306/2018

Útdráttur

Í málinu krafðist Ó ógildingar úrskurðar endurupptökunefndar um að hafna beiðni hans um endurupptöku hæstaréttarmáls nr. 145/2014 þar sem Ó var sakfelldur fyrir þátt sinn í markaðsmisnotkun tengdri viðskiptum með hlutafé í Kaupþingi banka hf. Ekki var fallist á með Ó að tengsl nefndarmanns endurupptökunefndar við einn dómenda í hæstaréttarmálinu og maka hans hefði valdið vanhæfi hennar við meðferð endurupptökunefndar á beiðni hans. Þá var Ó ekki talinn hafa leitt að því verulegar líkur að sönnunargögn sem færð voru fram í hæstaréttarmálinu hefðu verið rangt metin svo að áhrif hefði haft á niðurstöðu dómsins samkvæmt clið 1. mgr. 211. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Loks var ekki talið að rökstuðningi endurupptökunefndar hefði verið svo áfátt að úrskurður nefndarinnar yrði ógiltur. Var kröfu Ó um ógildingu úrskurðar endurupptökunefndar því hafnað.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 23. mars 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 28. desember 2017 í málinu nr. E[...]/2016.

2 Áfrýjandi krefst þess að felldur verði úr gildi úrskurður endurupptökunefndar 26. janúar 2016 í máli nr. 8/2015 um að hafna beiðni áfrýjanda um endurupptöku hæstaréttarmáls nr. 145/2014 sem dæmt var í Hæstarétti Íslands 12. febrúar 2015. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndu krefjast þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur og áfrýjanda verði gert að greiða þeim málskostnað fyrir Landsrétti. Málsatvik og sönnunarfærsla

4 Með dómi Hæstaréttar 12. febrúar 2015 í máli nr. 145/2014 var áfrýjandi sakfelldur fyrir hluta þeirra brota sem honum voru gefin að sök í ákæru. Annars vegar var um að ræða hlutdeild hans í markaðsmisnotkun tengdri fjárfestingu [MAT] í Kaupþingi banka hf. en samkvæmt III. kafla ákærunnar var aðalverknaði lýst á þann veg að ákærðu H-kk-nf M-kk-nf S-kk-nf og S-kk-nf E-kk-nf hefðu látið „ranglega líta svo út að þekktur fjárfestir frá Katar, MAT, hefði lagt fé til kaupa á 5,01% hlutafjár í Kaupþingi banka hf. og borið af þeim fulla markaðsáhættu, þegar Q Iceland Finance ehf., dótturfélag í eigu eignarhaldsfélags hans Q Iceland Holding ehf., keypti umræddan hlut af bankanum, og leyna fullri fjármögnun bankans á hlutabréfakaupunum og aðkomu meðákærða Ó-kk-ef að þeim, en hann átti á þeim tíma 9,88% hlutafjár í bankanum í gegnum félög sín“. Hlutdeild áfrýjanda var aftur á móti lýst á þann veg að hann hefði átt milligöngu um að koma viðskiptunum á og haft samskipti við MAT um þau auk þess sem hann hefði tekið þátt í undirbúningi viðskiptafléttunnar og í að gera hlutabréfaviðskiptin að veruleika með aðkomu að fjármögnun þeirra. Brot ákærða að þessu leyti voru talin varða við alið 1. tl. og 2. tl. 117. gr., sbr. 1. tl. 146. gr. sbr. 3. mgr. 147. gr. laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti, sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá var áfrýjandi einnig sakfelldur fyrir markaðsmisnotkun sem honum var gefin að sök í IV. kafla ákærunnar „með því að hafa í september 2008, í fréttatilkynningu sem birt var á vef Kauphallar Íslands og viðtölum við fjölmiðla í kjölfarið, dreift fréttum og upplýsingum sem hver fyrir sig og í heild gáfu eða voru líklegar til að gefa misvísandi upplýsingar og vísbendingar um þau hlutabréfaviðskipti sem lýst er í III. kafla ákæru“. Var brotið talið varða við 3. tl. 1. mgr. 117. gr., sbr. 1. tl. 146. gr. laga nr. 108/2007.

