238/2021

Útdráttur

S var sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, sbr. 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa ásamt X ráðist að brotaþolunum A og B í bifreið þeirra, S vopnaður hamri en X með hnúajárn, og slegið þá ítrekað, meðal annars í höfuð. Við ákvörðun refsingar var litið til 1. og 3. töluliðar 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr. sem og 1. mgr. 218. gr. c. almennra hegningarlaga. Var S gert að sæta fangelsi í tíu mánuði skilorðsbundið í tvö ár í ljósi þess að verulegur dráttur varð á rannsókn málsins sem S og X var ekki kennt um. Þá var staðfest ákvæði héraðsdóms um skaðabætur til handa A og B.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 17. mars 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 17. febrúar 2021 í málinu nr. S- [...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa. Þá krefst hann þess aðallega að skaðabótakröfum brotaþola verði vísað frá en til vara að þær verði lækkaðar.

4

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti gaf ákærði viðbótarskýrslu auk þess sem spilaðar voru í hljóði og mynd upptökur af skýrslu hans og hluti af skýrslum brotaþola við aðalmeðferð málsins í héraði. Þá var spiluð myndbandsupptaka sem tekin var með síma á vettvangi.

Niðurstaða

5

Með ákæru í máli þessu var ákærða gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás með því að hafa í maí 2016 ásamt meðákærða, X, ráðist að brotaþolunum A og B, ákærði vopnaður hamri en meðákærði með hnúajárn og var þeim gefið að sök að hafa slegið brotaþola ítrekað eins og rakið er í ákæru, meðal annars í höfuð, svo að þau hlutu áverka af eins og nánar er lýst. Með hinum áfrýjaða dómi voru ákærðu sakfelldir samkvæmt ákæru að því undanskildu að ekki þótti sannað að meðákærði hefði barið brotaþolann A með hnúajárni. Var háttsemin talin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Dómfelldi X hefur ekki áfrýjað dóminum fyrir sitt leyti.

6

Ákærði neitar sök og kveðst ekki hafa verið á vettvangi í umrætt sinn. Á myndbandsupptöku sem nágranni brotaþola tók á síma í kjölfar atviksins sjást þrír menn ganga á brott og þekkist ákærði sem einn þeirra. Breytir engu þar um að ákærði kunni að hafa stuðst við hækju í kjölfar umferðarslyss árið 2013 eins og komið hefur fram af hans hálfu. Er til þess að líta að fyrir héraðsdómi gáfu meðal annarra skýrslur fyrrum vinnufélagi ákærða og rannsóknarlögreglumaður sem tók skýrslu af honum daginn eftir atvikið og minntist hvorugur þeirra þess að ákærði hafi notað hækju á þessum tíma.

7

Þá fannst hamar á vettvangi sem styður lýsingu brotaþola á atlögunni. Er einnig til þess að líta að læknir sem skoðaði brotaþola á bráðamóttöku bar fyrir héraðsdómi að mar á enni brotaþolans A gæti samrýmst því að vera eftir þungt högg „eftir eitthvað áhald“. Verður því lagt til grundvallar að hamrinum hafi verið beitt við atlöguna og breytir engu um þá niðurstöðu að brotaþolinn A hafi í framburði sínum fyrir héraðsdómi lýst því að hamarinn hefði verið með klauf á endanum, sem ekki var raunin.

8

Samkvæmt framangreindu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu háttsemi hans til refsiákvæðis.

9

Við ákvörðun refsingar ákærða verður auk þeirra atriða sem getið er í héraðsdómi litið til 1. mgr. 218. gr. c almennra hegningarlaga. Með þeirri athugasemd verður staðfest niðurstaða hans um refsingu ákærða, þar með talið um skilorðsbindingu.

10

Að gengnum héraðsdómi 17. febrúar 2021 lýsti ákærði yfir áfrýjun dómsins með tilkynningu sem barst ríkissaksóknara 25. sama mánaðar. Í tilkynningunni kom fram að héraðsdómi væri áfrýjað í því skyni að ákærði yrði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins en til vara að refsing yrði milduð. Var tekið fram að áfrýjun væri reist á a-, b-, c- og d-lið 1. mgr. 196. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Í tilkynningunni var þess á hinn bóginn ekki getið að leitað væri endurskoðunar á einkaréttarkröfum samkvæmt XXVI. kafla laganna sem dæmdar voru í héraði, sbr. 3. mgr. sömu lagagreinar. Eru því ekki uppfyllt skilyrði 2. mgr. 199. gr. laganna til þess að fjallað verði um þær hér fyrir dómi. Af þessum sökum kemur krafa ákærða um endurskoðun á dæmdum einkaréttarkröfum í héraði ekki til úrlausnar fyrir Landsrétti, sbr. til hliðsjónar meðal annars dóma Hæstaréttar 27. október 2016 í máli nr. 400/2016 og 24. janúar 2008 í máli nr. 453/2007. Verða ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfur brotaþola því staðfest.

