406/2018

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist hafði verið á kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan hún gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Landsréttur vísaði til þess að ekki yrði skýrlega ráðið af vottorði sálfræðings hvaða sérstöku rök lægju að baki því mati að nærvera X gæti orðið brotaþola til sérstakrar íþyngingar þegar hún gæfi skýrslu fyrir dómi og haft áhrif á framburð hennar. Með hliðsjón af atvikum málsins, aldri vitnisins og tengslum þess við X var talið að ekki væru efni til að líta svo á að aðstæður væru með þeim sérstaka hætti að unnt væri að víkja frá þeirri meginreglu að ákærði fengi að vera viðstaddur skýrslugjöf vitnisins fyrir dómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir R-kvk-nf B-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 7. maí 2018, innan kærufrests, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 9. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 4. maí 2018, í málinu nr. […]/2018, þar sem fallist var á kröfu brotaþola um að varnaraðila yrði gert að víkja úr þinghaldi á meðan hún gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kæruheimild er í nlið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.

3 Sóknaraðili og brotaþoli krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4 Samkvæmt 1. mgr. 166. gr. laga nr. 88/2008 á ákærði rétt á að vera við aðalmeðferð máls. Í 1. mgr. 123. gr. sömu laga segir að dómari geti samkvæmt kröfu ákæranda eða vitnis ákveðið að ákærða verði vikið úr þinghaldi meðan það gefi skýrslu ef dómari telji nærveru ákærða geta orðið vitninu sérstaklega til íþyngingar og haft áhrif á framburð þess.

5 Samkvæmt þessu gildir sú meginregla í sakamálaréttarfari að ákærði eigi þess kost að vera viðstaddur aðalmeðferð og önnur þinghöld í máli sem höfðað hefur verið gegn honum. Undantekningar frá þeirri reglu ber að skýra þröngt og þarf ríka ástæðu til að vikið verði frá henni.

6 Í vottorði sálfræðings, sem liggur fyrir í málinu og gerð er grein fyrir í hinum kærða úrskurði, kemur fram að raunverulegar líkur séu á því að brotaþoli upplifi sterkar neikvæðar tilfinningar og muni hugsanlega endurupplifa meinta líkamsárás beri hún vitni í málinu í nærveru varnaraðila. Í vottorðinu segir að slíkt gæti orðið henni sérstaklega íþyngjandi þegar hún gefur skýrslu fyrir dómi og skert getu hennar til að greina frá reynslu sinni. Einnig gæti slík upplifun valdið henni bakslagi í bata.

7 Af fyrrnefndu vottorði sálfræðings verður ekki skýrlega ráðið hvaða sérstöku rök liggja að baki því mati að nærvera varnaraðila geti orðið brotaþola til sérstakrar íþyngingar þegar hún gefur skýrslu fyrir dómi og með hvaða hætti það geti haft áhrif á framburð hennar, svo sem áskilið er samkvæmt 123. gr. laga nr. 88/2008. Með hliðsjón af atvikum málsins, aldri vitnisins og tengslum þess við varnaraðila eru ekki efni til að líta svo á að aðstæður séu með þeim sérstaka hætti að unnt sé að víkja frá framangreindri meginreglu að varnaraðili fái að vera viðstaddur skýrslugjöf af vitninu fyrir dómi. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.