5 Beiðni áfrýjanda 15. maí 2015 um endurupptöku hæstaréttarmáls nr. 145/2014 byggðist upphaflega á því að sönnunarmat Hæstaréttar hefði verið rangt þannig að áhrif hefði haft á niðurstöðu máls og að skilyrðum cliðar 1. mgr. 211. gr., sbr. 215. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála fyrir endurupptöku væri því fullnægt. Undir rekstri endurupptökumálsins, í bréfum 31. ágúst og 5. október 2015, kom áfrýjandi því á framfæri við nefndina að einnig væri á því byggt að skilyrði dliðar 1. mgr. 211. gr., sbr. 215. gr. sömu laga fyrir endurupptöku væru uppfyllt þar sem tveir dómenda í málinu, Á-kk-nf K-kk-nf og Þ-kk-nf Ö-kk-nf, hefðu verið vanhæfir til að fara með málið. Hefðu af þeim sökum verið verulegir gallar á málsmeðferðinni þannig að áhrif hefði haft á niðurstöðu málsins.

6 Í úrskurði endurupptökunefndar kemur fram að á fundi með aðilum þann 30. október 2015 hafi lögmanni áfrýjanda verið gefinn kostur á að tjá sig munnlega fyrir nefndinni um endurupptökubeiðni sína.

7 Um málsatvik er að öðru leyti vísað til hins áfrýjaða dóms.

Málsástæður aðila

Málsástæður áfrýjanda

8 Áfrýjandi byggir kröfu sína um að úrskurður endurupptökunefndar 26. janúar 2016 í máli nr. 8/2015 verði felldur úr gildi í fyrsta lagi á því að K-kvk-nf S-kvk-nf, sem sat í endurupptökunefnd við afgreiðslu málsins, hafi verið vanhæf til að fara með málið sbr. 5. mgr. 34. gr. laga nr. 15/1998 um dómstóla og glið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Vísar áfrýjandi til vináttu K-kvk-ef við eiginkonu M-kk-ef S-kk-ef hæstaréttardómara, sem var einn dómenda í hæstaréttarmálinu nr. 145/2014. Þær hafi verið vinkonur síðan á námsárum í lagadeild og séu saman í saumaklúbbi sem hittist um það bil fimm sinnum á ári, iðulega á heimilum meðlima klúbbsins, þar á meðal á heimili þeirra hjóna. Þá hafi saumaklúbburinn hist ásamt mökum í grillveislum og afmælum.

9 Í öðru lagi byggir áfrýjandi á því að í úrskurði endurupptökunefndar sé ranglega komist að þeirri niðurstöðu að ekki hafi verið leiddar verulegar líkur að því að sönnunarmat Hæstaréttarar í máli nr. 145/2014 hafi verið rangt með þeim afleiðingum að áhrif hafi haft á niðurstöðu málsins, sbr. clið 1. mgr. 211. gr. laga nr. 88/2008. Af símtali milli A og B 17. september 2008 hafi Hæstiréttur ranglega dregið þær ályktanir að áfrýjandi hafi átt að njóta hagnaðar af fjárfestingu MAT til jafns við hann og að áfrýjanda hafi verið þetta kunnugt. Þessi atriði hafi verið lykilatriði í sakfellingu áfrýjanda í málinu og umrætt símtal hafi verið eina gagnið sem Hæstiréttur hafi í dóminum stutt framangreindar ályktanir sínar við. Vegna hins ranga mats endurupptökunefndar að þessu leyti beri að ógilda úrskurð hennar.

10 Í þriðja lagi byggir áfrýjandi kröfu sína á því að í úrskurði endurupptökunefndar hafi ekki verið tekin afstaða til þeirrar röksemdar hans að jafnvel þótt talið yrði að hann væri sá „Ó-kk-nf“ sem vísað væri til í símtalinu, kæmi þar fram að ekki hefði verið rætt við þann Ó-kk-þf um hagnaðarhlutdeild og gæti áfrýjanda því ekki talist hafa verið kunnugt um hana. Um sé að ræða verulegan galla á úrskurði endurupptökunefndar sem valdi ógildingu hans.

