588/2021

Útdráttur

A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem staðfest var ákvörðun S um að A skyldi sæta sóttkví frá komu sinni til landsins og þar til niðurstaða úr seinni PCR- sýnatöku lægi fyrir sem honum væri skylt að undirgangast. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki væru efni til að líta svo á að ákvæði reglugerðar nr. 1100/2021 um sóttkví og einangrun og sóttvarnaráðstafanir á landamærum Íslands vegna COVID- 19 og ákvarðanir um aðgerðir á landamærum, sem miðuðu að því að draga úr hættu á því að farsóttir bærust til landsins og eðli máls samkvæmt beindust að þeim sem kæmu til landsins frá útlöndum, féllu utan þess svigrúms sem stjórnvöldum væri játað við mat á nauðsyn aðgerða hverju sinni. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir J-kk-nf H-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 6. október 2021, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 5. október 2021 í málinu nr. R- [...]/2021 þar sem staðfest var ákvörðun sóttvarnalæknis um að varnaraðili skyldi sæta sóttkví frá 2. október 2021 og þar til niðurstaða úr seinni PCR- sýnatöku lægi fyrir, sem honum væri skylt að undirgangast og framkvæma skal 7. október 2021. Kæruheimild er í 2. mgr. 15. gr. b sóttvarnalaga nr. 19/1997.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og að ógilt verði ákvörðun sóknaraðila um að hann skuli sæta sóttkví. Þá krefst hann málskostnaðar.

Niðurstaða

4

Varnaraðili dregur í efa lögmæti þeirrar ákvörðunar sóknaraðila að skylda hann til að sæta sóttkví frá 2. október 2021, þegar varnaraðili kom til landsins frá Svíþjóð, og þar til niðurstaða úr seinni PCR- sýnatöku liggur fyrir.

5

Samkvæmt 1. mgr. 13. gr. sóttvarnalaga er ráðherra, að fenginni tillögu sóttvarnalæknis, heimilt að setja reglugerð þar sem kveðið er á um að gripið skuli til sóttvarnaráðstafana vegna hættu á að farsóttir berist til eða frá landinu. Er heimilt að kveða á um að við komu eða brottför og af ástæðum sem varða lýðheilsu megi krefjast þess að ferðamenn undirgangist heilbrigðisskoðun og aðrar ráðstafanir til að koma í veg fyrir sjúkdóma þar á meðal einangrun eða sóttkví.

6

Reglugerð nr. 1100/2021 um sóttkví og einangrun og sóttvarnaráðstafanir á landamærum Íslands vegna COVID- 19 tók gildi 1. október 2021. Í 7. gr. hennar er kveðið á um skyldur ferðamanns sem hefur tengsl við Ísland. Segir í 5. mgr. greinarinnar að þeim ferðamönnum sem ekki framvísa vottorði um bólusetningu sem um getur í 2. mgr. sé skylt að fara í PCR- sýnatöku á landamærastöð við komuna til landsins eða annars staðar þar sem sóttvarnalæknir ákveður og síðan í sóttkví þangað til niðurstöður liggja fyrir úr annarri PCR- sýnatöku sem skylt er að undirgangast og framkvæma skal fimm dögum eftir komu til landsins.

7

Sem fyrr segir kom varnaraðili til landsins 2. október 2021. Hann hefur ekki verið bólusettur gegn COVID- 19 og sætir því fimm daga sóttkví samkvæmt 5. mgr. 7. gr. reglugerðar nr. 1100/2021. Byggir varnaraðili meðal annars á því að ákvörðun sóknaraðila um að hann sæti sóttkví skorti lagastoð þar sem að engar forsendur hafi verið fyrir því að telja að varnaraðili hafi verið útsettur fyrir smiti. Einnig að ákvæði reglugerðarinnar mismuni óbólusettum einstaklingum með ómálefnalegum og ólögmætum hætti þannig að brjóti gegn 65. gr. stjórnarskrárinnar og 11. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

8

Ákvörðun sóknaraðila um að varnaraðili skuli sæta sóttkví er byggð á 5. mgr. 7. gr. reglugerðar nr. 1100/2021. Einsog áður er fram komið sækir reglugerðin lagastoð til sóttvarnalaga, sbr. 13. gr. laganna, og byggir á tillögu sóttvarnalæknis til ráðherra um nauðsynlegar takmarkanir vegna sóttvarna. Þegar litið er til þeirra skyldna sem hvíla á löggjafarvaldinu og stjórnvöldum til að vernda líf og heilsu landsmanna þegar farsóttir geisa verður að játa þeim nokkurt svigrúm við mat á því hvað teljist nauðsynlegar aðgerðir á hverjum tíma. Eru ekki efni til að líta svo á að ákvæði reglugerðarinnar og ákvarðanir um aðgerðir á landamærum, sem miða að því að draga úr hættu á því að farsóttir berist til landsins sem eðli málsins samkvæmt beinast að þeim sem koma til landsins frá útlöndum, falli utan þess svigrúms sem gildir við mat stjórnvalda á nauðsyn aðgerða hverju sinni. Upplýsingar um nýgengi smita í Svíþjóð fá þessu ekki breytt. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður staðfestur á þann hátt sem í úrskurðarorði greinir.

9

Samkvæmt 7. mgr. 15. gr. a sóttvarnalaga greiðist úr ríkissjóði þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila fyrir Landsrétti sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og segir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð :

Staðfest er ákvörðun sóttvarnalæknis um að varnaraðili, A, sæti sóttkví frá 2. október 2021 þar til niðurstaða úr seinni PCR- sýnatöku liggur fyrir, sem honum er skylt að undirgangast og framkvæma skal 7. október 2021.

Þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila, Þ-kk-ef H-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 70.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.