11

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

12

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, S-kk-nf Þ-kk-nf I-kk-nf, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 560.180 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 471.200 krónur.

Dómur Héraðsdóms Reykjanes 17. febrúar 2021

I.

Mál þetta, sem dómtekið var 4. febrúar sl. að lokinni aðalmeðferð, er höfðað af héraðssaksóknara með ákæru útgefinni 14. maí 2020 á hendur X c, kt. [...], búsettum í Rúmeníu, og S-kk-þgf Þ-kk-þgf I-kk-þgf, kt. [...], Selvogsgötu 24, Hafnarfirði,,, fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa að kvöldi miðvikudagsins 4. maí 2016 utan við [...] í Reykjavík ráðist á ökumann og farþega bifreiðinnar [...], ákærði S-kk-nf Þ-kk-nf með því að hafa opnað hurðina ökumannsmegin og slegið A sem sat undir stýri margsinnis með hamri í höfuð og víðs vegar um líkamann og ákærði X með því að hafa opnað hurðina farþegamegin fram í og slegið farþegann B ítrekað í höfuðið með hnúajárni og einnig slegið A með hnúajárninu í andlitið er A reyndi að verja B fyrir höggunum. Hlaut A af árásinni mar yfir enni hægra og vinstra megin, eymsli yfir nefbryggju, mar á öxl og framhandlegg vinstra megin, lítinn skurð á olnboga vinstra megin og minniháttar mar á vinstra mjaðmarsvæði. Hlaut B af árásinni eymsli yfir höfði og hægri kinn.

Telst háttsemi þessi varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærðu verði dæmdir til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkröfur:

Af hálfu A, kt. [...], er þess krafist að ákærðu verði sameiginlega (insolidum) gert að greiða tjónþola bætur að fjárhæð kr. 1.243.040- auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá tjónsdegi til þess dags er mánuður er liðinn frá dagsetningu bótakröfunnar og dráttarvaxta skv. 9. gr. sömu laga til greiðsludags, sbr. 6. gr. vaxtalaga. Þá er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til að greiða hæfilegan kostnað vegna réttargæslu skv. ákvörðun dómsins, sbr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 217. gr. laga nr. 88/2008. Verði dómurinn ekki við þeirri kröfu að skipa brotaþola réttargæslumann er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til að greiða lögmannskostnað brotaþola við að koma bótakröfunni á framfæri og vegna hagsmunagæslu við meðferð málsins fyrir dómi skv. tímaskýrslu og málskostnaðarreikningi sem lögð verða fram við meðferð málsins. Krafan er gerð með vísan til 1. mgr. 176. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Auk þess er krafist virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.

Af hálfu B, kt. [...], er þess krafist að ákærðu verði sameiginlega (insolidum) gert að greiða tjónþola bætur að fjárhæð kr. 743.040- auk vaxta skv. 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, frá tjónsdegi til þess dags er mánuður er liðinn frá dagsetningu bótakröfunnar og dráttarvaxta skv. 9. gr. sömu laga til greiðsludags, sbr. 6. gr. vaxtalaga. Þá er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til að greiða hæfilegan kostnað vegna réttargæslu skv. ákvörðun dómsins, sbr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 217. gr. laga nr. 88/2008. Verði dómurinn ekki við þeirri kröfu að skipa brotaþola réttargæslumann er þess krafist að ákærðu verði dæmdir til að greiða lögmannskostnað brotaþola við að koma bótakröfunni á framfæri og vegna hagsmunagæslu við meðferð málsins fyrir dómi skv. tímaskýrslu og málskostnaðarreikningi sem lögð verða fram við meðferð málsins. Krafan er gerð með vísan til 1. mgr. 176. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Auk þess er krafist virðisaukaskatts af málflutningsþóknun.“

Verjendur beggja ákærðu krefjast þess aðallega að ákærðu verði sýknaðir en til vara, komi til sakfellingar, krefjast þeir vægustu refsinga sem lög frekast heimila, og verði dæmd fangelsisrefsing að þá verði hún skilorðsbundin. Verjendurnir krefjast þess að allur sakarkostnaður verði felldur á ríkissjóð þ. m. t. hæfileg málsvarnarlaun verjandanna skv. málskostnaðarreikningum.

Dómari málsins tekur fram að hann hafi tekið við meðferð málsins 8. september 2020 en ekki haft nein afskipti af því fyrir þann tíma. Eftir að dómarinn tók við málinu hefur meðferð þess dregist þar sem ákærði X er nú búsettur í Rúmeníu. Skýrsla af honum fyrir dómi við aðalmeðferð málsins var tekin í gegnum fjarfundarbúnað. Aðalmeðferð málsins hófst 13. janúar sl. en þá var ákærði S-kk-nf forfallaður vegna veikinda. Aðalmeðferðinni var síðan framhaldið 4. febrúar sl. þar sem skýrsla var tekin af ákærða S-kk-þgf og síðan fór fram munnlegur málflutningur.

