753/2020

Útdráttur

V höfðaði mál gegn L og Í og krafðist þess að ógilt yrði sú ákvörðun stjórnar L að leggja ákvæði 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997 um Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins til grundvallar iðgjaldagreiðslum hans í lífeyrissjóðinn. Jafnframt krafðist V þess að viðurkennt yrði að við ákvörðun lífeyrissjóðsiðgjalda hans bæri að miða við raunveruleg grunnlaun hans samkvæmt 1. og 3. mgr. 23. gr. laganna. Í dómi Landsréttar kom fram að V væri talinn hafa fært nægileg rök fyrir því að hann hefði orðið fyrir tjóni með því að ákvæði 6. mgr. 23. gr. hefði verið lagt til grundvallar iðgjaldagreiðslum hans en ekki 1. og 3. mgr. ákvæðisins, gert grein fyrir því í hverju það hefði verið fólgið og hver væru tengsl þess við málsatvik og því stæði 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála því ekki í vegi að leyst yrði úr viðurkenningarkröfu hans fyrir dómi. Jafnframt var rakið að viðurkenningarkrafa V lyti meðal annars að skyldu Í til þess að greiða iðgjöld til lífeyrissjóðsins samkvæmt 3. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997 ogþví hefði V verið heimilt að beina þeirri kröfu sinni í málinu að Í, sbr. 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991. Var því ekki fallist á kröfu Í um sýknu um að því yrði gert að þola dóm í málinu um viðurkenningarkröfu V á grundvelli aðildarskorts samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Hvað varðaði kröfu V um ógildingu á ákvörðun L var vísað til þeirra laga sem giltu um starfsemi L og gagna málsins og lagt til grundvallar að stjórn L hefði áður en ákvörðunin var tekin aflað nægjanlegra upplýsinga til þess að geta lagt mat á það hver væru eðlileg viðmiðunarlaun samkvæmt ákvæði 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997. Þá hefði ákvörðun stjórnar L verið rökstudd og byggð á málefnalegum forsendum auk þess sem ekki var talið að ákvörðunin fæli í sér mismunun sjóðfélaga. Þar sem krafa V um ógildingu á ákvörðun L varðaði ekki með sama hætti skyldur Í var Í með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 sýknað af þeirri kröfu.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 30. desember 2020. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 10. desember 2020 í málinu nr. E- 1813/2018.

2

Áfrýjandi krefst þess að ógilt verði sú ákvörðun stjórnar stefnda, Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, B- deildar, að miða fjárhæð iðgjalda áfrýjanda í lífeyrissjóðinn við laun starfsmanns í móttöku utanríkisráðuneytisins og að viðurkennt verði að við ákvörðun lífeyrissjóðsiðgjalda áfrýjanda beri að miðað við raunveruleg grunnlaun hans sem starfsmanns sendiráðs Íslands í Kaupmannahöfn. Áfrýjandi gerir þá kröfu á hendur stefnda, íslenska ríkinu, að því verði gert að þola dóm um kröfur hans á hendur stefnda, Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins, B- deild. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti óskipt úr hendi stefndu eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

3

Stefndu krefjast báðir staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Atvikum málsins er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Áfrýjandi lét af föstu starfi sínu hjá sendiráði Íslands í Kaupmannahöfn 1. september 2019 en stundaði þó tímabundið störf fyrir sendiráðið á árinu 2020. Í málinu gerir áfrýjandi tvær kröfur á hendur stefnda, Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins, B- deild. Annars vegar krefst hann þess að ógilt verði sú ákvörðun stjórnar lífeyrissjóðsins að miða fjárhæð iðgjalda áfrýjanda í lífeyrissjóðinn við laun starfsmanns í móttöku utanríkisráðuneytisins. Hins vegar krefst hann þess að viðurkennt verði að við ákvörðun lífeyrissjóðsiðgjalda áfrýjanda beri að miðað við raunveruleg grunnlaun hans sem starfsmanns sendiráðs Íslands í Kaupmannahöfn. Þá gerir áfrýjandi þá kröfu á hendur stefnda, íslenska ríkinu, að því verði gert að þola dóm um framangreindar kröfur hans.

