30/2020

Útdráttur

A höfðaði mál á hendur B hf. og krafðist bóta sem tækju mið af launum hans á samningsbundnum uppsagnarfresti, auk miskabóta, í kjölfar þess að honum var fyrirvaralaust sagt upp störfum hjá hlutafélaginu. Byggði A á því að uppsögnin hefði verið ólögmæt og meiðandi í hans garð. B hf. byggði á hinn bóginn á því að A hefði brotið alvarlega gegn starfsskyldum sínum með því að hafa tekið þátt í atvinnustarfsemi með aðkomu sinni að K ehf., sem hefði enn fremur notið óeðlilegra kjara í viðskiptum sínum við forvera B hf., og að A kynni að hafa gerst sekur um refsiverða háttsemi í störfum sínum fyrir K ehf. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt fyrirliggjandi gögnum hefði umrædd atvinnuþátttaka A allt frá upphafi verið með fullri vitund og vilja næstu yfirmanna hans, auk þess sem ekkert lægi fyrir um að K ehf. hefði notið óeðlilegra kjara. Þá lá fyrir að mál héraðssaksóknara á hendur A hefði verið fellt niður. Með hliðsjón af framangreindu var ekki talið að fullnægt hefði verið skilyrðum til að víkja A fyrirvaralaust úr starfi og var B hf. gert að greiða A bætur sem tækju mið af launum á samningsbundnum uppsagnarfresti, samtals að fjárhæð 8.550.664 krónur, auk miskabóta að fjárhæð 300.000 krónur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu upphaflega til Landsréttar 25. nóvember 2019. Ekki varð af fyrirhugaðri þingfestingu 8. janúar 2020 og var málinu áfrýjað að nýju 10. janúar 2020. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 29. október 2019 í málinu nr. E- [...].

2

Endanlegar dómkröfur áfrýjanda eru þær aðallega að stefnda verði gert að greiða honum 9.550.664 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. apríl 2017 til greiðsludags. Til vara krefst hann þess að viðurkennt verði að stefnda beri að greiða áfrýjanda laun, orlof, desemberuppbót og vegna síma í 12 mánuði frá 1. janúar 2017, auk skaðabóta og dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. apríl 2017 til greiðsludags allt að frádregnum þeim launum sem áfrýjandi fékk frá öðrum á uppsagnarfresti. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti, en að málskostnaður verði að öðrum kosti látinn niður falla.

Málsatvik, sönnunarfærsla og málsástæður

4

Málsatvikum er skilmerkilega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti var tekin símaskýrsla af vitnunum W og X.

5

Stefndi byggir á því að honum hafi verið heimilt að víkja áfrýjanda fyrirvaralaust úr starfi með bréfi 29. desember 2016, þar sem sá síðarnefndi hafi af ásetningi eða stórfelldu gáleysi brotið gegn ákvæðum ráðningarsamnings stefnda við áfrýjanda 5. nóvember 2015. Í grein 9.3 í samningnum segi að brot á ráðningarsamningnum, öryggisreglum og starfs- og siðareglum geti varðað fyrirvaralausum brottrekstri úr starfi.

6

Í bréfinu er rakið að innri endurskoðun áfrýjanda hafi áður en það var sent unnið að úttekt á U. Segir í bréfinu að sú könnun hafi leitt í ljós að áfrýjandi hafi með margvíslegum hætti brotið gegn trúnaðarskyldum sínum við stefnda og þeim siðareglum sem séu hluti af ráðningarsamningi aðila. Upplýsingar sem stefndi hafi undir höndum beri með sér að samhliða starfi sínu fyrir stefnda hafi áfrýjandi komið að rekstri K ehf., án þess að hafa til þess heimild og svo virðist sem það félag hafi notið óeðlilegrar fyrirgreiðslu hjá stefnda. Verði þessi háttsemi ekki virt með öðrum hætti en þeim að með henni hafi áfrýjandi af ásetningi og stór felldu gáleysi brotið gegn ráðningarsamningi aðila. Varði brotið brottvikningu úr starfi samkvæmt grein 9.3. Þá er í bréfinu vísað til þess að stefndi hafi fengið upplýsingar frá embætti héraðssaksóknara þess efnis að áfrýjandi hafi verið handtekinn grunaður um refsiverða háttsemi sem hafi tengst starfi áfrýjanda fyrir „bankann“. Enn segir í bréfinu að áfrýjandi muni hafa tekið við „svörtum greiðslum“ úr hendi félags eða félaga. Ekki verði við það unað að starfsmaður í trúnaðarstöðu í banka eigi eða hafi átt í ólögmætum viðskiptum samhliða starfi sínu. Reglur um starfsemi banka og sá trúnaður og traust sem þurfi að vera um slíka starfsemi geri það ómögulegt. Segir í niðurlagi bréfsins að vegna framanritaðs sé áfrýjanda vikið úr starfi og muni launagreiðslur, eðli málsins samkvæmt, falla niður þegar í stað.

7

Í málinu liggur einnig fyrir minnisblað 8. desember 2016 frá T, innri endurskoðanda stefnda, til V, framkvæmdastjóra rekstr arsviðsstefnda. Í minnisblaðinu er gerð úttekt á U, meðal annars á atvinnuþátttöku starfsmanna utan bankans og ýmsum öðrum atriðum. Í minnisblaðinu er rakið að skoðunin hafi meðal annars tekið til atvinnuþátttöku starfsmanna bankans og ýmissa annarra atriða sem tengist „ sviksemisáhættu“ eða hættu á hagsmunaárekstrum. Tekið er sérstaklega fram að skoðun sé ekki að fullu lokið og um sé að ræða bráðabirgðaniðurstöður. Þar kemur og fram að húsaleigusamningur D og K ehf. hafi gengið verulega gegn hagsmunum sparisjóðsins og síðar stefnda til hagsbóta fyrir K ehf. Segir að áfrýjandi hafi ekki gert neitt til að afstýra þessu ástandi þar sem stefndi skaðist. Í minnisblaðinu segir að í þessu virðist felast meiri háttar alvarlegt trúnaðarbrot og hagsmunaárekstur. Kunni framangreint jafnvel að varða við auðgunarbrotakafla hegningarlaga. Þá segir í minnisblaðinu að ekki verði séð að rekstur K ehf. og leynd áfrýjanda um aðkomu sína að félaginu samræmist starfi hans sem forstöðumanns U. Hafi þetta verið til þess fallið að valda verulegri hættu á hagsmunaárekstrum. Einnig virðist umfang rekstursins benda til að það hafi verið til þess fallið að hafa neikvæð áhrif á getu áfrýjanda til að sinna starfi sínu fyrir U. Þá hafi áfrýjandi ekki tilkynnt um þátttöku sína í rekstrinum og virðist það ganga í berhögg við reglur stefnda. Þá er fullyrt í minnisblaðinu að umrætt félag, K ehf., hafi notið óeðlilega hagstæðrar fyrirgreiðslu hjá D. Enn fremur kemur fram að vísbendingar séu um að áfrýjandi eða aðrir sem komu að félaginu hafi látið það greiða fyrir einkaneyslu og kunni það að varða við hegningar- og skattalög.

Þá segir að áfrýjandi hafi verið handtekinn af lögreglu 1. desember 2016 vegna gruns um auðgunarbrot. Einnig séu vísbendingar um að áfrýjandi hafi þegið ábata fyrir óeðlilega fyrirgreiðslu í þágu tiltekinna aðila. Þegar málið sé virt í heild virðist sem áfrýjandi hafi í verulegum atriðum brotið gegn trúnaðarskyldum sínum við D og síðar stefnda.

8

Í gögnum málsins liggur einnig fyrir bréf lögmanns áfrýjanda til stefnda 1. febrúar 2017 þar sem óskað var eftir rökstuðningi. Engin svör bárust við bréfinu og sendi áfrýjandi því kröfubréf 21. sama mánaðar þar sem krafist var fjárhæðar sem nemur launagreiðslum í 12 mánuði. Því var hafnað með bréfi lögmanns stefnda 10. mars 2017 og áréttaðar þær ávirðingar á hendur áfrýjanda sem fram koma í minnisblaði 8. desember 2016 og fyrr er vísað til.

9

Í málinu vísar stefndi til ýmissa siðareglna og reglna um trúnaðarskyldur starfsmanna.

Telur stefndi þannig að áfrýjandi hafi brotið gegn grein 8.4 í ráðningarsamningi aðila frá 5. nóvember 2015 þar sem fram komi að starfsmanni sé óheimilt að nýta upplýsingar sem hann hefur vegna starfs síns í bankanum og/eða trúnaðarupplýsingar sem hann hefur öðlast stöðu sinnar vegna, sjálfum sér, vandamönnum eða öðrum til fjárhagslegs ávinnings. Enn fremur hafi hann brotið gegn grein 8.5 í samningnum þar sem starfsmaður skuldbindi sig til að fylgja lögum sem bankinn starfi eftir, þar með talið um eigin verðbréfaviðskipti, og þeim innanhúsreglum sem í gildi séu á hverjum tíma. Þá komi þar fram að öll eigin viðskipti starfsmanns séu tilkynningarskyld til regluvarðar bankans. Þá skuldbindi starfsmaður sig til þess að kynna sér og hlíta reglum um tilkynningar vegna viðskipta tengdra aðila. Enn komi fram í grein 8.7 að starfsmaður megi ekki hefjast handa við að reka neina starfsemi aðra samhliða starfi sínu, sitja í stjórn fyrirtækis eða stunda atvinnu hjá öðrum aðilum nema með sérstakri fyrir fram skriflegri heimild frá framkvæmdastjóra. Þá megi hann ekki taka sér nein laun eða hlunnindi sjálfum sér til handa í neinni mynd af þeim sem eiga viðskipti við bankann, nema með fyrirfram skriflegri heimild frá framkvæmdastjóra.

