182/2018

Útdráttur

AF var sakfelldur fyrir manndráp af gáleysi með því að hafa ekið hjólabát aftur á bak án nægjanlegrar aðgæslu þannig að hjólabáturinn hafnaði á gangandi vegfaranda, A, með þeim afleiðingum að hún lést. Var refsing AF ákveðin fangelsi í tvo mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í eitt ár. Þá var AF sviptur ökurétti í sex mánuði.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir H-kvk-nf Þ-kvk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 8. febrúar 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Austurlands 10. janúar 2018 í málinu nr. S29/2017.

2 Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd og tímalengd sviptingar ökuréttar ákærða verði lengd.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins en til vara mildunar refsingar og að hún verði skilorðsbundin.

Niðurstaða

4 Um ákæruatriði, málavexti og framburð ákærða og vitna er vísað til hins áfrýjaða dóms. Af gögnum málsins verður ráðið að ákærði ók hjólabát aftur á bak um 52 metra leið frá palli, þar sem farþegar höfðu stigið um borð í bátinn, um malarplan norðan við þjónustubyggingu við Jökulsárlón, uns hjólabáturinn hafnaði á gangandi vegfaranda, A, með þeim afleiðingum að hún lést nær samstundis.

5 Í bátnum var GPSstaðsetningartæki en samkvæmt rannsókn lögreglu gefa síðustu staðsetningarpunktar tækisins til kynna að bátnum hafi verið ekið í umrætt sinn með um sjö kílómetra hraða á klukkustund. Miðað við þær forsendur má ætla að það hafi tekið innan við 30 sekúndur að bakka þá leið sem báturinn fór. Við rannsókn lögreglu á málinu var aðdragandi slyssins sviðsettur þannig að hjólabátnum var ekið sömu leið til að upplýsa um möguleika ökumanns á að sjá þann sem stóð á slysstað. Við þá sviðsetningu tók um 45 til 50 sekúndur að aka þá 52 metra sem um ræðir. Samkvæmt framburði B lögreglumanns var þá ekið undir sjö kílómetra hraða á klukkustund.

6 Hin látna var á slysstað ásamt eiginmanni sínum og syni þeirra og urðu þeir einnig fyrir hjólabátnum án þess að meiðast alvarlega. Fyrir dómi báru þeir að þau hefðu öll staðið kyrr og beðið þess að komast um borð í þyrlu sem var að sækja þau þegar bátnum var ekið á þau. Töldu þeir að þar hefðu þau staðið í fáeinar mínútur eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi. Eins og fram kemur í hinum áfrýjaða dómi staðfesti vitnið F jafnframt framburð sinn hjá lögreglu um að hann hefði séð fjölskylduna standa saman og fylgjast með þyrlunni er hann lenti henni. Ekkert er fram komið sem dregur úr trúverðugleika framburðar vitnanna og þykir óhætt að slá því föstu að feðgarnir og hin látna hafi verið á slysstað þegar ákærði hóf að aka hjólabátnum aftur á bak.

7 Þegar ákærði lagði af stað var slysstaðurinn aftan við bakborða hjólabátsins en hin látna varð undir afturhjóli bátsins á stjórnborða. Af ljósmyndum sem liggja fyrir í málinu, tæknirannsókn á hjólabátnum frá desember 2015 og fyrrgreindri sviðssetningu verður ráðið að slysstaðurinn hafi átt að vera í augsýn ökumanns til að byrja með eftir að hann ók af stað, hvort sem hann sat eða stóð við stýrið, og ekki horfið í skuggasvæðið aftan við skutinn fyrr en nær dró og hjólabátnum var beygt á bakborða.

8 Ákærði var ökumaður hjólabátsins og bar vegna aðstæðna og eiginleika hans að gæta sérstakrar varúðar þannig að aksturinn skapaði ekki hættu fyrir aðra vegfarendur. Það verklag sem almennt var viðhaft, að annar starfsmaður ferðaþjónustufyrirtækisins sem rak bátinn gerði ökumanni viðvart ef slík hætta skapaðist á svæði aftan við bátinn, getur ekki leyst ákærða undan þessari aðgæsluskyldu. Þá voru aðstæður ekki með þeim hætti að ákærða hafi verið ómögulegt að sýna þá aðgæslu við aksturinn sem þörf var á. Með þessum athugasemdum og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um sakfellingu ákærða fyrir brot gegn 215. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 17. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.

9 Í ákæru er ákærða einnig gefið að sök brot gegn 1. mgr. 4. gr. umferðarlaga. Samkvæmt ákvæðinu skal vegfarandi sýna tillitsemi og varúð svo að ekki leiði til hættu eða valdi tjóni eða óþægindum og þannig að ekki trufli eða tefji umferð að óþörfu. Vegna krafna um skýrleika refsiheimilda verður manni ekki gerð refsing fyrir brot á þessu ákvæði einu og sér, sbr. dóma Hæstaréttar Íslands í málum nr. 625/2013 og 60/2015, þó að líta beri til þessarar meginreglu við mat á því hvort ökumaður hafi sýnt af sér gáleysi. 10 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms og að teknu tilliti til þeirra atriða sem rakin eru í 1. og 2. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga verður hann staðfestur um refsingu ákærða, tímalengd ökuleyfissviptingar og sakarkostnað í héraði.

11 Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 1.445.324 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, H-kvk-ef S-kvk-ef P-kvk-ef lögmanns, 1.400.000 krónur.