430/2019

Útdráttur

A höfðaði mál á hendur B og krafðist greiðslu miska og skaðabóta. Kvað A að B hefði veitt honum áverka að kvöldi 24. nóvember 2015 er B hafi haft afskipti af honum eftir að hafa séð til A sparka í ljósastaur. B dró ekki í efa að A hefði orðið fyrir líkamsárás umrætt kvöld. Hann kvaðst hins vegar ekki vera sá sem veist hefði að A enda hafi hann ekki verið á staðnum. A byggði á því að með vitnisburði fjögurra vitna sem hann leiddi fyrir dóm hefðu verið færðar sönnur á að B væri árásarmaðurinn. Landsréttur vísaði til þess að í aðilaskýrslu sinni hefði A borið að vitnin væru öll nánir vinir hans og að hann hefði sýnt þeim ljósmynd af B eftir að atvik urðu. Vitnin hafi fyrst borið um aðild B tæplega þremur og hálfu ári eftir að árásin átti sér stað. Engan veginn væri hægt að útiloka að tengsl þeirra við A og það sem fyrir lægi um að hann hefði sýnt þeim ljósmynd af B hafi á þeim tíma sem liðinn væri haft áhrif á minningu þeirra af árásarmanninum. Þegar jafnframt var litið til þess sem fyrir lá um heilsufar B á þeim tíma sem árásin átti sér stað, birtuskilyrða á vettvangi og staðfastrar neitunar B taldi Landsréttur að A hefði ekki fært viðhlítandi sönnur á að B væri árásarmaðurinn. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu B.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf og E-kk-nf J-kk-nf og B-kvk-nf T-kvk-nf prófessor.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 13. júní 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 17. maí 2019 í málinu nr. E[…]/2018.

2 Áfrýjandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 1.244.000 krónur ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 1.000.000 króna frá 24. nóvember 2015 til 27. september 2018, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga af 1.244.000 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt.

3 Stefndi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti en til vara að krafa áfrýjanda verði lækkuð og málskostnaður falli niður.

Niðurstaða

4 Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi reisir áfrýjandi kröfu sína um skaða og miskabætur úr hendi stefnda á því að hann hafi að kvöldlagi 24. nóvember 2015, er áfrýjandi var 13 ára gamall, veitt sér áverka er stefndi hafi haft afskipti af honum eftir að hafa séð til áfrýjanda sparka í ljósastaur. Stefndi dregur ekki í efa að áfrýjandi hafi orðið fyrir líkamsárás umrætt kvöld. Hann kveðst hins vegar ekki vera sá sem veittist að áfrýjanda enda hafi hann ekki verið á staðnum.

5 Fjögur vitni að atvikum gáfu skýrslu við aðalmeðferð málsins í héraði. Skýrslur þeirra voru spilaðar í hljóði og mynd við meðferð málsins fyrir Landsrétti. Vitnin, sem eins og áfrýjandi voru á unglingsaldri þegar árásin varð, voru með honum í för þegar atvik urðu. Hvorki þau né áfrýjandi þekktu til árásarmannsins. Vitnin báru hins vegar öll fyrir dómi að stefndi væri maðurinn sem veittist að áfrýjanda. Könnuðust þau við hann á andlitsmynd, sem lögð var fyrir þau við skýrslugjöfina, auk þess sem þau báru kennsl á hann þar sem hann sat við hlið lögmanns síns í dómsal. Stefndi kveður þennan vitnisburð rangan og ekki á honum byggjandi enda þvertekur hann fyrir að hafa verið að verki. Þá bendir hann á að á þeim tíma sem árásin átti sér stað hafi heilsa hans verið bágborin vegna krabbameins sem hann greindist með í byrjun nóvember 2015. Samkvæmt læknisvottorði C þvagfæraskurðlæknis 24. október 2017 var stefndi frá byrjun nóvember 2015 uns hann fór í aðgerð um miðjan desember sama ár með stöðuga og verulega ógleði, ónot í kvið, vanlíðan og annað slagið verkjaköst vegna […]. Í áliti læknisins segir að stefndi hafi á þessum tíma verið „alveg undirlagður“ og í rauninni ekki „í ástandi til að gera eitt eða neitt nema tóra“ meðan hann beið eftir því að komast í aðgerðina. Hafi hann verið með ströng fyrirmæli um að hreyfa sig ekki að óþörfu og að hann ætti alls ekki að standa í neinum átökum og væri „reyndar ekki í ástandi til neins slíks heldur“.

6 Eins og rakið er í héraðsdómi fór lögreglurannsókn fram í tilefni af árásinni 24. nóvember 2015. Í skýrslu lögreglu um komu hennar á heimili áfrýjanda umrætt kvöld kemur fram að áfrýjandi hafi sagt manninn vera miðaldra án þess að lýsa honum frekar og að hann hafi verið með svartan, meðalstóran hund. Í aðilaskýrslu áfrýjanda í héraði greindi hann frá tildrögum þess að hann komst að því að stefndi væri árásarmaðurinn. Kvaðst hann hafa lýst hundinum sem gerandinn var með fyrir fjölskyldu sinni og hafi mágkona hans þá sagt að hún hefði séð hund sem passaði við lýsinguna fyrir framan tiltekið hús í hverfinu. Foreldrar hans hafi síðan fundið út að stefndi byggi þar og fundið andlitsmynd af honum á Facebooksíðu hans. Hafi áfrýjandi þá þekkt hann sem árásarmanninn. Þegar áfrýjandi lagði fram kæru 27. nóvember 2015 afhenti hann lögreglunni ljósmyndina og lýsti jafnframt manninum. Hann lagði einnig fram ljósmynd af hundi stefnda. Samkvæmt því sem fram hefur komið í málinu var hundur stefnda, sem er […], ekki svartur heldur brúnn um höfuðið, með gráan, snöggan feld og dökkar yrjur.

