262/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var ákvörðun lögreglustjóra um að X skyldi sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni og brottvísun af heimili. Í úrskurði Landsréttar kom fram að X væri undir rökstuddum grun um að hafa framið brot gegn 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og að skilyrðum a-liðar 4. gr. og a- liðar 1. mgr. 5 gr. væri fullnægt. Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 85/2011 yrði nálgunarbanni og brottvísun af heimili hins vegar aðeins beitt þegar ekki þætti sennilegt að friðhelgi brotaþola yrði vernduð með öðrum og vægari hætti og skyldi þá ekki fara strangar í sakirnar en nauðsyn bæri til. Taldi rétturinn að í ljósi málsatvika og fyrirliggjandi gagna lægi það ekki fyrir að ekki yrði talið sennilegt að friðhelgi A yrði vernduð meðöðrum og vægari hætti en nálgunarbanni og brottvísun af heimili. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 19. apríl 2021, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum samdægurs. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vestfjarða 16. apríl 2021 í málinu nr. R- [...]/2021 þar sem staðfest var ákvörðun sóknaraðila 10. apríl 2021 um að varnaraðili skyldi sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni og brottvísun af heimili. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85 /2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi auk þóknunar handa skipuðum verjanda sínum.

Niðurstaða

4

Með vísan til fyrirliggjandi rannsóknargagna er fallist á það með sóknaraðila að varnaraðili sé undir rökstuddum grun um að hafa framið brot gegn 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og að skilyrðum a-liðar 4. gr. og a-liðar 1. mgr. 5. gr. laga nr. 85/2011 sé fullnægt.

5

Eftir 1. mgr. 6. gr. laga nr. 85/2011 verður nálgunarbanni og brottvísun af heimili aðeins beitt þegar ekki þykir sennilegt að friðhelgi brotaþola verði vernduð með öðrum og vægari hætti og skal þess þá gætt að ekki sé farið strangar í sakirnar en nauðsyn ber til. Þá segir í 2. mgr. greinarinnar að við mat samkvæmt 1. mgr. sé heimilt að líta til þess hvort sakborningur hafi áður þurft að sæta nálgunarbanni og/eða brottvísun af heimili, sem og hvort háttsemi hans á fyrri stigum hafi verið þannig háttað að hætta sé talin á að hann muni fremja brot sem lýst er í 4. gr. og 1. mgr. 5. gr.

Í skýringum við 6. gr. í greinargerð með því frumvarpi sem varð að lögunum segir meðal annars að í ákvæðinu sé að finna meðalhófsreglu og í henni felist að ekki sé heimilt að beita nefndum úrræðum ef unnt er að ná sama árangri með öðrum og vægari úrræðum. Haft geti sérstaka þýðingu við matið hvort viðkomandi hafi áður verið gert að sæta nálgunarbanni eða brottvísun eða hvort öðrum úrræðum hafi áður verið beitt í stað þess að beita nálgunarbanni eða brottvísun.

6

Samkvæmt gögnum málsins hefur varnaraðili ekki sætt refsingu. Þá hefur hann ekki áður sætt nálgunarbanni. Sóknaraðili tók ákvörðun um nálgunarbann og brottvísun af heimili um leið og fyrsti framburður brotaþola lá fyrir en áður en skýrsla hafði verið tekin af varnaraðila. Þá virðist nokkuð um liðið síðan hin alvarlegri atvik, sem brotaþoli lýsir, eiga að hafa átt sér stað. Í ljósi framangreinds og fyrirliggjandi gagna liggur ekki fyrirað ekki verði talið sennilegt að friðhelgi brotaþola verði vernduð með öðrum og vægari hætti en nálgunarbanni og brottvísun af heimili. Samkvæmt því verður ákvörðun sóknaraðila 10. apríl 2021 þess efnis felld úr gildi.

7

Þóknun verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir, greiðist úr ríkissjóði samkvæmt 38. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 14. gr. laga nr. 85/2011.

Úrskurðarorð :

Felld er úr gildi ákvörðun sóknaraðila, lögreglustjórans á Vestfjörðum, 10. apríl 2021 um að varnaraðili, X, sæti brottvísun af heimili og nálgunarbanni í fjórar vikur.

Þóknun verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, K-kk-ef Ó-kk-ef Á-kk-ef lögmanns, 137.640 krónur, greiðist úr ríkissjóði.