53/2021

Útdráttur

LH hf. höfðaði ógildingarmál samkvæmt XVIII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafðist þess að ógilt yrði skuldabréf að fjárhæð 110.000.000 króna sem útgefið var af KEW til A ehf. og tryggt var með tryggingarbréfi á fyrsta veðrétti í nánar tilgreindri fasteign á Ítalíu. Yrði LH hf. þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðaði á um eins og félagið hefði það undir höndum. Við þingfestingu málsins mótmælti þrotabú KEW ógildingu skuldabréfsins. Við meðferð málsins kom fram af hálfu LH hf. að skuldabréfið hefði týnst í vörslum upphaflegs kröfuhafa þess, A ehf., og hefði því aldrei komist í vörslur LH hf. eins og haldið væri fram í ógildingarstefnu. Undir rekstri málsins í héraði framvísaði LH hf. ljósriti af skuldabréfi sem LH hf. hélt fram að væri af því skuldabréfi sem krafist væri ógildingar á í málinu. Efni þess var þó ekki að öllu leyti í samræmi við lýsingu á skuldabréfinu í ógildingarstefnu. Í dómi Landsréttar sagði að ljóst væri af málsgögnum að AMK ehf., sem ekki hefði verið aðili að því réttarsambandi sem stofnað hefði verið til með útgáfu skuldabréfsins, hefði án skyldu greitt það upp árið 2013 án þess að krafa samkvæmt því hefði verið framseld félaginu. Þar með hefðu kröfuréttindi samkvæmt skuldabréfinu fallið niður ásamt veðréttindum sem voru til tryggingar greiðslu þess.

Með hliðsjón af framangreindu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að synja LH hf. um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og R-kvk-nf B-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 28. janúar 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 4. janúar 2021 í málinu nr. E- 103/2020.

2

Áfrýjandi krefst þess að ógilt verði skuldabréf útgefið í Reykjavík 16. desember 2011 af K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf til Arks ehf., sem nú heitir Snæból ehf., að fjárhæð 110.000.000 króna með 12% ársvöxtum, tryggt með tryggingabréfi að sömu fjárhæð á öðrum veðrétti í fasteign að Via di Moriano nr. 1625, Monte S. Quirico, Lucca, Ítalíu og áfrýjanda þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðar á um eins og hann hefði skjalið undir höndum. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti. Þá krefst áfrýjandi álags á málskostnað.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti gaf vitnið G-kk-nf Þ-kk-nf Á-kk-nf löggiltur endurskoðandi skýrslu í gegnum síma.

5

Málsatvik og málsástæður aðila eru raktar í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar greinir heldur áfrýjandi því fram að K-kk-nf E-kk-nf W-kk-nf hafi gefið út skuldabréf 16. desember 2011 til Arks ehf., nú Snæbóls ehf., að fjárhæð 110.000.000 króna. Hafi skuldabréfið verið óverðtryggt en borið 12% ársvexti. Skuld samkvæmt skuldabréfinu hafi átt að endurgreiða í einu lagi á gjalddaga sem hafi verið ákveðinn 18 mánuðum eftir útgáfu þess. Greiðsla samkvæmt skuldabréfinu hafi verið tryggð með tryggingarbréfi á öðrum veðrétti í fasteigninni að Via di Moriano nr.1625, Monte S.

Quirico, Lucca, Ítalíu.

6

Á meðal gagna málsins er ljósrit af skuldabréfi sem áfrýjandi heldur fram að sé afrit skuldabréfsins sem krafist er ógildingar á í málinu. Nánari grein verður gerð fyrir efni þess í niðurstöðukafla dómsins.

7

Þá liggur fyrir í málinu yfirlýsing Snæbóls ehf. 27. september 2018 þar sem fyrirsvarsmaður þess staðfesti fyrir hönd félagsins að 23. júlí 2013 hefði það fengið greiðslu að fjárhæð 131.906.133 krónur frá AMK ehf. vegna kaupa þess félags á veðskuldabréfi í eigu Snæbóls ehf., útgefnu af K-kk-þgf E-kk-þgf og tryggðu með öðrum veðrétti í áðurgreindri fasteign á Ítalíu. Um fullnaðargreiðslu á skuldabréfinu hefði verið að ræða. Í lok yfirlýsingarinnar segir að eftir framangreinda greiðslu hafi Snæból ehf. ekki lengur verið eigandi veðskuldabréfsins.

8

Við meðferð málsins fyrir Landsrétti var lögð fram útprentun af færslum á bankareikningi AMK ehf. nr. [...] á tímabilinu frá 23. júlí til 2. september 2013 og þar má sjá að greiðsla að fjárhæð 131.906.133 krónur var millifærð af reikningnum til

Snæbóls ehf. 23. júlí 2013.

9

Á meðal gagna málsins er samkomulag áfrýjanda, Lyfja og heilsu hf., og AMK ehf. um framsal krafna, undirritað af K-kk-þgf E-kk-þgf 30. desember 2014 fyrir hönd beggja félaganna. Í samkomulaginu er tekið fram að AMK ehf. eigi kröfu á hendur K-kk-þgf E-kk-þgf að höfuðstólsfjárhæð 227.837.866 krónur vegna greiðslu sem AMK ehf. hafi innt af hendi 23. júlí 2013 til Sjávarsýnar ehf. og Snæbóls ehf. fyrir hönd „KW“, en þar mun vera átt við K-kk-þf E-kk-þf, og hafi með því eignast kröfu á hendur K-kk-þgf E-kk-þgf sömu fjárhæðar. Með samkomulaginu framselji AMK ehf. áðurgreinda kröfu sína á hendur K-kk-þgf E-kk-þgf til áfrýjanda gegn því að felld verði niður krafa áfrýjanda á hendur AMK ehf. að sömu eða svipaðri fjárhæð sem nánari grein er gerð fyrir í samkomulaginu. Að því frágengnu skyldi áfrýjandi eignast kröfu á hendur K-kk-þgf E-kk-þgf sem áður hafi verið í eigu AMK ehf. Í lok samkomulagsins er því lýst yfir af hálfu AMK ehf. að áfrýjandi sé réttmætur eigandi áðurgreindrar kröfu á hendur K-kk-þgf E-kk-þgf.

10

Þá liggja fyrir í málinu tvær yfirlýsingar K-kk-ef A-kk-ef Þ-kk-ef, annars vegar fyrir hönd AMK ehf. og hins vegar fyrir hönd áfrýjanda, báðar dagsettar 17. október 2019. Í fyrri yfirlýsingunni er staðfest að AMK ehf. hafi keypt áðurgreint veðskuldabréf af Snæbóli ehf. og að fullnaðargreiðsla vegna þeirra kaupa,131.906.133 krónur, hafi verið innt af hendi 23. júlí 2013. Í seinni yfirlýsingunni er staðfest að AMK ehf. hafi eftir kaupin framselt veðskuldabréfið til áfrýjanda sem eftir það hafi verið kröfuhafi þess.

