544/2023

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn C ehf. o. fl. var vísað frá dómi.

A hafði stefnt C ehf. o. fl. og krafið þá um skaðabætur vegna tilgreindra fasteignaviðskipta. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í kæru A væri tilgreint að varnaraðilar væru C ehf., D og E. Þar sem kæru málsins var ekki beint að varnaraðilunum F, G, V hf. og H ehf. var málinu vísað frá Landsrétti hvað þessa varnaraðila varðaði. Þegar málatilbúnaður A á hendur C ehf., D og E var metinn heildstætt var talið ljóst að ætluðum bótaskyldum athöfnum eða athafnaleysi þeirra væri ekki lýst þannig í stefnu að þeir gætu ráðið af henni hvaða athafnir eða athafnaleysi A teldi að þeir hefðu sýnt af sér og hvernig þær hefðu valdið henni því tjóni sem hún krafði þá um skaðabætur fyrir. Þá væri rakið í stefnu að lögmaður A hefði selt tilgreinda íbúð í mars 2020 en ekki væri gerð grein fyrir söluverði íbúðarinnar, ráðstöfun þess eða útskýrt á hvaða grundvelli lögmaður hennar hygðist greiða varnaraðilum andvirði íbúðarinnar. Var málatilbúnaður A talinn verulega vanreifaður, sbr. d- og e-liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 12. júlí 2023. Greinargerðir varnaraðila bárust réttinum 27. og 28. júlí 2023. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 4. júlí 2023 í málinu nr. E- [...]/2022 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.

91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst sóknaraðili kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðilarnir Fasteignasalan C ehf., D, E og Vörður tryggingar hf. krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar auk kærumálskostnaðar.

4

Varnaraðilarnir F og G krefjast þess aðallega að málinu verði vísað frá Landsrétti hvað þau varðar en til vara krefjast þau staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefjast varnaraðilar kærumálskostnaðar.

5

Varnaraðilinn H fasteignasala ehf. krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar. Þá krefst varnaraðili kærumálskostnaðar óskipt úr hendi sóknaraðila og lögmanns hennar, auk álags á málskostnað.

Niðurstaða

6

Krafa varnaraðilanna F og G um frávísun málsins frá Landsrétti er á því byggð að kæru sóknaraðila á úrskurði héraðsdóms hafi ekki verið beint að þeim. Í kæru sóknaraðila er tilgreint að varnaraðilar séu Fasteignasalan C ehf., D og E. Í 1. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 eru fyrirmæli um hvað skuli greina í kæru og er þar ekki tekið fram að tilgreina skuli aðila kærumálsins. Séu aðilar kærumáls ekki sérstaklega tilgreindir í kæru er óhjákvæmilegt að líta svo á að allir aðilar máls í héraði séu jafnframt aðilar að kærumálinu. Á hinn bóginn hefur verið litið svo á að kæranda sé heimilt að beina kæru einungis að tilteknum aðilum málsins í héraði, að því gefnu að aðild þeirra sé ekki óskipt, sbr. 1. og 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991.

7

Samkvæmt því sem fram kemur í stefnu málsins byggir sóknaraðili á því að henni sé heimilt að sækja mál á hendur öllum varnaraðilum í einu þar sem kröfur þeirra séu samrættar, sbr. 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991. Krafa gagnvart tveimur varnaraðilum, F og G, sé reist á efndaskyldu innan samninga, en á sök utan samninga gagnvart varnaraðilunum Fasteignasölunni C ehf., D og E. Allir varnaraðilar hafi með háttsemi sinni valdið sóknaraðila tjóni og henni sé í sjálfsvald sett að hverjum hún beini kröfum sínum, sbr. 1. mgr. 18. gr. sömu laga. Samkvæmt þessari lýsingu sækir sóknaraðili málið á hendur varnaraðilum á grundvelli samlagsaðildar samkvæmt 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991, þrátt fyrir vísun til 1. mgr. 18. gr. sömu laga. Var sóknaraðila því heimilt að afmarka aðild kærumálsins til varnar á þann hátt sem hún gerði í kæru málsins og er hún við það bundin. Samkvæmt þessu var kæru málsins ekki beint að varnaraðilunum F, G, Verði tryggingum hf. og H fasteignasölu ehf. Verður málinu því vísað frá Landsrétti hvað þessa varnaraðila varðar.

8

Samkvæmt 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 skal í stefnu greina svo glöggt sem verða má meðal annars dómkröfur stefnanda, málsástæður sem stefnandi byggir málsókn sína á, svo og önnur atvik sem þarf að greina til þess að samhengi málsástæðna verði ljóst. Þessi lýsing skal vera gagnorð og svo skýr að ekki fari milli mála hvert sakarefnið sé, sbr. d- og e-liði greinarinnar. Með þessum reglum er leitast við að tryggja að málatilbúnaður aðila sé frá öndverðu svo skýr að stefndi geti áttað sig á sakarefni málsins og tekið afstöðu til þess hvorthann haldi uppi vörnum í því.