II.

Lögreglu barst tilkynning 4. maí 2016 um að þrír menn hefðu ráðist að brotaþolum í máli þessu við [...], Reykjavík, og þau væru á leið að Laugardalslauginni. Brotaþolar sögðu lögreglu að þrír menn á grárri bifreið hefðu ráðist á þau með hamri og piparúða þar sem þau hafi setið í bifreið fyrir utan heimili þeirra að [...]. Mennirnir hafi komið að bifreiðinni, rifið upp ökumannshurðina þar sem brotaþolinn A sat, veitt þeim högg og úðað einhverju á þau. Þegar brotaþolinn A hafi séð að mennirnir væru að ráðast á brotaþolann B, kærustu hans, hafi hann bakkað út götuna og á bifreiðina sem árásarmennirnir voru á en hún hafi þá kastast hálf inn í húsagarð og setið þar föst. A bakkaði einnig á nokkrar aðrar bifreiðar áður en hann flúði og ók á brott. Brotaþolar komu aftur á vettvang þegar þau sáu að lögreglan var komin.

Við [...] var bifreiðin [...] skáhallandi inn í garði. Vitni sögðust hafa séð brotaþolann A bakka bifreið sinni [...]á enda til að komast undan árásarmönnunum sem hafi verið þrír karlmenn og þeir hafi lamið bifreið A með hamri. Á vettvangi voru fjórar bifreiðar sem höfðu skemmst þegar A ók á þær og þar fannst hamar sem var sagður hafa verið notaður við árásina. Bifreiðin [...], sem árásarmennirnir voru sagðir hafa komið á, var fjarlægð af vettvangi af lögreglu en skráður eigandi hennar var ákærði X. Bvar sýnd mynd af ákærða X og sagði hún að hann hafi verið einn árásarmannanna en húnsagði að ákærði S-kk-nf og C væru [...]. Brotaþolar sögðust þekkja tvo af árásarmönnunum en það væru C og [...] S-kk-nf I-kk-nf, ákærði í máli þessu, en þeir voru farnir af vettvangi þegar lögreglan kom. Brotaþolar voru ekki með sjáanlega áverka en þau kvörtuðu undan verkjum og fóru á slysadeild.

Brotaþolar lögðu fram kærur hjá lögreglu 10. og 15. maí 2016. A sagði að tveir árásarmannanna hafi verið ákærði S-kk-nf Þ-kk-nf og [...]C. Brotaþolinn A sagði að ákærði S-kk-nf Þ-kk-nf hafi lamið brotaþola með hamri og hafi höggin lent víðsvegar um líkamann en C hafi sprautað táragasi á brotaþola. Þriðji árásarmaðurinn, sem kærandi þekkti ekki, hafi verið útlendingur og hann hafi lamið kærandann B en brotaþolinn A hafi reynt að verja hana með því að leggjast yfir hana. A kvaðst síðan ekki hafa átt annan kost en að reyna að komast undan árásarmönnunum og því bakkað bifreið sinni á fullu en hann hafi ekki séð neitt hvað hann var að gera vegna táragassins sem hafði m. a. lent í andliti hans. A kvaðst hafa verið mjög óttasleginn og talið að ákærði S-kk-nf myndi ekki hætta fyrr en hann væri búinn að berja brotaþolann A til bana með hamrinum.

Kærandinn B-x-nf að henni og sambýlismanni hennar hafi verið veitt eftirför að heimili þeirra. Hún hafi þekkt tvo menn sem voru í bifreiðinni, sem veitti þeim eftirför, en það hafi verið ákærði S-kk-nf Þ-kk-nf og [...]C. Þeir ásamt þriðja árásarmanninum hafi komið hlaupandi að bifreið brotaþola og ákærði S-kk-nf Þ-kk-nf brotið afturrúðu í bifreið brotaþola með hamri. Ákærði hafi síðan opnað hurðina bílstjóramegin þar sem brotaþolinn A sat og byrjað að lemja hann í höfuðið með hamrinum en C hafi sprautað táragasi á brotaþolann A. Pólverji, sem hafi verið þriðji árásarmaðurinn, hafi opnað hurðina farþegamegin þar sem brotaþolinn B-x-x og lamið hana þrjú högg í höfuðið með hnúajárni. Brotaþolinn A hafi síðan náð að bakka bifreiðinni sem þau hafi verið á en lent þá á fimm bifreiðum og þ. m. t. bifreiðinni sem árásarmennirnir hafi verið á.