10

Þá vísar stefndi til reglna um atvinnuþátttöku sem samþykktar hafi verið 17. maí 2016.

Þar segi að um sé að ræða atvinnuþátttöku sem ekki sé á vegum bankans þar sem eitthvað af eftirfarandi eigi við. Í fyrsta lagi að starfsmaður sitji í stjórn eða sé endurskoðandi/skoðunarmaður, í öðru lagi að starfsmaður þiggi laun eða þóknun að virði að minnsta kosti 2.000.000 króna á áriog í þriðja lagi að starfsmaður eigi beint eða óbeint að minnsta kosti 10% eignarhlut í félagi í atvinnurekstri. Í reglum þessum komi jafnframt fram sú meginregla að atvinnuþátttaka sé óheimil. Enn fremur að yfirmaður geti veitt starfsmanni undanþágu til atvinnuþátttöku að því gefnu að hún teljist ekki í andstöðu við tilgang reglnanna.

11

Áfrýjandi mótmælir öllum þessum máls ástæðum sem ýmist röngum eða ósönnuðum.

Telur hann að engin skilyrði hafi verið til þess að víkja honum án fyrirvara úr starfi og beri honum réttur til bóta úr hendi stefnda vegna ólögmæts brottreksturs hans úr starfi.

Niðurstaða

12

Af því sem fram er komið í málinu um aðdraganda og ástæður brottreksturs áfrýjanda 29. desember 2016, sem og um samskipti aðila eftir það, byggir stefndi á því að áfrýjandi hafi í störfum sínum fyrir D og síðar stefnda brotið alvarlega gegn skyldum sínum. Að því er þetta varðar er áfrýjanda borið þrennt á brýn. Í fyrsta lagi að hafa tekið þátt í atvinnustarfsemi með aðkomu sinni að K ehf. án samþykkis vinnuveitanda síns. Í öðru lagi að K ehf. hafi notið óeðlilegra kjara í viðskiptum sínum við sparisjóðinn. Í þriðja lagi er gefið til kynna að áfrýjandi kunni að hafa gerst sekur um refsiverða háttsemi í störfum sínum fyrir K ehf. Þá er ennfremur á því byggt að eftir að áfrýjandi gerði ráðningarsamning við stefnda 5. nóvember 2015 hafi hann, að eigin sögn, verið hættur öllum afskiptum af rekstri þess félags, en svo hafi þó ekki reynst vera.

13

Ráðningarsamningur stefnda við áfrýjanda var gerður 5. nóvember 2015. Í fyrirsögn samningsins kom fram að áfrýjandi starfaði sem forstöðumaður lífeyrisþjónustu í útibúi stefnda á [...]. Áður hafði áfrýjandi gert ráðningarsamning við C, sem síðar varð D, 5. febrúar 2004, sbr. viðauka 29. nóvember 2012, þar sem gagnkvæmur uppsagnarfrestur aðila var lengdur úr sex mánuðum í 12 mánuði. Í samningnum frá 2004 sagði um trúnaðarskyldur að starfsmaður héti því að hafa hagsmuni sparisjóðsins í heiðri í hvívetna, gegna þeim störfum sem honum væru falin af árvekni og samviskusemi og virða starfs- og siðareglur sparisjóðsins. Starfsmanni væri óheimilt án leyfis stjórnar að gegna öðru launuðu starfi, reka atvinnustarfsemi eða vera umboðsmaður annarra gagnvart sparisjóðnum. Í ráðningarsamningnum komfram að næsti yfirmaður áfrýjanda væri G. Fyrir hönd sparisjóðsins ritaði undir ráðningarsamninginn H sem var þá sparisjóðsstjóri.

14

Svo sem greinir í hinum áfrýjaða dómi tók stefndi um sumarið 2015 alfarið yfir D og var samruninn samþykktur í október 2015. Þá var eins og áður segir nýr ráðningarsamningur gerður við áfrýjanda 5. nóvember 2015, en þá var áfrýjandi hættur í stjórn K ehf. og, að eigin sögn og að því er best verður séð, hættur öllum afskiptum af rekstri þess. Þegar stefndi gerði ráðningarsamning við áfrýjanda 5. nóvember 2015 hafði hann starfað hjá C, síðar D, í 11 ár og starfað þar náið með þáverandi skrifstofustjóra G og sparisjóðsstjóranum H. Hefur stefndi borið fyrir sig, til að réttlæta brottrekstur áfrýjanda, að á þessum tíma, eða að minnsta kosti frá 2010, hafi áfrýjandi tekið þátt í rekstri félagsins K ehf. og þannig tekið þátt í atvinnustarfsemi í bága við starfs skyldur sínar samkvæmt fyrri ráðningarsamningi eða eftir atvikum ráðningarsamningnum frá 2015 án þess að fyrir hafi legið tilskilið samþykki stjórnar sparisjóðsins.

15

Að mati dómsins bera gögn málsins ótvírætt með sér að umrædd atvinnuþátttaka áfrýjanda hafi allt frá upphafi verið með fullri vitund og vilja næsta yfirmanns hans, G, svo og sparisjóðsstjórans H. Getur engu breytt þótt ekki liggi fyrir með ótvíræðum hætti í gögnum málsins að áfrýjandi hafi gætt réttra formlegra leiða til að afla sér samþykkis þeirra eða stjórnar spari sjóðsins. Stefndi hefur jafnframt borið fyrir sig efni leigusamnings sem áfrýjandi gerði um skrifstofuhúsnæði að [...] á [...] 9. júlí 2012, en sparisjóðsstjórinn H skrifaði sjálfur undir samninginn þar sem leigutaki var tilgreindur K ehf. og áfrýjandi kom fram fyrir hönd félagsins við þá samningsgerð.

Enn er að geta samnings um framleigu húsnæðisins til P ehf. en ljóst er að sá samningur var einnig gerður með fullri vitund yfirmanna hans. Þá benda gögn málsins ekki til þess að leigusamningurinn hafi gengið gegn hagsmunum sparisjóðsins eða verið til sérstakra hagsbóta fyrir K ehf. Verður því að ganga út frá því að atvinnuþátttaka áfrýjanda, sem fólst í setu í stjórn K ehf. og þátttöku í rekstri þess félags, og þóknanir sem hann þáði fyrir þau störf hafi verið með fullri vitund og vilja þáverandi yfirmanna hans og stjórnenda sparisjóðsins. Getur stefndi ekki borið fyrir sig að með áður greindri atvinnuþátttöku, sem hófst nokkrum árum áður en stefndi tók að fullu yfir rekstur sparisjóðsins, hafi áfrýjandi brotið með þeim hætti gegn trúnaðarskyldum sínum gagnvart stefnda að gefið hafi honum lögmæta ástæðu til að víkja áfrýjanda fyrirvaralaust úr starfi undir lok árs 2016.

16

Stefndi hefur einnig tilgreint sem ástæðu fyrirvaralausrar uppsagnar áfrýjanda að K ehf. hafi notið óeðlilegra kjara í viðskiptum sínum við sparisjóðinn og síðar stefnda.

Fallist er á niðurstöðu héraðsdóms um að gögn málsins styðji ekki við staðhæfingar stefnda um þetta með fullnægjandi hætti. Telur dómurinn að stefndi geti ekki með réttu borið þær fyrir sig til að réttlæta fyrirvaralausan brottrekstur áfrýjanda úr starfi. 17

Að framan er rakið minnisblað T endurskoðanda 8. desember 2016. Þar kemur meðal annars fram að svo virðist sem áfrýjandi kunni að hafa gerst brotlegur við ákvæði almennra hegningarlaga um auðgunarbrot og eftir atvikum skattalög. Þessar ávirðingar voru ekki bornar fram af stefnda á síðari stigum til að réttlæta fyrirvaralausan brottrekstur áfrýjanda úr starfi. Þá liggur fyrir, eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi, að áfrýjandi var handtekinn 1. desember 2015 og færður til yfirheyrslu vegna grunsemda um lögbrot af hans hálfu í störfum fyrir D. Var áfrýjandi af þessu tilefni með bréfi 2. desember 2015 settur í tímabundið launað leyfi meðan frekari upplýsinga um málið væri aflað. Í málinu liggur fyrir bréf héraðssaksóknara 25. mars 2019 til áfrýjanda þar sem honum var tilkynnt um niðurfellingu málsins á hendur honum. Getur stefndi í ljósi þessa ekki borið fyrir sig grunsemdir um ætlaða refsiverða háttsemi áfrýjanda í störfum fyrir stefnda eða D til að réttlæta fyrirvaralausan brottrekstur hans úr starfi.

18

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi var áfrýjandi hættur í stjórn K ehf. þegar hann gerði ráðningarsamning við stefnda 5. nóvember 2015 sem og, að eigin sögn, hættur öðrum afskiptum af rekstri þess félags. Hefur stefndi borið fyrir sig að áfrýjandi hafi engu að síður haft aðgang að netbanka K ehf. samkvæmt samningi við stefnda þar um 29. nóvember 2015. Þá liggi fyrir í málinu að áfrýjandi hafi síðast þegið greiðslur frá K ehf. um mitt ár 2016. Þetta feli í sér óheimila atvinnuþátttöku sem fari í bága við ákvæði ráðningarsamnings aðila, einkum grein 8.7.

