526/2018

Útdráttur

Ú og R ehf. kröfðust sýknu af þeirri kröfu stefndu að viðurkennt yrði að Ú og R ehf. væri óheimilt að starfrækja gistiskýli fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd samkvæmt lögum nr. 80/2016 um útlendinga í eignarhlutum R ehf. í tiltekinni fasteign. Jafnframt kröfðust þeir þess að hafnað yrði staðfestingu á lögbanni sem sýslumaður lagði 24. nóvember 2017 við starfrækslu gistiskýlisins. Hin fyrirhugaða starfsemi gistiskýlisins var byggð á húsaleigusamningi R ehf. við Ú sem var tímabundinn og gilti til 30. júní 2018. Hinn 18. september 2018 lagði sýslumaður að nýju lögbann við hagnýtingu R ehf. á eignarhlutum sínum í fasteigninni. Í dómi Landsréttar kom fram að með hinu víðtæka lögbanni, sem hefði verið lagt á 18. september 2018, væri komið í veg fyrir að R ehf. ráðstafaði eignarhlutum sínum í fasteigninni með þeim hætti sem greindi í lögbanninu 24. nóvember 2017 og viðurkenningarkröfu stefndu. Þá hefði Ú engra hagsmuna að gæta af ráðstöfun eignarhlutanna eftir að leigusamningur um þá rann út 30. júní 2018. Dómur um kröfurnar myndi því engu breyta um réttarstöðu aðila hvað varðaði ráðstöfun eignarhlutanna. Voru Ú og R ehf. því ekki taldir eiga lögvarinna hagsmuna að gæta af kröfum sínum fyrir dómi og var þeim vísað frá Landsrétti.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir I-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf F-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjendur skutu málinu til Landsréttar 25. og 26. júní 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 30. maí 2018 í máli nr. E3902/2017.

2 Áfrýjendur krefjast þess að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og að þeir verði sýknaðir af þeirri kröfu stefndu að viðurkennt verði að áfrýjendum sé óheimilt að starfrækja sjálfum, öðrum hvorum eða báðum, eða heimila öðrum starfrækslu gistiskýlis fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd samkvæmt 25. tölulið 3. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga í eignarhlutum í fasteigninni Bíldshöfða 18, Reykjavík, með fastanúmerin 2043240 og 2043241. Jafnframt krefjast þeir þess að hafnað verði staðfestingu á lögbanni sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði 24. nóvember 2017 við starfrækslu gistiskýlis fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd í framangreindu húsnæði. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndu krefjast þess aðallega að málinu verði vísað frá Landsrétti en til vara að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur. Þá krefjast þeir málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Atvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Svo sem þar greinir lagði sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu 24. nóvember 2017 lögbann við starfrækslu gistiskýlis fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd í eignarhlutum áfrýjandans Riverside ehf. í fasteigninni að Bíldshöfða 18 í Reykjavík. Hin fyrirhugaða starfsemi var byggð á húsaleigusamningi Riverside ehf. við áfrýjandann Útlendingastofnun. Leigusamningurinn var tímabundinn og gilti til 30. júní 2018. Í hinum áfrýjaða dómi var lögbannið staðfest og fallist á framangreinda viðurkenningarkröfu stefndu.

5 Hinn 18. september 2018 lagði sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu að nýju lögbann við hagnýtingu áfrýjandans Riverside ehf. á eignarhlutum sínum í framangreindri fasteign. Var þá lagt lögbann við því að hann hefði „sjálfur með höndum eða heimili öðrum gististarfsemi, svo sem hótel, gistiheimili, gistiskála eða hvers kyns dvalarheimili, heimavist eða gistingu í eignarhlutum í fasteigninni Bíldshöfða 18, Reykjavík, með fastanúmerin 2043240 og 2043241, eða nýti eignarhlutana til íbúðar, óháð því hverjir það eru eða á hvaða forsendum sú gisting eða íbúð fer fram“. Við gerðina lýsti lögmaður hans því yfir að hann myndi una henni en við þær aðstæður þarf ekki að höfða mál til staðfestingar gerðinni, sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 31/1991 um kyrrsetningu, lögbann o.fl.

6 Með hinu víðtæka lögbanni sem lagt var á 18. september 2018 er komið í veg fyrir að áfrýjandinn Riverside ehf. ráðstafi eignarhlutum sínum í fasteigninni að Bíldshöfða 18 með þeim hætti sem greinir í lögbanninu 24. nóvember 2017 og viðurkenningarkröfu stefndu. Þá á áfrýjandinn Útlendingastofnun engra hagsmuna að gæta af ráðstöfun eignarhlutanna eftir að leigusamningur um þá rann út 30. júní 2018. Dómur um kröfur áfrýjenda myndi því engu breyta um réttarstöðu aðila hvað varðar ráðstöfun eignarhlutanna. 7 Samkvæmt framangreindu verða áfrýjendur ekki taldir eiga lögvarinna hagsmuna að gæta af kröfum sínum hér fyrir dómi og verður þeim því vísað frá Landsrétti.

8 Eftir þessum úrslitum verður áfrýjendum gert að greiða stefndu málskostnað fyrir Landsrétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Máli þessu er vísað frá Landsrétti.

Áfrýjendur, Útlendingastofnun og Riverside ehf., greiði óskipt stefndu, Augnablikki ehf., ÁR ehf., B.B. rafverktökum ehf., B. Ingvarssyni ehf., Fasteignafélaginu GS ehf., Geira ehf., Gullhelli ehf., HBTF ehf., Höfðasetrinu ehf., J-kk-þgf T-kk-þgf H-kk-þgf, K og K ehf., S.Ó.S. fasteignum ehf., Sprinkler pípulögnum ehf. og Ö-kk-þgf S-kk-þgf, hverjum fyrir sig, 60.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.