567/2020

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að B skyldi vistaður tímabundið utan heimilis A.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðilinn A skaut málinu til Landsréttar með kæru 7. október 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 28. október 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 23. september 2020 í málinu nr. U[…]/2020 þar sem varnaraðila var heimilað að vista sóknaraðilann B utan heimilis sóknaraðilans A til 23. júní 2021. Kæruheimild er í 1. mgr. 64. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

2 Samkvæmt 55. gr. laga nr. 80/2002, sbr. 1. mgr. 61. gr., og 62. gr. laganna eru börn sem náð hafa 15 ára aldri aðilar að málum sem varða vistun þeirra utan heimilis. B varð 15 ára […] og hefur látið mál þetta til sín taka en hann veitti lögmanni sínum umboð 16. október síðastliðinn til að gæta hagsmuna sinna fyrir Landsrétti. Greinargerð lögmannsins fyrir hönd B barst Landsrétti 22. sama mánaðar.

3 Sóknaraðilar krefjast þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að vistun verði markaður skemmri tími. Þá krefjast þau kærumálskostnaðar eins og málið væri eigi gjafsóknarmál, auk þess sem sóknaraðilinn A krefst málskostnaðar í héraði.

4 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

5 Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði. Frá uppkvaðningu úrskurðarins hefur B dvalið á […]. Samkvæmt nýjum gögnum sem lögð hafa verið fyrir Landsrétt var fundin fósturfjölskylda fyrir drenginn á […] og fór hann í heimsókn þangað eftir að hinn kærði úrskurður var kveðinn upp. Fram kemur að hann hafi eindregið lýst sig mótfallinn því að flytjast þangað og að líðan hans hafi versnað eftir að hann fékk upplýsingar um fyrirhugaða flutninga. Virðist sem vanlíðan hans stafi af áhyggjum af því að þurfa að skipta um skóla en B hefur frá upphafi skólagöngu sótt nám sitt við […]. Bera gögn málsins með sér að hann beri mikið traust til kennara og starfsmanna skólans og að skólinn sé mikilvæg festa í lífi hans. Þá kemur jafnframt fram að hann hafi lýst því að honum líði vel í […] og að þar hafi hann tekið talsverðum framförum og sinni betur daglegum þörfum sínum. Í bókun Barnaverndar Reykjavíkur 9. október 2020 kemur fram að það sé mat starfsmanna Barnaverndar Reykjavíkur að full ástæða sé til að virða mat fagaðila sem lýst hafi áhyggjum af því að drengurinn fari í skóla í sveitarfélagi fósturforeldra sem ekki býður upp á þá sérhæfðu þjónustu sem hann hefur þörf fyrir. Auk þess sé full ástæða til þess að taka tillit til vilja drengsins um að vera áfram í þeim skóla sem hann treystir. Hafi því verið lagt til að hann dveldi áfram í […] og sækti áfram nám við […].

6 Samkvæmt 1. mgr. 4. gr. barnaverndarlaga skal beita þeim ráðstöfunum sem ætla má að barni séu fyrir bestu og skulu hagsmunir barna ávallt hafðir í fyrirrúmi í starfsemi barnaverndaryfirvalda. Þá skulu barnaverndaryfirvöld taka tillit til sjónarmiða og óska barna eftir því sem aldur þeirra og þroski gefur tilefni til, sbr. 2. mgr. 4. gr. Í 7. mgr. 4. gr. er áréttað að barnaverndaryfirvöld skuli í störfum sínum gæta meðalhófs, en í meðalhófsreglunni felst meðal annars að velja skuli vægasta úrræði sem völ er á hverju sinni til þess að ná settu markmiði og að ekki skuli ganga lengra í beitingu þess úrræðis en nauðsyn krefur.

7 Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er fallist á að brýnir hagsmunir B krefjist þess að hann verði vistaður utan heimilis varnaraðila og að vægari úrræði hafi verið reynd án árangurs. Þá verður ekki séð að annmarkar séu á málsmeðferð varnaraðila sem leitt geta til þess að kröfu hans verði synjað.

8 Fallist er á það með varnaraðila að vistun í allt að 12 mánuði sé nauðsynleg til að freista þess að koma drengnum til aðstoðar þannig að líf hans taki jákvæðum breytingum til frambúðar og að móðir fái tækifæri til að bæta uppeldisaðstæður hans í sinni umsjá. Að virtum gögnum málsins um stöðu drengsins er það mat dómsins að skemmri tími nægi ekki til að því markmiði verði náð. Þá er ljóst, einkum með hliðsjón af þeim nýju gögnum sem gerð er grein fyrir hér að framan, að varnaraðili hefur tekið mið af hagsmunum og vilja B að því marki sem unnt er og að meðalhófs hefur verið gætt við töku ákvörðunar um málefni hans.

9 Með vísan til alls framangreinds verður hinn kærði úrskurður staðfestur. 10 Kærumálskostnaður fellur niður. Um gjafsóknarkostnað sóknaraðila fyrir Landsrétti fer eins og í úrskurðarorði greinir en við ákvörðun málflutningsþóknunar er horft til þess að fyrir réttinum er á sama tíma rekið mál vegna vistunar eldri sonar sóknaraðilans A utan heimilis.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður sóknaraðila fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanna þeirra, B-kk-ef J-kk-ef 300.000 krónur, og Ó-kk-ef A-kk-ef B-kk-ef lögmanns, 300.000 krónur.