Vitni D, [...], Reykjavík, kvaðst hafa verið heima hjá sér umrætt sinn og heyrt mikinn hávaða úti og hann hafi strax grunað að það tengdist nágranna hans brotaþolanum A. En hann búi skammt frá vitninu en til hans sé oft óeðlilega mikil umferð fólks. Vitnið hafi síðan séð að eitthvað mikið hafi gengið á og því farið með síma sinn inn í herbergi íbúðarinnar og byrjað að taka upp það sem fyrir augu bar. Hann kvaðst einnig hafa náð mynd af árásarmönnunum út um stofuglugga þar sem þeir hafi verið að yfirgefa vettvang eftir að hafa farið að bifreiðinni sem þeir komu á og tekið eitthvað úr farangursgeymslu hennar. Vitnið afhenti lögreglu upptökuna og myndirnar og eru þau gögn meðal rannsóknargagna.

Ákærði X veitti lögreglu heimild til að afla gagna úr síma hans og 4. maí 2016 kl. 21:32 til 21:43 var hann við [...]en útkall lögreglu að [...]var kl. 21:26. En eftir atvikið sáust tveir árásarmannanna ganga í átt að [...]. Vitni sagðist hafa unnið með ákærða X hjá [...]en það er með aðsetur við [...]. Ákærði S-kk-nf hafi einnig unnið hjá fyrirtækinu á sama tíma.

Í janúar 2020 var sendur tölvupóstur á lögreglumenn á höfuðborgarsvæðinu með myndbandinu sem liggur frammi í málinu og spurt hvort þeir þekktu mennina sem sjá má á myndbandinu en það er frá vettvangi í umrætt sinn. Rannsóknarlögregumaður sagði S-kk-nf [...]og C. Varðstjóri sagði að [...]væri C en stóri með skeggið væri S-kk-nf [...]. Annar varðstjóri sagði að þetta væri S-kk-nf [...]. Tveir lögreglumenn sögðust þekkja C. Lögreglunemi úr Hafnarfirði sagðist vera 99,9% viss um að sá í brúnu peysunni væri C.

Samkvæmt læknisvottorði dags. 25. júlí 2017 leitaði brotaþolinn A á slysadeild í kjölfar atviksins. Hann var með mar á öxl og upphandlegg, yfirborðsáverka á höfði og lítinn skurð á olnboga. Samkvæmt læknisvottorði dags. 19. júní 2016 var brotaþolinn B með yfirborðsáverka á höfði þegar hún leitaði á slysadeild í kjölfar atviksins.

Ákærðu neituðu báðir sök við rannsókn lögreglu og sögðust ekki þekkja hvor annan en ákærði X sagðist þekkja einstaklinga sem heita S-kk-nf.

III.

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi:

Ákærði X neitar sök og hann kvaðst hvorki þekkja meðákærða S-kk-þf, brotaþola né mann að nafni C. Ákærði kvaðst ekki hafa verið á vettvangi við [...] þegar atvik urðu 4. maí 2016. Hann kvaðst hafa starfað hjá [...]en hann mundi ekki hvaða símanúmer hann hafi verið með á Íslandi en þau hafi verið nokkur en það séu fimm ár síðan hann hafi verið hér á landi. Hann kvaðst ekki vita hvers vegna bifreið sem hann átti hafi verið á vettvangi en henni hafi verið stolið frá heimili hans. Hann kvaðst muna eftir E en þeir hafi unnið saman en ákærði kvaðst ekki muna eftir að hafa hringt í hann. Hann mundi eftir því að hafa gefið skýrslu hjá lögreglu vegna málsins og þar hafi honum verið sýnt myndband. Ákærða var einnig sýnt myndbandið við skýrslutökuna fyrir dómi en hann kvaðst ekki þekkja mennina sem þar sæjust og hann kvaðst ekki sjást þar.

Ákærði S-kk-nf neitar sök og kvaðst ekki hafa verið á vettvangi í umrætt sinn. Honum var sýnt hluti af myndbandinu, sem er meðal rannsóknargagna, en hann kvaðst ekki sjást þar og hann þekkti ekki mennirnir sem þar sæjust. Hann kvaðst hafa keyrt hjá [...]á sínum tíma og það fyrirtæki hafi m. a. keyrt fyrir [...]. Hann sagði að það gæti verið að ákærði X hafi unnið með honum. Hann kvaðst kannast við brotaþolann A síðan þeir hafi verið krakkar en hann veit ekki hver brotaþolinn B er. Ákærði sagði að [...]. Þegar atvik urðu kvaðst ákærði líklega hafa verið heima hjá sér og C hafi einnig verið þar. Ákærði kvaðst hafa notað hækju síðan 2012 eða 2013 eftir að hann lenti í umferðarslysi.