5

Svo sem rakið er í hinum áfrýjaða dómi tók stjórn stefnda, Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, B- deildar, ákvörðun 19. febrúar 2014 samkvæmt heimild í 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997 um Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins um að viðmiðunarlaun áfrýjanda, sem iðgjöld skyldu greidd af til sjóðsins og miðað yrði við til greiðslu lífeyris, skyldu miðast við laun starfsmanns í móttöku utanríkisráðuneytisins. Í kjölfar ábendingar Umboðsmanns Alþingis 16. febrúar 2015 um að áfrýjandi hafi ekki fengið að koma á framfæri athugasemdum við stjórn sjóðsins áður en hún tók ákvörðun óskaði áfrýjandi eftir því að hún tæki mál hans fyrir að nýju. Stjórn sjóðsins tók nýja ákvörðun í málinu á fundi 3. júní 2015 og komst að sömu niðurstöðu og áður. Skilja verður dómkröfu áfrýjanda þannig að krafist sé ógildingar á ákvörðun stjórnar lífeyrissjóðsins 3. júní 6

Samkvæmt upphaflegum ráðningarsamningi áfrýjanda 27. apríl 1988 var hann ráðinn til starfa við sendiráðið í Danmörku sem bifreiðastjóri og aðstoðarmaður. Í samningum er tekið fram að áfrýjandi megi gerast aðili að Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins. Jafnframt er skýrlega kveðið á um það að iðgjöld hans til sjóðsins verði þau sömu og bifreiðastjóra utanríkisráðuneytisins. Ekki er um það deilt að þau iðgjöld voru greidd til hins stefnda lífeyrissjóðs allt þar til nýr ráðningarsamningur, sem var gerður við áfrýjanda 17. desember 2010, tók gildi í byrjun árs 2011. Samkvæmt 1. gr. síðarnefnda samningsins var áfrýjandi ráðinn til almennra starfa hjá sendiráðinu og er í samningnum tekið fram að í starfinu felist meðal annars starf í móttöku, símavarsla, móttaka umsókna um útgáfu vegabréfa, framlenging þeirra, útgáfa neyðarvegabréfa, umsóknir um ökuskírteini og almenn upplýsingagjöf. Í 3. mgr. 3. gr. samningsins segir að „[l]ífeyrisgreiðslur skulu aðilar inna af hendi samkvæmt almennum reglum til Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins þar sem starfsmaður er sjóðsfélagi“. Í 12. gr. samningsins er tekið fram að um samninginn gildi að öðru leyti ákvæði dönsku starfsmannalaganna og dönsku orlofslaganna.

7

Í málinu er deilt um það hvort framangreind tilvitnun síðari ráðningarsamningsins í „almennar reglur“ vísi eingöngu til 1. og 3. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997, svo sem áfrýjandi byggir á, eða hvort regla 6. mgr. lagagreinarinnar falli þar einnig undir sem almenn regla. Samkvæmt ákvæði 1. mgr. 23. gr. ber sjóðsfélögum að greiða 4% af föstum launum fyrir dagvinnu, persónuuppbót og orlofsuppbót í iðgjald til sjóðsins en launagreiðandi skal greiða 8% iðgjald til sjóðsins af sömu launum samkvæmt 3. mgr. greinarinnar. Í 6. mgr. 23. gr. laganna er mælt fyrir um að stjórn lífeyris sjóðsins sé skylt að taka ákvörðun um viðmiðunarlaun sem iðgjöld eru greidd afog miðað er við til greiðslu lífeyris ef sjóðfélagi hefur ekki tekið laun samkvæmt samningum eða öðrum launaákvörðunum sem miðast við kjarasamninga opinberra starfsmanna, sérákvæði í lögum, ákvarðanir samkvæmt 39. gr. a laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins eða kjarasamninga sem sveitarfélög gera á grundvelli laga um kjarasamninga opinberra starfsmanna. Ef skilyrði eru fyrir beitingu ákvæðisins skulu viðmiðunarlaun ákveðin með hliðsjón af launaákvörðunum sem gilda um ríkisstarfsmenn eða starfsmenn sveitarfélaga samkvæmt lögum nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna og samkvæmt sérákvæðum í lögum. Byggir áfrýjandi á því að ákvæði 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997 sé undantekningarregla sem beri að skýra þröngt og geti hún því ekki fallið undir tilvísun til almennra reglna.

Lífeyrisiðgjaldið fyrir áfrýjanda skuli því reiknað samkvæmt fyrirmælum 1. og 3. mgr. 23. gr. laganna.

