424/2022

Útdráttur

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 1. júlí 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 4. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 29. júní 2022 í málinu nr. R- [...] /2022 þar sem varnaraðila var áfram gert að sæta gæsluvarðhaldi, þó ekki lengur en til 27. júlí 2022 klukkan 15.30.

Kæruheimild er í l-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að honum verði gert að sæta farbanni. Að því frágengnu krefst varnaraðili þess að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.

Niðurstaða

4

Samkvæmt því sem rakið er í greinargerð sóknaraðila fyrir héraðsdómi hefur hann haft til rannsóknar mál sem tengist innflutningi, sölu og dreifingu fíkniefna auk peningaþvættis. Fram kemur að þeir einstaklingar sem grunaðir eru um aðild að brotastarfseminni hafi nýtt sér dulkóðuð samskiptakerfi, þar á meðal samskiptaforritið Encro Chat, þar sem notuð séu tilbúin notendanöfn.

5

Í rannsóknargögnum málsins kemur fram að lögregla telji að varnaraðili hafi notað umrætt samskiptaforrit undir notendanafninu [...]. Þar er vikið að samskiptum á íslensku milli [...] og annars manns, sem gekk undir nafninu [...] á Encro Chat, um saltdreifara sem þá var í geymslu á bóndabæ hér á landi, hvernig fjarlægja megi vökva úr honum og hvað þurfi til svo framleiða megi úr honum amfetamín. Samskiptin hefjast 28. mars 2020 en þeim lýkur 4. júní sama ár. Hefur lögreglan fært rök fyrir því að annar sakborningur í málinu, Y, sé notandi nafnsins [...] á Encro Chat. Þá liggja fyrir í rannsóknargögnum málsins samskipti [...] á fyrrgreindu samskiptaforriti við þriðja manninn, sem þar kallar sig [...], og milli [...] og fjórða mannsins, sem gengur undir nafninu [...], um saltdreifara sem inniheldur fíkniefni, hvernig fjarlægja megi efnið úr honum og fullvinna úr því amfetamín auk þess sem þar er rætt um hvernig ágóðanum yrði skipt.

6

Við leit lögreglu í skemmu að [...] í nóvember 2020 fannst saltdreifari sem hafði verið opnaður á tveimur stöðum með skurðarskífu. Haustið 2021 voru tekin 11 sýni inni í götunum og umhverfis þau en samkvæmt niðurstöðu Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði Háskóla Íslands komu fram leifar amfetamíns og kókaíns í öllum sýnunum. Þá liggur fyrir framburður þriðja sakborningsins í málinu, Z, sem er ábúandi að [...], um að saltdreifarinn hafi verið notaður til að flytja inn verulegt magn amfetamíns.

7

Meðal rannsóknargagna málsins er skýrsla lögreglu þar sem færð eru rök fyrir því að varnaraðili sé [...] á Encro Chat samskiptaforritinu. Þær vísbendingar sem þar er gerð grein fyrir veita ákveðnar líkur fyrir því að svo sé. Varnaraðili hefur aftur á móti þvertekið fyrir að hann sé maðurinn sem um ræðir. Þá verður hvorki leitt af framburði annarra sakborninga né vitna hjá lögreglu að varnaraðili hafi átt hlut að þeim innflutningi sem rætt var um í téðum samskiptum.

8

Krafa sóknaraðila um gæsluvarðhald yfir varnaraðila er einungis reist á 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Þar kemur fram að úrskurða megi sakborning í gæsluvarðhald þótt skilyrði a- til d-liða 1. mgr. 95. gr. laganna séu ekki fyrir hendi ef sterkur grunur leikur á því að hann hafi framið afbrot sem að lögum getur varðað 10 ára fangelsi, enda sé brotið þess eðlis að ætla megi varðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna. Ákvæði greinarinnar verður að skýra með hliðsjón af 3. mgr. 67. gr. stjórnarskrárinnar og 5. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, og meginreglunni um að maður teljist saklaus uns sekt sé sönnuð, sbr. 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 2. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmálans. Eins og málið horfir við samkvæmt því sem að framan greinir þykir sóknaraðili ekki hafa fært fyrir því viðhlítandi rök að sterkur grunur leiki á því að varnaraðili sé sekur um afbrot þannig að uppfyllt séu skilyrði 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Því ber að fella hinn kærða úrskurð úr gildi. Ekki er gerð varakrafa af hálfu sóknaraðila um farbann með skírskotun til þess að einhverjum skilyrðum 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 sé fullnægt og kemur því ekki til álita að beita því úrræði á grundvelli 1. mgr. 100. gr. laganna.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.