19

Kemur þá til skoðunar hvort svokallaður masters- aðgangur að netbanka K ehf., sem veittur var áfrýjanda að ósk H, sem þá var fyrirsvars maður K ehf., með samningi við stefnda sjálfan 29. nóvember 2015, hafi falið í sér atvinnuþátttöku sem farið hafi í bága við ákvæði ráðningar samningsins, sbr. einkum grein 8.7, sbr. og reglur um atvinnuþátttöku sem fyrr var vísað til. Um þetta er að segja að masters- aðgangur að reikningum félags er, eftir orðalagi þeirra reglna sem stefndi byggir á, ekki tilkynningarskyldur og verður hann einn og sér ekki talinn fela í sér atvinnuþátttöku sem áfrýjanda hafi borið að tilkynna um eins og hér stóð á. Er þess þá að geta að stefndi getur heldur ekki borið fyrir sig grandleysi um þennan aðgang áfrýjanda með því að áfrýjandi hafi leynt stefnda þessum aðgangi að reikningum félagsins enda veitti stefndi áfrýjanda þennan aðgang sjálfur með samningi við K ehf.

20

Að því er varðar greiðslu K ehf. til áfrýjanda að ótilgreindri fjárhæð um mitt ár 2016 ber áfrýjandi því við að um hafi verið að ræða endurgreiðslu á útlögðum kostnaði. Af gögnum málsins verður ekki ráðið hvers eðlis þessi greiðsla var en óumdeilt er að áfrýjandi var ekki á launaskrá hjá K ehf. á þeim tíma er greiðslan var innt af hendi. Í vætti H, fyrrverandi sparisjóðsstjóra, fyrir héraðsdómi kom fram að mögulega væri um væri að ræða endurgreiðslu á útlögðum kostnaði. G at þessi greiðsla ekki ein og sér, eins og hér stendur á, gefið stefnda tilefni til að víkja áfrýjanda fyrirvaralaust úr starfi án þess að grafast frekar fyrir um hvorthúnkynni að eiga sér eðlilegar skýringar í ljósi fyrri afskipta áfrýjanda af félaginu á þeim tíma er hann starfaði fyrir D með fullri vitund og vilja stjórnenda hans.

21

Að öllu samanlögðu hafa ekki verið færðar sönnur á það í málinu að háttsemi áfrýjanda hafi réttlætt riftun ráðningarsamnings hans, en telja verður að það hafi stefndi í raun gert með einhliða ákvörðun sinni um að ekki kæmi til neinna greiðslna til áfrýjanda eftir desembermánuð 2016. Verður því að fallast á með áfrýjanda að hann eigi rétt á bótum úr hendi stefnda sem taki mið af launum í samningsbundnum uppsagnarfresti. Eins og atvikum er háttað verður einnig fallist á með áfrýjanda að uppsögnin hafi falið í sér ólögmæta meingerð í hans garð í skilningi 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

22

Endanleg dómkrafa áfrýjanda er að stefnda verði gert að greiða honum 9.550.664 krónur með nánar tilgreindum vöxtum. Krafan tekur mið af ráðningarsamningi aðila, einkum grein 7.3 og 7.5, sbr. og grein 5.1, en fyrstnefnda greinin mælir eins og fyrr segir fyrir um 12 mánaða uppsagnarfrest. Krafan er sundurliðuð þannig að um sé að ræða óskert laun í 12 mánuði frá 1. janúar til loka desember 2017, ásamt orlofi, desemberuppbót, greiðslum vegna símanotkunar, auk 1.000.000 króna í miskabætur.

Stefndi hefur ekki hrakið útreikninga áfrýjanda á kröfunni og verða þeir lagðir til grundvallar að því undanskildu að miskabætur þykja hæfilega ákveðnar 300.000 krónur. Samkvæmt framangreindu verður stefndi dæmdur til að greiða áfrýjanda 8.850.664 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir en rétt þykir að miða upphafsdag dráttarvaxta við 1. janúar 2018.

23

Eftir þessum úrslitum verður stefnda gertað greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Stefndi, B hf., greiði áfrýjanda, A, 8.850.664 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. nr. 38/2001 frá 1. janúar 2018 til greiðsludags.

Stefndi greiði áfrýjanda 2.500.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 29. október 2019

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð 3. september 2019, var höfðað af Akt. [...], [...], á hendur B hf., kt. [...], [...], Reykjavík, með stefnu áritaðri um birtingu 24. maí 2017.

Stefnandi krefst þess aðallega að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 16.185.780 krónur, með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 1. apríl 2017 til greiðsludags. Til vara er þess krafist að viðurkennt verði að stefnda beri að greiða stefnanda laun, orlof og desemberuppbót, síma og starfsaldurs launí 12 mánuði frá 1. janúar 2017 auk skaðabóta og kostnaðar allt að frádregnum þeim launum sem stefnandi hafi fengið frá öðrum í uppsagnarfresti. Þá er krafist málskostnaðar úr hendi stefnda.

Stefndi krefst sýknu af öllum kröfum stefnanda auk málskostnaðar úr hendi stefnanda.

I. Málavextir

Ágreiningur máls þessa varðar riftun stefnda á ráðningarsamningi við stefnanda, sem þá starfaði sem forstöðumaður lífeyrisþjónustu í útibúi stefnda á [...], hinn 29. desember 2016.

Forsaga málsins er sú að stefnandi hóf störf hjá C, síðar D, samkvæmt ráðningarsamningi 1. febrúar 2004, og hafði hann umsjón með innheimtu iðgjalda í lífeyrissjóði fyrir lífeyrisþjónustu sjóðsins. Starfsheiti stefnanda samkvæmt ráðningarsamningnum var nánar tiltekið þjónustustjóri og starfslýsing hans tilgreind sem „Starfsmaður iðgjalda skráningar lífeyrissjóða, innheimta“. Ráðningarsamningurinn var ótímabundinn en uppsegjanlegur með þriggja mánaða fyrirvara, miðað við næstu mánaðarmót frá skriflegri uppsögn, en heimilt var að segja starfsmanni upp fyrirvaralaust og féllu þá niður launagreiðslur til hans þegar í stað. Í ákvæði um trúnað kom fram að starfsmaðurinn héti að hafa hagsmuni sparisjóðsins í heiðri í hvívetna, gegna þeim störfum sem honum væru falin af árvekni og samviskusemi og virða starfs- og siðareglur sparisjóðsins. Starfsmanni væri óheimilt án leyfis stjórnar sparisjóðsins að gegna öðru launuðu starfi, reka atvinnustarfsemi eða vera umboðsmaður annarra gagnvart sparisjóðnum.

Frá árinu 2006 gengdi stefnandi starfi deildarstjóra sameinaðrar lífeyrisþjónustu E hf. og C en sjóðurinn tók yfir útibú F hf. á [...]það ár, forvera núverandi E hf. Næsti yfirmaður stefnanda á þeim tíma var G skrifstofustjóri en sparisjóðsstjóri var H. D varð síðan til við samruna C og I með samrunaáætlun dagsettri 13. ágúst 2007 en sparisjóðurinn starfaði undir nafni C til 18. apríl 2008 er nafni hans var formlega breytt í „D “. Árið 2009 tók J hf., forveri stefnda, við starfsemi D og fór með 94,5% hlut í sparisjóðnum í árslok 2011.

Hinn 18. nóvember 2010 stofnaði stefnandi einkahlutafélagið K og tók sæti í stjórn félagsins og gengdi stöðu framkvæmdastjóra. Í stefnu er greint svo frá að félagið hafi verið stofnað í því skyni að halda störfum í samfélaginu á [...] sem til orðið höfðu í lífeyrisþjónustunni vegna starfa fyrir L séreignalífeyrissjóð. Um tildrög þessa kveður stefnandi að stefndi, B hf., sem hafi verið stærsti hluthafi D á þeim tíma, hefði um þetta leyti krafist þess að lífeyrisþjónusta sparisjóðsins ynni ekki fyrir aðra lífeyrissjóði en þá sem voru í vörslu stefnda, með tilheyrandi fækkun starfa í sveitarfélaginu. Þá hafi félagið tekið að sér fleiri verkefni, meðal annars fyrir M, N og O, svo sem rakið er í stefnu.

Samkvæmt leigusamningi, dagsettum 14. janúar 2011, leigði K ehf. sem leigusali skrifstofuhúsnæði á 3. hæð að [...], með fastanúmerið [...], til einkahlutafélagsins P. Óumdeilt er í málinu að húsnæði þetta var í eigu D, sem K ehf. hafði á leigu og framleigði P ehf. með leigusamningi þessum. Í leigusamningnum var leiguhúsnæðinu lýst sem efstu hæð hússins að undanskildu rými á austurhluta hæðarinnar, þar sem starfsemi leigusala yrði starfrækt. Samkvæmt leigusamningnum nam fjárhæð mánaðarlegrar húsaleigu 100.000 krónum á mánuði og skyldi fjárhæðin breytast í samræmi við neysluverðsvísitölu.

Þá gerði D sem leigusali leigusamning, dagsettan 9. júlí 2012, um skrifstofuhúsnæði sparisjóðsins að [...], sem samkvæmt samningnum var 273,7 m 2 að stærð, við K ehf. sem leigutaka. Í samningnum kom fram að fjárhæð leigunnar væri 60.000 krónur á mánuði og tæki fjárhæðin árlega breytingum samkvæmt vísitölu neysluverðs. Leigusamningurinn var óuppsegjanlegur til 10 ára af hálfu leigusala. Stefnandi ritaði undir samninginn fyrir hönd leigutaka.

