505/2021

Útdráttur

A var ákærður fyrir ýmis brot í 13 ákæruliðum. Við meðferð málsins í héraði féll ákæruvaldið frá 5 ákæruliðum. Með hinum áfrýjaða dómi var A sakfelldur fyrir þá ákæruliði sem eftir stóðu, að undanskildum ákærulið 11 sem hann var sýknaður af.

Fyrir Landsrétti krafðist A sýknu af ákæruliðum 4, 10 og 12 en hann hafði játað brot samkvæmt ákæruliðum 1, 8, 9 og 13. Við úrlausn um ákærulið 4, sem sneri að meintum þjófnaði A úr verslun og umferðarlagabroti, kom fram í dómi Landsréttar að gögn um rannsókn lögreglu væru rýr og ákæruvaldinu hefði ekki tekist að færa sönnur á að A hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Var A því sýknaður af ákærulið 4. Samkvæmt ákærulið 10 var A gefinn að sök nytjastuldur með því að hafa heimildarlaust tekið tilgreinda bifreið og notað hana uns lögregla hafði afskipti af honum sofandi í bifreiðinni. Í dómi Landsréttar var rakið að ekki hefði verið sýnt fram á að A hefði gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæruliðnum væri lýst. Var A því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins að þessu leyti. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti var horft á myndupptöku af atburðum sem heyra undir ákærulið 12 og kannaðist A við sig á upptökunni. Með hliðsjón af því, vættum vitna og gögnum málsins að öðru leyti, var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sakfellingu A samkvæmt ákærulið 12. Hinn áfrýjaði dómur var að öðru leyti staðfestur með vísan til forsendna um annað en ákvörðun refsingar, sviptingu ökuréttar og upptöku á tveimur farsímum og spjaldtölvu. Refsing A þótti hæfilega ákveðin fangelsi í fimm mánuði. Þá var hann sviptur ökurétti ævilangt og gert að greiða brotaþola skaðabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 26. júlí 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 28. apríl 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 25. júní 2021 í málinu nr. S- 4465/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu og refsingu ákærða, upptöku þeirra muna, lyfja og ávana- og fíkniefna sem getið er um í hinum áfrýjaða dómi, ef frá eru taldir tveir farsímar og spjaldtölva. Loks krefst ákæruvaldið þess að ákærða verði gert að sæta sviptingu ökuréttar ævilangt.

3

Ákærði krefst sýknu af ákæruliðum 4, 10 og 12. Þá krefst hann þess að refsing hans verði milduð og einkaréttarkröfu brotaþola vísað frá dómi.

4

Brotaþoli hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti og verður því litið svo á að hann krefjist þess að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu verði staðfest, sbr. 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

5

Við aðalmeðferð málsins var spiluð hljóð- og myndupptaka af skýrslu ákærða fyrir héraðsdómi og upptaka úr farsíma. Ákærði gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti og bar hann, líkt og fyrir héraðsdómi, að hann myndi lítið sem ekkert frá þessum tíma sökum andlegra veikinda og óreglu. Hann hefði nú snúið við blaðinu, leitað sér hjálpar og látið af óreglu.

Niðurstaða

6

Mál þetta var höfðað með ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 14. júlí 2020 og framhaldsákæru 12. janúar 2021. Við meðferð málsins fyrir héraðsdómi féll ákæruvaldið frá liðum 2, 3, 5, 6 og 7 í ákæru en liðir 1, 4, 8, 9, 10, 11 og 12 stóðu óhaggaðir. Ákærði játaði sök hvað varðaði ákæruliði 1, 8, 9 og 13 en neitaði sök hvað varðaði liði 4, 10, 11 og 12. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sýknaður af ákærulið 11 en sakfelldur að öðru leyti. Hér fyrir dómi krefst hann endurskoðunar niðurstöðu héraðsdóms hvað varðar brot sem hann var sakfelldur fyrir samkvæmt ákæruliðum 4, 10 og 12.

7

Í ákærulið 4, eins og honum var breytt undir rekstri málsins fyrir Landsrétti, er ákærða gefinn að sök þjófnaður og umferðarlagabrot með því að hafa, þriðjudaginn 16. júlí 2019, stolið snyrtivöru og drykkjar- og matvörum að verðmæti samtals 9.814 krónur úr versluninni [...] í Spönginni og eftir að hafa yfirgefið verslunina, ekið á brott á bifreið án gildra ökuréttinda.

8

Í skýrslu D, öryggisfulltrúa hjá [...], fyrir héraðsdómi kom fram að hún hafi séð ákærða í eftirlitsmyndavél koma inn í verslunina og hafi hún fylgst með honum. Hún hafi nálgast hann í anddyrinu er hann var á leið út úr versluninni en hann neitað að koma aftur inn. Hún hafi elt ákærða og séð hann fara inn á veitingastaðinn [...] þar sem hann hafi náð í [...] en síðan ekið á brott. Í framhaldi af því hafi hún útbúið kvittun yfir þær vörur sem ákærði hafi tekið samkvæmt eftirlitsmyndbandi verslunarinnar. Meðal gagna málsins er að finna skjáskot úr upptöku eftirlitsmyndavélar sem sýnir mann halda á kvittun á leið sinni um verslunina.

9

Í hinum áfrýjaða dómi er nánar lýst framburði fyrrgreinds vitnis og þeirra lögreglumanna sem kallaðir voru til vegna atviksins. Einnig er lýst framburði verslunarstjóra [...] á þessum tíma. Eins og að framan greinir bar ákærði að hann myndi ekki eftir atvikum í umrætt sinn.

