191/2019

Útdráttur

H, sem var sjóðfélagi í F, krafðist þess að F yrði gert að afhenda honum nánar tilgreind gögn er vörðuðu fjárfestingar F í S hf. H reisti kröfu sína um afhendingu gagnanna á því að að öflun umbeðinna gagna væri liður í mati hans á því hvort grundvöllur væri til höfðunar skaðabótamáls á hendur stjórn F og/eða A hf. vegna fjárfestinga og lánveitinga sjóðsins til S hf., sbr. 2. málslið 2. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að H hefði ekki fært viðhlítandi rök fyrir því að þau gögn sem hann krafðist að fá afhent gætu ráðið niðurstöðu um hvort mál yrði höfðað, sbr. síðari málslið 2. mgr. 78. gr. laga nr. 91/1991. Var kröfu H því hafnað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 5. mars 2019 en kærumálsgögn bárust réttinum 15. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. febrúar 2019 í málinu nr. V12/2018 þar sem kröfu sóknaraðila um afhendingu tilgreindra gagna var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt verði fyrir héraðsdómara að taka málið til efnislegrar meðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar auk kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Málsatvikum og málsástæðum aðila er lýst í hinum kærða úrskurði. Svo sem þar kemur fram er sóknaraðili sjóðfélagi í varnaraðila. Krafðist hann þess að varnaraðila yrði gert að afhenda honum nánar tilgreind gögn er varða fjárfestingar lífeyrissjóðsins í Sameinuðu sílikoni hf. Var kröfugerð sóknaraðila upphaflega í sex töluliðum en í greinargerð hans til Landsréttar kemur fram að skýrsla sem getið var í 4. tölulið hafi nú verið birt á heimasíðu varnaraðila og sé því fallið frá kröfu um afhendingu hennar. Þá kemur jafnframt fram varðandi 2. tölulið að fallið sé frá kröfu um afhendingu gagna um „skylda aðila“, varðandi 3. tölulið sé fallið frá kröfu um afhendingu annarra gagna en þeirra er varða fjárfestingu varnaraðila í Sameinuðu sílikoni hf. og varðandi 5. tölulið sé fallið frá kröfu um afhendingu afrita skuldaskjala vegna „skyldra aðila“.

5 Kröfu sína um afhendingu gagna reisir sóknaraðili á 2. málslið 2. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 en samkvæmt því ákvæði er aðila heimilt að leita sönnunar fyrir dómi um atvik sem varða lögvarða hagsmuni hans og geta ráðið niðurstöðu um hvort hann láti verða af málshöfðun vegna þeirra. Sóknaraðili rökstyður kröfu sína með því að öflun umbeðinna gagna sé liður í mati hans á því „hvort grundvöllur sé til höfðunar skaðabótamáls á hendur stjórn [varnaraðila] og/eða Arion banka hf. vegna fjárfestinga og lánveitinga sjóðsins til United Silicon hf. og skyldra félaga“. Um lögvarða hagsmuni sína af hugsanlegri málshöfðun vísar hann til þess að augljóst sé að hann sem sjóðfélagi í varnaraðila verði fyrir fjártjóni vegna taps af fjárfestingunni sem hafi numið 0,5% af hreinni eign lífeyrissjóðsins. Nánar tiltekið hafi sóknaraðili „lögvarða hagsmuni af því að fá úr því skorið fyrir dómstólum hvort að háttsemi þeirra sem stýra fé sjóðfélaga varnaraðila hvort sem það er stjórn sjóðsins eða bankinn sem er rekstraraðili sjóðsins, kunni að vera saknæm og ólögmæt“.

6 Samkvæmt 1. mgr. 47. gr. laga nr. 91/1991 skal öflun sönnunargagna að jafnaði fara fram fyrir þeim dómara sem fer með málið. Ákvæði 2. mgr. 77. gr. laganna felur í sér undantekningu frá þeirri meginreglu. Um öflun skjala og annarra sýnilegra sönnunargagna undir rekstri máls fer annars eftir ákvæðum X. kafla laganna, þar með talið um gögn sem aðili hefur ekki í vörslum sínum.

7 Fyrir liggur að á heimasíðu varnaraðila hefur nú verið birtur samningur um rekstur og eignastýringu við Arion banka hf., sbr. 1. tölulið kröfugerðar sóknaraðila. Þá verður ráðið af gögnum málsins að tölulegar upplýsingar liggi fyrir um fjárfestingu varnaraðila sem sóknaraðili telur tjón sitt hafa hlotist af. Hefur hann ekki fært viðhlítandi rök fyrir því að þau gögn sem hann krefst að fá afhent geti ráðið niðurstöðu um hvort mál verði höfðað, sbr. síðari málslið 2. mgr. 78. gr. laga nr. 91/1991. Samkvæmt framangreindu ber að hafna kröfum hans.

8 Sóknaraðili verður dæmdur til að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hafnað er kröfu sóknaraðila, H-kk-ef J-kk-ef, um að varnaraðila, Frjálsa lífeyrissjóðnum, verði gert að afhenda honum tilgreind gögn.

Sóknaraðili greiði varnaraðila 350.000 krónur í kærumálskostnað.