274/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L ehf. um að leiða dr. H, dósent í fjármálum, sem vitni fyrir héraðsdóm við aðalmeðferð í máli sem L ehf. höfðaði á hendur Í til að fá fellda úr gildi úrskurði skattyfirvalda um endurákvörðun opinberra gjalda félagsins. H hafði að beiðni stjórnarformanns L ehf. ritað greinargerð, sem var meðal gagna málsins, til að svara spurningum um skuldabréf sem dótturfélag L ehf. gaf út árið 2005. Héraðsdómur taldi meðal annars ljóst að sérfræðingurinn gæti ekki borið um atvik málsins af eigin raun og því væri ekki heimild fyrir slíkri skýrslugjöf sérfróðs vitnis nema um dómkvaddan matsmann væri að ræða. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að af 1. mgr. 44. gr. og 1. mgr. 51. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála yrði ályktað að aðili einkamáls mætti færa sönnur fyrir umdeildum atvikum með því að leiða fyrir dóm vitni sem svari munnlega spurningum um atvik sem þau hefðu skynjað af eigin raun en ekki um sérfræðileg atriði þar sem lögin gerðu ráð fyrir að leitað væri svara við slíkum spurningum með öðrum hætti. Þá segði í 3. mgr. 46. gr. laganna að teldi dómari bersýnilegt að atriði, sem aðili vildi sanna, skipti ekki máli eða að gagn væri tilgangslaust til sönnunar gæti hann meinað aðila um sönnunarfærslu. Því voru ekki talin skilyrði til að verða við kröfu L ehf. um að leiða H sem vitni við aðalmeðferð málsins í héraði.

Úrskurður Landsréttar

K-kvk-nf S-kvk-nf landsréttardómari og Á-kvk-nf Ó-kvk-nf og H-kk-nf O. A-kk-nf, settir landsréttardómarar, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 4. maí 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 22. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 21. apríl 2020 í málinu nr. E5638/2020 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að fá að leiða fyrir héraðsdóm sem vitni við aðalmeðferð málsins, dr. H-kk-þgf S-kk-nf, dósent í fjármálum við Háskóla Íslands. Kæruheimild er í blið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að fyrrgreind krafa hans verði tekin til greina. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Af 1. mgr. 44. gr. og 1. mgr. 51. gr. laga nr. 91/1991 verður ályktað að aðili einkamáls megi færa þar sönnur fyrir umdeildum atvikum með því að leiða fyrir dóm vitni sem svari munnlega spurningum um atvik sem þau hafa skynjað af eigin raun en ekki sérfræðileg atriði þar sem lögin gera ráð fyrir að leitað sé svara við slíkum spurningum með öðrum hætti, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar sem birtur var í dómasafni réttarins árið 1996, bls. 1785 og dóma réttarins 3. júní 2013 í máli nr. 321/2013, 28. október 2013 í máli nr. 631/2013 og 9. mars 2015 í máli nr. 159/2015. Þá segir í 3. mgr. 46. gr. laganna að telji dómari bersýnilegt að atriði, sem aðili vill sanna, skipti ekki máli eða að gagn sé tilgangslaust til sönnunar geti hann meinað aðila um sönnunarfærslu.

5 Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

6 Eftir úrslitum málsins verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Langisjór ehf., greiði varnaraðila, íslenska ríkinu, 130.000 krónur í kærumálskostnað.