10

Samkvæmt framansögðu fólst rannsókn lögreglu eingöngu í því að tekin var skýrsla af ákærða og fyrrgreindum tveimur vitnum. Gögn um rannsóknina eru rýr og hafa einungis að geyma mynd af manni með vörur í körfu og kvittun í hendi. Framlögð ljósmynd sýnir ekki að ákærði hafi tekið vörur ófrjálsri hendi úr verslun [...], eins og honum er gefið að sök í ákæru. Af framburði öryggisfulltrúa verslunarinnar verður ráðið að til hafi verið myndupptaka af ákærða er hann gekk um verslunina í umrætt sinn. Sú upptaka er ekki á meðal gagna málsins. Er því ekki unnt að slá því föstu að um ákærða hafi verið að ræða. Af öllu framangreindu virtu verður ekki talið að ákæruvaldinu hafi, gegn neitun ákærða, tekist að færa sönnur á að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákæru, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008. Verður ákærði því sýknaður af ákærulið 4.

11

Í ákærulið 10, eins og honum var breytt við aðalmeðferð málsins, er ákærða gefinn að sök nytjastuldur með því að hafa, föstudaginn 27. mars 2020, heimildarlaust tekið bifreiðina [...] og notað hana uns lögregla hafði afskipti af honum í bifreiðinni mánudaginn 29. apríl 2020 við [...]í Hafnarfirði.

12

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi kvaðst ákærði hafa fengið umrædda bifreið að láni hjá vini sínum, G, en ákærði hafi ekki vitað að bifreiðin hefði verið tekin ófrjálsri hendi. Fyrir Landsrétti bar ákærði að hann hafi haldið að G ætti bifreiðina. Í skýrslu hjá lögreglu viðurkenndi G að hafa tekið bifreiðina í heimildarleysi. Frekari lögreglurannsókn fór ekki fram í málinu og framangreint vitni gaf ekki skýrslu fyrir dómi. Verður ekki annað ráðið en að lýsing á þeirri háttsemi sem ákærða er gefin að sök í þessum ákærulið sé reist á framburði G hjá lögreglu og þeirri staðreynd að lögregla kom að ákærða sofandi í bifreiðinni 29. apríl 2020. Verður ekki talið að sýnt hafi verið fram á að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákærulið 10, sbr. 108. gr. og 109. gr. laga nr. 88/2008. Verður hann því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins að því leyti.

13

Í hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur samkvæmt ákærulið 12 fyrir líkamsárás og hótanir með því að hafa, fimmtudaginn 8. ágúst 2019, á tjaldsvæðinu við Víðistaðatún í Hafnarfirði, ráðist með ofbeldi á C þar sem hann lá á jörðinni og kýlt hann með þeim afleiðingum að hann hlaut mar á utanvert vinstra eyra og skrapsár á vinstri sköflung. Jafnframt hafi ákærði haft í frammi ógnandi tilburði við C og hótað frekari líkamsmeiðingum.

14

Málsatvikum og framburði ákærða og vitna er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Við aðalmeðferð málsins hér fyrir dómi var horft á myndupptöku úr síma af atburðum umrætt sinn. Kannaðist ákærði við sig á upptökunni og sýnir hún að mati dómsins að á kærði hafi viðhaft þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum ákærulið. Með vísan til framangreinds og forsendna hins áfrýjaða dóms verður ákærði sakfelldur samkvæmt ákærulið 12 og er brot hans þar réttilega heimfært til refsiákvæða.

15

Hinn áfrýjaði dómur er að öðru leyti staðfestur með vísan til forsendna um annað en refsingu ákærða, sviptingu ökuréttar og upptöku á tveimur farsímum og spjaldtölvu.

16

Með vísan til sjónarmiða sem rakin eru í hinum áfrýjaða dómi um ákvörðun refsingar ákærða þykir hún hæfilega ákveðin fangelsi í 5 mánuði.

17

Ákærði er í máli þessu sakfelldur fyrir að hafa í tvígang ekið bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Samkvæmt sakavottorði er hann nú í þriðja sinn fundinn sekur um brot gegn 50. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, áður 45. gr. a eldri umferðarlaga nr. 50/1987. Með hliðsjón af dómvenju verður hann nú sviptur ökurétti ævilangt, sbr. 3. mgr. 99. gr. laga nr. 77/2019, áður 3. mgr. 101. gr. laga nr. 50/1987.

18

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um greiðslu sakarkostnaðar er staðfest.

19

Ákærði verður dæmdur til að greiða helming áfrýjunarkostnaðar málsins, þar með talinn helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir. Áfrýjunarkostnaður greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.

Dómsorð :

Ákærði, A-kk-nf V-kk-nf G-kk-nf, sæti fangelsi í fimm mánuði.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um einkaréttarkröfu brotaþola skal vera óraskað.

Ákærði er sviptur ökurétti ævilangt.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku í ríkissjóð skulu vera óröskuð, að öðru leyti en því að ekki verða gerðir upptækir tveir farsímar (munir nr. [...] og [...]) og spjaldtölva (munur nr. [...]).

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Ákærði greiði helming áfrýjunarkostnaðar málsins, sem samtals er 1.035.600 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, sem nemur í heild 1.000.000 króna. Áfrýjunarkostnaður greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.