8

Við munnlegan málflutning fyrir Landsrétti upplýsti lögmaður stefnda, Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, B- deild, að ástæðan fyrir því að ekki var í ráðningarsamningi 17. desember 2010 vísað í sambærilegt starf hjá utanríkisráðuneytinu um iðgjalda viðmið, svo sem gert var í fyrri ráðningarsamningi, hefði verið sú að þegar seinni samningurinn tók gildi hefði verið búið að setja í lög ákvæði sem væri sambærilegt því sem nú er í 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997. Var það gert með lögum nr. 141/1996 sem breyttu þágildandi lögum nr. 29/1963 um Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins og kváðu á um endurútgáfu þeirra. Stefndu byggja á því að ákvæði 6. mgr. sé ekki undantekningarregla heldur sérregla sem eigi alltaf að beita þegar laun samkvæmt ráðningarsamningi miðast ekki við kjarasamning opinberra starfsmanna eða aðrar þær viðmiðanir sem taldar eru upp í ákvæðinu.

9

Stefndi, íslenska ríkið, vísar til þess í málatilbúnaði sínum að rök geti staðið til þess að vísa viðurkenningarkröfu áfrýjanda frá dómi án kröfu þótt héraðsdómur hafi ekki talið tilefni til þess. Ef fallist yrði á ógildingarkröfu áfrýjanda yrði að leggja málið að nýju fyrir stjórn lífeyrissjóðsins til ákvörðunar samkvæmt 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997. Stefndi bendir á að dómstólar hafi ekki vald til þess að taka ákvarðanir sem eru háðar frjálsu mati stjórnar lífeyrissjóðsins. Áfrýjandi byggir á hinn bóginn á því að hann hafi lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn á viðurkenningarkröfu sinni og að stefnda, íslenska ríkinu, sé stefnt til að þola dóm svo það geti gripið til varna í málinu, sbr. 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þegar málið var höfðað hafi áfrýjandi enn verið starfsmaður íslenska ríkisins og átt kröfu um að það greiddi iðgjöld í samræmi við 1. og 3. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997 auk þess sem leiðrétta þyrfti greiðslur vinnuveitanda í lífeyrissjóð afturvirkt ef fallist yrði á kröfur áfrýjanda.

10

Að framan er rakið að krafa áfrýjanda um ógildingu á ákvörðun stjórnar lífeyrissjóðsins er aðallega reist á því að ekki hafi verið heimilt að beita ákvæði 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997 við ákvörðun á viðmiðunarlaunum fyrir iðgjaldagreiðslur áfrýjanda til sjóðsins. Viðurkenningarkrafan byggir á hinn bóginn á því að greiða beri iðgjöld af „raunverulegum grunnlaunum“ áfrýjanda samkvæmt ákvæðum 1. og 3. mgr. 23. gr. laganna. Ef komist yrði að þeirri niðurstöðu að ekki væru uppfyllt skilyrði þess að stjórn sjóðsins ákvarðaði viðmiðunarlaun áfrýjanda á grundvelli 6. mgr. 23. gr. laganna kæmi til skoðunar hvort áfrýjanda og stefnda, íslenska ríkinu, sem launagreiðanda bæri að greiða iðgjöld samkvæmt 1. og 3. mgr. ákvæðisins. Það ágreiningsefni lýtur ekki að mati stjórnar sjóðsins á viðmiðunarlaunum heldur að lagatúlkun, meðal annars um það hvort stefnda, íslenska ríkinu, beri að greiða 8% iðgjald af „raunverulegum grunnlaunum“ áfrýjanda til lífeyrissjóðsins.

11

Samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 getur aðili leitað viðurkenningardóms um kröfur sínar ef hann hefur lögvarða hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands. Áskilnaður ákvæðisins um lögvarða hagsmuni hefur í dómaframkvæmd verið skýrður á þann hátt að sá, sem höfðar mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu, verði að leiða nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni, gera grein fyrir því í hverju tjón hans felist og hver tengsl þess séu við atvik máls.

Áfrýjandi byggir svo sem að framan greinir á því að hann hafi orðið fyrir tjóni með því að ákvæði 6. mgr. 23. gr. hafi verið lagt til grundvallariðgjaldagreiðslumen ekki fyrir því að líkur séu á að hann hafi orðið fyrir tjóni, gert grein fyrir því í hverju það hafi verið fólgið og hver séu tengsl þess við málsatvik. Vegna þessa stendur 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 því ekki í vegi að leyst verði úr viðurkenningarkröfu hans fyrir dómi.

