11/2018

Útdráttur

Máli ákæruvaldsins gegn X var vísað frá héraðsdómi þar sem lögreglustjóra brast heimild að lögum til að gefa út ákæru í málinu fyrir brot gegn 106. gr. almennra hegningarlaga.

Úrskurður Landsréttar

Í máli þessu úrskurða landsréttardómararnir R-kvk-nf B-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf.

Ríkissaksóknari skaut málinu til Hæstaréttar Íslands 21. desember 2016 af hálfu ákæruvaldsins að fengnu áfrýjunarleyfi 15. sama mánaðar. Málið var flutt til Landsréttar 1. janúar 2018 í samræmi við ákvæði 78. gr. laga nr. 49/2016 um breytingu á lögum um meðferð einkamála og lögum um meðferð sakamála (millidómstig), sbr. 76. gr. laga nr. 117/2016 og 4. gr. laga nr. 53/2017.

Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að málinu verði vísað frá héraðsdómi.

Ákærði krefst þess aðallega að frávísunarkröfu ákæruvaldsins verði hafnað, en til vara að hún verði aðeins tekin til greina að hluta.

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi var málið höfðað með ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi vestra 25. apríl 2016 á hendur ákærða. Samkvæmt fyrri lið ákærunnar var ákærða gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa á tilteknum stað og tíma ekið tilgreindri bifreið án skráningarmerkja og án þess að hún væri tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu. Var háttsemin talin varða við 1. mgr. 63. gr. og 1. mgr. 93. gr., sbr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Samkvæmt síðari ákæruliðnum voru ákærða gefnar að sök hótanir með því hafa í samskiptum sínum við lögreglumann, sem hafði af honum afskipti vegna umferðarlagabrotsins, hótað lögreglumanninum lífláti. Var sú háttsemi talin varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í þinghaldi 24. maí 2016 játaði ákærði sök að því er fyrri ákæruliðinn varðaði og að því er hinn síðari varðaði í þinghaldi 12. september sama ár og var farið með málið eftir 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru og honum gert að greiða 100.000 króna sekt til ríkissjóðs að viðlagðri vararefsingu.

Krafa ákæruvaldsins um vísun málsins frá héraðsdómi er reist á því að lögreglustjórinn á Norðurlandi vestra fari ekki með ákæruvald vegna brota gegn 106. gr. almennra hegningarlaga. Í 1. mgr. 24. gr. laga nr. 88/2008 er lögreglustjórum falið að höfða önnur sakamál en þau sem ríkissaksóknari og héraðsaksóknari höfða samkvæmt ákvæðum laganna. Samkvæmt blið 1. mgr. 23. gr. laganna, sbr. lög nr. 47/2015, höfðar héraðssaksóknari sakamál vegna brota á ákvæðum XII.XIV. kafla almennra hegningarlaga, en ákvæði 106. gr. er í XII. kafla laganna. Brast lögreglustjórann á Norðurlandi vestra því heimild að lögum til að gefa út ákæru í máli þessu fyrir brot gegn 106. gr. almennra hegningarlaga.

Í greinargerð sem ákæruvaldið skilaði til Hæstaréttar 21. ágúst 2017, í samræmi við þágildandi ákvæði 203. gr. laga nr. 88/2008, krafðist ákæruvaldið þess eingöngu að málinu yrði vísað frá héraðsdómi, en setti ekki fram varakröfu um refsingu ákærða, hvorki til staðfestingar né þyngingar. Við meðferð sakamála verða ekki dæmdar aðrar kröfur á hendur ákærða en ákæruvaldið gerir, en eðli málsins samkvæmt getur ákæruvaldið fallið frá eða dregið úr kröfum sem áður hafa verið gerðar. Með hliðsjón af framangreindu ber því að fallast á kröfu ákæruvaldsins um að vísa málinu frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður í héraði og áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Landsrétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Allur sakarkostnaður í héraði og fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun verjanda ákærða í héraðsdómi, eins og hún var ákveðin í hinum áfrýjaða dómi, og málsvarnarlaun verjanda hans fyrir Landsrétti, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 248.000 krónur.