58/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A og R gegn stjórn H var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að stjórn frjálsra félagasamtaka væri ekki persóna að lögum sem gæti átt réttindi og borið skyldur að lögum, sbr. 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Stjórnina skorti því hæfi til að geta orðið aðili að dómsmáli. Þessi galli á málatilbúnaði A og R var einn og sér talinn varða frávísun málsins frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf J-kk-nf S-kk-nf I-kk-nf E-kk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kæru 27. janúar 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 15. febrúar sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. janúar 2022 í málinu nr. E- 4159/2021 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila, stjórn Hundaræktarfélags Íslands, og öðrum varnaraðilum til réttargæslu var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og málið tekið til efnismeðferðar. Þá krefjast þær kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili, stjórn Hundaræktarfélags Íslands, krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

4

Aðrir varnaraðilar, sem stefnt var til réttargæslu í héraði, hafa ekki látið málið til sín taka.

Niðurstaða

5

Samkvæmt stefnu málsins var það höfðað á hendur,, stjórn Hundaræktarfélags Íslands, kt. [...] Síðumúla 35 Reykjavík“ og tilgreint að,, fyrirsvarsmenn stjórnar“ væru tveir nafngreindir einstaklingar, formaður stjórnar og framkvæmdastjóri. Fram kemur í hinum kærða úrskurði að við munnlegan flutning málsins um frávísunarkröfu varnaraðila hafi lögmaður sóknaraðila byggt á því að ef ekki yrði talið að stjórn félagsins gæti átt aðild að málinu væri,,[því] í raun beint gegn félaginu sjálfu“. Stjórn félagsins væri stefnt þar sem hún hafi kært sóknaraðila til siðanefndar félagsins. Stjórn félagsins hefði verið aðili að málinu hjá Hundaræktarfélaginu og því hafi þótt eðlilegt að stefna henni í málinu. Hins vegar lægi fyrir að væri fallist á kröfur sóknaraðila myndi það binda félagið sjálft. Stefna hafi verið birt fyrir fyrirsvarsmönnum félagsins og því skipti í raun ekki máli hvorum væri stefnt. Aðilinn sé Hundaræktarfélag Íslands.

6

Stefna málsins er ekki afgerandi um það hvort málið sé höfðað gegn stjórn Hundaræktarfélags Íslands eða gegn félaginu sjálfu. Hins vegar verður að skilja ofangreind ummæli lögmanns sóknaraðila á þann hátt að stjórn félagsins hafi verið stefnt. Stjórn frjálsra félagasamtaka er ekki persóna að lögum sem getur átt réttindi og borið skyldur að lögum, sbr. 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Stjórnina skortir því hæfi til að geta orðið aðili að dómsmáli, sbr. dóm Hæstaréttar 3. desember 1999 í máli nr.

459/1999. Fyrst sóknaraðilar kusu að beina máli sínu að stjórn Hundaræktarfélags Íslands en ekki að félaginu sjálfu urðu þeir að höfða málið á hendur þeim einstaklingum sem í stjórninni sitja og auðkenna þá með þeim hætti sem greinir í a- lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þessi galli á málatilbúnaði sóknaraðila varðar einn og sér frávísun málsins frá héraðsdómi. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur um annað en málskostnað.

7

Þar sem stjórn Hundaræktarfélags Íslands er ekki persóna sem getur borið skyldur og átt réttindi að lögum eru ekki skilyrði til að úrskurða henni málskostnað í héraði eða kærumálskostnað.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur um annað en málskostnað.

Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.