11

Einnig liggur fyrir í málinu yfirlýsing G-kk-ef Þ-kk-ef Á-kk-ef endurskoðanda frá 28. október 2019 þar sem hann staðfestir meðal annars að í ársreikningi AMK ehf. hafi verið á meðal krafna félagsins veðskuldabréf, útgefið af K-kk-þgf E-kk-þgf, sem félagið hafi eignast 23. júlí 2013 með fullnaðargreiðslu til Snæbóls ehf. Þá er einnig staðfest að áfrýjandi hafi keypt umrætt veðskuldabréf af AMK ehf. 30. desember 2014 og að það hafi verið framselt eftir greiðslu kaupverðs. Veðskuldabréfið hafi verið á meðal krafna í bókum áfrýjanda í árslok. Í yfirlýsingunni segir að hún byggi meðal annars á færslum í bókhaldi, greiðslukvittunum og fleiru. Einnig er tekið fram að veðskuldabréfið hafi með skráningu 1. febrúar 2012 verið tryggt með veði í áðurgreindri fasteign á Ítalíu.

12

Lagður hefur verið fram í málinu dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 4. mars 2020 í máli nr. E- 152/2019 sem þrotabú K-kk-ef E-kk-ef W-kk-ef höfðaði gegn Föxum ehf. í desember 2018 til riftunar á nánar tilgreindum ráðstöfunum þrotamanns. Þar kemur fram að bú K-kk-ef E-kk-ef hafi verið tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði 16. apríl 2018. Þrotamaður hafi með kaupsamningi 6. júlí 2017 afsalað fasteigninni að Via di Moriano nr. 1625, Monte S. Quirico við Lucca á Ítalíu til Faxa ehf. og hafi kaupverðið verið greitt með yfirtöku eftirstöðva áhvílandi skulda sem numið hafi 2.231.210,35 evrum. Veðhafar væru annars vegar Sjávarsýn ehf. og hins vegar Arkur ehf., en fyrir liggur að það félag heitir nú Snæból ehf. Með dómi héraðsdóms var meðal annars fallist á kröfu þrotabúsins um riftun á sölu fasteignarinnar á Ítalíu til Faxa ehf. Fyrir liggur að Faxar ehf. er hluti af fyrirtækjasamstæðu sem var í eigu þrotamanns, K-kk-ef E-kk-ef, en eignarhald samstæðunnar færðist til sonar hans í janúar 2014. Þá liggur fyrir að áfrýjandi er að 99,56% í eigu Faxa ehf.

13

Við meðferð málsins fyrir Landsrétti var lögð fram yfirlýsing G-kk-ef Þ-kk-ef Á-kk-ef endurskoðanda frá 7. júlí 2020. Þar vísar hann til fyrri yfirlýsingar sinnar frá 28. október 2019 og tekur fram að skuldabréf, útgefin af K-kk-þgf E-kk-þgf, sem áfrýjandi hafi keypt af AMK ehf. hafi verið á meðal krafna í bókum áfrýjanda í árslok 2014 og séu á meðal krafna í ársreikningum áfrýjanda rekstrarárin 2014 til 2016. Einnig staðfestir hann í yfirlýsingunni að í ársreikningum áfrýjanda vegna rekstraráranna 2017 til 2019 sé einkahlutafélagið Faxar tilgreint sem skuldari bréfanna eftir kaup félagsins á fasteigninni á Ítalíu. Hið sama komi fram í ársreikningum Faxa ehf. vegna sömu rekstrarára. Fyrir Landsrétti voru einnig lagðir fram ársreikningar AMK ehf. vegna rekstraráranna 2013 og 2014.

Niðurstaða

14

Í 1. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála segir að vilji maður höfða mál til ógildingar á skjali skuli hann afhenda dómara stefnu til útgáfu og endurrit af skjalinu eða nákvæma lýsingu á efni þess. Við útgáfu stefnunnar gat áfrýjandi ekki framvísað endurriti af skuldabréfi því sem hann krefst ógildingar á en lýsingu á efni þess var að finna í ógildingarstefnu.

15

Síðar við meðferð málsins í héraði lagði áfrýjandi á hinn bóginn fram ljósrit af skuldabréfi, útgefnu í Reykjavík af K-kk-þgf E-kk-þgf 16. desember 2011 til handhafa, að fjárhæð 110.000.000 króna. Í skuldabréfinu er kveðið á um að lánstími sé 18 mánuðir frá útgáfu. Vextir skyldu vera 12% ársvextir sem greiða skyldi ásamt höfuðstól á gjalddaga sem skyldi vera að ósk skuldara hvenær sem er eftir 30. júní 2012 en þó eigi síðar en að liðnum 18 mánuðum frá útgáfu skuldabréfsins. Þá er í sjö liðum í skuldabréfinu meðal annars kveðið á um gjaldfellingarheimild, greiðslu dráttarvaxta ef vanskil yrðu á skuldinni, varnarþing, innheimtukostnað og stimpil- og þinglýsingarkostnað. Undir skuldabréfið rita tveir nafngreindir lögmenn sem vottar að réttri dagsetningu, undirritun og fjárræði útgefanda. Samkvæmt yfirlýsingu frá fyrirtækinu Sensa ehf. fannst umrætt afrit af skuldabréfinu í febrúar 2020 eftir mikla leit í pósthólfi starfsmanns sem starfaði hjá lögmannsstofunni Logos á þeim tímasem skuldabréfið var gefið út.

16

Áfrýjandi byggir á því að áðurgreint ljósrit sé af skuldabréfi því sem krafist er ógildingar á í málinu. Ljóst er á hinn bóginn að efni ljósritsins samrýmist ekki að öllu leyti lýsingu á skuldabréfinu í ógildingarstefnu. Munar þar mestu að í stefnu er skuldabréfinu lýst sem nafnbréfi en framlagt ljósrit af skuldabréfinu ber með sér að um handhafaskuldabréf hafi verið að ræða.

