503/2018

Útdráttur

A tók skuldabréfalán hjá forvera Í hf. árið 2006 sem var endurútreiknað á árinu 2011 að ósk A á grundvelli bráðabirgðaákvæðis X laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, sbr. 2. gr. laga nr. 151/2010. Í málinu taldi A aðallega að Í hf. hefði vanrækt lögbundna skyldu sína til að útbúa greiðsluáætlun og reikna út árlega hlutfallstölu kostnaðar og hafi Í hf. því verið óheimilt að krefja A um greiðslu vaxta við endurútreikning lánsins. Bæri því að víkja ákvæðum skuldabréfsins um vexti til hliðar. Laut varakrafa A að því að skuldabréfalánið hafi verið ólögmætt gengistryggt lán og að endurútreikningur skyldi taka mið af því. Var talið að skuldbinding A til greiðslu vaxta hafi verið skýrt tilgreind í skuldabréfinu og þó að Í hf. hefði vanrækt að veita tilteknar upplýsingar í lánasamningi í samræmi við 6. og 7. gr. laga um neytendalán nr. 121/1994, m.a. um heildarlántökukostnað og árlega hlutfallstölu kostnaðar, hefðu ákvæði samningsins um vexti verið nægilega skýr. Því hafi Í hf. verið heimilt að krefjast greiðslu vaxta af kröfu sinni samkvæmt skuldabréfinu og forsendur hafi ekki verið fyrir hendi til að víkja ákvæðum skuldabréfsins um vexti til hliðar. Í hf. var því sýknað af aðalkröfu A. Varakrafa A var talin í slíku ósamræmi við aðalkröfu hans að óhjákvæmilegt væri að vísa henni frá dómi.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 14. júní 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 17. maí 2018 í málinu nr. E[...]/2017 þar sem stefndi var sýknaður af kröfum áfrýjanda. 2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að viðurkennt verði með dómi að eftirstöðvar skuldar hans við stefnda samkvæmt veðskuldabréfi nr. [...], sem gefið var út 27. október 2006, hafi 5. júlí 2011 numið 6.761.592 krónum en til vara að viðurkennt verði að eftirstöðvar skuldar hans við stefnda samkvæmt sama veðskuldabréfi hafi sama dag numið 8.970.348 krónum. Þá er krafist málskostnaðar fyrir héraðsdómi og Landsrétti en til vara að málskostnaður falli niður.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og að áfrýjandi verði dæmdur til að greiða honum málskostnað fyrir Landsrétti.

Málsatvik

4 Ágreiningur máls varðar uppgjör á skuldabréfaláni sem áfrýjandi tók hjá Glitni banka hf. 27. október 2006 en stefndi yfirtók á grundvelli ákvörðunar Fjármálaeftirlitsins 14. október 2008. Með skuldabréfinu viðurkenndi áfrýjandi að skulda Glitni banka hf. 118.830 svissneska franka og 11.183.758 japönsk jen. Skuldabréfið var gefið út á grundvelli lánsumsóknar áfrýjanda 24. október sama ár þar sem upphæð láns í íslenskum krónum var tilgreind 13.000.000 króna, en þess óskað að lánið yrði veitt að jöfnu í svissneskum frönkum og japönskum jenum, sem varð raunin með útgáfu skuldabréfsins.

5 Lánið átti að endurgreiða með 180 jöfnum afborgunum á eins mánaðar fresti, í fyrsta sinn 5. desember 2006. Af höfuðstól skuldarinnar, eins og hann var á hverjum tíma, átti samkvæmt 2. gr. skuldabréfsins að greiða breytilega vexti. Samkvæmt 3. gr. átti áfrýjandi að greiða eins mánaðar LIBORvexti eins og þeir væru tveimur virkum dögum fyrir upphaf hvers vaxtatímabils samkvæmt „British Bankers Association Interest Settlement Rates“. Samkvæmt 2. gr. skuldabréfsins voru þessir LIBORvextir óbreyttir innan hvers vaxtatímabils, sem var að frátöldu fyrsta vaxtatímabilinu einn mánuður, en tóku breytingum milli vaxtatímabila. Samkvæmt skuldabréfinu námu LIBORvextir fyrir fyrsta vaxtatímabilið 0,37% fyrir þann hluta láns sem veittur var í japönskum jenum og 1,73917% fyrir þann hluta sem veittur var í svissneskum frönkum.

