754/2018

Útdráttur

J höfðaði mál á hendur H til greiðslu reikninga fyrir vinnu samkvæmt verksamningi á milli aðila um læknisþjónustu en aðilar deildu um túlkun á ákvæði samningsins um verkkaup. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvæði í eldri samningi sömu aðila um verkkaup hefði verið framkvæmt á þann hátt að J fékk tiltekna fjárhæð greidda fyrir hvern almanaksdag á samningstímanum, enda þótt slík túlkun yrði ekki leidd af orðanna hljóðan. Í hinum nýja samningi hefði orðalagi verkkaupaákvæðisins verið breytt, þó ekki á þá leið sem tillaga J gerði ráð fyrir, um að festa í sessi þá framkvæmd sem verið hafði fram til þess tíma, heldur hefði verið kveðið skýrt að orði um að greiðsla til J skyldi nema tiltekinni fjárhæð fyrir hvern unninn sólarhring. J hefi ekki tekist að sanna, gegn andmælum H, að samið hefði verið um að hann fengi verkkaup greitt á hverjum sólarhring á samningstímanum, með sama hætti og framkvæmd eldri samnings aðila hefði verið háttað, en hann bæri sönnunarbyrði fyrir því að um annað hefði verið samið en leitt yrði af skýru orðalagi samningsins. Var H því sýknaður af kröfu J.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 8. október 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 14. september 2018 í málinu nr. E3670/2017.

2 Áfrýjandi krefst sýknu af kröfum stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4 Eins og getur í hinum áfrýjaða dómi starfaði stefndi hjá áfrýjanda sem launþegi frá september 2015 til júní 2016. Í maí 2016 gerðu aðilar með sér „verktakasamning“ þar sem stefndi tók að sér að vinna nánar tiltekin læknisstörf fyrir áfrýjanda frá 10. júní 2016 til 31. mars 2017. Samkvæmt 3. gr. samningsins skyldu kjör vera svofelld: „a) Fyrir hvern sólarhring í vinnu hjá HSA fær verksali greiddar samtals kr. 130.000. b) Fyrir hvern sólarhring fær verksali greiddar kr. 5.000. vegna fastráðningar. Samtals fær verksali því greiddar kr. 135.000. sem er fullnaðargreiðsla launa […]“. Til viðbótar var samið um akstursgreiðslur og að áfrýjandi legði stefnda til leiguhúsnæði. Óumdeilt er að stefndi fékk greiddar 135.000 krónur í verktakagreiðslur frá áfrýjanda fyrir hvern almanaksdag á samningstímanum utan nánar skilgreindra almennra frídaga.

5 Í mars 2017 áttu sér stað tölvupóstssamskipti milli stefnda og nýs forstjóra áfrýjanda um nýjan verksamning milli aðila eftir lok hins. Í tölvubréfi 3. mars sendi stefndi forstjóra áfrýjanda tillögu sína að nýjum verksamningi með nokkrum breytingum á texta frá hinum fyrri. Í tillögunum var gert ráð fyrir 5.000 króna hærri greiðslu fyrir hvern sólarhring en verið hafði. Þannig fengi stefndi greiddar 140.000 krónur „á sólarhring, jafn marga sólarhringa og í mánuði eru hverju sinni líkt og verið hefur í fyrri samningi“. Meðtaldir skyldu vera tveir dagar á þriggja vikna fresti þar sem stefndi starfaði á læknastofu sinni í Reykjavík. Í svarbréfi forstjóra áfrýjanda 13. sama mánaðar kvaðst hann ekki reiðubúinn að fallast á tillögur stefnda um hærri greiðslur og minni starfsskyldur. Hann kvað þó koma til greina að stefndi starfaði á stofu sinni í Reykjavík í tvo daga en að áfrýjandi myndi aðeins greiða honum laun fyrir einn dag svo sem verið hefði. Í niðurlagi tölvubréfsins kom fram að áfrýjandi væri viljugur að gera verksamning til 15. desember 2017 „sem hljóðar upp á sömu laun per dag og verið hefur“.

6 Í tölvubréfi 30. mars 2015 sendi forstjóri áfrýjanda stefnda drög að nýjum verksamningi. Í svarbréfi stefnda sama dag kom fram að hann væri búinn að lesa samningsdrögin og litist vel á en óskaði eftir því að staðið yrði við gefið samþykki fyrir því að fá að fara þriðju hverja viku til starfa í Reykjavík í stað fjórðu hverrar.

