365/2021

Útdráttur

D ehf. og L ehf. deildu um það hvort komist hefði á bindandi samningur milli þeirra, fyrir milligöngu B ehf., um leigu L ehf. á byggingarkrana af D ehf. til notkunar á athafnasvæði L ehf. á svokölluðum Landssímareit í miðbæ Reykjavíkur. Byggði D ehf. á því að hann hefði gert munnlegan samning þess efnis við B ehf. sem hafi haft umboð til samningsgerðarinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að ýmis gögn málsins renndu stoðum undir að á hefði komist samningur milli aðila. Einn byggingarkrani hefði verið sérpantaður frá framleiðanda í útlöndum og eftir flutning til landsins hefði hann beðið þess á athafnasvæði D ehf. að vera settur upp á athafnasvæði L ehf. Þá renndu tölvupóstsamskipti milli B ehf. og D ehf. frá 26. júlí 2018, tölvupóstsamskipti milli B ehf. og L ehf. 27. sama mánaðar og svarpóstur L ehf. 2. ágúst 2018 styrkum stoðum undir að samningur hefði komist á. Bæði framkvæmdastjóri og fyrrum verkefnastjóri B ehf. hefðu staðfest þann skilning í skýrslugjöf fyrir héraðsdómi. Taldi Landsréttur sannað að B ehf. hefði skuldbundið L ehf. við leigusamning um byggingarkrana við D ehf. Var L ehf. dæmdur til að greiða D ehf. fjárhæð sem svaraði til útgefinna ógreiddra reikninga fyrir leigu á byggingarkrananum og viðurkenndur réttur D ehf. til greiðslu leigugjalds út það lágmarkstímabil sem leigan skyldi standa.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf og K-kk-nf H-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 2. júní 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 10. maí 2021 í málinu nr. E- 4312/2020.

2

Áfrýjandi krefst sýknu af öllum kröfum stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar upptökur af framburðum D-kk-ef S-kk-ef, framkvæmdastjóra stefnda, og J-kk-ef S-kk-ef, fyrrum framkvæmdastjóra áfrýjanda, fyrir héraðsdómi, auk þess sem þessir aðilar gáfu viðbótarskýrslur fyrir Landsrétti. Þá voru við aðalmeðferðina spilaðar upptökur af framburðum B-kk-ef I-kk-ef T-kk-ef, framkvæmdastjóra Beka ehf., og I-kk-ef R-kk-ef G-kk-ef, fyrrum verkefnastjóra Beka ehf., fyrir héraðsdómi, auk þess sem tekin var viðbótarskýrsla fyrir Landsrétti af S-kk-þgf G-kk-þgf, starfsmanni THG

Arkitekta ehf.

Niðurstaða

5

Svo sem nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi lýtur ágreiningur aðila málsins að því hvort komist hafi á bindandi samningur milli áfrýjanda sem leigutaka og stefnda sem leigusala, fyrir milligöngu Beka ehf. sem verkstjórnanda, um leigu áfrýjanda á byggingarkrana af stefnda til notkunar á athafnasvæði áfrýjanda á svokölluðum Landssímareit í miðbæ Reykjavíkur. Stefndi kveðst hafa gert munnlegan samning þess efnis við Beka ehf., sem umboð hafi haft til samningsgerðarinnar, en staðfesting þar að lútandi liggi meðal annars fyrir í tölvupóstum frá Beka ehf. til stefnda. Hafi stefndi enga ástæðu haft til annars en að ætla að Beka ehf. hefði haft umboð til að semja við stefnda um leigu á byggingarkrananum. Áfrýjandi staðhæfir að slíkur samningur hafi ekki komist áog enginn skriflegur samningur þar að lútandi liggi fyrir.

Þá hafi stefnda ekki tekist sönnun þess að munnlegur samningur í þá veruna liggi fyrir.

Verði allt að einu talið sannað að slíkur samningur hafi komist á sé hann óskuldbindandi fyrir áfrýjanda þar sem Beka ehf. hafi ekki aflað skriflegs samþykkis framkvæmdastjóra áfrýjanda svo sem áskilið sé í starfsreglum áfrýjanda sem samþykktar hafi verið af stjórn hans 27. nóvember 2015 og endurskoðaðar 6. apríl 2016. Verði ekki á þessar varnir áfrýjanda fallist sé fjártjón stefnda í öllu falli ósannað.