Í viðauka við húsaleigusamninginn, dagsettum 10. ágúst 2012, var kaflanum „Heimild til framleigu“ bætt við samninginn. Viðaukinn, sem er frá 10. ágúst 2012, tilgreinir að leigutaka sé heimilt að framleigja húsnæðið að hluta eða í heild á leigutímanum án samráðs við leigusala. Stefnandi ritaði undir leigusamninginn fyrir hönd leigutakans K ehf.

Samkvæmt viðauka, dagsettum 15. ágúst 2012, við fyrrnefndan leigusamning frá 14. janúar 2011, framleigði K ehf. sem leigusali nú allt áðurnefnt rými 3. hæðar [...]til P ehf., þannig að við bættist austurhlutinn sem undanskilinn hafði verið áður. Með þessari breytingu nam fjárhæð mánaðarlegrar húsaleigu samtals 160.000 krónum, bundið vísitölu neysluverðs, sbr. efni viðaukans.

Stefnandi hætti í stjórn K ehf. 15. júní 2015 og H, fyrrum sparisjóðsstjóri D tók sæti í stjórn félagsins í stað stefnanda. Um sama leyti, nánar tiltekið sumarið 2015, tók stefndi alfarið yfir D og var samruni stefnda og sparisjóðsins samþykktur í október 2015. Í kjölfarið eða hinn 5. nóvember 2015 var gerður nýr ráðningarsamningur á milli stefnanda og stefnda.

Samkvæmt ákvæðum samningsins var uppsagnarfrestur 12 mánuðir og skyldi uppsögn vera skrifleg og miðast við mánaðarmót. Yrði starfsmanni sagt upp störfum og ekki óskað eftir vinnuframlagi hans í uppsagnarfresti fengi hann föst mánaðarlaun ásamt lífeyrisgreiðslum á uppsagnarfresti, ásamt hlunnindum. Við þær aðstæður að starfsmaðurinn léti af störfum hjá bankanum og hæfi launuð störf áður en launagreiðslum bankans lyki skyldi bankanum heimilt að draga frá launagreiðslum á uppsagnarfresti þau laun og aðrar greiðslur sem hann nyti frá þriðja aðila á sama tímabili. Í 8. kafla ráðningarsamningsins var að finna starfs- og siðareglur sem giltu um starf stefnanda hjá stefnda. Þá var mælt fyrir um það í 9. kafla samningsins að starfsmanni væri ljóst að brot á ráðningarsamningnum, öryggisreglum, svo og starfs- og siðareglum, gætu varðað fyrirvaralausum brottrekstri úr starfi.

Með samningi um „mastersaðgang“ lögaðila að netbanka, sem er á meðal gagna málsins, á milli stefnda og K ehf., frá 29. nóvember 2015, var stefnanda veitt heimild til aðgangs að netbanka K ehf.

Samkvæmt samanburðarskýrslu Creditinfo, dagsettri 26. apríl 2017, sem liggur fyrir í gögnum málsins, heitir K ehf. nú Q ehf. Þar kemur einnig fram að samkvæmt fundi hinn 18. nóvember 2010 hafi stefnandi og eiginkona hans skipað stjórn félagsins, auk þess sem stefnandi var þá framkvæmdastjóri þess og prókúruhafi, sbr. það sem áður er rakið. Enn fremur greinir í sömu skýrslu að H skipi allar framangreindar stöður í félaginu samkvæmt fundi 15. júní 2015. Samkvæmt fyrirliggjandi ársreikningi Q ehf. vegna ársins 2015, dagsettum 20. nóvember 2016, kemur loks fram að hlutafé í Q ehf. leigufélags sé nú í eigu R ehf. og að S skipi stjórn félagsins.

Um tildrög þess, að stefnanda var fyrirvaralaust sagt upp störfum hjá stefnda, er greint svo frá í stefnu að um mitt ár 2015 hafi rannsókn á ætluðum brotum í starfsemi sparisjóðsins hafist hjá þáverandi embætti sérstaks saksóknara. Stefnandi var í framhaldinu handtekinn hinn 1. desember 2016 og færður til yfirheyrslu hjá héraðssaksóknara vegna gruns um refsiverða háttsemi í tengslum við starf sitt hjá stefnda. Var stefndi upplýstur þar um og um framgang málsins.

Haustið 2016 óskaði stefndi eftir því að innri endurskoðun bankans gerði úttekt á U. Í tengslum við þá úttekt var ritað minnisblað, dagsett 8. desember 2016, þar sem bráðabirgðaniðurstöður úttektarinnar voru rakin, sem og þau atriði sem ámælisverð voru talin í störfum stefnanda. Með bréfi stefnda 2. desember 2016 var stefnanda tilkynnt um ákvörðun stefnda um að setja stefnanda í tímabundið launað leyfi á meðan mál hans væri rannsakað og upplýsinga aflað. Stefnanda var í kjölfarið sagt upp störfum hjá stefnda með bréfi, dagsettu hinn 29. desember 2016.

Í uppsagnarbréfinu er rakið að könnun innri endurskoðunar bankans hefði leitt í ljós að stefnandi hefði með margvíslegum hætti brotið gegn trúnaðarskyldu sinni við stefnda og þeim siðareglum sem væru hluti ráðningarsamnings stefnanda hjá stefnda. Fram kom að stefnandi hefði komið að rekstri félags án þess að hafa haft til þess heimild og að það félag hafi notið óeðlilegrar fyrirgreiðslu í bankanum. Auk þess að stefnandi væri grunaður um refsiverða háttsemi sem tengdist starfi hans hjá bankanum. Þar að auki hafi stefnandi tekið við svörtum greiðslum úr hendi félags eða félaga og þannig átt í ólögmætum viðskiptum samhliða starfi sínu. Að endingu var tilkynnt um uppsögnina og að launagreiðslur til stefnanda myndu falla niður þegar í stað. Þá kemur einnig fram í gögnum málsins varðandi umrædda úttekt að stefnandi hefði fengið greidd laun frá K ehf. fram á mitt ár 2015 og samkvæmt yfirlitum bankareikninga síðast fengið greiðslur frá félaginu um mitt ár 2016.

Stefnandi óskaði eftir nánari rökstuðningi fyrir brottvikningu sinni úr starfi hjá stefnda með bréfi 1. febrúar 2017. Óskað var svara innan 15 daga. Er engin svör höfðu borist sendi stefnandi kröfubréf til stefnda 21. febrúar 2017 og var þar krafist launa í 12 mánaða uppsagnarfresti samkvæmt ráðningarsamningi frá 5. nóvember 2015 auk skaðabóta og nam höfuðstóll kröfunnar 16.185.780 krónur. Er það samtala dómkröfu stefnanda í máli þessu.

Í bréfi stefnda til stefnanda 10. mars 2017 er að finna svör við bréfi stefnanda 1. febrúar 2017, sem fylgt var eftir með kröfubréfinu 21. febrúar 2017. Þar kom fram nánari rökstuðningur fyrir þeirri óbreyttu afstöðu bankans að réttmætt hefði verið að víkja stefnanda fyrirvaralaust úr starfi, svo sem gert var með áðurnefndu bréfi 29. desember 2016. Af sömu ástæðu var kröfum stefnanda á hendur stefnda alfarið hafnað.

Með bréfi embættis héraðssaksóknara hinn 25. mars 2019 var stefnanda tilkynnt að máli því, sem hófst með handtöku stefnanda 1. desember 2016, þar sem stefnandi hafði stöðu sakbornings, hefði verið fellt niður á hendur stefnanda með vísan til 145. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Ástæða fyrir þeim málalyktum væri sú að á grundvelli fyrirliggjandi gagna og þeirrar rannsóknar sem hafði farið fram í málinu þætti það sem fram hefði komið ekki gefa nægilegt tilefni til ákæru á hendur stefnanda.

II. Málsástæður stefnanda

Stefnandi byggir á því að uppsögn hans úr starfi hjá stefnda hafi byggst á rangri ásökun um brot í starfi og sé ólögmæt. Uppsögnin hafi verið byggð á röngum og ósönnuðum ávirðingum. Ekkert réttlæti að laun og launatengd gjöld auk hlunninda í uppsagnarfresti hafi ekki verið greidd stefnanda. Fullyrðingar stefnda um annað séu órökstuddar og auk þess ósannar og ósannaðar. Þá hafi stefndi, með því að gefa sér rangar forsendur um meint brot í starfi stefnanda, valdið stefnanda miska.

Stefnandi vísar til ákvæðis 7.3. í ráðningarsamningi við stefnda frá 5. nóvember 2015 um 12 mánaða uppsagnarfrest. Kröfur stefnanda vegna orlofs og orlofsuppbótar byggi á sama ráðningarsamningi og auk þess á kjarasamningi Samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja og Samtaka atvinnulífsins. Desemberuppbót og orlofsuppbót byggir á sömu samningum. Krafa um hlutdeild í starfsaldurs launum byggi á þokubókun kjarasamnings Samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja og Samtaka atvinnulífsins. Krafa um símakostnað byggi á ákvæðum 7.4. og 7.5 í ráðningarsamningi stefnanda við stefnda. Skaðabótakröfu vegna ólögmætrar uppsagnar byggir stefnandi á almennum reglum samningaréttar, vinnuréttar og skaðabótaréttar.

Dómkrafa stefnanda sundurliðast með eftirfarandi hætti:

Skýring Einingaverð Einingar Samtals

Laun jan-des 954.60212 10.574.413

(frádr. gr. 880.811 kr.)

