856/2019

Útdráttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli W gegn S ehf. var vísað frá dómi þar sem úrlausn um dómkröfu W ætti undir gerðardóm samkvæmt ákvæði í samningi aðila.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf og B-kvk-nf T-kvk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 19. desember 2019, sem barst réttinum degi síðar. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 9. janúar 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 10. desember 2019 í málinu nr. E4405/2019 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Eins og nánar greinir í hinum kærða úrskurði hefur sóknaraðili höfðað mál þetta á hendur varnaraðila til heimtu skaðabóta vegna meintra vanefnda varnaraðila á samningi aðila um að hljómsveitin Hatari kæmi fram á fernum tónleikum á tónlistarhátíð í Póllandi dagana 20. til 24. ágúst 2019. Byggir sóknaraðili á réttarreglum um skaðabætur innan samninga. Varnaraðili byggir kröfu sína um frávísun málsins meðal annars á því að ágreiningur aðila eigi undir gerðardóm samkvæmt grein 1.18 í samningi aðila.

5 Sóknaraðili heldur því fram að samningurinn kveði ekki á um skyldu málsaðila til að leggja tiltekinn ágreining fyrst undir gerðardóm, heldur sé um heimildarákvæði að ræða ef sáttaumleitanir skila ekki árangri. Auk þess hafi varnaraðili sagt upp samningnum og telji hann fallinn úr gildi og geti því ekki jafnframt byggt á því að gerðardómsákvæði hans gildi. Loks uppfylli umrætt ákvæði ekki kröfur laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma, um skýrleika enda ekki skýrt kveðið á um úr hvaða réttarágreiningi gerðardómur eigi að leysa. Ákvæðið geti ekki takmarkað stjórnarskrárbundinn rétt sóknaraðila til að leggja mál sitt fyrir dómstóla.

6 Varnaraðili byggir á því að málsókn sóknaraðila sé reist á samningi aðila þar sem er að finna fyrrnefnt ákvæði um meðferð ágreiningsefna fyrir gerðardómi. Sóknaraðili hafi samið samninginn og geti því ekki síðar borið því við að ákvæðið sé óskýrt. Hann sé bundinn við það samkvæmt meginreglu um skuldbindingargildi samninga.

7 Samningur aðila fjallar eins og áður er rakið um afmörkuð viðskipti og er á ensku. Umrætt ákvæði í grein 1.18 er tekið orðrétt upp í hinum kærða úrskurði. Þar er skýrt kveðið á um skyldu aðila til að leggja ágreining, sem rís um samninginn eða tengist honum, undir gerðardóm sem skipaður skuli einum manni sem aðilar komi sér saman um. Hefur sóknaraðili ekki með haldbærum rökum sýnt fram á heimild sína til að víkjast undan þeirri samningsbundnu skyldu að sæta lögsögu áðurnefnds gerðardóms. Verður ekki fallist á að með því að ágreiningurinn sæti úrlausn gerðardóms sé takmarkaður réttur sóknaraðila til að fá úrlausn dómstóla um réttindi sín og skyldur þannig að fari í bága við 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Í því sambandi skiptir máli að hægt er að krefjast ógildingar á úrlausn gerðardóms fyrir dómstólum samkvæmt nánari fyrirmælum í 12. gr. laga nr. 53/1989. Veiti varnaraðili ekki atbeina sinn að því að gerðardómur geti tekið til starfa á sóknaraðili kost á að bregðast við á þann hátt sem greinir í 4. gr. laga nr. 53/1989, sbr. einnig dóm Hæstaréttar 24. mars 2010 í máli nr. 149/2010. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

8 Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, W-x-x J-x-x G-x-x, greiði varnaraðila, Svikamyllu ehf., 280.000 krónur í kærumálskostnað.