Málsástæðum aðila í þessum efnum eru gerð frekari skil í hinum áfrýjaða dómi.

6

Í hinum áfrýjaða dómi er gerð grein fyrir áðurnefndum starfsreglum áfrýjanda frá 27. nóvember 2015. Þær voru samþykktar í stjórn áfrýjanda gagngert vegna byggingaframkvæmda á vegum áfrýjanda á Landssímareitnum. Í héraðsdómi er rakið efni greinar 3.2 í starfsreglunum sem lýtur að verksviði við framkvæmdirnar. Til viðbótar við það sem þar er rakið kemur fram í grein 3.1 að framkvæmdastjóri áfrýjanda ráði verkefnastjóra sem verktaka, að höfðu samráði við stjórn áfrýjanda, vegna framkvæmda á Landssímareitnum. Þá kemur fram í grein 3.2 að verkefnastjóri gefi stjórn og framkvæmdastjóra mánaðarlega skýrslu um framkvæmdirnar þar sem meðal annars skuli koma fram hvaða tilboð stóðu yfir eða lauk síðastliðinn mánuð og þá hver niðurstaða þeirra hafi verið, sem og hvaða útboð séu fyrirhuguð í komandi mánuði. Þá er tekið fram að í þeim tilvikum þegar verkefnisstjóri þurfi að fá svör innan tiltekins tíma megi hann veita stjórn frest til að svara en berist ekki svör sé honum heimilt að líta svo á að stjórn hafi samþykkt tillögu hans.

7

Þá er í héraðsdómi gerð grein fyrir verksamningi þeim sem vísað er til í áðurnefndum starfsreglum áfrýjanda en verksamningurinn er frá 19. febrúar 2018 á milli áfrýjanda, sem verkkaupa, og Beka ehf. sem verksala. Til viðbótar því sem þar er rakið kemur fram í grein 3.1 að verksali skuli annast verkefnastjórnun við verkið allt frá upphafi þess til loka, samanber verkáætlun í viðauka. Sem verkefnastjóri komi fulltrúi verksala fram fyrir hönd verkkaupa í öllum málum er krefjist aðkomu hans að verkefninu, á öllum stigum þess.

8

Tekið er undir með hinum áfrýjaða dómi að ýmis gögn málsins renni stoðum undir að samningur hafi komist á milli stefnda og áfrýjanda um leigu á byggingarkrönum í samræmi við áform aðila þar um. Til að byrja með hafi einn byggingarkrani verið sérpantaður frá framleiðanda í útlöndum og eftir flutning hans til landsins hafi hann beðið þess á athafnasvæði stefnda að vera settur upp á athafnasvæði áfrýjanda á Landssímareitnum. Þess hafi ekki verið kostur þar sem áfrýjandi hafi ekki svarað þeirri umleitan stefnda að fá að koma byggingarkrananum fyrir á Landssímareitnum.

Hafi byggingarkraninn því verið í biðstöðu á athafnasvæði stefnda allt þar til THG

Arkitektar ehf., sem tekið hafði við verkefnastjórn á Landssímareitnum af Beka ehf., hafi lýsti því yfir í tölvupósti 10. janúar 2019 til stefnda að byggingarkraninn yrði ekki notaður á athafnasvæðinu.

9

Er tekið undir með héraðsdómi að tölvupóstsamskipti milli Beka ehf. og stefnda frá 26. júlí 2018, tölvupóstsamskipti á milli Beka ehf. og áfrýjanda 27. sama mánaðar og svarpóstur áfrýjanda 2. ágúst 2018 til Beka ehf. renni styrkum stoðum undir að samningur hafi komist á um leigu á hinum umþrætta byggingarkrana en í síðastgreinda tölvupóstinum lýsti framkvæmdastjóri áfrýjanda því yfir gagnvart Beka ehf. að félagið veitti Beka ehf. umboð til að útbúa samning í samræmi við minnisblað sem Beka ehf. hafði sent sem laut að verðtilboðum stefnda í leigu á byggingarkrönum.

