403/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um dómkvaðningu matsmanns. Beiðnin hafði verið sett fram vegna hugsanlegar áfrýjunar dóms Landsréttar, þar sem X hafði verið sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, til Hæstaréttar eða eftir atvikum vegna meðferðar málsins fyrir Endurupptökudómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að Hæstiréttur hefði hafnað beiðni X um áfrýjunarleyfi og því kæmi ekki til frekari skoðunar hvort skilyrði kynni að vera til að fallast á beiðnina á þeim grundvelli að matsgerð væri ætlað að styðja við beiðni X um áfrýjunarleyfi til Hæstaréttar. X hefði enga lögvarða hagsmuni af því lengur. Þá vísaði Landsréttur til þess að samkvæmt 3. mgr. 230. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 geti dómfelldi krafist þess að gagna verði aflað fyrir Endurupptökudómi við meðferð beiðni um endurupptöku. Lögin geri ekki ráð fyrir því að héraðsdómur mæli fyrir um öflun sönnunargagna til framlagningar í máli sem aðeins verði rekið fyrir Endurupptökudómi. Matsbeiðni X hefði því átt að beina til Endurupptökudóms. Af þeim sökum var málinu vísað frá héraðsdómi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 18. júní 2021, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 21. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. júní 2021 í málinu nr. M- [...]/2021 þar sem beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns var hafnað. Kæruheimild er í o-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að fallist verði á beiðni hans um dómkvaðningu matsmanns. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Varnaraðili, ríkissaksóknari, krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur, með þeirri breytingu að sóknaraðila verði ekki gert að greiða ríkissaksóknara málskostnað vegna málsmeðferðar í héraði og fyrir Landsrétti.

4

Varnaraðili, A, hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

5

Atvikum málsins er lýst í hinum kærða úrskurði. Þar kemur fram að beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns hafi verið sett fram í því skyni að matsgerð yrði lögð fram vegna hugsanlegrar áfrýjunar dóms Landsréttar í máli nr. [...]/2019 til Hæstaréttar „eða eftir atvikum, vegna meðferðar málsins fyrir endurupptökudómi“.

Jafnframt kemur fram í úrskurðinum að undir rekstri málsins fyrir héraðsdómi hafi komið fram að beiðni sóknaraðila um áfrýjunarleyfi til Hæstaréttar hafi verið hafnað, sbr. ákvörðun [...] 2021 í máli nr. [...]. Kemur því ekki til frekari skoðunar hvort skilyrði kunni að vera til að fallast á beiðnina á þeim grundvelli að matsgerð sé ætlað að styðja við beiðni sóknaraðila um áfrýjunarleyfi til Hæstaréttar enda hefur sóknaraðili enga lögvarða hagsmuni af því lengur. Með þessari ákvörðun lauk meðferð sakamálsins fyrir hinum almennu dómstólum.

6

Í kæru sinni til Landsréttar reisir sóknaraðili beiðni sína um dómkvaðningu matsmanns á þeim grunni að matsgerðin sé honum nauðsynleg til að styðja við beiðni sína um endurupptöku á Landsréttarmálinu nr. [...]/2019 til Endurupptökudóms.

Vísar sóknaraðili í því efni aðallega til a-liðar 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sem og til 1. mgr. 229. gr. sömu laga sem geri ráð fyrir að gögn fylgi beiðni um endurupptöku.

7

Í 1. mgr. 232. gr. laga nr. 88/2008 segir að Endurupptökudómur geti leyft samkvæmt beiðni að mál sem dæmt hefur verið í Landsrétti eða Hæstarétti verði tekið þar til meðferðar og dómsuppsögu að nýju ef fullnægt er þeim skilyrðum sem greinir í 228. gr. laganna. Þá segir í 2. mgr. 232. gr. að um beiðni um endurupptöku máls sem dæmt hefur verið í Landsrétti eða Hæstarétti og meðferð hennar gildi ákvæði 229. gr. og 230. gr. eftir því sem við eigi.

8

Í 230. gr. laga nr. 88/2008 er að finna ákvæði um málsmeðferð fyrir Endurupptökudómi. Í 3. mgr. greinarinnar segir að við meðferð beiðni um endurupptöku geti Endurupptökudómur beint því til ríkissaksóknara að hann hlutist til um rannsókn á nánar tilgreindum atriðum samkvæmt 2. þætti laganna eða að aflað verði sönnunargagna fyrir dóminum. Þá segir að dómfelldi eða ákærði geti jafnframt krafist þess að gagna verði aflað fyrir dóminum og að um slíka gagnaöflun fari samkvæmt XVI. til XX. kafla laganna eftir því sem við geti átt, en í XIX. kafla laganna er sérstaklega fjallað um matsgerðir. Af þessu leiðir að beiðni af því tagi sem sóknaraðili beindi til héraðsdóms ber með réttu að beina til Endurupptökudóms. Á hinn bóginn gera lög um meðferð sakamála ekki ráð fyrir því að héraðsdómur mæli fyrir um öflun sönnunargagna til framlagningar í máli sem einungis verður rekið er fyrir Endurupptökudómi.

9

Af framangreindu leiðir að sóknaraðila var rétt að beina beiðni sinni um öflun matsgerðar í því skyni að styðja við beiðni sína um endurupptöku málsins til Endurupptökudóms. Verður beiðni sóknaraðila eins og hún er úr garði gerð vísað frá héraðsdómi.

10

Í hinum kærða úrskurði var sóknaraðila gert að greiða ríkissaksóknara 300.000 krónur í málskostnað. Í greinargerð sinni til Landsréttar krafðist ríkissaksóknari þess að sóknaraðila yrði ekki gert að greiða málskostnað honum til handa. Verður sóknaraðila því ekki gert að greiða málskostnað í þessum þætti málsins.

11

Varnaraðilinn, A, lét málið til sína taka fyrir héraðsdómi, en ekki fyrir Landsrétti.

Gerði hann þar meðal annars kröfu um málskostnað sér til handa. Verður sóknaraðila gert að greiða þessum varnaraðila 300.000 krónur í málskostnað.

Úrskurðarorð :

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Sóknaraðili, X, greiði varnaraðilanum A, 300.000 í málskostnað fyrir héraðsdómi.