196/2021

Útdráttur

Með dómi héraðsdóms var fallist á dómkröfu A um að tilgreind ummæli sem B birti á samskiptamiðlinum Facebook yrðu dæmd dauð og ómerk. Þá var B gert að greiða A 300.000 krónur í miskabætur en kröfu A um að B yrði gerð refsing var aftur á móti hafnað. Með áfrýjun sinni til Landsréttar leitaði A endurskoðunar á ákvæði héraðsdóms um miskabætur auk þess sem gerð var krafa um að B yrði dæmdur til refsingar. Óhögguð stóð niðurstaða héraðsdóms um ómerkingu ummæla og lagagrundvöll hennar en B sótti ekki þing í málinu. Að því gættu var staðfest niðurstaða um rétt A til miskabóta úr hendi B á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þóttu miskabætur hæfilega ákveðnar 600.000 krónur að atvikum virtum og einkum í ljósi þeirra aðdróttana B í garð A sem birtust í ummælunum og þess sem fyrir lá um afleiðingar þeirra samkvæmt gögnum málsins.

Að virtri 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar og með hliðsjón af sjónarmiðum um meðalhóf og dómaframkvæmd var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna refsikröfu áfrýjanda.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir J-kk-nf H-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 24. mars 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 4. mars 2021 í málinu nr. E- [...]/2020.

2

Áfrýjandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til refsingar fyrir ærumeiðandi aðdróttanir sem hann hafi viðhaft um áfrýjanda á samskiptamiðlinum Facebookí ágúst 2020. Þá krefst hann þess að stefnda verði gert að greiða honum miskabætur að fjárhæð 1.500.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 22. ágúst 2020 til 5. nóvember sama ár en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Loks krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi hefur ekki látið málið til sín taka.

4

Áfrýjanda var með bréfi Landsréttar 6. maí 2021 veittur frestur til 19. sama mánaðar í því skyni að ljúka gagnaöflun í málinu. Til samræmis við ákvæði 3. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 12. gr. laga nr. 38/1994, er kveðinn upp dómur í málinu á grundvelli fyrirliggjandi gagna og án munnlegs málflutnings.

Niðurstaða

5

Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á dómkröfu áfrýjanda um að tilgreind ummæli sem stefndi birti á samskiptamiðlinum Facebook 22. ágúst 2020 yrðu dæmd dauð og ómerk. Þá var stefnda gert að greiða áfrýjanda 300.000 krónur í miskabætur. Kröfu áfrýjanda um að stefnda yrði gerð refsing var á hinn bóginn hafnað. Þá var vísað frá dómi kröfu áfrýjanda um að stefnda yrði gert að greiða honum 150.000 krónur til að kosta birtingu forsendna og niðurstöðu dóms í málinu í einu dagblaði. Með áfrýjun sinni leitar áfrýjandi endurskoðunar á ákvæði héraðsdóms um miskabætur auk þess sem gerð er krafa um að stefndi verði dæmdur til refsingar fyrir ummæli sín.

6

Stefndi hefur sem áður segir ekki sótt þing í málinu. Samkvæmt 1. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 ber því að dæma málið eftir kröfum áfrýjanda og málatilbúnaði hans að því leyti sem er samrýmanlegt lögum og framkomnum gögnum.

7

Af framangreindu leiðir að óhögguð stendur niðurstaða héraðsdóms um ómerkingu ummæla og lagagrundvöll hennar. Að því gættu verður staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um rétt áfrýjanda til miskabóta úr hendi stefnda á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Að atvikum virtum og einkum í ljósi þeirra aðdróttana stefnda í garð áfrýjanda sem birtust í ummælum hans og þess sem fyrir liggur um afleiðingar þeirra samkvæmt gögnum málsins þykja miskabætur hæfilega ákveðnar 600.000 krónur ásamt vöxtum svo sem greinir í dómsorði. Með vísan til 9. gr. laga nr. 38/2001 er krafa áfrýjanda um upphafstíma dráttarvaxta tekin til greina.

8

Að virtri 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar og með hliðsjón af sjónarmiðum um meðalhóf og dómaframkvæmd er staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að hafna refsikröfu áfrýjanda.

9

Stefnda verður gert að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti sem ákveðinn verður í einu lagi svo sem í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Stefndi, B, greiði áfrýjanda, A, 600.000 krónur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 22. ágúst 2020 til 5. nóvember sama ár en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Stefnda er ekki gerð refsing.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 800.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.