171/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni á grundvelli laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili. Fyrir Landsrétti byggði LNE á því að vísa bæri málinu frá Landsrétti enda hefði X ekki haft aðkomu að kæru málsins. Í úrskurði Landsréttar er rakið að þrátt fyrir að afstaða X um kæruna lægi ekki fyrir hefði skipaður verjandi X haft heimild til að kæra málið til Landsréttar fyrir hönd umbjóðanda síns með hliðsjón af 1. mgr. 35. gr. laga nr. 88/2008 og 18. gr. og 1. og 2. mgr. 21. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn, enda lágu fyrir upplýsingar um að vilji hans hefðu í upphafi staðið til þess, og var frávísunarkröfu LNE því hafnað. Var úrskurður héraðsdóms staðfestur með vísan til forsendna hans. Þá komu kröfur réttargæslumanns ekki til álita, enda átti brotaþoli ekki aðild að málinu samkvæmt 2. mgr. 12. gr. laga nr. 85/2011.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf og I-kk-nf E-kk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 25. mars 2022, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 22. mars 2022 í málinu nr. R- [...]/2022 þar sem staðfest var ákvörðun sóknaraðila 4. mars 2022 um að varnaraðili skyldi sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni í þrjá mánuði. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85 /2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili.

2

Sóknaraðili krefst þess aðallega að kröfu varnaraðila verði vísað frá Landsrétti og að skipuðum verjanda varnaraðila verði ekki úrskurðuð þóknun vegna meðferðar málsins fyrir Landsrétti. Til vara krefst sóknaraðili staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann þóknunar til handa skipuðum verjanda sínum fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Samkvæmt 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85/2011 má kæra til Landsréttar úrskurð héraðsdómara um hvort lagt verði á nálgunarbann eða um brottvísun af heimili. Við uppkvaðningu hins kærða úrskurðar var verjandi varnaraðila viðstaddur og telst hann því birtur fyrir varnaraðila, sbr. 1. mgr. sömu lagagreinar. Um kæru gilda almennar reglur 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

5

Tekið er fram í kæru varnaraðila að verjandi hans hafi ekki náð af honum tali til að upplýsa hann um niðurstöðu héraðsdóms. Í kærunni kemur einnig fram að verjandi telji að afstaða varnaraðila hafi verið skýr í skýrslutöku hjá lögreglu 4. mars 2022 um að hann samþykkti ekki nálgunarbann og vildi láta reyna á ákvörðun lögreglustjóra.

Auk þess standi hagsmunir varnaraðila til þess að fá fullnaðarúrskurð um réttindi hans.

6

Með hliðsjón af 1. mgr. 35. gr. laga nr. 88/2008 og 18. gr. og 1. og 2. mgr. 21. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn verður talið að skipaður verjandi varnaraðila hafi heimild til að kæra málið til Landsréttar fyrir hönd umbjóðanda síns, þrátt fyrir að varnaraðili hafi ekki með formlegum hætti lýst yfir vilja sínum til þess, enda liggja fyrir upplýsingar um að vilji hans hafi í upphafi staðið til þess. Frávísunarkröfu sóknaraðila er því hafnað.

7

Að framanrituðu virtu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, verður hann staðfestur.

8

Það athugast að réttargæslumaður brotaþola í héraði skilaði greinargerð til Landsréttar og krafðist staðfestingar hins kærða úrskurðar, auk þóknunar sér til handa. Brotaþoli á ekki aðild að máli samkvæmt 2. mgr. 12. gr. laga nr. 85/2011. Af því leiðir að kröfur réttargæslumanns hennar hér fyrir dómi koma ekki til álita.

9

Þóknun skipaðs verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, sem ákveðin verður að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir, greiðist úr ríkissjóði samkvæmt 3. mgr. 38. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 14. gr. laga nr. 85/2011.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun skipaðs verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, S-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, 200.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.