198/2019

Útdráttur

V og H voru sakfelldir fyrir tollalagabrot með því að hafa flutt til landsins tilgreint magn áfengis og tóbaks án þess að gera tollayfirvöldum grein fyrir varningnum. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að V og H hefðu ekki áður gerst sekir um brot sem vörðuðu refsingu og var refsing þeirra ákveðin 30 daga fangelsi. Þar sem dráttur hafði orðið á málinu hjá lögreglu án þess að ákærðu yrði um kennt var refsing þeirra skilorðsbundin í tvö ár.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir J-kk-nf S-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf og S-kvk-nf I-kvk-nf, fyrrverandi héraðsdómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 8. mars 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Suðurlands 26. febrúar 2019 í málinu nr. S124/2018.

2 Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærðu og upptöku haldlagðs varnings og að refsing ákærðu verði þyngd.

3 Ákærðu krefjast aðallega sýknu, til vara að þeim verði ekki gerð refsing í málinu en að því frágengnu að þeim verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa og að refsing verði bundin skilorði. Þá krefjast þeir málsvarnarlauna til handa skipuðum verjanda sínum komi til þess að þeir verði sýknaðir.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4 Í ákæru lögreglustjórans á Suðurlandi 23. maí 2018 er ákærðu gefið að sök að hafa smyglað til landsins tilgreindu magni af sterku áfengi, líkjör, léttvíni, vindlingum, neftóbaki og munntóbaki með flutningaskipinu […], þar sem þeir voru skipverjar, þegar það kom til landsins að Mjóeyri á Reyðarfirði föstudaginn 6. nóvember 2015. Það hafi þeir gert án þess að gera tollyfirvöldum grein fyrir varningnum en þeir hafi flutt eða séð til þess að hann væri fluttur í gámi frá borði og fjarlægður út fyrir geymslusvæði fyrir ótollafgreiddar vörur á hafnarsvæði við Mjóeyri. Þangað hafi þeir síðan sótt varninginn þriðjudaginn 10. nóvember sama ár, komið honum fyrir í bifreið og ekið á brott áleiðis til Reykjavíkur uns lögregla stöðvaði för ákærðu á Suðurlandsvegi sama dag.

5 Við leit í bifreiðinni 10. nóvember 2015 fannst varningurinn sem tilgreindur er í I. lið ákærunnar. Sjö lítrar af sterku áfengi fundust við leit lögreglu á heimili ákærða V-kk-ef sama dag ásamt tilgreindu magni af munntóbaki. Er ákærða V-kk-þgf gefið að sök í II. lið ákærunnar að hafa einhvern tímann skömmu fyrir 10. nóvember 2015 flutt með sér til landsins sem skipverji á […] umræddar vörur án þess að hafa gert tollyfirvöldum grein fyrir þeim með tilskildum hætti.

6 Svo sem fram kemur í hinum áfrýjaða dómi voru báðir ákærðu sakfelldir fyrir tollalagabrot samkvæmt I. lið ákærunnar. Þá var ákærði V-kk-nf sakfelldur fyrir tollalagabrot samkvæmt II. lið ákærunnar með því að hafa smyglað hingað til lands tilgreindu magni af neftóbaki en hann var hins vegar sýknaður af þeim hluta II. ákæruliðar þar sem honum var gefið að sök að hafa ekki gert tollyfirvöldum grein fyrir sjö lítrum af sterku áfengi við komu til landsins. Hafnað var kröfu ákæruvaldsins um upptöku þess áfengis með vísan til niðurstöðu um sýknu af þeim lið ákærunnar. Ákæruvaldið unir niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sýknu ákærða V-kk-ef af þessum hluta sakargifta samkvæmt ákærunni og kemur það atriði því ekki til skoðunar hér fyrir Landsrétti.

7 Af hálfu ákæruvaldsins hafa verið lögð fram í Landsrétti ný gögn. Þeirra á meðal eru upplýsingar frá tollstjóra um tollafgreiðslu, tollafgreiðsluskjöl vegna […] frá komu skipsins til Reykjavíkur 3. nóvember 2015 og skrá yfir skipverja sama dag og vörur um borð í skipinu sem tilheyrðu þeim og þeir gáfu sjálfir upp við tollafgreiðslu skipsins.

