936/2018

Útdráttur

G var sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn A, sem þá var 14 ára. Að virtum fyrirliggjandi gögnum um samskipti G og A á netinu, trúverðugum framburði A sem fékk stoð í framburði annarra vitna fyrir dómi og ótrúverðugum framburði G þótti sannað að G hefði í tvígang farið með A heim til sín þar sem hún hafi veitt honum munnmök og þau haft samræði og að G hafi þá verið kunnugt um aldur A. Var háttsemi hans talin varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að X hefði ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi, en að hann væri sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn barni og að verulegur aldursmunur hefði verið á G og A þegar brotið var framið. Þá var litið til þess að umtalsverður dráttur hefði orðið á meðferð málsins sem G yrði ekki um kennt. Var refsing G ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Þá var G gert að greiða A 1.200.000 krónur í miskabætur.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf og H-kk-nf O. A-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 3. desember 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 23. nóvember 2018 í málinu nr. S[…]/2018.

2 Af hálfu ákæruvaldsins er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfu brotaþola verði vísað frá dómi en til vara að hún verði lækkuð.

4 Brotaþoli, A, krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða henni 2.500.000 krónur í miskabætur ásamt vöxtum samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. mars 2016 til 21. október sama ár en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst hún þess að héraðsdómur verði staðfestur um kröfuna.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Atvikum málsins er nægilega lýst í hinum áfrýjaða dómi og þar er með viðhlítandi hætti rakinn framburður ákærða og vitna.

6 Skýrslur voru teknar af ákærða og brotaþola við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti og var framburður þeirra í öllum meginatriðum í samræmi við það sem fram kom í skýrslum þeirra fyrir héraðsdómi.

Niðurstaða

7 Ákærða eru gefin að sök kynferðisbrot gegn barni með því að hafa tvisvar sinnum á tímabilinu mars til maí 2016 farið með brotaþola, sem þá var 14 ára, heim til sín þar sem hún hafi veitt honum munnmök og þau haft samræði. Ákærði neitar sök. Með hinum áfrýjaða dómi var hann sakfelldur fyrir framangreinda háttsemi, sem var heimfærð til 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og dæmdur til að sæta fangelsi í 15 mánuði.

8 Samkvæmt framburði ákærða og brotaþola hittust þau tvisvar sinnum á fyrri hluta árs 2016 en áttu að auki í samskiptum sem fóru fram í gegnum samskiptamiðla á netinu. Ákærði var 36 ára á þessum tíma.

9 Í framburði sínum hefur ákærði skýrt svo frá að samskipti hans og brotaþola hafi ekki verið af kynferðislegum toga, í mesta lagi daður. Meðan á þeim stóð hafi brotaþoli einu sinni komið inn á heimili hans og þá í þeim erindagjörðum að fara á salerni.

10 Brotaþoli hefur staðfastlega haldið því fram að atvik hafi verið með þeim hætti sem lýst er í ákæru og að ákærði hafi vitað að hún væri 14 ára gömul. Hún hafi sagt honum það þegar þau hittust í fyrra skiptið. Þá er framburður hennar skýr um það að engri þvingun hafi verið beitt.

11 Í málsvörn ákærða er á því byggt að fram komi í framlögðum gögnum um samskipti hans og brotaþola á netinu, en þau eru í meginatriðum rakin í hinum áfrýjaða dómi, að hann segi brotaþola ljúga því að þau hafi haft kynferðisleg samskipti. Á þetta verður ekki fallist. Má þvert á móti ráða af þessum gögnum að ákærði gangist við því að hafa haft kynferðismök við brotaþola. Er og nærtækast að líta svo á að þau orð ákærða, sem hann hefur vísað til um framangreint, lúti að því að brotaþoli hafi sagt honum ósatt um það hverjum hún hafi sagt frá því að þau hefðu átt í kynferðislegum samskiptum.

12 Andstætt því sem á er byggt í héraðsdómi getur það ekki haft þýðingu við mat á trúverðugleika vitnisburðar brotaþola að hún hafi ekki leitast við að bera aðrar sakir á ákærða en ákært er fyrir, svo sem að hann hafi þvingað hana til kynferðislegra athafna. Aftur á móti ber vitnisburður hennar það ótvírætt með sér að vera varfærinn og ýkjulaus.

13 Að því gættu sem að framan er rakið en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða og heimfærslu brota hans til refsiákvæða.

14 Eftir gögnum málsins hófst rannsókn lögreglu á því í maí 2016 og lauk henni í desember sama ár. Ákæra var ekki gefin út fyrr en 23. janúar 2018. Héraðsdómur var kveðinn upp 23. nóvember 2018, en sem fyrr segir áfrýjaði ríkissaksóknari honum 3. desember sama ár. Málsgögn bárust Landsrétti tæpum átta mánuðum síðar. Hefur samkvæmt þessu orðið umtalsverður dráttur á meðferð málsins sem ákærða verður ekki um kennt. Að þessu gættu og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga en að öðru leyti að teknu tilliti til þeirra sjónarmiða um ákvörðun refsingar sem getið er í hinum áfrýjaða dómi er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 18 mánuði.

15 Ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu og sakarkostnað verða staðfest.

16 Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns og þóknun réttargæslumanns brotaþola, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Ákærði, G-kk-nf V-kk-nf V-kk-nf, sæti fangelsi í 18 mánuði.

Ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu og sakarkostnað skulu vera óröskuð.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, samtals 906.121 krónu, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H-kk-ef V-kk-ef lögmanns, 558.000 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 248.000 krónur.