157/2023

Útdráttur

H var sakfelldur fyrir að hafa haft í vörslum sínum samtals 224 töflur af ávana- og fíknilyfinu Oxy Contin (virkt efni: Oxýkódon) og 321 töflu af ávana- og fíknilyfinu Alprazolam Krka (virkt efni: Alprazolam) sem lögregla fann við öryggisleit á H og í ruslafötu á salerni. Var háttsemi H talin varða við 1. mgr. 3. gr., sbr. 4. mgr. sömu greinar, sbr. 5. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni, og 3. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni. Hins vegar var ekki á það fallist að háttsemi H varðaði við 2. og 6. gr. sömu reglugerðar.

Tók Landsréttur fram að hvorki Alprazolam né Oxýkódon væru á meðal bannaðra fíknilyfja samkvæmt 2. gr. reglugerðarinnar og varðaði varsla þeirra því ekki við ákvæðið. Þá ætti 6. gr. reglugerðarinnar ekki við, enda lyti ákvæðið að inn- og útflutningi, framleiðslu og sölu í heildsölu á lyfjum, sem merkt eru á tilgreindan hátt í fylgiskjölum með reglugerðinni, en ekki að vörslu þeirra. Með háttsemi sinni rauf H skilorð fimm mánaða refsidóms frá nóvember 2021 og var refsing hans ákveðin með vísan til 60. gr. og 77. gr. almenna hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing H ákveðin fangelsi í átta mánuði og honum gert að sæta upptöku á fyrrnefndum ávana- og fíknilyfjum.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 23. febrúar 2023 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 2. ágúst 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 10. febrúar 2023 í málinu nr. S- 2021/2022.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd og niðurstaða héraðsdóms um upptöku staðfest.

3

Ákærði krefst aðallega sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins en til vara að refsing hans verði milduð. Í báðum tilvikum krefst ákærði þess að hafnað verði upptöku á 224

Oxy Contin- töflum.

Niðurstaða

4

Um málavexti og ákæruatriði er vísað til hins áfrýjaða dóms. Ákærði reisir sýknukröfu sína á því að Oxy Contin- töflurnar, sem hann var með við handtöku inni á veitingaskála í Reykjanesbæ, hafi verið lyf sem hann hafi fengið ávísað af lækni og látið kaupa fyrir sig í lyfjaverslun vegna verkja sem hafi hrjáð hann eftir vinnuslys.

Hann kannist aftur á móti ekkert við Alprazolam Krka- töflurnar sem voru í poka undir Dumle- sælgæti, en pokinn fannst í ruslafötu á salerni veitingaskálans þar sem lögregla hafði afskipti af ákærða. Af hálfu ákærða er því haldið fram að rannsókn lögreglu hafi verið ábótavant, þar sem ekki hafi verið kannað hvort skýringar hans við skýrslugjöf hjá lögreglu gætu átt við rök að styðjast.

5

Þau lyf sem um ræðir falla ekki undir 2. gr., sbr. 6. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni. Virka efnið í þeim, annars vegar oxýkódon og hins vegar alprazolam, eru aftur á móti á lista í fylgiskjali I með reglugerð nr. 233/2001 um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni, sem sett er með stoð í 1. mgr. 3. gr. laga nr. 65/1974. Í því lagaákvæði segir að ráðherra sé heimilt að ákveða í reglugerð að efni, sem ekki falla undir 2. gr., en geta haft hættu í för með sér vegna eiginleika þeirra sem ávana- og fíkniefna og skráð eru sem slík í alþjóðasamningum, megi aðeins nota hér á landi í læknisfræðilegum og vísindalegum tilgangi. Í næstu málsgrein er nánar kveðið á um þær skorður sem gilda um innflutning, framleiðslu, viðskipti og fleiri aðgerðir með þessi efni. Í 3. mgr. 3. gr. laganna segir síðan að kaup og móttaka þessara efna frá lyfsölum, sem og varsla efnanna, sé heimil þeim sem við þeim tekur samkvæmt lögum og almennum reglum um lyfseðla og aðrar lyfjaávísanir. Að öðru leyti er inn- og útflutningur, sala, kaup, skipti, afhending, móttaka, framleiðsla, tilbúningur og varsla þessara efna bönnuð, sbr. 4. mgr. 3. gr. laga nr. 65/1974.