Orlof uppsfr. 954.6022,156592.058.682

Des. uppbót 82.000 1 82.000.-

Sími 12.000 12 144.000.-

St. aldurs laun 954.6020,866 826.685.-

Skaðabætur 2.000.000 1 2.000.000.-

Innh. þóknun 500.0001 500.000.-

Samtals kr. 16.185.780.-

Kröfu um miskabætur byggir stefnandi á skaðabótalögum nr. 50/1993, m. a. 26. gr. laganna. Uppsögn hans hafi ekki byggst á nægum efnislegum forsendum og í henni hafi falist ólögmæt meingerð gegn persónu hans og æru. Ekki hafi verið gætt meðalhófs í aðgerðum stefnda að þessu leyti.

Stefnanda hafi verið sagt upp án þess að löglega hafi verið að farið og eigi hann því rétt á launum til loka uppsagnarfrests. Engar sakir sem á stefnanda hafi verið bornar séu það alvarlegar að réttlæti fyrirvaralausan brottrekstur án frekari launagreiðslna. Þá hafi stefnandi ekki verið áminntur eða gefinn kostur á að bæta ráð sitt.

Stefnandi byggir á því að sá sem vilji bera fyrir sig brot á ráðningarsamningi verði að sanna að ástæður réttlæti samningsrof. Jafnvel þegar um alvarleg brot í starfi sé að ræða eigi hinn brotlegi almennt rétt á aðvörun áður en til fyrirvaralausrar uppsagnar megi grípa af hálfu atvinnurekanda. Engin gróf brot hafi verið sönnuð á stefnanda né að hann hafi unnið þau af ásetningi eða vítaverðu gáleysi.

Varakröfu sína byggir stefnandi m. a. á 2. mgr. 25. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

Dráttarvaxtakröfu sína byggir stefnandi á III. kafla laga um vexti og verðtryggingu einkum 1. mgr. 6. gr. laganna. Varðandi upphafstíma dráttarvaxta er vísað til 3. mgr. 5. gr. laga nr. 91/1991.

Um málskostnaðarkröfu vísar stefnandi til ákvæða XXI. kafla laga um meðferð einkamála nr. 91/1991, einkum til 129. og 130. gr. laganna. Krafa um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun styðst við lög nr. 50/1988.

III. Málsástæður stefnda

Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að stefnandi hafi afásetningi eða stórfelldu gáleysi brotið gegn ráðningarsamningi sínum og hafi stefnda því verið heimilt að rifta ráðningu hans án fyrirvara. Sé það heimilt án undangenginnar viðvörunnar samkvæmt almennum reglum vinnuréttar ef um alvarlegt brot á almennum eða sérstökum trúnaðarskyldum starfsmanns sé að ræða. Stefnandi hafi brotið alvarlega gegn skyldum sínum í starfi og það hefði unnið gegn hagsmunum stefnda að hafa stefnanda áfram í starfi.

Um heimild til riftunar ráðningarinnar vísar stefndi til gr. 12.2.5 í kjarasamningi Samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja og Samtaka atvinnulífsins. Sambærilegt ákvæði hafi verið að finna í kjarasamningum starfsmanna fjármálafyrirtækja allt frá ráðningu stefnanda árið 2004. Samkvæmt nefndu kjarasamningsákvæði sé heimilt að víkja starfsmanni fyrirvaralaust úr starfi hafi hann brotið starfsreglur fjármálafyrirtækis í verulegu atriði og falli launagreiðslur þá niður þegar í stað. Í samræmi við áskilnað ákvæðisins var trúnaðarmanni stéttarfélags stefnanda haldið upplýstum ummálið og hafi hann engar athugasemdir gert við framgöngu stefnda í málinu. Eins er vísað til gr. 9.3 ráðningarsamnings stefnanda við stefnda frá 5. nóvember 2015 til riftunar ráðningar í ráðningarsamningum stefnanda og einnig í ráðningarsamningi stefnanda frá árinu 2004.

Stefnandi hafi verið bundinn af óskráðum starfsreglum banka og sparisjóða frá upphafi starfs síns árið 2004. Þær reglur hafi ætíð gengið út á að tryggja að persónulegir hagsmunir starfsmanna og banka rekist ekki á og að starfsmenn standi ekki í atvinnustarfsemi eða gæti hagsmuna fyrir aðra en þá fjármálastofnun sem þeir starfi fyrir. Þær reglur séu í samræmi við inntak almennra trúnaðarskyldna á vinnumarkaði, sem m. a. leggi bann við því að starfsmenn stundi samkeppnisrekstur við vinnuveitanda sinn. Þessar skyldur hafi stefnandi gengist undir með ráðningarsamningi árið 2004. Þá hafi kjarasamningar bankamanna ævinlega gert ráð fyrir því að unnt sé að rifta fyrirvaralaust starfssamningi ef slík brot séu unnin í starfi enda um að ræða verulegt trúnaðarbrot í starfi.

Stefndi hafi yfirtekið réttindi og skyldur samkvæmt upphaflegum ráðningarsamningi við stefnanda við samruna D og stefnda, sbr. 3. gr. laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Ráðningarsamningur sé gagnkvæmur samningur þannig að trúnaðarskyldur stefnanda hafi ekki breyst við nefndan samruna. Stefnanda sé því ekki tækt að bera því við að hann hafi ekki haft neinar trúnaðarskyldur við stefnda fyrr en eftir að nýr ráðningarsamningur hafi verið gerður í nóvember 2015.

Stefnandi hafði starfað um langt árabil hjá stefnda og forvera hans og hafði verið í stöðu yfirmanns þar sem hann hafi haft mannaforráð og borið ábyrgð á tiltekinni starfsemi innan bankans. Stefnandi hafi því þekkt eða átt að þekkja allar reglur sem hafi gilt á hverjum tíma og varðað heimildir hans til viðskipta og eða starfsemi innan og utan bankans.

Stefnandi hafi með framgöngu sinni í starfi brotið gróflega gegn ákvæðum 8.4, 8.5 og 8.7 í ráðningarsamningi frá 5. nóvemer 2015 og hvert og eitt þeirra nægi í sjálfu sér til að réttlæta fyrirvaralausa brottvikningu úr starfi. Stefnandi hafi þannig nýtt sér upplýsingar og aðstöðu sem hann hafi haft í starfi, sjálfum sér og félagi sínu til fjárhagslegs ávinnings. Þetta hafi hann gert með því að stofna sérstakt félag, K ehf., hvers rekstur hafi sérstaklega gengið út á að nýta sambönd stefnanda við bankann. Þannig hafi stefnandi brotið gegn gr. 8. 4. í ráðningarsamningi, sem kveði meðal annars á um að starfsmanni sé óheimilt að nýta trúnaðarupplýsingar sem hann hafi öðlast í krafti starfs síns, sér og sínum til fjárhagslegs ávinnings. Stefnandi hafi átt nefnt félag í raun einn og með rekstri þess hafi hann hagnast á viðskiptum með leiguhúsnæði á kostnað bankans. Þá hafi tilgangur þess félags m. a. verið að stunda lánastarfsemi. Þessi háttsemi stefnanda feli í sér brot á almennum trúnaðarskyldum starfsmanns ekki síður en sérstökum.

Stefnanda sé ekki tækt að bera því við að tilgangur félagsins K ehf. hafi helgast af byggðasjónarmiðum eða að reksturinn hafi verið með sérstöku leyfi. Að mati stefnda geti stefnandi ekki byggt rétt sinn til bóta á því að fleiri en hann sjálfur hafi mögulega átt þátt í því að setja á stofn félag þvert á reglur bankans. Engar sannanir hafi verið lagðar fram af hálfu stefnanda um meint leyfi ogþá hafi stefnandi ekki gert hreint fyrir sínum dyrum um aðkomu hans að nefndu félagi, þrátt fyrir að hafa ítrekað verið áminntur um að skila inn upplýsingum um atvinnuþátttöku utan bankans og honum verið falið að fylgja því eftir við aðra starfsmenn, sem lutu hans stjórn, að þeir gerðu slíkt hið sama. Það athafnaleysi stefnanda fari gegn gr. 8.5 í ráðningarsamningi, sem kveði á um að starfsmaður hlýti reglum um tilkynningar vegna viðskipta tengdra aðila og alla eigin starfsemi, Yrði það mati stefnda ekki virt á annan hátt en sem ásetning stefnda til að leyna aðkomu hans að rekstri K ehf.

Þá hafi stefnandi setið í stjórn fyrirtækis síns á starfstíma og rekið það í reynd án heimildar eftir að hann hafi gengið úr stjórn þess, en slíkt sé brot á gr. 8.7 í ráðningarsamningi. Fullyrðingar stefnanda um að hann hafi ekki haft aðkomu að K ehf. frá því um mitt ár 2015 standist ekki með hliðsjón af gögnum máls. Ljóst sé að þrátt fyrir að fyrrum sparisjóðsstjóri D, H, hafi tekið yfir stjórn félagsins á miðju ári 2015 hafi stefnandi áfram haft fullan og ótakmarkaðan aðgang að öllum reikningum og bankagögnum félagsins. Stefnandi hafi því haft hönd í bagga með þeim rekstri lengur en formleg skráning í stjórn félagsins segði til um. Þannig hafi stefnandi í reynd komið að rekstri félagsins án heimildar og brotið gegn gr. 8.7 í ráðningarsamningi.