Vitnið og brotaþolinn A sagðist hafa verið að koma heim til sín á bifreið sinni og þá hafi hann séð bifreið sem hafi verið skringilega lagt nálægt heimili hans og henni hafi síðan verið ekið á eftir vitninu áleiðis að heimili þess. Þar hafi þrír menn komið út úr bifreiðinni og vitnið hafi þekkt þar ákærða S-kk-þf og C. C hafi brotið afturrúðu á bifreið vitnisins en ákærði S-kk-nf rifið upp hurðina ökumannsmegin og byrjað að lemja vitnið með hamri. C hafi sprautað piparúða inn í bifreið vitnisins. Þriðji maðurinn, sem hafi verið útlendingur, hafi verið með hnúajárn og lamið eiginkonu vitnisins tvisvar eða þrisvar með því en hún hafi setið í farþegasæti bifreiðarinnar. Hann kvaðst hafa lagst ofan á eiginkonu sína til að vernda hana og síðan sett bifreiðina í afturábak gír og bakkað en hann hafi ekkert séð vegna piparúðans og lent á bifreiðum sem hafi verið á vettvangi. Vitnið kvaðst hafa þekkt ákærða S-kk-þf lengi og C [...]hafi verið [...]vitnisins á tímabili. Vitnið kvaðst ekki hafa þekkt þriðja manninn og vitnið hafi séð hann illa. Vitnið kvaðst ekki hafa verið í samskiptum við ákærða S-kk-þf á þeim tíma sem atvik urðu og vitnið kvaðst ekki vita tilefni árásarinnar. Vitnið fullyrti að við árásina hafi verið notaður hamar, sem ákærði S-kk-nf hafi verið með, og hnúajárn sem útlendingurinn hafi verið með. Vitnið sagði að ákærði S-kk-nf og C hafi verið þeim megin við bifreiðina þar sem vitnið sat en útlendingurinn hinu megin. Myndbandið sem liggur frammi í málinu var sýnt vitninu í dóminum og það fullyrti að þar sæjust ákærði S-kk-nf og C [...]. Vitnið sagði að ákærði S-kk-nf hafi ekki notað hækju eða annað hjálpartæki þegar atvik urðu en vitnað kvaðst vita að ákærði hafi lent í slysi eftir það.

Vitnið og brotaþolinn B sagði að hún og eiginmaður hennar hafi verið á bifreið á leið heim til sín þegar þau hafi séð að bifreið veitti þeim eftirför. Vitnið hafi séð ákærða S-kk-þf og [...]koma að bifreið þeirra þegar hún hafði verið stöðvuð en vitnið þekki þá [...]. Ákærði S-kk-nf hafi opnað hurðina bílstjóramegin og byrjað að lemja eiginmann vitnisins en C hafi sprautað úða inn í bifreiðina. Þriðji maðurinn, sem hafi verið útlendingur, hafi opnað hurðina farþegamegin hjá vitninu og lamið vitnið þrjú þung högg í höfuðið með hnúajárni. En árásin hafi aðallega beinst að eiginmanni hennar. Vitnið sagði að hann hafi síðan lagst ofan á vitnið til að vernda það. Vitnið sagði að lögreglan hafi sýnt því mynd af skráðum eiganda bifreiðarinnar sem árásarmennirnir hafi verði á og það hafi verið ákærði X. Vitnið kvaðst ekki vita hvert tilefni árásarinnar hafi verið en hún og eiginmaður hennar hafi hvorki verið í sambandi við ákærða S-kk-þf né C áður en atvik urðu.

Vitnið C, [...], kvaðst ekki hafa verið á vettvangi í umrætt sinn og hann vissi ekki hvers vegna bent hafi verið á hann. Hann kvaðst þekkja vitnið A en vitnið hafi [...]og vitnið kvaðst vita hver B sé. Vitnið kvaðst ekki þekkja ákærða X. Vitninu var sýnt myndbandið sem tekið var á vettvangi og vitnið kvaðst ekki þekkja þá menn sem þar sæjust. Þegar atvik urðu kvaðst vitnið hafa verið með [...]heima hjá honum en þeir hafi síðan farið til [...]vitnisins en vitnið hafi þá búið hjá henni.

Vitnið, E, kvaðst hafa verið að vinna með ákærða X hjá [...]fyrir mörgum árum og þar hafi einnig unnið maður að nafni S-kk-nf I-kk-nf. Vitnið kvaðst þekkja X en þeir hafi verið á sömu vakt og vitnið kvaðst vita að ákærði X og S-kk-nf I-kk-nf hafi þekkst. Vitnið kvaðst stundum hafa hitt ákærða X fyrir utan vinnutíma og líklega einnig ákærða S-kk-þf en það hafi ekki verið oft. Vitnið kvaðst ekki vita hvort það hafi verið í sambandi við ákærða X 4. maí 2016 en þeir hafi stundum verið í sambandi fyrir utan vinnuna. Vitnið kvaðst ekki muna hvort ákærði X hafi rætt það að bifreið hans hafi verið stolið en vitnið kvaðst hafa séð að bifreiðin hafi verið tjónuð en vitnið kvaðst ekki muna hvort það hafi spurt ákærða X um ástæðu þess.

