744/2019

Útdráttur

X var ákærður fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis með þeim afleiðingum að bifreiðin rakst á götuvita og að hafa ekið brott af vettvangi án þess að gera lögreglu viðvart um óhappið. Í dómi Landsréttar var tekið fram að refsing fyrir umferðarlagabrotin myndi ekki fara fram úr sektum og fyrndist því á tveimur árum. Hafi sök X verið fyrnd þegar hann var yfirheyrður af lögreglu um sakarefnið. X var einnig gefið að sök brot gegn valdstjórninni samkvæmt 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa, eftir að hafa verið handtekinn vegna framangreindra umferðarlagabrota og færður á lögreglustöð, hótað tveimur lögreglumönnum ofbeldi með nánar tilgreindum ummælum. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki yrði annað ráðið en að lýsing á þeirri háttsemi sem X var gefin að sök væri reist á skýrslu lögreglumanns sem jafnframt væri annar brotaþola í málinu. X hefði neitað að hafa viðhaft ummælin og lögreglumennirnir sem í hlut áttu hafi munað atvik illa er þeir gáfu skýrslu fyrir dómi. Taldi Landsréttur að ekki væri komin fram sönnun fyrir því að X hefði hótað lögreglumönnunum tveimur. Var X því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, E-kk-nf J-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 31. október 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 28. október 2019 í málinu nr. S […]/2017.

2 Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3 Ákærði krefst þess aðallega að hann verði sýknaður af þeirri háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru, til vara að honum verði ekki gerð refsing en að því frágengnu að hann verði dæmdur til vægustu refsingar sem lög leyfa.

Niðurstaða

4 Mál þetta var höfðað með ákæru 6. nóvember 2017 og er hún í tveimur liðum. Í fyrri ákærulið er ákærða gefið að sök umferðarlagabrot 11. maí 2015 með því að aka bifreið undir áhrifum áfengis með þeim afleiðingum að bifreiðin rakst á götuvita með biðskyldumerki á mótum Fjallkonuvegar og Gullinbrúar í Reykjavík og að hafa ekið brott af vettvangi án þess að gera lögreglu viðvart um óhappið. Er háttsemin í ákæru talin varða við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr., 2. mgr. 9. gr. og 1. mgr. 10. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987, nú 1. mgr., sbr. 3. mgr. 49. gr., 2. mgr. 13. gr. og 1. mgr. 14. gr., sbr. 1. mgr. 94. gr. og 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

5 Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur samkvæmt þessum lið ákæru með vísan til þess að hann hefði skýlaust játað þá háttsemi sem honum var þar gefin að sök og fengi sú játning fulla stoð í gögnum málsins. Á hinn bóginn liggur fyrir að refsing fyrir þau umferðarlagabrot sem ákærða eru gefin að sök myndi ekki fara fram úr sektum og því fyrnast á tveimur árum, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. og 80. gr. sömu laga. Ákærði var yfirheyrður af héraðssaksóknara um sakarefnið 28. júní 2017, eða rúmum tveimur árum eftir atvikið. Var sök hans þá þegar fyrnd en ákæra var gefin út rúmlega fjórum mánuðum síðar. Samkvæmt framangreindu verður ákærði sýknaður af þessum ákærulið.

6 Í síðari lið ákæru er ákærða gefið að sök brot gegn valdstjórninni með því að hafa, eftir að hafa verið handtekinn vegna framangreindra umferðarlagabrota og færður á lögreglustöð, hótað tveimur lögreglumönnum ofbeldi með þeim ummælum sem í ákæru greinir. Er háttsemin talin varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga.

