304/2018

Útdráttur

P starfaði sem háseti á skipi í eigu F þar til honum var sagt upp störfum með bréfi 20. maí 2016. P höfðaði mál gegn F til heimtu á nánar tilteknum greiðslum sem hann taldi sig eiga rétt á í uppsagnarfresti. Landsréttur vísaði til þess að í stefnu væri enginn útreikningur á stefnufjárhæð eða nánari útlistun á grundvelli hennar, heldur væri þar vísað til útreikninga S á tilteknu dómskjali. Landsréttur benti á að samanburður á þessum útreikningum S og öðrum gögnum leiddi í ljós misræmi í útreikningum sem ekki hefði verið bætt úr undir rekstri málsins. Hefði P því ekki lagt þann grundvöll að málsókn sinni að dómur yrði lagður á kröfu hans við svo búið. Þá yrði almenn skírskotun í stefnu til tiltekinna dómskjala til að lýsa sundurliðun kröfu og efnisatriðum að baki henni ekki talin fullnægja áskilnaði eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um skýran og glöggan málatilbúnað. Var málinu því vísað sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, I-kvk-nf E-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar með áfrýjunarstefnu 26. mars 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 9. mars 2018 í málinu nr. E3729/2016.

2 Áfrýjandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða sér 2.909.250 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu, frá 29. ágúst 2016 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti. 3 Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti en til vara að dómkröfur áfrýjanda verði lækkaðar og málskostnaður felldur niður.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4 Með starfssamningi 1. janúar 2011 réð áfrýjandi sig sem háseta á leiguskip hjá fyrirtækinu Fossum sem síðar sameinaðist stefnda. Í 3. gr. samningsins segir að um kjör starfsmanns fari, að öðru leyti en í samningnum greini, samkvæmt sjómannalögum og kjarasamningi Sjómannafélags Íslands og Samtaka atvinnulífsins. Áfrýjanda var sagt upp störfum hjá stefnda með bréfi 20. maí 2016 þar sem fram kom að ástæða uppsagnarinnar væri hagræðing. Tekið var fram að uppsagnarfrestur væri samkvæmt kjarasamningum þrír mánuðir og að lokauppgjör launa færi fram í síðasta lagi 29. ágúst 2016. Þá sagði jafnframt að gert væri ráð fyrir að áfrýjandi léti af störfum þegar í stað og ekki væri óskað eftir vinnuframlagi hans í uppsagnarfresti.

5 Dómkrafa áfrýjanda er reist á því að hann eigi til viðbótar þeim greiðslum, sem stefndi greiddi honum í uppsagnarfresti, rétt á greiðslum vegna yfirvinnu, kaupauka, frídaga, verslunarfrídaga og orlofs í uppsagnarfresti sem miðist við að hann hefði verið um borð allan uppsagnarfrestinn, án tillits til vinnuframlags. Dómkröfur stefnda byggjast hins vegar á því að hann hafi þegar greitt áfrýjanda að fullu þau laun í þriggja mánaða uppsagnarfresti sem hann eigi rétt á í samræmi við ráðningarkjör hans og ákvæði gildandi kjarasamnings.

Niðurstaða

6 Fyrir héraðsdómi krafðist stefndi þess aðallega að málinu yrði vísað frá dómi vegna vanreifunar, sbr. 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Með úrskurði héraðsdóms 7. júlí 2017 var frávísunarkröfunni hafnað.

7 Í málsástæðukafla stefnu er því lýst að krafa áfrýjanda byggist á því að honum hafi verið sagt upp störfum en ekki gefinn kostur á að vinna uppsagnarfrestinn. Um sé að ræða viðtökudrátt. Með gerð starfslokasamnings hafi stefndi vikið áfrýjanda úr skipsrúmi og eigi hann því rétt á fullum launum allan uppsagnarfrestinn, án tillits til vinnuframlags. Þá er í kaflanum vísað til allmargra dómafordæma Hæstaréttar Íslands í málum sem lúta að túlkun á rétti sjómanna til launagreiðslna þegar ráðningu þeirra hefur verið slitið.

8 Í héraðsdómi voru meðal annars lagðir fram launaseðlar áfrýjanda vegna tímabilsins maí til ágúst 2016 og jafnframt vinnuskýrslur manns, sem áfrýjandi telur vera staðgengil sinn, vegna tímabilsins maí til ágúst sama ár.

9 Engan útreikning á stefnufjárhæð eða nánari útlistun á grundvelli hennar er hins vegar að finna í stefnunni sjálfri. Í sérstökum kafla, sem ber heitið „Sundurliðun krafna“, segir einungis eftirfarandi: „Um sundurliðun krafna vísast í útreikninga Sjómannafélags Íslands á dmskj. nr. 7 vegna vangreiddrar yfirvinnu, bónusar, frídaga, verslunarfrídaga og orlofs á þessa launaliði. Krafist er dráttarvaxta frá 1. september 2015, þegar síðasti hluti launauppgjörs vegna uppsagnarinnar átti að fara fram.“ Jafnframt er í stefnunni að finna sérstakan fyrirvara áfrýjanda um 6,5% hækkun á þessa launaliði vegna væntanlegra kjarasamninga auk þess sem gerður er fyrirvari „varðandi hagræðingartaxta og tvöföldun á bónus“ og vísað að því leyti til framlagðrar yfirlýsingar sem ber með sér að hafa verið gerð við undirritun kjarasamnings 29. júní 2000.

10 Útreikninga Sjómannafélags Íslands er að finna á tveimur skjölum sem lögð voru fram í héraðsdómi. Samanburður á þessum útreikningum annars vegar og vinnuskýrslum þess manns, sem áfrýjandi kveður hafa tekið við starfi sínu, hins vegar leiðir í ljós misræmi í útreikningi sem hvorki hafa fengist skýringar á í gögnum málsins né við aðalmeðferð fyrir Landsrétti. Vegna þessa annmarka á útlistun dómkrafna sem ekki hefur verið bætt úr undir rekstri málsins, hefur áfrýjandi ekki lagt þann grundvöll að málsókn sinni að dómur verði lagður á kröfu hans við svo búið. Þá verður almenn skírskotun í stefnu til tiltekinna dómskjala til að lýsa sundurliðun kröfu og efnisatriðum að baki henni ekki talin fullnægja áskilnaði eliðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um skýran og glöggan málatilbúnað. Að þessu öllu gættu verður ekki hjá því komist að vísa málinu sjálfkrafa frá héraðsdómi.

11 Eins og atvikum málsins er háttað þykir rétt að hvor aðili beri sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Landsrétti.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi.

Málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti fellur niður.