762/2021

Útdráttur

X var gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið austur Biskupstungnabraut, undir áhrifum áfengis, uns hann stöðvaði bifreiðina þar á miðri akbrautinni þannig að valdið gat hættu og óþarfa óþægindum fyrir aðra umferð. X kannaðist ekki við að hafa ekið bifreiðinni í umrætt sinn eða að hafa lagt henni á umræddum stað á akbrautinni. I kvaðst hafa ekið bifreiðinni. Ekkert vitni bar um að hafa séð X aka bifreiðinni. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu X.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 9. nóvember 2021. Málsgögn bárust réttinum 18. maí 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Suðurlands 12. október 2021 í málinu nr. S- [...]/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að ákærði verði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og dæmdur til refsingar og sviptingar ökuréttar.

3

Ákærði krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa.

4

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti kom ákærði fyrir dóm til viðbótarskýrslugjafar en áður var spiluð upptaka af framburði hans við aðalmeðferð málsins í héraði. Þá komu vitnin I, A og B til viðbótarskýrslugjafar en áður voru spilaðar upptökur af framburðum þeirra við aðalmeðferð málsins í héraði. Vitnið C kom fyrir dóm til skýrslugjafar en áður var spiluð upptaka af símaskýrslu vitnisins við lögreglumann nr. L sem tekin var undir rannsókn málsins 12. október 2020.

Niðurstaða

5

Með ákæru 12. apríl 2021 var ákærða gefið að sök að hafa að kvöldi sunnudags 11. október 2020 ekið bifreiðinni [...] austur Biskupstungnabraut við Kerbyggð í Grímsnes- og Grafningshreppi, undir áhrifum áfengis, uns hann hafi stöðvað bifreiðina þar á miðri akbrautinni þannig að valdið gæti hættu og óþarfa óþægindum fyrir aðra umferð. Eru brotin í ákæru heimfærð til 1. mgr., sbr. 2. mgr. 28. gr. og 1. mgr., sbr. 3. mgr. 49. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, sbr. 1. mgr. 94. gr. og 1. mgr. 95. gr. sömu laga.

6

Fyrir liggur að önnur bifreið ók á bifreiðina [...] umrætt kvöld þar sem hún stóð á Biskupstungnabraut. Var hún þá mannlaus en ákærði hafði skömmu áður farið út úr henni eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi.

7

Ákærði kannast ekki við að hafa ekið bifreiðinni [...] í umrætt sinn eða lagt henni á umræddum stað á akbrautinni. Kveðst hann ekki muna eftir atvikum vegna sjúkdóms sem hann glími við og áfengisdrykkju umrætt kvöld en honum hafi síðar verið greint frá því að vitnið I hafi ekið bifreiðinni. Hafi honum verið sagt að þeir hafi verið tveir í bifreiðinni á leiðinni úr sumarbústað skammt frá að fá sér að borða. Hafi ágreiningur komið upp á milli þeirra sem hafi leitt til þess að I stöðvaði bifreiðina og yfirgaf hana og hafði kveikjuláslyklana meðferðis. Ákærði kann ekki skýringar á því af hverju hann sat í ökumannssæti bifreiðarinnar svo sem vitni fyrir héraðsdómi báru um. Fyrir liggur að kveikjuláslyklarnir að bifreiðinni fundust ekki á ákærða eða á vettvangi þrátt fyrir leit.

8

Við skýrslutöku fyrir Landsrétti lýsti ákærði því að geðhvarfasýki sem hann væri með færi illa saman við áfengi og ætti hann það til að muna ekki neitt. Spurður sagðist hann ekki rengja mælingar á áfengismagni í blóði hans sem liggja fyrir í gögnum málsins en samkvæmt ákæru og niðurstöðu rannsóknastofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði mældist vínandamagn í blóði hans 2,37‰. Sagði ákærði að honum hafi verið sagt að hann hafi sýnt I ógnandi tilburði í bifreiðinni en þeir hefðu ekki talað saman um allnokkra hríð eftir atvikið. Seinna hafi I haft samband og afhent honum kveikjuláslyklana að bifreiðinni. Varðandi samtal hans og I við það tækifæri sagðist ákærði ekki muna nákvæmlega hvað þeim fórá milli. I hafi verið með lyklana í nokkrar vikur eftir atvikið og bíllinn staðið við lögreglustöðina á meðan. Sagðist ákærði hafa verið langt niðri eftir umræddan dag og ekki farið út úr húsi í margar vikur vegna þunglyndis.

9

Vitnið I sagði við skýrslugjöf hér fyrir dómi að þeim ákærða hefði í gegnum tíðina ítrekað lent saman en þeir hefðu þekkst lengi. Umræddan dag hefði ákærði verið ógnandi í framkomu, orðum og fasi en þó ekki truflað aksturinn. Framkoma ákærða hefði verið þannig að vitnið hafi talið öruggast að stöðva aksturinn og leggja bifreiðinni út í kanti. Hann hafi svo farið fótgangandi til baka í bústaðinn og ekið heim til síná bifreið sem hann hefði komið á. Hefði hann tekið lyklana að bifreiðinni [...] með sér. Kvaðst hann ekki hafa orðið var við umferðaróhappið eftir að hann yfirgaf ákærða og hafi hann ekki mætt lögreglunni á leið frá bústaðnum. Hann hefði ekki haft samband við ákærða eftir að hann yfirgaf bifreiðina á veginum eða látið unnustu ákærða vit aum hvað hefði gerst. Sagðist hann hafa hitt ákærða fáeinum vikum seinna.