Þrátt fyrir að stefndi hafi verið handtekinn af lögreglu grunaður um refsivert brot í byrjun desember 2016 hafi stefndi látið stefnanda njóta vafans með því að setja hann í launað leyfi meðan rannsókn á framgöngu hans í starfi hafi farið fram. Það sé því rangt að ekki hafi verið gætt meðalhófs í málinu. Brottvikning stefnanda hafi byggt á sérstakri könnun innri endurskoðunar bankans á viðskiptum stefnanda. Sú könnun hafi leitt í ljósað stefnandi hafi átt og rekið fyrrrnefnt félag, K ehf., án heimildar árum saman, þaðan sem hann hafi fengið greidd laun. Það eitt og sér hafi verið brot á ráðningarsamningi hans frá öndverðu. Það félag hafi auk þess notið óeðlilegra hagstæðrar lánafyrirgreiðslu hjá D.

Þá liggi fyrir að félag stefnanda hafi leigt húsnæði af sparisjóðnum á óeðlilega lágu leiguverði frá árinu 2011 og með heimild til framleigu. K ehf. hafi framleigt það húsnæði strax þriðja aðila gegn mun hærri húsaleigu. Á þeim tíma hafi stefnandi einn verið eigandi að K ehf. og hirt allan hagnað af þeim samningum. Ennfremur sýni könnunin fleiri atriði sem varði óeðlileg og óútskýranleg tengsl stefnanda við þriðja aðila á sama tíma og hann hafi verið í starfi hjá stefnda. Yrði því ekki annað séð en að stefnandi hafi bersýnilega brotið gegn almennum trúnaðarskyldum starfsmanna í starfi sem byggi á reglum vinnuréttarins en einnig á sérstökum skyldum samkvæmt ráðningarsamningi.

Bótakröfu stefnanda sé mótmælt í heild sinni sem vanreifaðri og ósannaðri. Vísað sé til kjarasamnings um réttindi stefnanda án þess að hann sé lagður fram til stuðnings kröfu stefnanda né tilgreint á hvern hátt kjarasamningurinn grundvalli kröfugerðina. Sérstaklega sé mótmælt kröfu um greiðslu orlofsfjár. Ráðningarsamningur stefnanda hafi gert ráð fyrir því að hann héldi óskertum launum alla mánuði ársins, einnig meðan á orlofi hafi staðið. Það hafi því ekki staðið rök til þess að hann fengi greitt orlofsfé ofan á launagreiðslur allt árið, þannig fengi hann orlof í raun tvígreitt. Krafa um uppsafnað orlof eigi sér heldur ekki stoð í ráðningarsamningi né orlofslögum. Kröfu stefnanda um greiðslu starfsaldurs launa sé einnig mótmælt sem ósannaðri. Ekki sé tilgreint í stefnu á hverju sú krafa byggi né lögð fram gögn henni til staðfestingar.

Krafa um miskabætur á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga eigi sér enga stoð. Stefndi hafi á engan hátt gengið þannig fram gagnvart stefnanda að jafnað yrði til ólögmætar meingerðar gegn persónu hans eða æru. Stefnandi hafi verið handtekinn af lögreglu án þess að stefndi hefði þar nokkra aðkomu. Stefndi hafi látið stefnanda njóta alls vafa meðan innri endurskoðun bankans, sem starfi skv. 16. gr. laga um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002, hafi rannsakað mál hans og greitt honum laun meðan á þeirri rannsókn hafi staðið. Þá hafi trúnaðarmaður stéttarfélags verið upplýstur um málið. Hafi stefndi, þvert á fullyrðingar stefnanda, sýnt meðalhóf við meðferð málsins og ekkert hafst að sem lagt yrði stefnda til lasts. Stefnda yrði ekki kennt um það að stefnandi hafi verið tekinn höndum í tengslum við rannsókn sakamáls en með því hafi kastljósi fjölmiðla verið varpað á stefnda og kastað rýrð á orðspor stefnda og starfsemi hans að ósekju. Krafa stefnanda um miskabætur úr hendi stefnda eigi sér því enga stoð og beri að hafna henni.

Þá stangist það á við 130. gr. laga nr. 91/1991 að hafa uppi kröfu um innheimtuþóknun líkt og stefnandi geri. Slík krafa sé ekki lögvarin enda hluti af málskostnaði, yrði á réttmæti kröfu stefnanda fallist í einhverjum efnum. Því beri þegar af þeirri ástæðu að sýkna stefnda af þessum þætti kröfu stefnanda.

Stefndi hafi í öllum atriðum farið fram með lögmætum hætti við riftun ráðningar stefnanda og brottvikning stefnanda hafi átt sér efnislega stoð. Stefnandi eigi engan rétt til bóta úr hendi stefnda og hafi ekki fært fram sönnur fyrir því að á honum hafi verið brotið og því beri að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.

Stefndu vísa til áðurgreindra lagaraka um sýknukröfu, almennra reglna vinnuréttar og skaðabótaréttar. Ennfremur laga um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002 og reglum sem á þeim byggja, sem og lögum um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum nr. 72/2002. Krafa um málskostnað í styðst við 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.

IV. Niðurstaða

Eins og rakið hefur verið var stefnanda vikið tímabundið frá störfum hjá stefnda 2. desember 2016 og í kjölfarið sagt upp störfum hinn 29. desember s. á. vegna rannsóknar embættis héraðssaksóknara á ætluðum auðgunarbrotum stefnanda í starfi sínu fyrir stefnda. Svo sem áður greinir lauk rannsókninni hinn 25. mars sl. með því að málið var fellt niður hjá embætti héraðssaksóknara. Ágreiningur máls þessa stendur þannig um hvort stefndi hafi staðið að uppsögn stefnanda með lögmætum hætti og hvort stefnandi eigi rétt til launa, launatengdra gjalda, auk hlunninda á 12 mánaða uppsagnarfresti, sbr. ráðningarsamning aðila, dagsettan 5. nóvember 2015, sem og miskabóta vegna uppsagnarinnar, sbr. dómkröfur máls þessa.

Stefnandi byggir dómkröfur sínar fyrst og fremst á því að stefndi hafi staðið að uppsögninni með ólögmætum hætti þar sem hún hafi byggst á röngum og ósönnuðum ávirðingum um ætluð brot hans í starfi. Stefnandi telur því að hann eigi rétt á launum í uppsagnarfresti, auk miskabóta, þar sem ávirðingar stefnda hafi byggst á röngum forsendum. Stefndi byggir hins vegar sýknukröfu sína á því að þar sem stefnandi hafi brotið gróflega gegn starfsskyldum sínum hjá stefnda með störfum sínum fyrir einkahlutafélagið K, ýmist af ásetningi eða stórfelldu gáleysi, réttlæti það fyrirvaralausa riftun ráðningarsamnings aðila.

Svo sem fyrr greinir hóf stefnandi upphaflega störf hjá C hinn 1. febrúar 2004 sem þjónustustjóri, sbr. framlagðan ráðningarsamning, dagsettan 5. febrúar 2004. Félagið K ehf. stofnaði stefnandi síðla árs 2010 þegar fyrirséð var að störfum innan sparisjóðsins myndi fækka á [...]vegna breytinga sem stefndi, sem var þá stærsti hlutahafi sparisjóðsins, hugðist gera á starfsemi lífeyrisþjónustunnar og nánar var vikið að í málavaxtalýsingu. Samkvæmt framlögðum gögnum málsins var stefnandi eini eigandi og stjórnarmaður félagsins og auk þess skráður framkvæmdastjóri þess frá stofnun félagsins hinn 18. nóvember 2010 og þar til hann hvarf úr stjórn þess hinn 15. júní 2015. Um sama leyti tók stefndi endanlega yfir starfsemi sparisjóðsins og var nýr ráðningarsamningur gerður við stefnanda hinn 5. nóvember 2015 eftir samruna stefnda og D, sem einnig hefur verið lagður fram fyrir dómi.

Einnig fyrir í gögnum málsins samningur á milli stefnda, B hf., og K ehf. um svonefndan „mastersaðgang“ að heimabanka félagsins, dagsettur 29. nóvember 2015. Með honum var stefnanda veittur ótakmarkaður aðgangur að netbanka félagsins og öllum þeim innlánsreikningum, kreditkortum og skjölum sem þar væru vistuð, sem og heimild til að stofna og samþykkja greiðslur, senda inn og skoða rafræn skjöl o. fl. Undir samninginn ritaði H sem stjórnarmaður í K ehf., stefnandi sem notandi aðgangsins og loks tiltekinn starfsmaður stefnda fyrir hönd bankans.

