282/2019

Útdráttur

F ehf. höfðaði mál á hendur I ehf. og krafðist meðal annars ógildingar byggingarleyfis. Við meðferð málsins fyrir héraðsdómi lagði I ehf. fram upplýsingar um að byggingarleyfið hefði verið gefið út til I ehf. og H ehf. sameiginlega og krafðist frávísunar þar sem H ehf. hefði ekki verið stefnt í málinu. F ehf. höfðaði í kjölfarið sakaukasök á hendur H ehf. Með úrskurði héraðsdóms var frávísunarkrafa I ehf. tekin til greina með vísan til þess að skilyrði hefði brostið til að F ehf. gæti stefnt H ehf. inn í málið með sakaukastefnu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að með úrskurði réttarins í máli nr. 283/2019 hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að öll skilyrði þess að stefna H ehf. inn í málið með sakauka væru uppfyllt og teldist F ehf. þar með hafa lagfært aðild málsins til varnar, en ekki var talin þörf á aðild Reykjavíkurborgar að málinu. Þá var hvorki talið að F ehf. skorti lögvarða hagsmuni né að slíkir annmarkar væru á kröfugerð F ehf. eða reifun málsins að frávísun varðaði. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf, V-kk-nf H. V-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 17. apríl 2019 en kærumálsgögn bárust réttinum 30. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 9. apríl 2019 í málinu nr. E2409/2018 þar sem kröfum sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar. 3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar auk kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Sóknaraðili hefur samhliða kæru þessa máls kært til Landsréttar úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur 9. apríl 2019 í málinu nr. E3803/2018, sem sóknaraðili höfðaði 5. nóvember 2018, eftir þingfestingu þessa máls, á hendur Hverasól ehf. til sakaraukningar í þessu máli. Með þeim úrskurði var sakaukasökinni vísað frá dómi. Efniskröfur sóknaraðila í frumsök og sakaukasök lúta að ógildingu nánar tilgreindra afgreiðslna byggingarfulltrúa, umhverfis og skipulagsráðs og borgarráðs Reykjavíkurborgar auk byggingarleyfis sem byggingarfulltrúinn í Reykjavík gaf út 12. júní 2018. Við þingfestingu þessa máls 4. september 2018 lagði sóknaraðili fram afrit af byggingarleyfinu þar sem fram kemur að varnaraðila sé veitt leyfi til nánar tilgreindra framkvæmda. Samhliða vörnum sínum í frumsökinni lagði varnaraðili fram afrit af byggingarleyfi vegna sömu framkvæmda, dagsett sama dag og efnislega samhljóða hinu fyrra byggingarleyfi að öðru leyti en því að Hverasól ehf. var tilgreindur leyfishafi auk varnaraðila.

5 Ágreiningslaust er að mistök voru gerð af hálfu byggingarfulltrúans í Reykjavík við upphaflega útgáfu þess byggingarleyfis sem ógildingarkrafa sóknaraðila lýtur meðal annars að og að leyfishafar samkvæmt því séu tveir. Þegar svo háttar til verður að leggja til grundvallar að nauðsynlegt sé að báðum leyfishöfum sé gefinn kostur á að svara til sakar. Látið hefur verið óátalið að bætt sé úr skyldubundinni samaðild til varnar eftir þingfestingu máls með höfðun sakaukasakar, sbr. dóm Hæstaréttar 1. apríl 1963 í málinu nr. 148/1962, sem enn þykir hafa fordæmisgildi. Slík sakaraukning verður þó að uppfylla sömu skilyrði og fram koma í 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991, þar með talið það skilyrði að sakaukastefnanda verði ekki metið til vanrækslu að hafa ekki stefnt nýja aðilanum áður en málið var þingfest.

6 Með hinum kærða úrskurði var kröfum sóknaraðila á hendur varnaraðila vísað frá dómi af þeirri ástæðu að sóknaraðili hefði ekki gætt þess að stefna Hverasól ehf., hinum leyfishafa hins umdeilda byggingarleyfis, fyrir þingfestingu málsins, en sakaukasök sóknaraðila á hendur þeim aðila var vísað frá héraðsdómi með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í málinu nr. 3803/2018 sem kveðinn var upp sama dag og hinn kærði úrskurður. Með úrskurði Landsréttar í málinu nr. 283/2018 sem kveðinn er upp í dag er komist að þeirri niðurstöðu að öll skilyrði þess að stefna Hverasól ehf. inn í mál þetta með sakarauka séu uppfyllt. Síðastnefndur úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka sakaukasökina til efnismeðferðar. Þar með telst sóknaraðili hafa lagfært aðild málsins til varnar.

7 Af hálfu varnaraðila er á því byggt að sóknaraðila hafi verið rétt að stefna Reykjavíkurborg, auk Hverasólar ehf., sem stjórnvaldi því sem stóð að útgáfu byggingarleyfisins og sem afsalshafa að einni þeirra fasteigna sem byggingarleyfið varðar. Þótt almennt verði að telja heppilegt að stjórnvaldi því sem stóð að ákvörðun um útgáfu byggingarleyfis sé stefnt í dómsmáli um gildi þess hafa dómstólar ekki gert það að ófrávíkjanlegu skilyrði, sbr. dóma Hæstaréttar 19. janúar 2006 í máli nr. 326/2005 og 23. apríl 2008 í máli nr. 418/2007. Fyrir liggur að Hverasól ehf. er eigandi fasteignarinnar Síðumúla 39, sem umrætt byggingarleyfi lýtur meðal annars að, samkvæmt kaupsamningi en Reykjavíkurborg er afsalshafi. Reykjavíkurborg var ekki aðili að umsókn um umrætt byggingarleyfi. Með hliðsjón af dómi Hæstaréttar 17. febrúar 1997 í máli nr. 63/1997, er ekki nauðsynlegt að sá sem ekki var aðili að umsókn um byggingarleyfi, en hefði getað verið það, sé aðili að dómsmáli sem varðar byggingarleyfið. Að þessu gættu er fallist á með héraðsdómi að það varði ekki frávísun málsins þótt Reykjavíkurborg hafi ekki verið stefnt til varnar í því.

8 Fyrir liggur að sóknaraðili er eigandi 1. hæðar og kjallara hússins nr. 37 við Síðumúla í Reykjavík sem stendur á óskiptri lóð en á henni standa einnig húseignirnar nr. 39 við Síðumúla og nr. 16A við Grensásveg. Þegar af þeirri ástæðu verður ekki fallist á með varnaraðila að sóknaraðili eigi ekki lögvarinna hagsmuna að gæta af málsókn þessari sem lýtur að veitingu byggingarleyfis vegna framkvæmda við mannvirki á umræddri lóð.

9 Ekki verður fallist á með varnaraðila að á kröfugerð sóknaraðila eða reifun málsins að öðru leyti séu annmarkar sem ekki verði úr bætt undir rekstri þess, enda ekki sýnt fram á að vörnum kunni að verða áfátt af þeim sökum.

10 Þar sem sóknaraðili telst samkvæmt framansögðu hafa bætt úr aðild málsins til varnar með höfðun sakaukasakar og þar sem ekki hefur verið fallist á með varnaraðila að málatilbúnaður sóknaraðila sé haldinn öðrum annmörkum sem leiða eigi til frávísunar málsins verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

11 Eftir atvikum er rétt að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærumálskostnaður fellur niður.