23/2019

Útdráttur

M var sakfelldur fyrir skilasvik samkvæmt 4. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa í aðdraganda þess að bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta yfirdregið reikning sinn hjá A sparisjóði um 8.500.000 krónur og skrifað undir tryggingarbréf að fjárhæð 10.000.000 króna. Þannig hafi hann rýrt efnahag sinn til muna og skert rétt annarra lánardrottna en A til að öðlast fullnægju af eignum sínum. M var aftur á móti sýknaður af ákæru um skilasvik með því að hafa framselt B inneign sína að fjárhæð 6.130.000 krónur hjá C ehf. fyrir óhóflega lágt gjald, eða samtals 2.500.000 krónur. Landsréttur vísaði til þess að ekkert verðmat lægi fyrir um raunvirði inneignarinnar og því væri ósannað að M hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Var ákvörðun refsingar M frestað skilorðsbundið í tvö ár meðal annars vegna þess óhæfilega dráttar sem orðið hafði á meðferð málsins. Þá var litið til þess að með dómsátt í máli sem þrotabú M höfðaði gegn A sparisjóði til riftunar á fyrrgreindu tryggingarbréfi skuldbatt A sparisjóður sig til að aflýsa tryggingarbréfinu og greiða þrotabúinu 5.300.000 krónur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 20. desember 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 26. september 2018 í málinu nr. S315/2017.

2 Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Niðurstaða

4 Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir skilasvik samkvæmt 4. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa, í aðdraganda þess að bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta, skert rétt lánardrottna sinna til að öðlast fullnægju af eignum sínum með því annars vegar að framselja B inneign sína að fjárhæð 6.130.000 krónur hjá C ehf. fyrir óhóflega lágt gjald, eða samtals 2.500.000 krónur 21. júlí 2011, samkvæmt ákærulið I, og hins vegar, samkvæmt ákærulið II, 25. nóvember 2011 að yfirdraga reikning sinn hjá Afli sparisjóði um 8.500.000 krónur og skrifa undir tryggingarbréf að fjárhæð 10.000.000 króna. Með því að stofna til nýrra skulda hafi ákærði rýrt efnahag sinn til muna og þannig skert rétt annarra lánardrottna sinna en Afls sparisjóðs til að öðlast fullnægju af eignum sínum, en við gjaldþrotið hafi reikningurinn verið yfirdreginn um 8.871.963 krónur.

5 Bú ákærða var tekið til gjaldþrotaskipta 26. janúar 2012 á grundvelli árangurslauss fjárnáms 23. september 2011.

6 Ákærði reisir aðalkröfu sína á því að hann hafi ekki haft auðgunarásetning en ásetningur er saknæmisskilyrði samkvæmt 243. gr. almennra hegningarlaga. Á þeim tíma sem þessar ráðstafanir voru gerðar hafi hann ekki getað vitað að hann yrði gjaldþrota. Hann hafi átt verulegar eignir og verið í góðri trú að stunda viðskipti til að halda búi sínu. Fram komi í gögnum málsins að skiptastjóri hafi ekki getað fullyrt um stöðu þrotabús ákærða á árinu 2012 og því hafi það ekki legið fyrir á árinu 2011 að ákærði yrði gjaldþrota. Þá hafi hann fram til ársins 2016 reynt að leysa til sín búið eða allt til þess er nauðasamningsumleitanir við Íslandsbanka hafi farið út um þúfur.

7 Í lið I í ákæru er ákærða gefið að sök að hafa 21. júlí 2011 rýrt efnahag sinn með því að framselja B inneign sína hjá C ehf., að fjárhæð 6.130.000 krónur, fyrir óhóflega lágt gjald, eða samtals 2.500.000 krónur. Inneignin hafi verið til komin vegna sölu ákærða deginum áður á leigusamningi fjögurra lóða í frístundabyggð í landi […], Hrunamannahreppi. Í hinum áfrýjaða dómi er lýst tilurð sölu ákærða á fyrrgreindum leigusamningum. Ákærði framseldi síðan B inneignina, eins og lýst er í ákæru. Ákærði hefur viðurkennt að hafa átt inneign hjá C ehf., sem tilgreind er í ákæru, en raunvirði hennar hafi hins vegar ekki verið nafnvirði kröfunnar, meðal annars vegna stöðu C ehf. og eðlis kröfunnar sem hafi verið inneign á verktakavinnu. Ekkert verðmat liggur fyrir um raunvirði þessarar inneignar ákærða en einungis byggt á því af hálfu ákæruvaldsins að ákærði hafi fengið greitt fyrir hana 2.500.000 krónur í peningum. Vegna eðlis þeirra kröfuréttinda sem um ræðir verður ekkert fullyrt um verðmæti þeirra. Er að þessu virtu ósannað af hálfu ákæruvaldsins, sbr. 108. gr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið I og verður hann því sýknaður af þeim ákærulið.

8 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða vegna sakargifta sem lýst er í lið II í ákæru. 9 Mál þetta var kært 10. maí 2013 til sérstaks saksóknara með bréfi skiptastjóra þrotabús M-kk-ef J-kk-ef. Skýrslutökur af ákærða fóru fram hjá lögreglu 10. september 2014 og 28. október 2015 og af þremur vitnum 6. og 8. ágúst 2014 og 29. október 2015. Ákæra var gefin út 18. september 2017 og héraðsdómur kveðinn upp 26. september 2018.

10 Frá því að málið var kært og þar til fyrsta skýrsla var tekin af ákærða leið tæplega eitt og hálft ár. Af gögnum málsins verður ekki ráðið að frá því skýrslutökum af vitnum lauk hjá lögreglu 29. október 2015 og þar til ákæra var gefin út 18. september 2017, tæplega tveimur árum síðar, hafi neinar skýrslutökur farið fram eða gagna verið aflað. Liðu þannig rúmlega fjögur ár frá því kæra var lögð fram uns ákæra var gefin út. Þá er til þess að líta að með dómsátt í máli sem þrotabú M-kk-ef J-kk-ef höfðaði gegn Afli sparisjóði til riftunar á fyrrgreindu tryggingarbréfi skuldbatt Afl sparisjóður sig til að aflýsa tryggingarbréfinu og greiða þrotabúinu 5.300.000 krónur. Samkvæmt framangreindu þykir rétt að fresta ákvörðun refsingar ákærða, sem samkvæmt sakavottorði hefur ekki áður verði sakfelldur fyrir refsiverða háttsemi, með þeim hætti sem í dómsorði greinir.

11 Eftir þessum úrslitum og með vísan til 235. gr. laga nr. 88/2008 verður ákærði dæmdur til að greiða helming sakarkostnaðar eins og hann var ákveðinn í héraði. Á grundvelli sama lagaákvæðis greiðist allur áfrýjunarkostnaður málsins úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Landsrétti sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákvörðun refsingar ákærða, M-kk-ef J-kk-ef, er frestað og fellur hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði helming sakarkostnaðar í héraði, eins og hann var ákveðinn í hinum áfrýjaða dómi, en að öðru leyti greiðist hann úr ríkissjóði.

Áfrýjunarkostnaður málsins 880.066 krónur greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Landsrétti, K-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 800.000 krónur.