400/2022

Útdráttur

E ehf. höfðaði mál á hendur K hf. og krafðist þess aðallega að félaginu yrðu afhendir fjármunir sem það hefði lagt inn á reikning K hf. á árinu 2007 auk dráttarvaxta. Til vara krafðist E ehf. að K hf. endurgreiddi félaginu sömu fjármuni auk dráttarvaxta.

Mál þetta var rakið til yfirlýsingar sem gefin var út af G, þáverandi meðeiganda og stjórnarformanni E ehf., 21. júlí 2008. Staðfesti G í yfirlýsingunni að tilteknar greiðslur, sem samsvöruðu stefnufjárhæð málsins, til tryggingar viðskiptum félagsins V ehf. við V hf., sem lagðar voru inn til V hf. í nafni G, hefðu átt að vera lagðar inn í nafni E ehf. og væru eign þess félags, sem lánaði V ehf. peningana sem veð fyrir viðskiptum V ehf. til V hf. Félagið V hf. sameinaðist K ehf. 18. nóvember 2017 og tók K hf. þá yfir réttindi og skyldur þess félags. Þáverandi fyrirsvarsmenn E ehf. leituðu á árinu 2018 til K hf. um upplýsingar um afdrif fjármunanna en ítarleg leit K hf. að slíkum upplýsingum bar ekki árangur. Í ljósi grundvallarreglu í réttarfari um að sá sem heldur fram staðhæfingu um atvik máls, gegn mótmælum gagnaðila, beri sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu sinni var E ehf. látið bera hallann af sönnunarskorti um atvik málsins og fallist á með K hf. að honum bæri ekki skylda til að geyma upplýsingar um uppgerð viðskipti lengur en í sjö ár frá lokum viðkomandi reikningsárs, sbr. 1. mgr. 20. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald. Benti allt til þess að umræddir fjármunir hefðu verið lánaðir til V ehf., af E ehf. eða eftir atvikum af G sjálfum, og að lántakinn hefði sem veðsali veðsett þá veðhafanum V hf. til tryggingar í viðskiptum þeirra. Á því tímamarki sem lánsfé væri afhent teldist lánveitandi ekki lengur eigandi hinna eiginlegu fjármuna, heldur eignaðist hann við lögskiptin samsvarandi kröfu á hendur lántaka. Var því fallist á með K hf. að E ehf. hefði hvorki sýnt fram á að hann væri rétthafi fjármuna sem K hf. bæri að afhenda honum né hefði hann sýnt fram á að stofnast hefði til kröfuréttarsambands á milli aðila málsins vegna meðferðar umræddra fjármuna. Var K hf. því sýknað sökum aðildarskorts E ehf.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 24. júní 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 31. maí 2022 í málinu nr. E- 4037/2021.

2

Áfrýjandi krefst þess að stefndi afhendi honum fjármuni sem áfrýjandi lagði inn á reikning stefnda og séu eign áfrýjanda, að fjárhæð 100.000.000 króna, auk 526.998 breskra punda. Til vara krefst áfrýjandi þess að stefndi endurgreiði honum fjármuni að fjárhæð 100.000.000 króna, auk 526.998 breskra punda, sem áfrýjandi afhenti stefnda sem tryggingarfé. Í báðum tilvikum krefst áfrýjandi dráttarvaxta frá þingfestingardegi málsins til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Í kröfu áfrýjanda um dráttarvexti er látið hjá líða að vísa til lagaákvæða. Samkvæmt d - lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, eins og það ákvæði hefur verið skýrt í dómaframkvæmd, ber meðal annars að tilgreina svo glöggt sem verða má hundraðshluta þeirra vaxta sem krafist er. Í 11. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu er heimilað frávik frá þessu á þann veg að sé mál höfðað til heimtu peningakröfu og krafist vaxta með tilvísun til 4. eða 8. gr. laganna eða dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. þeirra megi dæma slíka vexti, enda þótt hundraðshluti þeirra sé ekki tilgreindur í stefnu. Þar sem dráttarvaxtakrafa áfrýjanda er hvorki mörkuð með því að tilgreina ákveðinn vaxtafót né með vísan til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 verður henni vísað frá héraðsdómi án kröfu, sbr. meðal annars dóma Hæstaréttar 14. desember 1983 í máli nr. 216/1982, sem birtur er í dómasafni réttarins 1983 á bls. 2200, 6. mars 2008 í máli nr. 517/2007 og 17. mars 2010 í máli nr. 99/2010. Tekur þetta bæði til kröfu um dráttarvexti í aðalkröfu og varakröfu áfrýjanda.

5

Að öðru leyti verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna.

6

Áfrýjanda verður gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Kröfum áfrýjanda, Eignarhaldsfélags Skólabrúar 1 ehf., um dráttarvexti er vísað frá héraðsdómi.

Að öðru leyti skal héraðsdómur vera óraskaður.

Áfrýjandi greiði stefnda, Kviku banka hf., 1.000.000 króna í málskostnað fyrir Landsrétti.