6 Til viðbótar við breytilega vexti átti áfrýjandi samkvæmt 3. gr. skuldabréfsins að greiða fast vaxtaálag Glitnis banka hf. sem var tilgreint 1,65%. Samkvæmt því lá fyrir við útgáfu skuldabréfsins að vextir á fyrsta vaxtatímabilinu fyrir þann hluta láns sem var veittur í svissneskum frönkum námu með vaxtaálagi 3,38917% en 2,02% fyrir þann hluta sem veittur var í japönskum jenum.

7 Lánið var tryggt með fyrsta veðrétti í fasteign áfrýjanda við [...], [...]. Skuldabréfinu var þinglýst á þá eign 1. nóvember 2006 og var lánið greitt til áfrýjanda 8. nóvember sama ár með tveimur innborgunum á íslenskan tékkareikning hans, annars vegar vegna þess hluta láns sem veittur var í svissneskum frönkum og hins vegar vegna þess hluta sem veittur var í japönskum jenum. Af kvittunum fyrir þessum innborgunum má ráða að áfrýjandi greiddi Glitni banka hf. 0,5% lántökuþóknun sem var dregin af lánsfjárhæðinni við útgreiðslu lánsins, sem samtals nam 12.886.308 krónum.

8 Gerð var skilmálabreyting á skuldabréfinu 8. október 2008. Var skilmálum þess breytt þannig að uppreiknað lán í hinum erlendu myntum miðað við þann dag skyldi endurgreiðast með 158 afborgunum á eins mánaðar fresti, næst 5. mars 2009. Samið var um að áfrýjandi greiddi eingöngu vexti af láninu fram til 5. mars 2009 á eins mánaðar fresti, fyrst 5. nóvember 2008. Voru þessir sérstöku vaxtagjalddagar samtals fjórir.

9 Gerð var önnur skilmálabreyting á skuldabréfinu 26. febrúar 2009. Var skilmálum lánsins þá breytt þannig að uppreiknað lán í hinum erlendu myntum miðað við 19. febrúar 2009 skyldi endurgreiðast með 158 afborgunum á eins mánaðar fresti, næst 5. september sama ár. Á sama hátt og fyrr var samið um að áfrýjandi skyldi greiða vexti mánaðarlega fram að þeim degi, í fyrsta sinn 5. mars 2009. Voru þessir sérstöku vaxtagjalddagar samtals sex.

10 Á grundvelli ódagsettrar umsóknar áfrýjanda um greiðslujöfnun var aftur gerð skilmálabreyting á láninu 20. ágúst 2009, sbr. lög um greiðslujöfnun fasteignalána til einstaklinga nr. 63/1985 eins og þeim var breytt með lögum nr. 133/2008. Samkvæmt þeirri skilmálabreytingu átti fjárhæð afborgana og vaxta frá gjalddaga 5. september 2009 ekki að fylgja breytingum á gengi þeirra mynta sem lánið tók mið af. Þess í stað átti fjárhæð afborgana og vaxta að nema 135.000 krónum. Sú fjárhæð átti að taka breytingum í samræmi við breytingar á greiðslujöfnunarvísitölu.

11 Áfrýjandi óskaði eftir endurútreikningi á láninu 7. desember 2011 á grundvelli bráðabirgðaákvæðis X laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, sbr. 2. gr. laga nr. 151/2010. Sama dag gaf áfrýjandi út nýtt skuldabréf til stefnda að fjárhæð 15.317.295 krónur sem fyrir liggur að var notað til að greiða upp skuldabréfið sem hann gaf út 27. október 2006.

