107/2022

Útdráttur

I og H var samkvæmt ákærulið I gefið að sök að hafa haft tilgreint magn af kannabisplöntum, kannabislaufum og marijúana í vörslum sínum og að hafa á tilgreindu tímabili ræktað greindar plöntur. Voru ákærðu I og H sýknaðir af háttseminni í héraði. Meðákærði í héraði, A, játaði sök samkvæmt sama árkærulið og var hans þáttur skilinn frá og dæmdur sérstaklega. Í dómi Landsréttar var rakið að ótvírætt yrði ráðið af upptöku úr eftirlitsmyndavél, sem lagðar voru fyrir Landsrétti, að ákærðu hafi báðir tekið þátt í ræktuninni ásamt meðákærða í héraði. Ekki var fallist á að hlutur ákærðu hefði verið annars eðlis en A eða að hann gæti talist hafa farið einn með vörslur plantnanna. Yrði því litið svo á að um verkskiptan samverknað þeirra hafi verið að ræða þótt óumdeilt væri að einungis einn þeirra, A, hefði tekið íbúðina á leigu. Taldist sannað, svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ákærðu hefðu, í tilgreint sinn, haft í vörslum sínum kannabisplöntur og marijúana eins og þeim var nánar gefið að sök í í ákæru og að hafa ræktað greindar plöntur..

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 26. janúar 2022. Málsgögn bárust réttinum 28. október sama ár. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 11. janúar 2022 í málinu nr. S- [...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að ákærðu verði sakfelldir samkvæmt ákærulið I, að refsing ákærða I-kk-ef Á-kk-ef H-kk-ef verði þyngd og að ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf H-kk-nf verði dæmdur til refsingar.

3

Ákærði I-kk-nf Á-kk-nf H-kk-nf krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur en til vara að sér verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa.

4

Ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf H-kk-nf krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur entil vara að sér verði gerð vægasta refsing sem lög leyfa.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5

Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi og er þar gerð grein fyrir framburði ákærðu og vitna fyrir dómi.

6

Við upphaf aðalmeðferðar fyrir Landsrétti voru spilaðar upptökur úr eftirlitsmyndavél sem sýna ákærðu ásamt meðákærða í héraði, A, dagana 19. og 22. október 2018 og 2. og 4. janúar 2019, í íbúð að [...] í Reykjavík þar sem kannabisræktun fór fram. Jafnframt voru spilaðar upptökur af framburði ákærðu og meðákærða í héraði. Þá gáfu þeir viðbótarskýrslur fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

7

Ákærðu er í I. lið ákæru gefið að sök að hafa, þriðjudaginn 8. janúar 2019, í íbúð 305 að [...]í Reykjavík, haft í vörslum sínum 142 kannabisplöntur, 1.428,40 grömm af kannabislaufum, 1.490,10 grömm af kannabisplöntum og 340,40 grömm af maríjúana og að hafa um nokkurt skeið fram til þess dags ræktað greindar plöntur. Voru ákærðu sýknaðir í héraði af þessari háttsemi.

8

Við þingfestingu málsins í héraði játaði ákærði I-kk-nf Á-kk-nf „ smávægilega“hlutdeild í ræktun plantnanna en hafnaði því að hafa haft vörslur þeirra. Við aðalmeðferð málsins dró hann þá játningu til baka og sagðist aðeins hafa talið að hann væri „ákveðið sekur við að fara inn á svona staði“. Hann hefði ekki tekið neinn þátt í ræktuninni. Hann hefði aðeins komið þarna til að spjalla við meðákærða í héraði og til að fræðast. Í samantekt af framburði hans hjá lögreglu kemur fram að hann hafi játað að hafa aðstoðað meðákærða í héraði við ræktun plantnanna en að hann hefði ekki komið að „uppsetningu ræktunarinnar né lagt út kostnað t. d. kaup á búnaði, leigu o. fl.“Hann hefði átt að fá greitt fyrir aðstoðina í kannabislaufum sem hann hafi nýtt til að gera kannabisolíu. Fyrir Landsrétti neitar ákærði sök.

9

Ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf neitaði sök í héraði og kvaðst lítið muna eftir þessu, hann hefði aðeins komið einu sinni eða tvisvar á staðinn. Í samantekt af framburði hans hjá lögreglu kom fram að hann hefði neitað nokkurri aðkomu að ræktuninni og að hann „kæmi alveg af fjöllum“. Þegar honum voru sýndar myndir úr eftirlitsmyndavél, sem var í íbúðinni, sem sýndu hann ásamt ákærða I-kk-þgf Á-kk-þgf og meðákærða í héraði í íbúðinni að [...] neitaði hann að tjá sig frekar. Fyrir Landsrétti neitar hann sök.