Málsástæður stefndu

11 Stefndu taka undir niðurstöðu hins áfrýjaða dóms. Byggja stefndu á því að tengsl K-kvk-ef S-kvk-ef við eiginkonu M-kk-ef S-kk-ef leiði ekki til vanhæfis þeirrar fyrrnefndu við afgreiðslu málsins í endurupptökunefnd. Jafnvel þótt sambærileg sjónarmið væru talin eiga við um málsmeðferð endurupptökunefndar og gilda við endurskoðun dóma á áfrýjunarstigi sé almennt talið að vinátta eða kunningsskapur sem myndist á námsárum leiði ekki til vanhæfis dómara, jafnvel þótt viðkomandi hittist reglulega.

12 Þá byggja stefndu á því að áfrýjandi hafi ekki fært fram rök fyrir því að verulegar líkur séu á að mat Hæstaréttar á framlögðum sönnunargögnum hafi verið rangt. Byggja stefndu á því að símtal A og B 17. september 2008 og símtal sömu manna degi síðar sýni fram á að í hinu fyrra ræði þeir um áfrýjanda en ekki Ó-kk-þf A-kk-þf S-kk-þf lögmann. Hvíli á áfrýjanda að sýna fram á annað. Þá hafna stefndu því að skort hafi á að endurupptökunefnd tæki afstöðu til þeirrar röksemdar áfrýjanda að í símtalinu kæmi fram að ekki hafi verið rætt við „Ó-kk-þf“ um hagnaðarhlutdeild. Í samtalinu komi auk þess fram að sá Ó-kk-nf sem þar sé vísað til hafi vitað um ætlaða hagnaðartengingu. Þá sé fjarstæðukennt, með hliðsjón af símtölunum og heildarmati á gögnum, að áfrýjanda hafi ekki verið kunnugt um hagnaðartengingu lánsins. Byggja stefndu á því að rökstuðningur endurupptökunefndar hafi verið fullnægjandi og að tekið hafi verið á þeim meginmálástæðum sem þýðingu höfðu fyrir málið, sbr. 22. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og þágildandi 6. mgr. 34. gr. laga nr. 15/1998. Þá sé það ekki hlutverk endurupptökunefndar samkvæmt clið 1. mgr. 211. gr. laga nr. 88/2008 að endurmeta sönnunarmat Hæstaréttar, heldur eingöngu að taka afstöðu til þess hvort verulegar líkur hafi verið leiddar að því að tiltekin sönnunargögn hafi verið rangt metin svo að áhrif hafi haft á niðurstöðu máls.

Niðurstaða

Hæfi nefndarmanns í endurupptökunefnd

13 Krafa áfrýjanda um að úrskurður endurupptökunefndar verði felldur úr gildi byggist sem fyrr segir í fyrsta lagi á því að tengsl eins nefndarmanna, K-kvk-ef S-kvk-ef, við M-kk-þf S-kk-þf valdi því að hún hafi verið vanhæf við meðferð málsins fyrir nefndinni. Vináttutengsl hennar við C, maka dómarans, valdi vanhæfinu en þau verði að taka til greina líkt og um tengsl við dómarann sjálfan væri að ræða. Vegna vanhæfis nefndarmannsins hafi verið verulegir gallar á meðferð málsins fyrir endurupptökunefnd.

14

Ákvæði 5. mgr.

34. gr. þágildandi laga nr. 15/1998 gilti um hæfi nefndarmanna í endurupptökunefnd þegar atvik máls þessa gerðust en þar er vísað til ákvæða réttarfarslaga um hæfi dómara.

Tilgangur hæfisreglna í réttarfarslögum er að tryggja að dómari sitji ekki í máli nema hann sé óhlutdrægur gagnvart bæði aðilum máls og efni þess. Jafnframt er tilgangurinn að tryggja traust aðilanna jafnt sem almennings til dómstóla með því að koma í veg fyrir að dómari standi að úrlausn máls í tilviki þar sem réttmæt tortryggni gæti risið um óhlutdrægni hans. Sé með réttu vafi um óhlutdrægni dómara er óhjákvæmilegt að hann víki sæti í máli , sbr. dóm Hæstaréttar 22. apríl 2015 í máli nr. 511/2014.