7 Við rannsókn lögreglu var tekin skýrsla af áfrýjanda 2. febrúar 2016. Á tímabilinu 17. desember 2015 til 12. janúar 2016 voru einnig teknar skýrslur af fimm vitnum sem höfðu verið með áfrýjanda í för er árásin átti sér stað. Vitnin fjögur sem gáfu skýrslu fyrir héraðsdómi í máli þessu voru á meðal þeirra. Endurrit af skýrslugjöf þeirra hjá lögreglu liggja fyrir í málinu. Þar lýstu þau árásarmanninum og hundinum sem var með honum í för eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi. Tekið er undir með héraðsdómi að lýsingar þeirra hjá lögreglu af manninum voru almennar og takmarkaðar, enda geta þær átt við um mikinn fjölda karlmanna sem kominn er yfir miðjan aldur, þar á meðal stefnda. Þá voru vitnin ekki á einu máli um klæðaburð árásarmannsins. Ekki er að sjá af gögnum málsins að myndsakbending hafi farið fram við lögreglurannsóknina þar sem kannað var hvort vitnin gætu þekkt árásarmanninn úr hópi annarra manna. Ekki var tekin lögregluskýrsla af stefnda fyrr en 15. nóvember 2016 eða tæpu ári eftir að atvik urðu. Þar kvaðst hann ekkert hafa heyrt af málinu og neitaði alfarið að hafa verið að verki.

8 Að lokinni rannsókn lögreglu var gefin út ákæra 22. ágúst 2017 á hendur stefnda fyrir líkamsárás. Þar var gerð krafa fyrir hönd áfrýjanda um greiðslu miskabóta. Ákæran var afturkölluð af ákæruvaldinu og sakamálið fellt niður í þinghaldi 29. janúar 2018. Áfrýjandi höfðaði skaðabótamál þetta á hendur stefnda 25. september 2018.

9 Áfrýjandi ber sönnunarbyrðina fyrir því að skilyrðum bótaskyldu stefnda sé fullnægt. Á honum hvílir því að sanna að stefndi hafi valdið honum tjóni umrætt sinn. Um sönnunarfærsluna gilda fyrirmæli 2. þáttar laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Dómari á mat um það hvort áfrýjandi hafi fært viðhlítandi sönnur á sök stefnda, sbr. 1. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991. Metur hann meðal annars sönnunargildi vitnisburðar fyrir dómi við úrlausn máls. Samkvæmt 59. gr. laganna skal við það mat meðal annars huga að afstöðu vitnis til aðila, hagsmunum þess af málsúrslitum, þroska þess, áreiðanleika skynjunar þess á atvikum, minni, ástandi og hegðun þess við skýrslugjöf, öryggi þess og skýrleika í svörum og samræmi í frásögn. Ekki eru gerðar jafn strangar sönnunarkröfur í skaðabótamálum og í sakamálum. Eftir sem áður þarf heildstæð skoðun á framlögðum sönnunargögnum, þar á meðal framburði vitna, að veita nægilega vissu fyrir því að atvik hafi orðið með þeim hætti sem áfrýjandi heldur fram, til að unnt sé að leggja þau til grundvallar niðurstöðu.

10 Áfrýjandi byggir á því að með vitnisburði þeirra fjögurra vitna sem hann leiddi fyrir dóm hafi verið færðar sönnur á að stefndi sé árásarmaðurinn. Í aðilaskýrslu sinni fyrir dómi bar áfrýjandi að vitnin væru öll nánir vinir sínir. Þá kom fram hjá honum að hann hefði sýnt þeim framangreinda ljósmynd af stefnda eftir að atvik urðu. Þegar vitnin báru fyrst um aðild stefnda að árásinni voru tæplega þrjú og hálft ár frá því að hún átti sér stað. Engan veginn er hægt að útiloka að tengsl þeirra við áfrýjanda, og það sem fyrir liggur um að hann hafi áður sýnt þeim ljósmynd af stefnda í tengslum við umrætt atvik, hafi á þeim tíma sem liðinn er haft áhrif á minningu þeirra af árásarmanninum. Þegar jafnframt er litið til þess sem fyrir liggur um heilsufar stefnda á þeim tíma sem árásin átti sér stað, birtuskilyrða á vettvangi og staðfastrar neitunar stefnda á að hann sé árásarmaðurinn er á það fallist að áfrýjandi hafi ekki fært viðhlítandi sönnur á að svo sé. Því ber að staðfesta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms.

11 Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður áfrýjanda gert að greiða stefnda málskostnað eins og í dómsorði greinir. Um gjafsóknarkostnað áfrýjanda fer einnig eftir því sem segir í dómsorði.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, A, greiði stefnda, B, 700.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda greiðist úr ríkissjóði þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, B-kk-ef D-kk-ef H-kk-ef, 700.000 krónur.