561/2019

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem bú A var tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu R á grundvelli 5. töluliðar 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 18. júlí 2019 en kærumálsgögn bárust réttinum 22. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 15. júlí 2019 í málinu nr. X[…]/2019 þar sem bú sóknaraðila var tekið til gjaldþrotaskipta að kröfu varnaraðila. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

2 Sóknaraðili krefst þess að kröfu varnaraðila verði hafnað. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4 Samkvæmt 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 getur lánardrottinn krafist þess að bú skuldara verði tekið til gjaldþrotaskipta að fullnægðu einhverju af þeim skilyrðum sem þar eru talin upp í fimm töluliðum, enda sýni skuldarinn ekki fram á að hann sé allt að einu fær um að standa full skil á skuldbindingum sínum þegar þær koma í gjalddaga eða verði það innan skamms tíma. Samkvæmt 5. tölulið ákvæðisins er lánardrottni heimilt að krefjast gjaldþrotaskipta á búi skuldara hafi hann ekki innan þriggja vikna orðið við áskorun lánardrottins, sem birt hefur verið skuldara eftir sömu reglum og gilda um birtingu stefnu í einkamáli, um að lýsa því skriflega yfir að hann verði fær um að greiða skuld við hlutaðeigandi lánardrottinn þegar hún fellur í gjalddaga eða innan skamms tíma ef hún er þegar gjaldfallin, enda berist héraðsdómara krafa lánardrottins um gjaldþrotaskipti innan þriggja mánaða frá því áskorunin var birt skuldara. Þessi heimild til að krefjast þess að bú skuldara verði tekið til gjaldþrotaskipta er þannig háð því skilyrði að greiðsluáskorun sé birt eftir sömu reglum og gilda um birtingu stefnu í einkamáli og kemur birting boðunar héraðsdómara samkvæmt 1. mgr. 69. gr. laga nr. 21/1991 til þinghalds um kröfu um gjaldþrotaskipti á búi skuldara, eða þingsókn skuldara, ekki í stað birtingar slíkrar greiðsluáskorunar.

5 Um birtingu stefnu á lögheimili stefnda er fjallað í 2. mgr. 85. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en þar segir að stefna skuli að jafnaði birt fyrir stefnda sjálfum á skráðu lögheimili hans eða þar sem hann hefur fasta búsetu, dvalarstað eða vinnustað. Þá segir í a lið 3. mgr. 85. gr. að birting sé einnig lögmæt ef birt er á skráðu lögheimili stefnda fyrir heimilismanni hans. Sé heimilismanns ekki kostur má birta fyrir þeim sem dvelst á skráðu lögheimili stefnda en sé ekki um neinn slíkan að ræða má birta fyrir þeim sem þar hittist fyrir.

6 Samkvæmt framansögðu verður stefna birt fyrir þeim sem hittist fyrir á lögheimili stefnda þótt hann hafi engin tengsl við stefnda. Af dómi Hæstaréttar Íslands frá 16. september 2013 í máli nr. 487/2013 verður ráðið að ekki skipti að jafnaði máli varðandi lögmæti birtingar stefnu í einkamáli hvernig á því standi að sá sem birt er fyrir hittist fyrir á lögheimili stefnda en með hliðsjón af dómi Landsréttar 12. október 2018 í máli nr. 303/2018 gegnir þó öðru máli ef sá sem birt er fyrir er sjálfur þangað kominn í þeim tilgangi að birta stefnuna.

7 Skráð lögheimili sóknaraðila var að […] þegar stefnuvottur kom þangað 31. janúar 2019 í þeim tilgangi að birta fyrir honum greiðsluáskorun samkvæmt 5. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991. Samkvæmt birtingarvottorði stefnuvotts, sem ekki hefur verið hnekkt, var stefnan birt fyrir B og sérstaklega tilgreint að hún hefði verið „tilkvödd“. Einskis er getið í birtingarvottorðinu um tengsl B og sóknaraðila. Í tölvuskeytum 25. júní og 4. júlí 2019 svaraði umrædd B fyrirspurnum lögmanns þess sem fór með málið af hálfu sóknaraðila í héraði á þá leið að hún hefði umrætt sinn farið með stefnuvotti að […]. Hún hefði móttekið greiðsluáskorunina og sett hana í póstkassann þar og vænst þess að sóknaraðili eða einhver á hans vegum vitjaði póstsins úr honum.

8 Ljóst er samkvæmt framansögðu að umrædd B var ekki stödd á lögheimili sóknaraðila í þeim tilgangi að birta stefnuna heldur var hún kvödd til af stefnuvotti í því skyni að taka við birtingu hennar.

9 Ekki er áskilið í 87. gr. laga nr. 91/1991 að fram komi í birtingarvottorði hvort eða hvernig stefnuvottur sinnti fyrirmælum 2. mgr. 86. gr. laganna, um að benda þeim sem birt var fyrir á skyldur sínar samkvæmt 3. mgr. 86. gr., og ekki er upplýst um það í málinu að þessa ákvæðis hafi ekki verið gætt við umrædda birtingu. Birting stefnunnar telst samkvæmt framansögðu lögmæt án tillits til þess hvernig til hefur tekist hjá þeim sem birt var fyrir að sinna skyldu sinni samkvæmt 3. mgr. 86. gr. laga nr. 91/1991. Fullnægði framangreindur birtingarmáti greiðsluáskorunar því áskilnaði laga nr. 91/1991 um birtingu stefnu í einkamáli, sbr. 5. tölulið 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991.

10 Fallist er á með varnaraðila að sóknaraðili beri sjálfskuldarábyrgð á skuld sameignarfélags hans C sf., sem beiðni um gjaldþrotaskipti á búi hans er grundvölluð á. Samkvæmt gögnum málsins og með vísan til 2. og 3. mgr. 8. gr. laga nr. 50/2007 um sameignarfélög hvílir þannig á varnaraðila skuld vegna ófyrndra krafna um greiðslu opinberra gjalda sem krafa um gjaldþrotaskipti á búi hans verður reist á.

11 Að framangreindu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

12 Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.