Vitnið, D, kvaðst hafa verið inn í stofu heima hjá sér þegar það hafi heyrt háreysti úti sem hafi vakið athygli vitnisins. Vitnið hafi farið inn í svefnherbergi og heyrt og séð þaðan menn takast á. Síðan hafi Pajero jeppabifreið verði bakkað á aðra bifreið og rutt henni inn í garð í nágrenninu. Tveir menn hafi síðan gengið að bifreiðinni og tekið eitthvað úr farangursgeymslu hennar en síðan hafi þeir gengið í átt að [...]. Vitnið kvaðst ekki hafa þekkt þá sem voru í átökum og ekki séð vopn en af öskrum hafi vitnið merkt að einhver hafi verið óttasleginn. Vitnið kvaðst hafa tekið myndband út um glugga á heimili sínu og það hafi afhent lögreglu myndbandið.

Vitnið, F, kvaðst hafa heyrt mikinn hávaða fyrir utan heimili sitt og farið út í glugga. Hún hafi séð mann rífa upp hurð farþegamegin á bifreið og það hafi glitt í eitthvað sem líklega hafi verið hnúajárn. Annar maður hafi verið hinu megin við bifreiðina og brotið rúðu í henni með einhverju áhaldi. Vitnið kvaðst hafa séð tvö menn ráðast að bifreiðinni sitt hvoru megin en vitnið hafi ekki séð vel hvað gerðist ökumannsmegin við bifreiðina og það hafi ekki séð hvernig þetta hafi endað.

Vitnið, G, kvaðst hafa heyrt hávaða úti og séð slagsmál við bílstjóra í bifreið fyrir utan heimili vitnisins. Vitnið kvaðst hafa séð mann brjóta rúðu í bifreiðinni bílstjóramegin en vitnið kvaðst ekki hafa séð neinn farþegamegin. Vitnið hafi síðan farið og hringt á lögregluna og því ekki séð meira hvað gerðist. Vitnið kvaðst ekki hafa séð vopn.

Rannsóknarlögreglumaður sem vann að rannsókn málsins sagði að daginn eftir að atvik urðu hafi ákærði S-kk-nf og C verið í fangageymslu vegna annars máls en í frumskýrslu lögreglu hafi nöfn þeirra komið fram. Á þeim tíma kvaðst vitnið ekki hafa haft myndbandið sem liggur frammi í málinu en ákærði S-kk-nf og C hafi neitað að hafa verið á vettvangi. Vitnið kvaðst síðan hafa skoðað myndbandið ásamt fleiri lögreglumönnum og þeir hafi þá þekkt ákærða S-kk-þf og C. Vitnið sagði að ákærði X hafi átt bifreiðina, sem ákærðu komu á á vettvang, og kvaðst vitnið ekki hafa verið í vafa um þegar vitnið tók skýrslu af X að hann sæist á myndbandinu. Vitnið sagði að símagögn hafi sýnt að ákærði X hafi verið í sambandi við símanúmer sem lögregla vissi að ákærði S-kk-nf væri með en númerið hafi ekki verið skráð. En ákærði S-kk-nf hafi m. a. svarað þegar hringt hafi verið í umrætt símanúmer. Vitnið fullyrti að miðað við símagögnin þekktust ákærðu. Vitninu var sýnt myndbandið við skýrslutökuna fyrir dómi og kvaðst það þekkja ákærða X og C þar. Vitnið kvaðst ekki hafa þekkt ákærða S-kk-þf á þeim tíma þegar atvik urðu en eftir að vitnið hafi séð hann kvaðst vitnið þekkja ákærða S-kk-þf á myndbandinu.

Lögreglumaður sem fór á vettvang sagði að átökin hafi verið yfirstaðin þegar lögregla kom þangað. En þar hafi bifreið verið hálf inn í garði og tjón sjáanlegt á fleiri bifreiðum. Vitnið sagði að lögreglumenn hafi rætt við brotaþola á vettvangi og þau hafi sagt að ákærði S-kk-nf, C og útlendingur hafi ráðist á brotaþola. Brotaþolar hafi bent á bifreið sem árásarmennirnir hafi verið á og við uppflettingu á eiganda bifreiðarinnar hafi komið upp mynd af eiganda hennar og hafi brotaþolinn B sagt að hann væri útlendingurinn sem hafi tekið þátt í árásinni. Vitnið sagði að hamar hafi fundist á vettvangi og brotaþolar hafi sagt að hann hafi verið notaður í árásinni en vitnið hafi ekki heyrt að hnúajárn hafi verið nefnt.

Læknirinn, sem gaf út áverkavottorð, vegna áverka brotaþola staðfesti vottorð sín fyrir dómi.

IV.

Niðurstaða:

Ákærðu er báðum gefin að sök alvarleg líkamsárás en þeir neita báðir sök. Ákærði X kvaðst ekki þekkja meðákærða S-kk-þf en hann þekki menn sem heiti S-kk-nf. Ákærði S-kk-nf kvaðst ekki þekkja ákærða X en það geti verið að þeir hafi unnið saman fyrir nokkrum árum. Ákærðu segjast ekki hafa verið á vettvangi þegar atvik urðu.

