708/2023

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um dómkvaðningu yfirmatsmanna til þess að meta forsjárhæfni aðila. Með hliðsjón af þeirri ítarlegu matsgerð um forsjárhæfni aðila og tengsl þeirra við barnið sem lá fyrir, ásamt afdráttarlausri afstöðu barnsins til búsetu og samvista við málsaðila og loks að virtum þeim töfum sem höfðu orðið á meðferð málsins var ekki talið að öflun yfirmats myndi þjóna hagsmunum barnsins. Var yfirmatsbeiðni A því hafnað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kvk-nf R-kvk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 13. október 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 29. september 2023 í málinu nr. E- [...]/2022 þar sem beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu yfirmatsmanna var hafnað. Kæruheimild er í c-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hnekkt og að dómkvaddir verði matsmenn til að framkvæma yfirmat í samræmi við matsbeiðni hans. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst hún kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurði höfðaði varnaraðili mál þetta 10. júní 2022 og krefst þess aðallega að hún fari ein með forsjá dóttur málsaðila. Í þinghaldi 20. janúar 2023 var C sálfræðingur dómkvödd að beiðni sóknaraðila til að leggja mat á forsjárhæfni aðila og tengda þætti. Matsgerðin lá fyrir 6. júní 2023 en við fyrirtöku málsins 30. sama mánaðar var upplýst að sóknaraðili myndi ekki leggja hana fram að svo stöddu. Þegar málið var næst tekið fyrir 8. september 2023 lagði sá lögmaður, sem tekið hafði við hagsmunagæslu fyrir sóknaraðila, matsgerðina fram. Í sama þinghaldi krafðist sóknaraðili þess að dómkvaddir yrðu yfirmatsmenn til að endurmeta þau atriði sem matsgerðin laut að. Varnaraðili mótmælti því að dómkvaðning færi fram.

Með hinum kærða úrskurði var kröfu sóknaraðila hafnað.

5

Samkvæmt 3. mgr. 42. gr. barnalaga nr. 76/2003, eins og ákvæðinu var breytt með lögum nr. 61/2012, getur dómari hafnað kröfu um dómkvaðningu eða kröfu um yfirmat telji hann öflun sérfræðilegrar álitsgerðar ganga gegn hagsmunum barns eða augljóslega óþarfa. Í athugasemdum með frumvarpi til breytingarlaganna kemur fram að í sumum tilvikum verði að telja matsgerðir óþarfar, svo sem ef dómari telur augljóst að annað foreldri sé óhæft til að fara með forsjá barns, ef fyrir liggur nýleg skýrsla sérfræðings eða um er að ræða stálpað barn með ákveðna og afgerandi skoðun á því hvar það vill búa. Tekið er fram að dómkvaðning matsmanns og framkvæmd yfirmats geti verið íþyngjandi fyrir barn, til dæmis með tilliti til þess tíma sem mál tekur.

6

Í málinu liggur fyrir ítarleg matsgerð frá 6. júní 2023 þar sem lagt var mat á forsjárhæfni aðila, tengsl þeirra við barnið og hvernig samvistum þess við foreldri sem það hefur ekki fasta búsetu hjá verði best háttað. Jafnframt var gerð grein fyrir líðan barnsins hjá hvoru foreldri og afstöðu til búsetu og samvista við foreldra. Af gögnum málsins verður ráðið að dóttir aðila, sem er nú á fimmtánda aldursári, hafi afdráttarlaust lýst afstöðu sinni til búsetu og samvista við málsaðila. Til þess er einnig að líta að nú þegar hafa orðið tafir á meðferð málsins, svo sem áður hefur verið rakið, og standa ríkir hagsmunir stúlkunnar til þess að niðurstaða fáist í því sem fyrst.

7

Að framangreindu virtu verður staðfest sú niðurstaða hins kærða úrskurðar að hafna kröfu sóknaraðila um dómkvaðningu yfirmatsmanna.

8

Rétt þykir að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.