Niðurstaða

8 Ákærðu styðja sýknukröfur sínar þeim rökum að þeir hafi ekki framið brotin sem lýst er í ákæru en þeir telja að óheimilt sé að sakfella þá fyrir annað en það sem í ákæru greini. Þeir hafi ekki verið um borð í flutningaskipinu […] þegar það kom til lands að Mjóeyri á Reyðarfirði 6. nóvember 2015 og því hafi þeim verið ómögulegt að framkvæma það brot sem þeim er gefið að sök samkvæmt I. lið ákæru en samkvæmt ákærunni átti meint brot sér stað þann dag. Þá sé brotum ekki rétt lýst í ákærunni.

9 Samkvæmt 1. mgr. 170. gr. tollalaga nr. 88/2005 telst það ólöglegur innflutningur sem varðar sektum eða fangelsi allt að tveimur árum ef vara er flutt til landsins frá útlöndum án þess að tollyfirvöldum sé gerð grein fyrir henni samkvæmt fyrirmælum laganna. Í 27. gr. sömu laga segir að ferðamenn og farmenn sem komi til landsins frá útlöndum skuli ótilkvaddir gera tollstjóra grein fyrir tollskyldum varningi sem þeir hafi meðferðis. 10 Samkvæmt 1. mgr. 180. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 má hvorki dæma ákærða fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir né heldur dæma aðrar kröfur á hendur honum. Þó má sakfella hann þótt aukaatriði brots, svo sem staður og stund þess, séu ekki skýrt eða rétt greind, enda telji dómari að vörn hafi ekki verið áfátt vegna þessa.

11 Samkvæmt gögnum málsins liggur fyrir að ákærðu voru í áhöfn flutningaskipsins […] þegar það kom til Reykjavíkur 3. nóvember 2015 en það var fyrsta komuhöfn skipsins til landsins. Þar kemur einnig fram að ákærðu flugu til Egilsstaða, tóku þar bíl á leigu og sóttu umræddan varning til Reyðarfjarðar 10. nóvember sama ár. Ákærðu hafa viðurkennt með framburði er þeir gáfu hjá lögreglu sama dag að þeir hafi átt þann varning sem fannst við leit lögreglu og tilgreindur er í ákærulið I og ákærði V-kk-nf hefur viðurkennt að hafa átt varninginn sem fannst á heimili hans og er tilgreindur í ákærulið II. Þeir hafi keypt hann í höfnum sem þeir komu til í útlöndum og þar hafi einnig verið varningur sem þeir hafi fengið að kaupa um borð í skipinu. Fram hefur komið að þeir hafi pakkað varningnum um borð og að hann hafi ekki verið tollafgreiddur. Þá er óumdeilt að ákærðu fóru báðir í land í Reykjavík 3. nóvember 2015 og voru þeir því ekki í áhöfn skipsins þegar það hélt áfram ferð sinni þaðan með viðkomu á Reyðarfirði 6. nóvember sama ár. Þau viðbótargögn sem lögð voru fyrir Landsrétt um áhafnarlista og tollafgreiðslu ákærðu við komu skipsins til landsins styðja þessa frásögn ákærðu.

12 Í viðbótargögnum sem lögð voru fyrir Landsrétt koma meðal annars fram upplýsingar um ferðir og viðkomustaði […] á þeim tíma sem hér um ræðir. Einnig koma fram almennar upplýsingar um tollafgreiðslu þegar skip komi í íslenska lögsögu. Skip séu tollafgreidd í fyrstu komuhöfn til landsins. Þá koma fram upplýsingar um tollafgreiðslu á varningi skipverja á […] á hafnarsvæði […] í Reykjavík 3. nóvember 2015. Tollverðir hafi farið um borð og áhöfn skipsins hafi fyllt út eyðublað og tilgreint þær vörur sem hún hafi átt um borð í skipinu. Fram kemur að varningur í eigu ákærðu var þannig tollafgreiddur en þar er ekki um að ræða þann varning sem fluttur var frá borði án tollafgreiðslu á Reyðarfirði.

