479/2019

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu A og B um dómkvaðningu matsmanns til að meta forsjárhæfni B. Í málinu lá fyrir rúmlega árs gömul matsgerð sálfræðings um forsjárhæfni B. Með hinni nýju matsbeiðni var óskað dómkvaðningar til að meta sömu atriði á ný. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekkert gæfi til kynna að breytingar hefðu orðið á aðstæðum B sem röskuðu grundvelli fyrri matsgerðar. Jafnframt var vísað til þess að málið væri rekið sem flýtimeðferðarmál samkvæmt 53. gr. b barnaverndarlaga nr. 80/2002. Samkvæmt 1. mgr. 54. gr. laganna skuli kveðja til setu í dómi sérfróðan meðdómsmann eða meðdómsmenn við meðferð máls, sbr. 2. gr. og 2. gr. a laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá muni A og B eiga þess kost að koma fyrir dóminn til skýrslugjafar við aðalmeðferð málsins og leggja fram frekari gögn til stuðnings málatilbúnaði sínum. Því hafnaði Landsréttur að hin umbeðna dómkvaðning næði fram að ganga.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 18. júní 2019 en kærumálsgögn bárust réttinum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Austurlands 4. júní 2019 í málinu nr. F[…]/2018 þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um dómkvaðningu matsmanns. Kæruheimild er í clið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að úrskurði héraðsdóms um dómkvaðningu matsmanns verði hrundið og kröfu varnaraðila verði synjað. 3 Varnaraðilar krefjast þess aðallega að kæru sóknaraðila verði vísað frá dómi, en til vara að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefjast þau kærumálskostnaðar úr hendi sóknaraðila eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Niðurstaða

4 Kæra í málinu barst innan lögboðins frests samkvæmt 1. mgr. 144. gr. laga nr. 91/1991. Er því hafnað kröfu varnaraðila um að vísa málinu frá Landsrétti.

5 Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði liggur fyrir í málinu matsgerð sálfræðings frá 1. mars 2018 um forsjárhæfni varnaraðilans B og kemur þar fram að hún hafi notið aðstoðar túlks við vinnslu matsins. Í matsgerðinni er ítarleg umfjöllun um atriði sem talin eru vega þungt við mat á forsjárhæfni B, það er ást, vernd og öryggi, líkamleg umönnun og atlæti, örvun og hvatning, stuðningur og fyrirmynd. Í matsbeiðni varnaraðila sem er til úrlausnar hér fyrir dómi kemur fram að óskað sé eftir því að dómkvaddur verði matsmaður til að meta sömu atriði á ný. Að virtum gögnum málsins er ekkert sem gefur til kynna að breytingar hafi orðið á aðstæðum B sem raski grundvelli framangreindrar matsgerðar.

6 Þá liggur fyrir skýrsla sálfræðings um mat á forsjárhæfni varnaraðilans A. A afplánar nú refsivist samkvæmt dómi Landsréttar 12. apríl 2019 í máli nr. 727/2018, þar sem hann var sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn tveimur dætrum sínum, stjúpdætrum varnaraðilans B.

7 Mál þetta er rekið sem flýtimeðferðarmál samkvæmt 53. gr. b barnaverndarlaga nr. 80/2002. Samkvæmt 1. mgr. 54. gr. laganna skal kveðja til setu í dómi sérfróðan meðdómsmann eða meðdómsmenn við meðferð máls, sbr. 2. gr. og 2. gr. a laga nr. 91/1991. Þá munu varnaraðilar eiga þess kost að koma fyrir dóminn til skýrslugjafar við aðalmeðferð málsins og leggja fram frekari gögn til stuðnings málatilbúnaði sínum. Samkvæmt framangreindu verður hafnað kröfu þeirra um dómkvaðningu matsmanns.

8 Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður en um gjafsóknarkostnað varnaraðila B fyrir Landsrétti fer eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Beiðni varnaraðila, A og B, um dómkvaðningu matsmanns er hafnað.

Kærumálskostnaður fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður varnaraðila B fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, Þ-kvk-ef I-kvk-ef J-kvk-ef lögmanns, 180.000 krónur.