12 Höfuðstóll hins nýja skuldabréfs tók mið af endurútreikningi stefnda sem byggðist á 18. gr. laga nr. 38/2001, sbr. breytingar sem gerðar voru á þeim lögum með 2. gr. laga nr. 151/2010. Með endurútreikningi stefnda var lánið reiknað út miðað við þá forsendu að um óverðtryggt lán í íslenskum krónum hefði verið að ræða frá upphafi. Var upphaflegur höfuðstóll lánsins miðað við þá forsendu 12.952.959 krónur og áfallnir óverðtryggðir vextir Seðlabanka Íslands frá útborgunardegi samtals 9.946.830 krónur. Samtals nam uppreiknuð skuld miðað við 26. júlí 2011, sem var viðmiðunardagur endurútreiknings stefnda, 22.899.789 krónum. Áfrýjandi hafði á lánstímanum greitt samtals 6.191.367 krónur inn á lánið og námu uppreiknaðir vextir á þær greiðslur 1.626.154 krónum. Að frádregnum þeim greiðslum nam uppreiknuð skuld áfrýjanda eftir endurútreikning 15.082.267 krónum sem fjárhæð hins nýja skuldabréfs tók mið af að viðbættum ótilgreindum kostnaði að fjárhæð 235.028 krónur. 13 Hið nýja skuldabréf sem áfrýjandi gaf út 7. desember 2011 var á sama hátt og hið eldra tryggt með fyrsta veðrétti í fasteign áfrýjanda við Akurholt 3, Mosfellsbæ. Samkvæmt gögnum máls var skuldabréfinu þinglýst á þá eign 24. janúar 2012 en eldra skuldabréfi frá 27. október 2006, ásamt fyrrgreindum skilmálabreytingum, var aflýst 9. mars sama ár.

14 Af gögnum máls má ráða að áfrýjandi óskaði eftir frekari leiðréttingu á skuld sinni samkvæmt eldra skuldabréfinu sem tæki mið af dómum Hæstaréttar frá 15. febrúar 2012 í máli nr. 600/2011 og frá 18. október 2012 í máli nr. 464/2012 þar sem meðal annars reyndi á réttaráhrif svokallaðra fullnaðarkvittana. Stefndi hafnaði hins vegar frekari lækkun skuldarinnar með vísan til þess að lánið hefði verið lögmætt erlent lán og hefðu fyrrgreindir dómar því ekki fordæmisgildi.

15 Áfrýjandi höfðaði mál á hendur stefnda sem mun hafa verið þingfest 9. apríl 2015 en var vísað frá dómi með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 27. nóvember sama ár í máli nr. E[...]/2015 sem ekki mun hafa verið kærður til Hæstaréttar.

16 Mál þetta var síðan höfðað með birtingu stefnu 10. janúar 2017.

Málsástæður aðila

Málsástæður aðalkröfu áfrýjanda

17 Kröfugerð áfrýjanda tekur mið af endurútreikningi stefnda þar sem lagt var til grundvallar að upprunalegur höfuðstóll lánsins hefði verið 12.952.959 krónur en frá þeirri fjárhæð hafa verið dregnar innborganir áfrýjanda á lánstímanum án uppreiknaðra vaxta, samtals að fjárhæð 6.191.367 krónur.

18 Aðalkrafa áfrýjanda byggist í megindráttum á þeirri málsástæðu að stefndi hafi vanrækt að útbúa greiðsluáætlun og reikna út árlega hlutfallstölu kostnaðar, sem honum hafi verið skylt að gera samkvæmt 4.7. málslið 1. mgr. 6. gr. þágildandi laga nr. 121/1994, um neytendalán, og hafi honum af þeim sökum verið óheimilt að krefja áfrýjanda um greiðslu vaxta við endurútreikning láns, sbr. 2. málslið 2. mgr. 14. gr. sömu laga. Áfrýjandi byggir jafnframt á því að þessi vanræksla eigi að hafa í för með sér að víkja skuli ákvæðum 2.3. gr. skuldabréfsins um vexti til hliðar á grundvelli 36. gr. og 36. gr. c laga nr. 7/1936, um samningsgerð, umboð og ólögmæta löggerninga. Byggir hann á því að ósanngjarnt sé og andstætt góðri viðskiptavenju að stefndi beri fyrir sig ákvæði skuldabréfsins um vexti í ljósi fyrrgreindrar vanrækslu.

19 Hér fyrir dómi útskýrði áfrýjandi lögvarða hagsmuni sína af aðalkröfu með þeim hætti að yrði hún tekin til greina lægi fyrir að stefnda væri skylt að lækka nafnverð kröfu sinnar samkvæmt skuldabréfinu sem var gefið út í kjölfar endurútreiknings lánsins 7. desember 2011 úr 15.317.295 krónum í 6.761.592 krónur, miðað við 5. júlí 2011, sem væri sá dagur er síðast var greitt inn á eldra skuldabréfið.

