88/2021

Útdráttur

JR var sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa veist með ofbeldi að A og hent henni fram af svölum íbúðar hans á 2. hæð með þeim afleiðingum að A hlaut heilahristing, blæðingar og bólgur undir andlitshúð ásamt skurðum yfir kjálka vinstra megin, broti á tveimur stöðum í neðri kjálka, broti í kinnholu í efri kjálka, brotnum tönnum og mjaðmabeinsbroti. Með dómi héraðsdóms var JR jafnframt sakfelldur fyrir umferðarlagabrot og fíkniefnalagabrot en þau brot sættu ekki endurskoðun í Landsrétti. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að JR rauf skilorð með brotum sínum. Refsing JR var ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði. Þá var honum gert að greiða brotaþola miskabætur að fjárhæð 1.800.000 krónum og skaðabætur að fjárhæð 204.380 krónum.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir J-kk-nf H-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 25. janúar 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 8. janúar 2021 í málinu nr. S- [...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og upptöku fíkniefna en að refsing hans verði þyngd.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu af þeirri háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru héraðssaksóknara 11. júní 2020 en til vara að fangelsisrefsing sem honum var gerð í hinum áfrýjaða dómi verði milduð og bundin skilorði. Auk þess krefst ákærði þess að skaðabótakröfu brotaþola verði vísað frá dómi en til vara að dæmdar skaðabætur verði lækkaðar.

4

Brotaþoli, A, krefst þess aðallega að ákærði verði dæmdur til að greiða henni 7.544.380 krónur í skaða- og miskabætur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 16. september 2019 til þess dags er mánuður er liðinn frá birtingu bótakröfu en með dráttarvöxtum frá þeim degi samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga til greiðsludags.

5

Fyrir Landsrétti gáfu skýrslur ákærði, brotaþoli og vitnið B. Þá voru spilaðar hljóð- og myndupptökur af framburði ákærða, brotaþola og vitnanna B og E fyrir héraðsdómi og upptökur af símtölum B til Neyðarlínunnar annars vegar og til fjarskiptamiðstöðvar ríkislögreglustjóra hins vegar.

6

Dómendur gengu á vettvang 3. nóvember 2021 ásamt sakflytjendum.

Málsatvik og sönnunarfærsla

7

Fyrir héraðsdómi játaði ákærði umferðar- og fíkniefnalagabrot samkvæmt ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 1. september 2020. Þá samþykkti ákærði upptöku haldlagðra fíkniefna, það er 12,59 gaf amfetamíni, sem tilgreind er í sömu ákæru. Er sakfelling ákærða fyrir þessi brot ekki til endurskoðunar fyrir Landsrétti.

8

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa veist með ofbeldi að brotaþola, A, og hent henni fram af svölum íbúðar með þeim afleiðingum sem lýst er í ákæru. Taldi héraðsdómur að virtum framburði vitna nægilega sannað að ákærði hefði viðhaft þá háttsemi sem lýst er í ákæru og væri brotið rétt heimfært til refsiákvæðis 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var ákærða gert að sæta fangelsi í 21 mánuð.

9

Ákærði neitar sök. Byggjast varnir hans meðal annars á því að hann hafi ekki getað hent brotaþola fram af svölunum eins og vitnið B hafi lýst þar sem snúrur hafi verið strengdar þvert yfir svalirnar meðfram handriði þeirra. Hafi brotaþoli sjálf farið fram af svölum íbúðarinnar. Þá vísaði ákærði til þess að ósannað væri að svalir íbúðarinnar og stofa inn af þeim hefðu verið upplýstar. Hefði vitnið B því ekki getað séð þá atburðarrás sem hún hefði lýst. Í framburði ákærða fyrir Landsrétti kom á hinn bóginn fram að ljós hefði verið í stofunni í umrætt sinn.

10

Fyrir Landsrétti staðfesti brotaþoli framburð sinn fyrir héraðsdómi. Kvaðst hún ekki muna vel atvik kvöldsins vegna áfallsins sem hún varð fyrir en staðfesti að ákærði hefði hrint henni fram af svölunum. Hafnaði brotaþoli því að hún hefði stokkið fram af svölunum eða látið sig síga niður af þeim. Eftir atburðinn hefði hún fundið fyrir mikilli vanlíðan og daglegum sjálfsvígshugsunum. Hún ætti nú erfitt með gang vegna verkja og glímdi við mikið minnisleysi og höfuðverk. Kvaðst hún vera með stálplötu í andlitinu vegna fallsins af svölunum.

11

Fyrir Landsrétti staðfesti vitnið B framburð sinni fyrir héraðsdómi. Lýsti vitnið því að það hefði séð og heyrt brotaþola rífast við karlmann á svölunum. Hún mundi ekki hvaða orðaskipti hefðu átt sér stað á milli þeirra að öðru leyti en því að brotaþoli hefði sagt: „Hleyptu mér inn.“ Brotaþoli hefði verið með annan fótinn á svalahandriðinu og karlmaðurinn hefði staðið yfir henni og verið ógnandi. Svo hefði karlmaðurinn ýtt eða vippað brotaþola fram af svölunum og að það hefði verið áreynslulaust af hans hálfu.

