432/2023

Útdráttur

Staðfest var ákvörðun ríkissaksóknara um að verða við beiðni um afhendingu X til

Póllands á grundvelli evrópskrar handtökuskipunar.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð ímáli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 2. júní 2023, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 6. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 2. júní 2023 í málinu nr. R- [...]þar sem staðfest var ákvörðun sóknaraðila 9. maí 2023 um að verða við beiðni um afhendingu varnaraðila til Póllands á grundvelli evrópskrar handtökuskipunar sem gefin var út 9. júní 2017. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 51/2016 um handtöku og afhendingu manna til og frá Íslandi vegna refsiverðra verknaða á grundvelli handtökuskipunar.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann þóknunar til handa skipuðum verjanda sínum fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Málsatvikum er lýst hinum kærða úrskurði. Líkt og þar kemur fram sendi dómsmálaráðuneytið árið 2019 beiðni pólskra yfirvalda til ríkissaksóknara um framsal varnaraðila vegna sama máls til meðferðar samkvæmt ákvæðum laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum. Beiðninni var hafnað en fyrir liggur bréf ríkissaksóknara 3. júní 2019 til dómsmálaráðuneytisins þar sem kemur fram að ríkissaksóknari taldi að ekki væru uppfyllt skilyrði 1. mgr. 10. gr. laga nr. 13/1984 til framsals varnaraðila þar sem til meðferðar væri sakamál á hendur honum fyrir íslenskum dómstólum. Varnaraðili byggir á því að þótt um fyrirhugaða afhendingu hans gildi aðrar reglur hafi hann gengið í gegnum ákveðna málsmeðferð þar sem niðurstaðan hafi verið skýr um að framsali hefði verið hafnað og hann haft ástæðu til að treysta því að komin væri niðurstaða í málið. Krafa um afhendingu á nýjum lagagrundvelli feli í sér vanvirðandi meðferð í skilningi mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994.

5

Í 2. mgr. 43. gr. laga nr. 51/2016 kemur framað sé beiðni um framsal sakamanns milli Íslands og aðildarríkja Evrópusambandsins og milli Íslands og annarra norrænna ríkja móttekin fyrir gildistöku laganna fari um meðferð hennar samkvæmt lögum nr. 13/1984. Lög nr. 51/2016 tóku gildi 1. nóvember 2019 að því er varðar evrópska handtökuskipun, sbr. 2. mgr. 42. gr. þeirra laga og auglýsingu nr. 123/2019 í A- deild Stjórnartíðinda. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum barst ríkissaksóknara sú evrópska handtökuskipun sem mál þetta snýst um 14. febrúar 2023. Fer því um meðferð málsins samkvæmt lögum nr. 51/2016.

6

Í 1. mgr. 1. gr. laga nr. 51/2016 er kveðið á um að maður sem er eftirlýstur á grundvelli handtökuskipunar skuli handtekinn og afhentur á grundvelli laganna til þess ríkis sem gaf út handtökuskipunina. Í greinargerð með frumvarpi til laganna segir að í ákvæðinu komi fram sú meginregla að ríki sem taki á móti handtökuskipun beri skylda til að handtaka og afhenda eftirlýstan mann því ríki sem gaf beiðnina út, nema til staðar séu ástæður til synjunar samkvæmt lögunum. Ríkissaksóknari tekur ákvörðun um hvort orðið skuli við beiðni um afhendingu á eftirlýstum manni og skal til grundvallar ákvörðun leggja þær upplýsingar sem fram koma í handtökuskipun, auk viðbótarupplýsinga, nema þær séu augljóslega rangar, sbr. 2. mgr. 4. gr. og 1. mgr. 15. gr. laga nr. 51/2016. Gert er ráð fyrir sömu nálgun hjá dómstólum, sbr. 3. mgr. 15. gr. laganna.

7

Með vísan til alls framangreinds verður ekki fallist á það með varnaraðila að fyrrgreind niðurstaða ríkissaksóknara 3. júní 2019 um að ekki væru uppfyllt skilyrði 1. mgr. 10. gr. laga nr. 13/1984 til framsals varnaraðila, standi í vegi fyrir því að pólsk yfirvöld geti óskað að nýju eftir afhendingu á grundvelli laga nr. 51/2016.

8

Í lögum nr. 51/2016 er ekki kveðið á um að heimilt sé að synja um afhendingu á þeim grundvelli að fyrirhuguð refsing í útgáfuríki sé fyrnd samkvæmt íslenskum lögum hefði dómur komið til fullnustu hér á landi, ef íslensk refsilögsaga nær ekki til háttseminnar, sbr. i-lið 1. mgr. 9. gr. laganna. Íslensk refsilögsaga nær ekki til ætlaðs brots varnaraðila, en af því leiðir að fyrningarfrestur brots hans samkvæmt íslenskum lögum kemur ekki til álita í málinu.

9

Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar liggja að mati dómsins ekki fyrir gögn eða upplýsingar sem gefa til kynna að afhending varnaraðila uppfylli ekki skilyrði laga nr. 51/2016 eða brjóti gegn mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. 2. mgr. 9. gr. laganna. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

10

Samkvæmt 1. mgr. 38. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 2. gr. laga nr. 51/2016, greiðist úr ríkissjóði þóknun skipaðs verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti sem ákveðin verður að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun skipaðs verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, B-kk-ef H-kk-ef lögmanns, 150.660 krónur, greiðist úr ríkissjóði.