17

Skilja verður málatilbúnað stefnda þannig að ekki séu bornar brigður á að umrætt skuldabréf hafi verið gefið út á sínum tíma og að það hafi verið tryggt með veði í áðurgreindri fasteign á Ítalíu. Skuld samkvæmt skuldabréfinu hafi á hinn bóginn verið gerð upp að fullu í júlí 2013 án þess að krafa samkvæmt skuldabréfinu væri framseld. 18

Við flutning málsins fyrir Landsrétti kom fram hjá lögmanni áfrýjanda að skuldabréf það sem krafist væri ógildingar á hefði týnst í vörslum upphaflegs kröfuhafa þess, Snæbóls ehf. Liggur þannig fyrir að umrætt skuldabréf komst aldrei í vörslur áfrýjanda eins og haldið er fram í ógildingarstefnu. Samræmist þetta framburði fyrirsvarsmanns AMK ehf. í riftunarmáli því sem áður er getið en þar gaf hann einnig skýrslu sem fyrirsvarsmaður áfrýjanda. Kvaðst hann ekki hafa haft skuldabréfið undir höndum og kvaðst ekki geta staðfest að það hefði verið framselt, fyrst til AMK ehf. og síðar til áfrýjanda. Í skýrslu sinni í riftunarmálinu kvaðst fyrirsvarsmaður Snæbóls ehf. ekki muna hvort hann hefði framselt skuldabréfið að loknu uppgjöri á því. Á sínum tíma hefði K-kk-nf E-kk-nf beðið hann um að reikna upp lánið þar sem greiðsla frá AMK ehf. væri væntanleg. Sú greiðsla hefði borist og fyrir félagið sem lánveitanda hefði málið því verið gert upp og engu hefði skipt hvaðan greiðslan kom.

19

Eins og áður greinir kom endurskoðandi AMK ehf. og áfrýjanda, G-kk-nf Þ-kk-nf Á-kk-nf, fyrir Landsrétt og staðfesti áðurgreindar yfirlýsingar sínar frá 28. október 2019 og 7. júlí 2020. Sagði vitnið að skuldabréf á hendur K-kk-þgf E-kk-þgf sem AMK ehf. hefði eignast á árinu 2013 hefði verið á meðal eigna félagsins samkvæmt bókhaldi þess. Aðspurður viðurkenndi hann að í ljósi framangreinds hefði verið eðlilegra að færa skuldabréfið undir liðinn „fastafjármuni“ eða liðinn „verðbréfaeign“ í ársreikningnum í stað þess að færa það undir liðinn „aðrar skammtímakröfur“ eins og gert hefði verið í ársreikningi félagsins 2014 vegna rekstrarársins 2013. Vitnið sagðist ekki hafa verið beðið um að afhenda þau gögn úr bókhaldinu sem yfirlýsing hans frá 28. október 2019 byggði á og kvaðst ekki geta staðfest að þessi sömu gögn hefðu borið það með sér að umrætt skuldabréf hefði verið framselt félaginu. Samkvæmt framangreindu fær sú fullyrðing áfrýjanda að AMK ehf. hafi eignast umrætt skuldabréf fyrir framsal frá Snæbóli ehf. við uppgreiðslu þess 23. júlí 2013 ekki stuðning í ársreikningi félagsins árið 2014 vegna rekstrarársins 2013.

20

Loks ber áðurgreint samkomulag AMK ehf. og áfrýjanda 30. september 2014 um framsal krafna á milli félaganna ekki með sér að um framsal á kröfuréttindum AMK ehf. samkvæmt skuldabréfi hafi verið að ræða. Í samkomulaginu er á hinn bóginn tekið fram að AMK ehf. hafi eignast kröfu á hendur K-kk-þgf E-kk-þgf vegna greiðslu sem félagið hefði innt af hendi til Snæbóls ehf. 23. júlí 2013 og að sú krafa sé framseld til áfrýjanda með samkomulaginu.

21

Af gögnum málsins þykir ljóst að AMK ehf. var ekki aðili að því réttarsambandi sem stofnað var til með útgáfu skuldabréfsins sem ógildingarkrafa áfrýjanda lýtur að.

Verður því að líta svo á að AMK ehf. hafi án skyldu 23. júlí 2013 greitt upp áðurgreint skuldabréf í eigu Snæbólsehf. í þágu skuldara þess, K-kk-ef E-kk-ef W-kk-ef, og án þess að skuldabréfið væri framselt félaginu. Þar með féllu kröfuréttindi samkvæmt skuldabréfinu niður ásamt veðréttindum í áðurgreindri fasteign á Ítalíu sem voru til tryggingar greiðslu á því, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 7. janúar 1997 í máli nr. 475/1996. Stóð þá einungis eftir endurgreiðslukrafa AMK ehf. á hendur K-kk-þgf E-kk-þgf sem félagið framseldi áfrýjanda samkvæmt áðurgreindu samkomulagi 30. september 2014 en sú krafa er ekki til umfjöllunar í máli þessu. Þá liggur fyrir að framlagt ljósrit af skuldabréfi því sem krafist er ógildingar á samræmist ekki lýsingu á efni þess í ógildingarstefnu. Með hliðsjón af öllu framangreindu ber að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms um að synja áfrýjanda um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.

22

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað skal vera óraskað.

23

Með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 verður áfrýjanda gert að greiða stefnda málskostnað fyrir Landsrétti eins og nánar greinir í dómsorði en við ákvörðun hans er litið til dæmds málskostnaðar í samkynja máli aðila nr. 52/2021. Ekki þykja efni til að verða við kröfu áfrýjanda um álag á málskostnað.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Áfrýjandi, Lyf og heilsa hf., greiði stefnda, þrotabúi K-kk-ef E-kk-ef W-kk-ef, 750.000 krónur málskostnað.

Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 4. janúar 2021

Mál þetta, sem dómtekið var að lokinni aðalmeðferð þess, 7. desember sl., var höfðað með réttarstefnu, útgefinni af dómstjóra Héraðsdóms Reykjavíkur þann 21. nóvember 2019, f. h. stefnanda, Lyfja og heilsu hf., Síðumúla 20, Reykjavík, á hendur handhafa skuldabréfs, útgefins 16. desember 2011, til ógildingardóms vegna umrædds skuldabréfs, sbr. 120. gr. laga nr. 91/1991, og var málið þingfest þann 9. janúar 2020.

Til varna, sbr. 4. mgr. 121 gr. laga nr. 91/1991, tók þá á dómþingi, f. h. þrotabús K-kk-ef E-kk-ef W-kk-ef, skiptastjóri búsins, Á-kk-nf Á-kk-nf Á-kk-nf lögmaður og verður sá málsaðili, það er umrætt þrotabú, því hér eftir nefndur stefndi í málinu.

Stefnandi gerir nánar tiltekið þær dómkröfur að ógilt verði með dómi skuldabréf, útgefið í Reykjavík hinn 16. desember 2011 af K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf, kt.

[...]

, til heimilis að

[...]

, [...]

, til

félagsins Arks ehf. (nú Snæból ehf.), kt.

[...]

, Mávanesi 19, 210 Garðabæ, að fjárhæð 110.000.000 króna, með 12% ársvöxtum, tryggt í formi tryggingarbréfs með öðrum veðrétti í fasteign að Via di Moriano nr. 1625, Monte S. Quirico, Lucca, Ítalíu, Localitá „Al Fattoraccio“, skráð hjá Agenzia del Territorio með eftirfarandi hætti: (i) Catasto Fabbricati, Comune di Lucca, foglio 80: mappale 242 sub.8 graffato al mappale 243 sub.1; mappale 242 sub.9; mappale 242 sub.10; mappale 242 sub.11; mappale 242 sub.12; (ii) C-x-x T-e-x, Comune di Lucca, foglio 80; mappale 9; mappale 10; mappale 11; mappale 13; mappale 19; mappale 27; mappale 756; mappale 769, mappale 759, mappale 192; mappale 249; mappale 765, og stefnanda þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðar upp á eins og hann hefði skjalið undir höndum.