7 Í frumskýrslu lögreglu, sem rituð var af lögreglumanni númer 1205 og sögð gerð 12. maí 2015 en er dagsett 16. júní 2015, kemur fram að ákærði hafi í umrætt sinn verið mjög dónalegur og með hótanir í hans garð og lögreglumanns númer 1119. Hafi hegðun ákærða orðið til þess að lögreglumennirnir þurftu að „færa hann í tök“. Ákærði hafi þá látið þau orð falla við skýrsluritara að „hann hlakkaði til að mæta [honum] í dimmu húsasundi“. Að lokinni blóðsýnatöku hefði ákærða verið kynnt að hann væri frjáls ferða sinna en erfiðlega hefði gengið að koma honum út af lögreglustöðinni og hefðu lögreglumennirnir þurft að færa hann út með valdi. Er út var komið hefði ákærði sagt orðrétt: „Djöfull skal ég berja ykkur báða.“

8 Í skýrslu sem lögreglumaður nr. 1119 ritaði um atvikið og dagsett er 2. september 2015 kemur fram að ákærði hafi verið með dónaskap við þá lögreglumennina og hreytt í þá ónotum og hótunum. Meðal annars hefði hann sagt við lögreglumann númer 1205 að hann „hlakkaði til að mæta honum í dimmu húsasundi“. Þegar þeir voru að koma honum út af lögreglustöðinni eftir að blóðsýni hafði verið tekið hefði hann sagt við þá: „Djöfull skal ég berja ykkur báða.“ Af orðalagi skýrslunnar verður ráðið að ummælin sem höfð eru eftir ákærða hafi verið tekin beint upp úr frumskýrslunni sem rituð var um þremur mánuðum fyrr.

9 Næst gerðist það í málinu að ákærði var kallaður til yfirheyrslu hjá héraðssaksóknara 28. júní 2017, sem fyrr er rakið. Við þá skýrslutöku kvaðst ákærði ekki muna eftir því að hafa haft í hótunum við lögreglumenn í umrætt sinn, hann hlyti að hafa verið í „blackouti“. Er framangreind ummæli voru borin undir hann kvaðst hann ekki muna eftir því að hafa sagt þetta og tók fram að honum þætti það mjög sárt ef hann hefði hótað fólki því að það legði hann ekki í vana sinn.

10 Frekari lögreglurannsókn fór ekki fram í málinu. Tafir urðu á meðferð málsins fyrir héraðsdómi af ástæðum sem raktar eru í hinum áfrýjaða dómi en aðalmeðferð fór fram í október 2019 eða rúmum fjórum árum eftir atvikið. Í hinum áfrýjaða dómi er rakinn framburður ákærða og lögreglumannanna tveggja við aðalmeðferðina. Eins og þar kemur fram kvaðst ákærði ekki kannast við að hafa viðhaft þær hótanir sem í ákæru greinir. Lögreglumennirnir tveir kváðust kannast við þau ummæli sem höfð eru eftir ákærða í ákæru þegar þau voru borin undir þá. Báðir báru þó að þeir hefðu kynnt sér skýrslur sem þeir rituðu í málinu fyrir aðalmeðferðina til að rifja upp atvik í umrætt sinn enda myndu þeir þau ekki vel.

11 Af því sem að framan er rakið verður ekki annað ráðið en að lýsing á þeirri háttsemi sem ákærða er gefin að sök í ákæru og talin er varða við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga sé reist á einhliða skýrslu lögreglumanns sem jafnframt er annar brotaþola í málinu. Ákærði hefur neitað að hafa viðhaft ummælin og lögreglumennirnir sem í hlut áttu mundu atvik illa er þeir gáfu skýrslu fyrir dómi enda var þá langur tími liðinn. Með hliðsjón af framangreindu verður ekki talið að fram sé komin sönnun fyrir því að ákærði hafi hótað lögreglumönnunum tveimur eins og lýst er í síðari ákærulið, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Verður hann því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins að því leyti.

12 Sakarkostnaður eins og hann var ákveðinn í héraði verður felldur á ríkissjóð.

13 Áfrýjunarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, X, er sýkn af kröfum ákæruvaldsins.

Sakarkostnaður eins og hann var ákveðinn í héraði greiðist úr ríkissjóði.

Áfrýjunarkostnaður málsins, 409.610 krónur, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, 388.500 krónur.