234/2019

Útdráttur

ST höfðaði mál á hendur SP og krafðist greiðslu skaðabóta úr hendi SP vegna tjóns sem ST varð fyrir við það að ryk barst inn í verslun ST og eyðilagði vörur sem þar voru til sölu. Óumdeilt var að ryk sem barst inn í verslun ST stafaði frá framkvæmdum á vegum SP. Lagt var til grundvallar að vanbúnaður hefði verið á rykvörnum og var sá vanbúnaður metinn SP til sakar. Fjárkrafa ST í málinu samanstóð af tveimur kröfuliðum, annars vegar vegna innkaupsverðs þeirra vara sem urðu óseljanlegar og hins vegar vegna þeirrar framlegðar sem hefði orðið af viðkomandi vörum. Fyrri kröfuliður ST var tekinn til greina að fullu, en ST þótti hafa fært sönnur á að umræddar vörur hefðu farið forgörðum og hvert innkaupsverð þeirra hefði verið. Hvað síðari kröfulið ST varðaði var ekki talið unnt að taka hann til greina að fullu, þar sem með því yrði tjón ST ofbætt. Hins vegar þótti ST hafa sýnt nægilega fram á að hann hefði orðið af hagnaði og aðhafst nægilega í því skyni að sýna fram á tjón sitt. Voru bætur vegna hagnaðarmissis því dæmdar að álitum.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 29. mars 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 4. mars 2019 í málinu nr. E74/2018.

2 Áfrýjandi krefst aðallega sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti. Til vara krefst áfrýjandi þess að krafa stefnda verði lækkuð verulega og málskostnaður í héraði felldur niður en stefnda verði gert að greiða honum málskostnað fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti. Niðurstaða

4 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða að áfrýjandi beri skaðabótaábyrgð á því tjóni sem stefndi varð fyrir vegna ryks sem barst inn í verslun hans við framkvæmdir á vegum áfrýjanda í mars 2015.

5 Töluleg krafa stefnda er í tveimur liðum. Annars vegar er krafist 14.358.508 króna vegna innkaupsverðs þess hluta lagers stefnda sem varð óseljanlegur en hins vegar 14.850.000 króna vegna þeirrar framlegðar sem orðið hefði af sama hluta lagersins. Í báðum tilvikum byggir stefndi á yfirmatsgerð dómkvaddra manna og í hinum áfrýjaða dómi var fallist að fullu á báða kröfuliði.

6 Um fyrri kröfuliðinn kemur fram í yfirmatsgerð að vörurnar sem teknar voru af lager stefnda hafi allar skemmst af völdum steinryks sem í þær barst, að þær hafi ekki verið seljanlegar úr versluninni eftir það og að innkaupsverð þeirra hafi verið 14.358.508 krónur. Er yfirmatsgerðin að þessu leyti til samræmis við það sem fram kemur í gögnum málsins um afstöðu starfsmanna Vátryggingafélags Íslands hf. sem og þá undirmatsgerð sem fyrir liggur í málinu. Samkvæmt framangreindu hefur stefndi fært sönnur á að vörurnar hafi farið forgörðum og að innkaupsverð þeirra hafi numið fyrrgreindri fjárhæð. Ekki eru efni til að færa þá fjárhæð niður enda er meginreglan við ákvörðun bóta þegar hlutur fer forgörðum sú að bætur skuli miðast við innkaupsverð, að frádreginni hæfilegri verðrýrnun vegna aldurs, notkunar, minnkaðs notagildis og annarra atvika, en síðargreindu atriðin verða ekki talin geta leitt til frádráttar í málinu. Þá verður í ljósi framangreindra gagna að hafna sjónarmiðum áfrýjanda um að stefndi hafi ekki gripið til nægilegra ráðstafana til að takmarka tjón sitt. Verður fyrri kröfuliðurinn því tekinn til greina að fullu.