15 Samkvæmt hinum hlutlægu reglum d til fliða 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 væri dómari ávallt vanhæfur ef einstaklingur honum nákominn í skilningi dliðarins er sakborningur eða brotaþoli, fyrirsvarsmaður þeirra, málflytjandi eða vitni í málinu. Ákvæði gliðar sama ákvæðis nær aftur á móti yfir þau tilvik þegar fyrir hendi eru önnur atvik eða aðstæður sem eru fallnar til þess að draga óhlutdrægni dómara með réttu í efa. Verður í hverju tilviki að leggja heildstætt mat á þau atvik eða aðstæður sem uppi eru. Þegar um er að ræða vináttutengsl skiptir einkum máli hversu náin vináttan er en eftir atvikum verður einnig litið til þess hvort viðkomandi hafi hagsmuna að gæta í tengslum við sakarefnið.

16

Líkt og greinir í hinum áfrýjaða dómi eiga dómarar sem dæmt hafa í máli sem síðar kemur til kasta endurupptökunefndar ekki aðild að málinu, enda hafa þeir engra lögvarinna hagsmuna að gæta af niðurstöðu nefndarinnar. Engu að síður er ekki útilokað að náin vináttutengsl við dómara geti valdið því að réttmæt tortryggni g æti risið um óhlutdrægni nefndarmanns í endurupptökunefnd , sbr. g lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 .

Á hinn bóginn verður ekki fallist á það með áfrýjanda að í þessu sambandi skuli leggja tengsl við maka dómara að jöfnu við tengsl við dómarann sjálfan. Kemur þar einkum til að maki dómara á enn síður hagsmuna að gæta af niðurstöðu endurupptökunefndar en dómarinn .

17

Framburði nefndarmannsins um tengsl sín við dómarann og maka hans er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Af honum má ráða að ekki sé um sérstaklega nána vináttu að ræða við makann og enn síður við dómarann. Er því fallist á það með héraðsdómi að K-kvk-nf S-kvk-nf hafi ekki verið vanhæf við meðferð endurupptökunefndar á beiðni áfrýjanda um endurupptöku hæstaréttarmáls nr. 145/2014.

Mat endurupptökunefndar á sönnunarmati Hæstaréttar

18 Áfrýjandi byggir kröfu sína um ógildingu úrskurðar endurupptökunefndar einnig á þeirri málsástæðu að sönnunargögn sem færð hafi verið fram í hæstaréttarmáli nr. 145/2014 hafi verið rangt metin svo að áhrif hafi haft á niðurstöðu þess, sbr. clið 1. mgr. 211. gr. laga nr. 88/2008. Á því er byggt að Hæstiréttur hafi ranglega dregið þær ályktanir af símtali A og B 17. september 2008 að áfrýjandi hafi átt að njóta hagnaðar af fjárfestingu MAT til jafns við hann, að áfrýjandi hafi þannig verið raunverulegur eigandi helmings hlutafjárins, að ætlunin hafi verið að dylja hagnaðarhlutdeild hans og að áfrýjanda hafi verið þetta kunnugt. Þessi atriði hafi verið lykilatriði í sakfellingu áfrýjanda í málinu og símtalið hafi verið eina gagnið sem Hæstiréttur hafi stutt framangreindar ályktanir sínar við. Þar sem ályktanir endurupptökunefndar hvað þessi atriði varðar séu efnislega rangar beri að ógilda úrskurð hennar.

19 Samkvæmt clið 1. mgr. 211. gr., sbr. 1. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008, eins og þau ákvæði hljóðuðu er atvik máls gerðust, er það skilyrði endurupptöku dæmds máls að leiddar séu verulegar líkur að því að sönnunargögn hafi verið rangt metin svo að áhrif hafi haft á niðurstöðu þess. Til að fá mál endurupptekið nægir því ekki að leggja fram gögn eða skýringar sem valdi nokkrum vafa um hvort sönnumarmat dómstóls hafi verið rétt, heldur verður að sýna fram á að verulegar líkur séu á að það hafi verið rangt. Enn fremur nægir ekki að sýna fram á að einstök sönnunargögn hafi verið rangt metin að einhverju leyti eða öllu ef ekki eru jafnframt leiddar verulegar líkur að því að það hafi haft áhrif á heildarmat dómstóls á öllum sönnunargögnum og þar með á niðurstöðu máls. Líkt og greinir í héraðsdómi hvílir það á áfrýjanda að sýna fram á að framangreindum skilyrðum sé fullnægt, sbr. meginreglu 186. gr. og 1. mgr. 212. gr. laga nr. 88/2008 eins og síðarnefnda ákvæðið hljóðaði er atvik máls þessa gerðust.

