151/2020

Útdráttur

X var gefið að sök að hafa dregið sér fjármuni af bankareikningi dánarbús föður síns. Málinu var vísað frá héraðsdómi með vísan til þess að skýrsla hefði ekki verið tekin af X undir rannsókn málsins auk þess sem ákæran hefði ekki uppfyllt skilyrði cliðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um skýrleika. Í dómi Landsréttar var litið til þess að samkvæmt 145. gr. sömu laga skuli ákærandi höfða mál á hendur sakborningi telji hann það sem fram hafi komið við rannsókn máls nægilegt eða líklegt til sakfellis. Sóknaraðili hefði metið þau gögn sem fram væru komin sem fullnægjandi grundvöll til að gefa út ákæru í málinu og sönnunarbyrði um sekt ákærða hvíldi á ákæruvaldinu. Enda þótt ekki hefði verið tekin skýrsla af X væru ekki þeir annmarkar á rannsókn málsins að varðað gæti frávísun þess. Var því lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Úrskurður Landsréttar

Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf landsréttardómari og B-kvk-nf T-kvk-nf og H-kk-nf O. A-kk-nf, settir landsréttardómarar, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 6. mars 2020, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 13. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. mars 2020 þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í tlið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði. Eins og þar kemur fram byggir varnaraðili á því að annmarkar á rannsókn lögreglu hafi leitt til þess að mikilvægar upplýsingar vanti í málið og því hafi ekki verið grundvöllur fyrir útgáfu ákæru, sbr. 145. gr. laga nr. 88/2008. Með skýrslu hjá lögreglu hefði hún þannig getað upplýst að skilyrði refsiábyrgðar samkvæmt 243. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 um ásetning til auðgunar hafi ekki verið til staðar er hún millifærði fjármuni af bankareikningi dánarbús föður síns. Auk þess séu ekki uppfyllt skilyrði cliðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008, þar sem ákæran og sakarefni málsins séu óljós. Í ákærunni séu tilgreindar fimm dagsettar millifærslur upp á tilteknar fjárhæðir, en síðar hafi fjárhæðir í ákæru verið lækkaðar samkvæmt bókun sóknaraðila eftir að varnaraðili hafði afhent reikninga fyrir kostnaði sem hún sannanlega greiddi vegna útfarar föður síns. Af þeirri ástæðu sé óljóst að hvaða marki í hverri hinna fimm millifærslna varnaraðili á að hafa gerst sek um refsiverða háttsemi.

5 Sóknaraðili vísar til þess að fyrir liggi skýr gögn að baki ætluðum brotum varnaraðila. Ljóst sé að varnaraðili hafi millifært af reikningi dánarbúsins þær fjárhæðir sem um ræðir. Tekið hafi verið tillit til skýringa varnaraðila sem fram komu í greinargerð fyrir héraðsdómi og heildarfjárhæð í ákæru hafi verið lækkuð henni til hagsbóta. Varnaraðili hafi ekki getað sýnt fram á að millifærslur að öðru leyti hafi verið í þágu dánarbúsins eða með samþykki hlutaðeigandi aðila. Um einfalt mál sé að ræða sem byggist á afdráttarlausum sönnunargögnum. Hafi sóknaraðili metið það svo að nægar upplýsingar lægju fyrir um kæruefnið til hægt væri að taka afstöðu til ákvörðunar um ákæru, sbr. 145. gr. laga nr. 88/2008. Af þeirri ástæðu beri að hafna kröfu varnaraðila um frávísun málsins.

6 Samkvæmt 1. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008 er markmið rannsóknar að afla allra nauðsynlegra gagna til þess að ákæranda sé kleift að henni lokinni að ákveða hvort sækja skuli mann til sakar. Í 145. gr. laganna kemur fram að þegar ákærandi hefur fengið gögn máls í hendur og gengið úr skugga um að rannsókn máls sé lokið athugi hann hvort sækja skuli sakborning til sakar eða ekki. Telji hann það, sem fram er komið, nægilegt eða líklegt til sakfellis höfðar hann mál á hendur sakborningi. Ákvörðun ákæranda þar að lútandi felur í sér beitingu hans á valdheimildum á grundvelli laga og getur eðli máls samkvæmt ekki sætt endurskoðun dómstóla við úrlausn málsins. Jafnframt er þess að gæta að sönnunarbyrðin um sekt ákærða og atvik, sem telja má honum í óhag, hvílir á ákæruvaldinu, sbr. 108. gr. laga nr. 88/2008. Skal dómur í sakamáli reistur á sönnunargögnum, sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi, sbr. 111. gr. laganna.

7 Sóknaraðili hefur metið þau gögn sem fram eru komin fullnægjandi sem grundvöll til að gefa út ákæru í málinu. Enda þótt ekki hafi verið tekin skýrsla af varnaraðila hjá lögreglu, sbr. 1. mgr. 64. gr. laga nr. 88/2008, þykja ekki vera þeir annmarkar á rannsókn málsins að varðað geti frávísun þess. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

8 Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður, sbr. 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar.