105/2021

Útdráttur

Þ var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps samkvæmt 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa veist að A með hníf sem var með 16,5 cm löngu blaði, og ítrekað gert tilraun til að stinga hana í höfuð og efri hluta líkama, en hún náði að verjast árásinni með því að bera fyrir sig hendur og fótleggi. Atlagan hafði þær afleiðingar að A hlaut margvíslega áverka. Þá var hann sakfelldur fyrir hættulega líkamsárás og frelsissviptingu samkvæmt 2. mgr. 218. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa veist að B með ofbeldi og svipt hann frelsi í allt að 17 klukkustundir. Með dómi héraðsdóms var Þ jafnframt sakfelldur fyrir þrjú umferðarlagabrot og fíkniefnalagabrot en þau brot sættu ekki endurskoðun í Landsrétti. Í dómi Landsréttar var vísað til geðrannsókna á Þ, framburðar matsmanna fyrir dómi og annarra gagna málsins um að hann hefði verið í tímabundnu geðrofi vegna fíkniefnaneyslu á verknaðarstundu.

Var talið sannað að skilyrðum 15. gr. almennra hegningarlaga fyrir refsileysi væri ekki fullnægt og hann metinn sakhæfur. Þá þóttu ákvæði 16. gr. og síðari málsliðar 17. gr. sömu laga ekki standa í vegi fyrir því að honum yrði gerð refsing. Við ákvörðun refsingar var litið til sakaferils Þ og þess að brot hans voru öll hegningarauki við eldri dóm, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt því og með vísan til 77. gr., 1. mgr. 218. gr. c, sbr. 71. gr. og. 1., 2., 3., 5. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga var Þ gert að sæta fangelsi í sjö og hálft ár. Var honum gert að greiða A skaðabætur og báðum brotaþolum miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 4. febrúar 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 8. janúar 2021 í málinu nr. S- [...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst sýknu af kröfum samkvæmt ákæru 7. september 2020 og samkvæmt 1. lið í ákæru 16. nóvember 2020.

4

Brotaþoli, A, krefst þess að ákærði greiði henni miskabætur að fjárhæð 3.000.000 króna og skaðabætur að fjárhæð 2.364.165 krónur, auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, af samtals 5.364.165 krónum frá 15. júní 2020 til 6. nóvember 2020 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

5

Brotaþoli, B, krefst þess aðallega að ákærði greiði honum miskabætur að fjárhæð 2.000.000 króna ásamt vöxtum samkvæmt 8. gr., sbr. 4. gr. laga nr. 38/2001, frá 17. apríl 2020 til 6. nóvember 2020 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hann staðfestingar hins áfrýjaða dóms hvað einkaréttarkröfu sína varðar.

Málsatvik og sönnunarfærsla

6

Með ákæru 7. september 2020 var ákærða gefin að sök tilraun til manndráps með því að hafa að morgni mánudagsins 15. júní 2020 veist að brotaþola, A, að [...] með hnífi sem var með 16,5 cm löngu blaði, og ítrekað gert tilraun til að stinga hana í höfuðið og efri hluta líkama, en brotaþoli hafi náð að verjast árásinni með því að bera fyrir sig hendur og fótlegg.

Í ákærunni er afleiðingum atlögunnar lýst þannig að brotaþoli hafi fengið þriggja cm skurð yfir kjálkabeininu hægra megin, sjö cm skurð undir hægra viðbeini, fimm cm skurð þvert yfir miðju bringubeins, fimm cm skurð framan á vinstri upphandlegg, eins cm skurð á fingurgóm vinstri þumals, 3,2 cm skurð á efri hluta vinstra læris, 2,2 cm djúpan skurð fyrir ofan vinstra hné og sjö cm djúpan skurð á hægri hendi.

7

Með 1. tölulið ákæru 16. nóvember 2020 var ákærða einnig gefin að sök hættuleg líkamsárás og frelsissvipting með því að hafa föstudaginn 17. apríl sama ár, á dvalarstað sínum að [...], veist að brotaþola, B, með ofbeldi og svipt hann frelsi í allt að 17 klukkustundir. Í ákærunni segir að ákærði hafi kýlt B hnefahöggi í höfuðið og lamið í fingur hans með kúbeini, bundið því næst hendur hans og fætur með dragböndum og lamið hann í líkamann með kúbeini. Nokkrum klukkustundum síðar hafi ákærði losað fætur brotaþola úr dragböndunum og kýlt hann í höfuðið þar sem hann hafi staðið þannig að hann féll í gólfið, sparkað í bakið á honum og lamið hann ítrekað í líkamann. Því næst hafi ákærði bundið brotaþola aftur og lamið hann ítrekað með kúbeini í upphandlegg og rifbein. Á meðan á þessu hafi staðið hafi ákærði hótað brotaþola frekari líkamsmeiðingum en honum hafi ekki tekist að komast út úr íbúðinni sökum ótta við ákærða og ofbeldis af hans hálfu fyrr en lögregla hafi komið á vettvang um klukkan 17. Í ákærunni segir að brotaþoli hafi hlotið af þessu öllu fingurbrot, maráverka víðs vegar á líkama, þar á meðal á brjóstkassa, upphandlegg, framhandlegg, fótlegg og mjöðm og þreyfieymsli víða um líkamann, þar á meðal yfir gagnaugasvæði vinstra megin, í vöðvum við bringubein og miðlægt við vinstra herðablað og á brjóstkassa undir holhönd vinstra megin.

8

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir framangreind brot. Hann var einnig sakfelldur fyrir fíkniefnalagabrot föstudaginn 17. apríl 2020, sem honum var gefið að sök í 2. tölulið ákæru 16. nóvember 2020, og þrjú umferðarlagabrot sem framin voru 1. desember 2019, 23. febrúar 2020 og 27. sama mánaðar, samkvæmt ákæru 8. september 2020. Ákærði játaði framangreind fjögur brot greiðlega. Með héraðsdómi var ákærða gert að sæta fangelsi í sex og hálft ár auk þess sem hann var dæmdur til að greiða brotaþola A samtals 4.236.165 krónur í miska- og skaðabætur og brotaþola B 1.000.000 króna í miskabætur, í báðum tilvikum með þar tilgreindum vöxtum.

9

Við rannsókn lögreglu á máli því er ákæra 7. september 2020 lýtur að var aflað mats geðlæknis með það fyrir augum að kanna hvort ákærði væri sakhæfur í skilningi 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 eða eftir atvikum hvort ætla mætti að refsing gæti borið árangur, sbr. 16. gr. sömu laga. K geðlæknir var dómkvaddur 16. júlí 2020 til þess að framkvæma matið. Í matsgerð 27. ágúst sama ár kemur fram að geðlæknirinn hafi einnig gert geðrannsókn á ákærða 9. júní 2020. Í niðurstöðu matsgerðarinnar segir eftirfarandi:

Undirritaður hefur skoðað Þ-kk-þf F-kk-þf A-kk-þf tvívegis á undanförunum mánuðum og það er mat undirritaðs að alvarleg geðræn einkenni Þ-kk-ef F-kk-ef sem hann hefur sýnt síðast núna í júnímánuði síðastliðnum stafi af mjög mikilli neyslu, fyrst og fremst neyslu amfetamíns sem er staðfest með sögu hans sjálfs og háu gildi amfetamíns í blóði.

Í framhaldi af því er að mati undirritaðs ekkert sem bendir til þess að hann hafi haft nein þau einkenni sem talin eru upp í 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sem hafi gert hann alls ófæran að stjórna gerðum sínum á þeim tíma sem brotin voru framin hinn 15. júní síðastliðinn.

Með vísan til 16. gr. sömu laga er ekkert læknisfræðilegt sem kemur í veg fyrir það að refsing kynni að geta borið árangur sannist sök á hann.

10

Í framburði matsmannsins fyrir héraðsdómi taldi hann að yfirgnæfandi líkur væru á því að ákærði hefði einnig verið undir áhrifum lyfja 17. apríl 2020 og að neyslan hefði framkallað þau geðrænu einkenni sem þá komu fram. Með vísan til framangreindrar niðurstöðu geðrannsóknar og vitnisburðar matsmannsins var í hinum áfrýjaða dómi talið sannað að ákærði hafi verið sakhæfur bæði 17. apríl og 15. júní 2020.

11

Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti voru tveir yfirmatsmenn dómkvaddir að beiðni ákærða til þess að endurmeta sakhæfi hans. Geðlæknarnir Q og R voru dómkvaddir til að framkvæma yfirmatið. Í yfirmatsgerð þeirra 28. september 2021 er komist að sömu niðurstöðu og í undirmatsgerð. Þar kemur meðal annars fram að geðhagir ákærða á verknaðarstundu og dagana á undan verði fyrst og fremst skýrðir af misnotkun fíkniefna sem leitt hafi til tímabundins geðrofs sem hluta af vímuástandi. Miðað við fram komin gögn væri ljóst að ekki hefði verið um fullkomið rænuleysi að ræða. Þá segir í yfirmatsgerð að ákærði skilji að hann hafi framið afbrot og hverjar afleiðingar þess kunni að verða. Þá hafi hann sýnt að hann nýti sér fangelsisvist til betrunar með því að sækja sér menntun.

12

Af hálfu ákærða voru einnig lagðar fyrir Landsrétt upplýsingar um vist hans í fangelsinu að Litla- Hrauni og hvaða lyf hann fái þar að læknisráði. Þá lagði ákærði fram úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur 28. apríl 2020 þar sem hafnað var kröfu hans um að fella úr gildi ákvörðun um að nauðungarvista hann á sjúkrahúsi í allt að 21 sólarhring.

13

Ákæruvaldið hefur einnig lagt fram viðbótargögn fyrir Landsrétt, þar á meðal bréf Fangelsismálastofnunar 15. október 2021, þar sem greint er frá því hvenær ákærði sætti gæsluvarðhaldi frá 16. júní 2020 til dagsins í dag og hvenær hann sætti afplánun fangelsisrefsingar vegna annarra mála.

14

Brotaþoli A lagði enn fremur fyrir Landsrétt læknisvottorð 14. júní 2021 vegna áverka á hægri hendi, staðfestingu löggilts sjúkraþjálfara 11. sama mánaðar á sjúkraþjálfun hennar frá febrúar 2021 og vottorð sálfræðings 12. sama mánaðar, þar sem fram kemur að brotaþoli hafi þann sama mánuð verið greind með áfallastreituröskun.

15

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar í heild sinni mynd- og hljóðupptökur af skýrslum ákærða og beggja brotaþola fyrir héraðsdómi, auk þess sem yfirmatsmaðurinn Q kom fyrir réttinn og staðfesti yfirmatsgerð sína og R.

Niðurstaða

16

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms ber að staðfesta niðurstöðu hans um að sannað sé, með trúverðugum framburði brotaþola, A, og öðrum gögnum málsins, að ákærði hafi framið það brot sem lýst er í ákæru 7. september 2020. Með því að hafa ítrekað reynt að stinga brotaþola í höfuðið og efri hluta líkamans með hnífi með 16,5 cm löngu blaði, sem henni tókst að víkja sér undan og verjast, á sama tíma og ákærði hrópaði að hann ætlaði að drepa hana, þykir hafið yfir skynsamlegan vafa að hann hafi haft ásetning til manndráps, sbr. 18. gr. almennra hegningarlaga. Skiptir þá ekki máli þótt ákærði hafi horfið frá fyrirætlan sinni þegar brotaþoli var komin niður á gólf eftir atlögu hans enda var háttsemi ákærða, sem hann hafði þá þegar sýnt, til þess fallin að fullfremja manndráp, auk þess sem hún leiddi til þess að brotaþoli hlaut alvarlega áverka þótt þeir væru ekki lífshættulegir. Ber því að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms um að háttsemi ákærða varði við 211. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 20. gr. sömu laga, eins og í ákæru greinir.

17

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er enn fremur staðfest niðurstaða hans um að ákærði hafi framið þau brot sem lýst er í 1. tölulið ákæru 16. nóvember 2020 og að þau varði við 2. mgr. 218. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga.

18

Ákærði krefst meðal annars sýknu á þeim grunni að hann hafi verið ósakhæfur á verknaðarstundu, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga. Til vara byggir hann á því að 16. gr. sömu laga eigi við í málinu.

19

Samkvæmt 15. gr. almennra hegningarlaga skal ekki refsa manni sem sökum geðveiki, andlegs vanþroska eða hrörnunar, rænuskerðingar eða annars samsvarandi ástands, var alls ófær á þeim tíma, er hann vann verkið, til að stjórna gerðum sínum. Í 16. gr. sömu laga segir að hafi sá maður sem vann verkið verið andlega miður sín, svo sem vegna vanþroska, hrörnunar, kynferðislegs misþroska eða annarrar truflunar, en þetta ástand hans er ekki á eins háu stigi og 15. gr. getur, skuli honum refsað fyrir brotið, ef ætla má eftir atvikum og eftir að læknisumsagnar hefur verið leitað að refsing geti borið árangur. Í 17. gr. laganna kemur fram að refsingu skuli beita þótt brot hafi verið framið í ölæði eða undir áhrifum annarra nautnalyfja. Hafi verið um fullkomið rænuleysi að ræða skuli þó ekki refsað, nema sakborningur hafi fyrirfram vitað um eða haft fullkomna ástæðu til að ætla að hann myndi fremja brotið meðan á áhrifum stæði eða að það myndi leiða af þessu ástandi hans.

20

Með framlögðum geðrannsóknum, framburði hinna dómkvöddu matsmanna fyrir dómi og öðrum gögnum málsins þykir hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi verið í tímabundnu geðrofi, sem helgast hafi af fíkniefnaneyslu hans, þegar hann framdi brot það sem ákæra 7. september 2020 lýtur að. Átti hann sjálfur þátt í því að koma sér í framangreint ástand með neyslu amfetamíns, þannig að 17. gr. almennra hegningarlaga tekur til þess, en ástand hans var ekki þannig að síðari málsliður þeirrar greinar eigi við. Því er sannað að ekki er fullnægt skilyrðum 15. gr. almennra hegningarlaga fyrir refsileysi. Með vísan til niðurstöðu matsmanna verður jafnframt að leggja til grundvallar að skilyrði um að refsing geti borið árangur sé fyrir hendi, sbr. 16. gr. sömu laga.

21

Í þessu ljósi og með vísan til þess sem áður greinir verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest um að sakfella beri ákærða fyrir brot samkvæmt ákæru 7. september 2020 og að honum skuli refsað fyrir það í samræmi við 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga.

22

Varðandi brot ákærða samkvæmt 1. tölulið ákæru 16. nóvember 2020 skal tekið fram að ákærði var handtekinn 17. apríl 2020 í kjölfar brotsins og hann vistaður í fangaklefa.

Samkvæmt vistunarskýrslu, og því sem greinir í framlögðum úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 28. apríl 2020 í máli ákærða, verður ráðið að lögregla hafi, tæpum sólarhring síðar, fylgt ákærða á bráðageðdeild 32 C á Landspítala eftir að hann hafði [...]. Ákærði var í framhaldinu vistaður nauðugur í 72 klukkustundir á grundvelli 2. mgr. 19. gr. lögræðislaga nr. 71/1997. Farið var fram á áframhaldandi vistun ákærða á geðdeild í allt að 21 dag, sbr. 3. mgr. sömu greinar, og á það fallist með ákvörðun sýslumanns 21. apríl 2020. 23

Í framangreindum úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 28. apríl 2020 er vottorð geðlæknis 21. sama mánaðar rakið og vísað til framburðar tveggja geðlækna um ástand hans. Af úrskurðinum verður ráðið að læknarnir hafi á þeim tíma ekki treyst sér til að fullyrða hvort ranghugmyndir ákærða og geðrofseinkenni, sem hafi meðal annars verið ástæða innlagnar, stöfuðu af neyslu efna eða undirliggjandi geðsjúkdómi. Í matsgerð yfirmatsmanna er vísað til sjúkraskrár ákærða á geðsviði Landspítalans. Af henni verður ráðið að ákærði hafi verið fluttur af bráðageðdeild 28. apríl 2020, þar sem hann hafi ekki verið metinn lengur í geðrofi, yfir á móttökugeðdeild fíknimeðferðar 32 A á Landspítala. Samkvæmt yfirmatsgerðinni mun ákærði þar hafa lýst þeirri afstöðu sinni að hann væri sáttur við að hætta í neyslu og kvaðst hann vilja verða edrú. Vitna yfirmatsmenn til sjúkraskrárinnar um að líklegt hafi verið talið að um „neyslutengt geðrof hafi verið að ræða“. Ákærði var útskrifaður af móttökugeðdeild 30. apríl 2020 en þá bar samkvæmt sjúkraskrá ekkert á ranghugmyndum, ofskynjun eða hugsanatruflun. Sótt var um áframhaldandi meðferð fyrir ákærða á [...].

24

Þótt framlagðar matsgerðir taki ekki með beinum hætti til ástands ákærða 17. apríl 2020, er brot samkvæmt ákæru 16. nóvember 2020 voru framin, má draga ályktun um sakhæfi hans á þeim tíma af því sem þar greinir. Niðurstaða hinna sérfróðu yfirmatsmanna er að ekkert bendi til þess að ákærði hafi þróað með sér geðrofssjúkdóm óháð neyslu vímuefna.

Yfirmatsmaðurinn Q geðlæknir staðfesti þetta í skýrslu sinni fyrir Landsrétti og vísaði því til stuðnings meðal annars til þess að það tók ákærða skamman tíma að vinna bug á geðrofseinkennum með hjálp lyfja og með því að láta af neyslu vímuefna. Kvað hann ekkert benda til þess að ákærði hefði þróað með sér varanlegan geðklofa og taldi hann hafa verið í tímabundnu geðrofi á verknaðarstundu. Þegar þetta er virt og með vísan til þess sem áður greinir ber að leggja til grundvallar að 15. gr. almennra hegningarlaga geti heldur ekki átt við um brot ákærða 17. apríl 2020.

25

Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til þess sem að framan greinir verður niðurstaða héraðsdóms staðfest um að sakfella beri ákærða fyrir brot samkvæmt 1. tölulið ákæru 16. nóvember 2020 og að refsa skuli honum fyrir þau í samræmi við 2. mgr. 218. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga.

26

Ákærði telur að 75. gr. almennra hegningarlaga eigi við um refsiákvörðun í málinu. Þar segir að hafi maður framið brot í ákafri geðshræringu, vegna annars skammvinns ójafnvægis á geðsmunum eða svo er ástatt að öðru leyti, að verknaðurinn verður ekki talinn líkt því eins refsiverður og venjulegt er um sams konar brot, megi færa refsingu niður og jafnvel, ef brot varðar ekki þyngri refsingu en fangelsi allt að einu ári, láta hana falla niður.

Hafi sá, sem verkið vann, sjálfur komið sér í umrætt ástand með neyslu áfengis, segir í ákvæðinu að þetta komi því aðeins til greina, að málsbætur séu fyrir hendi og fremjandinn hafi ekki áður orðið sekur um sams konar eða svipað brot né um brot á 1. eða 2. mgr.123. gr. laganna.

27

Upplýst er að ákærði glímdi við ýmsar ranghugmyndir þegar hann framdi þau brot sem að framan greinir. Því má ætla að hugmyndir hans, sem lágu brotunum til grundvallar, hafi verið óskýrar og byggst á trufluðu hugarástandi. Eins og áður segir kom hann sér sjálfur í það ástand með neyslu vímuefna. Í þeim tilvikum hefur jafnan verið litið svo á að 75. gr. almennra hegningarlaga verði ekki beitt. Með vísan til þess, og að teknu tilliti til þess hversu alvarleg brotin eru, sakaferils ákærða og að hann á sér engar málsbætur, er ekki unnt að fallast á að ákveða ákærða refsingu með hliðsjón af framangreindu ákvæði.

28

Refsing fyrir manndráp samkvæmt 211. gr. almennra hegningarlaga skal að lágmarki nema fimm ára fangelsi. Samkvæmt 2. mgr. 20. gr. laganna má dæma lægri refsingu fyrir tilraun til brots en fyrir fullframin brot. Í greininni segir að það skuli einkum gert þegar af tilrauninni má ráða að brotamaður er ekki eins hættulegur og vilji hans ekki eins harðnaður og ætla má að sé um menn sem fullfremja slík brot. Brot ákærða samkvæmt ákæru 7. september 2020 var ofsafengið og réðu viðbrögð brotaþola og hending því að ekki hlaust bani af atlögunni. Ekki er því efni til þess að beita refsilækkunarheimild 2. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga við ákvörðun refsingar ákærða.

29

Auk fyrrgreindrar tilraunar til manndráps er ákærði sakfelldur fyrir stórfellda líkamsárás og frelsissviptingu auk fíkniefnalagabrots 17. apríl 2020 samkvæmt ákæru 16. nóvember 2020 og akstur sviptur ökuréttindum og undir áhrifum fíkniefna í þrjú skipti samkvæmt ákæru 8. september sama ár. Frelsissvipting brotaþola samkvæmt fyrri ákærunni stóð yfir í mjög langan tíma þar sem ákærði beitti margvíslegu ofbeldi, meðal annars með því að berja brotaþola með kúbeini. Refsing ákærða fyrir öll brotin er ákveðin með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga.

30

Ákærði hefur frá árinu 2004 sjö sinnum áður verið dæmdur fyrir tollalagabrot, fíkniefnalagabrot, umferðarlagabrot, líkamsárás, umboðssvik, vopnalagabrot, hótun og brot í nánu sambandi. Þá hefur hann á sama tíma gengist undir sex lögreglustjórasáttir fyrir umferðar- og fíkniefnalagabrot og eina viðurlagaákvörðun fyrir umferðarlagabrot.

31

Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 2. febrúar 2015 var ákærði dæmdur í 60 daga fangelsi skilorðsbundið í tvö ár fyrir fíkniefnalaga- og tollalagabrot. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 14. janúar 2019 var ákærði dæmdur í fimm mánaða fangelsi fyrir líkamsárás, hótanir og vopnalagabrot en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið. Þar var skilorðsdómurinn 2. febrúar 2015 dæmdur upp og ákærða gerð refsing í einu lagi, sbr. 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Með dómi Landsréttar 16. október 2020 var refsing í því máli þyngd í sjö mánaða fangelsi en þar af voru fjórir mánuðir skilorðsbundnir í tvö ár en ofbeldisbrot ákærða var þar fært undir 1. mgr. 218. gr. b í almennum hegningarlögum í stað 1. mgr. 217. gr. sömu laga. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 1. júlí 2020 var ákærði sakfelldur fyrir umferðarlaga- og fíkniefnalagabrot. Refsing hans þar var ákveðin átta mánaða fangelsi en skilorðsdómurinn frá 14. janúar 2019 var þá dæmdur upp og honum gerð refsing í einu lagi þótt málið væri undir áfrýjun. Dóminum 1. júlí 2020 var áfrýjað til Landsréttar en fallið var frá áfrýjun og málið fellt niður. Brot þau sem ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir voru öll framin áður en fyrrgreindur dómur héraðsdóms féll. Því ber að dæma ákærða hegningarauka er samsvari þeirri þyngingu hegningar sem kynni að hafa orðið ef dæmt hefði verið um öll brotin í framangreindum dómi 1. júlí 2020, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga.

32

Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið og að teknu tilliti til 1. mgr. 218. gr. c, sbr. 71. gr. almennra hegningarlaga, og 1., 2., 3., 5. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga, verður ákærða gert að sæta fangelsi í sjö og hálft ár vegna þeirra brota sem hann hefur verið sakfelldur fyrir samkvæmt ákærum 7. og 8. september og 16. nóvember 2020. Frá refsingunni dregst gæsluvarðhald sem ákærði sætti frá 16. júní til 23. desember 2020 og frá 23. mars til 2. júlí 2021, sbr. 76. gr. almennra hegningarlaga.

33

Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms er staðfest að ákærði skuli greiða brotaþola, A, skaðabætur að fjárhæð 2.364.165 krónur vegna sjúkrakostnaðar, sérfræðikostnaðar, tímabundins atvinnutjóns og munatjóns, sbr. 1. mgr. 1. gr. og 2. gr. skaðabótalaga nr.

50/1993. Með hliðsjón af því hversu alvarleg atlaga ákærða var og með vísan til fyrirliggjandi gagna um áhrif hennar á heilsufar og andlega líðan brotaþola ber að dæma ákærða til að greiða henni að auki 2.500.000 krónur í miskabætur á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga með vöxtum eins og í dómsorði greinir.

34

Brot ákærða gagnvart brotaþola, B, voru að sama skapi fólskuleg og til þess fallin að valda honum miklum miska. Samkvæmt vottorði sálfræðings 11. ágúst 2020 var brotaþoli með veruleg einkenni áfallastreitu fljótlega eftir brotið en ekki voru vísbendingar um að hann uppfyllti öll einkenni áfallstreituröskunar við síðari greiningu. Með vísan til 26. gr. skaðabótalaga ber að dæma ákærða til að greiða brotaþola 1.500.000 krónur í miskabætur með vöxtum eins og í dómsorði greinir. Ákvæði héraðsdóms um útlagðan kostnað brotaþola vegna öflunar sálfræðivottorðs skulu vera óröskuð.

35

Ákvæði héraðsdóms um upptöku fíkniefna og ökuleyfissviptingu standa óröskuð. Enn fremur skulu ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað vera óröskuð.

36

Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun skipaðra réttargæslumanna brotaþola sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærði, Þ-kk-nf F-kk-nf A-kk-nf, sæti fangelsi í sjö og hálft ár. Til frádráttar kemur gæsluvarðhald sem hann sætti frá 16. júní til 23. desember 2020 og frá 23. mars til 2. júlí 2021.

Ákærði greiði brotaþola, A, 4.864.165 krónur í skaða- og miskabætur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. júní til 6. nóvember 2020, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði brotaþola, B, 1.500.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 17. apríl til 6. nóvember 2020 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms skulu að öðru leyti standa óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 5.104.416 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 1.860.000 krónur, þóknun réttargæslumanns brotaþola A, H-kk-ef M-kk-ef lögmanns, 824.600 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola B, J-kk-ef K-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 706.800 krónur.

Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 8. janúar 2021

Árið 2021, föstudaginn 8. janúar, er á dómþingi Héraðsdóms Reykjavíkur, sem háð er í Dómhúsinu við Lækjartorg af G-kk-þgf S-x-x M-kk-þgf héraðsdómara, kveðinn upp dómur í málinu nr. S-[...]/2020: Ákæruvaldið gegn Þ-kk-þgf F-kk-þgf A-kk-þgf en málið var dómtekið samdægurs.

Málið er höfðað með ákæru Héraðssaksóknara, dagsettri 7. september 2020, á hendur:

„Þ-kk-þgf F-kk-þgf A-kk-þgf, kennitala [...],

[...], Reykjavík,

dvalarstaður fangelsið Litla-Hrauni,

fyrir tilraun til manndráps, með því að hafa að morgni mánudagsins 15. júní 2020, að [...], Reykjavík, veist að A með hníf með 16,5 cm löngu blaði, og ítrekað gert tilraun til að stinga hana í höfuð og efri hluta líkama, en hún náði að verjast árásinni með því að bera fyrir sig hendur og fótlegg, allt með þeim afleiðingum að hún hlaut 3 cm skurð yfir kjálkabeininu hægra megin, 7 cm skurð undir hægra viðbeini, 5 cm skurð þvert yfir miðju bringubeins, 5 cm skurð framan á vinstri upphandlegg, 1 cm skurð á fingurgóma vinstri þumals, 3,2 cm djúpan skurð á efri hluta vinstra læris, 2,2 cm djúpan skurð fyrir ofan vinstra hné og 7 cm djúpan skurð á hægri hendi.

Telst þetta varða við 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu A, kennitala [...], er gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 3.000.000 og skaðabætur vegna sjúkrakostnaðar, sérfræðikostnaðar, atvinnutjóns og munatjóns að fjárhæð 2.364.165 kr., auk vaxta skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 15. júní 2020, en síðan dráttarvaxta samkvæmt 9. gr. vaxtalaga, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, að liðnum mánuði frá birtingu kröfunnar til greiðsludags. Jafnframt er gerð krafa um að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.“

Önnur ákæra á hendur ákærða var gefin út af hálfu lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu hinn 8. september 2020 þar sem ákært er „fyrir eftirtalin umferðarlagabrot með því að hafa:

1. Sunnudaginn 1. desember 2019 ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja (í blóði mældist 560 ng/ml af amfetamín, 29 ng/ml af klónazepam og 60 ng/ml af kókaín) austur Nýbýlaveg í Kópavogi, uns lögregla stöðvaði aksturinn við hús nr. 12.

Mál nr. 007-2019-[...]

Telst þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 48. gr., 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., allt sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

2. Sunnudaginn 23. febrúar 2020 ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist 235 ng/ml af amfetamín og 190 ng/ml af kókaín) um Sæbraut í Reykjavík, uns lögregla stöðvaði aksturinn við Kirkjusand.

Mál nr. 007-2020-[...]

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. og 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

3. Mánudaginn 27. febrúar 2020 ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna (í blóði mældist 455 ng/ml af amfetamín) vestur Hátún í Reykjavík og inn á bifreiðastæði við Hátún 4 þar sem akstur stöðvaðist og lögregla hafði afskipti af honum.

Mál nr. 007-2020-[...]

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr. 50. gr. og 1. mgr. 58. gr., sbr. og 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 101. gr. laga nr. 77/2019.“

Héraðssaksóknari gaf út ákæru á hendur ákærða 16. nóvember 2020 þar sem ákært er „fyrir eftirtalin brot framin í Reykjavík árið 2020:

1. Sérstaklega hættulega líkamsárás og frelsissviptingu, með því að hafa upp úr miðnætti föstudaginn 17. apríl, á dvalarstað ákærða að [...], veist að B, kt. [...], með ofbeldi og svipt hann frelsi í allt að 17 klukkustundir, en ákærði kýldi B hnefahöggi í höfuðið og lamdi í fingur hans með kúbeini og batt því næst hendur hans og fætur með dragböndum og lamdi hann í líkamann með kúbeini. Nokkrum klukkustundum síðar losaði ákærði fætur B úr dragböndunum og kýldi hann í höfuðið þar sem B stóð þannig að hann féll í gólfið og sparkaði í bakið á honum og lamdi hann ítrekað í líkamann, þá batt ákærði fætur hans aftur og lamdi hann ítrekað með kúbeini í upphandlegg og rifbein. Á meðan á þessu stóð hótaði ákærði B frekari líkamsmeiðingum, en B tókst ekki að komast úr íbúðinni sökum ótta við ákærða og ofbeldis af hans hálfu fyrr en lögregla kom á vettvang um kl. 17. Af þessu öllu hlaut B fingurbrot, maráverka víðs vegar á líkama, þ. á. m. á brjóstkassa, upphandlegg, framhandlegg, fótlegg og mjöðm og þreyfieymsli víða um líkamann þ. á. m. yfir gagnaugasvæði vinstra megin, í vöðvum við bringubein og miðlægt við vinstra herðablað og á brjóstkassa undir holhönd vinstra megin.

Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2. Fíkniefnalagabrot með því að hafa föstudaginn 17. apríl í fangaklefa á lögreglustöðinni við Hverfisgötu haft í vörslum sínum 0,86 gaf amfetamíni, sem lögregla fann við leit.

Telst brot þetta varða við 2. gr., sbr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. breytingarlög og reglugerð.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Krafist er upptöku á 0,86 gaf amfetamíni með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 808/2018. Þá er krafist upptöku á tveimur kúbeinum sem lögregla lagði hald á á dvalarstað ákærða, með vísan til 1. tl. 1. mgr. 69. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. gr. laga nr. 149/2009.

Einkaréttarkrafa:

Af hálfu B, kt. [...], er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða honum skaðabætur að fjárhæð kr. liðinn er mánuður frá því að ákærða var birt skaðabótakrafan, en með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 6. gr. nr. 38/2001, frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist málskostnaðar réttargæslumanns, samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða samkvæmt mati dómsins, að viðbættum virðisaukaskatti. Einnig er krafist kr. 70.000,- vegna útlagðs kostnaðar réttargæslumanns við öflunar vottorðs sálfræðings.“

Málin voru sameinuð.

Verjandi ákærða krefst sýknu af sakargiftum samkvæmt ákæru frá 7. september 2020 og sakargiftum samkvæmt 1. tölulið ákæru frá 16. nóvember 2020. Til vara er krafist vægustu refsingar vegna þeirra sakargifta og vegna sakarefna þar sem ákærði játar sök.

Þess er aðallega krafist að einkaréttarkröfu í ákæru frá 7. september 2020 verði vísað frá dómi, til vara að sýknað verði af kröfunni og til þrautavara að hún sæti lækkun.

Þess er aðallega krafist að bótakröfu í ákæru frá 16. nóvember 2020 verði vísað frá dómi en til vara að krafan sæti lækkun.

Þess er krafist að sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þ. m. t. málsvarnarlaun samkvæmt tímaskýrslu.

Ákæra dagsett 7. september 2020

Í frumskýrslu lögreglu, dagsettri 15. júní 2020, er lýst komu lögreglunnar að [...] eftir að tilkynning barst um að ákærði hefði stungið A með hníf. Lögreglan hafði tal af ákærða í kjallara hússins þar sem hann var með hníf í hendi. Í skýrslunni er lýst handtöku ákærða og skýrslunni fylgja ljósmyndir af vettvangi. Lögreglumenn sem komu á vettvang gáfu skýrslu fyrir dómi og verður vitnisburður þeirra rakinn síðar.

Nú verður rakinn framburður ákærða fyrir dómi og hjá lögreglu eins og ástæða þykir og vitnisburður fyrir dómi.

Ákærði neitar að hafa gerst sekur um tilraun til manndráps en kveðst játa að hafa gerst sekur um líkamsárás og kvaðst muna lítið frá þessum atburði. Hann kvaðst muna að hafa slegið A í höndina með flötum hníf. Hann kvað sér hafa fundist óþægilegt er hann áttaði sig á því hvað hann væri að gera og þá hætt og ekki viljað meiða A. Hann kvaðst hafa verið í geðrofi og ekki muna meira fyrr en honum fannst hann vera staddur í geimskipi og lýsti ákærði þessu ástandi sínu nánar, meðal annars ímynduðum táknum sem hann kvaðst hafa séð og tímaflakki. Hann kvaðst hafa verið nokkurn tíma að átta sig á því hvar hann væri staddur er hann var vistaður í fangelsi. Hann hefði verið leigjandi á neðri hæð hússins hjá A við [...]. Spurður um það hvaða erindi hann átti upp til A á þessum tíma kvaðst ákærði ekki muna það, en síðar við skýrslutökuna kvaðst hann hafa heyrt mikið af röddum og skilja mátti framburðinn svo að ástæðunnar væri þar að leita. Hann kvaðst ekki muna hvað hann hafði fyrir stafni þennan morgun á heimili sínu og hann mundi ekki eftir því að hafa tekið hnífinn með er hann hélt á efri hæðina í íbúð A.

Einstakir efnisþættir ákærunnar voru bornir undir ákærða og hann spurður um þá. Fram kom hjá honum að hann myndi ekki atburði umfram það sem rakið var, þ. e. að hafa slegið til A með flötum hnífnum. Er einstakir liðir ákærunnar voru bornir undir ákærða neitaði hann þeim og tók fram að ekki hefði vakað fyrir sér að drepa A eða að meiða hana og að sér hefði þótt óþægilegt að hafa meitt hana. Spurður um afleiðingar árásarinnar kvaðst hann ekki muna þetta og skilja mátti ákærða svo að hann gæti ekki svarað þessu. Spurður um ástand sitt á þessum tíma og hvort hann hefði neytt fíkniefna kvaðst hann ekki muna eftir morgninum.

Við skýrslutöku hjá lögreglu greindi ákærði svo frá að hann hefði heyrt raddir sem væru að plana það að drepa hann. Spurður um þetta fyrir dómi kvaðst hann ekki muna þetta. S-x-x rámi í að hafa heyrt raddir þar sem fram kom að einhverjir ætluðu að ryðjast inn til hans og gera honum eitthvað illt. Hann mundi ekki eftir öðru sem hann var spurður um og hafði áður greint frá hjá lögreglu.

Hluti vitnisburðar A hjá lögreglu var borinn undir ákærða og hann spurður um einstök atriði. Enn kom fram hjá ákærða að hann myndi atburði ekki umfram það sem rakið var.

Vitnið A kvaðst hafa heyrt umgang í húsinu um klukkan 9 að morgni þessa dags er hún var ein heima og heyrt karlmannsrödd. Hún hefði litið út til að athuga hvort einhver væri þar. Hún lýsti því er hún sá hávaxinn mann í morgunskímunni sem skein inn um forstofudyrnar. Fyrir liggur að maðurinn var ákærði sem hún kvað leigjanda á neðri hæð hússins að [...]. Ákærði hefði öskrað eitthvað og sagt „ég veit hvað þú gerðir í gær, ég ætla að drepa þig“ og hann hefði látið þessi ummæli falla ítrekað meðan á árásinni stóð. Hún kvaðst hafa reynt að átta sig á kringumstæðum og hvort þetta væri eitthvert grín. Ákærði hefði gengið til móts við hana haldandi á stórum hníf og hún hefði öskrað hátt upp yfir sig án árangurs og ákærði engu skeytt. Ákærði hefði lyft hnífnum upp yfir höfuð sér og höggvið í átt að höfði hennar og benti hún um leið á mitt enni sitt. Hún lýsti viðbrögðum sínum er hún áttaði sig á því að ákærði ætlaði að drepa hana og hún hefði gripið um hnífinn með hægri hendi og beint honum til hliðar í sömu andrá og ákærði ætlaði að stinga hana í höfuðið og kvað hún blóðið á vegg íbúðarinnar sýna hvar þetta átti sér stað. Hún hefði skorist í lófanum við þetta. Þá hefði ákærði sett hnífinn upp að hálsi hennar og hjó hann að hálsi hennar, en hún hefði sveigt sig aftur undan hnífslaginu og lýsti hún þessu. Hún hefði bakkað inn ganginn en ákærði hefði sveiflað hnífnum að henni þrisvar sinnum á þessum tíma en henni tekist í öll skiptin að sveigja sig undan hnífs laginu svo það hafnaði ekki í hálsi hennar. Hún hefði fengið rispur sem náðu niður handlegginn sem sýni hvernig þetta var og ákafann í ákærða og að höggin voru ekki lítil, eins og hún bar. Hún hefði náð inn á baðherbergið og þá hefði ákærði lagt til hennar með hnífnum niður á við og rétt misst af höfði hennar og lenti hnífslagið í hægri kjálka hennar, eftir því sem hún sýndi. Hún kvað lítið þvottarými inn af baðinu og er hún var komin þangað inn kom ákærði og lagði til hennar, en henni hefði tekist aðbera fótinn fyrir sig og hnífurinn þá stungist djúpt í vinstra læri hennar. Hún hefði þá sparkað í ákærða og þá kunni að hafa hlotist áverki á hnéð og kvað hún hugsanlegt að það væri eini áverkinn sem ekki hefði verið veittur með beinum ásetningi ákærða, eftir því sem skilja mátti vitnisburðinn. Í þessari atburðarás tókst henni að bera fyrir sig þvottakörfu og verjast höggum ákærða sem beindust að efri hluta líkama hennar. Ákærði hefði öskrað eitthvað um börn sem hann fengi ekki að sjá. Hún hefði áttað sigá því að engu skipti hvað hún segði við ákærða, leikurinn væri tapaður, eins og hún orðaði það. Ákærði hefði skipað henni að setjast og hún þá ákveðið að leggjast í gólfið og leikið sig líflausa og máttlausa í því skyni að það gæti minnkað árásarhneigð ákærða. Hún hefði þarna í raun reiknað með því að ákærði dræpi hana. Dálítil þögn varð uns ákærði sagði „ég sleppi þér núna“ og er hún leit upp var ákærði farinn. Hún kvað erfitt að átta sig á því hversu langan tíma árásin stóð en hún hefði ef til vill tekið þrjár mínútur. Hún lýsti viðbrögðum sínum eftir að ákærði fór og að erfiðlega hefði gengið að hringja í 112 vegna þess hversu blóðug hún var á höndum eftir árásina. Þá lýsti hún viðbrögðum sínum í því skyni að reyna að minnka blæðingu úr sárum sem ákærði veitti henni. A kvað ákærða hafa gert ítrekaðar tilraunir til að stinga hana í höfuðið og í efri hluta líkama. Hann hafi einnig beitt hnífnum í átt að magasvæði en þá tókst henni að bera lærið fyrir sig, eins og hún lýsti, og hlaut við það djúpan skurð í lærið. Ákærði hefði sagst ætla að drepa hana og gert tilraunir til þess og kvað hún engan vafa á því að ákærði hefði ætlað að drepa hana. Hún kvað sér hafa tekist að bjarga lífi sínu og það væri því að þakka hversu fljótt hún áttaði sig á aðstæðum og því í hve góðu líkamlegu formi hún var. Hún hefði ekki lifað árásina af ella. Hún kvað ákærða enn hafa verið með hnífinn er lögreglan kom og þá enn talað um að drepa fleiri. Hún kvaðst hafa talað við ákærða tvisvar sinnum, en hann hefði búið í húsinu í um tvær vikur er þessi atburður varð. Ákærði hefði þurft að fara út úr húsinu og út á stétt, þar sem allt hefði verið sundurgrafið, til að komast í íbúð hennar. Hún lýsti andlegum og líkamlegum afleiðingum árásarinnar og vinnu sinni og aðstoð við að reyna að ná bata. Fyrir liggja læknisfræðileg gögn um þetta og verða þau rakin síðar.

Vitnið C lögreglumaður kom fyrstur á vettvang ásamt samstarfsmanni sínum. Fram hefði komið hver árásarmaðurinn væri. Hann lýsti því er hann heyrði hávaða frá kjallara hússins og er hann fór þangað hefði ákærði komið þar í dyragættina, haldandi á hníf. Hann hafi reynt að gefa ákærða fyrirmæli sem ákærði sinnti ekki og skellti á lögregluna. Hann lýsti vinnu lögreglunnar á staðnum og hvernig reynt var að hlúa að A. Ákærði hefði komið aftur út í dyrnar, haldandi á hnífnum, og lýsti hann skrítnu ástandi ákærða sem hefði sagt eða öskrað að vitninu að lögreglan yrði að fara annars þyrfti hann að drepa þriðju manneskjuna í dag og skellti við svo búið á lögregluna. Hann lýsti handtöku ákærða sem hefði bullað eitthvað um tvö börn og að einhverjir væru á eftir honum, eins og vitnið bar. Þá bar hann að ástand ákærða hefði verið undarlegt og það væri annað hvort andlegt eða vegna áhrifa fíkniefna eða hvort tveggja og skýrði hann þetta út frá samskiptunum við ákærða á vettvangi og háttalagi hans. Sjúkraflutningamenn komu stuttu síðar og hlúðu að A.

Vitnið D lögreglumaður lýsti komunni á vettvang og samskiptum við A sem var alblóðug í dyragættinni, auk þess sem mikið blóð var þar innan dyra. Hann lýsti því hvernig hann aðstoðaði A sem greinilega hafði blætt mikið. Hún sagði ákærða hafa ráðist á sig með hníf og stungið hana. Þá hefði hún sagt að ákærði hefði reynt að drepa hana.

Vitnið E lögreglumaður lýsti vinnu sinni við handtöku ákærða. Upplýsingar bárust um að ákærði hefði annan mann í íbúðinni hjá sér og hótaði að drepa hann. Hann lýsti viðbrögðum lögreglu og vinnu við að handtaka ákærða. Hann lýsti því að hróp bárust innan úr íbúðinni, en ákærði hefði ekki sinnt fyrirmælum lögreglu en beðið um að fá að drepa [...]fyrst og sams konar beiðni kom frá ákærða aftur uns lögreglan yfirbugaði hann þar sem hann stóð með hníf í hönd. Spurður um ástand ákærða kvað hann ákærða engum fyrirmælum hafa hlýtt og hann hefði talað um að fá að drepa [...] og þá hefði hann beðið um aðfá að drepa sjálfan sig. Af þessum sökum kvaðst hann ekki hafa talið hegðun ákærða eðlilega en hann hefði verið æstur og ör.

Meðal gagna málsins er læknisvottorð A, dagsett 15. júní 2020. Í vottorðinu segir meðal annars að A hafi hlotið alvarlega stunguáverka á mitt vinstra læri og ofan vinstra hnés auk alvarlegs skurðar á hægri lófa, auk minni sára dreift um líkmann, meðal annars grunna skurði yfir bringubeini. Þá segir að fyrir liggi að árásin hafi verið mjög alvarleg þó að A hafi ekki hlotið lífshættulega áverka. Miðað við áverkadreifingu og varnaráverka þyki ljóst að árásaraðili hefði getað veitt A lífshættulega áverka.

F sérnámslæknir ritaði vottorðið sem hún skýrði og staðfesti fyrir dómi. Hún lýsti áverkunum sem lýst er í vottorðinu. Sumir áverkarnir voru svo djúpir að A þurfti að gangast undir aðgerð til að skoða stunguáverka og gera að skurði í hægri lófa. A hefði verið með áverka í andliti og á hægri hönd, vinstri fótlegg og bringubeini. Hún skýrði varnaráverka og kvað það áverka sem fórnarlamb hlýtur í tilraun við að verja sig. Áverkann á hægri hönd megi skilgreina sem varnaráverka og skýrði hún það. Hún kvað stungurnar gefa til kynna að vopnið sem notað var við árásina hefði mögulega getað veitt lífshættulega áverka og skýrði hún þetta nánar, meðal annars út frá staðsetningu áverkanna.

Fyrir liggur læknisvottorð A sem G sérfræðilæknir ritaði. Vottorðið er dagsett 16. júní 2020. Í vottorðinu er lýst skoðun og áverkum sem greindust á A við læknisskoðun á bráðadeild Landspítala háskólasjúkrahúss. Í kafla sem ber heitið skoðun er svofelldur kafli:,, Við skoðun varhún föl, virðist vera mjög hrædd, grét í köstum. Hún var með 3 cm grunnan skurð lóðrétt yfir kjálkabeininu hægra megin, 7 cm grunnan skáaðan skurð undir hægra viðbeini, 5 cm láréttan skurð þvert yfir miðju bringubeins, 5 cm grunnan skurð framan á vinstri upphandlegg, 1 cm láréttan skurð á fingurgóma vitri þumals, 3,2 cm djúpan skurð á efrihluta vinstra læris, og 2,2 cm djúpan skurð fyrir ofan vinstra hné með spurningu hvort hann nær inn í liðinn. Einnig var hún með 7 cm djúpan skurð ́ahægri hendi þvert á radial hlið handarinnar, yfir miðju miðhandarbeina frá miðjuhægrilófa þvert yfir dorsal hlið handarinnar og endar yfir dorsal hlið efri enda miðhandarbeins og vísifingri á handarbaki. Við skoðun er hún dofinn yfir radial hlið hægri vísifingurs og með skerta flexions hreyfigetu sem vekur grun um tauga- og/eða sinaáverka. Blóðrannsóknir sýndu að hún var súr í blóði sem er í samræmi við blæðingu og akút áfall. Munstrið á áverkunum eru í samræmivið áverka frá stórum beittum hlut eins og eldhúshníf. Skurðurinn á hægri hendi er í samræmi við sögu um varnarsár.“

G kom fyrir dóminn og skýrði og staðfesti vottorðið. Hann kvað A hafa verið í sjokki við komu á sjúkrahús. Hún hefði verið með áverka víða og hafði borið hönd fyrir sig og var skorin á ýmsum stöðum sem hann lýsti. Hann kvað áverkana sem greindust á A hafa getað hlotist á þann hátt sem hún bar og áverkinn á hendi bendi til þess að vera varnaráverki og skýrði hann þetta álit sitt.

Þá liggurfyrir læknisvottorð A, dagsett 13. ágúst 2020. Í vottorðinu er lýst aðgerðum og rannsóknum sem A gekkst undir á bæklunarskurðdeild vegna áverka sem hún hlaut. H læknir ritaði vottorðið sem hann skýrði og staðfesti fyrir dómi. Hann kvað að áverkana á hné, læri og á hendi hefði þurft að gera við og skoða frekar hvernig meðhöndla ætti. Hann kvað sárið á lærinu hafa náð inn í vöðva og það hefði verið saumað. Skurður á hné hefði náð að liðböndum og verið saumaður. Sárið á hendinni hefði þurft flóknari aðgerð en sárið hefði náð í gegnum vöðva sem þurfti að sauma og sinafestu. Auk þess hefði taug rofnað og þurft að sauma. Hann lýsti batahorfum og mati sem gert var í því skyni.

I réttarlæknir vann réttarlæknisfræðilega líkamsskoðun og matsgerð á A. Matsgerðin er dagsett 26. júní 2020, en skoðunin fór fram 16. júní 2020. Í skýrslunni um skoðun er lýst áverkum sem greindust á A en hver áverki um sig fékk númer og er viðkomandi númer við áverkann þar sem fjallað er um hann í matsgerðinni. Í matsgerðinni er svofelldur kafli:

„ Áverkar og ummerki

Sár á hægri kinninni (11), brjóstinu (21), hægri upphandleggnum (15), vinstri þumlinum (16 og 17), vinstri upphandleggnum (19 og 20), hægra hnénu (23), vinstra hnénu (27) og vinstra lærinu (28).

Sár á hægri hendinni (inn komnar ljósmyndir).

Sárskorpa á vinstri kinninni (10) og vinstra hnénu (26).

Tilurð áverkanna

1

Útlit áverkanna á brjóstinu (21), hægri hendinni, upphandleggjunum (15, 19 og 20) vinstri þumlinum (16 og 17), hægra hnénu (23), vinstra hnénu (27) og vinstra lærinu (28) bendir sterklega til þess að þeir hafi orðið fyrir skarpan kraft. Útlit sáranna á brjóstinu (21), hægra hnénu (23), nr 17 á vinstri þumlinum og upphandleggjunum (15, 19 og 20) bendir sterklega til þess að þau hafi orðið fyrir skurð með egg. Útlit sáranna á vinstra hnénu (27) og vinstra lærinu (28) bendir sterklega til þess að þau hafi orðið fyrir stungu með egghvössu áhaldi, t. d. hnífi. Útlit sársins á hægri hendinni og á vinstri þumlinum nr. 16 bendir til þess að þau hafi komið til við skurð eða stungu með egghvössu áhaldi, t. d. hnífi.

Útlit sársins á hægri kinninni (11) bendir til þess að það hafi komið til fyrir skarpan kraft í formi snertingar við hvassan odd.

Útlit, eðli eða dreifing ofannefndra áverka bendir sterklega til þess að þeir hafi komið til við aðför annars manns með egghvössu áhaldi, t. d. hnífi og að hún hafi varist árásinni, til dæmis með því að bera fyrir sig hendur og/eða reynt að grípa í hvasst áhaldið.

Útlit sárskorpunnar á vinstri kinninni (10) leyfir enga örugga afstöðu til þess hvort hún er tilkomin vegna ytri krafts eða hvort hún er eftirstöð húðkvilla, t. d. lítillar bólu.

Útlit sárskorpunnar á vinstra hnénu (26) bendir til þess að hún sé eftirstöð sljós áverka, trúlega í formi fleiðurs. Staðsetning og eðli áverkans bendir til þess að hann hafi komið til við eigin núning eða steyt gegnt hörðu óreglulegu yfirborði.

Aldur áverkanna

1

Sáráverkarnir eru ferskir og hafa útlit sem samræmist því að þeir hafi orðið á tilgreindum degi atburðarins hinn 15. júní 2020.

Alvarleiki áverkanna

2

Áverkarnir voru ekki lífshættulegir.

Ekki er til aðgerðarlýsing bæklunarlæknis vegna sársins á hægri hendinni undirrituðum aðgengileg þegar þetta er ritað. Varðandi meðferðarþörf og horfur vegna þessa áverka vísast til meðhöndlandi bæklunarlæknis.

Að öðru leyti er þess að vænta að áverkarnir grói án varanlegra líkamlegra meina.“

I kom fyrir dóminn og staðfesti og skýrði matsgerðina. Hann kvað áverka hafa verið víða á líkama A og flestir hefðu verið tilkomnir eftir svokallaðan skarpan kraft. Útlit þessara áverka bendi til þess að þeir hafi komið til eftir skarpan kraft. Áverkar á brjósti og á hægra hné og á vinstri þumli og upphandleggjum bendi sterklega til þess að vera skurðsár. Sárin á hné og vinstra læri bendi sterklega til þess að vera stungusár með oddhvössu áhaldi, t. d. hníf. Útlit sárs á hægri hendi og vinstri þumli benda til skurðar eða stungu með áhaldi, svo sem hníf. Sár á hægri kinn geti verið eftir skarpt áhald. Áverkarnir eru með dreifingu og útlit eins og eftir árás annars manns með hníf. Þá voru svokallaðir varnaráverkar sem bendi til þess að A hefði varist árás. Hann skýrði tilkomu varnaráverka sem iðulega hljótist við að árásarþoli reyni að bægja vopni frá sér eða að grípa í egg í örvæntingu sem fylgi svona árás. Hann kvað sár á hægri hendi sem sé sérstakt fyrir svona varnarviðbrögð, enda sé það sár djúpt og hafi skaddað sinar. Sár á vinstri hendi geti líka verið eftir varnarviðbrögð A. Spurður hvort áverkinn á hendi A hefði getað hlotist við að slegið hefði verið til hennar með hnífnum flötum, eins og ákærði bar fyrir dómi, kvað hann það ekki hafa getað gerst. Spurður um það hvort A hefði getað hlotið lífshættulega áverka af atlögunni, hefði hún ekki getað varist, kvað hann erfitt að segja hvert hnífurinn stefndi hvert sinn er hún varði sig. Hins vegar megi telja að er maður setji höndina á móti hníf á þennan hátt þá hljóti það að þýða að maður upplifi sig í mikilli hættu. Hann gæti ekki sagt hvert hnífurinn stefndi. Hins vegar séu þetta stungur og högg gagnvart líkama A, högg sem beinist að bringu, hálsi, maga og að efri hluta líkamans, allt staðir sem hefðu getað orðið fyrir lífshættulegum áverka. Þetta séu þekktir áverkastaðir í manndrápsmálum er hníf hafi verið beitt.

Fyrir liggur matsgerð Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, dagsett 9. júlí 2020. Samkvæmt henni mældist amfetamín í blóði ákærða 400 ng/ml. J sviðsstjóri skýrði og staðfesti matsgerðina fyrir dómi. Hún kvað amfetamínið í blóði hafa verið mikið og u. þ. b. fjórum sinnum meira en í hæstu gildum í lækningalegum styrkjum. Þetta bendi til misnotkunar.

K geðlæknir vann geðrannsókn á ákærða og er matsgerð hans dagsett 27. ágúst 2020. Í niðurstöðukafla matsgerðarinnar segir meðal annars svo:

„Undirritaður hefur skoðað Þ-kk-þf F-kk-þf A-kk-þf tvívegis á undanförnum mánuðum og það er mat undirritaðs að alvarleg geðræn einkenni Þ-kk-ef F-kk-ef sem hann hefur sýnt síðast núna í júnímánuði síðastliðnum stafi af mjög mikilli neyslu, fyrst og fremst neyslu amfetamíns sem er staðfest með sögu hans sjálfs og háu gildi amfetamín sí blóði.

Í framhaldi af því er að mati undirritaðs ekkert sem bendir til þess að hann hafi haft nein þau einkenni sem talin eru upp í 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sem hafi gert hann alls ófæran að stjórna gerðum sínum á þeim tíma sem brotin voru framin hinn 15. júní síðastliðinn.

Með vísan til 16. gr. sömu laga er ekkert læknisfræðilegt sem kemur í veg fyrir það að refsing kynni að geta borið árangur sannist sök á hann.

Þetta er gert eftir langt og ýtarlegt viðtal við Þ-kk-þf F-kk-þf, nákvæma skoðun á gögnum málsins og viðbótar sjúkraskrá hans frá Landspítala.“

K geðlæknir kom fyrir dóminn og skýrði og staðfesti rannsókn sína. Hann kvað ákærða hafa notað kókaín og amfetamín í sprautuformi í mjög langan tíma. Nokkrum klukkustundum eftir atburðinn hafi verið tekið blóðsýni þar sem mælst hefði hátt amfetamín í blóði hjá ákærða. Niðurstaða hans við rannsóknina hefði verið sú að yfirgnæfandi líkur væru á því að einkennin í fari ákærða væru tilkomin vegna langvarandi amfetamínnotkunar.

Hann kvað niðurstöðu sína hafa verið þá að hvorki 15. né 16. gr. almennra hegningarlaga ættu við um ástand ákærða. Hann kvað ákærða hafa fengið svipuð einkenni áður, við innlagnir á geðdeildir, og einkennin hverfi eftir stuttan tíma. Áhrif neyslunnar á ákærða séu þau og hann verði ör, dómgreindarlítill eða dómgreindarlaus. Ákærði muni lítið eftir atburðinum. Áhrifin geti verið lík og minnisleysi eftir áfengisvímu.

Niðurstaða:

Ákærði neitar manndrápstilraun en játar að hafa gerst sekur um líkamsárás. Ákærði man atburðinn illa og bar að hafa verið í geðrofi. Vísað er til framburðar ákærða um þetta. Ákærði kvaðst hafa slegið til A með flötum hnífnum en sá framburður er ekki trúverðugur og fær ekki stoð í neinum læknisfræðilegum gögnum þar sem fjallað er um áverka hennar og hvernig þeir gætu hafa hlotist. Ráða má af vitnisburði A og af vitnisburði lögreglumannanna sem áttu samskipti við ákærða á vettvangi að ákærði var æstur og ofsafengin og ekki með sjálfum sér og hann man atburði illa. Blóðferlar um íbúðina gefa til kynna hvað átti sér stað og eru í samræmi við vitnisburð A um að árásin hafi staðið yfir í nokkurn tíma og hún vikið sér undan og inn á baðherbergi þar sem hún bar fyrir sig þvottakörfu en rannsókn á henni styður vitnisburð A um að hún hafi borið þvottakörfuna fyrir sig og hnífslagið þá hafnað á körfunni. Vettvangsrannsókn að öðru leyti og rannsókn á fatnaði styður allt vitnisburð A. Það að ákærði hafi verið ofsafenginn við komu lögreglu á vettvang fær einnig stoð í vitnisburði K geðlæknis og í geðrannsókn hans. Það er því mat dómsins að framburður ákærða verði ekki lagður til grundvallar því sem gerðist og ber að hafna honum að mestu leyti enda er hann ótrúverðugur svo langt sem hann nær og fær ekki stoð í öðrum gögnum málsins.

Vitnisburður A er heilsteyptur og trúverðugur og fær stoð í öðrum gögnum málsins svo sem í vitnisburði lögreglumannanna sem komu á vettvang, ljósmyndum frá vettvangi, læknisfræðilegum gögnum og vitnisburði lækna sem rakinn var o. fl. sem rakið hefur verið. Verður vitnisburður hennar því lagður til grundvallar niðurstöðunni. Samkvæmt þessu er sannað með vitnisburði A með stoð í gögnum málsins sem vísað var til, en gegn neitun ákærða að mestu leyti, að hann hafi gerst sekur um háttsemina sem í ákæru greinir.

Árás ákærða með hníf með 16.5 cm löngu blaði var ofsafengin, lífshættuleg og tilefnislaus. Ákærði veitti A dreifða áverka með hníf. Ljóst er af atburðarásinni sem A lýsti og með stoð í læknisfræðilegum gögnum að mikil mildi var að ekki fór verr og í raun hending að ekki hlaust bani af árásinni. A bar að ákærði hefði öskrað á sig og sagst ætla að drepa hana eins og rakið var. Ákærði virðist að einhverju leyti enn hafa verið í álíka ham er lögreglan kom á vettvang og hafði þá í hótunum að drepa eins og lögreglumennirnir báru fyrir dómi.

Á kærði er sakhæfur og ástand hans á verknaðarstundu verður fyrst og fremst rakið til fíkniefnaneyslu hans og fær þessi niðurstaða stoð í vitnisburði og geðrannsókn K geðlæknis.

Þótt ásetningur ákærða hafi verið þokukenndur á verknaðarstundu er það mat dómsins, með vísan til hótana ákærða um að drepa A, hinnar ofsafengnu og lífshættulegu árásar ákærða þar sem telja verður að hann hafi sýnt þann ásetning sinn í verki þar sem hending réð að ekki hlaust bani af árásinni auk þess sem A tókst ítrekað að víkja sér undan hnífslaginu, að heimfæra beri verknaðinn eins og í ákæru greinir og sakfella ákærða fyrir tilraun til manndráps.

Bótakröfu A verður hvorki vísað frá dómi né verður sýknað af henni eins og krafist er.

Ákærði er bótaskyldur vegna háttsemi sinnar og á A rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Að teknu tilliti til alvarleika árásar ákærða þykja miskabætur A hæfilega ákvarðaðar 2.000.000 króna.

Auk miskabóta er krafsist skaðabóta vegna sjúkrakostnaðar, sérfræðikostnaðar, atvinnutjóns og munatjóns að fjárhæð 2.364.165 króna auk vaxta.

Skaðabótakrafan er þannig saman sett: Krafist er 33.982 króna vegna áfallins kostnaðar vegna læknisþjónustu, lyfja og flutnings í sjúkrabifreið, 226.000 króna er krafsist vegna áfallins kostnaðar vegna sálfræðimeðferðar, 30.000 króna vegna þjónustu geðlæknis, 140.000 króna vegna áfallins kostnaðar við endurhæfingu, 7.198 króna vegna tjóns á fötum, 1.500.000 króna vegna atvinnutjóns, 191.786 króna vegna hreinsunar á íbúð í kjölfar handtöku þar sem varnarúði var notaður og 235.199 króna vegna tjóns á munum. Einstökum kröfuliðum fylgja viðhlítandi gögn og ákærði er bótaskyldur vegna allra liða bótakröfunnar og er í kröfugerðinni vísað til viðeigandi lagaákvæða skaðabótalaga nr. 50/1993 til stuðnings kröfugerðinni. Kröfuliðirnir er þannig allir teknir til greina og er ákærði dæmdur til að greiða þá auk vaxta.

Ákærði er þannig dæmdur til að greiða A 4.236.165 krónur auk vaxta svo sem í dómsorði greinir en dráttarvextir reiknast frá 6. nóvember 2020, er mánuður var liðinn frá birtingu bótakröfunnar fyrir ákærða, til greiðsludags.

Ákærði greiði 1.428.015 króna réttargæsluþóknun J-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef lögmanns, skipaðs réttargæslumanns A.

Ákæra dagsett 8. september 2020

Sannað er með skýlausri játningu ákærða fyrir dómi og með öðrum gögnum málsins að hann hafi framið brotin sem í öllum köflum þessarar ákæru greinir og eru brotin rétt færð til refsiákvæða í ákærunni.

Skírskotað er til ákærunnar um lýsingu málavaxta.

Ákæra dagsett 16. nóvember 2020

Ákæruliður 1

Í frumskýrslu lögreglu sem dagsett er 17. apríl 2020 er lýst komu lögreglunnar á vettvang og því sem þar gerðist. Skýrslunni fylgja ljósmyndir sem lögreglan tók á vettvangi þar sem aðstæður sjást og áhöld sem ákærði beitti o. fl. Ekki þykir ástæða til að rekja skýrsluna frekar hér en lögreglumennirnir sem komu á vettvang komu fyrir dóminn og verður vitnisburð þeirra rakinn síðar.

