217/2020

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurður Landsréttar

O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf landsréttardómari og B-kvk-nf T-kvk-nf og H-kk-nf O. A-kk-nf, settir landsréttardómarar, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 9. apríl 2020, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 14. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 7. apríl 2020 í málinu nr. R[…]/2020 þar sem varnaraðila var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi meðan mál hans er til meðferðar fyrir æðri dómi, þó eigi lengur en til mánudagsins 7. september 2020 klukkan 16. Kæruheimild er í llið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2 Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að gæsluvarðhaldinu verði markaður skemmri tími.

3 Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

4 Eins og greinir í hinum kærða úrskurði hefur varnaraðili setið í gæsluvarðhaldi frá 8. júní 2019, fyrst á grundvelli rannsóknarhagsmuna, sbr. alið 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, en frá 20. júní 2019 á grundvelli almannahagsmuna samkvæmt 2. mgr. 95. gr. sömu laga. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur […] desember 2019 í máli nr. S[…]/2019 var hann dæmdur til að sæta fangelsi í sjö ár fyrir stórfellt fíkniefnabrot. Varnaraðili lýsti yfir áfrýjun til Landsréttar 12. desember 2019 og var áfrýjunarstefna gefin út 6. janúar 2020. Fresti ákæruvalds til að skila greinargerð mun ljúka 29. apríl næstkomandi.

5 Gæsluvarðhaldskrafa sóknaraðila byggist á 2. mgr. 95. gr., sbr. 3. mgr. 97. gr. laga nr. 88/2008.

6 Varnaraðili byggir á því að við fyrirtöku kröfunnar í héraði hafi honum einungis gefist kostur á að mæta fyrir dóm með aðstoð fjarfundabúnaðar en lagaheimild skorti til þeirrar málsmeðferðar.

7 Fyrir liggur að varnaraðili féllst ekki á að mæta fyrir dóminn með framangreindum hætti. Samkvæmt bókun í þingbók var þá hringt í varnaraðila úr dómsal. Mótmælti hann kröfu sóknaraðila og því að hafa ekki fengið að koma fyrir dóminn en jafnframt var bókað að hann gæfi verjanda sínum „umboð til að taka afstöðu til kröfunnar að öðru leyti og svara kröfunni.“

8 Samkvæmt framangreindu gafst ákærða færi á að lýsa afstöðu sinni til kröfu sóknaraðila við fyrirtöku hennar í héraði auk þess sem verjandi hans var þar mættur í hans umboði. Standa ákvæði XXVII. kafla laga nr. 88/2008 ekki í vegi fyrir því að réttinda varnaraðila hafi verið gætt með framangreindum hætti við meðferð málsins í héraði. Að þessu athuguðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður ekki talið að slíkir annmarkar séu á meðferð málsins í héraði að ómerkingu hins kærða úrskurðar varði.

9 Þau brot sem varnaraðili er grunaður um varða framleiðslu á miklu magni fíkniefna og eru alvarlegs eðlis. Telja verður að það geti misboðið réttlætiskennd almennings gangi hann laus og sé áframhaldandi varðhald því nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna. Landsréttur hefur í fyrri úrskurðum sínum staðfest að skilyrði 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 séu uppfyllt til þess að varnaraðili sæti gæsluvarðhaldi, sbr. nú síðast úrskurð réttarins 28. október 2019 í máli nr. 711/2019. Ekkert er fram komið í málinu sem getur breytt því mati. Verður því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að skilyrði 2. mgr. 95. gr., sbr. 3. mgr. 97. gr. laga nr. 88/2008 séu uppfyllt. Jafnframt verður ekki fallist á það með varnaraðila að því skilyrði áframhaldandi varðhalds sé ekki fullnægt að mál hans hafi verið rekið með fullnægjandi hraða, þar með talið við áfrýjun.

10 Þá hefur ekki þýðingu fyrir mat á nauðsyn gæsluvarðhalds með tilliti til almannahagsmuna, eins og varnaraðili heldur fram, að sérstakar aðstæður séu uppi í þjóðfélaginu vegna veirufaraldurs sem nú geisar í landinu. Verður ekki séð að áhrif þess ástands og smitvarnarráðstafanir á borð við takmarkanir á heimsóknum til varnaraðila séu þungbærari fyrir hann en vænta má að aðrir í samfélaginu þurfi að þola við þessar aðstæður. Þá hefur ekkert komið fram um að ekki sé hægt að tryggja öryggi varnaraðila eða að heilsu hans sé stefnt í hættu í gæsluvarðhaldinu.

11 Samkvæmt 3. málslið 1. mgr. 97. gr. laga nr. 88/2008 má marka gæsluvarðhaldi lengri tíma en fjórar vikur meðan á áfrýjunarfresti samkvæmt 199. gr. laganna stendur eða fresti til að leita leyfis Hæstaréttar til að áfrýja dómi Landsréttar samkvæmt 217. gr. þeirra laga, svo og meðan mál er til meðferðar fyrir æðri dómi uns endanlegur dómur gengur. Með vísan til þess og alls hins framangreinda verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.