701/2020

Útdráttur

A höfðaði mál gegn L og krafðist þess að áminning sem henni var veitt er hún starfaði hjá L, sbr. 21. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, yrði felld úr gildi og að L yrði gert að greiða henni miskabætur. Í hinum áfrýjaða dómi var rakið að ekkert í gögnum málsins styddi staðhæfingu A um að hún hefði ekki sýnt af sér þá háttsemi sem var talin tilefni áminningarinnar. Raktar voru þær faglegu kröfur sem gerðar eru til heilbrigðisstarfsmanna og komist að þeirri niðurstöðu að með hliðsjón af gögnum málsins hefði A vikið verulega frá því sem almennt megi krefjast af heilbrigðisstarfsmanni. Ekki var fallist á með A að ákvörðun um að veita henni áminningu hefði byggt á ómálefnalegum sjónarmiðum, verið tilefnislaus, byggt á röngum forsendum eða að skort hafi á rökstuðning fyrir henni. Þá var ekki fallist á að L hefði brotið gegn meðalhófsreglu og jafnræðisreglu stjórnsýslulaga með því að ákveða að veita henni áminningu eða að málið hefði ekki verið rannsakað með fullnægjandi hætti. Var L því sýknaður af kröfu A í héraði og var sú niðurstaða staðfest af Landsrétti.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og I-kk-nf E-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 7. desember 2020. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 10. nóvember 2020 í málinu nr. E- [...]/2019.

2

Áfrýjandi krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og að málinu verði vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Til vara krefst áfrýjandi þess að áminning sú sem hún hlaut 24. nóvember 2014 verði felld úr gildi og að sér verði dæmdar 2.000.000 króna í miskabætur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 5. október 2019 til greiðsludags. Loks krefst áfrýjandi málkostnaðar í héraði eins og málið væri eigi gjafsóknarmál, hækkunar gjafsóknarlauna vegna meðferðar málsins fyrir héraðsdómi sem og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Mál þetta varðar skriflega áminningu sem áfrýjanda var veitt 24. nóvember 2014 á grundvelli 21. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins vegna atviks er átti sér stað í starfi hennar sem hjúkrunarfræðingur á [...] stefnda mánuði fyrr. Í áminningunni er atvikinu lýst þannig „að á kvöldvakt þann 24. október 2014 brást [áfrýjandi] við leka sem kom á BFA dreypispoka með því að líma fyrir gat á pokanum með plástri og setja skál undir leka sem hélt áfram framhjá plástrinum. Með þessu gat ósterilt dreypi lekið inn í mænugöng sjúklings.“ Með málshöfðun sinni freistar áfrýjandi þess að fá framangreinda áminningu fellda úr gildi auk þess sem hún krefst miskabóta úr hendi stefnda.

5

Í greinargerð áfrýjanda til Landsréttar er höfð uppi krafa um ómerkingu héraðsdóms en sú krafa var ekki gerð í áfrýjunarstefnu, sbr. d-lið 1. mgr. 155. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Ekki kemur því til álita að dæma á þann veg nema rétturinn telji einhverja annmarka á meðferð málsins í héraði eða úrlausn héraðsdóms leiða til þeirrar niðurstöðu án kröfu. Í þessu sambandi hefur áfrýjandi vísað til þess að héraðsdómari hafi ekki tekið afstöðu til málsástæðna hennar sem lutu að því að málsmeðferð stefnda hefði verið í andstöðu við jafnræðisreglu stjórnsýsluréttar, að ómálefnalegar ástæður hafi legið að baki ákvörðun um að veita henni áminningu, að ákvörðunin hafi falið í sér valdníðslu og að ásetningur stefnda hafi staðið til þess að valda henni miska. Er í því sambandi bent á að héraðsdómari hafi í umfjöllun sinni vísað til þess að málið væri verulega vanreifað að þessu leyti af hálfu áfrýjanda og því verði ekki fjallað nánar um þessar málsástæður hennar. Þótt héraðsdómari hafi fært þennan rökstuðning fyrir niðurstöðu sinni er þess jafnframt getið í forsendum dómsins að „[s]tað hæfingar þessar [væru] ekki studdar viðhlítandi gögnum“. Samkvæmt því komst héraðsdómur að þeirri niðurstöðu að áfrýjanda hafi ekki tekist að sýna fram á að þeir annmarkar hafi verið á meðferð málsins af hálfu stefnda sem að framan greinir.

Eru hvorki efni til að hrófla við því mati héraðsdómara né til að ómerkja hinn áfrýjaða dóm af þessum sökum.

6

Af hálfu áfrýjanda er einnig vísað til þess að í forsendum hins áfrýjaða dóms komi fram að hún hafi gefið misvísandi skýringar á ástæðum þess að hún viðhafði það verklag sem varð tilefni áminningarinnar. Var jafnframt lagt til grundvallar að það verklag hafi verið í andstöðu við grundvallarþekkingu sem gera megi kröfu um að heilbrigðisstarfsmenn búi yfir og beiti við störf sín. Ekki verður fallist á það með áfrýjanda að héraðsdómari hafi með þessu leyst úr málinu á öðrum grunni en aðilar hafa lagt að því. Þá verður ekki litið svo á að tilvísun héraðsdóms til ákvæða laga nr.

34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn og laga nr. 74/1993 um réttindi sjúklinga feli í sér málsástæðu sem aðilar hafi ekki byggt á í málinu heldur er þar um að ræða frekari lagarök við röksemdum stefnda um að uppfyllt hafi verið skilyrði fyrir því að veita áfrýjanda áminningu samkvæmt 21. gr. laga nr. 70/1996. Eru því ekki efni til að ómerkja héraðsdóm á þessum grunni.

7

Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur, þar með talið ákvæði hans um málskostnað og gjafsókn.

8

Rétt þykir að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.