147/2021

Útdráttur

A krafðist ógildingar fjárnámsgerðar er byggði á veðskuldabréfi útgefnu af A og fyrrum sambýlismanni hennar til handa forvera L hf. Í úrskurði Landsréttar kom fram að A hefði ritað undir veðskuldabréfið þar sem hún hefði verið skýrlega tilgreind skuldari. Þá staðfestu gögn málsins að veðskuldabréfið hefði verið gefið út eftir að gert hafði verið greiðslumat á A og þáverandi sambýlismanni hennar. Hefði A ekki getað dulist að með undirritun sinni undir veðskuldabréfið hefði hún gengist undir gagnvart forvera varnaraðila, sem annar af tveimur aðalskuldurum, að greiða það lán sem var tilefni þess að veðskuldabréfið hefði verið gefið út. Gilti þá einu þótt A hefði ekki í upphafi staðið að lánsumsókn með samskuldara sínum samkvæmt bréfinu Að þessu virtu hafi ekki hallað á A gagnvart forvera L hf. þannig að ósanngjarnt teldist og andstætt góðri viðskiptavenju að bera lánssamninginn fyrir sig í skilningi 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936. Var kröfu A því hafnað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf og H-kvk-nf B-kvk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 5. mars 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 15. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 22. febrúar 2021 í málinu nr. Y- [...]/2020 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi fjárnámsgerð sýslumannsins á Norðurlandi eystra nr. 2020- [...], sem lauk 1. apríl 2020. Kæruheimild er í 3. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og breytt á þá leið að fyrrgreind fjárnámsgerð verði felld úr gildi. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði auk kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar auk kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Svo sem nánar er rakið í hinum kærða úrskurði deila aðilar um hvort til hafi staðið að sóknaraðili yrði greiðandi að veðskuldabréfi ásamt þáverandi sambýlismanni sínum, B, en fjárnámsgerð sú sem deilt er um í málinu var gerð til tryggingar skuld samkvæmt því. Sóknaraðili reisir málatilbúnað sinn á því að meta verði umþrætt veðskuldabréf í tengslum við önnur skjöl er forveri varnaraðila, Sparisjóður [...] og nágrennis, útbjó í tengslum við lántökuna. Þau skjöl gefi ekki með skýrum hætti til kynna hvers konar skuldbindingu sóknaraðili gekkst undir. Þá hafi forveri varnaraðila ekki staðið rétt að mati á greiðslugetu útgefenda veðskuldabréfsins. Af þeim sökum verði að víkja skuldbindingu hennar til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga.

5

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði ritaði sóknaraðili undir veðskuldabréfið þar sem hún er skýrlega tilgreind skuldari. Þá staðfesta gögn málsins að veðskuldabréfið var gefið út eftir að gert hafði verið greiðslumat á sóknaraðila og sambýlismanni hennar og að til grundvallar því greiðslumati lágu gögn er sóknaraðili þurfti sjálf að afla og leggja fram. Að framangreindu virtu verður talið að s-kk-þgf hafi ekki getað dulist að með undirritun sinni undir veðskuldabréfið gekkst hún undir gagnvart forvera varnaraðila, sem annar af tveimur aðalskuldurum, að greiða það lán sem var tilefni þess að veðskuldabréfið var gefið út. Gildir þá einu þótt sóknaraðili hafi ekki í upphafi staðið að lánsumsókn með samskuldara sínum samkvæmt bréfinu. Samkvæmt þessu verður fallist á það með héraðsdómi að ekki hafi hallað á sóknaraðila gagnvart forvera varnaraðila þannig að ósanngjarnt teljist og andstætt góðri viðskiptavenju að bera lánssamninginn fyrir sig í skilningi 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

6

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, A, greiði varnaraðila, Landsbankanum hf., 200.000 krónur í kærumálskostnað.