20 Samkvæmt framangreindu er það hvorki hlutverk endurupptökunefndar né dómstóla, í máli þar sem reynir á kröfu um ógildingu á úrskurði nefndarinnar um endurupptöku, að framkvæma sönnunarmat að nýju, heldur einungis að leggja mat á hvort framangreindum skilyrðum sé fullnægt.

21 Hvað varðar mat Hæstaréttar á símtali A og B 17. september 2008 byggir áfrýjandi nánar tiltekið einkum á því að mat endurupptökunefndar sé rangt hvað það varðar að áfrýjandi hafi ekki leitt verulegar líkur að því að B hafi ráðfært sig við Ó-kk-þf A-kk-þf S-kk-þf, sérfræðing í kauphallarrétti, áður en símtalið fór fram. Af málatilbúnaði áfrýjanda verður ráðið að hann byggi á því að þetta sé grundvallarforsenda þeirrar málsástæðu að í símtalinu sé ekki vísað til áfrýjanda heldur til umrædds Ó-kk-ef A-kk-ef. Um hið ranga mat Hæstaréttar vísar áfrýjandi til þess að B hafi frá upphafi verið stöðugur í þeim framburði sínum að hann hafi ekki rætt viðskiptafléttuna við áfrýjanda, að gögn málsins sýni að Ó-kk-nf A-kk-nf hafi veitt ráðgjöf um mögulega flöggunarskyldu vegna aðkomu áfrýjanda að viðskiptunum og að mat Hæstaréttar á símtalinu sé því órökrétt. Fyrir endurupptökunefnd var einnig lögð yfirlýsing B 26. mars 2015 þess efnis að hann reki ekki minni til að hafa verið í neinum samskiptum við áfrýjanda vegna viðskiptafléttunnar á þeim tíma sem framangreint símtal fór fram. Kvaðst hann í yfirlýsingunni aftur á móti þá þegar hafa leitað til Ó-kk-ef A-kk-ef um álit hans á viðskiptunum og því hvort skylt væri að flagga aðkomu áfrýjanda að þeim. Við meðferð máls þessa í héraði kom B einnig fyrir dóm og gaf skýrslu. Spurður um hversu oft hann hefði rætt við Ó-kk-þf A-kk-þf um mögulega flöggun viðskiptanna kvaðst hann ekki muna það, en það hefði að minnsta kosti verið einu sinni. Ó-kk-nf A-kk-nf bar aftur á móti að hann teldi að þeir hefðu að minnsta kosti ræðst tvisvar sinnum við um flöggunarskylduna. Hann teldi það hafa gerst sama daginn en þó væri hann ekki viss.

22 Með vísan til framangreinds hefur áfrýjandi leitast við að skapa vafa um það hvort símtalið 17. september 2008 hafi verið rétt metið í dómi Hæstaréttar. Þau gögn sem áfrýjandi vísar til og lágu ekki fyrir við meðferð hæstaréttarmálsins eru þó ekki afgerandi um samskipti B og Ó-kk-ef A-kk-ef, auk þess sem þau komu fram löngu eftir að atvik máls gerðust. Breyta þau því ekki þeirri mynd, sem birtist af endurritum símtala B og A 17. og 18. september 2008, að fyrra símtalinu hafi lokið með því að ákveða að leita ráðgjafar sérfræðings í kauphallarrétti og að í hinu síðara hafi B verið búinn að ræða við „Ó-kk-þf A-kk-þf“.

23 Áfrýjandi byggir í öðru lagi á því að umrætt símtal sé eina sönnunargagnið sem Hæstiréttur hafi stuðst við til sönnunar því að áfrýjandi hafi verið upplýstur um að markmið viðskiptafléttunnar hafi verið að hann nyti hagnaðar af fjárfestingu MAT í Kaupþingi Banka hf. til jafns við hann. Af þeim sökum hafi mat Hæstaréttar á símtalinu haft úrslitaáhrif á niðurstöðu málsins.