Nú verður rakinn framburður ákærða fyrir dómi og hjá lögreglu eins og ástæða þykir og vitnisburður fyrir dómi.

Á kærði neitar sök og kvað ekkert af því sem ákært er fyrir hafa átt sér stað, en hann kvaðst ekkert muna frá þessum tíma og taldi hann sig hafa verið í geðrofi. Spurður um einstaka efnisþætti ákærunnar neitaði ákærði því að nokkuð af því hefði átt sér stað, en greindi jafnframt frá því að hann myndi ekki eftir þessu. Hann neitaði því að hafa verið valdur að áverkum B sem lýst er í ákærunni. Ákærði kvað S, sem hann mundi ekki fullt nafn á, búa í [...] en hann mundi ekki erindi sitt þar á þessum tíma. Ákærði lýsti kunningsskap við B en kvaðst ekki muna eftir því að hafa hitt hann á þeim tíma sem í ákæru greinir og kvaðst ákærði ekki muna eftir þessum degi.

Vitnið B lýsti aðdraganda þess er hann hitti ákærða á þessum tíma, en hann hafi þekkt hann í yfir 20 ár. Hann lýsti samskiptum þeirra þennan dag og svo fór að B bauð ákærða út að borða með sér. B lýsti ójafnvægi sem hann greindi í fari ákærða á þessum tímaen taldi sig hafa náð að róa hann og lýsti hann þessu. Eftir matinn hefði hann boðið ákærða með sér heim til að horfa á myndir og ræða málin, en ákærði hefði sagt að hann þyrfti áður að fara heim til sín til að sækja þar eitthvað. B kvaðst hafa talið „allt í góðu“ og farið með ákærða í [...] þar sem hann taldi vera heimili ákærða. Hann kvað þá ákærða hafa komið þangað milli kl. 22:30 og 23:00. Íbúðin í [...] hefði verið mjög illa útlítandi og til að komast þar inn hefði þurft að sparka upp hurðinni. B kvað sér ekki hafa liðið vel þarna og reynt að ýta á ákærða um að koma með sér heim til sín. B lýsti því er ákærði tók að halda því fram að B hefði verið að leiða hann í gildru og hann hefði haldið því fram að B væri tengdur fólki sem hann vissi engin deili á. Þessi einkenni í fari ákærða hefðu ágerst eftir því sem leið á dvöl þeirra í [...] og hefði ákærði byrjað að beita B ofbeldi um klukkan hálftvö um nóttina, eftir að hafa tekið af honum síma og látið hann skipta um föt. Ákærði hefði orðið mjög ruglaður að sögn B, sem í upphafi grunaði ekki að ákærði gerði honum neitt. Ákærði hefði síðan haldið því fram að sími og heyrnartæki B væru hleruð og hann hefði þá afhent ákærða þessi tæki. Hann hefði byrjað að verða dálítið skelkaður á þessari stundu og síðan hefði ákærði haldið því fram að föt B væru einnig hleruð og lét ákærði B skipta um föt af þessum sökum, sem B gerði og kvaðst hafa talið að hann myndi róa aðstæður með þessu. B lýsti því hvernig ásakanir ákærða ágerðust og hann varð „geðveikari og geðveikari“ oghvernig hræðsla hans ágerðist þótt hann hefði ekki grunað að ákærði væri að fara að „rústa mér“ eins og B lýsti þessu. Hann lýsti því er ákærði kom að honum og spurði „höfuð eða höndin“. B kvaðst ekki hafa áttað sig á því hvað ákærði væri að tala um en ákærði hefði síðan komið með kúbein og sagst ætla að berja B annað hvort í höfuðið eða í höndina og lamdi ákærði B í höndina eftir að B hafði valið að fá högg þar frekar en að vera laminn í höfuðið með kúbeininu. Við þetta brotnaði fingur og annar fingur brákaðist. Hann hefði þá spurt ákærða hvað hann væri að gera en ákærði hefði þá bundið hann með dragböndum á höndum og fótum auk þess að ásaka B um að vera að leiða sig í gildru og tengsl B við aðila sem hann þekkti ekki, auk þess að viðhafa ummæli sem B áttaði sig ekki á og stóðust ekki raunveruleikann og ákærði hefði greinilega verið ruglaður. B kvað hegðun ákærða hafa verið geðveikislega, eins og hann bar, en B kvaðst ekki hafa áttað sig á því hvort hann væri að afvegaleiða sig með því að látast vera geðveikur eða hvort hann væri svona í raun og veru. B kvaðst hafa verið orðinn mjög skelkaður á þessum tíma. Ákærði hefði stöðugt hótað sér ýmsu. B hefði hugsað um það hvernig hann kæmist út. Þá hefði hann spurt hvort hann mætti fara á snyrtinguna og þá hefði ákærði losað fætur hans úr dragböndunum og leyft honum að fara á snyrtinguna. Þar inni hefði hann hugsað um að flýja út um þakglugga en það reynst ófær leið, enda bundinn á höndum. Er B kom af snyrtingunni hefði ákærði tekið að saka hann um að hafa falið krukku, en B viti ekki um hvað ákærði var að tala. B hefði aðstoðað ákærða við að leita að krukkunni til að friða ákærða, sem eftir þetta kýldi hann í höfuðið svo hann skall með höfuðið í vegg og vankaðist. Eftir þetta hefði ákærði slegið hann tvisvar til þrisvar sinnum. Ákærði dró hann þá aftur inn í stofuna og batt fætur hans aftur í dragbönd og kvaðst B á þessum tíma hafa verið búinn að dvelja í íbúðinni í um 7-8 klukkustundir og stöðugt setið undir ógnunum ákærða. Hann kvaðst ekkert hafa getað gert við þessar aðstæður annað en að reyna að róa ástandið, eftir því sem ráða mátti af vitnisburði hans. B lýsti því er á einhverju tímabili hefði ákærði lamið hann margsinnis með kúbeini í upphandlegginn og hann hefði farið illa á hendinni. Ákærði hefði hótað honum að kýla hann með kúbeini í höfuðið en ekki gert það heldur kýlt hann í höfuðið. Á tímabili lyfti ákærði B á lappir aftur og hafi hann þá kýlt hann aftur í höfuðið svo B féll í gólfið og ákærði lamið hann með spýtu og sparkað fast í bakið á honum svo skófar myndaðist, að hans sögn. B kvaðst hafa reynt að bera fyrir sig hendur með litlum árangri enda fingurbrotinn á þessum tíma, eins og rakið var, og upphandleggur hans illa farinn. Hann hefði þá spurt ákærða hvað hann héldi að [...]hans segði ef ákærði dræpi hann, en fram kom að [...]B og ákærði voru kunningjar. Ákærði hefði þá enn haldið því fram að B væri að leiða ákærða í gildru og þess vegna yrði [...]B sáttur vegna þess að hann væri vinur ákærða og væri með honum í liði. B hefði þannig fengið ákærða til að hringja í [...]sinn, sem ekki svaraði. Ákærði hefði þá hringt í annan vin þeirra og hafi ákærði sagt honum að hann væri með B í haldi og lyft þá upp hendi B og lamið hann margsinnis með kúbeini í rifbein sem brákuðust við þetta. Kunningi þeirra hefði eftir þetta hringt í [...] B sem hringdi til baka í ákærða og talaði við hann í símann og ákærði hefði þá verið „snargeðveikur“ og sagt [...]B stöðugt að B hefði leitt hann í gildru. Þá hefði hann hótað í símann að hella klór í augu B og að klippa af honum fingur og fleira. Á þessari stundu hefði dyrabjöllunni verið hringt og þá komið í ljós að lögreglan var komin. Er ákærði áttaði sig á því hefði hann losað dragböndin af B og spurt hvort „þeir væru ekki örugglega góðir“ og B játti því. Ákærði hefði eftir það hlaupið niður og lýsti B sjokki sem hann varð fyrir á þessari stundu. Ákærði var handtekinn og taldi B lögregluna hafa bjargað lífi sínu. Hann hefði farið heim til sín í sturtu og [...]hans ekið honum til skoðunar á slysadeild eftir þetta. B lýsti áhrifum þessa atburðar á sig. B lýsti því að hann hefði stöðugt hugsað um það hvernig hann kæmist út úr íbúðinni og reyndi hann meðal annars í því skyni að fá ákærða með sér heim, eins og lýst var að framan. Þá lýsti B því að hann hefði hugsað um að hlaupa út en hann lýsti því jafnframt að aðstæður hefðu ekki leyft það og það hefði því verið útilokað. Hann kvað ástandið í íbúðinni hafa varað til klukkan fjögur til hálffimm daginn eftir. Ákærði hefði ekki barið hann stöðugt allan tímann en hann hefði hins vegar beitt hann andlegu ofbeldi og hann hefði verið laminn margsinnis meðan á dvölinni í íbúðinni stóð. Ákærði hefði hótað að hella sýru í augu hans og klippa af honum fingur og sagt B að hann yrði betri maður eftir á. Spurður um það hvenær hann hefði upplifað ástandið þannig að hann kæmist ekki út úr íbúðinni kvað B það hafa orðið þegar hann áttaði sig á því að ákærði ætlaði ekki út með honum. Hann hefði í byrjun talið að hann gæti rætt við ákærða og róað ástandið, eins og rakið var. Hann hefði ekki þorað út úr íbúðinni ogþað sem helst tryggði öryggi hans hefði verið að reyna að „ekki æsa aðstæður meira upp“ eins og B bar. Hann kvaðst hafa verið viss um að ákærði myndi hafa beitt hann frekara ofbeldi ef hann gerði tilraun til að komast út. Hann hefði ekki getað kallað eftir aðstoð og verið hræddur um líf sitt allan tímann. B lýsti áfallinu sem hann varð fyrir við þetta og andlegum afleiðingum vegna þessa á líf sitt, m. a. atvinnu. Hann kvaðst hafa leitað sér aðstoðar við að reyna að ná sér og hann sé enn að vinna í því.