9

Í stefnu málsins er því lýst að krafa á hendur varnaraðila D sé byggð á athafnaleysi varnaraðilans, því hann hafi, eftir að hann tók við málinu fyrir hönd varnaraðila, Fasteignasölunnar C ehf., einungis lagt til að lögmaður sóknaraðila seldi sóknaraðila umrædda íbúð að [Fasteign 2]. Samkvæmt þessu virðist krafa sóknaraðila á hendur þessum varnaraðila byggð á ætluðu athafnaleysi hans eftir kaup lögmanns sóknaraðila á umræddri íbúð. Sóknaraðili gerir enga tilraun í stefnu til að útskýra hvernig ætlað athafnaleysi tilgreinds varnaraðila, eftir að kaup lögmanns sóknaraðila á umræddri íbúð voru þegar gengin í gegn, hafi valdið henni tjóni. Í kæru sóknaraðila og greinargerð hennar til Landsréttar segir það eitt um kröfu sóknaraðila gagnvart varnaraðila D að hann hafi komið,, nærri málinu“ en hafi,, ekkert raunhæft“ gert,, til þess að leiðrétta stöðuna.“ Er þessi lýsing engu skýrari en í stefnu málsins. Um varnaraðilann E segir í stefnunni að hann hafi, með því að sammælast við lögmann sóknaraðila um sölu á umræddri íbúð til lögmannsins, gróflega brugðist starfsskyldum sínum og valdið sóknaraðila tjóni. Einnig segir í stefnunni að varnaraðilarnir Fasteignasalan C ehf., D og E hafi,, þverbrotið lögbundnar starfsskyldur sínar“ og ,, vanrækt lögboðna þjónustu með saknæmum og ólögmætum hætti“ án þess að meintum athöfnum eða athafnaleysi þessara varnaraðila sé nánar lýst. Þegar málatilbúnaður sóknaraðila á hendur þessum varnaraðilum er metinn heildstætt er ljóst að ætluðum bótaskyldum athöfnum eða athafnaleysi varnaraðilanna ekki lýst þannig í stefnu að þeir geti ráðið af henni hvaða athafnir eða athafnaleysi sóknaraðili telji að þeir hafi sýnt af sér og hvernig þær hafi valdið henni því tjóni sem hún krefur þá um skaðabætur fyrir.

10

Sóknaraðili rekur í stefnu að lögmaður hennar hafi selt umrædda íbúð í mars 2020 og að lögmaðurinn ætli að,, greiða stefndu andvirði íbúðarinnar í kjölfar dóms í þessu máli skv. nánari samkomulagi við þá, vilji þeir það.“ Ekki er í stefnunni gerð grein fyrir söluverði íbúðarinnar. Sóknaraðili gerir heldur enga grein fyrir því hvort hún telji að áhvílandi veðlán sem lögmaður hennar mun hafa greitt upp við söluna eigi að koma til frádráttar kröfu hennar eða ekki. Loks er þess ekki getið hvort söluverðið hafi að einhverju leyti verið greitt sóknaraðila. Þá útskýrir sóknaraðili ekki á hvaða grundvelli lögmaður hennar ætli að greiða varnaraðilum andvirði íbúðarinnar eða hvernig það samræmist þeim málatilbúnaði hennar að hún hafi orðið eigandi íbúðarinnar með makaskiptasamningi. Er hér um augljósa þversögn að ræða sem sóknaraðili gerir enga tilraun til að útskýra.

11

Er málatilbúnaður sóknaraðila samkvæmt framansögðu verulega vanreifaður, sbr. d - oge - liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

12

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðilum kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir. Ekki þykir nægilegt tilefni til að sóknaraðila verði gert að greiða varnaraðilanum H fasteignasölu ehf. álag á kærumálskostnað eða að lögmanni sóknaraðila verði gert að greiða kærumálskostnað sameiginlega með henni.

Úrskurðarorð :

Máli þessu er vísað frá Landsrétti hvað varðar varnaraðilana F, G, Vörð tryggingar hf. og H fasteignasölu ehf.

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, A, greiði varnaraðilum, Fasteignasölunni C ehf., D, E, F, G og Verði tryggingum hf. hverjum fyrir sig 100.000 krónur í kærumálskostnað.

Sóknaraðili greiði varnaraðilanum H fasteignasölu ehf. 200.000 krónur í kærumálskostnað.