Þá krefst stefnandi málskostnaðar úr hendi stefnda sem tók til varna í málinu.

Stefndi mótmælir framangreindum dómkröfum stefnanda og leggst gegn því að ógildingardómur gangi í málinu í samræmi við kröfur stefnanda.

Þá krefst stefndi málskostnaðar úr hendi stefnanda.

Ágreiningsefni og málsatvik

Stefnandi lýsir tildrögum málsins þannig að hinn 16. desember 2011 hafi K-kk-nf E-kk-nf W-kk-nf, kt.

[...]

,

[...]

,

[...]

, gefið út skuldabréf til félagsins Arks ehf. (nú Snæból ehf.), kt.

[...]

, Mávanesi 19, 210 Garðabæ, að fjárhæð 110.000.000 króna, og með 12% ársvöxtum. Umrætt skuldabréf hafi verið óverðtryggt og skyldi endurgreiðast að fullu með einni höfuðstólsafborgun og einni vaxtagreiðslu á gjalddaga. Skyldu greiðast af skuldabréfinu 12% ársvextir frá og með útgáfudegi og var gjalddagi þess í öndverðu ákveðinn 18 mánuðum frá undirskrift.

Skuldabréfið kveður stefnandi hafa verið tryggt í formi tryggingabréfs með öðrum veðrétti í fasteign að Via di Moriano nr. 1625, Monte S. Quirico, Lucca, Ítalíu, Localitá „Al Fattoraccio“, nánar tiltekið skráð hjá Agenzia del Territorio með eftirfarandi hætti: (i) Catasto Fabbricati, Comune di Lucca, foglio 80: mappale 242 sub.8 graffato al mappale 243 sub.1; mappale 242 sub.9; mappale 242 sub.10; mappale 242 sub.11; mappale 242 sub.12; (ii) C-x-x T-e-x, Comune di Lucca, foglio 80; mappale 9; mappale 10; mappale 11; mappale 13; mappale 19; mappale 27; mappale 756; mappale 769, mappale 759, mappale 192; mappale 249; mappale 765.

Stefnandi kveður að í kjölfarið hafi gjalddagi skuldabréfsins verið framlengdur og það keypt þann 23. júlí 2013 af félaginu AMK ehf., kt.

[...]

, Síðumúla 20, 108 Reykjavík. Í kjölfar þess kveður stefnandi að hann hafi þann 30. desember 2014 keypt umrætt skuldabréf. Stefnandi kveður skuldabréfið upphaflega hafa verið í hans vörslu en það hafi ekki verið greitt á gjalddaga. Stefnandi kveður ástæður þess að nauðsynlegt sé að ógilda skuldabréfið vera þær að hann hafi glatað frumritinu og það ekki fundist þrátt fyrir mikla leit. Kveðst stefnandi ekki kunna frekari skýringar á mögulegum afdrifum. Byggir stefnandi á því að hann sé réttur kröfuhafi samkvæmt skuldabréfinu enda leiði hann rétt sinn frá upphaflegum eiganda þess, nú Snæbóli ehf.

Um sönnun fyrir útgáfu bréfsins þá vísar stefnandi til meðfylgjandi yfirlýsinga Arks ehf. (nú Snæbóls ehf.) og vottorðs um þinglýsingu skuldabréfsins frá lögbókanda í Lucca á Ítalíu, þann 27. janúar 2012. Um sönnun fyrir eftirfarandi viðskiptum með skuldabréfið og eignarhald stefnanda á því vísist til meðfylgjandi yfirlýsinga af hálfu Snæbóls ehf., AMK ehf., stefnanda og löggilts endurskoðanda stefnanda og AMK ehf.

Um fyrirhuguð not af ógildingardómi þá kveður stefnandi að með kaupsamningi, dags 6. júlí 2017, hafi Faxar ehf. keypt þá fasteign sem skuldabréfið hvílir á, gegn yfirtöku áhvílandi skulda. Séu því Faxar ehf. nú skuldari skuldabréfsins, en stefnandi kveðst ekki hafa skilríki fyrir kröfu sinni þar sem frumrit hafi glatast. Vegna þessa, og þar sem frumrit hafi ekki fundist þrátt fyrir umfangsmikla leit, kveður stefnandi nauðsynlegt að fá ógildingardóm um bréfið, þannig að stefnanda sé þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðar upp á eins og hann hefði það undir höndum. Hyggist stefnandi nýta ógildingardóminn til að öðlast að nýju skilríki fyrir kröfu sinni.

Af hálfu stefnda er hins vegar vísað til þess að í skýrslutöku af þrotamanni, K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf, hjá skiptastjóra, þann 13. nóvember 2018, hafi m. a. verið spurt um það hvort þrotamaður ætti fasteign á Ítalíu. Síðar sama dag hafi lögmaður þrotamanns sent tölvupóst til skiptastjóra þar sem hann hafi þá upplýst að þrotamaður hefði átt hús á Ítalíu en að hann hefði selt það á grundvelli verðmats. Í tölvupósti, dags. 23. nóvember 2018, frá þeim sama lögmanni, komi fram undir lið 8 að fasteignin á Ítalíu hafi verið seld til Faxa ehf. fyrir 2.232.210,35 evrur, og hafi alfarið verið greitt með yfirtöku áhvílandi veðskulda, sbr. kaupsamning sem fylgdi með tölvupóstinum.

Í skýrslutöku hjá skiptastjóra þann 27. nóvember 2018 hafi þrotamaður m. a. verið spurður um fasteignina á Ítalíu og eftirfarandi þá komið fram um það í fundargerðinni:

,,6. Í tölvupósti frá Ó-kk-þgf E-kk-þgf, hrl. kom fram að K-kk-nf hefði átt hús á Ítalíu við Monte S Quirico. Fasteignina hafi hann selt Föxum ehf. á árinu 2017 fyrir EUR 2,232,210.35 sem var alfarið greitt með yfirtöku áhvílandi veðskulda, sbr. skjal sem fylgdi með tölvupóstinum. Skiptastjóri spyr K-kk-þf hvernig söluverðið hafi verið ákvarðað og hvort þetta hafi verið fullt markaðsverð? KW upplýsir að leitað hafi verið til „Geometra“ sem hafi metið húsið þegar húsið var selt til Faxa ehf. (Faxar ehf.). Skiptastjóri spyr hvernig standi á því að Sjávarsýn ehf. og Arkur ehf. hafi átt yfirteknu lánin á húsinu? Svar: KW upplýsir að ástæðan sé sú að umrædd félög hafi lánað sér fjármuni í tengslum við fjárhagslega endurskipulagningu Lyfja og Heilsu ehf. og þetta tengist þeim viðskiptum.“

