398/2022

Útdráttur

R var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og bókhaldslögum í rekstri félaganna B og C ehf. sem stjórnarmaður og framkvæmdastjóri þeirra og um tíma daglegur stjórnandi C ehf. Við ákvörðun refsingar R var höfð hliðsjón af 60., 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, auk þess sem litið var til þess að meðferð málsins hefði dregist úr hófi. Á hinn bóginn ætti R sér engar málsbætur. Til þyngingar refsingar var litið til þess að brot hans hefðu varðað háar fjárhæðir, verið umfangsmikil og skipulögð. Var refsing R ákveðin fangelsi í 24 mánuði en fullnustu 21 af mánuðum hennar bundin skilorði. Þá var honum gert að greiða 133.600.000 krónur í sekt til ríkissjóðs að viðlagðri vararefsingu.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, K-kk-nf H-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 21. júní 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 17. febrúar 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 23. maí 2022 í málinu nr. S- 4575/2021.

2

Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur um sakfellingu ákærða og að refsing hans verði þyngd.

3

Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvalds en til vara að refsing verði milduð.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Atvikum málsins er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Með honum var ákærði sakfelldur fyrir skattalagabrot samkvæmt 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og fyrir meiri háttar bókhaldsbrot samkvæmt 2. mgr. 262. almennra hegningarlaga, sbr. 36. gr. og 1. og 2. tölulið 1. mgr. 37. gr. nr. 145/1994 um bókhald. Var ákærða gert að sæta fangelsi í tuttugu og fjóra mánuði og þar af var tuttugu og einn mánuður bundinn skilorði. Að auki var ákærða gert að greiða 136.681.980 krónur í sekt til ríkissjóðs en sæta ella fangelsi í 360 daga ef sektin yrði ekki greidd. Þá var honum gert að greiða sakarkostnað.

5

Ákærði neitaði að tjá sig um sakarefnið þegar hann kom fyrir héraðsdóm og vísaði til þess framburðar sem hann hafði gefið við rannsókn málsins hjá skattrannsóknarstjóra og héraðssaksóknara. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti var spiluð upptaka af yfirlýsingu ákærða fyrir héraðsdómi en við meðferð málsins í Landsrétti upplýsti verjandi ákærða að hann óskaði ekki eftir að nýta rétt sinn til að koma fyrir Landsrétt og gefa skýrslu. Fyrir Landsrétti voru jafnframt spilaðar upptökur af skýrslum sem vitnin E og A gáfu fyrir héraðsdómi.

Niðurstaða

6

Ákærði byggir varnir sínar á því að hluti þeirra reikninga sem byggt er á í 1. tölulið í A - og B- kafla ákæru hefðu verið tilhæfulausir og engin vinna eða þjónusta legið að baki þeim. Þetta eigi við um reikninga sem einkahlutafélögin Chromecar og Smíðum allt, sem ákærði fór með fyrirsvar fyrir, gáfu út á [...] ehf., [...] ehf. og [...] ehf. Í þessu sambandi er þess að geta að skyldan til að skila virðisaukaskatti stofnast við það að reikningur er gefinn út á viðkomandi uppgjörstímabili, enda getur viðtakandi reiknings innskattað hann við uppgjör virðisaukaskatts fyrir tímabilið. Þess utan liggur ekki annað fyrir en að reikningarnir hafi verið greiddir þótt þeir hafi jafnharðan verið endurgreiddir ásamt virðisaukaskattinum. Með því að standa ekki á eindaga skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var á grundvelli þessara reikninga voru brot ákærða fullframin. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður sakfelling ákærða um meiriháttar brot gegn skattalögum og lögum um bókhald samkvæmt 1. og 2. tölulið í A- og B- kafla ákæru staðfest.

7

Staðfest er ákvæði hins áfrýjaða dóms um fangelsisrefsingu ákærða. Ákærða verður jafnframt gert að greiða sekt til ríkissjóðs á þann hátt sem greinir í dómsorði.

8

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

9

Ákærða verður gert að greiða áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður um annað en greiðslu sektar.

Ákærði, R-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf, greiði 133.600.000 króna sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, en sæti ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði áfrýjunarkostnað málsins, 1.864.367 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 1.657.260 krónur.