13 Samkvæmt þessu voru ákærðu í áhöfn skipsins þegar það var tollafgreitt í Reykjavík við komuna til landsins 3. nóvember 2015. Sannað þykir að ákærðu áttu þann varning sem lýst er í ákærunni en þeir hafa viðurkennt að hafa keypt hann í ferðum skipsins og flutt til landsins með skipinu. Þar sem ákærðu gáfu ekki upp varninginn við komu skipsins til Reykjavíkur og með því að flytja eða láta flytja hann í land á Reyðarfirði án þess að hafa gefið hann upp til tollafgreiðslu hafa þeir með ólögmætum hætti flutt varninginn til landsins, sbr. 1. mgr. 170. gr. tollalaga.

14 Ákærðu hafa eins og áður sagði bent á að þeir hafi ekki verið skipverjar á skipinu 6. nóvember 2015 en í málinu liggur fyrir að þeir voru skipverjar þegar skipið kom til Reykjavíkur 3. nóvember sama ár. Svo sem fram kemur í 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 má sakfella í máli þótt aukaatriði brots svo sem staður og stund séu ekki rétt greind. Fyrir liggur að sú háttsemi sem ákært er fyrir er ólögmætur innflutningur varningsins til landsins en hún fólst í því að gefa hann ekki upp við tollafgreiðslu í Reykjavík og stuðla síðan að því að hann var fluttur út fyrir tollsvæði á Reyðarfirði. Öllu framangreindu voru gerð ítarleg skil af hálfu málsaðila í málflutningi fyrir Landsrétti og er ljóst að vörnum ákærðu hefur ekki verið áfátt vegna lýsinga á hinum meintu brotum í ákæru. Samkvæmt því er lýsing hinnar ólögmætu háttsemi, sem ákærðu er gefin að sök, nægjanlega skýr í ákæru, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008. Engin haldbær rök hafa verið færð fyrir því að rannsókn málsins hafi verið áfátt svo sem ákærðu byggja á.

15 Þá krefjast ákærðu sýknu á þeim grundvelli að sök þeirra sé fyrnd. Ákærðu byggja á því að meint brot þeirra varði sektum og því fyrnist sök þeirra á tveimur árum, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

16 Eins og fram kemur í 187. gr. tollalaga fyrnist sök samkvæmt XXII. kafla laganna sem hér á við á fimm árum miðað við upphaf rannsóknar á vegum tollstjóra eða lögreglustjóra, enda verði ekki óeðlilegar tafir á rannsókn máls eða ákvörðun refsingar. Um upphaf og stöðvun fyrningarfrests fer að öðru leyti eftir ákvæðum 82. gr. almennra hegningarlaga, sbr. síðari málslið ákvæðisins. Þá segir í 3. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. gr. laga nr. 63/1998, að fyrningarfrestur vegna brota, sem fólgin eru í því að komast undan greiðslu á tollum, sköttum eða öðrum gjöldum til hins opinbera, sé aldrei skemmri en fimm ár. Þau brot sem ákærðu eru gefin að sök voru fullframin 6. nóvember 2015. Samkvæmt því eru ekki liðin fimm ár frá brotum ákærðu. Er sök þeirra því ófyrnd.

17 Samkvæmt framansögðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um að fyrir liggi fullnægjandi sönnun þess að ákærðu hafi framið þau brot sem þeir voru sakfelldir fyrir með dóminum og heimfærslu til refsiákvæða. Þá er einnig staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um refsingu ákærðu, sakarkostnað og upptöku á varningi.

18 Ákærðu greiði allan kostnað vegna áfrýjunar málsins, 37.371 krónu. Samkvæmt greinargerð beggja ákærðu var eingöngu gerð krafa um málsvarnarlaun til handa skipuðum verjanda þeirra kæmi til þess að þeir yrðu sýknaður. Samkvæmt niðurstöðu málsins verður skipuðum verjanda þeirra því ekki ákveðin þóknun, sbr. 1. mgr. 38. gr. laga nr. 88/2008.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur er staðfestur.

Ákærðu, V-kk-nf M-kk-nf og H-kk-nf I-kk-nf F-kk-nf, greiði óskipt allan áfrýjunarkostnað málsins, 37.371 krónu.