Vísar stefndi til þess að í kaupsamningi um húsið á Ítalíu komi fram að hann sé gerður þann 6. júlí 2017 á milli þrotamanns og Faxa ehf. Á bls. 6– 7 í kaupsamningi komi fram að á húsinu hvíli veð frá annars vegar félaginu Sjávarsýn ehf. og hins vegar frá félaginu Arki ehf. Síðarnefnda félagið hafi verið sameinað Snæbóli ehf. og heiti í dag Snæból ehf., eins og fram komi í samrunagögnum. Á bls. 5 í kaupsamningnum komi einnig fram að að skuldin við Sjávarsýn ehf. hafi á kaupsamningsdegi verið að fjárhæð 939.456,90 evrur og að skuldin á bak við veðið hjá Arki ehf. hafi á kaupsamningsdegi verið að fjárhæð 1.291.753,45 evrur. Samtala framangreindra fjárhæða sé 2.231.210,35 evrur. Á bls. 6 í kaupsamningi komi fram að söluverðið sé 2.231.210,35 evrur og að það sé greitt á þann hátt að yfirteknar séu framangreindar skuldir við félögin Sjávarsýn ehf. og Ark ehf. Síðan komi fram í kaupsamningnum að kaupandi hafi persónulega aflað sér upplýsinga um framangreindar skuldir og greiðslufyrirkomulag þeirra. Framangreindar upplýsingar um greiðslu kaupverðsins komi heim og saman við það sem þrotamaður hafi upplýst um við skýrslutökuna 27. nóvember 2018, en við upphaf skýrslutökunnar hafi verið áréttað fyrir honum að hann yrði að segja satt og rétt frá að viðlagðri refsingu samkvæmt ákvæðum hegningarlaga.

Skiptastjóri hafi talið það rétt að kanna sjálfstætt áreiðanleika framangreindra upplýsinga um söluna sem fram hafi komið hjá þrotamanni og í kaupsamningnum. Í því skyni hafi hann þann 3. desember 2018 sent bréf á Snæból ehf. (áður Arkur ehf.) og Sjávarsýn ehf. þar sem spurt hafi verið hvort félögin hefðu átt kröfur á þrotamann 6. júlí 2017 og hvort félögin hefðu notið veðréttar í hinni seldu eign. Þann 4. desember 2018 hafi borist skriflegt svar til skiptastjóra frá Snæbóli ehf. þar sem fram hafi komið að Snæból ehf. hefði ekki átt kröfu á þrotamann þann 6. júlí 2017 og að félagið hefði þá ekki átt veðrétt í hinni seldu eign. Í svarinu hafi einnig verið komið inn á það að öðrum hvorum megin við áramótin 2011– 2012 hefði félagið lánað þrotamanni peninga með veði í umræddri eign en það lán verið að fullu gert upp við Snæból ehf. í júlí 2013. Þann 12. desember 2018 hafi borist svarbréf frá Sjávarsýn ehf. þar sem staðfest hafi verið að félagið hefði ekki átt fjárkröfur á K-kk-þf W-kk-þf 6. júlí 2017.

Vísar stefndi til þess að á grundvelli framangreindra svara frá Sjávarsýn ehf. og Snæbóli ehf. þá hafi þrotabú K-kk-ef W-kk-ef talið að hús þrotamannsins á Ítalíu hefði verið afhent Föxum ehf. án endurgjalds og þrotamaður hefði gefið skiptastjóra rangar upplýsingar um söluna. Af þeim sökum hafi þrotabúið gefið út riftunarstefnu, sbr. nú dóm Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. E-152/2019 frá 4. mars 2020, þar sem fallist var á það að rifta bæri sölu umræddrar fasteignar á Ítalíu, dags. 6. júlí 2017.

Málsástæður og lagarök stefnanda

Stefnandi byggir á því að þann 16. desember 2011 hafi K-kk-nf E-kk-nf W-kk-nf gefið út skuldabréf til félagsins Arkur ehf. (nú Snæból ehf.) að fjárhæð 110.000.000 króna. Skuldabréfið hafi verið óverðtryggt og skyldi endurgreiðast að fullu með einni höfuðstólsafborgun og einni vaxtagreiðslu á gjalddaga. Skyldu greiðast 12% ársvextir frá og með útgáfudegi og gjalddaginn í öndverðu verið 18 mánuðum frá undirskrift.

Framangreint skuldabréf hafi verið tryggt í formi tryggingabréfs með öðrum veðrétti í fasteign að Via di Moriano nr. 1625, Monte S. Quirico, Lucca á Ítalíu, Localitá „Al Fattoraccio“, sbr. framangreinda nánari lýsingu þess.

Í kjölfar framangreinds hafi gjalddagi skuldabréfsins verið framlengdur og það keypt, 23. júlí 2 013, af AMK ehf., og þaðan, þann 30. desember 2014, af stefnanda.

Skuldabréfið hafi upphaflega verið í vörslu stefnanda en það hafi ekki verið greitt á gjalddaga. Nauðsynlegt sé að ógilda skuldabréfið þar sem hann hafi glatað frumriti bréfsins og það hafi ekki fundist þrátt fyrir umfangsmikla leit. Kunni stefnandi ekki frekari skýringar á mögulegum afdrifum þess. Stefnandi sé réttur kröfuhafi samkvæmt skuldabréfinu enda leiði hann rétt sinn frá upphaflegum eiganda þess, nú Snæbóli ehf.

Um sönnun fyrir útgáfu skuldabréfsins þá vísist til meðfylgjandi yfirlýsinga Arks ehf. (nú Snæbóls ehf.) og til vottorðs um þinglýsingu bréfsins frá lögbókanda í Lucca á Ítalíu, þann 27. janúar 2012. Um sönnun fyrir eftirfarandi viðskiptum með bréfið og fyrir eignarhaldi stefnanda vísist til meðfylgjandi yfirlýsinga af hálfu Snæbóls ehf., AMK ehf., stefnanda, svo og af hálfu löggilts endurskoðanda stefnanda og AMK ehf.

Um fyrirhuguð not ógildingardóms þá vísist til þess að með kaupsamningi, dags 6. júlí 2017, hafi Faxar ehf. keypt þá fasteign sem skuldabréfið hafi hvílt á gegn yfirtöku áhvílandi skulda. Séu Faxar ehf. því nú skuldari skuldabréfsins en stefnandi hafi ekki skilríki fyrir kröfu sinni þar sem frumrit þess hafi glatast. Vegna þessa, og þar sem frumrit bréfsins hafi ekki fundist þrátt fyrir umfangsmikla leit, sé nauðsynlegt fyrir stefnanda að fá ógildingardóm um það, þannig að stefnanda sé þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hafi hljóðað upp á eins og hann hefði það undir höndum. Hyggist stefnandi nýta ógildingardóminn til að öðlast að nýju skilríki fyrir kröfu sinni.