7 Aðilar undirrituðu nýjan verksamning 31. mars 2017 með gildistíma frá 1. apríl til 31. desember sama ár. Ákvæði samningsins voru um margt áþekk fyrri verksamningi. Nokkrar breytingar voru þó gerðar á 2. gr. um verkefni stefnda og greiðslur fyrir vaktir umfram vaktaskyldu og á 3. gr. samningsins um verkkjör. Þannig kvað svo á um í síðargreindu ákvæði: „a) Fyrir hvern sólarhring í vinnu hjá HSA fær læknir greiddar kr. 130.000 vegna starfa sinna sem heilsugæslulæknir. Við það bætast kr. 5.000. vegna sérfræðistarfa sem kvensjúkdómalæknir hjá HSA […]. Greiðslur HSA til læknisins eru því samtals kr. 135.000 fyrir hvern unninn sólarhring sem er fullnaðargreiðsla launa […]“. Í grein 3.c) var ákvæði um að stefnda væri heimilt „fyrir hverjar fjórar vikur hjá HSA“ að starfa á læknastofu sinni í Reykjavík í einn dag og skyldi áfrýjandi greiða honum óskert laun þann dag, 135.000 krónur. Óskaði stefndi eftir öðrum degi frá vinnu til að starfa á stofunni skyldi það vera með samþykki næsta yfirmanns og væri sá dagur ekki greiddur af áfrýjanda. Loks var samið um annað fyrirkomulag akstursgreiðslna en verið hafði. Í 4. grein samningsins var kveðið á um að með honum féllu allir fyrri samningar milli aðila úr gildi.

8 Stefndi gerði áfrýjanda reikninga 15. apríl 2017, 15. maí sama ár og 26. sama mánaðar og er krafa vegna þeirra samtals að fjárhæð 4.760.000 krónur. Með reikningunum gerði stefndi kröfu um verktakagreiðslur fyrir hvern almanaksdag á tímabilinu á undan að frádregnum aukadögum í vinnu í Reykjavík. Af þeirri fjárhæð hefur áfrýjandi greitt 3.545.000 krónur, fyrir þá daga sem stefndi var í vinnu hjá áfrýjanda auk þeirra daga í Reykjavík sem samið var um að stefndi fengi greidda, en að öðru leyti var reikningum stefnda hafnað. Áfrýjandi gerði stefnda jafnframt akstursreikning fyrir 18 daga í maí 2017, að fjárhæð 29.700 krónur. Áfrýjandi greiddi 28.050 krónur inn á kröfuna 7. júlí 2017 miðað við 17 daga í vinnu. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á með áfrýjanda að um fullnaðargreiðslu aksturspeninga væri að ræða. Sætir sú niðurstaða ekki endurskoðun Landsréttar.

Niðurstaða

9 Eins og að framan er rakið var 3. gr. verksamnings aðila frá maí 2016 framkvæmd á þann hátt að stefndi fékk greiddar 135.000 krónur í verktakagreiðslur frá áfrýjanda fyrir hvern almanaksdag á samningstímanum, utan nánar skilgreindra almennra frídaga, enda þótt slík túlkun verði ekki leidd af orðanna hljóðan.

10 Fyrir liggur að orðalagi 3. gr. um verkkjör stefnda var breytt í þeim verksamningi sem ágreiningur aðila snýr að. Breytingin var hins vegar ekki á þá leið sem tillaga stefnda 3. mars 2017 gerði ráð fyrir, það er um að festa í sessi þá framkvæmd sem verið hafði á greiðslu endurgjalds til stefnda fram til þess tíma. Þvert á móti var í 3. gr. samningsins kveðið skýrt að orði um að greiðsla til stefnda skyldi nema 135.000 krónum fyrir hvern unninn sólarhring. Þá var fært inn í samning aðila ákvæði um rétt stefnda til að fara til starfa á læknastofu sinni í Reykjavík og skyldi hann fá sömu greiðslu, 135.000 krónur, einn dag á fjögurra vikna fresti, án vinnuskyldu fyrir áfrýjanda. Ritaði stefndi undir þennan nýja samning án fyrirvara.

11 Við úrlausn málsins verður að líta til þess að það var að ósk stefnda að gerður var við hann verksamningur í maí 2016 og að nýr verksamningur milli aðila yrði gerður þegar sá fyrri rann út.

12 Telja verður að stefndi hafi ekki sannað gegn andmælum áfrýjanda og skýru orðalagi verksamningsins milli aðila 31. mars 2017 að í honum fælist að stefndi fengi greiddar 135.000 krónur fyrir hvern sólarhring á samningstímanum, með sama hætti og framkvæmd eldri samnings aðila hafði verið háttað, en hann ber sönnunarbyrði fyrir því að um annað hafi verið samið en leiðir af skýru orðalagi samningsins.

13 Samkvæmt framansögðu verður áfrýjandi sýknaður af kröfu stefnda. 14 Eftir atvikum er rétt að hvor aðila beri sinn kostnað af rekstri málsins í héraði og fyrir Landsrétti.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Heilbrigðisstofnum Austurlands, er sýkn af kröfum stefnda, J-kk-ef T-kk-ef G-kk-ef.

Málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti fellur niður.