12

Stefndi, íslenska ríkið, byggir á því að sýkna beri það af kröfu um að þurfa að þola dóm í málinu þar sem vafasamt sé að sakarefni málsins varði beinlínis ábyrgð ríkisins á greiðslum í lífeyrissjóðinn. Samkvæmt því sem að framan er rakið beinist viðurkenningarkrafa áfrýjanda meðal annars að skyldu íslenska ríkisins til þess að greiða iðgjöld til lífeyrissjóðsins samkvæmt 3. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997. Verður áfrýjanda því talið hafa verið heimilt að beina þeirri kröfu sinni í málinu að þessum stefnda, sbr. 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991. Verður stefndi, íslenska ríkið, því ekki sýknað af kröfu áfrýjanda um að því verði gert að þola dóm í málinu um viðurkenningarkröfu áfrýjanda á grundvelli aðildarskorts samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991. Krafa áfrýjanda um ógildingu á ákvörðun stefnda Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, B- deild, varðar ekki með sama hætti skyldur íslenska ríkisins.

Með vísan til þess og 2. mgr. 16. laga nr. 91/1991 verður þessi stefndi sýknaður af þeirri kröfu.

13

Áfrýjandi byggir á því að stjórn stefnda, Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, B- deildar, hafi ekki verið heimilt að taka ákvörðun um viðmiðunarlaun fyrir greiðslu iðgjalda áfrýjanda á grundvelli 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997 þar sem skilyrðum fyrir beitingu ákvæðisins hafi ekki verið fullnægt. Áfrýjandi reisir kröfur sínar á því að skýra beri lagaákvæðið á þann hátt að það taki eingöngu til tilvika þar sem íslenska ríkið er ekki launagreiðandi. Ekki sé um það deilt að íslenska ríkið hafi verið launagreiðandi áfrýjanda. Ákvæðið sé undantekningarregla sem skýra beri þröngt og í samræmi við lögskýringargögn. Samkvæmt lögskýringargögnum hafi tilgangurinn með lögfestingu ákvæðis 6. mgr. 23. gr. verið að koma í veg fyrir að launagreiðendur hefðu sjálfdæmi um ákvörðun á fjárhæð iðgjalda til lífeyrissjóðsins. Reglunni hefði verið beint að öðrum launa greiðendum en íslenska ríkinu. Í dómi Hæstaréttar 10. mars 2011 í máli nr. 517/2010, sem héraðsdómur vísi til í forsendum fyrir niðurstöðu sinni, hafi verið um að ræða starfsmann sem hafði gert launasamning við launanefnd Sambands sveitarfélaga á Suðurnesjum. Dómurinn hafi því ekki fordæmisgildi við úrlausn þessa máls.

14

Samkvæmt 6. m gr. 23. gr. laga nr. 1/1997 er stjórn lífeyrissjóðsins skylt að taka ákvörðun um viðmiðunarlaun sem iðgjöld eru greidd af ef sjóðfélagi hefurekki tekið laun samkvæmt samningum eða öðrum launaákvörðunum sem miðast við kjarasamninga opinberra starfsmanna, sérákvæði í lögum, ákvarðanir samkvæmt 39. gr. a laga nr. 70/1996 eða kjarasamninga sem sveitarfélög gera á grundvelli laga nr. 94/1986. Ekki er um það deilt að launakjör samkvæmt ráðningarsamningum stefnda tóku ekki mið af samningum eða launaákvörðunum sem vísað er til í lagaákvæðinu.

