317/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu G ehf. um að héraðsdómari viki sæti í máli G ehf. á hendur T. Krafan byggðist á því að héraðsdómari hefði í fyrirtöku málsins látið falla ummæli sem gæfu til kynna að dómarinn hefði þegar tekið afdráttarlausa afstöðu til sakarefnis málsins T í vil. Landsréttur tók fram að skilja yrði ummæli í hinum kærða úrskurði á þann veg að héraðsdómari hefði talið galla vera á málinu en þó ekki slíka að vörðuðu frávísun þess án kröfu. Slík ummæli gætu ein og sér ekki leitt til þess að hann teldist vanhæfur til að fara með málið. Þá taldi Landsréttur að G ehf. hefði ekki leitt að því líkur að héraðsdómari hefði viðhaft þau ummæli sem fram komu í yfirlýsingu A lögmanns. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf og D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og B-kvk-nf T-kvk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 18. maí 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 9. júní 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 5. maí 2020 í málinu nr. E6350/2019 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að S-kvk-nf G-kvk-nf héraðsdómari viki sæti í máli sóknaraðila gegn varnaraðila. Kæruheimild er í alið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að fyrrgreind krafa hans verði tekin til greina. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Málsatvik

4 Sóknaraðili höfðaði mál þetta með stefnu sem þingfest var 12. nóvember 2019. Málinu var úthlutað til S-kvk-ef G-kvk-ef héraðsdómara. Héraðsdómari tók málið fyrst fyrir 20. febrúar 2020. Í þeirri fyrirtöku sótti þing A lögmaður fyrir lögmann sóknaraðila og lögmaður varnaraðila sótti jafnframt þing. Samkvæmt bókun í þingbók lögðu báðir lögmenn fram tilgreind skjöl og óskaði lögmaður sóknaraðila eftir fresti til að kynna sér framlögð gögn og taka afstöðu til þeirra. Var málinu þá næst frestað. Þegar málið var næst tekið fyrir 4. maí 2020 krafðist lögmaður sóknaraðila þess að dómari viki sæti og var málið munnlega flutt um þá kröfu í þinghaldinu.

5 Meðal gagna málsins er yfirlýsing A lögmanns 15. maí 2020. Í yfirlýsingunni kemur fram að dómari hafi tjáð honum að henni fyndist málssóknin tilhæfulaus vegna þess hve lág stefnufjárhæðin væri og vildi að málið yrði fellt niður og aðilar myndu leita sátta. Þá væri stefna málsins,,þunn“ og útskýrði ekki málsástæður með fullnægjandi hætti og það væri,,spurning með form hennar“. Málið allt væri óafsakanlegt og hér væri verið að stofna til óþarfa kostnaðar fyrir málsaðila og svona mál ætti ekki heima í réttarsal. Lögmaðurinn hafi tjáð dómara að hann væri ekki með umboð til að fella málið niður og óskaði eftir að ákveða næsta þinghald. Dómari hafi þá ákveðið næsta þinghald 26. febrúar og sagst vona að ekki yrði af því.

6 Sóknaraðili telur að tilvitnuð orð héraðsdómara í þinghaldinu 20. febrúar 2020 gefi til kynna að dómarinn hafi þegar tekið afdráttarlausa afstöðu til sakarefnis málsins varnaraðila í vil. Þótt dómari leiti sátta með aðilum beri honum að varðveita hæfi sitt og tjá sig ekki efnislega um afstöðu sína til þess ágreinings sem til úrlausnar sé fyrr en í dómi.

7 Varnaraðili kveðst ekki kannast við að héraðsdómari hafi viðhaft þau orð eða athafnir sem fram komi í yfirlýsingu A lögmanns. Lögmaðurinn hafi ekki séð ástæðu til að láta bóka athugasemd við framkvæmd þinghaldsins í þingbók. Það hafi ekki verið fyrr en með tölvupósti til héraðsdómara 24. mars 2020 sem lögmaður sóknaraðila hafi boðað að hann hygðist hafa uppi kröfu um að héraðsdómari viki sæti. Þá hafi fyrrgreind yfirlýsing ekki komið fram fyrr en að gengnum hinum kærða úrskurði.

Niðurstaða

8 Samkvæmt hinum kærða úrskurði kannast héraðsdómari við að hafa gert athugasemdir við málatilbúnað sóknaraðila en mótmælir því að hafa látið falla þau orð sem höfð eru uppi í kröfu sóknaraðila. Þá hafnar dómarinn því algjörlega að hafa tekið,,afdráttarlausa afstöðu“ til sakarefnis málsins varnaraðila í vil. Auk þess kannast varnaraðili ekki við að héraðsdómari hafi viðhaft þau orð sem fram koma í yfirlýsingu A lögmanns.

9 Samkvæmt 1. mgr. 100. gr. laga nr. 91/1991 athugar dómari, að framkominni greinargerð stefnda, hvort gallar séu á máli sem geti varðað frávísun þess án kröfu og telji dómari slíka galla fyrir hendi gefur hann aðilum kost á að tjá sig um það munnlega. Eigi mál að sæta frávísun án kröfu kveður dómari upp úrskurð um frávísun málsins þegar að því loknu. Í þingbók málsins er ekki bókað að málið hafi verið flutt munnlega samkvæmt þessu. Í því ljósi verður að skilja þau ummæli í hinum kærða úrskurði að héraðsdómari hafi haft uppi athugasemdir um málatilbúnað sóknaraðila, á þann veg að héraðsdómari hafi talið galla vera á málinu en þó ekki slíka að varði frávísun þess án kröfu. Slík ummæli héraðsdómara geta ein og sér ekki leitt til þess að hann teljist vanhæfur til að leggja efnislegan dóm á málið. Sóknaraðili hefur ekki leitt að því líkur að héraðsdómari hafi viðhaft þau ummæli sem fram koma í yfirlýsingu A lögmanns. Samkvæmt þessu eru ekki fyrir hendi atvik eða aðstæður sem eru til þess fallin að draga óhlutdrægni héraðsdómara með réttu í efa, sbr. glið 5. gr. laga nr. 91/1991. Ber því að staðfesta hinn kærða úrskurð.

10 Rétt þykir að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.