, hefði verið hálfnuð. Þá kvaðst hann ekki hafa séð C fara inn í húsið að [...]þar sem hann hefði verið staddur að húsabaki að sinna hundum.

Auk þess hefði hann ekki verið inni í húsinu nema í einn til tvo tíma og hafst við í eldhúsinu við að binda um sár á D. Jafnframt kvaðst hann hafa munað verr eftir atburðum þegar hann gaf skýrslur hjá lögreglu. Fyrir Landsrétti bar hann í megindráttum á sama veg og kvaðst telja að ef um frelsissviptingu hefði verið að ræða hefði hún fyrst átt sér stað við [...] eða þegar þangað inn var komið. Kvaðst hann í skýrslutöku hjá lögreglu hafa notað orðalagið að „draga“ C með frá [...] í yfirfærðri merkingu. Þegar önnur atriði úr skýrslum sem ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf gaf hjá lögreglu voru borin undir hann kvaðst hann ekki muna eftir þeim. Hann kvaðst hafa verið í neyslu og íhaldi lögregluþegar hann gaf skýrslurnar og taldi sig hafa sagt það sem lögreglan vildi heyra til að sleppa og geta haldið áfram neyslunni.

31

Við aðalmeðferð í Landsrétti gáfu dómfelldu H, D og E sem fyrr greinir vitnaskýrslur.

Þeir höfðu allir neitað að tjá sig um sakargiftir í héraði, utan D, sem játaði við síðari aðalmeðferðina að hafa slegið C með vírbursta og stungið opnum skærum í nasir hans. 32

H greindi svo frá fyrir Landsrétti að hann myndi ekkert frá þessum tíma og gæti ekki tjáð sig um þátt V-kk-ef A-kk-ef í málinu. Auk þess kvaðst hann ekki hafa verið með réttu ráði þegar hann gaf skýrslur hjá lögreglu og ekkert geta sagt til um hvort þær væru réttar. Framburður H hjá lögreglu er reifaður í hinum áfrýjaða dómi. Er hann í nokkuð góðu samræmi við framburð brotaþola.

33

Fyrir Landsrétti greindi D svo frá að C hefði ekki verið frelsissviptur og að V-kk-nf Ö-kk-nf hefði „eiginlega engan“ þátt átt í atburðum umrætt sinn. Hann kvaðst einungis muna að V-kk-nf Ö-kk-nf hefði ekið bílnum, en kvaðst ekki muna hvort C hefði sætt þvingun í þeirri ökuferð. V-kk-nf Ö-kk-nf hefði síðan verið örstutt inni í húsinu en þá farið af vettvangi.

Hann rak ekki minni til að það hefðu verið hundar á vettvangi en staðfesti að D-kk-nf og V-kk-nf Ö-kk-nf hefðu báðir átt hunda á þeim tíma sem um ræðir. Framurði D hjá lögreglu er lýst í hinum áfrýjaða dómi og er hann í nokkuð góðu samræmi við framburð brotaþola.

34

E greindi svo frá fyrir Landsrétti að hann myndi lítið frá atvikum umrætt sinn. Hann kvaðst þó muna að V-kk-nf Ö-kk-nf hefði ekki átt þátt í þeirri frelsissviptingu sem E hefði verð dæmdur fyrir. Engin frelsissvipting hefði verið undirbúin og ekkert slíkt gerst þegar C kom að [...]. Þá kvað hann V-kk-þf Ö-kk-þf einungis hafa verið bílstjóra, auk þess sem C hefði ekki verið þvingaður í bílinn og allt verið rólegt þegar þeir óku á milli húsa. Fyrir utan [...] kvaðst hann muna eftir því að V-kk-nf Ö-kk-nf hefði verið að passa hund ákærða D-kk-ef en að öðru leyti hefði hann ekki haft neitt sérstakt fyrir stafni. C hefði hlaupið í burtu fyrir utan húsið og dottið. Kvaðst E hafa farið á eftir honum en ekki muna hver hefði farið með honum í það, þó hefði það ekki verið V-kk-nf Ö-kk-nf.

Framburði E hjá lögreglu er lýst í hinum áfrýjaða dómi, en þar kvaðst hann nánast ekkert muna eftir að hann hitti C í [...].

