80/2019

Útdráttur

X var ákærður fyrir að hafa ráðist með hótunum gegn opinberum starfsmanni, B, með því að hafa sent þrjú smáskilaboð í síma til fyrrverandi eiginkonu sinnar sem innihéldu líflátshótanir í garð félagsráðgjafa sveitarfélags sem hefði haft afskipti af fjölskyldumálum hans. Var háttsemin talin varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt frumvarpi til almennra hegningarlaga yrði árás samkvæmt 106. gr. að vera gegn starfsmanninum persónulega. Umrædd smáskilaboð hefðu verið send á pólsku til fyrrverandi eiginkonu X og hefði B fyrst borist vitneskja um þau eftir að málið hefði verið kært til lögreglu. Smáskilaboðin hefðu því ekki verið send beint til B heldur til þriðja manns sem ekki hafði þau tengsl við B að ákærði mætti ætla að þau bærust henni. Með hliðsjón af framangreindu var talið ósannað að það hefði verið ásetningur X að skilaboðin bærust B. Var X því sýknaður.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 9. janúar 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Vesturlands 12. desember 2018 í málinu nr. S7/2018.

2 Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms. 3 Ákærði krefst aðallega sýknu, til vara að honum verði ekki gerð refsing en að því frágengnu að refsing verði milduð. Ákærði krefst þess jafnframt aðallega að bótakröfu verði vísað frá dómi en til vara að hún verði lækkuð.

4 Brotaþoli, B, krefst aðallega miskabóta úr hendi ákærða, að fjárhæð 500.000 krónur, með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði en til vara staðfestingar hins áfrýjaða dóms um miskabótakröfu hennar. Þá krefst hún staðfestingar héraðsdóms um málskostnað og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Ákærða er gefið að sök að hafa brotið gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa 30. desember 2016 sent þrjú smáskilaboð á pólsku í síma fyrrverandi eiginkonu sinnar sem innihéldu líflátshótanir í garð brotaþola. Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi og kemur þar meðal annars fram að efnislega séu skilaboðin svohljóðandi: „Ef ég á annarra kosta völ áður en ég fyrirfer mér þá drep ég allar þessar hórur sem hjálpuðu þér við að skilja við mig. og sú fyrsta verður [...]/B.“ „Af hverju í fjandanum ertu ekki að svara? Á ég að ná í hana fyrst og svo þig.“ „Af hverju ertu ekki að svara tussan þín? Á ég að fara í [...] og drepa hana?“ Fyrrverandi eiginkona ákærða tilkynnti málið til lögreglu. Brotaþoli, sem er yfirfélagsráðgjafi hjá [...] og hefur haft afskipti af fjölskyldumálum ákærða, bar fyrir héraðsdómi að hún teldi sér stafa ógn af þessum hótunum hans í sinn garð og að hún hefði gripið til öryggisráðstafana af þeim sökum. Ákærði neitar sök og hafnar bótakröfu.

Niðurstaða

6 Fyrir héraðsdómi kannaðist ákærði við að hafa sent framangreind smáskilaboð í síma fyrrverandi eiginkonu sinnar. Honum hafi ekki verið alvara og ekki hafi verið ætlun hans að skilaboðin bærust til brotaþola. Hann hafi ekki ætlað sér að framfylgja þeim hótunum sem þar komu fram og ekki hafi heldur staðið til að vekja hjá brotaþola óhug. Hann kvaðst ekki hafa verið í góðu andlegu ástandi þennan dag, hann hafi verið að reyna að ná tali af fyrrverandi eiginkonu sinni og hafi samskiptin eingöngu átt að vera þeirra á milli. Ákærði kvaðst hafa skrifað þessi skilaboð í því skyni að fyrrverandi eiginkona hans myndi svara honum.

7 Í 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga segir að hver sem ræðst með ofbeldi eða hótunum um ofbeldi á opinberan starfsmann, þegar hann er að gegna skyldustarfi sínu eða út af því, skuli sæta fangelsi allt að sex árum. Í greinargerð með frumvarpi til almennra hegningarlaga segir um 106. gr. að árás samkvæmt 1. mgr. verði að vera á starfsmanninn persónulega.

8 Þau smáskilaboð sem ákærði sendi í síma fyrrverandi konu sinnar voru á pólsku og voru fyrst og fremst ætluð henni en brotaþola barst fyrst vitneskja um efni þeirra eftir að málið hafði verið kært til lögreglu. Smáskilaboðin voru þannig ekki send beint til brotaþola heldur til þriðja manns sem hafði ekki þau tengsl við brotaþola að ákærði hafi hlotið að sjá fyrir að óhjákvæmilegt væri að þau bærust henni. Þegar til þessa er litið, framburðar ákærða fyrir héraðsdómi og atvika máls að öðru leyti, telst ósannað að það hafi verið ásetningur hans að smáskilaboðin bærust brotaþola.

9 Samkvæmt framansögðu og með vísan til 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins í málinu.

10 Eftir þessum úrslitum verður einkaréttarkröfu brotaþola vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008.

11 Sakarkostnaður eins og hann var ákveðinn í hinum áfrýjaða dómi verður felldur á ríkissjóð.

12 Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Einkaréttarkröfu brotaþola, B, er vísað frá dómi.

Sakarkostnaður eins og hann var ákveðinn í héraði greiðist úr ríkissjóði.

Áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða, B-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 948.600 krónur.