Hafnaði hún því að brotaþoli hefði látið sig síga niður af svölunum eða farið sjálf fram af þeim á annan hátt. Lýsti B því að hún hefði verið að tala við dóttur sína í símann meðan á þessu stóð og að hún hefði sagt við dóttur sína: „Hann henti henni niður svalirnar.“ Eftir að brotaþoli fór fram af svölunum og lá á jörðinni hefði karlmaðurinn verið ógnandi, öskrað og æpt á brotaþola og sagt: „Þú stökkst.“ Kvað hún birtuskilyrði ekki hafa haft áhrif á það sem hún sá.

Niðurstaða

12

Málsatvikum og framburði ákærða og vitna er lýst í hinum áfrýjaða dómi.

13

Eins og rakið er í héraðsdómi hvílir á ákæruvaldinu sönnunarbyrði um sekt ákærða og það sem telja má honum í óhag. Metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008.

14

Vitnið B gaf skýrslu hjá lögreglu um atvik málsins, svo og bæði fyrir héraðsdómi og Landsrétti. Vitnið býr í húsi við hlið fjölbýlishúss þess sem ákærði bjó í þegar þau atvik urðu sem ákært er fyrir. Sá vitnið ákærða og brotaþola saman úti á svölum íbúðar ákærða í umrætt sinn og lýsti því að ákærði hefði ýtt eða vippað brotaþola fram af svölunum. Hefur framburður vitnisins um þessi atvik verið stöðugur um öll atriði sem máli skipta. Er framburður vitnisins metinn trúverðugur. Í rannsóknargögnum málsins eru ljósmyndir sem sýna sjónarhorn vitnisins úr glugga á íbúð þess og á svalir íbúðar ákærða. Kynntu dómendur sér það sjónarhorn á svalirnar við fyrrnefnda vettvangsgöngu.

15

Þá liggur fyrir framburður brotaþola, bæði hjá lögreglu og fyrir héraðsdómi, um að ákærði hefði hrint henni fram af svölunum. Hjá lögreglu bar brotaþoli að einhverjar „kýtingar“ hefðu verið á milli hennar og ákærða og áður en hún vissi af hefði ákærði fleygt henni fram af svölunum. Í skýrslu fyrir héraðsdómi lýsti brotaþoli því að hún teldi að ákærði hefði komið aftan að henni úti á svölunum „af því þegar ég lendi í jörðinni þegar ég man ekki neitt [...].“ Framburður brotaþola fyrir héraðsdómi, þótt knappur sé og óstöðugur, fær stuðning í framburði vitnisins B sem fyrr er getið. Fyrir Landsrétti greindi brotaþoli frá því, eins og fram er komið, að ákærði hefði hrint henni fram af svölunum. Jafnframt hafnaði brotaþoli því að hún hefði stokkið fram af svölunum eða látið sig síga niður af þeim.

16

Að framangreindu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða og heimfærslu brots hans til refsiákvæðis.

17

Með vísan til þess sem greinir í héraðsdómi um ákvörðun refsingar er hún hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði.

18

Á kvæði hins áfrýjaða dóms um rétt brotaþola til miskabóta er staðfest. Þykja þær hæfilega ákveðnar 1.800.000 krónur með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

19

Með hinum áfrýjaða dómi voru brotaþola dæmdar 2.544.380 krónur í skaðabætur vegna tannviðgerða. Var sú fjárhæð að mestu leyti áætluð af tannlækni sem kom fyrir héraðsdóm til skýrslugjafar og lýsti framvindu viðgerða á tönnum brotaþola. Meðal málsgagna er kostnaðaráætlun frá [...]ehf. 31. mars 2020 þar sem fram kemur að gert hafi verið við tennur brotaþola fyrir 204.380 krónur en kostnaður við það sem eftir væri að lagfæra næmi 2.340.000 krónum, eða samtals 2.544.380 krónur. Að fráteknum þeim kostnaði sem tilgreint er að tannviðgerðin hafi numið, 204.380 krónum, telst skaðabótakrafa brotaþola vanreifuð, enda ekki studd neinum gögnum um að áætluð viðgerð á tönnum brotaþola hafi farið fram. Verður þeim hluta skaðabótakröfu brotaþola því vísað frá héraðsdómi en dæmdar bætur til hennar takmarkast við kostnað af þeim viðgerðum sem þegar hafa farið fram.

20

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku fíkniefna og sakarkostnað verða staðfest.

21

Áfrýjanda verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærði, J-kk-nf R-kk-nf P-kk-nf, sæti fangelsi í tvö ár og sex mánuði. Til frádráttar refsingu kemur gæsluvarðhald sem ákærði sætti frá 17. september til 10. október 2019.

Ákærði greiði A, 1.800.000 krónur í miskabætur og 204.380 krónur í skaðabætur, í báðum tilvikum með vöxtum sem dæmdir voru í héraði. Skaðabótakröfu brotaþola er að öðru leyti vísað frá héraðsdómi.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku fíkniefna og sakarkostnað eru staðfest.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.857.268 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef lögmanns, 1.255.500 krónur og þóknun réttargæslumanns brotaþola, Ó-kk-ef R. V-kk-ef lögmanns, 558.000 krónur.