35

A gaf skýrslu sem sakborningur hjá lögreglu og greindi svo frá að ákærðu D-kk-nf og V-kk-nf Ö-kk-nf, ásamt dómfelldu D og E, hefðu komið heim til hans umrætt sinn. Jafnframt kvað hann D-kk-þf eða D hafa sagt E að „hringja í hann“. Hefði E þá sent textaskilaboð og C komið stuttu síðar. Eftir að C og D hefðu fallið út um glugga hefði D-kk-nf hjálpað þeim á fætur. Hefðu þeir svo allir kvatt og farið og V-kk-nf Ö-kk-nf beðist innilega afsökunar á rúðubrotinu. Við fyrri aðalmeðferð málsins í héraði gaf A skýrslu sem vitni og greindi svo frá að rétt áður en C hefði birst hefði E kallað „hann er kominn, hann er kominn“. Við síðari aðalmeðferð í héraði kvað A E hafa verið á tali við einhvern og hefði A haft á tilfinningunni að ákærðu og dómfelldu hygðust lokka C á staðinn. A kvaðst einnig hafa orðið reiður vegna þess að rúða brotnaði og ekki hafa tekið eftir því hvort C hefði farið sjálfviljugur með ákærðu og dómfelldu. Við skýrslutökur fyrir dómi kvaðst A jafnframt hafa munað atvik betur er hann gaf skýrslu hjá lögreglu.

Vitnið P gaf einnig skýrslu við fyrri og seinni aðalmeðferð í héraði og kvað D-kk-nf ásamt fleiri mönnum hafa komið til þeirra A umræddan dag til að hitta einhvern sem ætlaði að koma við hjá þeim. Það hefði greinilega ekki verið gott á milli þeirra og endað með því að D féll út um glugga. Hjá lögreglu hafði hún kannast við komu D-kk-ef og fleiri manna á staðinn en ekki við að rúða hefði brotnað í átökum.

36

Á, sambýliskona C, gaf skýrslu við seinni aðalmeðferð málsins í héraði og kvað hún C aldrei mundu hafa farið sjálfviljugan með ákærða D-kk-þgf vegna þess að á milli þeirra hefðu lengi verið deilur. Hún kvaðst ekki muna nákvæmlega hvað C hefði sagt sér þegar hann kom heim um þátt hvers og eins í atlögunni að honum nema það að D-kk-nf hefði kýlt hann. Jafnframt hefði hann sagst hafa verið laminn með hamri og klipinn með töngum. Kvaðst hún hafa beðið systur sína að fara með þau á sjúkrahúsið í kjölfarið. Við seinni aðalmeðferð málsins í héraði kvaðst vitnið Í, systir Á, hafa ekið C og Á á sjúkrahús sama kvöld.

37

Samkvæmt rannsóknargögnum málsins áttu ákærði D-kk-nf og C í óvinsamlegum rafrænum samskiptum á árunum 2016 og 2017 þar sem D-kk-nf rukkaði C um greiðslu skuldar en sá síðarnefndi neitaði að greiða, meðal annars vegna þess að D-kk-nf hefði ráðist á hann og nefbrotið hann án þess að C hefði kært það til lögreglu.

38

Samkvæmt rannsóknargögnum voru dómfelldi E og C í töluverðum samskiptum með textaskilaboðum á tímabilinu frá klukkan 14.27 til 14.33 umræddan dag, 8. febrúar 2018, þar sem C var beint að [...]vegna fíkniefnaviðskipta en áður þann dag hafði E sagst mundu koma með efnin til hans. Þá hringdu þeir hvor í annan einu sinni í kringum klukkan 14.33 þann dag. Upptökur úr eftirlitsmyndavél kaffihússins [...] á Akureyri staðfesta að dómfelldi H hafi sama dag meira og minna dvalið á [...]frá um klukkan fimm eða hálf sex þennan dag. Samkvæmt lögregluskýrslu um símtöl É umræddan dag sendi Á, sambýliskona C, honum símanúmer skráð á E. Var hringt úr síma É í það númer klukkan 17.58 og varði símtalið ítæpar fjórar mínútur. Samkvæmt lögregluskýrslu sem lögð hefur verið fram í málinu var leigubíll sendur að [...]þennan dag en ferðin var afturkölluð áður en bíllinn kom á staðinn. Mun þetta hafa gerst á milli klukkan 18.10 og 18.30. Upptökur úr eftirlitsmyndavél á Sjúkrahúsinu á Akureyri staðfesta að ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf og dómfelldi D hafi komið þangað 8. febrúar 2018 klukkan 18.42 og jafnframt að V-kk-nf Ö-kk-nf hafi farið þaðan klukkan 18.50 en D klukkan 20.03. Samkvæmt lögregluskýrslu um notkun á síma C umræddan dag var margoft hringt í hann úr númeri Á án árangurs, þar til svarað var klukkan 20.13.

