502/2019

Útdráttur

X var sakfelld fyrir hegningar og umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið, ófær um að stjórna henni örugglega vegna áhrifa slævandi lyfja, yfir á rangan vegarhelming og framan á bifreið sem ekið var í gagnstæða átt með þeim afleiðingum að ökumaður þeirrar bifreiðar og farþegar í bifreið X hlutu líkamsmeiðsl. Varðaði brot hennar við 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og nánar tilgreind ákvæði nýrra umferðarlaga nr. 77/2019, sem tóku gildi eftir að hinn áfrýjaði dómur féll. Í dómi Landsréttar kom fram að ekkert benti til þess að rannsókn á blóðsýni X hefði verið annmörkum háð. Sannað væri með framburði vitna að bifreið ákærðu hefði rásað á milli vegarhelminga og síðan farið yfir á rangan vegarhelming. Niðurstaða matsgerðar um ástand X fengi því stoð í framburði vitna um aksturslag hennar. X hefði ekki getað dulist að ástand hennar var þannig að hún var ekki fær um að stjórna bifreiðinni örugglega. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að X hefði ekki áður gerst sek um refsiverða háttsemi og að atvik máls hefðu reynst henni þungbær. Var refsing hennar ákveðin fangelsi í 30 daga, en fullnustu refsingarinnar var frestað í tvö ár. Þá var X svipt ökurétti í fimm mánuði.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf og S-kk-nf M-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 2. júlí 2019 í samræmi við yfirlýsingu ákærðu um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 4. júní 2019 í málinu nr. S[...]/2017.

2 Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærðu og sviptingu ökuréttar og að refsing ákærðu verði þyngd. 3 Ákærða krefst aðallega sýknu af kröfum ákæruvaldsins en til vara að refsing verði látin niður falla.

4 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar hljóð og myndbandsupptökur af skýrslum vitnanna Q og F fyrir héraðsdómi. Þá gaf vitnið T, hjúkrunarfræðingur á Landspítala – háskólasjúkrahúsi, skýrslu fyrir Landsrétti og vitnin I lífefnafræðingur og H lyfjafræðingur gáfu viðbótarskýrslur.

5 Af hálfu ákærðu var lögð fram fyrir Landsrétti yfirmatsgerð U geðlæknis, V geðlæknis og Y lyfjafræðings, sem unnin var vegna máls sem ákærða hefur rekið fyrir héraðsdómi gegn tryggingafélagi. Yfirmatsmenn staðfestu matsgerð sína við aðalmeðferð málsins hér fyrir dómi auk þess sem U og Y gáfu skýrslur.

Niðurstaða

6 Í máli þessu er ákærðu gefið að sök hegningar og umferðarlagabrot [...] desember 2015 með því að hafa ekið bifreið austur Reykjanesbraut, án nægjanlegrar aðgæslu eða varúðar og án þess að vera fær um að stjórna henni örugglega vegna áhrifa nánar tilgreindra lyfja, og yfir á rangan vegarhelming framan á bifreið sem ekið var í gagnstæða átt með þeim afleiðingum að ökumaður þeirrar bifreiðar og börn ákærðu, sem voru farþegar í bifreið hennar, hlutu líkamsmeiðsl, eins og nánar er rakið í ákæru.

7 Málsatvikum er lýst í hinum áfrýjaða dómi. Þar er meðal annars gerð grein fyrir niðurstöðu matsgerðar Rannsóknastofu í lyfja og eiturefnafræði 29. janúar 2016 og framburði starfsmanna rannsóknastofunnar sem hana unnu, I og H, við aðalmeðferð málsins í héraði. Samkvæmt rannsókn þeirra mældust í blóði ákærðu efnin cítalópram 395 ng/ml og umbrotsefni þess Ndesemetýlcitalópram 160 ng/ml, díasepam 500 ng/ml, kódein 110 ng/ml, nordíasepam 670 ng/ml og zolpidem 235 ng/ml. Var niðurstaða matsgerðarinnar sú að ákærða hafi í umrætt sinn verið undir áhrifum slævandi lyfja og fullvíst að hún hafi ekki getað stjórnað bifreið með öruggum hætti.