Báðir brotaþolar báru um það strax á vettvangi að ákærði S-kk-nf hafi tekið þátt í árásinni og einnig [...]

C en brotaþolar þekktu þá. Brotaþolanum B-x-þgf sýnd mynd af ákærða X á vettvangi og sagði hún að hann hafi verið meðal árásarmanna. Fyrir dómi báru báðir brotaþolar á sama veg. Ekkert er fram komið í málinu sem bendir til þess að fullyrðingar brotaþola varðandi árásarmennina séu rangar. Þvert á móti styður annað það sem fram er komið í málinu að ákærðu hafi tekið þátt í árásinni, sbr. eftirfarandi.

Árásarmennirnir komu á vettvang á bifreiðinni [...] en hún var skráð eign ákærða X. Ákærði X gat ekki gefið skýringu á því hvers vegna bifreiðin var á vettvangi og hann hafði ekki fyrir atvikið tilkynnt um að henni hafi verið stolið en gerði það daginn eftir að atvik urðu.

Rannsóknarlögreglumaður, sem vann að rannsókn málsins, sagðist hafa skoðað myndbandið sem tekið var á vettvangi ásamt fleiri lögreglumönnum og þeir hafi þá þekkt þar ákærða S-kk-þf og [...]C. Vitnið kvaðst ekki hafa þekkt ákærða S-kk-þf þegar atvik urðu en eftir að hafa séð hann væri hann þess fullviss að ákærði S-kk-nf sæist á myndbandinu. Vitnið kvaðst síðan ekki hafa verið í vafa um þegar hann tók skýrslu af ákærða X að hann sæist á myndbandinu. Þá fullyrti vitnið að miðað við símagögn sem hafi verið skoðuð við rannsókn málsins sé ljóst að ákærðu hafi þekkst og verið í sambandi. En sími X hafi m. a. verið í sambandi við símanúmer sem lögregla vissi að ákærði S-kk-nf var með en það hafi verið óskráð númer.

Vitnið, E, kvaðst hafa unnið með ákærða X hjá [...]fyrir mörgum árum og þar hafi einnig unnið maður að nafni S-kk-nf I-kk-nf. Vitnið kvaðst þekkja X en þeir hafi verið á sömu vakt og vitnið kvaðst vita að ákærði X og S-kk-nf I-kk-nf hafi þekkst.

Að ofansögðu virtu þykja framburðir beggja ákærðu í málinu ekki trúverðugir og verða framburðir þeirra ekki lagðir til grundvallar þegar komist verður að niðurstöðu í málinu.

Ekkert er fram komið í málinu sem bendir til þess að einhverjir aðrir en ákærðu hafi tekið þátt í umræddri árás með þeim hætti sem fram hefur komið. Þá er ekkert fram komið um það að brotaþolar hafi haft hag af því að bera um þátt ákærðu í árásinni, ef það væri ekki rétt, fyrir utan það að skýra satt og rétt frá. Því verður ekki séð að brotaþolar séu ranglega að bera um þátt ákærðu í árásinni en þau hafa allt frá upphafi sagt að ákærði S-kk-nf hafi átt þar hlut að máli. Brotaþolinn B sagði á vettvangi að ákærði X hafi tekið þátt í árásinni en henni var sýnd mynd af honum sem skráðum eiganda bifreiðarinnar sem árásarmennirnir komu á á vettvang. Rannsóknargögn málsins benda síðan ótvírætt til þess að ákærði X hafi tekið þátt í árásinni.

Með vísan til alls ofanritaðs þykir hafið yfir skynsamlegan vafa og sannað að ákærðu hafi gerst sekir um þá háttsemi sem þeim er gefin að sök í ákæru og með þeim afleiðingum sem þar er lýst. Þó þykir ekki sannað að ákærði X hafi barið brotaþolann A með hnúajárni. Eins og atvikum málsins er háttað verður ekki gerður greinarmunur á þætti ákærðu í árásinni að brotaþolum. Við árásina notuðu þeir m. a. hamar sem er stórhættulegt verkfæri. Þykir háttsemi ákærðu því réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Refsingar:

Ákærðu hafa unnið sér til refsingar samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt framlögðu sakavottorði ákærða S-kk-ef dags. 13. maí 2020 var hann í júní 1996 dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir minniháttar líkamsárás og í mars 2010 var hann dæmdur í 60 daga skilorðsbundið fangelsi sömuleiðis fyrir minniháttar líkamsárás og vopnalagabrot. Loks var hann í október 2014 dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi fyrir minniháttar líkamsárás en skilorðsdómurinn frá 2010 var þá dæmdur upp. Samkvæmt sakavottorði ákærða X hefur hann ekki áður sætt refsingu á Íslandi.