39

Samkvæmt gögnum málsins sendi ákærði D-kk-nf öðrum manni textaskilaboð 6. febrúar 2018 þar sem stóð: „E er búinn að finna [...]. tékkaðu a okkur bróðir.“ Þá er meðal gagna málsins að finna textaskilaboð frá 9. febrúar 2018 frá ákærða D-kk-þgf til Ó þar sem hann biðst afsökunar á að hafa ekki komið „í gær“ þar sem hann hefði verið vant við látinn. Síðan segir: „Naði [...]fiflinu og hann tok megnið af deginu.“ 40

Ljósmyndum af áverkum C, rannsókn á klæðnaði hans og munum sem fundust við húsleit að [...] er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Meðal gagna málsins er einnig afrit úr bráðamóttökuskrá 8. febrúar 2018 þar sem fram kemur að C hafi komið á bráðamóttöku þann dag og greint frá því að hafa verið tekinn í gíslingu vegna fíkniefnaskuldar. Áverkar sem lýst er í ákæru samsvara lýsingu í framangreindri bráðamóttökuskrá eða koma fram á framangreindum ljósmyndum. Þá liggur fyrir í málinu vottorð V geðlæknis 30. október 2018 þar sem fram kemur að C hafi notið þjónustu geðdeildar Sjúkrahússins á Akureyri vegna afleiðinga frelsissviptingar og líkamsárásar 8. febrúar 2018, en hann hafi meðal annars lýst stöðugum ótta og aðsóknarkennd vegna handrukkunar af hálfu ákærðu og dómfelldu. Hann glími við [...] en atvikið 8. febrúar 2018 hafi vegið þungt í veikindum hans síðustu mánuði.

Læknirinn staðfesti vottorðið við síðari aðalmeðferð í héraði. Meðal gagna málsins er einnig vottorð RRgeðlæknis 1. apríl 2020 þar sem fram kemur að C njóti enn þjónustu geðdeildar Sjúkrahússins á Akureyri og glími við sama ótta og aðsóknarkennd og að framan greinir.

41

Frásögn brotaþola C af því hvernig hann hitti ákærða D-kk-þf og kom að [...] umræddan dag breyttist á milli fyrstu og annarrar skýrslutöku hjá lögreglu. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest sú niðurstaða hans að þetta atriði sé ekki til þess fallið að rýra trúverðugleika framburðar hans að öðru leyti. Hefur sá framburður í öllum meginatriðum verið skýr, ýkjulaus og stöðugur við meðferð málsins og er hann metinn trúverðugur. Þá fær hann meðal annars stoð í gögnum málsins um tilraunir D-kk-ef til að innheimta skuld hjá C og samskiptagögnum um að D-kk-nf hefði „náð“ C 8. febrúar 2018 og það tekið allan daginn. Jafnframt fær hann stoð í rannsóknargögnum um muni sem fundust á vettvangi og rannsókn á símnotkun og upptökum úr eftirlitsmyndavélum á þeim tíma er atvik áttu sér stað, í gögnum frá heilbrigðisstarfsmönnum um afleiðingar atburðanna sem ákært er fyrir sem og í framburði vitnisins A og dómfellda D við síðari aðalmeðferð málsins fyrir dómi.

Ákærði D-kk-nf hefur auk þess fyrir dómi gengist við því að hafa verið með C í um fimm klukkustundir umrætt sinn og sagt við hann við [...]að þeir þyrftu að fara heim til D-kk-ef að [...] til að ræða skuldina, auk þess sem D-kk-nf gekkst við því að hann hefði fylgt C eftir ef hann hefði reynt að ganga á brott við [...]. Þá gekkst hann við því að hafa tekið af C síma og aðra muni. Jafnframt staðfesti hann að hafa verið reiður og að C hafi mátt vera hræddur, að minnsta kosti í upphafi atburðarásarinnar. Auk framangreinds liggur fyrir að dómfelldi E staðfesti fyrir Landsrétti að C hefði hlaupið í burtu fyrir utan húsið að [...]og dottið. Kvaðst E hafa farið á eftir honum ásamt einhverjum öðrum sem voru á vettvangi, þó ekki ákærða V-kk-þgf E-kk-þgf. Enn fremur gekkst ákærði D-kk-nf við því fyrir dómi að hafa gefið C nokkrum sinnum utan undir með flötum lófa og danglað í hann með hamri, þótt hann hefði hvorki játað að hafa kýlt hann með krepptum hnefa né sparkað í hann eða hótað frekari líkamsmeiðingum. Loks verður við úrlausn málsins litið til þess að dómur héraðsdóms um þátt dómfelldu H, D og E í atlögunni að C er endanlegur og verður lagður til grundvalla rum þátt þeirra í henni nema annað teljist sannað, sbr. 4. mgr. 186. gr. laga nr. 88/2008.

