706/2022

Útdráttur

Í ágúst 2019 samþykktu B og G kauptilboð H í rekstur og vörumerki TB ásamt lausafjármunum. Var kaupverð 12.000.000 króna og greiddi H 2.000.000 króna samhliða undirritun sérstaks samkomulags um afhendingu hins selda. Eftir afhendingu lagði H fram nýtt kauptilboð, sem hljóðaði upp á 2.500.000 krónur. B og G töldu að komist hefði á skuldbindandi samningur milli aðila með undirritun kauptilboðs í ágúst og afhendingu rekstrarins og kröfðust greiðslu eftirstöðva kaupverðs samkvæmt upphaflegu kauptilboði. Eftir áfrýjun héraðsdóms var bú H tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur. Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti lagði H fram tölvubréf skiptastjóra þrotabús H sem staðfesti að samþykkt hefði verið að H ræki dómsmálið í eigin nafni. Lagt var til grundvallar að H ræki málið í eigin nafni til hagsbóta fyrir þrotabúið, sbr. 2. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl. Ekki var fallist á með H að fyrirvarar í upphaflegu kauptilboði hefðu ekki gengið eftir, heldur mátti ráða af gögnum málsins að H hefði fallið frá réttinum til að bera fyrir sig umrædda fyrirvara við undirritun samkomulags um afhendingu. Þótti H ekki hafa tekist sönnun þess að þeir lausafjármunir sem hún hafði fengið afhenta frá B og G hefðu verið haldnir göllum.

Þá var öðrum röksemdum H fyrir þvi að hún þyrfti ekki að greiða eftirstöðvar kaupverð hafnað. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um greiðsluskyldu H því staðfest.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kvk-nf R-kvk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 15. nóvember 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 19. október 2022 í málinu nr. E- 2484/2021.

2

Áfrýjandi krefst sýknu en til vara að dómkrafa stefndu verði lækkuð. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Eftir áfrýjun héraðsdóms var bú áfrýjanda tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 21. mars 2023. Fyrst var upplýst um þetta í málflutningsræðu lögmanns áfrýjanda við aðalmeðferð málsins 29. nóvember 2023.

Fram kom að skiptastjóri þrotabús áfrýjanda hefði veitt munnlega heimild fyrir því að áfrýjandi héldi áfram rekstri málsins í eigin nafni. Þessu var mótmælt af hálfu stefndu sem töldu slíka heimild ekki vera til staðar. Aðalmeðferð málsins var frestað í því skyni að upplýst yrði hvernig aðild málsins til sóknar væri háttað, þar með talið hver afstaða skiptastjóra væri til reksturs málsins fyrir Landsrétti. Þegar aðalmeðferð var fram haldið 8. desember 2023 lagði lögmaður áfrýjanda fram tölvubréf skiptastjóra þrotabúsins 4. sama mánaðar þar sem staðfest var að samþykkt hefði verið að áfrýjandi ræki í eigin nafni dómsmál þetta, enda væri málareksturinn þrotabúinu að skaðlausu, þar með talið málskostnaður sem áfrýjanda kynni að vera gert að greiða stefndu.

5

Í 1. og 2. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl. eru þeir tæmandi taldir sem geta tekið að sér að gæta hagsmuna þrotabús, sem skiptastjóri ákveður að halda ekki uppi. Í 1. mgr. greinarinnar er mælt fyrir um heimild lánardrottins, sem hefur lýst í þrotabú kröfu sem ekki hefur verið hafnað, til að halda uppi hagsmunum þrotabúsins hafi skiptastjóri ákveðið að láta þá ekki til sín taka. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar getur þrotamaður, ef um einstakling er að ræða, farið eins að neyti enginn lánardrottinn þessarar heimildar. Að virtu því sem að framan er rakið verður lagt til grundvallar að áfrýjandi reki málið í eigin nafni til hagsbóta fyrir þrotabúið og beri sjálf kostnað og áhættu af því, sbr. 2. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991.

6

Við munnlegan málflutning kom fram að lögmaður stefndu teldi fullt tilefni til að Landsréttur felldi málið niður af sjálfsdáðum. Því til stuðnings var vísað til þess að sá lögmaður sem sótti þing fyrir áfrýjanda við upphaf aðalmeðferðar hefði ekki haft umboð til þess, enda hefði heimild skiptastjóra ekki legið fyrir á þeim tíma. Líta yrði svo á að þingsókn hefði fallið niður, sbr. b-lið 1. mgr. 105. gr. og 2. mgr. 157. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

7

Svo sem rakið hefur verið var sótt þing af hálfu áfrýjanda við upphaf aðalmeðferðar og tekið fram að skiptastjóri hefði veitt henni munnlega heimild til að reka mál þetta í eigin nafni. Var aðalmeðferðinni frestað í því skyni að upplýst yrði nánar um atvik að þessu leyti og lagði lögmaður áfrýjanda fram fyrrgreint samþykki skiptastjóra fyrir því að hún ræki málið í eigin nafni og á sinn kostnað. Að þessu virtu verður ekki litið svo á að ekki hafi verið sótt þing af hálfu áfrýjanda þannig að tilefni geti verið til að fella málið niður.

8

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

9

Áfrýjanda verður gert að greiða stefndu málskostnað fyrir Landsrétti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, H-kvk-nf B-kvk-nf K-kvk-nf, greiði stefndu, B-kk-þgf K-kk-þgf M-kk-þgf og G-kvk-þgf J-kvk-þgf, 900.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.