Um lagarök vísist til 120. gr. og 121. gr. laga nr. 91/1991 varðandi varnarþing og heimild til útgáfu ógildingarstefnu og til c-liðar 1. mgr. 89. gr. sömu laga um birtingu.

Málsástæður og lagarök stefnda

Þrotabúið byggir kröfu sína um synjun á því að þær skuldir sem hvílt hafi á húsinu á Ítalíu hafi verið uppgreiddar við söluna á húsinu eins og staðfest hafi verið gagnvart skiptastjóra af hálfu Snæbóls ehf. og Sjávarsýnar ehf., en annað sé eftiráskýringar.

Í kaupsamningi um umrætt hús á Ítalíu, dags. 6. júlí 2017, sé hvergi getið um það að eigandi skulda sé AMK ehf. eða stefnandi þessa máls, eins og eðlilegt hefði verið að gera ef þessir aðilar hefðu fengið skuldirnar framseldar við uppgreiðslu skuldanna við Snæból ehf. og Sjávarsýn ehf. árið 2013. Þar sé einungis minnst á Sjávarsýn ehf. og Ark ehf. Í kaupsamningi sé sérstaklega tekið fram á bls. 8 að kaupandi, Faxar ehf., lýsi því yfir að hann hafi sjálfur aflað sér upplýsinga um eftirstöðvarnar og með hvaða hætti þær skuli greiðast. Þarna sé sem sagt ekkert minnst á AMK ehf. eða stefnanda er séu þó í sömu félagasamstæðu og Faxar ehf., sem sé kaupandi fasteignarinnar. Þetta telji þrotabúið að bendi til þess að það sé ekki trúverðugt að til hafi verið skuldabréf er hafi verið framlengt og framselt á þann hátt er byggt sé á af stefnanda í máli þessu.

Í stefnu komi fram að umrætt skuldabréf hafi verið útgefið þann 16. desember 2011 og lánstími verið 18 mánuðir. Snæból ehf. hafi staðfest, með tölvupósti frá 4. desember 2018, að skuld þessi hefði verið uppgreidd í júlí 2013. Þetta staðfesti það að skuldin hafi verið úr sögunni eftir þessa 18 mánuði og því sé ekki hægt að vekja upp hið meinta skuldabréf sex árum síðar eða halda því fram að hið meinta bréf hafi verið framlengt, eins og reynt sé að halda fram í stefnu. Þar vanti alfarið að nákvæm lýsing sé á efni hins meinta skuldabréfs, sbr. skilyrðislausa kröfu um slíkt í 1. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991. Í stefnu sé bent á vottorð um þinglýsingu skuldabréfsins frá lögbókanda í Lucca frá 27. janúar 2012. Þýðing á skjalinu sé þeim annmarka háð að hún sé hvorki undirrituð né stimpluð af löggiltum skjalaþýðanda og því vart marktæk.

Í greinargerð Faxa ehf. sem lögð hafi verið fram í fyrrgreindu máli nr. E-152/2019 komi ekkert fram um það að AMK ehf. hafi eignast hið meinta skuldabréf og þaðan af síður að stefnandi hafi eignast það og sé þessu mótmælt sem ósönnuðu og sem eftiráskýringum. Félagið Faxar ehf. sé í sömu félagasamstæðu og AMK ehf. og stefnandi og hefði mátt vita það ef sú hefði verið raunin. Í máli nr. E-152/2019 hafi þrotabúið lagt fram samkomulag, sem áritað sé um dagsetningu, 30. desember 2014. Þar komi fram að AMK ehf. hafi greitt upp skuldir við Snæból ehf. og Sjávarsýn ehf. og eignast þar með kröfu á K-kk-þf E-kk-þf W-kk-þf. Þar sé hvergi minnst á skuldabréf eða veðtryggingu í húsi á Ítalíu. Þar komi fram að AMK ehf. selji kröfuna til stefnanda þessa máls en þar sé ekki heldur minnst á neitt skuldabréf. Þessi yfirlýsing bendi ekki til þess að neitt skuldabréf hafi þá verið í gangi og því standist það varla sem komi nú fram í stefnu að skuldabréfið hafi upphaflega verið í vörslum stefnanda þessa máls.

Í stefnu sé vísað til yfirlýsingar frá AMK ehf., dags. 17. október 2019, þar sem því sé haldið framað félagið hafi í júlí 2013 keypt tvö veðskuldabréf. Þessi yfirlýsing, sem sé undirrituð af framkvæmdastjóra stefnanda, hafi ekkert sönnunargildi um það að gilt skuldabréf sé fyrir hendi í dag með veði í umræddri fasteign á Ítalíu. Jafnvel þó að talið yrði að þessi yfirlýsing væri rétt þá gefi auga leið að þá yrði að höfða ógildingarmál í þeirri þinghá þar sem því yrði þinglýst, eða nánar tiltekið á Ítalíu, sbr. og 2. tl. 2. mgr. 120. gr. eml. og því beri þá að vísa þessu máli frá dómi.

Til viðbótar þá hafi stefnandi lagt fram samkynja yfirlýsingar frá Snæbóli ehf. og Sjávarsýn ehf., dags. 27. sept. 2019, og yfirlýsingu frá endurskoðanda þrotamanns um sama efni, þar sem reynt sé að halda því fram að AMK ehf. hafi keypt veðskuldabréfin af þeim aðilum. Þrotabúið telji að þær yfirlýsingar séu byggðar á röngum forsendum.

Telji stefndi að hér framangreind rök eigi að vera nægileg til þess að ekki verði fallist á kröfur stefnanda um ógildingardóm vegna hins meinta skuldabréfs.

Niðurstaða

Úrlausn máls þessa grundvallast á 120. gr., sbr. 121. gr. laga nr. 91/1991, þar sem stefnandi krefst ógildingardóms, en stefndi krefst þess að þeirri kröfu stefnanda verði synjað. Telja verður leiða af þeim ákvæðum að sá sem tekur til varna í ógildingarmáli eftir að réttarstefna er gefin út fái stöðu stefnda. Þá verður með hliðsjón af 4. mgr. 121 gr. laganna ekki fallist á það með stefnanda að stefndi geti ekki átt aðild að máli þessu eða að þær varnir sem hann hefur hér í frammi eigi ekki að geta komist að í málinu.

Stefnandi byggir dómkröfu sína um ógildingardóm vegna framangreinds glataðs skuldabréfs, sem hann kveður hafa verið útgefið þann 16. desember 2011 á hendur skuldaranum K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf, og tryggt með tryggingabréfi í framangreindri fasteign á Ítalíu, á því að skuldabréf þetta hafi í reynd skipt um kröfuhafa með framsali þeirra í millum, það er þá fyrst með framsali skuldabréfsins frá Arki ehf. (nú Snæból ehf.) til AMK ehf., og þá síðan með framsali umrædds skuldabréfs frá AMK ehf. til stefnanda. Leggur stefnandi fram yfirlýsingar sem m. a. varða slíkt framsal kröfunnar.