42

Samkvæmt öllu framangreindu verður framburður brotaþola C lagður til grundvallar niðurstöðu um þátt ákærða D-kk-ef í brotum gegn honum. C bar aftur á móti ekki um það fyrir dómi að ákærði D-kk-nf hefði sparkað í hann. Þá bar hann á þann veg fyrir dómi að ákærði D-kk-nf hefði aðeins „danglað“ með hamri í höfuðið á honum en eftir atlöguna voru engir áverkar á höfði C aðrir en bólga á nefhrygg, skurður á miðnesi og mjúkvefja áverkar á nösum. Verður það því hvorki talið sannað í málinu að ákærði D-kk-nf hafi „slegið“ C með hamri á kjálkann né að hann hafi sparkað í hann. Þá unir ákæruvaldið sem fyrr greinir þeirri niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að mjúkpartaáverkar á vinstra hné stafi ekki af atlögu ákærða D-kk-ef og dómfelldu H, D og E umrætt sinn. Að framangreindum atriðum frátöldum verður ákærði D-kk-nf sakfelldur fyrir þá háttsemi gagnvart C sem honum er gefin að sök í ákæru 28. nóvember 2019, þar með talið að hafa unnið verknaði sína í félagi við dómfelldu H, D og E.

43

Enginn vafi þykir vera uppi um það í málinu að frelsissvipting brotaþola C hafi verið að undirlagi ákærða D-kk-ef og að hann hafi bæði haft einbeittan ásetning til verksins og staðið að frelsissviptingunni allan þann tíma sem hún varði. Að því gættu að frelsissviptingin varði í meira en fimm klukkustundir verður fallist á það með héraðsdómi að brot ákærða D-kk-ef samkvæmt fyrsta lið framangreindrar ákæru sé rétt heimfært til refsiákvæða í ákæru. Að sama skapi verður ákærði D-kk-nf talinn hafa haft einbeittan ásetning til líkamsárásar og hótana í garð C og hafa haft sig mest í frammi í því sambandi. Með hliðsjón af þeim áverkum sem C hlaut og því sem sannað er um aðferðina sem beitt var verður háttsemi ákærða D-kk-ef samkvæmt öðrum lið framangreindrar ákæru heimfærð til 1. mgr. 217. gr. og 233. gr. almennra hegningarlaga.

44

Verður þá fjallað um þátt ákærða V-kk-ef A-kk-ef í sakargiftum um frelsissviptingu.

Framburður brotaþola C um að V-kk-nf Ö-kk-nf hafi ekið bílnum frá [...]að [...] og verið með í atlögunni gegn sér hefur verið stöðugur við meðferð málsins og telst eins og áður greinir trúverðugur. Hann gat þess þó einnig við fyrri aðalmeðferð málsins í héraði að V-kk-nf Ö-kk-nf væri „hálfsaklaus“ í málinu og hefði „ekkert illt gert“ annað en að vera með í hópnum. Inntur sérstaklega eftir því við seinni aðalmeðferðina í héraði kvað C V-kk-þf Ö-kk-þf þó hafa tekið þátt í hótunum gegn sér við upphaf dvalarinnar að [...].

Fær sá framburður hans þá stoð í framburði ákærða D-kk-ef hjá lögreglu, sem hann staðfesti fyrir Landsrétti, að V-kk-nf Ö-kk-nf hefði hreytt einhverjum fúkyrðum í C umrætt sinn.

45

V-kk-nf Ö-kk-nf gaf skýrslu fyrir Landsrétti og gekkst við því að hafa ekið C frá [...]að[...] og að hafa verið viðstaddur þar í allt að tvær klukkustundir. Hann kvaðst þó aldrei hafa gert sér grein fyrir því að C hefði sætt þvingun. Hvað skýringar V-kk-ef A-kk-ef fyrir dómi á framburði sínum hjá lögreglu varðar athugast að ígögnum málsins kemur fram að er þriðja skýrsla var tekin af honum hjá lögreglu 20. febrúar 2018 var hann mættur á lögreglustöðina samkvæmt boðun. Verða skýringar hans á framburði sínum hjá lögreglu því taldar afar ótrúverðugar. Aftur á móti styrkir framburður V-kk-ef A-kk-ef hjá lögreglu framburð C, D-kk-ef og vitnisins A fyrir dómi um það hvernig það atvikaðist að C fór með ákærðu frá [...]að [...]og var haldið þar.

