553/2023

Útdráttur

D höfðaði mál gegn þrotabúi D ehf. og krafðist þess að viðurkennt yrði að hann ætti almenna fjárkröfu í þrotabúinu samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl., að fjárhæð 7.000.000 króna. Krafa D byggði á því að hann hefði lagt þrotabúi D ehf. til verulega fjármuni í formi bátsins Dísanna, greiðslna fyrir endurnýjun og viðhald á bátnum og beinna peningagreiðslna sem fæli í sér lán af hálfu D til þrotabúsins. Við framangreindar ráðstafanir hafi stofnast samsvarandi skuld þrotabúsins við D. Af hálfu D var byggt á því að um peningalán væri að ræða en slík krafa fyrnist á tíu árum samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Þannig hefði D rofið fyrningu kröfunnar með kröfulýsingu í þrotabúið innan fyrningarfrests. Í úrskurði Landsréttar kom fram að D hefði lagt bátinn inn í hið gjaldþrota félag án þess að peningagreiðsla kæmi fyrir en með því hefði hann eignast kröfu á hendur félaginu sem líta yrði á sem lán með greiðslufresti. Samkvæmt skýrum fyrirmælum 2. mgr. 5. gr. laga nr. 150/2007 fyrnist slíkar kröfur á fjórum árum, sbr. 3. gr. laganna. Þar sem meira en fjögur ár liðu frá því að til kröfunnar stofnaðist þar til D lýsti henni í þrotabúið og í ljósi þess að fyrningu var ekki slitið innan þess tíma, væri krafa D fyrnd.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og K-kk-nf H-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 19. júlí 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 3. ágúst sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 6. júlí 2023 í málinu nr. X- 2340/2022 þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að hann eigi almenna fjárkröfu í þrotabú sóknaraðila að fjárhæð gjaldþrotaskipti o. fl.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og öllum kröfum varnaraðila hafnað. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Málavöxtum er lýst í hinum kærða úrskurði og þar er jafnframt gerð grein fyrir málsástæðum aðila.

5

Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður staðfest niðurstaða hans um að málatilbúnaður varnaraðila fullnægi áskilnaði 2. mgr. 117. gr. laga nr. 21/1991 um skýran og glöggan málatilbúnað. Kröfu varnaraðila á hendur sóknaraðila verður því ekki hafnað á þeim grundvelli.

6

Óumdeilt er að varnaraðili, sem átti bátinn Róbert [...], síðar Dísanna [...], lagði bátinn inn í hið gjaldþrota félag án þess að peningagreiðsla kæmi fyrir. Þá varð ekki hlutafjárhækkun í félaginu í tengslum við þá ráðstöfun. Fyrir liggur yfirlýsing meðeiganda varnaraðila í félaginu, sem gaf skýrslu fyrir héraðsdómi, þar sem segir að það hafi verið skilningur hans og varnaraðila að um væri að ráða lán frá varnaraðila til félagsins. Það hefði því verið í skuld við varnaraðila vegna greiðslna hans og innlagnar á bátnum. Í ársreikningi félagsins 2011 er báturinn metinn á sjö milljónir króna og er þar tilgreind jafnhá veðskuld á bátnum. Í ársreikningum 2012, 2013 og 2014 er einnig tilgreind jafnhá veðskuld á bátnum. Báturinn mun hafa brunnið og sokkið 9. júlí 2013. Enginn hefur gert kröfu á grundvelli veðskuldar sem hvíli á bátnum nema varnaraðili en veðkrafa hans, sem byggði á afriti af „veðtryggingarbréfi“, náði ekki fram að ganga og hefur bréfið nú verið afmáð samkvæmt greinargerð sóknaraðila til Landsréttar. Þrátt fyrir að veðkrafa sé þannig ekki fyrir hendi verða hin óumdeildu málsatvik og framangreind gögn ekki túlkuð öðruvísi en svo að samhliða því að varnaraðili lagði bátinn inn í félagið hafi hann eignast sjö milljón króna kröfu á hendur því. Önnur fyrirliggjandi gögn verða ekki talin geta leitt til annarrar niðurstöðu.

7

Varnaraðili byggir á því að krafa hans á hendur sóknaraðila sé peningalán sem fyrnist á tíu árum, sbr. fyrsta málslið 2. mgr. 5. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Á það verður ekki fallist. Eins og fram er komið lagði varnaraðili bátinn inn í hið gjaldþrota félag án þess að peningagreiðsla kæmi fyrir. Þess í stað eignaðist hann kröfu á hendur félaginu. Samkvæmt því verður að líta svo á að um hafi verið að ræða lán, sem varnaraðili veitti félaginu til fjármögnunar á kaupum bátsins, með greiðslufresti. Samkvæmt skýrum fyrirmælum annars málsliðar 2. mgr. 5. gr. laganna gildir tíu ára fyrningarfrestur ekki um slík lán. Þess í stað fyrnast slíkar kröfur á fjórum árum í samræmi við almennan fyrningarfest kröfuréttinda, sbr. 3. gr. sömu laga.

8

Samkvæmt 1. mgr. 2. gr. laga nr. 150/2007 reiknast fyrningarfrestur frá þeim degi þegar kröfuhafi gat fyrst átt rétt til efnda. Ágreiningslaust er að ekki var samið um gjalddaga kröfunnar og gat varnaraðili því krafist greiðslu jafnskjótt og hann lánaði hinu gjaldþrota félagi andvirði bátsins erhann lagði hann inn í félagið árið 2011, sbr. til dæmis dóm Hæstaréttar 21. október 1999 í máli nr. 185/1999. Í samræmi við það leið fjögurra ára fyrningarfrestur kröfunnar á árinu 2015. Fyrir liggur að honum var ekki slitið innan þess tíma en það telst ekki viðurkenning á skuld, sem slíti fyrningu kröfu, þótt hið gjaldþrota félag hafi fært kröfuna í bókhald sitt, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 14. september 2006 í máli nr. 58/2006. Er krafan því fyrnd.

9

Rétt er að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Landsrétti.

Úrskurðarorð :

Kröfu varnaraðila, D-kk-ef Þ-kk-ef Ó-kk-ef, um viðurkenningu á að hann eigi almenna fjárkröfu á hendur sóknaraðila, þrotabúi Dísönnu ehf., samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl. að fjárhæð 7.000.000 króna, er hafnað.

Málskostnaður í héraði og fyrir Landsrétti fellur niður.