368/2021

Útdráttur

G var sakfelldur fyrir að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti. Í dómi Landsréttar kom fram að refsing ákærða hefði verið ákveðin í samræmi við áralanga dómvenju á þessu réttarsviði. Af dómaframkvæmd mætti ráða að fyrrnefnd dómvenja standi almennt til þess að refsing sé óskilorðsbundin en það væri þó ekki án undantekninga. Í ljósi gagna sem sýndu fram á breytta hagi ákærða og aðstæðna hans að öðru leyti þótti mega fresta fullnustu hluta refsingar hans skilorðsbundið í tvö ár.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 28. maí 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 27. apríl 2021 í málinu nr. S- [...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

3

Ákærði krefst þess að refsing hans verði milduð.

Niðurstaða

4

Líkt og rakið er í hinum áfrýjaða dómi hefur ákærði játað brot gegn 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 með því að hafa 27. janúar 2020 ekið bifreið sviptur ökurétti. Var ákærði sakfelldur samkvæmt ákæru í héraði og refsing hans ákveðin í samræmi við áralanga dómvenju á þessu réttarsviði. Niðurstaða hins áfrýjaða dóms um níu mánaða fangelsisrefsingu verður því staðfest.

5

Af dómaframkvæmd má ráða að fyrrnefnd dómvenja standi almennt til þess að refsing sé óskilorðsbundin. Það er þó ekki án undantekninga enda eru nokkur dæmi þess að refsing hafi verið skilorðsbundin þegar sakfellt hefur verið fyrir sviptingarakstur, sbr. dóma Hæstaréttar 15. febrúar 2007 í máli nr. 388/2006 og 22. nóvember 2007 í máli nr. 193/2007, sem og dóm Landsréttar 18. desember 2020 í máli nr. 551/2019.

6

Ákærði hefur lagt gögn fyrir Landsrétt sem sýna fram á breytta hagi hans og að hann hafi náð betri tökum á lífi sínu en áður. Samkvæmt því sem þar kemur fram sinnir ákærði endurhæfingu vegna fíknivanda síns með góðum árangri, meðal annars með því að nýta sér meðferðarúrræði á vegum Reykjavíkurborgar. Með hliðsjón af þessum gögnum og öðru sem fram hefur komið um persónulega hagi og aðstæður ákærða þykir rétt að fangelsisrefsing hans verði að hluta til skilorðsbundin samkvæmt heimild í 1. mgr. 57. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 eins og nánar greinir í dómsorði.

7

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verður staðfest. Með vísan til 1. mgr. 237. gr., sbr. 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála verður ákærði dæmdur til að greiða helming alls áfrýjunarkostnaðar málsins, þar með talið helming málsvarnarlauna skipaðs verjanda hans, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Ákærði, G-kk-nf H-kk-nf V-kk-nf, sæti fangelsi í níu mánuði en fresta skal fullnustu sex mánaða fangelsisrefsingarinnar og sá hluti hennar falla niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað er staðfest.

Ákærði greiði helming áfrýjunarkostnaðar, sem nemur í heild 254.652 krónum, en þar eru meðtalin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans fyrir Landsrétti, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 235.600 krónur. Að öðru leyti greiðist áfrýjunarkostnaður úr ríkissjóði.

Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 27. apríl 2021

Mál þetta, sem dómtekið var 20. apríl sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 29. september 2020 á hendur G-kk-þgf H-kk-þgf V-kk-þgf, kt. [...], Klukkurima 21, Reykjavík, fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, mánudaginn 27. janúar 2020, ekið bifreiðinni [...] sviptur ökurétti um Borgarveg í Reykjavík, við Spöng, þar sem lögregla stöðvaði aksturinn.

(M. 007- 2020-[...])

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

I

Ákærði hefur fyrir dómi skýlaust játað að hafa framið brot það sem honum er gefið að sök í ákæru. Um málsatvik vísast til ákæruskjals. Er játning ákærða studd sakargögnum. Það eru því efni til að leggja dóm á málið samkvæmt 1. mgr. 164. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Samkvæmt þessu verður ákærði sakfelldur fyrir brotið sem er réttilega fært til refsiákvæða í ákæru.

