728/2021

Útdráttur

Úrskurður héraðsdóms um að X sætti áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli b - og c-liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var felldur úr gildi en ákveðið að X skyldi þess í stað bönnuð för frá Íslandi þann tíma sem gæsluvarðhaldi var ætlað að gilda samkvæmt hinum kærða úrskurði.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 29. nóvember 2021, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum degi síðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 29. nóvember 2021 í málinu nr. R- [...]/2021 þar sem varnaraðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi til mánudagsins 20. desember 2021 klukkan 16. Kæruheimild er í l-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi, en til vara að vægari úrræðum en gæsluvarðhaldi verði beitt. Að því frágengnu krefst hann þess að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Niðurstaða

4

Varnaraðili var handtekinn 27. október síðastliðinn og hefur sætt gæsluvarðhaldi frá 29. sama mánaðar. Hafa úrskurðir héraðsdóms þar að lútandi tvisvar komið til kasta Landsréttar, með úrskurðum réttarins 3. nóvember 2021 í máli nr. 654/2021 og 11. sama mánaðar í máli nr. 681/2021. Með hinum kærða úrskurði var varnaraðila gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli b- og c- liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála allt til mánudagsins 20. desember næstkomandi. Um málsatvik að öðru leyti vísast til hins kærða úrskurðar.

5

Í 1. málslið 3. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 er kveðið á um að ekki sé heimilt að úrskurða sakborning í gæsluvarðhald ef sýnt þykir að brot sem hann er sakaður um muni aðeins hafa í för með sér sektir eða skilorðsbundna fangelsisrefsingu miðað við aðstæður. Í 2. málslið 3. mgr. segir enn fremur að gæta skuli þess eftir föngum að sakborningur verði ekki látinn sæta gæsluvarðhaldi lengur en sýnt þykir að fangelsisrefsing verði dæmd. Í athugasemdum við 3. mgr. 95. gr. í frumvarpi því er varð að lögum nr. 88/2008 segir að forðast beri að svipta mann frelsi til langframa í kjölfar brots, sem hann er talinn hafa framið, nema líklegt sé að hann verði dæmdur til fangelsisrefsingar, þaðerfrelsissviptingar, verði hann á annaðborðsakfelldur. Þar kemur einnig fram að við mat á skilyrðum ákvæðisins beri meðal annars að líta til þess hver verði líkleg fangelsisrefsing miðað við dómaframkvæmd. Er markmið ákvæðisins að sakborningur verði ekki látinn sæta gæsluvarðhaldi lengur en sýnt þykir að fangelsisrefsing verði dæmd, að teknu tilliti til eðlis brotsins og annarra atriða sem áhrif hafa á refsihæðina.

6

Varnaraðili sætir nú ákæru fyrir brot gegn 1. og 2. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem getur varðað allt að sex ára fangelsi. Í úrskurði Landsréttar 11. nóvember 2021 í máli nr. 681/2021 kemur fram að sýnt þyki samkvæmt rannsóknargögnum málsins að ætluð brot varnaraðila, ef þau sannast, séu af því tagi og umfangi að gera megi ráð fyrir að hann verði, að minnsta kosti að hluta, látinn sæta óskilorðsbundnu fangelsi. Aftur á móti þótti í ljósi 2. málsliðar 3. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 ekki fært að láta hann sæta gæsluvarðhaldi lengur en í einn mánuð.

Í ákæru koma fram upplýsingar um verðmæti ætlaðs þýfis í máli varnaraðila. Þá hefur sóknaraðili vísað til þess að varnaraðili hafi verið sektaður í [...] vegna þjófnaðarbrota. Heimilt er að líta til sakaferils erlendis við ákvörðun refsingar, sbr. 5. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Aftur á móti þykja framangreindar upplýsingar ekki breyta því mati réttarins að varnaraðila verði ekki gert að sæta gæsluvarðhaldi lengur en í einn mánuð. Verður kröfu sóknaraðila um framlengingu gæsluvarðhalds því hafnað.

7

Varnaraðili er erlendur ríkisborgari og verður ráðið af gögnum málsins að hann hafi lítil tengsl við landið. Í ljósi þess og atvika málsins að öðru leyti er því fullnægt skilyrðum b-liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008. Verður talið fullnægjandi til að tryggja nærveru varnaraðila að honum verði gert að sæta farbanni í stað gæsluvarðhalds, sbr. 1. mgr. 100. gr. sömu laga. Verður varnaraðila því bönnuð för frá landinu þann tíma sem gæsluvarðhaldi var ætlað að gilda samkvæmt hinum kærða úrskurði svo sem nánar greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð :

Varnaraðila, X, er bönnuð för frá Íslandi allt til mánudagsins 20. desember 2021 klukkan 16.