176/2021

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á beiðni Þ og B um dómkvaðningu matsmanna. Fram kom í úrskurði Landsréttar að forsendur matsspurninga Þ og B væru með nokkuð öðrum hætti en forsendur matsspurninga sóknaraðila sem þegar hefði verið svarað með matsgerð. Það væri á ábyrgð matsbeiðanda að forsendur matsspurninga styddu málsástæður hans en dómari málsins dæmdi endanlega um hvort unnt væri að leggja svör við matsspurningum til grundvallar í máli.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kæru 12. mars 2021. Greinargerð varnaraðilanna Þ-kvk-ef G-kvk-ef I-kvk-ef og B-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef barst réttinum 7. apríl 2021. Varnaraðilinn Kirkjumálasjóður hefur ekki látið málið til sín taka. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Austurlands 2. mars 2021 í málinu nr. E-36/2017 þar sem krafa varnaraðilanna Þ-kvk-ef G-kvk-ef I-kvk-ef og B-kk-ef M-kk-ef J-kk-ef um dómkvaðningu matsmanna var tekin til greina. Kæruheimild er í c-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefjast þeir málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Með fyrstu tveimur matsspurningunum leitast varnaraðilar við að fá mat sérfróðra manna á staðsetningu örnefnisins Þormóðarhnútu. Varnaraðilar byggja á því að staðsetning þess sé austar en byggt er á í framlagðri matsgerð Á-kk-ef H-kk-ef. Ljóst er að staðsetning Þormóðarhnútu hefur grundvallarþýðingu við túlkun á efni þeirra landamerkjabréfa sem liggja fyrir í málinu. Með mats spurningum þrjú og fjögur er leitað eftir mati á því hvort Staðará hafi „sprottið úr jökli“ við rætur Sultartungnajökuls í botni Staðardals ár in 1922 og 1923 eða á öðrum stað. Í matsgerð Á-kk-ef H-kk-ef er svarað spurningum sóknaraðila um það hvar „meginfarvegur Staðarár sé“ og hvort hann sé nú á svipuðum stað og á árunum 1922 og 1923.

Forsendur matsspurninga varnaraðila eru því með nokkuð öðrum hætti en forsendur matsspurninga sóknaraðila sem þegar hefur verið svarað með matsgerð Á-kk-ef H-kk-ef en sú matsgerð sætir nú yfirmati. Sá munur helgast af mismunandi orðalagi landamerkjabréfa og málsástæðum aðila. Það er á ábyrgð matsbeiðanda að forsendur matsspurninga styðji málsástæður hans en dómari málsins dæmir endanlega um hvort unnt sé að leggja svör við matsspurningum til grundvallar í máli. Að þessu gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

5

Sóknaraðilum verður gert að greiða varnaraðilunum Þ-kvk-þgf G-kvk-þgf og B-kk-þgf M-kk-þgf kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, E-kk-nf G-kk-nf, Hríshóll ehf., Lækjarhús ehf., R-kk-nf S-kk-nf, Þ-kvk-nf G-kvk-nf S-kvk-nf, B-kk-nf S-kk-nf G. B-kk-nf, K-kvk-nf Þ-kvk-nf, J-kk-nf Þ-kk-nf, I-kvk-nf L-kvk-nf Þ-kvk-nf og Jöklasýn ehf., greiði varnaraðilum, Þ-kvk-þgf G-kvk-þgf I-kvk-þgf og B-kk-þgf M-kk-þgf J-kk-þgf, óskipt 300.000 krónur í kærumálskostnað.