Stefndi, þrotabú K-kk-ef E. W-kk-ef, telur hins vegar að málsgögn bendi ekki til annars en að skuldabréf þetta, sem hann telur auk þess vera lýst með ófullnægjandi hætti í málinu, hafi í öllu falli verið greitt upp í uppgjöri við upphaflegan kröfuhafa þess, Ark ehf. (nú Snæból ehf.), og skuldabréfakrafan þá liðið undir lok, en að síðari tíma fullyrðingar um framsal skuldabréfsins séu eftiráskýringar. Vísar stefndi þar til forsögu máls þessa sem rakin sé í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. E-152/2019, Þb. K-kk-ef E. W-kk-ef gegn Föxum ehf., frá 4. mars 2020.

Eins og rakið er í dómi í máli nr. E-152/2019, þar sem fallist var á riftun á sölu K-kk-ef E. W-kk-ef til félagsins Faxa ehf., 6. júlí 2017, á þeirri fasteign á Ítalíu, sem hér um ræðir, þá liggur fyrir að K-kk-nf var eigandi fyrirtækjasamstæðu fjögurra félaga allt fram á árið 2016. Þetta eru móðurfélagið Toska ehf., sem átti að fullu félagið Faxa ehf., sem átti Faxar ehf. að fullu, sem svo aftur átti 99,56% í stefnanda. En sonur K-kk-ef, J-kk-nf H-kk-nf K-kk-nf, á nú félagið Toska ehf., samkvæmt kaupsamningi frá 13. janúar 2014, svo ljóst má telja að um tengda aðila sé að ræða. Þá liggur fyrir að félagið Faxar ehf. sem keypti húsið á Spáni tilheyrir sömu samstæðu.

Þá er rakið í framangreindum dómi í máli nr. E-152/2019, er varðar með beinum hætti málsatvik hér, að K-kk-nf E. W-kk-nf hafi selt Föxum ehf. umrædda fasteign, 6. júlí 2017, fyrir 2.231.210,35 evrur, en kaupverð verið greitt með yfirtöku veðskulda sem í kaupsamningi eru sagðar nema sömu fjárhæð og kaupverðið. Þær veðskuldir sem þar er vísað til eru annars vegar skuld við Sjávarsýn ehf., en hins vegar við Ark ehf., (nú Snæból ehf.), en í kaupsamningi sé greint frá þessum veðskuldum. Segir þar að veð í þágu Sjávarsýnar og A-kk-ef hafi verið færð til bókar í veðbók fasteignaskrár Lucca þann 1. febrúar 2012 og heildarupphæð hvors um sig hafi verið 700.000 evrur.

Enn fremur er það síðan rakið í dómi í máli nr. E-152/2019 að í skýrslutöku hjá skiptastjóra, 27. nóvember 2018, þá hafi þrotamaður, K-kk-nf E. W-kk-nf, greint frá því að hann hefði fengið umrædd lán frá þessum tveimur félögum í tengslum við fjárhagslega endurskipulagningu Lyfja og heilsu hf. Í skriflegu svari 4. desember 2018 við fyrirspurn skiptastjóra þrotabúsins um lán til þrotamanns og veðréttindi á eigninni þá greinir F-kk-nf R. S-kk-nf, framkvæmdastjóri og annar eigandi Snæbóls ehf., frá því að félagið hafi ekki átt fjárkröfu á K-kk-þf W-kk-þf þegar eignin var seld þann 6. júlí 2017 og þar með þá heldur engan veðrétt í nefndri eign á Ítalíu. Hins vegar greinir F-kk-nf þar frá því að í kringum áramótin 2011– 2012 hafi Snæból lánað K-kk-þgf fjármuni gegn veði í fasteigninni, en lánið verið að fullu greitt í júlí 2013. B-kk-nf Á-kk-nf, eigandi Sjávarsýnar ehf., hafi svarað sömu spurningum skriflega 12. desember 2018 og þá sagt félagið ekki hafa átt fjárkröfu á K-kk-þf E. W-kk-þf þann 6. júlí 2017.

Eins og í máli E-152/2019, þá liggur hér einnig fyrir skrifleg yfirlýsing K-kk-ef A-kk-ef Þ-kk-ef, f. h. AMK ehf., dags. 17. október 2019, þar sem fram kemur að það félag hafi í júlí 2013 keypt tvö veðskuldabréf útgefin af K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf 16. desember 2011. Annað bréfið hafi verið í eigu Sjávarsýnar og kaupverð þess verið 95.931.733 krónur, en hitt bréfið verið í eigu Snæbóls ehf., og kaupverð þess verið 131.906.133 krónur. Veðskuldabréfin hafi verið tryggð með veði á 1. og 2. veðrétti í fasteigninni í Lucca á Ítalíu. Eftir þessi ætluðu kaup skuldabréfanna hafi AMK ehf. orðið kröfuhafi þeirra. Þá lýsir K-kk-nf A-kk-nf Þ-kk-nf því yfir í annarri yfirlýsingu, einnig dags. 17. október 2019, að stefnandi þessa máls hafi þá síðan keypt umrædd veðskuldabréf af AMK ehf., 30. desember 2014. Þá liggja fyrir samhljóða yfirlýsingar B-kk-ef Á-kk-ef og F-kk-ef R. S-kk-ef, yfirlýsing B-kk-ef er dags. 14. október 2019 og F-kk-ef 27. september s. á., þar sem þeir lýsa því yfir að þeir hafi fengið fulla greiðslu skuldar samkvæmt nefndum skuldabréfum 23. júlí 2013. Um hafi verið að ræða fullnaðargreiðslu vegna kaupa AMK ehf. á veðskuldabréfunum sem þeir áttu og K-kk-nf E. W-kk-nf hafði gefið út. Tengt viðskiptum með þessi veðskuldabréf, þá liggur fyrir ljósrit af yfirliti reiknings nr. [...] fyrir tímabilið 16. júlí 2013 til 24. september 2015 er sýnir færslur merktar Sjávarsýn ehf. annars vegar og Snæbóli ehf. hins vegar, dags. 23. júlí 2013, með fjárhæðum þeim er K-kk-nf lýsir yfir að hafi verið kaupverð veðskuldabréfanna, sbr. framangreinda yfirlýsingu hans.

