251/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A var svipt lögræði í tíu ár. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ráðið yrði af gögnum málsins að A glímdi við langvarandi, fjölþætta og alvarlega geðræna erfiðleika. Í fyrirliggjandi læknisvottorði kæmi þó fram að í kjölfar aukinnar áherslu á atferlismótandi meðferð og stuðning við A, ásamt breytingum á lyfjameðferð, hefði gengið betur hjá henni. Að þessu og öðru gættu og með hliðsjón af 1. mgr. 12. gr. lögræðislaga var A svipt lögræði í fimm ár.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 13. apríl 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 19. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 9. apríl 2021 í málinu nr. L- [...]/2021 þar sem sóknaraðili var svipt lögræði í tíu ár. Kæruheimild er í 1. mgr. 16. gr. lögræðislaga nr. 71/1997.

2

Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og kröfum varnaraðila hafnað en til vara að lögræðissviptingu verði markaður skemmri tími. Þá krefst hún þóknunar til handa skipuðum verjanda sínum fyrir Landsrétti.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður fallist á að uppfyllt séu skilyrði a - liðar 1. mgr. 4. gr. lögræðislaga til þess að svipta sóknaraðila lögræði.

5

Í málinu liggur fyrir læknisvottorð 29. mars 2021 frá yfirlækni [...]Landspítalans. Er þar mælt með því að sóknaraðili verði svipt áfram sjálfræði í fimm ár. Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurði kvaðst yfirlæknirinn í símaskýrslu sinni fyrir héraðsdómi aftur á móti vera hlynnt því að sóknaraðili yrði svipt lögræði í tíu ár. Sóknaraðila væri fyrir bestu að mál vegna lögræðissviptingar hennar væru tekin sem sjaldnast fyrir þar sem slíkt yki verulega á spennu hjá henni.

6

Af gögnum málsins verður ráðið að sóknaraðili glími við langvarandi, fjölþætta og alvarlega erfiðleika og að hún hafi ítrekað sýnt af sér ógnandi og sjálfsskaðandi hegðun. Á hinn bóginn kemur fram í læknisvottorðinu að í kjölfar þess að lögð var aukin áhersla á atferlismótandi meðferð sóknaraðila og stuðning við hana og lyfjameðferð var breytt hafi gengið betur, innlögnum á geðdeild hafi fækkað töluvert auk þess sem þær hafi gengið betur en áður. Í símaskýrslu í héraði tók yfirlæknirinn einnig fram að hún vonaðist eftir því að sóknaraðili myndi taka frekari framförum með viðeigandi stuðningi.

7

Að framangreindu gættu og með hliðsjón af 1. mgr. 12. gr. lögræðislaga þykir rétt að lögræðissviptingu sóknaraðila verði markaður skemmri tími en krafist er eða fimm ár í stað tíu.

8

Samkvæmt 1. mgr. 17. gr. lögræðislaga greiðist kærumálskostnaður sóknaraðila úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda hennar, og ákveðst hún að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Sóknaraðili, A, er svipt lögræði í fimm ár.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað er staðfest.

Kærumálskostnaður sóknaraðila greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun skipaðs verjanda hennar, J-kk-ef G. B-kk-ef lögmanns, 164.920 krónur.