151/2022

Útdráttur

S ehf. tók að sér nánar tilgreindar viðgerðir á bát í eigu R ehf. Á meðan viðgerð stóð kviknaði í bátnum og altjón hlaust af. R ehf. höfðaði mál gegn S ehf. til greiðslu nánar tilgreindrar fjárhæðar sem byggði á fimm reikningum, tveimur vegna viðgerða og þremur vegna slippleigu fyrir tilgreint tímabil en R ehf. varð ekki við óskum S ehf. um að fjarlægja flak bátsins sem var í slipp hjá honum. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á að S ehf. bæru leigugreiðslur vegna slippleigu en hafnað kröfum vegna viðgerðarkostnaðar. Fyrir Landsrétti krafðist R ehf. aðallega frávísunar málsins frá héraðsdómi. Í dómi Landsréttar var rakið að um kröfur S ehf. vegna slippleigu væri vísað til „meginreglna kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga”, án nánari útlistunar á því hvernig slík krafa kynni að hafa stofnast. Væri málatilbúnaður S ehf. hvað þessar kröfur varðaði talinn slíkum annmörkum búinn að óhjákvæmilegt væri að vísa þeim frá héraðsdómi. Um kröfur S ehf. sem sneru að viðgerðarþjónustu kom fram að sú meginregla gildi í kröfurétti að aðalskuldari samnings um viðgerðarþjónustu beri áhættu af því að fá greitt fyrir þá þjónustu sem hann hefur innt af hendi fram að afhendingu hlutar sem viðgerð beinist að. Í meginreglunni felist að komi til þess að hlutur í vörslum viðgerðaraðila skemmist, rýrist eða farist af tilviljun fyrir afhendingu, eigi hann ekki rétt á greiðslu fyrir þjónustu sem hann hefur innt af hendi og var R ehf. því sýknað af kröfum S ehf. um greiðslu kostnaðar vegna viðgerðar bátsins. Loks var S ehf. gert að greiða málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Aðaláfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 18. mars 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Vesturlands 18. febrúar 2022 í málinu nr. E- 293/2020.

2

Aðaláfrýjandi krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði felldur úr gildi og málinu ásamt kröfum gagnáfrýjanda vísað frá héraðsdómi, til vara að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og breytt á þá leið að aðaláfrýjandi verði sýknaður af öllum kröfum gagnáfrýjanda og að því frágengnu að fjárkröfur stefnda verði lækkaðar og aðeins teknar til greina að óverulegu leyti. Í gagnsök krefst aðaláfrýjandi sýknu af dómkröfum gagnáfrýjanda en til vara að fjárkröfur gagnáfrýjanda verði lækkaðar. Í

öllum tilvikum er krafist málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Gagnáfrýjandi áfrýjaði málinu fyrir sitt leyti 16. maí 2022. Í aðalsök krefst gagnáfrýjandi þess að niðurstaða hins áfrýjaða dóms verði staðfest. Í gagnsök krefst gagnáfrýjandi þess að aðaláfrýjanda verði gert að greiða gagnáfrýjanda 1.059.479 krónur vegna viðgerða rá bátnum Vesturborg ÍS 320.

Niðurstaða

4

Atvik máls þessa eru rakin í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar kemur fram tók gagnáfrýjandi að sér á grundvelli tilboðs að þrífa botn, „sinka“ og mála botn og síður báts aðaláfrýjanda, Vesturborgar ÍS 320. Jafnframt tók hann að sér sem aukaverk að gera við „þynningu“ á bátnum. Meðan á þeirri viðgerð stóð, 17. október 2019, kviknaði í bátnum og hlaust altjón af. Kröfur gagnáfrýjanda á hendur aðaláfrýjanda eru byggðar á fimm reikningum, það er tveimur reikningum vegna vinnu gagnáfrýjanda við bát aðaláfrýjandaáður en kviknaði í honumog þremur reikningum vegna uppsáturs, það er slippleigu, fyrir tímabilið janúar til júlí 2020 en aðaláfrýjandi varð ekki við óskum gagnáfrýjanda um að fjarlægja flak bátsins sem var í slipp hjá honum. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á að gagnáfrýjanda bæru leigugreiðslur úr hendi aðaláfrýjanda vegna veru bátsins í slipp á grundvelli útgefinna reikninga en hafnað var kröfum gagnáfrýjanda um greiðslu viðgerðarkostnaðar.

5

Frávísunarkrafa aðaláfrýjanda er á því reist að kröfur gagnáfrýjanda séu vanreifaðar.

Engin viðhlítandi gögn styðji þá reikninga sem kröfur hans byggi á og fjárhæð dómkrafna sé ekki rökstudd heldur látið nægja að vísa til óljósra reikninga.