10

Eins og fram er komið voru við aðalmeðferð málsins spilaðar upptökur úr öryggismyndavél, sem var í íbúðinni að [...]þar sem ræktunin fór fram. Á upptöku frá 19. október 2018 sjást ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf og meðákærði í héraði koma í íbúðina. Á upptökunni má heyra ákærða velta því fyrir sér hvort kveikt sé á öryggismyndavélinni þegar þeir koma inn í íbúðina. Af upptökunni verður skýrlega ráðið að ákærði er hagvanur í íbúðinni og gengur öruggum skrefum milli herbergja. Hann sést skipta um föt, taka upp brúsa með gróðuráburði og ganga með hann í átt að þvottaherbergi. Ljósmyndir sem liggja fyrir í málinu sýna að þar var blöndunaraðstaða fyrir næringarvökva fyrir plönturnar. Ákærði sést svo flytja þrjár stórar plastfötur með loki frá þvottaherberginu í átt að sérstökum ræktunartjöldum en ætla má að í fötunum hafi verið blandaður næringarvökvi. Heyrist í framhaldinu hvernig rennilás á tjöldunum er rennt frá. Skömmu síðar kemur ákærði fram og sækir tvær tómar plastkönnur og snýr til baka með þær í átt að tjöldunum. Einnig sést ákærði setja á sig eins konar höfuðpoka og höfuðljós og ganga þannig útbúinn í átt að ræktunartjöldunum.

11

Á upptöku frá 22. október 2018 sjást báðir ákærðu, ásamt meðákærða í héraði, koma í íbúðina. Af upptökunni verður ráðið að ákærði I-kk-nf Á-kk-nf er ekki síður hagvanur í íbúðinni en ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf. Ganga þeir hiklaust til verka og skipta meðal annars báðir um föt. Á upptökunni má meðal annars heyra ákærða H-kk-þf Ö-kk-þf gefa fyrirmæli um að afgangsnæringarvökva skyldi hellt niður og ákærða I-kk-þf Á-kk-þf ganga í átt að ræktunartjöldunum þar sem heyrist að rennilás að tjöldunum er rennt niður. Spyr ákærði I-kk-nf Á-kk-nf af hverju sé ekki kveikt hjá litlu plöntunum og hvenær sé slökkt hjá þeim. Ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf svarar að þaðsé slökkt á daginn og spyr ákærði I-kk-nf Á-kk-nf þá hvort það séu ekki „átján tímar í gangi?“ og bætir við:„ Vonandi, annars eru þetta ónýtir leggir“. Jafnframt upplýsir ákærði I-kk-nf Á-kk-nf hina tvo um að sex plöntur séu dottnar niðurog aðþær séu skraufþurrar. Segir ákærði við ákærða H-kk-þf Ö-kk-þf aðhann hafi sagt við hann að það þyrfti að kíkja á plönturnar í gær. Ákærðu ræða svo saman um hvort plönturnar séu dauðar en komast að niðurstöðu um að þær séu lifandi en of þurrar. Ákærði I-kk-nf Á-kk-nf segir að þeir vilji ekki að plönturnar detti niður og spyr ákærða H-kk-þf Ö-kk-þf hvort hann hafi ekki vökvað þær á föstudag en það mun hafa verið 19. október 2018, hann hafi ekki vökvað þær allar á miðvikudag. Svarar ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf því til að hann hafi vökvað allar plönturnar á föstudag. Ennfremur heyrist ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf spyrja hvort þeir eigi að umpotta plöntunum en ákærði I-kk-nf Á-kk-nf neitar því og segir að þeir geti gert það á miðvikudag. Ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf svarar að bragði að þá þurfi þeir líka að klippa plönturnar og svarar ákærði I-kk-nf Á-kk-nf: „Já, þriggja vikna klippið.“ Ákærði I-kk-nf Á-kk-nf útskýrir fyrir meðákærða í héraði notkun á rafrænum tímastilli sem geti stýrt lýsingu frammi í íbúðinni. Jafnframt heyrast ákærðu ræða næringarblöndun og sjást þeir flytja alls sex stórar plastfötur í átt að næringartjöldunum og heyrist rennilás á tjöldunum rennt niður. Báðir ákærðu setja upp höfuðpoka og höfuðljós. Þeir heyrast ennfremur ræða vökvamagn og aftur að þeir muni klippa plönturnar á miðvikudag. Í því sambandi spyr ákærði I-kk-nf Á-kk-nf að því hvort þeir séu með nóga mold. Meðákærði í héraði athugar það og staðfestir að svo sé.

