881/2019

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu F um að mál sem hann hugðist höfða á hendur Í sætti flýtimeðferð þar sem skilyrðum 1. mgr. 123. gr. laga nr. 91/1991 var ekki fullnægt í málinu.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 23. desember 2019, sem barst réttinum 27. sama mánaðar. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 9. janúar 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 20. desember 2019 í málinu nr. F7407/2019 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að mál félagsins á hendur varnaraðila sæti flýtimeðferð eftir ákvæðum XIX. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Kæruheimild er í nlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að lagt verði fyrir héraðsdóm að gefa út stefnu til flýtimeðferðar á því máli sem sóknaraðili hyggst höfða á hendur varnaraðila.

3 Varnaraðili hefur ekki uppi dómkröfur fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Samkvæmt 1. mgr. 123. gr. laga nr. 91/1991 getur aðili sem hyggst höfða mál, meðal annars vegna ákvörðunar eða athafnar stjórnvalds, óskað eftir því að málið sæti flýtimeðferð samkvæmt XIX. kafla laganna. Skilyrði þess er að brýn þörf sé á skjótri úrlausn, enda hafi hún almenna þýðingu eða varði stórfellda hagsmuni hans. Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði felur úrræði XIX. kafla laga nr. 91/1991 í sér afbrigði frá almennum málsmeðferðarreglum laganna. Ber því að skýra ákvæði 1. mgr. 123. gr. þeirra þröngri lögskýringu.

5 Samkvæmt gögnum málsins var sóknaraðili, Félag makrílveiðimanna, stofnað í febrúar 2017. Megintilgangur félagsins er að gæta hagsmuna þeirra útgerðarmanna sem stunda makrílveiðar með krókum gagnvart stjórnvöldum og öðrum félagasamtökum útgerðarmanna sem hafa aðra hagsmuni. Með fyrirhugaðri málsókn hyggst sóknaraðili krefjast þess aðallega að viðurkennt verði að óheimilt hafi verið að takmarka heimildir félagsmanna hans til veiða á makríl með því að úthluta aflahlutdeild til fiskiskipa á grundvelli aflareynslu á árunum 2008 til 2018, sbr. III. ákvæði til bráðabirgða við lög nr. 151/1996 um fiskveiðar utan lögsögu Íslands, sbr. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 46/2019. Til vara að viðurkennt verði að óheimilt hafi verið að takmarka heimildir félagsmanna stefnanda til ráðstöfunar á aflaheimildum, samkvæmt 2. málslið 6. mgr. 12. gr. laga nr. 116/2006, sbr. 4. gr. laga nr. 46/2019 og 4. mgr. 15. gr. laga nr. 116/2006, sbr. 5. gr. laga nr. 46/2019.

6 Samkvæmt framangreindu lýtur málatilbúnaður sóknaraðila að úthlutun á aflaheimildum í makríl, sem hann telur ólögmæta. Hefur hann ekki sýnt fram á að uppfyllt séu skilyrði 1. mgr. 123. gr. laga nr. 91/1991 til að málið sæti flýtimeðferð. Þannig verður ekki séð að brýn þörf sé á skjótri úrlausn dómsins þar sem hún hafi almenna þýðingu eða varði stórfellda hagsmuni sóknaraðila, svo sem rekstrargrundvöll félagsmanna hans.

7 Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar, verður hann staðfestur með þeim hætti sem nánar greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð:

Hafnað er kröfu sóknaraðila, Félags makrílveiðimanna, um að mál félagsins á hendur varnaraðila, íslenska ríkinu, sæti flýtimeðferð eftir ákvæðum XIX. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.