II

Ákærði er fæddur í desember 1980. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 14. apríl 2021, á hann að baki sakaferil sem nær aftur til ársins 2000 en þar af koma eftirgreind tilvik til skoðunar við ákvörðun refsingar í máli þessu. Er þá einnig litið dóms og viðurlagaákvörðunar er lögð voru fram í málinu en ekki er að finna á framlögðu sakavottorði en eru talin skipta máli við ákvörðun refsingar ákærða, sbr. dóm Landsréttar í máli ákæruvaldsins gegn ákærða nr. 832/2019. Með dómi 12. janúar 2000 var ákærði dæmdur til sektarrefsingar fyrir að aka sviptur ökurétti, en hafði áður gengist undir sátt hjá sýslumanni um greiðslu sektar og tímabundna ökuréttarsviptingu vegna hraðaksturs. Með viðurlagaákvörðun 14. mars 2001 samþykkti ákærði á ný sektargreiðslu fyrir að aka sviptur ökurétti, en hafði þá jafnframt samþykkt greiðslu sektar og tímabundna sviptingu ökuréttar með sátt hjá lögreglustjóra fyrir ýmis brot gegn umferðarlögum, þar á meðal fyrir að aka sviptur ökurétti. Með dómi Hæstaréttar 14. apríl 2005 var hann dæmdur í þriggja mánaða fangelsi fyrir ýmis brot gegn sömu lögum, þar á meðal sviptingarakstur, en hafði áður samþykkt sektargreiðslu og tímabundna sviptingu ökuréttar með sátt hjá lögreglustjóra, meðal annars fyrir hraðakstur. Með dómi 28. október 2008 var ákærði dæmdur í sex mánaða fangelsi og sviptur ökurétti tímabundið fyrir ýmis brot, þar á meðal akstur sviptur ökurétti, en hann hafði þá áður með tveimur sáttum hjá lögreglustjóra samþykkt greiðslur sekta og tímabundnar sviptingar ökuréttar, meðal annars fyrir að aka undir áhrifum áfengis og ávana-og fíkniefna. Með dómi 16. júní 2010 var hann dæmdur í 18 mánaða fangelsi fyrir ýmis brot gegn almennum hegningarlögum og umferðarlögum, þar á meðal fyrir sviptingarakstur. Með þeim brotum rauf hann einnig skilorð reynslulausnar sem honum hafði verið veitt vegna afplánaðrar refsingar samkvæmt eldri dómum. Áður en til þess kom hafði ákærði verið sviptur ökurétti ævilangt með dómi 18. júní 2009 fyrir önnur umferðarlagabrot. Með dómi 19. maí 2011 var ákærði sakfelldur fyrir ýmis brot gegn umferðarlögum, meðal annars fyrir að aka sviptur ökurétti, en var ekki gerð sérstök refsing. Um var að ræða hegningarauka samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga við fyrrgreindan dóm 16. júní 2010. Með dómi 7. febrúar 2013 var ákærði dæmdur í sex mánaða fangelsi fyrir brot gegn almennum hegningarlögum og sviptingarakstur. Með dómi 19. desember sama ár var hann dæmdur í átta mánaða fangelsi fyrir að aka sviptur ökurétti, en með dómnum var einnig dæmd upp skilorðsbundin reynslulausn sem honum hafði þá verið veitt af óafplánaðri refsingu eldri dóma. Með dómi 9. febrúar 2016 var ákærði dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi og ævilöng ökuréttarsvipting hans áréttuð vegna ýmissa brota, þar á meðal vegna sviptingaraksturs. Með dómi 18. maí sama ár var honum svo gerður hegningarauki við dóminn 9. febrúar það ár, og þá var hann dæmdur í 60 daga fangelsi fyrir að aka sviptur ökurétti. Með dómi 14. mars 2017 var hann dæmdur í sex mánaða fangelsi og ævilöng ökuréttarsvipting áréttuð vegna ýmissa brota, þar á meðal fyrir að aka þrívegis sviptur ökurétti. Eitt þeirra brota framdi ákærði áður en dómurinn 18. maí 2016 gekk og var honum að því leyti gerður hegningarauki. Loks var ákærði með dómi Landsréttar 4. desember 2020, í máli nr. 832/2020 dæmdur í 20 mánaða fangelsi vegna aksturs sviptur ökurétti. Með brotunum var ákærði talinn hafa rofið skilyrði reynslulausnar sem honum var veitt til eins árs á 140 daga eftirstöðvum refsingar samkvæmt fjórum eldri dómum og honum ákveðin refsing í einu lagi vegna hinnar óafplánuðu refsingar og þeirra brota sem hann var sakfelldur fyrir, sbr. 1. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsingar og 60. gr. almennra hegningarlaga. Með dómnum staðfesti Landsréttur sakfellingu héraðsdóms vegna aksturs sviptur ökurétti og koma sjónarmið um hegningarauka því ekkitil álita við ákvörðun refsingar ákærða nú.

Samkvæmt dómvenju og að sakaferli ákærða virtum, sbr. 5. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, fer um refsingu ákærða nú líkt og hann hafi í tíu tilvikum áður gerst sekur um að aka sviptur ökurétti. Þykir refsing ákærða því hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði. Ákærði hefur lagt fram gögn um persónulega hagi sína og bera þau með sér að ákærði stundi náms- og starfsendurhæfingu og félagsstarf. Samkvæmt því hafa jákvæðar breytingar orðið á högum ákærða að undanförnu. Allt að einu þykja, með vísan til sakaferils ákærða sem þegar er rakinn, ekki efni til að skilorðsbinda refsingu hans að hluta eða í heild sinni.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 250.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið K-kvk-nf E-kvk-nf saksóknarfulltrúi. S-kvk-nf E-kvk-nf K-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærði, G-kk-nf H-kk-nf V-kk-nf, sæti fangelsií níu mánuði.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef K-kk-ef K-kk-ef lögmanns, 250.000 krónur.