24 Í kafla V í dómi Hæstaréttar í máli nr. 145/2014 eru dregnar saman ályktanir Hæstaréttar um hvað sé sannað í málinu, en jafnframt tekið fram að þær ályktanir sem þar eru settar fram „snúi ekki í öllum tilvikum beinlínis að tilteknum þáttum í ákærunni“. Í undirkafla 3 er fjallað nánar um hlut áfrýjanda í viðskiptum tengdum kaupum Q Iceland Finance ehf. á 5,01% hlutafjár í Kaupþingi banka hf.

25 Í framangreindum kafla V.3 byggði Hæstiréttur í fyrsta lagi á framburði ákærða H-kk-ef M-kk-ef S-kk-ef um að áfrýjandi hefði komið viðskiptunum á og farið 16. september 2008 ásamt ákærða M-kk-þgf G-kk-þgf til Quatar í því skyni að eiga fund með MAT um þau. Þá var í öðru lagi byggt á skipuriti um viðskiptin en M-kk-nf kannaðist við fyrir dómi að hafa fengið fyrstu útgáfu þess með tölvubréfi frá A 15. september 2008. Í skipuritinu kom fram að MAT ásamt áfrýjanda og hugsanlega þriðja manni „hygðust fjármagna Q Iceland Holding ehf. svo að félagið gæti eignast 5,01% hlutafjár í Kaupthingi banka hf., en í því skyni tækju þeir hvor að láni hjá bankanum 150.000.000 evrur gegn tryggingum, legðu það fé til sérstaks fjárfestingarfélags, sem þeir myndu eiga að helmingi hvor, það félag myndi svo lána Q Iceland Holding ehf., sem yrði með öllu í eigu MAT, 200.000.000 evrur til hlutabréfakaupanna og tækju skilmálar þess láns mið af þróun á verðmæti hlutabréfanna“. Í þriðja lagi var byggt á hinu umdeilda símtali A og B 17. september 2008 þar sem rætt var um viðskiptin. Hefði B í símtalinu ítrekað sagst hafa rætt málið við „Ó-kk-þf“ og geti engin skynsamleg ástæða verið til að efast um að þar hafi hann átt við ákærða. Í símtalinu hefði auk þess margsinnis komið fram að „álitaefni hafi verið uppi um hvort þátttaka [áfrýjanda] í fjármögnum Q Iceland Holding ehf. til kaupa á hlutabréfum í Kaupþingi banka hf. gæti valdið því að flöggunarskylda eftir ákvæðum IX. kafla laga nr. 108/2007 myndi kvikna“. Þá kemur fram það mat Hæstaréttar á efnisinnihaldi símtalsins í heild að ekki geti leikið vafi á því að orðaskipti A og B hafi „snúist um að leita leiða til að gera [áfrýjanda] og MAT eins setta og hefðu þeir sjálfir veitt félagi í sameign sinni lán til kaupa á hlutabréfunum og notið þannig án milliliða hugsanlegs arðs af kaupunum“. Einnig kemur fram það mat að „[u]mræður um kjör á láni sérstaka fjárfestingarfélagsins til Q Iceland Holding ehf. [hafi] af þeim sökum [beinst] að því að finna leið til að láta arð af þessum kaupum renna allt að einu að endingu til þeirra beggja“. Í fjórða og síðasta lagi var á því byggt að fleiri hafi vitað að þetta væri markmið þeirrar útfærslu viðskiptanna sem rædd var í símtalinu líkt og sjá megi af tölvubréfi „[...] 19. september 2008 til [...] og [...]“. Þar hafi verið kastað fram þeirri spurningu „hvernig samning ÓÓ gerir við [MAT] til að tryggja sér sinn hlut af hagnaðinum af Kaupþings bréfunum sem þeir eru að kaupa“. Segir síðan í dómi Hæstaréttar að á þessum grunni sé „hafið yfir skynsamlegan vafa að frá öndverðu hafi verið gengið út frá því að í viðskiptunum um hlutabréfin yrði mynduð leið til að láta [áfrýjanda] njóta til jafns við MAT hugsanlegs arðs af hlutunum, sem félag í einkaeign þess síðarnefnda myndi kaupa í Kaupþingi banka hf. með lánsfé sem að uppruna stafaði frá þeim báðum“. Að því loknu er því lýst hvernig viðskiptin tóku samkvæmt gögnum málsins í raun á sig þá breyttu mynd að í stað upphaflega áætlaðra persónulegra lánveitinga til áfrýjanda og MAT hafi félögum á Bresku Jómfrúaeyjum í eigu hvors þeirra um sig, Gerland Assets Ltd. og Serval Trading Group Corp., verið veitt hvoru um sig 100.000.000 evra lán sem miðla hafi átt áfram til sérstaks fjárfestingafélags á Kýpur í sameiginlegri eigu þeirra og þaðan áfram til hlutabréfakaupa á vegum félags í eigu MAT. Hafi MAT átt að bera persónulega ábyrgð á láni til síns félags, en áfrýjandi ekki. Í lok kafla V.3 segir loks að á „þeirri mynd, sem viðskiptin tóku í raun á sig, getur engin önnur skýring verið en sú að með henni hafi átt að dylja að [áfrýjandi] stæði að baki þeim að helmingi, bæði að því er varðar fjárframlög til þeirra og væntinga um arð af þeim. Getur engum vafa valdið að [áfrýjanda] hafi verið þetta kunnugt.“