Stefndi hefur vakið máls á því að í skýrslu fyrir dómi í framangreindu dómsmáli nr. E-152/2019, þá hafi K-kk-nf A-kk-nf Þ-kk-nf, sem verið hefur framkvæmdastjóri stefnanda frá því um mitt ár 2016 og verið varamaður í stjórn Faxa ehf., greint frá því að hann hefði um tíma verið stjórnarmaður í AMK ehf., en engin starfsemi væri nú í því félagi. K-kk-nf A-kk-nf kvað þá fyrir dómi að framangreindar yfirlýsingar sem hann undirritaði hefðu verið útbúnar af lögmanni sem starfað hefði fyrir Faxar ehf. Varðandi yfirlýsinguna fyrir AMK ehf. þá kvaðst K-kk-nf hafa kannað í bókum félagsins að þau viðskipti sem hann staðfesti að hefðu farið fram árið 2013 hefðu í raun gert það. K-kk-nf kvaðst fyrir dómi þó hvorki sjálfur hafa séð umrædd skuldabréf sem sögð eru hafa verið framseld til AMK ehf. né gögn um framsal þeirra. Hann hafi þá ekki getað gefið nánari upplýsingar um færslur á reikningi nr. [...] sem komi fram á áðurnefndu yfirliti. Þá hefur stefndi hér einnig vakið máls á því að þeir B-kk-nf Á-kk-nf og F-kk-nf R. S-kk-nf hafi komið fyrir dóm í umræddu dómsmáli nr. E-152/2019 þar sem þeir hafi staðfest að hafa undirritað yfirlýsingar um framsal veðskuldabréfa félaga sinna. Gáfu þeir þá ekki nánari upplýsingar um efni bréfanna eða skilmála þeirra en kváðu báðir að þeir hefðu undirritað umræddar yfirlýsingar sínar að beiðni K-kk-ef E. W-kk-ef eða þá lögmanna hans. Í veðbókum fasteignarinnar á Ítalíu er getið um útgáfudag og upphaflegar fjárhæðir ætlaðra skuldabréfa. Jafnframt liggur óumdeilt fyrir í málinu að upphaflegir kröfuhafar fengu í öllu falli andvirði umræddra skuldabréfa greitt þann 23. júlí 2013.

Í máli þessu þá byggir stefndi kröfu sína um synjun á ógildingardómi einkum á því að framangreind skuld hafi samkvæmt yfirlýsingum upphaflegra kröfuhafa verið greidd upp 23. júlí 2013 og upp frá því hafi engin krafa verið á bak við veðsetningu á umræddu húsi á Ítalíu. Eins og rakið er í máli nr. E-152/2019 þá eru umrædd skuldabréf nú sögð glötuð og engin samtímagögn liggja fyrir um afdrif þeirra. Eins og ályktað er í þeim dómi þá verður að telja það eðlilegt að sá sem telur nú til réttar yfir umræddum skuldabréfum, í þessu tilviki stefnandi þessa máls, beri sönnunarbyrði fyrir því að skuld þeirrar fjárhæðar sem hann kveður eftirstöðvar bréfanna hafa numið á þeim degi þegar Faxar ehf. keyptu eignina, hafi í raun þá verið fyrir hendi. Hefur stefnandi í þessu máli nú framvísað afriti skuldabréfs og tölvuskeyta með því og ætlar að þar sé framkomið afrit af umræddu skuldabréfi sem þó virðist handhafabréf en ekki nafnbréf en engin frekari gögn eru fram komin um ætluð afdrif þess eða um framsal.

Hvað varðar sönnunarfærslu í málinu að öðru leyti um ætlað framsal umrædds skuldabréfs þá telur dómurinn að fyrirliggjandi framangreindar yfirlýsingar fyrirsvarsmanna Sjávarsýnar ehf. og Snæbóls ehf., sem og yfirlýsingar K-kk-ef A. Þ-kk-ef, renni ekki viðhlítandi stoðum undir staðhæfingar stefnanda í máli þessu um raunverulega stöðu skuldarinnar á kaupsamningsdegi, að virtum hér framlögðum skýrslum þeirra fyrir dómi úr framangreindu máli nr. E-152/2019. Líta verður þá til þess að yfirlýsingar B-kk-ef Á-kk-ef og F-kk-ef R. S-kk-ef virðast hafa verið gefnar að beiðni K-kk-ef E. W-kk-ef mörgum árum eftir að viðskiptin sem þau lýsa voru gerð. Þá verður að meta trúverðugleika framangreindra yfirlýsinga og vitnisburð K-kk-ef A-kk-ef Þ-kk-ef með hliðsjón af því að hann var varamaður í stjórn Faxa ehf. og fyrirsvarsmaður dótturfélags þess og vann lengi náið með K-kk-þgf W-kk-þgf. Jafnframt verður að gæta þess að þau félög sem stefnandi byggir hér á að hafi fengið skuldabréfakröfu á hendur K-kk-þgf W-kk-þgf sér framselda voru ýmist í eigu hans sjálfs eða þá nákominna aðila á þeim tíma sem byggt er á að framsal hafi átt sér stað.

Að mati dómsins þá verður hér fallist á framangreindar ályktanir sem leiða má af dómi í máli Héraðsdóms Reykjavíkur nr. E-152/2019. En í þessu máli hafa verið lögð fram hin sömu gögn í þessu tilliti og þar er um getið. Verður ekki séð að neitt nýtt sé nú fram komið í þessu máli sem leitt geti til annarrar ályktunar en að í ljósi framangreinds þá hafi stefnandi þessa máls ekki getað axlað með fullnægjandi hætti sönnunarbyrði fyrir því að umrætt skuldabréf hafi verið framselt, í þessu tilviki frá félaginu Arki ehf. (nú Snæból ehf.) til AMK ehf., og þaðan til stefnanda, en það ekki liðið undir lok með því að skuld samkvæmt skuldabréfinu hafi verið greidd upp 23. júlí 2013, löngu fyrir söluna á umræddri fasteign, 6. júlí 2017, svo sem stefndi hefur að mati dómsins fært rök fyrir. Þykir því vera fyrir hendi slíkur vafi um tilvist og efni ætlaðs skuldabréfs að ekki séu skilyrði til að fallast á dómkröfur stefnanda og ber því að synja honum um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.

Eins og mál þetta er vaxið þykir þó rétt að málskostnaður á milli aðila falli niður.

Málið fluttu H-kk-nf B-kk-nf H-kk-nf lögmaður fyrir stefnanda, en Á-kk-nf Á-kk-nf Á-kk-nf lögmaður fyrir stefnda.

P-kk-nf D-kk-nf L-kk-nf héraðsdómari kvað upp dóminn. Dómarinn tók við meðferð málsins 2. september sl. en hafði fram til þess engin afskipti haft af meðferð þess.

Dómsorð :

Synjað er um þá dómkröfu stefnanda, Lyfja og heilsu hf., að ógilt verði með dómi skuldabréf, útgefið í Reykjavík hinn 16. desember 2011, af K-kk-þgf E-kk-þgf W-kk-þgf, til Arksehf. (nú Snæból ehf.), að fjárhæð 110.000.000 króna, og um það að stefnanda verði þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðar upp á eins og hann hefði það undir höndum.

Málskostnaður fellur niður.