399/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli E ehf. var vísað frá dómi. Var frávísunin byggð á því að E ehf. hefði ekki sýnt nægilega fram á að félagið hefði orðið fyrir tjóni í skilningi 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og að skilyrði fyrir höfðun máls til viðurkenningar á bótaskyldu væru þar af leiðandi ekki uppfyllt. Í úrskurði Landsréttar kom fram að talið væri að E ehf. hafi leitt að því nægar líkur að hann hafi orðið fyrir fjártjóni yrði fallist á málsástæður hans fyrir bótaskyldu V, sbr. tilvitnað lagaákvæði. Var þar með talið að uppfyllt væru skilyrði fyrir því að taka mætti viðurkenningarkröfu E ehf. til efnislegrar umfjöllunar. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir H-kvk-nf Þ-kvk-nf, R-kvk-nf H-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 23. júní 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 11. júlí 2022. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 14. júní 2022 þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi.

Kæruheimild er í j-lið 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar. Loks gerir sóknaraðili kröfu um að málskostnaðarákvörðun samkvæmt úrskurði héraðsdóms verði breytt.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Í málinu gerir sóknaraðili kröfu um viðurkenningu á skaðabótaskyldu varnaraðila vegna fjártjóns sem hann telur sig hafa orðið fyrir í apríl 2019 þegar hluti vegfyllingar Lyngdalsheiðarvegar þar sem vegurinn liggur yfir Sandá í Bláskógabyggð hafi gefið sig og jarðefni runnið niður í farveg árinnar og valdið skemmdum á landi og mannvirkjum í eigu sóknaraðila.

5

Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurði er dómkrafa sóknaraðila að meginstefnu til reist á því að fjárhagslegt tjón hans verði rakið til þess að jarðefni úr vegfyllingunni hafi runnið niður eftir farvegi Sandár og hluti þess borist niður í uppistöðulón tveggja vatnsaflsvirkjana í eigu hans. Því til sönnunar að hann hafi orðið fyrir fjártjóni af þessum sökum hefur sóknaraðili aðallega vísað til minnisblaðs frá Verkís ehf., sem gerð er grein fyrir í hinum kærða úrskurði, en þar segir meðal annars að til að unnt sé að ná fyrri rekstrar- og miðlunarskilyrðum fyrir Sandárvirkjun V þurfi að fjarlægja það umframefni sem borist hafi í lónið við úrrennslið og er heildarkostnaður af þeirri framkvæmd talinn nema 9.758.925 krónum.

6

Í greinargerð varnaraðila í héraði var aðallega gerð krafa um frávísun málsins sem var alfarið byggð á því að sóknaraðili hefði ekki leitt í ljós að hann hefði orðið fyrir tjóni í skilningi 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Með hinum kærða úrskurði var á þetta fallist og frávísunarkrafan tekin til greina.

7

Samkvæmt tilvitnuðu lagaákvæði er heimilt að höfða mál til að leita viðurkenningardóms um kröfu, enda hafi aðili lögvarða hagsmuni af því að skorið sé úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands. Áskilnaður ákvæðisins um lögvarða hagsmuni hefur í dómum Hæstaréttar verið skýrður svo, að sá sem höfðar mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu verði að leiða nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni og gera grein fyrir því í hverju tjón hans felist og hver tengsl þess séu við atvik máls.

8

Með vísan til þess sem að framan er rakið og að virtum gögnum málsins verður talið að sóknaraðili hafi leitt að því nægar líkur að hann hafi orðið fyrir fjártjóni verði fallist á málsástæður hans fyrir bótaskyldu varnaraðila. Eru þar með uppfyllt skilyrði fyrir því að taka megi viðurkenningarkröfu sóknaraðila til efnislegrar umfjöllunar.

9

Samkvæmt framansögðu verður hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

10

Varnaraðila verður gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir en ákvörðun málskostnaðar í héraði bíður efnisdóms í málinu.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili, Vegagerðin, greiði sóknaraðila, Eyvindartungu ehf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.