421/2022

Útdráttur

X var ákærður fyrir brot gegn 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft samræði og önnur kynferðismök við A, en hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að X og A hefðu verið ein til frásagnar um hvað hefði gerst umrætt sinn og væri sönnunarstaðan þannig sú að þar stæði orð gegn orði. Hefði framburður beggja hjá lögreglu og fyrir dómi í öllum aðalatriðum verið skýr, einlægur og stöðugur um helstu málsatvik. Í ljósi þess langa tíma sem liðið hefði frá því meint brot hefði verið framið og þar til A gaf skýrslu hjá lögreglu væri talsverð óvissa og vafi uppi í málinu um hvað gerðist í umrætt skipti.

Væri framburður A óbeint studdur framburðum vitna sem tengdust henni náið á einn eða annan hátt og yrði að taka tillit til þess við úrlausn málsins, sbr. 126. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. A hefði ekki leitað til lögreglu eða neyðarmóttöku í kjölfar ætlaðs brots og lægi því ekki fyrir í málinu vætti og gögn frá lögreglu og/eða heilbrigðisstarfsmönnum sem hefðu ella getað skýrt betur ástand, aðstæður og frásagnir A og X. Ekki væri því gögnum til að dreifa frá hlutlausu og utanaðkomandi fagfólki sem hefðu getað fyllt betur upp í eyður um hvað nákvæmlega gerðist í samskiptum þeirra og hvert hefði verið ástand þeirra á umræddum tíma. Af þessu leiddi að ekki lægju fyrir gögn um ölvunarástand, réttarlæknisfræðilega skoðun á A og X, auk þess sem ekki hefði farið fram rannsókn á vettvangi. Hið sama ætti við um ýmiss konar aðra gagnaöflun, þar með talin gögn um ferðir, samskipti og tímasetningar. Við úrlausn málsins yrði ákæruvaldið að bera hallann af fyrrgreindum atriðum. Þá gætu gögn um samskipti þeirra á samfélagsmiðlum ekki ráðið úrslitum um sekt X í málinu. Við meðferð málsins í Landsrétti komu X og A til viðbótarskýrslutöku. Í dómi Landsréttar var til þess vísað að í framburðum þeirra hefði ekkert komið fram sem breytt gæti sönnunarmati héraðsdóms. Að öllu framangreindu virtu, og þar sem annarra gagna nyti ekki við, yrði ekki talið, gegn eindreginni neitun X, að sannað væri svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008, að hann hefði gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greindi. Var X því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og einkaréttarkröfu A vísað frá dómi.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 16. j úní 2022. Málsgögn bárust réttinum 19. janúar 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 20. maí 2022 í málinu nr.

S - [...]/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að ákærði verði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og dæmdur til refsingar.

3

Ákærði krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms en til vara að honum verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa.

4

Brotaþoli, A, krefst þess að fallist verði á kröfur ákæruvaldsins og að héraðsdómur verði ómerktur að því er frávísun einkaréttarkröfu hennar varðar og málinu heimvísað að því leyti. Til vara krefst hún þess að fallist verði á kröfur ákæruvaldsins. Þá krefst hún þess að þóknun skipaðs réttargæslumanns verði greidd úr ríkissjóði.

Niðurstaða

5

Við aðalmeðferð málsins í Landsrétti voru spilaðar upptökur af framburðum ákærða og brotaþola fyrir héraðsdómi í heild sinni auk þess sem þau gáfu bæði viðbótarskýrslu. Þá voru jafnframt spilaðar upptökur úr héraðsdómi af framburðum vitnanna B, F, C og D.

6

Í framburðum ákærða og brotaþola fyrir Landsrétti kom ekkert fram sem breytt getur sönnunarmati héraðsdóms. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sýknu ákærða af broti gegn 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem og um sakarkostnað.

7

Í ljósi úrslita málsins verður hafnað kröfu brotaþola um að héraðsdómur verði ómerktur að því er frávísun einkaréttarkröfu hennar varðar og að málinu verði heimvísað að því leyti. Verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms um frávísun einkaréttarkröfu staðfest.

8

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, sem eru ákveðinaðmeðtöldumvirðisaukaskattieinsoggreinirí dómsorði.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjunarkostnaður málsins, 2.262.179 krónur, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða X, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 1.506.600 krónur, og þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, A, S-kvk-ef I-kvk-ef G-kvk-ef lögmanns 662.175 krónur.