Af texta ákvæðisins verður ekki ráðið að heimildin til að ákveða viðmiðunarlaun takmarki st við aðra launagreiðendur en ríkið. Í athugasemdum í lagafrumvarpi um ákvæði 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997 kemur á hinn bóginn fram að ákvæðið hafi verið sett til þess að koma í veg fyrir að „sumir launagreiðendur“, sem fengið hafi heimild til að greiða iðgjald til sjóðsins fyrir starfsmenn sína, greiði laun sem ekki séu í samræmi við laun ríkisstarfsmanna. Tekið er fram að þessir launagreiðendur hafi haft nánast sjálfdæmi um það hvaða viðmiðunarlaun það væru sem iðgjaldið væri greitt af ef þau væru kölluð dagvinnulaun. Með þessu hafi skapast ákveðið misræmi þar sem nokkrir einstaklingar hafi getað öðlast lífeyrisréttindi sem séu í miklu ósamræmi við það sem gerist almennt hjá sjóðfélögum. Samkvæmt þessum ummælum í lögskýringargögnum er megintilgangur ákvæðisins að jafna stöðu sjóðfélaga á þann hátt að lífeyrisiðgjöld skuli miðast við launaákvarðanir fyrir hliðstæð störf samkvæmt samningum eða öðrum launaákvörðunum sem nánar eru tilgreind í lagaákvæðinu. Að þessu gættu verður ekki talið að ætlun löggjafans hafi verið að undanskilja misræmi af þeim toga sem verið var að vinna gegn ef launagreiðandinn væri íslenska ríkið.

Verður ákvörðun stjórnar stefnda, Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, B- deildar, því ekki ógilt á þeim grundvelli að íslenska ríkið hafi verið launagreiðandi áfrýjanda.

15

Áfrýjandi byggir að auki á því að stjórn lífeyrissjóðsins hafi ekki rannsakað málið nægjanlega vel þar sem enginn raunverulegur samanburður hafi verið gerður á störfum áfrýjanda hjá sendiráðinu og starfi í móttöku hjá utanríkisráðuneytinu á Íslandi. Störf áfrýjanda og starfsmanns í móttöku utanríkisráðuneytisins séu ekki sambærileg og ákvörðunin hafi því ekki verið reist á málefnalegum grunni. Þá sé áfrýjanda með þessum hætti mismunað þar sem ekki sé greitt lífeyrissjóðsiðgjald af raunverulegum launum hans fyrir dagvinnu með sama hætti og tíðkist hjá öðrum launþegum hjá íslenska ríkinu, sbr. ákvæði 1. og 3. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997.

Ákvörðun stjórnar lífeyrissjóðsins sé stjórnsýsluákvörðun og beri því að beita ákvæðum stjórnsýslulaga nr. 37/1993, þar með talið reglu um að stjórnvald skuli sjá til þess að mál sé nægjanlega upplýst áður en ákvörðun er tekin í því. Ef ekki verði fallist á að ákvörðunin sé stjórnsýsluákvörðun beri engu að síður að beita framangreindri meginreglu við úrlausn málsins. Þá byggir áfrýjandi á því að ákvörðun lífeyrissjóðsins feli í sér brot gegn ákvæðum stjórnarskrárinnar um jafnræði, vernd eignarréttinda og atvinnufrelsi.

16

Samkvæmt 2. mgr. 1. gr. stjó rnsý slulaga gilda þau þegar stjórnvöld taka ákvarð anir um rétt eð a skyldu manna. Stefndi, Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins, B- deild, er lífeyrissjóður og gilda um starfsemi hans á kvæði laga nr. 1/1997 og laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða. Verður ekki séð að framangreind lög setji lífeyrissjóðnum annan ramma um starfsemina en gildir um lífeyrissjóði almennt. Samkvæmt því verður ekki litið svo á að ákvæði stjórnsýslulaga og stjórnarskrár gildi með beinum hætti um ákvarðanir stjórnar sjóðsins. Aftur á móti verður fallist á það með áfrýjanda að við meðferð mála hjá sjóðnum verði stjórn hans engu að síður að gæta þeirra meginsjónarmiða sem liggja að baki reglum stjórnsýsluréttar og stjórnarskrár um jafnræði, málefnaleg sjónarmið og rannsókn máls, sjá hér til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 31. janúar 2013 í máli nr. 352/2012.