Vitnið L er [...]B. Hann kvað þá ákærða hafa verið vini frá 17 ára aldri, auk þess sem þeir hefðu þekkst lengur. Þeir hafi lítið haft samband undanfarin tvö til þrjú ár vegna neyslu ákærða. Ekkert ósætti hefði verið milli þeirra ákærða á þessum tíma. Hann kvað M, félaga þeirra ákærða, hafa hringt á þessum tíma og sagt að ákærði væri með [...]hans og að hann væri að berja hann. Eftir þetta hefði hann hringt í ákærða sem hefði verið ótrúlega ruglaður og sagt að hann hefði ekki valið aðstæður sjálfur og að einhverjir vopnaðir aðilar væru að bíða hans á hæðinni fyrir ofan. Ákærði hefði augljóslega verið undir miklum áhrifum og ruglaður. Hann hefði spurt hvort hann hefði meitt [...]sinn mikið og hann þá sagt eitthvað hafa gerst. Ákærði hefði sagt að [...]vitnisins væri búinn að viðurkenna þetta. Hann hefði þá spurt ákærða hvort honum fyndist skrítið að hann hefði viðurkennt eitthvað með ákærða yfir sér. Ákærði hefði þá skellt á og hann þá hringt í lögregluna og sagt að hann vissi ekki hvar ákærði væri staddur. Ákærði hefði síðan hringt í vitnið og verið „alveg sturlaður á því“ og sagði að hann ætlaði að sprauta sýru framan í [...]vitnisins og verið alveg brjálaður. Hann heyrði í sama mund að dyrabjallan hringdi og lögreglan þá verið komin. Hann kvað augljóst að ákærði hefði haldið B gegn vilja hans.

Vitnið M kvað þá ákærða, B og L, [...] B, hafa þekkst lengi og vinátta ríkt milli þeirra. Hann kvað ákærða hafa verið í miklu uppnámi er hann hringdi í vitnið milli klukkan eitt og þrjú á laugardegi og hélt því fram að B væri búinn að setja hann upp og ætlaði að láta einhverja aðila ráðast á sig. Þá hafi ákærði sagt að hann væri með B heima hjá sér og væri búinn að vera að lemja hann og sagði að þetta myndi ekki enda vel vegna svika B, en fram hafi komið hjá ákærða eins og allir væru með í samsæri gegn honum. Ákærði hefði greinilega verið í ham og alveg trylltur og í sturluðu ástandi, eins og vitnið bar. Hann hefði lamið B og skipað honum að vera kyrrum á meðan og hann kvaðst hafa skilið aðstæður þannig að B kæmist ekki út. Ákærði hefði látið vitnið hlusta á barsmíðarnar og ópin í B meðan vitnið reyndi árangurslaust að koma vitinu fyrir ákærða sem ekki var viðræðuhæfur. Hann hefði ekki náð að róa ákærða og hafi hann þá hringt í L, [...] B, og skýrt ástandið fyrir honum og sagt að hann yrði að hringja í ákærða því eitthvað slæmt væri í gangi og ákærði væri með B, [...]hans, heima heima sér og að ákærði væri búinn að vera að berja hann. Hann kvaðst hafa haft miklar áhyggjur vegna þessa en L hefði tekið við keflinu og hringt í lögregluna.

Vitnið N lögreglumaður ritaði frumskýrslu sem vísað var til að framan. Hún kvað ákærða og B hafa verið tvo í íbúðinni. Við komu lögreglu hafi B verið þar inni. Hann hafi verið allsgáður en í miklu uppnámi og með mikla áverka. B hafi greint frá því að sér hefði verið haldið í íbúðinni gegn vilja sínum. B sagði að hann hefði verið fjötraður með dragböndum og þau hefðu fundist á vettvangi auk þess sem kúbein var þar, en þetta kemur fram á ljósmyndum sem lögreglan tók á vettvangi og fylgja gögnum málsins. Ákærði hefði verið í mjög annarlegu geðrænu ástandi. Hún lýsti því að lögreglan hefði vitað fyrir um dvalarstað ákærða og þess vegna hafi verið farið að [...], en tilkynning hafi upphaflega borist frá [...]B.

Meðal gagna málsins er læknisvottorð B, dagsett 5. júní 2020, sem Osérfræðilæknir ritaði. Hann skýrði og staðfesti læknisvottorðið fyrir dómi. Í vottorðinu er lýst áverkum sem greindust á B við komu hans á slysadeild 17. apríl 2020 og eru áverkarnir hinir sömu og í ákæru greinir. Fram kemur í vottorðinu lýsing B á atvikum. Vitnið kvað áverkana sem greindust koma heim og saman við lýsingu B af því sem gerðist. Hann kvað það að slá mann með kúbeini, á þá staði sem B lýsti, væri til þess fallið að valda alvarlegum skaða. O kvað áverkana sem greindust og taldir eru upp í læknisvottorðinu ekki geta verið eldri en 48 klukkustunda gamla og skýrði hann þetta.

Meðal gagna málsins er sálfræðivottorð B, dagsett 11. ágúst 2020, sem P sálfræðingur ritaði. Hún kom fyrir dóminn og staðfesti og skýrði vottorðið. Hún lýsti viðtölum sínum við B á tímabilinu 22. apríl til 3. júlí sl. Hún lýsti ástandi hans og upplifunum og afleiðingum atburðarins sem í ákæru greinir og hvernig reynt var að greina á milli afleiðinga þessa atburðar og annarra atburða í lífi hans.

Niðurstaða ákæruliðar 1

Ákærði neitar sök en fram kom hjá honum að hann myndi atburði illa og taldi sig hafa verið í geðrofi á þessum tíma.

Vitnisburður B er heilsteyptur, ítarlegur og trúverðugur og fær stoð í vitnisburði lögreglumanna sem komu á vettvang, en vitnisburðurinn var rakinn að framan, ljósmyndum frá vettvangi þar sem áhöldin sem um ræðir sjást svo og dragböndin, í vitnisburði L, M, í vitnisburði lækna sem rakinn var og í læknisfræðilegum gögnum sem rakin voru að framan. Framburður ákærða er ótrúverðugur svo langt sem hann nær og fær ekki stoð í öðru því sem fram er komið í málinu og verður hann ekki lagður til grundvallar niðurstöðunni.

Ákærði er sakhæfur og er það mat dómsins að ástand ákærða á verknaðarstundu verðir einkum rakið til fíkniefnaneyslu hansog er að þessu leyti vísað til geðrannsóknar K geðlæknis sem rakin var að framan en í henni er því lýst að ranghugmyndir og ofskynjanir ákærða undafarin ár megi rekja til mikillar amfetamínneyslu hans.

Trúverðurgur vitnisburður B sem fær þá stoð sem lýst var verður lagður til grundvallar niðurstöðunni. Er samkvæmt því sannað með vitnisburði B og með stoð í öðrum gögnum sem rakin voru, gegn neitun ákærða, að hann hafi gerst sekur um háttsemina sem í þessum ákærulið greinir en sannað er með trúverðugum vitnisburði B og þeim stuðningi sem vitnisburður hans fær að aðstæður útilokuðu möguleika hans til að komast undan ákærða greint sinn. Brot ákærða eru rétt færð til refsiákvæða í ákærunni.

Ekki eru efni til að vísa bótakröfu B frá dómi eins og krafist er.

B á rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Að málsatvikum virtum þykja miskabætur til B hæfilega ákvarðaðar 1.000.000 króna auk vaxta svo sem krafist er en dráttarvextir reiknast frá 6. nóvember 2020 til greiðsludags. Ákærði greiði 70.000 krónur vegna útlagðs kostnaðar.

Ákærði greiði 929.070 króna réttargæsluþóknun J-kk-ef K-kk-ef H-kk-ef lögmanns, skipaðs réttargæslumanns B.

Ákæruliður 2

Sannað er með skýlausri játningu ákærða fyrir dómi og með öðrum gögnum málsins að hann hafi framið háttsemina sem í þessum ákærulið greinir og er brotið rétt fært til refsiákvæðis í ákærunni.

Skírskotað er til ákærunnar um lýsingu málavaxta.

Ákærði hefur frá árinu 2004 hlotið sjö refsidóma fyrir umferðar- og fíkniefnalagabrot, tollalagabrot, vopnalagabrot, umboðssvik, hótun og líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Síðasti refsidómurinn er frá 16. október 2020, sjö mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir vopnalagabrot, líkamsárás og hótun en fullnustu fjögurra mánaða refsivistarinnar var skilorðsbundin til tveggja ára frá uppkvaðningu dómsins. Refsing ákærða er ákvörðuð með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga og þá ber að dæma hegningarauka, sbr. 78. gr. sömu laga. Refsingin er jafnframt ákvörðuð með hliðsjón af 60. gr. almennra hegningarlaga og hún ákvörðuð í einu lagi og skilorðshluti ofangreinds dóms dæmdur upp. Að þessu virtu og með vísan til alvarleika brota hans þykir refsing hans hæfilega ákvörðuð fangelsi í sex ár og sex mánuði. Með vísan til 76. gr. almennra hegningarlaga skal draga frá refsivistinni með fullri dagatölu gæsluvarðhald ákærða frá 16. júní 2020 til dagsins í dag að telja.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru frá 8. september 2020 er ævilöng ökuréttarsvipting ákærða áréttuð.

Með vísan til tilvitnaðra lagaákvæða í ákæru frá 16. nóvember 2020 eru dæmd upptæk fíkniefni og munir svo sem krafist er og nánar greinir í dómsorði.

Ákærði greiði 1.539.397 krónur vegna útlagðs sakarkostnaðar ákæruvaldsins.

Ákærði greiði 4.117.730 króna málsvarnarlaun L-kk-ef R-kk-ef lögmanns að meðtöldum virðisaukaskatti. Þóknunin er fyrir vinnu verjandans undir rannsókn málsins og dómsmeðferð.

A-kvk-nf B-kvk-nf A-kvk-nf, settur saksóknari, flutti málið fyrir ákæruvaldið.

G-kk-nf S-x-x M-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð:

Ákærði, Þ-kk-nf F-kk-nf A-kk-nf, sæti fangelsi í sex ár og sex mánuði. Frá refsingunni skal draga óslitið gæsluvarðhald ákærða frá 16. júní 2020 til dagsins í dag að telja með fullri dagatölu.

Áréttuð er ævilöng ökuréttarsvipting ákærða.

Upptæk eru dæmd 0,86 gaf amfetamíni og tvö kúbein.

Ákærði greiði A, kt. [...], 4.236.165 krónur í miska- og skaðabætur auk vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 15. júní 2020, en síðan dráttarvaxta samkvæmt 9. gr. vaxtalaga, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá 6. nóvember 2020 til greiðsludags.

Ákærði greiði 1.428.015 króna réttargæsluþóknun J-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef lögmanns.

Ákærði greiði B, kt. [...], 1.000.000 króna í miskabætur ásamt vöxtum skv. 8. gr., sbr. 4. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá 17. apríl 2020, til 6. nóvember 2020, en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá greiði ákærði B 70.000 krónur vegna útlagðs kostnaðar.

Ákærði greiði 929.070 króna réttargæsluþóknun J-kk-ef K-kk-ef H-kk-ef lögmanns.

Ákærði greiði 1.539.397 krónur vegna útlagðs sakarkostnaðar ákæruvaldsins.

Ákærði greiði 4.117.730 króna málsvarnarlaun L-kk-ef R-kk-ef lögmanns. Þóknun lögmanna er ákvörðuð með virðisaukaskatti.