7 Síðari kröfuliðurinn byggist á niðurstöðu yfirmatsgerðar um framlegð af þeim vörum sem metnar voru óseljanlegar, en í yfirmatsgerðinni segir að framlegðin „hafi getað verið“ 14.850.000 krónur. Samkvæmt gögnum sem liggja fyrir í málinu og stafa frá stefnda var verslun hans lokuð frá 14. til 25. mars 2015 þegar hún var opnuð að nýju. Ljóst er að stefndi varð að kaupa aðrar vörur í stað þeirra sem ónýttust, enda var þar um að ræða meira en 60% af lager hans samkvæmt fyrirliggjandi yfirliti. Samkvæmt sama yfirliti seldi stefndi vörur fyrir 2.279.912 krónur frá upphafi árs til 14. mars 2015, en af ársreikningi stefnda 2015 má ráða að heildarsala ársins hafi numið 40.997.373 krónum.

8 Af framangreindu er ljóst að sala stefnda eftir enduropnun verslunarinnar 25. mars til ársloka 2015 svarar til 38.717.461 krónu, sem er nokkuð meira en öll sala ársins 2014. Í kröfu stefnda felst að til viðbótar framlegð vegna þeirra viðskipta sem urðu eftir enduropnunina fái hann einnig ætlaða framlegð af sölu alls þess varnings sem ónýttist. Með því móti yrði stefndi í reynd settur í sams konar stöðu og ef allar vörurnar sem ónýttust, eða rúmlega 60% lagersins, hefðu selst frá 14. til 25. mars 2015. Hefur á engan hátt verið gert líklegt að af svo umfangsmikilli sölu á árinu 2015 hefði getað orðið. Þá benda fyrirliggjandi ársreikningar skýrlega til þess að tjón stefnda yrði ofbætt ef krafa hans yrði tekin að fullu til greina. Árið 2014 varð 17.329 króna tap af rekstrinum, árið 2015 3.083.849 króna tap og árið 2016 1.813.729 króna hagnaður. Ef fallist yrði á kröfu stefnda að fjárhæð 14.850.000 krónur yrði hagnaður vegna ársins 2015 verulegur og í engu samræmi við reksturinn á árunum 2014 og 2016. Í ljósi þess sem hér hefur verið rakið verður ekki talið að svar yfirmatsmanna við framangreindri spurningu endurspegli rauntjón stefnda, en yfirmatsmenn voru eðli málsins samkvæmt bundnir af matsspurningunni, sem einskorðaðist við mat á framlegð viðkomandi varnings.

9 Á hinn bóginn verður að telja að stefndi hafi með framlögðum gögnum sýnt nægilega fram á að hann myndi einhvern hagnað hafa haft af þeim hluta lagersins sem ónýttist og að hann hafi aðhafst nægilega í því skyni að sýna fram á tjón sitt svo að honum verði dæmdar bætur að álitum. Við ákvörðun skaðabóta með þeim hætti verður að gæta hófs enda á ekki að geta falist ávinningur í því að ekki liggi fyrir fullar sönnur um fjárhæð tjóns. Þykja bæturnar, að virtum öllum gögnum og atvikum, hæfilega ákveðnar 3.000.000 króna.

10 Samkvæmt framansögðu verður áfrýjandi dæmdur til að greiða stefnda samtals 17.358.508 krónur, auk vaxta og með frádrætti líkt og í dómsorði greinir, en um þau atriði er ekki ágreiningur milli aðila.

11 Ákvæði héraðsdóms um málskostnað er staðfest og áfrýjanda verður gert að greiða málskostnað fyrir Landsrétti líkt og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Sportver ehf., greiði stefnda, Stefu ehf., 17.358.508 krónur, með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 13. mars 2015 til 17. júní 2018, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 5.096.012 krónum sem greiddar voru inn á kröfuna 8. maí 2015.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað er staðfest.

Áfrýjandi greiði stefnda 500.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.