6

Ákærði er sakaður um að hafa haft umrædd efni í vörslu sinni. Þar sem varsla þeirra er heimil, ef viðkomandi hefur tekið við efnunum samkvæmt reglum um lyfseðla og lyfjaávísanir, hefði við rannsókn lögreglu átt að huga nánar að því hvort skýringar ákærða, á því að hann var með Oxy Contin- töflurnar á sér, gætu átt við rök að styðjast.

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður eftir sem áður að telja að nægileg sönnun, sem ekki verður vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um að varsla ákærða á þessum fjölda Oxy Contin- taflna, sem höfðu að mestu leyti verið teknar úr upprunalegum umbúðum og hann leitaðist við að fela fyrir lögreglu, meðal annars undir kynfærum sínum og í endaþarmi, hafi verið honum óheimil. Þá fundust Alprazolam- töflurnar í ruslatunnu inni á salerni veitingaskálans, þar sem ákærði hafði skömmu áður læst sig inni, eins og lýst er í hinum áfrýjaða dómi. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður á það fallist að fram sé komin nægileg sönnun um aðákærði hafi einnig haft þessar töflur ólöglega í vörslu sinni. Ekki er því efni til annars en að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu ákærða.

7

Brot ákærða eru í ákæru talin varða við 1. mgr. 3. gr., sbr. 4. mgr. sömu greinar, sbr. 5. gr. laga nr. 65/1974, og 2. gr., 3. gr. og 6. gr., sbr. 1. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001. Hvorki alprazolam né oxýkódon eru á meðal bannaðra fíknilyfja samkvæmt 2. gr. framangreindrar reglugerðar og varðar varsla þeirra ekki við ákvæðið. Þá getur 6. gr. sömu reglugerðar ekki átt hér við, en ákvæðið lýtur að inn- og útflutningi, framleiðslu og sölu í heildsölu á lyfjum, sem merkt eru á tilgreindan hátt í fylgiskjölum með reglugerðinni, en ekki að vörslu þeirra. Að öðru leyti eru brot ákærða rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

8

Eins og fram kemur í héraðsdómi eru umrædd fíknilyf hættuleg ef þau eru notuð á annan hátt en samkvæmt læknisráði. Í því sambandi ber þó að árétta að ekki er ákært fyrir dreifingu lyfjanna. Ganga verður út frá því að ákærði hafi misnotað lyf af þeim toga sem hann hafði ólöglega í vörslu sinni. Með broti sínu rauf ákærði skilorð fimm mánaða refsidóms frá nóvember 2021 og verður honum ákveðin refsing með vísan til 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Að þessu gættu þykir refsing hans hæfilega ákveðin átta mánaða fangelsi. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest niðurstaða hans um að ekki sé efni til að skilorðsbinda refsinguna, sem og um upptöku lyfja og sakarkostnað.

9

Með vísan til 1. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 1. mgr. 235. gr. sömu laga, verður ákærða gert að greiða tvo þriðju hluta áfrýjunarkostnaðar málsins, þar með talda tvo þriðju hluta málsvarnarlauna skipaðs verjanda síns, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.

Dómsorð :

Ákærði, H-kk-nf Ö-kk-nf A-kk-nf, sæti fangelsi í átta mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um upptöku og sakarkostnað eru staðfest.

Ákærði greiði tvo þriðju hluta áfrýjunarkostnaðar málsins, sem samtals nemur 775.701 krónu, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, L-kk-ef R-kk-ef lögmanns, 744.000 krónur. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.