12

Á upptöku frá 2. janúar 2019 sjást ákærði I-kk-nf Á-kk-nf og meðákærði í héraði koma í íbúðina. Sýnir upptakan að þeir ganga beint til verka. Þeir sjást skipta um föt, ákærði I-kk-nf Á-kk-nf sést ganga í átt að ræktunartjöldunum og má heyra að rennilás er rennt niður. Heyrist ákærði segja við meðákærða í héraði að „þetta virðist ganga ágætlega“ og spyr meðákærði í héraði hvort plönturnar séu þurrar en hann segir svo ekki vera. Nokkru síðar spyr meðákærði í héraði hvort ekki sé allt eins og það eigi að vera og svarar ákærði: „Jú“, að báðir ræktunar hóparnir „þurfi smá“, þeir þurfi bara að „gera svona um þrjátíu fyrir þær, það dugar“. Að því loknu sést ákærði koma frá ræktunartjöldunum og fara í átt að þvottaherberginu. Nokkru síðar sést hann færa tvær stórar plastfötur með loki í átt að tjöldunum og setja upp höfuðljós. Á um 13 sekúndna upptöku frá 4. janúar 2019 sjást ákærði H-kk-nf Ö-kk-nf og meðákærði í héraði koma í íbúðina.

13

Samkvæmt framansögðu verður ótvírætt ráðið af upptökunum úr eftirlitsmyndavélinni að ákærðu hafi báðir tekið þátt í ræktuninni ásamt meðákærða í héraði. Ákærðu byggja á því að sýkna eigi þá af vörslu fíkniefnanna sem þeim er gefin að sök í ákæru. Meðákærði í héraði hafi leigt íbúðina, verið einn með lyklavöld að henni og fylgst einn með upptökum úr eftirlitsmyndavélinni í síma sínum. Á það verður ekki fallist. Upptökur bera með sér, eins og fram er komið, að ákærðu stóðu að ræktuninni ásamt meðákærða í héraði og nýttu til þess í sameiningu íbúðina að [...]. Verður ekki fallist á að hlutur þeirra í ræktuninni hafi verið annars eðlis en meðákærða í héraði eða að hann geti eins og hér stendur á talist hafa einn farið með vörslur plantnanna. Verður því litið svo á að um verkskiptan samverknað þeirra hafi verið að ræða, þótt óumdeilt sé að einungis einn þeirra, meðákærði í héraði, hafi tekið íbúðina á leigu.

14

Samkvæmt öllu framansögðu telst sannað, svo hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr.88/2008 um meðferð sakamála, að ákærðu hafi, þriðjudaginn 8. janúar 2019, haft í vörslum sínum kannabisplöntur og maríjúana eins og þeim er nánar gefið að sök í I. lið ákæru og hafi frá október 2018 til 8. janúar 2019 ræktað greindar plöntur. Er háttsemi þeirra réttilega heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

15

Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi hefur ákærði I-kk-nf Á-kk-nf játað sakargiftir samkvæmt II. og III. lið ákæru. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða hvað þessa ákæruliði varðar, upptöku fjármuna og heimfærslu brota hans til refsiákvæða.

16

Sakaferill ákærðu hefur ekki áhrif á refsiákvörðun. Ákærðu hafa verið sakfelldir fyrir umfangsmikla ræktun kannabis. Þá var um að ræða samverknað þeirra við þriðja mann, sbr. 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Verður við ákvörðun refsingar þeirra, auk þess sem þegar er rakið, litið til 1., 3. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga. Þá verður það virt ákærða I-kk-þgf Á-kk-þgf til hagsbóta að hann játaði brot sín samkvæmt II. og III. lið ákæru greiðlega. Sömuleiðis verður hvað hann varðar litið til 77. gr. almennra hegningarlaga. Í ljósi framangreinds þykir refsing ákærða I-kk-ef Á-kk-ef hæfilega ákveðin tólf mánuðir og ákærða H-kk-ef Ö-kk-ef tíu mánuðir. Refsing þeirra verður bundin skilorði eins og nánar greinir í dómsorði en rúmlega fjögur ár eru liðin frá brotum þeirra.

17

Ákærðu greiði allan sakarkostnað málsins í héraði og fyrir Landsrétti, þar með talin málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærði, I-kk-nf Á-kk-nf H-kk-nf, sæti fangelsi í tólf mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði, H-kk-nf Ö-kk-nf H-kk-nf, sæti fangelsi í tíu mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði héraðsdóms um að ákærði I-kk-nf Á-kk-nf H-kk-nf sæti upptöku á 75.000 krónum skal vera óraskað.

Ákærðu greiði hvor um sig málsvarnarlaun skipaðra verjenda sinna í héraði og fyrir Landsrétti, lögmannanna O-kk-ef E-kk-ef og K-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef, 1.975.940 krónur til hvors þeirra. Annan sakarkostnað í héraði og fyrir Landsrétti, alls 376.877 krónur, greiði ákærðu óskipt.