769/2019

Útdráttur

Í höfðaði mál gegn S á grundvelli 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og krafðist riftunar nánar tilgreindra greiðslna frá H ehf. til S og endurgreiðslu úr hendi S til þrotabús H ehf. Í reisti riftunarkröfu sína á 2. mgr. 131. gr. og 134. gr. sömu laga. Í dómi Landsréttar kom fram að S og A hefðu stofnað félagið H ehf. til að kaupa, gera upp og selja nánar tilgreinda fasteign. Samkvæmt samkomulagi þeirra hefði S átt að fjármagna verkið og A að annast vinnu við endurbætur á eigninni. Óumdeilt væri að S hefði lánað H ehf. fjármuni til reksturs þess. Fyrir héraðsdómi hefði A borið um að við verklok hefði staðið til að nota söluandvirði eignarinnar til að greiða upp lán og skipta síðan hagnaðinum milli þeirra S, ef einhver yrði. Af framangreindum ástæðum gæti endurgreiðsla lána sem S hefði veitt félaginu til reksturs ekki talist gjöf í skilningi 131. gr. laga nr. 21/1991. Ekki yrði annað ráðið af gögnum málsins og fyrrgreindum framburði A en að samkomulag hefði verið um þá greiðslutilhögun. Samkvæmt því yrðu greiðslurnar taldar venjulegar eftir atvikum og því væru ekki skilyrði til riftunar á grundvelli 134. gr. sömu laga. Var S því sýknuð af kröfum Í.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 20. nóvember 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 24. október 2019 í málinu nr. E881/2019.

2 Áfrýjandi krefst þess að hinum áfrýjaða dómi verði hrundið og að rift verði greiðslum Hornsteins byggingafélags ehf. til stefndu samtals að fjárhæð 7.847.123 krónur: 147.123 krónur greiddar 14. desember 2016, 1.700.000 krónur greiddar 6. desember 2016 og 6.000.000 króna greiddar 1. nóvember 2016. 3 Þá krefst áfrýjandi þess að stefnda verði dæmd til að greiða þrotabúi Hornsteins byggingafélags ehf., 7.847.123 krónur ásamt vöxtum, samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu af 6.000.000 króna frá 1. nóvember 2016 til 6. desember 2016, af 7.700.000 krónum frá þeim degi til 14. desember 2016, af 7.847.123 krónum frá þeim degi til 5. mars 2019 en frá þeim degi dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 til greiðsludags.

4 Loks krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

5 Stefnda krefst aðallega sýknu en til vara að kröfur áfrýjanda verði lækkaðar. Þá krefst hún málskostnaðar eins og hann var ákveðinn í héraði og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

6 Svo sem nánar greinir í hinum áfrýjaða dómi stofnaði stefnda 14. apríl 2015 einkahlutafélagið Hornstein byggingafélag ásamt þáverandi sambýlismanni sínum, S-kk-þgf F-kk-þgf B-kk-þgf. Óumdeilt er að félagið var stofnað til að kaupa, gera upp og selja fasteignina að Heiðargerði 11 í Reykjavík. Samkvæmt samkomulagi þeirra átti stefnda að fjármagna verkið og S-kk-nf F-kk-nf að annast vinnu við endurbætur á eigninni. Samkvæmt framlögðum launaseðlum S-kk-ef F-kk-ef fékk hann mánaðarlega greidd laun frá félaginu frá 30. júní 2015 til 31. maí 2016 er hann hætti þar störfum. Eignin var seld 28. október 2016 og í kjölfarið greiddi stefnda upp skuldir vegna hennar. Hornsteinn byggingafélag ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 2. maí 2018. Frestdagur við skiptin var 16. mars 2018. Áfrýjandi fer með mál þetta á grundvelli 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., í samræmi við yfirlýsingu hennar á skiptafundi 11. september 2018.

7 Áfrýjandi reisir kröfu sína um riftun áðurgreindra ráðstafana á 2. mgr. 131. gr. og 134. gr. laga nr. 21/1991 og byggir á því að félagið hafi verið ógjaldfært þegar greiðslurnar voru inntar af hendi. Fyrir liggur að stefnda var eigandi félagsins og var því nákomin félaginu í skilningi 5. töluliðar 3. gr. laga nr. 21/1991.

8 Samkvæmt 2. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 er unnt að krefjast riftunar á gjafagerningi ef gjöfin var afhent sex til tólf mánuðum fyrir frestdag nema leitt sé í ljós að þrotamaður hafi þá verið gjaldfær og það þrátt fyrir afhendinguna. Þetta gildir einnig um gjafir til nákominna sem hafa verið afhentar sex til tuttugu og fjórum mánuðum fyrir frestdag. Samkvæmt gögnum málsins, og óumdeilt er, lánaði stefnda félaginu fjármuni til reksturs þess. Nam skuld félagsins við stefndu samkvæmt ársreikningi félagsins 31. desember 2015 6.203.000 krónum og hinn 31. desember 2016 var skuldin 17.397 krónur. Þá bera bankareikningar félagsins með sér að stefnda hafi allan þann tíma sem á rekstri félagsins stóð lagt því til fé. Einnig kom fram við skýrslutöku af S-kk-þgf F-kk-þgf í héraði að ætlunin hafi verið að við verklok yrðu fjármunir þeir sem fengjust við sölu fasteignarinnar notaðir til að greiða upp lán og skipta síðan hagnaðinum milli þeirra stefndu, ef einhver yrði. Endurgreiðsla lána sem stefnda veitti félaginu getur af framangreindum ástæðum ekki talist gjöf í skilningi 131. gr. laga nr. 21/1991 og greiðslurnar því ekki riftanlegar á þeim grunni.

9 Áfrýjandi byggir riftunarkröfu sína einnig á 134. gr. laga nr. 21/1991 en samkvæmt því ákvæði má krefjast riftunar á greiðslu til nákominna síðustu sex til tuttugu og fjórum mánuðum fyrir frestdag ef greitt var með óvenjulegum greiðslueyri, fyrr en eðlilegt var eða greidd var fjárhæð sem hefur skert greiðslugetu þrotamanns verulega, nema greiðslan hafi virst venjuleg eftir atvikum. Til þess að greiðslu verði rift á grundvelli 134. gr. laga nr. 21/1991 nægir að sá sem krefst riftunar sýni fram á að eitt af þremur skilyrðum ákvæðisins sé uppfyllt að því gefnu að sá sem riftunarkröfu er beint að geti ekki leitt að því nægilegum líkum að greiðslan hafi virst venjuleg eftir atvikum. Með vísan til þess sem að framan er rakið voru umræddar greiðslur til stefndu endurgreiðsla á lánum sem hún hafði veitt félaginu til reksturs þess og verður ekki annað ráðið af gögnum málsins og fyrrgreindum framburði S-kk-ef F-kk-ef fyrir héraðsdómi en að samkomulag hafi verið um þá greiðslutilhögun. Samkvæmt því verða greiðslur þær sem krafist er riftunar á taldar venjulegar eftir atvikum. Er því ekki fullnægt skilyrðum 134. gr. laga nr. 21/1991 til að taka til greina kröfu áfrýjanda um riftun og endurgreiðslu úr hendi stefndu. Verður stefnda því sýknuð af kröfum áfrýjanda.

10 Áfrýjandi verður dæmd til að greiða stefndu málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti, sem ákveðinn verður í einu lagi eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Stefnda, S-kvk-nf Þ-kvk-nf, er sýkn af kröfum áfrýjanda, Í-kvk-ef H-kvk-ef.

Áfrýjandi greiði stefndu 1.600.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.