236/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að leiða fjögur nafngreind vitni fyrir dóm til skýrslugjafar í dómsmáli sem sóknaraðili höfðaði á hendur varnaraðila til heimtu skaða og miskabóta vegna líkamsárásar. Um var að ræða lækni sem vann matsgerð um afleiðingar hinnar meintu líkamsárásar, sálfræðing sem hefur haft sóknaraðila til meðferðar og tvær barnsmæður varnaraðila. Í úrskurði Landsréttar kom fram að sálfræðingurinn hefði haft sóknaraðila til meðferðar vegna afleiðinga hinnar meintu líkamsárásar og ekki væri unnt að útiloka fyrir fram að hann gæti borið um málsatvik að því leyti. Læknirinn hefði aftur á móti ekki annast sóknaraðila og ekki verið dómkvaddur sem matsmaður og því yrði skýrslugjöf hans ekki reist á reglum VIII., IX. eða XII. kafla laga nr. 19/1991 um meðferð einkamála. Gegn mótmælum varnaraðila yrði hann ekki leiddur fyrir héraðsdóm til skýrslugjafar. Þá var talið að skýrslugjöf barnsmæðra varnaraðila væri bersýnilega þýðingarlaus, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991. Var því fallist á kröfu sóknaraðila um að leiða sálfræðinginn sem vitni í málinu en úrskurður héraðsdóms staðfestur að öðru leyti.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 15. apríl 2020, sem barst réttinum sama dag. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 28. apríl 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 2. apríl 2020 í málinu nr. E[…]/2018 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að fá að leiða fyrir héraðsdóm sem vitni C lækni, D sálfræðing, E og F. Kæruheimild er í blið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að fyrrgreind krafa hennar verði tekin til greina. Þá krefst hún kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar, málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Mál þetta höfðaði sóknaraðili til heimtu skaða og miskabóta vegna líkamsárásar sem hún kveðst hafa orðið fyrir af hálfu varnaraðila í maí 2015. Með hinum kærða úrskurði hafnaði héraðsdómur kröfu sóknaraðila um að fá að leiða fyrir dóminn nánar tiltekin fjögur vitni. Þar er í fyrsta lagi um að ræða C lækni, sem vann matsgerð um afleiðingar hinnar meintu líkamsárásar að beiðni sóknaraðila en án aðkomu varnaraðila. Í öðru lagi er um að ræða D sálfræðing, sem haft hefur sóknaraðila til meðferðar, en samkvæmt fyrirliggjandi skýrslu hennar hitti hún sóknaraðila alls 50 sinnum á tímabilinu 5. júní 2015 til 28. maí 2018. Í þriðja lagi er um að ræða E og F, sem eru barnsmæður varnaraðila, en börn þeirra beggja munu hafa verið á heimili málsaðila er atvik málsins áttu sér stað.

5 Af 1. mgr. 44. gr. og 1. mgr. 51. gr. laga nr. 91/1991 verður ályktað að aðili einkamáls megi færa þar sönnur fyrir umdeildum atvikum með því að leiða fyrir dóm vitni sem svari munnlega spurningum um atvik sem þau hafa skynjað af eigin raun, en ekki sérfræðileg atriði þar sem lögin gera ráð fyrir að leitað sé svara við slíkum spurningum með öðrum hætti, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar sem birtur var í dómasafni réttarins árið 1996, bls. 1785 og dóma réttarins 3. júní 2013 í máli nr. 321/2013 og 28. október 2013 í máli nr. 631/2013, sbr. og dóm Hæstaréttar sem birtur var í dómasafni réttarins árið 1995, bls. 989. Þá segir í 3. mgr. 46. gr. laganna að telji dómari bersýnilegt að atriði, sem aðili vill sanna, skipti ekki máli eða að gagn sé tilgangslaust til sönnunar geti hann meinað aðila um sönnunarfærslu.

6 Fyrir liggur að C læknir annaðist sóknaraðila ekki í þeim veikindum sem hún reisir málsókn sína á. Af þeim sökum verður skýrslugjöf hans fyrir dómi ekki reist á reglum VIII. kafla laga nr. 91/1991. Þá hefur hann ekki verið dómkvaddur sem matsmaður samkvæmt IX. eða XII. kafla sömu laga. Gegn mótmælum varnaraðila verður hann því ekki leiddur fyrir héraðsdóm til skýrslugjafar.

7 Öðru máli gegnir um D sálfræðing en sem fyrr segir hefur hún haft sóknaraðila til meðferðar vegna afleiðinga líkamsárásar sem hún kveðst hafa orðið fyrir. Ekki er því unnt að útiloka fyrir fram að hún geti borið um málsatvik að því leyti. Verður krafa sóknaraðila um að fá að leiða hana fyrir dóminn sem vitni því tekin til greina.

8 Óumdeilt er að E og F skynjuðu ekki af eigin raun þau atvik sem málsaðilar deila um. Verður niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest um að hafna skýrslugjöf þeirra sem bersýnilega þýðingarlausri, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991. 9 Samkvæmt framangreindu verður hinn kærði úrskurður staðfestur að öðru leyti en því að sóknaraðila er heimilað að leiða D sálfræðing fyrir héraðsdóm. Rétt er að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð:

Sóknaraðila, A, er heimilt að leiða D sálfræðing sem vitni í máli sóknaraðila á hendur varnaraðila, B.

Að öðru leyti er hinn kærði úrskurður staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.