598/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem því var hafnað að krafa sem U lýsti í þrotabú W hf. um skil á nánar tilteknum heimildum vegna losunar koldíoxíðs, hefði stöðu í réttindaröð samkvæmt 109. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að þrotabúinu yrði gert að skila heimildunum. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að óumdeilt væri að þau réttindi sem ágreiningur málsins lyti að væru ekki lengur í vörslum þrotabúsins. U krefðist viðurkenningar á tiltekinni stöðu réttindanna í skuldaröð við gjaldþrotaskipti og skila þrotabúsins á þeim, en hefði kosið að falla frá kröfu um skil á andvirði réttindanna. Af því leiddi að ágreiningnum yrði ekki ráðið til lykta á grundvelli 2. mgr. 109. gr. laganna, heldur byggðist málatilbúnaður U á 1. mgr. sama lagaákvæðis. Ef úrskurður gengi um kröfu U á þeim grunni yrði þannig komist að niðurstöðu sem ekki væri unnt að fullnægja samkvæmt efni sínu. Því var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 23. október 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 12. nóvember 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. október 2020 í málinu nr. X4675/2019 þar sem því var hafnað að krafa sem sóknaraðili lýsti í bú varnaraðila um skil á nánar tilteknum heimildum vegna losunar koldíoxíðs, hefði stöðu í réttindaröð samkvæmt 109. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að varnaraðila yrði gert að skila sóknaraðila umræddum heimildum. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og breytt þannig að fallist verði á framangreinda kröfu. Þá er krafist kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Ágreiningur málsins varðar skil á 516 losunarheimildum, sem voru í vörslum varnaraðila, inn í ETSskráningarkerfi með losunarheimildir sem er í umsjón sóknaraðila. Ágreiningslaust er að losunarheimildirnar eru ekki lengur í vörslum varnaraðila, en þær seldi hann með samningi 25. apríl 2019 til félagsins CFP Energy Limited.

5 Samkvæmt 1. mgr. 109. gr. laga nr. 21/1991 skal afhenda eign eða réttindi í vörslum þrotabús þriðja manni ef hann sannar eignarrétt sinn að þeim. Öðrum rétthöfum skal með sama hætti afhenda eignir eða réttindi sem þrotabúið á ekki tilkall til. Þá mælir 2. mgr. sama ákvæðis fyrir um að hafi þrotabúið selt eign eða réttindi sem þriðji maður sannar síðar að hafi tilheyrt sér geti hann krafist greiðslu þess sem þrotabúið fékk í hendur við söluna, eftir atvikum að frádregnum kostnaði sem búið hafi haft af varðveislu og sölu eignarinnar. Slík krafa skuli greidd á undan öllum öðrum kröfum á hendur búinu.

6 Sóknaraðili krafðist þess í greinargerð til héraðsdóms að krafa hans um viðurkenningu á skilum á umræddum losunarheimildum yrði viðurkennd sem sértökukrafa í bú varnaraðila samkvæmt 109. gr. laga nr. 21/1991 og að varnaraðila yrði gert að skila söluandvirði þeirra heimilda í skráningarkerfi ETS um losunarheimildir. Með bókun sem sóknaraðili lagði fram í þinghaldi 28. febrúar 2019 var kröfugerð hans breytt á þann veg að fallið var frá kröfu um skil á andvirði losunarheimildanna og var þess í stað krafist að varnaraðila yrði gert að skila losunarheimildunum. Í hinum kærða úrskurði var komist að þeirri niðurstöðu, gegn mótmælum varnaraðila, að ekki yrði séð að hin breytta kröfugerð væri í ósamræmi við upphaflega kröfulýsingu sóknaraðila í bú varnaraðila eða þann ágreining sem vísað hefði verið til héraðsdóms. Það eina sem bæst hefði við með bókun sóknaraðila væri hvert ætti að skila losunarheimildunum. Þá féllu þau réttindi sem um væri deilt ekki niður fyrir vanlýsingu þrátt fyrir að þeim hefði ekki verið lýst sem kröfu í bú varnaraðila, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 118. gr. laga nr. 21/1991, svo framarlega sem þau féllu undir 109. gr. laganna.

7 Sem fyrr segir er óumdeilt að þau réttindi sem ágreiningur máls þessa lýtur að eru ekki lengur í vörslum varnaraðila. Sóknaraðili krefst viðurkenningar á tiltekinni stöðu réttindanna í skuldaröð við gjaldþrotaskipti á búi varnaraðila og skila varnaraðila á þeim, en kaus að falla frá því að krefja varnaraðila um skil á andvirði réttindanna. Af því leiðir að fyrirliggjandi ágreiningi verður ekki ráðið til lykta á grundvelli 2. mgr. 109. gr. laganna, heldur byggist málatilbúnaður sóknaraðila á 1. mgr. sama lagaákvæðis. Ef úrskurður gengi um kröfu sóknaraðila á þeim grunni yrði þannig komist að niðurstöðu sem ekki væri unnt að fullnægja samkvæmt efni sínu. Með vísan til alls framangreinds verður, þegar af þessum sökum, að staðfesta niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að hafna kröfum sóknaraðila í máli þessu. 8 Um kærumálskostnað fer eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Umhverfisstofnun, greiði varnaraðila, þrotabúi WOW air hf., 250.000 krónur í kærumálskostnað.