Var leigufjárhæðin síðar hækkuð vegna viðbótarbúnaðar sem bæta þurfti við byggingarkranann vegna aðstæðna á byggingarstað en tölvupóstur frá stefnda til Beka ehf. þar að lútandi var sendur 23. nóvember 2018. Bæði framkvæmdastjóri og fyrrum verkefnastjóri Beka ehf. staðfestu þann skilning í skýrslugjöf fyrir héraðsdómi og staðhæfðu að Beka ehf. hefði fyrir hönd áfrýjanda gert samning við stefnda um leigu á byggingarkrananum til notkunar á Landssímareitnum. Umboð til þess taldi Beka ehf. sig hafa, svo sem fram kemur í tölvupóstum Beka ehf. til stefnda 3. ágúst 2018 og 14. desember sama ár.

10

Fyrir Landsrétt hefur áfrýjandi lagt afrit af frumkostnaðaráætlun fyrir Landssímareitinn er hann kveður THG Arkitekta ehf. hafa unnið á fyrstu stigum verkefnisins áður en áfrýjandi samdi við Beka ehf. um verkstjórn á verkstað.

Kostnaðaráætlun þessi er ódagsett og hefur einungis að geyma gróft yfirlit yfir verkþætti. Þar er eigi að síður að finna tilvísun í verklið um,, krana“ í dálki hægra megin við kostnaðarlið sem ber fyrirsögnina „aðstaða og rif“. Er kostnaður við krana tilgreindur 90.000.000 króna. Hefur framkvæmdastjóri Beka ehf. staðhæft að hann hafi litið til þessa kostnaðarliðar við samningsgerðina við stefnda og því talið sig innan þeirrar heimildar sem hann hafi haft til samningsgerðar við stefnda. Samkvæmt fundargerð stjórnar áfrýjanda 2. júlí 2018 vakti framkvæmdastjóri áfrýjanda athygli á því að útlit væri fyrir að verkþáttur tengdur athafnasvæðinu færi fram úr áætlun miðað við tilboð í einstaka verkþætti. Engar frekari athugasemdir voru færðar í fundargerðina af því tilefni hvað það atriði varðar aðrar en að einn stjórnarmanna varpaði þeirri spurningu fram hvort unnt væri að leita tilboða frá útlöndum í leigu eða kaup á byggingarkrana.

11

Tilvist umræddrar frumkostnaðaráætlunar og tilvísun til þess að verkþáttur um aðstöðu og rekstur vinnusvæðis fari fram úr frumkostnaðaráætlun breytir því ekki að telja verður sannað með vísan til alls framangreinds og forsendna hins áfrýjaða dóms að Beka ehf. hafi skuldbundið áfrýjanda með bindandi hætti við leigusamning um byggingarkrana við stefnda er ágreiningur málsaðila lýtur að. Verður því staðfest sú niðurstaða hans að sannað sé að áfrýjanda beri að greiða stefnda kostnað vegna leigu á hinum umþrætta byggingarkrana fyrir það tímabil sem krafist er.

12

Að því er kröfugerð stefnda varðar hefur hann uppi í málinu fjárkröfu á hendur áfrýjanda og kröfu um viðurkenningu á greiðsluskyldu áfrýjanda. Fjárkrafan samanstendur af 11 útgefnum reikningum er stefndi gerði áfrýjanda fyrir tímabilið 15. október 2018 til 31. ágúst 2019. Er fjárhæð hvers reiknings í samræmi við þann leigusamning er áður var lýst en upphaf leigutíma tekur mið af þeirri staðhæfingu stefnda, sem áfrýjandi hefur ekki mótmælt, að byggingarkraninn hafi verið tilbúinn til uppsetningar 15. október 2018. Viðurkenningarkrafan tekur til þess tímabils er eftir stóð af hinum 18 mánaða leigutíma sem um var samið. Að þessu gættu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur að því er dómkröfur stefnda varðar.

13

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður áfrýjanda gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Lindarvatn ehf., greiði stefnda, DS Lausnum ehf. 1.200.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.