26 Af framangreindu verður ráðið að sakfelling ákærða var byggð á fleiri sönnunargögnum en hinu umdeilda símtali, bæði framburði annarra ákærðu og skriflegum samtímagögnum. Þá tók Hæstiréttur fram, að gefnu tilefni tengdu upplýsingum um samskipti B við verjendur og ákærðu í málinu eftir að ákæra var gefin út, að ekki hefði reynt í dóminum á sönnunargildi framburðar hans fyrir dómi. Loks er til þess að líta að þrátt fyrir að óumdeilt sé í máli þessu að sakfelling áfrýjanda samkvæmt ákæru hafi meðal annars byggst á því að Hæstiréttur teldi sannað að hann hefði átt að njóta hagnaðar af fjárfestingu MAT í Kaupþingi banka hf., og að honum hafi verið það kunnugt, var eins og greinir í málsgrein 4 hér að framan ekki ákært fyrir það, heldur fyrir leynd um „aðkomu“ hans að viðskiptunum og að hann hefði átt hlutdeild í þeirri markaðsmisnotkun sem í þeim fólst með því að taka með nánar tilgreindum hætti þátt í undirbúningi viðskiptanna og eiga „aðkomu að fjármögnun þeirra“.

27 Með vísan til framangreinds, og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms hvað varðar þær ályktanir sem rökrétt er að draga af efnisinnihaldi símtala A og B 17. og 18. september 2008, verður ekki talið að áfrýjandi hafi leitt að því verulegar líkur að sönnunargögn sem færð voru fram í hæstaréttarmáli nr. 145/2014 hafi verið rangt metin svo að áhrif hafi haft á niðurstöðu dómsins. Verður því ekki fallist á það með áfrýjanda að endurupptökunefnd hafi lagt rangt mat á það hvort skilyrði endurupptöku samkvæmt clið 1. mgr. 211. gr. laga nr. 88/2008 hafi verið uppfyllt og úrskurður nefndarinnar því ekki felldur úr gildi af þeim sökum.

Rökstuðningur endurupptökunefndar

28 Áfrýjandi byggir kröfu sína um ógildingu úrskurðar endurupptökunefndar loks á því að verulegur galli sé á rökstuðningi nefndarinnar þar sem hún hafi ekki fjallað um þá málsástæðu hans að óháð því hvort sá „Ó-kk-nf“ sem vísað var til í símtali A og B 17. september 2008 hafi verið áfrýjandi eða ekki, megi af símtalinu ráða að viðkomandi vissi ekki um þá ráðagerð að áfrýjandi ætti að njóta hagnaðar af hlutabréfaviðskiptunum.

29 Með vísan til þess sem að framan greinir, um mat endurupptökunefndar á sönnunarmati Hæstaréttar, og forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að rökstuðningi endurupptökunefndar hafi ekki verið svo áfátt að þessu leyti að fallast eigi á ógildingarkröfu áfrýjanda. Niðurstaða og málskostnaður

30 Að öllu framangreindu virtu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

31 Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður áfrýjanda gert að greiða stefndu málskostnað fyrir Landsrétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Ó-kk-nf Ó-kk-nf, greiði hvorum stefnda, ríkissaksóknara og íslenska ríkinu, 1.000.000 króna í málskostnað fyrir Landsrétti.