Kvaðst hannekki geta lýst samtali sínu við ákærða við það tilefni.

10

Vitnið A, sem kom að bifreiðinni [...] þar sem henni var lagt á miðri akbraut Biskupstungnabrautar, lýsti því við skýrslutöku í Landsrétti að móða hefði verið á bílrúðum og þegar hann hafi bankað á rúðuna hafi ákærði rumskað. Atvik hafi í framhaldi af því gerst hratt en ákærði hafi rifið upp dyrnar, stigið út og verið argur.

Hafi þeir lent í átökum en hann hafi náð taki á ákærða og haldið því þar til aðstoð barst. Kvaðst hanne kki hafa tekið eftir gangandi vegfaranda.

11

Vitnið B, eiginkona A, gerði nokkrar athugasemdir við túlkun framburðar síns fyrir héraðsdómi. Benti hún í því sambandi á að þegar ákærði hafi stigið út úr bifreiðinni hafi hún ekki sjálf séð hvar hann sat í hennien hún hafiséð hann opna dyrnar að sæti ökumanns og skilja þær eftir opnar þar sem bifreiðin stóð á miðri akbrautinni. Þegar lögreglan hafi komið á staðinn hafi lögreglumaður snert bíl ákærða að aftan og neðan, nálægt pústinu, og sagt að bíllinn væri heitur. Túlkaði hún þau ummæli svo að bifreiðinni hefði nýlega verið lagt. Kvaðst hún ekki hafa séð neinn gangandi vegfaranda á svæðinu.

12

Vitnið C, unnusta ákærða, kvaðst ekki muna vel eftir umræddum degi. Hafi hún og ákærði þá verið búin að vera í sambandi í um það bil þrjú og hálft ár er atvikið átti sér staðen óljóst sé hvort líta megi svo á að þau séu enn í sambandi. Hafi hún um kvöldið umræddan dag átt að sækja hvolp sem hefði lent í slysi og fótbrotnað. Fyrripart þess dags hafi hún ásamt ákærða annast hross á bóndabæ í nágrenninu. Seinnipart dags hafi vinur ákærða, I, komið í heimsókn en hún kvaðst ekki vita hversu lengi hann hefði stoppað. Eftir að myrkur var skollið á hafi hún farið að sækja hvolpinn. Hafi I þá enn verið í bústaðnum en verið farinn er hún kom til baka. Sagðist hún ekki hafa séð ákærða og I saman í bíl þetta kvöld en þegar hún hafi komið til baka hafi hún séð blá ljós og hafi ákærði þá ekki verið í bústaðnum. Varðandi áfengisneyslu ákærða sagðist hún hafa séð bolla með hvítvíni í bústaðnum eftir að hún kom til baka. Hún hafi hins vegar ekki séð ákærða drekka áfengi á meðan hún var í bústaðnum. Kvað hún ákærða hafa verið frekar rólegan umræddan dag en hann hafi átt erfitt tímabil vikurnar áður.

Kvaðst hún ekki muna til þess að hafa rætt atvikið við I, enda væru þau ekki vinir.

13

Svo sem rakið er í hinum áfrýjaða dómi hefur ekkert vitni borið um að hafa séð ákærða aka bifreiðinni. Þá hafa þau vitni sem komu að bifreiðinni þar sem henni var lagt á Biskupstungnabraut borið um að hún hafi þá ekki verið í gangi. Hefur vitnið I borið við skýrslutöku í héraði og hér fyrir dómi að það hafi verið hann sem ók bifreiðinni en ekki ákærði og að hann hafi tekið kveikjuláslykilinn að bifreiðinni með sér er hann fór út úr henni og ekki skilað honum til ákærða fyrr en nokkrum vikum síðar. Hefur framburður I um framangreint verið stöðugur og verður hann ekki metinn ótrúverðugur vegna þess eins að upplýsingar um aðkomu hans að málinu hafi fyrst komið fram skömmu fyrir aðalmeðferð málsins í héraði. Hið sama gildir um þýðingu þess hluta framburðar I að hann telji sig hafa lagt bifreiðinni úti í kanti akbrautarinnar en ekki á henni miðri. Verður ekki fallist á að sá framburður geti leitt til þess að líta verði svo á að ákærði hafi fært bifreiðina þaðan og inn á miðja akbraut en sem fyrr segir fannst lykillinn að bifreiðinni hvorki á ákærða né á vettvangi þrátt fyrir leit.

Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sýknu ákærða. Þá verður niðurstaða hans um að allur sakarkostnaður í héraði skuli greiðast úr ríkissjóði jafnframt staðfest.

14

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Landsrétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, G-kk-ef S-x-x R-kk-ef lögmanns, 558.000 krónur.