Málsástæður varakröfu áfrýjanda

20 Af gögnum máls má ráða að fjárhæð varakröfu áfrýjanda byggist á endurútreikningi sem unninn var fyrir hann 9. janúar 2017 af Hagsmunasamtökum heimilanna og tók mið af réttaráhrifum fullnaðarkvittana samkvæmt forsendum fyrrgreindra dóma Hæstaréttar í málum nr. 600/2011 og 464/2012. Af sundurliðun þess útreiknings má ráða að frá upprunalegum höfuðstól skuldabréfsins að fjárhæð 13.000.000 króna hafi verið dregnar afborganir áfrýjanda á lánstímanum, samtals að fjárhæð 4.029.652 krónur. Byggist kröfugerðin á því að allar vaxtagreiðslur sem áfrýjandi innti af hendi á lánstímanum hefðu falið í sér fullnaðaruppgjör á vaxtakröfu stefnda sem ekki hafi mátt hrófla við með afturvirkum hætti á þann hátt sem gert var með endurútreikningi stefnda.

21 Áfrýjandi byggir varakröfu sína aðallega á því að hið eldra skuldabréfalán frá 27. október 2006 hafi verið í andstöðu við 3.7. tölulið 1. mgr. 6. gr., sbr. 5. gr., laga nr. 121/1994. Vísar hann einkum til þess að þegar neytendalán sé veitt í erlendri mynt leiði af ákvæðum síðastnefndra laga að lánveitanda beri skylda til að upplýsa lántaka um allan kostnað og fjárhæðir í íslenskum krónum, sem ekki hafi verið gert. Um lagarök fyrir þessari málsástæðu vísar áfrýjandi til 24. gr. laga nr. 121/1994 og ákvæða 36. gr. og 36. gr. c laga nr. 7/1936. Með stoð í þeim beri að breyta hinum umþrætta lánssamningi og skilgreina hann sem ólögmætt gengistryggt lán í íslenskum krónum en af því leiði aftur að fyrrgreind dómafordæmi um réttaráhrif fullnaðarkvittana hefðu fordæmisgildi fyrir endurútreikning og uppgjör lánsins.

22 Til vara byggir áfrýjandi á því að lánið hafi í reynd verið ólögmætt gengistryggt lán. Í því sambandi vísar hann meðal annars til þess að ekki hafi verið heimilt að veita honum lán í erlendri mynt án þess að afhenda hina erlendu mynt, sem hafi ekki verið gert.

Málsástæður stefnda

23 Stefndi byggir í fyrsta lagi á því að ákvæði laga nr. 121/1994 gildi ekki um skuldabréfalán áfrýjanda. Verði hins vegar talið að þau gildi byggir hann á því að farið hafi verið eftir ákvæðum laganna um upplýsingar til áfrýjanda. Þannig hafi verið að finna ítarleg ákvæði um vexti í skuldabréfinu sem hafi verið fullnægjandi. Byggir hann jafnframt á því að hvergi í lögunum sé að finna skuldbindingu um að útbúin sé sérstök greiðsluáætlun.

24 Stefndi byggir á því að ákvæði 14. gr. laga nr. 121/1994, um réttaráhrif þess að vextir eða annar lántökukostnaður sé ekki tilgreindur í lánssamningi, gildi ekki um réttarsamband aðila þar sem ákvæðið hafi verið fallið úr gildi er málið var höfðað, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 7. desember 2011 í máli nr. 614/2011. Verði ekki fallist á það byggir hann á því að skilyrði fyrir beitingu þess sé ekki fullnægt.

25 Stefndi hafnar því að skilyrðum 36. gr. og 36. gr. c laga nr. 7/1936 sé fullnægt. Um varakröfu áfrýjanda vísar stefndi til þess að ákvæði laga nr. 121/1994 banni ekki lán í erlendri mynt, fyrir liggi skýr dómaframkvæmd um að heimilt sé að veita neytendum lán í erlendri mynt og það hafi ekki þýðingu í því sambandi þótt lán hafi verið greitt út í íslenskum krónum.

26 Loks byggir stefndi á því að áfrýjandi hafi sýnt af sér verulegt tómlæti þannig að jafnvel þótt hann hefði átt kröfu sé hún fallin niður vegna tómlætisáhrifa.