Í eldri ráðningarsamningi stefnanda við D var að finna eftirfarandi ákvæði:

„Brjóti starfsmaður af sér í starfi eða brýtur starfsreglur Sparisjóðsins í verulegu atviki er heimilt að segja honum upp fyrirvaralaust og fellur þá launagreiðsla niður þegar í stað.“

Þá kom eftirfarandi fram um trúnað stefnanda í samningnum:

„Undirritaður starfsmaður heitir að hafa hagsmuni Sparisjóðsins í heiðri í hvívetna, gegna þeim störfum sem honum eru falin af árvekni og samviskusemi og virða starfs- og siðareglur Sparisjóðsins.“ Starfsmanni er óheimilt án leyfis stjórnar Sparisjóðsins að gegna öðru launuðu starfi, reka atvinnustarfsemi eða vera umboðsmaður annarra gagnvart Sparisjóðnum.“

Í 8. kafla yngri ráðningarsamnings stefnanda við stefnda, dagsettum 5. nóvember 2015, var að finna sambærileg ákvæði um starfsskyldur og trúnað starfsmanna. Í gr. 8.1. var mælt fyrir um eftirfarandi:

„Starfsmaður skuldbindur sig til að kynna sér rækilega þau ákvæði laga, reglugerða, fyrirmæla stjórnvalda, starfs- og siðareglna o. þ. h. sem gilda um starfsemi bankans á hverjum tíma.“

Þá var kveðið á um eftirfarandi í gr. 8.7. í ráðningarsamningnum í kafla um starfs- og siðareglur starfsmanna stefnda:

„Starfsmaður má ekki hefjast handa um eða reka neina starfsemi aðra samhliða þessu starfi, sitjaí stjórn fyrirtækis eða stunda atvinnu hjá öðrum aðilum nema með sérstakri fyrirfram skriflegri heimild frá framkvæmdastjóra. Hann má ekki taka nein laun eða hlunnindi sjálfum sér til handa í neinni mynd af þeim, sem eiga viðskipti við bankann, nema með fyrirfram skriflegri heimild frá framkvæmdastjóra.“

Í gr. 9.3. var síðan mælt fyrir um eftirfarandi:

„Starfsmanni er ljóst að brot á ráðningarsamningi þessum, öryggisreglum, svo og starfs- og siðareglum, getur varðað fyrirvaralausum brottrekstri úr starfi.“

Þá liggur fyrir í málinu úrdráttur úr kjarasamningi samninganefndar bankanna fyrir hönd banka og sparisjóða og sambands íslenskra bankamanna sem var í gildi frá 1. janúar 2001 til 1. október 2004 og kjarasamningur samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja og samtaka atvinnulífsins, sem var í gildi frá 1. október 2015 til 31. desember 2018. Í gr. 11.2.5. í eldri samningnum og gr. 12.2.5. í yngri samningnum var eftirfarandi ákvæði:

„Hafi starfsmaður brotið starfsreglur bankans í verulegu atriði má víkja honum úr starfi fyrirvaralaust og fellur þá launagreiðsla niður þegar í stað. Formanni hlutaðeigandi starfsmannafélags skal gefinn kostur á að fylgjast með málsmeðferð“.

Þá er einnig meðal gagna málsins að finna reglur stefnda um atvinnuþátttöku starfsmanna sinna, sem samþykktar voru af hálfu stefnda hinn 17. maí 2016, ásamt leiðbeiningum frá regluvörslu stefnda, dagsettum 29. september 2014. Í reglum stefnda um atvinnuþátttöku kemur fram í 1. gr. að tilgangur reglnanna væri meðal annars sá að tryggja að atvinnuþátttaka starfsmanna hefði ekki neikvæð áhrif á starfsskyldur viðkomandi gagnvart stefnda og til að koma í veg fyrir hagsmunaárekstra og önnur skaðleg áhrif sem kynnu að leiða af þátttöku starfsmanna í öðrum atvinnurekstri samhliða störfum fyrir stefnda. Í 2. tl. 2. gr. reglnanna var atvinnuþátttaka skilgreind sem þátttaka í atvinnurekstri sem ekki væri á vegum stefnda, þar sem meðal annars starfsmaður sæti í stjórn eða væri endurskoðandi eða skoðunarmaður og ætti beint eða óbeint a. m. k. 10% eignarhlut í félagi í atvinnurekstri.

Um skilyrði fyrir atvinnuþátttöku í 3. gr. reglnanna kom fram að meginreglan væri sú að atvinnuþátttaka væri óheimil. Yfirmaður gæti veitt starfsmanni undanþágu til atvinnuþátttöku að því gefnu að hún teldist ekki í andstöðu við tilgang reglnanna. Þá kom fram að starfsmaður skyldi senda yfirmanni beiðni um undanþágu á viðeigandi eyðublaði í þeim tilvikum er hann hæfi störf fyrir bankann, áður en atvinnuþátttaka hans hæfist og við breytingar á starfsskyldum viðkomandi, þótt samþykki hefði áður verið veitt. Samþykkti yfirmaður undanþágubeiðni starfsmanns skyldi hann senda eyðublaðið á regluvörslu, ásamt rökstuðningi og upplýsingum um sérhver skilyrði sem hann kynni að setja fyrir samþykki sínu.

Þá var mjög áþekkar reglur að finnaí leiðbeiningum frá regluvörslu stefnda en þar kom fram að starfsmenn stefnda sem hygðust taka þátt í atvinnurekstri eða gegna annarri vinnu samhliða starfi sínu hjá stefnda, þyrftu að fá til þess leyfi fyrirfram hjá bankastjóra eða framkvæmdastjóra síns sviðs og að til þátttöku í atvinnurekstri teldist það að sitja í stjórn félags, að þiggja laun frá öðru fyrirtæki en stefnda og að eiga virkan eignarhlut í félagi, nánar tiltekið að eiga beint eða óbeint 10% eða meira af hlutafé í félagi, stofnfé eða atkvæðisrétt eða eiga annarra hagsmuna að gæta sem væru þess eðlis að viðkomandi hefði umtalsverð áhrif á stjórnun annars félags.

Í gögnum málsins liggur fyrir úrdráttur úr skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis um aðdraganda og orsakir erfiðleika og falls sparisjóðanna frá árinu 2014. Í sérstökum kafla sem varðar starfsemi D koma fram ýmsar athugasemdir af hálfu nefndarinnar við starfsemi sparisjóðsins, meðal annars við að ekki væri fyrir hendi listi yfir venslaða aðila í samræmi við skilgreiningu Fjármálaeftirlitsins á vensluðum aðilum og 27. gr. starfsreglna stjórnar.

Stefnandi gaf skýrslu við aðalmeðferð og kvað stjórnendum D hafa verið fullkunnugt um stofnun og starfsemi K ehf., allt frá upphafi. Þá neitaði stefnandi því aðspurður alfarið að K ehf. hefði notið betri kjara hjá D heldur en almennt tíðkaðist. Aðspurður hvort hann hefði getið aðkomu sinnar að félaginu á sérstöku eyðublaði kvað stefnandi yfirlit yfir alla aðila sem tengdust starfsmönnum sjóðsins hafa verið gert á hverju ári og þar ávallt hafa verið getið um K ehf. og tengsl stefnanda við félagið. Þetta fyrirkomulag hafi verið viðhaft alveg frá því að stefnandi starfaði hjá I og síðan D. Tengsl hans við félagið hefðu þannig verið tilkynnt á hverju ári og áðurnefndur listi lagður fyrir stjórn sjóðsins. Þá bar stefnandi jafnframt um að hann hefði fengið greidd laun frá K ehf. samhliða starfi sínu hjá D.

Aðspurður um hvort stefnandi hefði komið að rekstri K ehf. eftir að hann hætti í stjórn félagsins um mitt ár 2015, kvað stefnandi að hann hefði fallist á það að beiðni H að hafa aðgang að netbanka félagsins til að greiða tilfallandi reikninga en að hann hefði ekki farið með neins konar stjórnunarheimildir fyrir hönd félagsins. Aðkoma stefnanda að félaginu eftir að hann hóf störf fyrir stefnda hafi þannig ekki falist í öðru en þessu. Þá kvaðst stefnandi ekki hafa þegið laun frá K ehf. fyrir þessi tilteknu störf. Aðspurður hvort hann hefði tilkynnt um það til stefnda, þegar hann fékk aðgang að heimabanka K ehf. haustið 2015 í því skyni að greiða reikninga f. h. félagsins, þá hefði hann engan látið vita af því hjá bankanum, enda hafi hann ekki talið það tilkynningarskylt. Aðspurður um hvort sá starfsmaður er ritaði undir samning um mastersaðgang K ehf. að netbanka, fyrir hönd stefnda, hefði verið yfirmaður stefnanda, kvað hann þann aðila aldrei hafa verið yfirmann sinn.

H fyrrum sparisjóðsstjóri D gaf einnig skýrslu fyrir dómi. Í máli hans kom fram að hann hefði tekið við K ehf. sumarið 2015 eftir að hann hætti störfum hjá sparisjóðnum og að þá hefði legið fyrir að þurft hefði að segja upp starfsmönnum hjá félaginu og ljúka samningum við þá aðila sem höfðu keypt þjónustu af því. Hann hafi samið við stefnanda um að „klára þessar fáu færslur“ sem voru eftir hjá K ehf. sem voru fyrst og fremst einhverjar leigugreiðslur, greiðslur á rafmagnsreikningum og símareikningar o. þ. h. sem hefði þurft að greiða en ekkert sem væri stórt í sniðum. Þá kvað hann stefnanda ekki hafa haft aðkomu að stjórnun félagsins á þessum tíma og að K ehf. hefði ávallt notið hefðbundinna kjara hjá D.

Aðspurður um áðurnefnda lista um aðila tengda starfsmönnum sparisjóðsins, sem að sögn stefnanda hefðu verið lagðir fyrir stjórn sjóðsins á hverju ári, kvað H rétt að slíkir listar hefðu árlega verið lagðir fyrir stjórn sparisjóðsins. Nánar tiltekið hefðu þar verið tilgreindir aðilar og félög tengd stjórnendum og stjórnarmönnum sparisjóðsins og kvaðst hann greinilega muna eftir nafni K ehf. á umræddum listum og að um þetta hefði verið bókað í fundargerðum sparisjóðsins. Aðspurður hvaða skýringar hann ætti á því að gagnrýnt hefði verið í rannsóknarskýrslu Alþingis um hrun sparisjóðanna frá árinu 2014 að listi yfir venslaða aðila hefðu ekki verið fyrir hendi hjá D, kvað H listann ekki hafa verið til sem slíkan en engu að síður bókað í fundargerðarbók um að hann væri lagður fram. Aðspurður um greiðslu sem stefnandi fékk árið 2016 frá K ehf. kvað H að líklegast hefði stefnandi lagt út fyrir einhverjum vörum fyrir félagið, t. a. m. prentara, en félagið hefði ekki verið með VISA kort og þannig stundum verið nauðsynlegt að leggja út fyrir vörum í þágu þess.