46

Til þess að ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf verði sakfelldur fyrir brot gegn 226. gr. almennra hegningarlaga eða hlutdeild í slíku broti, sbr. 22. gr. laganna, nægir að hann hafi að minnsta kosti haft grun um að C væri frelsissviptur en látið sér það í léttu rúmi liggja, sbr. 18. gr. laganna. Fallist er á það með héraðsdómi að fráleitt verði að teljast að brotaþoli hefði sjálfviljugur tekið sér far með ákærðu og dómfelldu, eftir að hafa fallið út um glugga í átökum við einn þeirra. Að því og öllu framangreindu gættu verður ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf talinn hafa látið sér í léttu rúmi liggja hvort C var frelsissviptur þegar hann ók honum frá [...] að [...]og var þar í kjölfarið viðstaddur hluta tímans meðan C var haldið þar og aðrir viðstaddir gengu í skrokk á honum. Til að ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf verði sakfelldur fyrir samverknað með öðrum ákærðu umrætt sinn þarf ákæruvaldið aftur á móti að sanna að V-kk-nf Ö-kk-nf hafi sammælst við aðra gerendur eða átt með þeim samtök um frelsissviptinguna. Að virtum framburði brotaþola C, ákærða D-kk-ef og dómfelldu D og E S-kk-ef fyrir dómi, þykir ákæruvaldinu ekki hafa tekist sú sönnun svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008.

Verður ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf því aðeins sakfelldur fyrir að hafa átt hlutdeild í brotum ákærða D-kk-ef og dómfelldu í málinu, sbr. 22. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa ekið C frá [...]að [...]í bifreið V-kk-ef A-kk-ef með skráningarnúmerið [...], sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008.

47

Ákærði D-kk-nf lagði fram fyrir Landsrétti ýmis gögn sem sýna að hann hafi unnið að því að breyta lífi sínu til betri vegar. Framburður hans við fyrri og síðari aðalmeðferð málsins í héraði gefur ekki til kynna að hann hafi þar staðfest þær skýrslur sem hann gaf hjá lögreglu, eins og hann heldur nú fram fyrir Landsrétti, en hann gekkst þó við hluta brota sinna fyrir Landsrétti. Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms þykir refsing ákærða D-kk-ef hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár og hefur þá verið tekið tillit til þeirra óréttmætu tafa sem orðið hafa á málsmeðferðinni. Til frádráttar refsingunni kemur sjö daga gæsluvarðhaldsvist sem D-kk-nf sætti frá 10. til 17. febrúar 2018.

48

Ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf hefur með dómi þessum verið sakfelldur fyrir hlutdeildarverknað og verður því ekki litið til 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga við ákvörðun refsingar hans. Með vísan til þess en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði, og verður hún skilorðsbundin eins og nánar greinir í dómsorði.

49

Samkvæmt framangreindu er þáttur ákærða V-kk-ef A-kk-ef í brotum gegn brotaþola C minni en þáttur ákærða D-kk-ef og dómfelldu H, D og E. Eigi að síður leiðir af almennum reglum fjármunaréttar að þeir bera óskipta skaðabótaábyrgð á brotum sínum gagnvart honum, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 31. janúar 2013 í máli nr. 521/2012. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um skaðabótakröfu C.

50

Ákæruvaldið krefst í málinu staðfestingar á ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku á munum og fíkniefnum. Málinu var áfrýjað í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun og gera þeir ekki kröfu um breytingu á héraðsdómi að þessu leyti. Eru því engin efni til að taka afstöðu til framangreindrar kröfu ákæruvaldsins, sbr. 4. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008.

51

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað í héraði verða staðfest.

52

Ákærðu verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, sem samtals nemur 3.692.047 krónum, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna og þóknun réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærði D-kk-nf C-x-x sæti fangelsi í tvö ár. Til frádráttar refsingunni komi gæsluvarðhald sem hann sætti frá 10. til 17. febrúar 2018.

Ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf Ó-kk-nf sæti fangelsi í níu mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um skaðabætur til brotaþola C skulu vera óröskuð.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað í héraði skulu vera óröskuð.

Ákærði D-kk-nf C-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 1.534.500 krónur.

Ákærði V-kk-nf Ö-kk-nf Ó-kk-nf greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, G-kk-ef M.

A-kk-ef lögmanns, 1.255.500 krónur og útlagðan kostnað verjandans, 120.202 krónur.

Ákærðu greiði óskipt annan áfrýjunarkostnað málsins, 781.845 krónur, þar með talda þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, C, A-kk-ef K-kk-ef F-kk-ef lögmanns, 641.700 krónur.