17

Þegar stjórn Lífeyrissjóðs opinberra starfsmanna er skylt að taka ákvörðun um viðmiðunarlaun sem iðgjöld eru greidd af og miðað er við til greiðslu lífeyris, sbr. 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997, skulu þau ákveðin með hliðsjón af launaákvörðunum sem gilda um ríkisstarfsmenn eða starfsmenn sveitarfélaga samkvæmt lögum nr. 94/1986 og samkvæmt sérákvæðum í lögum. Áður er rakið að við fyrri ákvörðun stjórnar lífeyrissjóðsins um viðmiðunarlaun fékk áfrýjandi ekki tækifæri til að koma að sjónarmiðum um það hver þau ættu að vera. Úr þessu var bætt er stjórn sjóðsins tók málið að nýju til meðferðar. Í bréfi stjórnar lífeyrissjóðsins 15. júní 2015, þar sem áfrýjanda var tilkynnt um nýja ákvörðun stjórnarinnar 3. júní 2015, er málsmeðferðinni og forsendum fyrir ákvörðuninni lýst. Þar kemur fram að eftir að málið hefði verið tekið fyrir að nýju hefði stjórn sjóðsins óskað eftir umsögn utanríkisráðuneytisins um erindið. Þar er rakið að ráðuneytið hefði vísað til fyrri svara við erindi stjórnarinnar auk þess sem gerð er grein fyrir viðbótarröksemdum ráðuneytisins um að viðmiðunarlaun skuli miðast við starf í móttöku ráðuneytisins.

Umsögn ráðuneytisins var send áfrýjanda til skoðunar og eru svör áfrýjanda við umsögninni rakin í bréfi stjórnarinnar auk þeirra gagna sem hann lagði fyrir stjórnina, þar með talin starfslýsing áfrýjanda frá 1. júlí 2013. Þar er jafnframt rakið að stjórn lífeyrissjóðsins hafi sent starfslýsinguna til umsagnar ráðuneytisins og eru svör ráðuneytisins nánar útlistuð í bréfinu. Í bréfinu er áfrýjanda tilkynnt að eftir skoðun stjórnarinnar á þeim gögnum sem lágu fyrir sé það mat hennar að starf áfrýjanda hjá sendiráðinu sé mjög sambærilegt starfi í móttöku ráðuneytisins. Þá taldi stjórnin að fullyrðing áfrýjanda um að starfi hans yrði ekki jafnað til starfs í móttöku væri ekki rökstudd.

18

Í gögnum málsins liggja fyrir starfslýsingar tveggja starfsmanna í móttöku utanríkisráðuneytisins svo og bréf 20. september 2018 frá mannauðsstjóra ráðuneytisins um samanburð á störfum starfsmanna í móttöku ráðuneytisins og verkefnum skrifstofumanns í sendiráðinu í Kaupmannahöfn. Af gögnunum verður ráðið að sumir þættir í störfum áfrýjanda og starfsmanna í móttöku eru hinir sömu en að störfin eru ólík að nokkru leyti. Af þeim samanburði og að teknu tilliti til röksemda áfrýjanda verður þó ekki litið svo á að störfin séu í grundvallaratriðum svo ólík að ekki sé unnt að miða við starf starfsmanna í móttöku ráðuneytisins við ákvörðun iðgjalda áfrýjanda. Samkvæmt því sem að framan er rakið verður lagt til grundvallar að stjórn lífeyrissjóðsins hafi, áður en sú ákvörðun sem hér er til úrlaunar var tekin, aflað nægjanlegra upplýsinga til þess að geta lagt mat á það hver væru eðlileg viðmiðunarlaun samkvæmt ákvæði 6. mgr. 23. gr. laga nr. 1/1997. Þá er ákvörðun stjórnar sjóðsins rökstudd og byggð á málefnalegum forsendum eins og nánar er rakið hér að framan.

19

Með ákvörðun stefnda, Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, B- deild, voru lífeyrisiðgjöld og lífeyrisgreiðslur til áfrýjanda ákveðin í samræmi við meginreglur laga nr. 1/1997. Áður er rakið að til grundvallar lögfestingu á ákvæði 6. mgr. 23. gr. laganna hafi legið það markmið að tryggja jafnræði meðal sjóðfélaga með því að þeir nytu sambærilegra lífeyrisréttinda fyrir sambærileg störf. Ákvörðun stjórnar lífeyrissjóðsins um viðmiðunarlaun áfrýjanda uppfyllti þau skilyrði sem lagaákvæðið setur til að ná þessu markmiði og verður hún því ekki talin fela í sér mismunun sjóðfélaga.

20

Með vísan til alls þess sem aðframan er rakið en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður niðurstaða hans um sýknu stefndu, málskostnað og gjafsóknarkostnað staðfest.

21

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

22

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans sem tilgreind er í dómsorði án virðisaukaskatts.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans, H-kk-ef B-kk-ef, 1.000.000 króna.