502/2022

Útdráttur

A krafðist bóta vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi árið 2017.

Ágreiningur í málinu laut að því hvort A hefði sem farþegi í ökutæki sýnt af sér háttsemi sem mætti jafna til stórkostlegs gáleysis í skilningi 2. mgr. 88. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987, svo að réttlætanlegt hafi verið að lækka bætur honum til handa úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar hjá V hf. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að greiningar á blóðsýni ökumanns ökutækisins staðfestu að hann hefði neytt áfengis í aðdraganda akstursins.

Með hliðsjón af því og í ljósi þess að A og ökumaður ökutækisins höfðu eytt löngum tíma saman fyrir slysið hefði A ekki getað dulist að ökumaðurinn gæti ekki stjórnað ökutækinu örugglega. Með því að taka sér far með ökutækinu eins og ástatt var um ökumanninn hafi A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og bæri því að hluta ábyrgð á því tjóni sem hann varð fyrir við slysið. Að þessu gættu og með hliðsjón af því hversu hátt saknæmisstig A var í umrætt sinn, var talið rétt að A bæri 2/3 hluta tjóns síns sjálfur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, A-kvk-nf E-kvk-nf og J-kk-nf H-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 4. ágúst 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 8. júlí 2022 í málinu nr. E- [...]/2021.

2

Áfrýjandi krefst þess að stefndi verði dæmdur til að greiða honum 141.818.068 krónur, ásamt 4,5% ársvöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 af 19.513.000 krónum frá 31. desember 2017 til 30. júní 2018 en af 138.155.068 krónum frá þeim degi til 8. júní 2019 en með dráttarvöxtum samkvæmt III. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 141.818.068 krónum frá þeim degi til greiðsludags, allt að frádregnum 35.160.300 krónum sem stefndi greiddi inn á kröfuna 10. júlí 2019, 1.808.936 krónum sem greiddar voru inn á kröfuna 22. júní 2022 og 31.692.986 krónum vegna eingreiðsluverðmætis örorkulífeyris áfrýjanda. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar úr hendi stefnda eins og mál þetta væri ekki gjafsóknarmál en til vara að málskostnaður verði látinn falla niður.

3

Stefndi krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur og að áfrýjanda verði gert að greiða honum málskostnað fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Atvikum málsins og málsástæðum aðila eru gerð viðhlítandi skil í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar greinir slasaðist áfrýjandi alvarlega aðfaranótt 31. desember 2017 þegar ökutæki, svokallaður [...]sem í gögnum málsins er nefndur [...], valt á [...]í [...].

Áfrýjandi var farþegi í ökutækinu en B var ökumaður þess. Ágreiningur aðila lýtur að því álitaefni hvort áfrýjandi eigi rétt á fullum bótum úr hendi stefnda vegna afleiðinga slyssins eða hvort stefndi hafi með réttu skert bætur til áfrýjanda vegna stórkostlegs gáleysis hans í aðdraganda slyssins. Fyrir liggur að stefndi hefur greitt áfrýjanda ⅓ hluta fullra bóta en enginn tölulegur ágreiningur er í málinu.

5

Fyrir liggur samantekt úr lögregluskýrslu af ökumanni bílsins 19. febrúar 2018 og er gerð grein fyrir helstu atriðum hennar í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms. Þá gaf hann skýrslu sem vitni undir rekstri málsins í héraði 21. mars 2022 sem laut einungis að því að upplýsa hverjir hefðu verið með honum og áfrýjanda kvöldið fyrir slysið. Á hinn bóginn mun vitnið ekki hafa mætt til skýrslugjafar við aðalmeðferð málsins í héraði þrátt fyrir boðun.

6

Vitnið gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti og lýsti atvikum í öllum meginatriðum á sama veg og hann gerði hjá lögreglu, svo sem gerð er grein fyrir í hinum áfrýjaða dómi. Vitnið kvað ekkert frekar hafa rifjast upp á þeim tíma sem liðinn væri frá slysinu, umfram það sem hann hefði áður greint frá hjá lögreglu. Hann kvaðst hafa verið heima hjá sér að kvöldi 30. desember 2017 þegar hann hefði fengið símtal frá bróður sínum um að koma í samkvæmi heima hjá vini þeirra í [...]. Hann hefði á kveðið að líta þar við en mundi ekki hvenær hann mætti í samkvæmið. Vitnið kannaðist við að hafa fengið sér bjór í samkvæminu en gat hvorki sagt nákvæmlega til um það, hversu mikið hann drakk né hvort áfrýjandi hefði séð hann drekka áfengi eða átt að vera það ljóst. Tók vitnið fram að þeir væru ekki vinir en þekktust aðeins og ættu einn eða tvo sameiginlega vini. Vitnið lýsti aðdraganda þess að þeir fóru saman heim til vitnisins að skoða [...]þannig að áfrýjandi hefði áður lýst áhuga sínum á bílnum í samtali við bróður vitnisins og því hefðu þeir farið samantil að skoða hann.

Lýsti vitnið því að hann myndi einungis eftir því að þeir hefðu farið heim til vitnisins með leigubifreið. Loks upplýsti vitnið að hann hefði hlotið dóm fyrir ölvunarakstur umrætt sinn og var ljósrit af staðfestu endurriti þess dóms lagt fram í málinu. Af framburði vitnisins er ljóst að hann man enn lítið eftir slysinu sjálfu og aðdraganda þess.

7

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur.

8

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

9

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans sem tilgreind er án virðisaukaskatts, eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, A, fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, J-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef, 1.000.000 króna.