289/2022

Útdráttur

Fallist var á kröfu L um leit í verki X og Y sem lagt var hald á í þágu rannsóknar sakamáls.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf og K-kk-nf H-kk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 6. maí 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 4. maí 2022 í málinu nr. R- [...]/2022 þar sem hafnað var kröfu lögreglustjórans á Vesturlandi um að lögreglu verði heimilað að framkvæma leit í „tunnu/verki“ varnaraðila sem lögregla lagði hald á við rannsókn lögreglumáls nr.

[...], númer munar [...]. Kæruheimild er í h-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að fallist verði á framangreinda kröfu hans.

3

Varnaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur um annað en málskostnað og að þeim verði úrskurðaður málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði. Svo sem þar greinir barst lögreglu tilkynning 7. apríl 2022 um að bronsstytta af A, sem staðið hefði við [...], væri horfin.

Tveimur dögum síðar bárust lögreglu upplýsingar um að styttuna væri að finna inni í öðru verki sem staðsett væri við [...]. Hinn 22. sama mánaðar lagði lögregla hald á síðarnefnda verkið. Samkvæmt gögnum málsins er styttan af A sjáanleg inni í tunnu sem er hluti af hinu haldlagða verki.

5

Fram kemur í greinargerð varnaraðila til Landsréttar að hinn haldlagði munur sé verk þeirra sem þær hafi gefið nafnið „[...]“. Af gögnum málsins má skýrlega ráða að hluti verksins sé bronsstytta sú sem stóð við [...] og fyrrgreind tilkynning til lögreglu 7. fyrri mánaðar laut að. Þá liggur fyrir samkvæmt endurriti þingbókar Héraðsdóms Vesturlands að varnaraðilar tóku til varna við fyrirtöku á kröfu sóknaraðila 2. þessa mánaðar og var þeim skipaður verjandi í þinghaldinu. Að öllu þessu gættu verður að telja að varnaraðilar hafi í máli þessu stöðu sakbornings í skilningi laga nr. 88/2008.

6

Í kæru sinni til Landsréttar vísar sóknaraðili til þess að samkvæmt 52. gr. laga nr. 88/2008 beri lögreglu skylda til þess að rannsaka ætluð refsiverð brot og sé það markmið rannsóknar að afla allra nauðsynlegra gagna til að ákæruvaldinu sé fært að ákveða að rannsókn lokinni hvort sækja skuli mann til sakar, sbr. 53. gr. sömu laga.

Sóknaraðili segir þátt í rannsókn máls þessa vera að rannsaka ummerki á hinni brottnumdu styttu enda geti mögulegar skemmdir á henni varðað við 177. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Sóknaraðili vísar jafnframt til þess að þar sem ekki hafi fengist samþykki varnaraðila fyrir því að sækja styttuna inn í verk þeirra í því skyni að haldleggja hana þurfi sóknaraðili úrskurð dómara fyrir þeirri rannsóknaraðgerð.

7

Sóknaraðili reisir kröfu sína á 74. gr., sbr. 1. mgr. 75. gr. laga nr. 88/2008. Samkvæmt 1. mgr. 74. gr. er heimilt að leita í húsum sakbornings, geymslustöðum, hirslum, skipum, loftförum, bifreiðum eða öðrum farartækjum hans í því skyni að handtaka hann, rannsaka andlag brots og önnur ummerki eða hafa uppi á munum sem hald skal leggja á. Þá segir í 3. mgr. 74. gr. að það sé skilyrði fyrir húsleit að rökstuddur grunur leiki á að framið hafi verið brot sem sætt getur ákæru og að sakborningur hafi verið þar að verki enda séu augljósir rannsóknarhagsmunir í húfi.

8

Upplýst er samkvæmt framansögðu að áðurnefnd bronsstytta er inni í hinu haldlagða verki varnaraðila og að þeirra sögn hluti verksins. Eins og atvikum máls þessa er háttað verður að telja að jafna megi þeim mun er styttuna inniheldur og varnaraðilar segja vera [...] til hirslu í skilningi 74. gr. laga nr. 88/2008. Samkvæmt því og öðru framangreindu teljast vera uppfyllt skilyrði 74. gr., sbr. 1. mgr. 75. gr. laganna til þess að fallast á kröfu sóknaraðila með þeim hætti sem í úrskurðarorði greinir.

9

Krafa varnaraðila um málskostnað sér til handa fyrir héraðsdómi á sér ekki lagastoð.

Þá er til þess að líta að þeim var samkvæmt áðursögðu skipaður verjandi við fyrirtöku á kröfu sóknaraðila 2. þessa mánaðar. Krafan tekur til munar sem lögregla haldlagði við rannsókn á máli lögreglu nr. [...]. Verður málatilbúnaður sóknaraðila ekki skilinn á annan veg en þann að krafa hans sé liður í rannsókn lögreglu á því máli. Málinu er ekki lokið og eru því ekki efni til þess að svo komnu máli að ákvarða verjandanum þóknun, sbr. ákvæði 1. málsliðar 1. mgr. 38. gr. laga nr. 88/2008. Þá úrskurðast kærumálskostnaður ekki, sbr. 3. mgr. 237. gr. laganna.

Úrskurðarorð :

Sóknaraðila, lögreglustjóranum á Vesturlandi, er heimilað að framkvæma leit í verki varnaraðila, X og Y, sem þær hafa nefnt „[...]“ og lögregla lagði hald á við rannsókn lögreglumáls nr. [...], númer munar [...].

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður úrskurðast ekki.