10/2021

Útdráttur

A, B og C höfðuðu mál á hendur Í til að fá felldan úr gildi úrskurð K þess efnis að staðfesta ákvarðanir Ú um að synja þeim um alþjóðlega vernd hér á landi á grundvelli 40. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga eða dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða í skilningi 74. gr. sömu laga. Þá tók málshöfðunin einnig til þess að ákvarðanir Ú yrðu felldar úr gildi. Landsréttur tók fram að ekki hefði verið þörf á því að krefjast ógildingar þeirra ákvarðana þar sem þær hefðu orðið efnislegur hluti úrskurðar K. Umsókn A, B og C um alþjóðlega vernd var byggð á frásögn A um að hún óttaðist fyrir sína hönd eða elstu dóttur sinnar blóðfórn í tengslum við valdatöku kvenöldungs í ættbálki hennar. Ekki var fallist á að rannsókn á máli A, B og C hefði verið svo áfátt að efni væri til að ógilda úrskurð Ú. Því var einnig hafnað að niðurstaða K um að synja þeim um alþjóðlega vernd væri óforsvaranleg þannig að ógildingu varðaði. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að lagt hefði verið viðhlítandi mat á hagsmuni barnanna B og C, sbr. 5. mgr. 37. laga nr. 80/2016, og að forsvaranlegar ályktanir hefðu verið dregnar af gögnum og upplýsingum í málinu.

Hefði ekki verið sýnt fram á að úrskurður K væri haldinn annmörkum að efni eða formi sem varðað gæti ógildingu. Því var staðfestur héraðsdómur um sýknu Í af kröfum A, B og C.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Á frý je ndurskutu málinu til Landsréttar 11. janúar 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 18. desember 2020 í málinu nr. E- [...]/2019.

2

Á frý jendur krefjast þess að ógiltur verði með dómi úrskurður kærunefndar útlendingamála nr.367/2019 frá 25. júlí 2019 í stjórnsýslumáli nr. [...]. Jafnframt er þess krafist að felldar verði úr gildi ákvarðanir Útlendingastofnunar frá 8. maí 2019, þess efnis að hafna áfrýjendum um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja þeim um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. Þá krefjast áfrýjendur málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti úr hendi áfrýjanda, A, en til vara að málskostnaður fyrir Landsrétti verði látinn niður falla.

Niðurstaða

4

Umsókn áfrýjenda um alþjóðlega vernd samkvæmt 1. eða 2. mgr. 37. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga byggist á frásögn áfrýjanda, A, um að hún óttist að henni eða elstu dóttur hennar verði fórnað í tengslum við valdatöku kvenöldungs í ættbálki hennar í [...]. Hvorki í skýrslu sem hún gaf hjá Útlendingastofnun né í framburði hennar fyrir dómi lýsti hún þó tilteknum atvikum, sem hún upplifði meðan hún bjó í heimalandi sínu, sem gátu gefið henni raunhæfa ástæðu til að ætla að slík ógn vofði yfir. Hún hefur heldur ekki vísað til þess að eitthvað hafi gerst, eftir að hún yfirgaf heimaland sitt fyrir um 12 árum, sem hafi gefið henni tilefni til að ætla að áfrýjendum stafaði hætta af öldungum í ættbálki hennar.

5

Í úrskurði kærunefndar er vísað til skýrslu kanadísku flóttamannastofnunarinnar frá 2017 þar sem ekki er talið útilokað að blóðfórnir kunni að eiga sér stað með leynd á dreifbýlum svæðum [...] í tengslum við greftrun höfðingja. Þar er einnig vikið að einstökum málum þar sem grunur leikur á að manndráp hafi átt sér stað í einhvers konar helgiathöfnum. Almennt gefa þau gögn sem aflað var í tengslum við rannsókn Útlendingastofnunar og kærunefndar útlendingamála á frásögn áfrýjanda þó til kynna að slíkar helgiathafnir ættbálka séu afnumdar auk þess sem blóðfórn manna sé refsiverð sem manndráp.

6

Áfrýjandi A kvaðst í viðtali hjá Útlendingastofnun vera frá þorpi rétt fyrir utan borgina [...] sem er meðal þéttbýlustu svæða landsins. Hún kemur því ekki frá stað í [...] þar sem talið er mögulegt samkvæmt framangreindri skýrslu frá 2017 að blóðfórnir kunni að eiga sér stað með leynd. Þá er ekki að sjá í gögnum málsins nokkurt dæmi þess að slíkar helgiathafnir séu tengdar valdatöku kvenöldungs.

7

Með hliðsjón af því sem hér hefur verið rakið, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, er ekki á það fallist að rannsókn á máli áfrýjenda hafi verið svo áfátt að efni sé til að fallast á kröfu þeirra um ógildingu hins umdeilda úrskurðar. Þá er því hafnað að niðurstaða kærunefndar útlendingamála um að synja þeim um alþjóðlega vernd á grundvelli 1. og 2. mgr. 37. gr. laga nr. 80/2016 sé óforsvaranleg þannig að ógildingu varði.

8

Öðrum málsástæðum áfrýjenda er hafnað með vísan til röksemda sem fram koma í héraðsdómi. Þá er niðurstaða hins áfrýjaða dóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað áfrýjenda staðfest.

9

Rétt er að taka fram að ekki var þörf á því að krefjast ógildingar ákvarðana Útlendingastofnunar 8. maí 2019, sem skotið var til kærunefndar útlendingamála, þar sem þær ákvarðanir urðu efnislega hluti úrskurðar kærunefndar 25. júlí 2019, sem staðfesti þær ákvarðanir, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar í máli nr. 72/2011.

10

Eins og atvikum er háttað þykir rétt að málskostnaður milli aðila fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.