Niðurstaða

Aðalkrafa

27 Eins og rakið hefur verið varðar ágreiningur máls lögmæti og uppgjör skuldabréfaláns sem var veitt 27. október 2006 og gert upp 7. desember 2011. Samkvæmt því liggur fyrir að lögskiptin sem ágreiningur málsins nær til áttu sér að öllu leyti stað í gildistíð laga nr. 121/1994 og þar með fyrir gildistöku nýrra laga um neytendalán nr. 33/2013. Af því leiðir að leyst verður úr ágreiningnum á grundvelli laga nr. 121/1994. Hefur ekki þýðingu í því sambandi þótt eldra skuldabréfalánið hafi verið gert upp með nýju láni sem enn er óuppgert eða að málið hafi ekki verið höfðað fyrr en eftir gildistöku laga nr. 33/2013.

28 Engin gögn hafa verið lögð fram í málinu um að áfrýjandi hafi tekið lánið sem um ræðir í atvinnuskyni. Af þeim sökum verður lagt til grundvallar að hann hafi verið neytandi í skilningi 1. gr. laga nr. 121/1994. Samkvæmt því er ljóst að lögin taka til atvika máls.

29 Samkvæmt 5. gr. laga nr. 121/1994 skal lánssamningur gerður skriflega og fela í sér þær upplýsingar sem tilgreindar eru í 6. og 8. gr. laganna. Samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laganna skal lánveitandi veita neytanda upplýsingar um 1) höfuðstól láns, 2) fjárhæð útborgunar, 3) vexti, 4) heildarlántökukostnað í krónum reiknaðan út samkvæmt 7. gr., 5) árlega hlutfallstölu kostnaðar sem reiknuð skal út samkvæmt 10. til 12. gr., 6) heildarupphæð sem skal greiða (samtala höfuðstóls, vaxta og lántökukostnaðar), 7) fjölda einstakra greiðslna, fjárhæð þeirra og gjalddaga, 8) gildistíma lánssamnings og 9) heimild til að greiða fyrir lokagjalddaga.

30 Eins og rakið hefur verið komu fram upplýsingar í skuldabréfinu og í kvittunum við útgreiðslu lánsins um þau atriði sem eru talin upp í 1.3. tölulið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 121/1994 og er ekki ágreiningur um að fullnægjandi upplýsingar hafi verið veittar samkvæmt 8.9. tölulið sama ákvæðis. Jafnframt komu fram upplýsingar í skuldabréfinu um fjölda greiðslna og gjalddaga þeirra í samræmi við áskilnað 7. töluliðar.

31 Fyrir liggur hins vegar að áfrýjandi fékk ekki upplýsingar samkvæmt 4. tölulið 1. mgr. 6. gr. um heildarlántökukostnað í krónum reiknaðan samkvæmt 7. gr. eða heildarupphæð greiðslna samkvæmt 6. tölulið. Þá liggur fyrir að áfrýjandi fékk hvorki upplýsingar um árlega hlutfallstölu kostnaðar samkvæmt 5. tölulið né um fjárhæð einstakra greiðslna sem hann átti að inna af hendi á lánstímanum samkvæmt 7. tölulið sama ákvæðis. 32 Ákvæði 14. gr. laga nr. 121/1994 fjallar um réttaráhrif þess að lánveitandi vanræki upplýsingaskyldu sína um vexti og annan lántökukostnað. Samkvæmt 1. mgr. 14. gr. er lánveitanda þannig óheimilt að krefja neytanda um greiðslu vaxta hafi hann ekki tilgreint þá í lánssamningi og gildir hið sama um annan lántökukostnað sem ekki hefur verið tilgreindur. Ákvæðið byggir einkum á þeim rökum að óheimilt sé að innheimta lántökukostnað hjá neytanda sem hann gat ekki séð fyrir eða haft réttmæta ástæðu til að ætla að hann þyrfti að inna af hendi, sbr. og ákvæði 2. mgr. 14. gr. laganna um að lánveitanda sé ekki heimilt að krefjast greiðslu frekari lántökukostnaðar en tilgreindur er í samningi samkvæmt 4. tölulið 1. mgr. 6. gr.

33 Eins og nánar er rakið að framan var skýrt kveðið á um það í 2.3. grein skuldabréfsins að áfrýjandi skyldi greiða breytilega eins mánaðar LIBORvexti af hvorri mynt lánsins ásamt föstu vaxtaálagi út lánstímann. Í skuldabréfinu var jafnframt tilgreint hver vaxtafóturinn væri við útgáfu skuldabréfsins að viðbættu föstu vaxtaálagi. Áfrýjanda gat því ekki dulist að á honum hvíldi skuldbinding til að greiða vexti sem myndu taka breytingum til hækkunar eða lækkunar út lánstímann. Skortur á útreikningi á árlegri hlutfallstölu kostnaðar, samantekt á heildarlántökukostnaði og áætlaðri fjárhæð einstakra greiðslna getur eðli máls samkvæmt engu breytt um það.

