804/2022

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu um að X sætti gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 19. desember 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. desember 2022 í málinu nr. R- [...]/2022 þar sem kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi var hafnað. Kæruheimild er í l-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og varnaraðila gert að sæta gæsluvarðhaldi til fimmtudagsins 12. janúar 2023 klukkan 16.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4

Með ákæru héraðssaksóknara 9. desember 2022 er Y sóttur til saka fyrir tilraun til hryðjuverka með því að hafa ákveðið að valda ótilgreindum hópi fólks, á ótilgreindum stað, bana eða stórfelldu líkamstjóni eða stefna lífi þeirra í hættu með stórfelldum eignaspjöllum, og sýnt þann ásetning ótvírætt í verki með tilgreindum hætti á tímabilinu maí til september 2022, allt í þeim tilgangi að valda almenningi verulegum ótta og mikilli ringulreið í þjóðfélaginu, en lögregla hafi stöðvað áform hans er hann var handtekinn 13. og 21. september 2022. Telst þetta varða við 1., 2. og 4. tölulið 1. mgr. 100. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 20. gr. sömu laga.

5

Með ákærunni er varnaraðila gefin að sök hlutdeild í ofangreindu broti „með því að senda [meðákærða] á dulkóðaða samskiptaforritinu Signal, hvatningarorð og undirróður um að fremja hryðjuverk og einnig efni og upplýsingar um þekkta hryðjuverkamenn, hugmyndafræði, undirbúning og verknaðaraðferðir þeirra, upplýsingar um sprengju- og drónagerð og taka þátt í framleiðslu skotvopna, íhluta í skotvopn þ. m. t. swift link og skotfæra, allt í því skyni að styrkja ásetning og áform [meðákærða] um að fremja hryðjuverk, uns lögregla handtók [varnaraðila] þann 21. september 2022.“ Er þetta talið varða við 1., 2. og 4. tölulið 1. mgr. 100. gr. a, sbr. 1. mgr. 20. gr. og 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga. Þá eru varnaraðila einnig gefin að sök stórfelld brot gegn vopnalögum nr. 16/1998 og önnur sérrefsilagabrot.

6

Krafa sóknaraðila um að varnaraðila verði gert að sæta gæsluvarðhaldi er reist á 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Samkvæmt ákvæðinu má úrskurða sakborning í gæsluvarðhald ef sterkur grunur leikur á að hann hafi framið afbrot sem að lögum getur varðað tíu ára fangelsi, enda sé brotið þess eðlis að ætla megi varðhald nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna. Með skilyrðinu um sterkan grun eru gerðar aðrar og meiri kröfur um styrkleika grunsemda en við eiga um skilyrði gæsluvarðhalds samkvæmt 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 þar sem nægilegt er að um rökstuddan grun sé að ræða.

7

Í ljósi sakargifta ræðst niðurstaða um gæsluvarðhaldskröfu sóknaraðila af því hvort líta megi svo á að fyrir liggi sterkur grunur um að varnaraðili hafi gerst sekur um hlutdeild í tilraunarbroti gegn 1. mgr. 100. gr. a almennra hegningarlaga, enda teljast önnur skilyrði gæsluvarðhalds samkvæmt 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 uppfyllt.

8

Varnaraðili neitar alfarið sök hvað þennan þátt ákæru varðar.

9

Í 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga er kveðið á um að hver sá maður, sem með liðsinni í orði eða verki, fortölum, hvatningum eða á annan hátt á þátt í því, að brot samkvæmt lögunum er framið, skuli sæta þeirri refsingu, sem við brotinu er lögð.

Verður ásetningur hlutdeildarmanns að standa til þess að brot verði fullframið þótt atbeini hans sé einungis fyrir hendi á undirbúningsstigi þess.

10

Samkvæmt gögnum málsins liggja fyrir upplýsingar um athafnir varnaraðila og samskipti hans við meðákærða í aðdraganda þess að varnaraðili var handtekinn, sem hlutlægt séð má virða sem hlutdeildarverknað. Á hinn bóginn telst vera uppi í málinu vafi um hvort fullnægt sé kröfum um huglæga afstöðu varnaraðila til fullframningar brots, en niðurstaða þar um ræðst af sönnunarfærslu fyrir dómi. Að þessu virtu þykir ófært á þessu stigi máls að slá því föstu að fyrrgreindu skilyrði 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um sterkan grun sé fullnægt, sbr. til hliðsjónar úrskurð Landsréttar í máli nr. 803/2022, sem einnig er kveðinn upp í dag.

11

Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.