463/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L ehf., SJ ehf. og ST ehf. um dómkvaðningu matsmanns. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að ráða mætti af matsbeiðni sóknaraðila að þeir teldu sig eiga skaðabótakröfur á hendur S vegna starfa hans sem skiptastjóra þrotabús E ehf. Yrði ekki annað séð en að matsspurningarnar miðuðu að því að renna stoðum undir þá kröfu sem sóknaraðilar hver um sig teldu sig eiga. Hefðu sóknaraðilar sýnt nægilega fram á lögvarða hagsmuni sína af því að umbeðið mat færi fram. Það væri ekki hlutverk dómstóla á þessu stigi að taka afstöðu til málsástæðna aðila umfram það sem lyti að því hvort umbeðið mat væri bersýnilega tilgangslaust. Þá skipti ekki máli þótt leitað væri eftir mati á atriðum sem öðrum þræði væru lögfræðilegs eðlis enda legðu dómstólar endanlegt mat á slík atriði. Var krafa sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns því tekin til greina.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kæru 15. júlí 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 27. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 11. júlí 2022 í málinu nr. M- 778/2022 þar sem hafnað var beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns. Kæruheimild er í c-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðilar krefjast þess að krafa þeirra um dómkvaðningu matsmanns verði tekin til greina. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Matsbeiðni sóknaraðila er sett fram með vísan til XII. kafla laga nr. 91/1991, sbr. IX. kafla sömu laga. Samkvæmt 1. mgr. 77. gr. laganna, sem er upphafsákvæði XII. kafla, er aðila, sem hefur lögvarinna hagsmuna að gæta, heimilt að beiðast dómkvaðningar matsmanns til að staðreyna kröfu eða sanna atvik að baki henni áður en til höfðunar dómsmáls kemur. Samkvæmt 1. mgr. 46. gr. laganna hefur aðili máls forræði á því hvaða sönnunargagna hann aflar til stuðnings kröfum sínum fyrir dómi og er það hvorki á færi gagnaðila né dómara að takmarka þann rétt nema sönnunarfærsla sé bersýnilega tilgangslaus, sbr. 3. mgr. sömu greinar.

5

Ráða má af matsbeiðni sóknaraðila að þeir telji sig eiga skaðabótakröfur á hendur varnaraðila vegna starfa hans sem skiptastjóri þrotabús EK1923 ehf. Þar er rakið að þóknun varnaraðila sem skiptastjóra hafi verið óheyrilega há og úr takti við það sem telja megi eðlilega þóknun. Þá telja sóknaraðilar sterkar líkur á því að varnaraðili eða starfsmenn hans hafi oftalið tíma við störf sín fyrir þrotabúið. Sóknaraðilarnir Sjöstjarnan ehf. og Stjarnan ehf. telja að þeir hefðu átt að fá kröfur sínar á hendur þrotabúinu greiddar að fullu og sóknaraðilinn Leiti eignarhaldsfélag ehf. lítur svo á að honum hefði borið að fá bú EK1923 ehf. afhent sér, enda þá búið að gera upp allar skuldir búsins. Fram kemur einnig að sóknaraðilar hyggist höfða mál á hendur varnaraðila, sameiginlega eða hver í sínu lagi, náist ekki samkomulag milli aðila um ágreining þeirra í kjölfar matsins. Verður ekki annað séð en að matsspurningarnar miði að því að renna stoðum undir þá kröfu sem sóknaraðilar hver um sig telja sig eiga. Samkvæmt þessu hafa sóknaraðilar sýnt nægilega fram á lögvarða hagsmuni sína af því að umbeðið mat fari fram. Það er ekki hlutverk dómstóla á þessu stigi að taka afstöðu til málsástæðna aðila umfram það sem lýtur að því hvort umbeðið mat sé bersýnilega tilgangslaust. Þá skiptir ekki máli þótt leitað sé eftir mati á atriðum sem öðrum þræði eru lögfræðilegs eðlis, enda leggja dómstólar endanlegt mat á slík atriði.

Það eru sóknaraðilar sem standa straum af kostnaði við öflun matsgerðarinnar og þeir bera áhættuna af því ef matsgerðin telst hafa takmarkað sönnunargildi.

6

Að þessu gættu þykja hvorki ákvæði 3. mgr. 46. gr. né 1. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 standa beiðni sóknaraðila í vegi. Ber því að fallast á beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns.

7

Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðilum hverjum um sig málskostnað og kærumálskostnað í einu lagi eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Fallist er á beiðni sóknaraðila, Leitis eignarhaldsfélags ehf., Sjöstjörnunnar ehf. og Stjörnunnar ehf., um dómkvaðningu matsmanns samkvæmt matsbeiðni 9. febrúar Varnaraðili, S-kk-nf A-kk-nf S-kk-nf, greiði sóknaraðilum hverjum fyrir sig 200.000 krónur í málskostnað í héraði og kærumálskostnað.