34 Í ljósi þess að skuldbinding áfrýjanda um greiðslu vaxta var tilgreind í lánssamningnum stóð 1.2. mgr. 14. gr. laga nr. 121/1994 ekki í vegi fyrir því að vaxta væri krafist af hálfu stefnda við uppgjör skuldabréfsins. Eins og fyrr er rakið byggðist endurútreikningur lánsins á ákvæði 18. gr. laga nr. 38/2001, sbr. bráðabirgðaákvæði X. Samkvæmt því ákvæði bar stefnda við endurútreikninginn að notast við óverðtryggða vexti Seðlabanka Íslands samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 4. gr. laganna, sbr. 3. gr. sömu laga. Ljóst er að þar er ekki um að ræða sömu vexti og vísað var til í skuldabréfinu. Í dómaframkvæmd Hæstaréttar hefur á hinn bóginn ítrekað verið lagt til grundvallar að bein og órjúfanleg tengsl séu milli gengisbreytinga og vaxta lánssamninga sem sæta endurútreikningi af þeim toga sem hér er fjallað um. Við þær aðstæður beri að leggja til grundvallar að ákvæði lánssamnings um vexti sé ógilt og endurreikna þá á grundvelli 4. gr., sbr. 3. gr., laga nr. 38/2001, sbr. dóma Hæstaréttar 31. maí 2013 í máli nr. 327/2013 og 26. júní 2018 í máli nr. 636/2017. Samkvæmt því verður lagt til grundvallar að stefnda hafi verið heimilt við endurútreikning skuldabréfaláns áfrýjanda að styðjast við óverðtryggða vexti Seðlabanka Íslands eins og gert var og að ákvæði 1.2. mgr. 14. gr. laga nr. 121/1994 hafi ekki, í ljósi atvika máls þessa, staðið í vegi fyrir heimild stefnda til að krefjast greiðslu þeirra, sbr. og 3. mgr. 14. gr. sömu laga. Með sömu rökum verður ekki talið að neinar forsendur séu til að víkja ákvæðum 2.3. gr. skuldabréfsins um vexti til hliðar á grundvelli 36. gr. og 36. gr. c laga nr. 7/1936.

35 Samkvæmt framangreindu verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu stefnda af aðalkröfu áfrýjanda staðfest.

Varakrafa

36 Í málatilbúnaði áfrýjanda um aðalkröfu er lagt til grundvallar að skuldabréfalánið frá 27. október 2006 hafi verið lögmætt erlent lán en stefnda hafi hins vegar ekki verið heimilt að krefjast greiðslu vaxta af skuldinni vegna vanrækslu á upplýsingaskyldu um lántökukostnað samkvæmt lögum nr. 121/1994. Við munnlegan flutning máls hér fyrir dómi kom meðal annars fram að ekki væri vefengt með tilliti til dómafordæma Hæstaréttar að um lögmætt erlent lán hefði verið að ræða.

37 Varakrafa áfrýjanda byggist á hinn bóginn á því að leggja verði til grundvallar að um ólögmætt gengistryggt lán hafi verið að ræða og af þeim sökum hafi fyrrgreind dómafordæmi Hæstaréttar um réttaráhrif fullnaðarkvittana fordæmisgildi fyrir endurútreikning kröfunnar.

38 Varakrafa áfrýjanda og þær málsástæður sem eru færðar fram fyrir henni eru samkvæmt framangreindu í slíku ósamræmi við aðalkröfuna að dómur verður ekki á hana lagður. Auk þess er framsetning kröfunnar og málsástæðna fyrir henni mjög ruglingsleg og vanreifuð. Er því óhjákvæmilegt að vísa henni frá héraðsdómi án kröfu, sbr. d og elið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

39 Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður áfrýjanda gert að greiða stefnda málskostnað vegna meðferðar málsins fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sýknu stefnda, Íslandsbanka hf., af aðalkröfu áfrýjanda, A, skal vera óraskað.

Varakröfu áfrýjanda er vísað frá héraðsdómi.

Áfrýjandi greiði stefnda 800.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.