Ákærðu tóku báðir þátt í atlögu að brotaþolum þegar atvik urðu. Þrátt fyrir að líkur standi til þess að aðeins ákærði S-kk-nf hafi beitt hamri í umrætt sinn þykir ekki ástæða til að gera greinarmun á þætti ákærðu í líkamsárásinni eins og atvikum málsins er háttað. Það var beitt hættulegu tæki í árásinni og hefur í raun hending ein ráðið því að afleiðingar árásarinnar hafi ekki orðið mun alvarlegri. Við ákvörðun refsingar verður m. a. höfð hliðsjón af 1. og 3. tölulið 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hliðsjón af sakaferli ákærða S-kk-ef þykir refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tíu mánuði en refsing ákærða X þykir hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði. Ákæra í málinu var gefin út 14. maí 2020 eða rúmlega fjórum árum eftir að atvik urðu. Verulegur dráttur varð því á rannsókn málsins sem ákærðu verður ekki kennt um. Með vísan til þess þykir ekki annað fært en að skilorðsbinda refsingu beggja ákærðu og skal hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærðu almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hvað varðar skilorðsbindingu refsingu ákærða X er einnig að líta til þess að hann hefur ekki áður sætt refsingu hér á landi svo kunnugt sé.

Einkaréttarkröfur:

Samkvæmt framansögðu hafa ákærðu verið sakfelldir fyrir líkamsárás gagnvart brotaþolum. Með hinni refsiverðu háttsemi hafa ákærðu bakað sér skaðabótaábyrgð og eiga brotaþolar því rétt á miskabótum úr hendi ákærðu á grundvelli b.-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Brotaþolinn A hefur sett fram í málinu einkaréttarkröfu að höfuðstól 1.000.000 kr. auk vaxta og lögmannskostnaðar en brotaþolinn Bhefursett fram í málinu einkaréttarkröfu að höfuðstól 500.000 kr. auk vaxta og lögmannskostnaðar. Með hliðsjón af málavöxtum og þ. m. t. afleiðingum af háttsemi ákærðu þykja miskabætur til handa brotaþolanum A hæfilega ákveðnar 400.000 kr. en til handa brotaþolanum B250.000 kr. Ekki verður ráðið af gögnum málsins að bótakröfurnar hafi verið birtar ákærðu fyrr en við birtingu ákæru en verjanda ákærða S-kk-ef á rannsóknarstigi málsins var birt ákæran fyrir hönd ákærða 9. júní 2020 en ákæran var skv. umboði birt fyrir verjanda ákærða X 2. september sl. Rétt þykir eins og á stendur að miða upphafsdag dráttarvaxta við 10. júlí 2020. Samkvæmt því skulu ákærðu greiða insolidum vexti á dæmdar miskabætur skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 4. maí 2016 til 10. júlí 2020 en dráttarvexti skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi og til greiðsludags. Með vísan til 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skulu ákærðu greiða insolidum hvorum brotaþola um sig 200.000 kr. í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti(samtals 400.000 kr.).

Sakarkostnaður:

Ákærði, S-kk-nf Þ-kk-nf I-kk-nf, greiði málsvarnarlaun verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 950.000 kr. að meðtöldum virðisaukaskatti og þóknun verjanda síns á rannsóknarstigi málsins V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, 175.000 kr. að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærði X greiði málsvarnarlaun verjanda síns, L-kvk-ef M-kvk-ef O-kvk-ef lögmanns, 950.000 kr. að meðtöldum virðisaukaskatti, og málsvarnarlaun verjanda síns á rannsóknarstigi málsins, K-kvk-ef S-kvk-ef Ó-kvk-ef lögmanns, 172.980 kr. að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærðu greiði insolidum annan sakarkostnað 56.800 kr.

I-kk-nf T-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, S-kk-nf Þ-kk-nf I-kk-nf, sæti fangelsi í tíu mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningaralaga nr. 19/1940.

Ákærði, X, sæti fangelsi í átta mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningaralaga nr. 19/1940.

Ákærðu, S-kk-nf Þ-kk-nf I-kk-nf og X, greiði insolidum brotaþolanum A, 400.000 kr. í skaðabætur og brotaþolanum B, 250.000 kr. í skaðabætur auk vaxta skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 4. maí 2016 til 10. júlí 2020 en auk dráttarvaxta skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Ákærðu greiði brotaþolum insolidum 400.000 kr. í málskostnað.

Ákærði, S-kk-nf Þ-kk-nf I-kk-nf, greiði málsvarnarlaun verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 950.000 kr. og málsvarnarlaun verjanda síns á rannsóknarstigi, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, 175.000 kr.

Ákærði, X, greiði málsvarnarlaun verjanda síns, L-kvk-ef M-kvk-ef O-kvk-ef lögmanns, 950.000 kr. og málsvarnarlaun verjanda síns á rannsóknarstigi, K-kvk-ef S-kvk-ef Ó-kvk-ef lögmanns, 172.980 kr.

Ákærðu greiði insolidum annan sakarkostnað 56.800 kr.