8 Ákærða dregur niðurstöðu rannsóknarinnar í efa og hefur meðal annars vísað til þess að samkvæmt skráningu í meðferðarseðil bráðadeildar Landspítala hafi henni verið gefið lyfið fentanýl við komu klukkan 12:40 og 5 mg af morfíni. Blóðsýni hafi verið tekið klukkan 12:50 en samkvæmt matsgerð rannsóknastofunnar hafi hvorugt þessara lyfja mælst í blóði.

9 Vitnið T hjúkrunarfræðingur sem annaðist ákærðu á bráðadeild lýsti því að tímaskráningar í meðferðarseðli væru ekki mjög nákvæmar. Af því sem skráð er í seðlinum um líðan ákærðu og læknismeðferð verður jafnframt ráðið að nokkur tími leið frá komu hennar á bráðadeild þar til henni var gefið morfín. Í vitnisburði I og H fyrir Landsrétti kom fram að rannsókn á blóðsýni ákærðu hefði falið í sér breiðleit lyfja og hefði sértæk rannsókn verið unnin til að leita að ópíötum sem ekki hefði gefið svörun við morfíni. Þá hefði lyfsins fentanýls yfirleitt aðeins verið leitað í þvagi við rannsóknir á þessum tíma. Samkvæmt framangreindu er ekkert sem bendir til þess að rannsókn á blóðsýni ákærðu á rannsóknastofunni hafi verið annmörkum háð. 10 Í svörum yfirmatsmanna í ódagsettri yfirmatsgerð sem lögð var fyrir Landsrétt kom einnig fram að þeir hefðu enga ástæðu til að ætla annað en að niðurstöður matsgerðar rannsóknastofunnar hafi verið réttar. Þá var það niðurstaða yfirmatsgerðar, með vísan til umfjöllunar í undirmatsgerð 2. nóvember 2018 um áhrif díasepams og nordíasepams á ökuhæfni, að ganga mætti út frá því sem gefnu að færni ákærðu til að stjórna ökutæki örugglega hafi verið verulega skert vegna áhrifa slævandi lyfja.

11 Fram kom hjá vitnunum I og H að það hefði einkum verið hár styrkur svefnlyfsins zolpidem og róandi lyfsins díasepams sem hefði ráðið afdráttarlausri niðurstöðu matsgerðar þeirra um skerta ökuhæfni ákærðu. Hefði styrkur zolpidem sem mældist í blóði ákærðu reyndar verið svo mikill að hún hefði að öllu jöfnu átt að vera sofandi.

12 Með framburði vitna við aðalmeðferð málsins í héraði er sannað að frá Kúagerði að þeim stað sem áreksturinn varð við Straumsvík hafi bifreið ákærðu rásað á milli vegarhelminga og síðan farið yfir á öfugan vegarhelming. Fær niðurstaða matsgerðar Rannsóknastofu í lyfja og eiturefnafræði um ástand ákærðu því stoð í framburði vitna um aksturslag bifreiðarinnar í aðdraganda árekstursins. Þegar áreksturinn varð hafði ákærða ekið bifreiðinni frá Keflavíkurflugvelli um Reykjanesbraut ríflega 30 km leið. Gat henni ekki dulist að ástand hennar var þannig að hún var ekki fær um að stjórna bifreiðinni örugglega.

13 Samkvæmt framangreindu, en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms, er staðfest sú niðurstaða að ákærða hafi gerst sek um þá háttsemi sem henni er gefin að sök í ákæru. Varðar brot hennar við 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 18. gr., 1. mgr. 22. gr. og 1. og 2. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 94. gr. og 1. mgr. 95. gr. núgildandi umferðarlaga nr. 77/2019.

14 Ákvæði hins áfrýjaða dóms um refsingu, sviptingu ökuréttar og sakarkostnað skal vera óraskað.

15 Ákærða greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærða, X, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 1.166.496 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef C-kk-ef lögmanns, 1.130.880 krónur.