772/2018

Útdráttur:

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um dómkvaðningu matsmanna í deilu A og B um forsjá barna þeirra. Í málinu lá fyrir matsgerð í fyrra dómsmáli milli aðila sem lokið hafði með sátt. Með vísan til þess að sú matsgerð hefði aðeins lotið að málefnum eldra barns málsaðila og fyrir lægi að aðstæður aðila hefðu að nokkru breyst frá gerð hennar taldi Landsréttur að ekki væri unnt að útiloka að umbeðin matsgerð gæti skipt máli við úrlausn þess ágreinings sem uppi væri í málinu. Það var því niðurstaða réttarins að ekki væri ástæða til að meina sóknaraðila umbeðna sönnunarfærslu, sbr. ákvæði 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var því fallist á beiðni A um að dómkvaðningu matsmanns.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 15. október 2018 en kærumálsgögn bárust réttinum 16. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 1. október 2018, í málinu nr. E[...]/2018, þar sem dómkröfu sóknaraðila um að dómkvaddur verði einn eða tveir matsmenn, til að meta forsjárhæfni aðila, tengsl og aðrar aðstæður, var hafnað. Kæruheimild er í clið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinum kærða úrskurði verði breytt þannig að fallist verði á kröfu hans um að dómkvaddur verði einn matsmaður til að meta forsjárhæfni aðila, tengsl og aðrar aðstæður samkvæmt matsbeiðni 21. september 2018. Til vara krefst sóknaraðili þess að dómkvaddir verði tveir yfirmatsmenn til þess að meta sömu matsþætti. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og málskostnaðar í héraði og fyrir Lands rétti.

Niðurstaða

4 Í máli þessu deila aðilar um forsjá sona sinna tveggja, [...] og [...] ára. Fyrir liggur að á síðasta ári deildu þau um lögheimili [...] drengsins. Í tengslum við rekstur þess máls var aflað sálfræðilegrar matsgerðar um hagi málsaðila og forsjárhæfni, auk þess sem samkvæmt matsbeiðni skyldi kanna stöðu [...] barnsins „í félagslegu tilliti og hugsanleg áhrif búsetuflutnings á það“. Sálfræðingur var dómkvaddur og er matsgerð hans dagsett 2. apríl 2017. Sóknaraðili óskaði yfirmats og voru yfirmatsmenn dómkvaddir 2. júní sama ár. Ekki kom til þess að vinna við gerð yfirmatsins hæfist því málinu lauk með dómsátt aðila þá um haustið.

5 Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði höfðaði sóknaraðili mál þetta á hendur varnaraðila 6. júní sl. og krefst nú meðal annars óskiptrar forsjár beggja drengjanna. Sóknaraðili krefst þess nú aðallega að dómkvaddur verði sérfróður matsmaður til að meta forsjárhæfni málsaðila, tengsl þeirra við báða syni sína og félagslegar aðstæður þeirra.

6 Ljóst er að matsspurningarnar, sem settar voru fram í matsbeiðni í fyrra dómsmáli milli aðila, eru efnislega sambærilegar spurningum í matsbeiðni þeirri sem hér er til meðferðar. Í matsbeiðni í fyrra máli aðila var aftur á móti eingöngu óskað mats á stöðu [...] drengsins í félagslegu tilliti, en fyrra málið laut að ágreiningi um lögheimili hans en ekki um málefni [...] drengsins. Að auki lýtur ágreiningur í þessu máli að forsjá beggja drengjanna. Þá liggur fyrir að aðstæður aðila hafa að nokkru breyst frá því framangreind matsgerð lá fyrir í apríl 2017. Loks verður ráðið af gögnum málsins að í kjölfar sáttar í fyrra dómsmáli hefur varnaraðili sakað sóknaraðila um ofbeldi gagnvart drengjunum og, að sögn sóknaraðila, hefur varnaraðili tálmað umgengni við þá.

7 Samkvæmt 1. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 hefur aðili forræði á því hverra gagna hann aflar til stuðnings kröfum sínum fyrir dómi. Þegar litið er til þess, sem hér að framan er rakið, er ekki unnt að útiloka að umbeðin matsgerð geti skipt máli við úrlausn þess ágreinings sem uppi er í málinu, þótt fyrir liggi eldri matsgerð eins og lýst er að framan.

8 Að þessu gættu og að virtum öllum atvikum er það því niðurstaða dómsins að ekki sé ástæða til að meina sóknaraðila umbeðna sönnunarfærslu, sbr. ákvæði 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991.

9 Að framangreindu virtu ber að fella hinn kærða úrskurð úr gildi og taka til greina aðalkröfu sóknaraðila um að dómkveðja matsmann á grundvelli matsbeiðnar hans.

10 Málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti fellur niður.

Úrskurðarorð:

Dómkvaddur skal matsmaður samkvæmt beiðni sóknaraðila, A.

Málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti fellur niður.