Fyrir dómi bar einnig vitni T, yfirmaður innri endurskoðunardeildar stefnda frá 2008 til ársloka 2018, sem ritaði áðurnefnt minnisblað í tengslum við þá úttekt er stefndi lét gera á lífeyrisþjónustu bankans á [...]. Aðspurð um þau óvenju hagstæðu lánakjör sem K ehf. á að hafa notið hjá D kvað hún félagið hafa verið með ótímabundið yfirdráttarlán hjá sparisjóðnum en venjulaga væru slík lán tímabundin. Þá hefðu engar tryggingar verið lagðar fram til tryggingar yfirdráttarláninu en þetta hefði vakið athygli innri endurskoðunar. Aðspurð um atriði er rakin voru á minnisblaðinu, dagsettu 8. desember 2016, varðandi þátttöku stefnanda í starfsemi K ehf. eftir að hann hætti í stjórn félagsins og stefndi og D sameinuðust, kvað T jafnframt að stefnandi hefði ekki brugðist við því þegar óskað hefði verið eftir því vorið 2016 að starfsmenn lífeyrisþjónustunnar á [...] tilkynntu stefnda um aðra atvinnuþátttöku sína. Þá hefðu engar tilkynningar verið til um atvinnuþátttöku stefnanda fyrir þann tíma og innri endurskoðun því ekki getað skoðað það sérstaklega. Þá kom einnig fram í máli T að ótvírætt væri að aðgangsheimildir stefnanda að heimabanka K ehf. eftir að hann hætti að sögn afskiptum af félaginu, fælu í sér atvinnuþátttöku í skilningi reglna bankans.

Eins og að framan greinir átti stefnandi sæti í stjórn félagsins frá stofnun þess 18. nóvember 2010 til 15. júní 2015 og var jafnframt framkvæmdastjóri og eini eigandi félagsins á þeim tíma. Samkvæmt orðskýringum 2. gr. reglna stefnda um atvinnuþátttöku starfsmanna sinna og raktar eru að framan teljast framangreind störf til atvinnuþátttöku í skilningi reglnanna. Eftir að stefnandi hætti í stjórn K ehf. sumarið 2015 sinnti hann áfram ákveðnum störfum í þágu þess, sem að hans sögn fólust einkum í að greiða ýmsa reikninga, eins og fram kom í skýrslu stefnanda og vitna fyrir dómi. Samkvæmt ráðningarsamningi stefnda við D bar stefnanda að fá leyfi stjórnar sparisjóðsins til að gegna öðru launuðu starfi og reka atvinnustarfsemi. Engin gögn hafa verið lögð fram afhálfu stefnanda sem sýna fram á að stjórn sparisjóðsins hafi veitt stefnanda formlegt leyfi til að starfa fyrir einkahlutafélagið K, eins og t. a. m. afrit úr fundargerðarbókum sjóðsins, en bæði stefnandi og H, fyrrum sparisjóðsstjóri D, héldu því fram fyrir dómi að bókað hefði verið í fundargerðarbókum sjóðsins um lista yfir venslaða aðila þar sem getið var um tengsl stefnanda við félagið.

Í ráðningarsamningi stefnanda við stefnda frá 5. nóvember 2015 var jafnframt mælt fyrir um að starfsmanni væri óheimilt að stunda atvinnu hjá öðrum aðilum nema með sérstakri fyrirfram skriflegri heimild frá framkvæmdastjóra. Ljóst er að stefnanda var veittur áðurnefndur mastersaðgangur að heimabanka K ehf. hinn 29. nóvember 2015 eftir að hann hafði látið af störfum sem stjórnarmaður og framkvæmdastjóri félagsins til að taka að sér ákveðin verkefni sem H hefði beðið hann um að sinna. Þá bar stefnandi fyrir dómi að hann hefði ekki látið neinn hjá stefnda vita af þessum störfum sínum fyrir K ehf. Ennfremur þykja framlögð málsgögn sýna fram á að stefnandi hafði ennþá afskipti af Kehf. eftir að nafni félagsins var breytt í Q ehf. en á framlögðu yfirliti dagsettu 30. ágúst 2017 yfir bankaupplýsingar félagsins kemur fram að umboðshafi bankareiknings þess sé stefnandi.

Í framburði stefnanda fyrir dómi kom fram að hann hefði þegið laun frá K ehf. á þeim tíma er hann var eigandi, framkvæmdastjóri og í stjórn félagsins frá 2010 til 2015 og sinnti samhliða störfum fyrir D. Þrátt fyrir að stjórn D kunni að hafi vitað af störfum stefnanda fyrir félagið verður stefnandi að bera hallann af því að geta ekki sýnt fram á það með óyggjandi hætti að svo hafi verið, andstætt því sem fram kemur í skýrslu um fall sparisjóðanna um að lista yfir venslaða aðila hafi alfarið vantað í starfsemi D. Með þessu þykir sýnt að stefnandi hafi ekki uppfyllt trúnaðarskyldur sínar samkvæmt ráðningarsamningi sínum við D.

Samkvæmt því sem að framan hefur verið rakið þykir þannig sýnt að stefnanda, fyrst sem starfsmanni D og síðar sem starfsmanni stefnda, bar í störfum sínum fyrir báða aðila að tilkynna annars vegar til stjórnar og hins vegar til framkvæmdastjóra um þau störf sem hann sinnti í þágu einkahlutafélagsins K samhliða aðalstarfi sínu. Þá þykir jafnframt að mati dómsins sýnt að stefnanda hafi mátt vera ljóst, sbr. ákvæði ráðningarsamningsins og reglna stefnda um atvinnuþátttöku starfsmanna, að þau störf sem hann sinnti fyrir K ehf. samrýmdust ekki starfsskyldum hans hjá stefnda, enda upplýsti hann stefnda ekki um þau og þannig lá ekki fyrir skriflegt leyfi næsta yfirmanns stefnanda til að sinna þeim störfum.

Í fyrirliggjandi málsgögnum um þá úttekt sem innri endurskoðun stefnda gerði á starfsemi lífeyrisþjónustu D kemur fram að stefnandi þáði greiðslur frá K ehf. a. m. k. fram á mitt ár 2015 og síðast um mitt ár 2016. Í vætti H fyrir dómi kom einnig fram að stefnandi hefði fengið greiðslu frá K ehf. árið 2016 vegna endurgreiðslu útlagðs kostnaðar. Engin gögn hafa hins vegar verið lögð fram fyrir dómi sem sýna fram á að stefnandi hafi lagt út fyrir tilfallandi kostnaði í þágu félagsins og að framangreind greiðsla til hans frá K ehf. á þessum tíma hafi samsvarað þeim kostnaði. Í ljósi framangreinds verður þannig að leggja til grundvallar að stefnandi hafi þegið greiðslur fyrir störf sín hjá K ehf. árið 2016 þegar hann hafði að eigin sögn hætt afskiptum af félaginu.

Í málatilbúnaði stefnda er því haldið fram að stefnandi hafi valdið D og síðar stefnda tjóni með háttsemi sinni, t. a. m. með framleigu húsnæðisins að [...]. Þá er einnig fullyrt af hálfu stefnda að K ehf. hafi notið óvenju hagstæðra kjara hjá D en þessu neituðu bæði stefnandi og H fyrrum sparisjóðsstjóri í skýrslutökum fyrir dómi. Að mati dómsins þykja framlögð málsgögn ekki sýna fram á þessar staðhæfingar stefnda með fullnægjandi hætti. Til að mynda liggja engin gögn fyrir um lánskjör á yfirdráttarláni sem K ehf. hafði hjá D. Í ljósi framangreinds verða þessar staðhæfingar stefnda að teljast ósannaðar eins og mál þetta liggur fyrir dóminum. Hins vegar þykir að mati dómsins liggja nægilega ljóst fyrir að stefnandi braut gegn ákvæðum ráðningarsamnings síns við stefnda frá 5. nóvember 2015, sem og kjarasamningsákvæðum og reglum stefnda um atvinnuþátttöku, með því að sinna áfram störfum í þágu K ehf. eftir að hann hætti formlega afskiptum af félaginu um mitt ár 2015 og þiggja greiðslur fyrir, án þess að fá tilskilin leyfi til þessa frá framkvæmdastjóra eða næsta yfirmanni sínum hjá stefnda.

Dómurinn telur, samkvæmt öllu því sem að framan greinir, að riftun stefnda á ráðningarsamningi við stefnanda hafi verið lögmæt þar sem stefnandi hafi brotið gegn framangreindum starfsskyldum sínum, sbr. ákvæði 8.7. í ráðningarsamningi hans, og að þau brot hafi réttlætt fyrirvaralausa uppsögn stefnanda úr starfi hjá stefnda, sbr. gr. 9.3. í ráðningarsamningi og gr. 12.2.5 í kjarasamningi samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja og samtaka atvinnulífsins.

Með vísan til þess sem rakið hefur verið ber að sýkna stefnda af öllum dómkröfum stefnanda. Með hliðsjón af atvikum máls þessa í heild sinni þykir rétt að hvor aðili um sig verði látinn bera sinn kostnað af málinu.

Vegna embættisanna og veikindaleyfis dómara hefur uppkvaðning dóms dregist umfram frest samkvæmt 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Dómari og aðilar eru sammála um að ekki sé þörf á endurflutningi málsins.

Þ-kk-nf C-kk-nf Þ-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð :

Stefndi, B hf., er sýkn af kröfum stefnanda, A.

Málskostnaður milli aðila fellur niður.