6

Af héraðsdómsstefnu verður ráðið að gagnáfrýjandi telji sig eiga kröfur á hendur aðaláfrýjanda sem hann byggi á fyrrgreindum fimm reikningum. Þar af krefur gagnáfrýjandi aðaláfrýjanda um greiðslu á þremur reikningum vegna „leigu í slipp“ fyrir tímabilið janúar til júlí 2020. Er þar um að ræða reikninga nr. 50146 að fjárhæð 579.600 krónur, nr. 52003 að fjárhæð 528.080 krónur og reikning nr. 55133 að fjárhæð 772.800 krónur. Um þessar kröfur gagnáfrýjanda segir í héraðsdómsstefnu:

„Þrátt fyrir að [aðaláfrýjandi] hafi fengið tjón sitt bætt og fengið greitt fyrir förgun hans er báturinn enn í slipp [gagnáfrýjanda] og hefur ekki verið fjarlægður þrátt fyrir ítrekaðar óskir [gagnáfrýjanda]. Er báturinn fyrir og hamlar starfsemi [gagnáfrýjanda].“ Um lagagrundvöll fyrir þessum kröfum er í stefnunni vísað til „meginreglna kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga“ án frekari útlistunar á því hvernig slík krafa kunni að hafa stofnast. Er þannig hvergi í málatilbúnaði gagnáfrýjanda vísað til þess að stofnast hafi krafa á hendur aðaláfrýjanda á grundvelli reglna skaðabótaréttar eða eftir atvikum öðrum reglum fjármunaréttar. Þá er krafan ekki sett fram á þeim grundvelli að gagnáfrýjandi hafi orðið fyrir kostnaði eða tjóni vegna ætlaðrar vanrækslu aðaláfrýjanda á að fjarlægja bátinn heldur látið við það sitja að krefjast greiðslu leigu án þess að rökstutt sé með hvaða hætti samningur slíks efnis hafi komist á. Samkvæmt þessu eru slíkir annmarkar á málatilbúnaði gagnáfrýjanda hvað þessar kröfur varðar að óhjákvæmilegt er að vísa þeim frá héraðsdómi, sbr. d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

7

Þá krefur gagnáfrýjandi aðaláfrýjanda um greiðslu á tveimur reikningum, það er reikningi nr. 47588 að fjárhæð 321.000 krónur og nr. 47595 að fjárhæð 738.479 krónur, vegna þeirrar vinnu sem hann hafi innt af hendi áður en báturinn brann en hann hafi tekið að sér viðgerð á bát aðaláfrýjanda. Er í stefnu getið reikningsnúmera, gjalddaga, fjárhæða og vegna hvers hvor reikningur er. Þá er vísað um lagagrundvöll til „meginreglna kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga“. Verður samkvæmt framangreindu ekki fallist á að dómkröfur gagnáfrýjanda byggðar á þessum tveimur reikningum séu svo óljósar að frávísun geti varðað og er frávísunarkröfu aðaláfrýjanda hvað þær varðar því hafnað.

8

Sú meginregla gildir í kröfurétti að aðalskuldari samnings um viðgerðarþjónustu ber áhættuna af því að fá greitt fyrir þá þjónustu sem hann hefur innt af hendi fram að afhendingu hlutar sem viðgerð beinist að. Í þeirri meginreglu felst að komi til þess að hlutur sem viðgerðaraðili hefur í vörslum sínum skemmist, rýrni eða farist af tilviljun áður en hann er afhentur, á hann ekki rétt á greiðslu fyrir þá þjónustu sem hann hefur innt af hendi. Svo sem fram er komið kviknaði í bátnum meðan á viðgerð gagnáfrýjanda stóð og hlaust altjón af. Fyrir liggur að báturinn var þá í vörslum gagnáfrýjanda. Af því leiðir að aðaláfrýjandi verður ekki krafinn um greiðslu kostnaðar vegna viðgerðar bátsins og verður niðurstaða héraðsdóms um sýknu hans af kröfum gagnáfrýjanda þess efnis því staðfest. Hefur ekki áhrif á þá niðurstöðu þótt aðaláfrýjandi hafi fengið greiddar bætur úr húftryggingu bátsins.

9

Samkvæmt þessari niðurstöðu verður gagnáfrýjanda gert að greiða aðaláfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti sem ákveðinn verður í einu lagi eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Kröfum gagnáfrýjanda, Skipavíkur ehf., á hendur aðaláfrýjanda, RSG útgerð ehf., vegna reikninga nr. 50146, 52003 og 55133, samtals að fjárhæð 1.880.480 krónur er vísað frá héraðsdómi.

Aðaláfrýjandi er að öðru leyti sýkn af kröfum gagnáfrýjanda.

Gagnáfrýjandi greiði aðaláfrýjanda 1.000.000 króna í málskostnaði í héraði og fyrir Landsrétti.