641/2021

Útdráttur

Héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju, þar sem ummæli héraðsdómara í tölvupósti hans til sækjanda og verjanda við meðferð málsins í héraði gáfu ákærða með réttu tilefni til að draga óhlutdrægni dómarans í efa, sbr. g-lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 22. september 2021 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 31. október 2022. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjaness 17. september 2021 í málinu nr. S- [...]/2021.

2

Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærða og að brot hans samkvæmt ákæruliðum B. II og B. III verði heimfærð undir 1. mgr., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá er þess krafist að refsing ákærða verði þyngd.

3

Ákærði krefst þess aðallega „að ákærum lögreglustjórans á Suðurnesjum, dags. 28. desember 2020, sem birtar voru ákærða 15. og 16. febrúar 2021“ verði vísað frá héraðsdómi. Til vara krefst hann þess að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til réttrar og löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Til þrautavara krefst ákærði sýknu af sakargiftum samkvæmt ákæruköflum A

(undirköflum II til VIII og X) og B (undirköflum I til III) en að því frágengnu refsimildurnar og að refsing verði alfarið bundin skilorði. Loks er þess krafist að skaðabótakröfu brotaþola verði vísað frá dómi, en til vara að dæmdar bætur verði lækkaðar.

4

Af hálfu ákæruvalds er þess aðallega krafist að frávísunarkröfu ákærða verði vísað frá Landsrétti en til vara að henni verði hafnað. Þá er þess krafist að kröfu ákærða um ómerkingu héraðsdóms verði hafnað.

5

Brotaþoli, A, krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 3.500.000 krónur, auk tilgreindra vaxta, en til vara að ákvæði hins áfrýjaða dóms um einkaréttarkröfu hennar verði staðfest.

6

Samkvæmt ákvörðun Landsréttar 10. janúar 2023 fór fram sérstakur málflutningur um frávísunar- og ómerkingarkröfu ákærða, sbr. 1. mgr. 204. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Málsatvik og ágreiningsefni

7

Með ákæru 28. desember 2020 höfðaði lögreglustjórinn á Suðurnesjum mál á hendur ákærða þar sem honum voru gefin að sök stórfelld brot í nánu sambandi gagnvart þáverandi sambýliskonu sinni, A, framin á árunum 2009 til 2020, og stórfelld brot í nánu sambandi og barnaverndarlagabrot gagnvart tveimur börnum sínum, framin á árunum 2015 til 2020. Ítarleg verknaðarlýsing vegna þessara brota var sett fram í köflum A og B í ákæru og háttsemi ákærða talin varði við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga og í einum lið í kafla A að auki við 228. gr. laganna. Þá var ákærða í kafla C í ákæru gefið að sök brot gegn lögum nr. 84/2018 um bann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum. Loks var hann í kafla D í ákæru sóttur til saka fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga.

8

Málið var þingfest í héraði 2. mars 2021. Ákærði tók þá ekki efnislega afstöðu til ákærunnar en gerði kröfu um að málinu yrði vísað frá dómi. Var krafan annars vegar á því byggð að lögreglustjóri hefði sama daginn gefið út tvær ákærur á hendur ákærða sem báðar hefðu verið birtar honum og væru samhljóða að öðru leyti en því að krafa um upptöku á tveimur farsímum í eigu hans væri einungis gerð í seinni ákærunni sem hann fékk í hendur og lögð var fram við þingfestingu málsins í héraði. Hins vegar var frávísunarkrafan reist á því að ákæran væri það óskýr að hún uppfyllti ekki áskildar kröfur samkvæmt lögum nr. 88/2008. Þannig yrði ekki annað séð en að ákærði væri sóttur til saka oftar en einu sinni fyrir sömu háttsemi með mismunandi orðalagi í ákærunni.

9

Munnlegur málflutningur um frávísunarkröfuna fór fram 16. mars 2021. Með úrskurði héraðsdóms 26. sama mánaðar var kröfuum upptöku á farsímum vísað frá dómi sem og ákæruliðum A. IX og A. XI. Var frávísun upptökukröfunnar reist á því að staðið hefði verið að saksókn á hendur ákærða með þeim hætti að þessu leyti að hún kæmist ekki að í málinu og þar um vísað til þess að hennar hafi ekki verið getið í fyrri ákærunni sem ákærða hafi verið birt. Að öðru leyti var kröfu ákærða um frávísun málsins hafnað. Var þessi niðurstaða staðfest með úrskurði Landsréttar 31. mars 2021 í máli nr. 208/2021. Í úrskurði sínum vísaði Landsréttur til þess að í ákæru hafi ekki verið getið um kröfu um að ákærða yrði gert að sæta upptöku á tveimur Samsung farsímum. Þá var tekið fram að af málatilbúnaði ákæruvalds yrði ráðið að í ákæruliðum A. IX og A. XI væri lýst sömu háttsemi og ákærða væri gefin að sök í ákærulið A. I. Skorti því verulega á skýrleika í framsetningu þessara tveggja ákæruliða og málatilbúnaðar ákæruvalds samkvæmt þeim.

10

Í þinghaldi 13. apríl 2021 neitaði ákærði sök samkvæmt köflum A og B í ákæru en gekkst við sakargiftum að öðru leyti. Var ákveðið að aðalmeðferð í málinu færi fram 31. maí 2021. Með tölvupósti nokkrum dögum fyrir fyrirhugaða aðalmeðferð fór verjandi ákærða þess á leit við héraðsdóm að henni yrði frestað af ástæðum sem vörðuðu þá háttsemi sem honum er gefin að sök í framangreindum ákæruköflum. Af því tilefni sendi héraðsdómari verjanda og sækjanda tölvupóst 25. maí 2021 þar sem fram kom að honum litist illa á að fresta málinu og dró í efa að þær ástæður sem verjandi hafði teflt fram fyrir beiðni sinni réttlættu frestun. Þessu næst segir í tölvupósti dómarans: „Þá vek ég athygli á því að ákærði hefur alla vega að hluta til játað sök og virðast rannsóknargögn málsins styðja þær játningar. Mér er til efs að málsvörn ákærða geti orðið til þess að hann geti horfið frá þessum játningum á trúverðugan hátt. Þá hefur ákærða ítrekað verið gert að sæta nálgunarbanni gagnvart einum brotaþolanum og bendir það nú til þess að ákæran eigi alla vega að hluta til við rök að styðjast.“ Svo fór þó að aðalmeðferð var frestað og fór hún fram 30. og 31. ágúst 2021.

11

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir flest þau brot gegn 218. gr. b almennra hegningarlaga sem honum voru gefin að sök í ákæru og sættu efnislegri úrlausn. Þá var hann að auki fundinn sekur um brot gegn lögum nr. 84/2018 sem lýst er í kafla C í ákæru og líkamsárás samkvæmt kafla D hennar. Var hann dæmdur til að sæta fangelsi í 16 mánuði og gert að greiða fyrrum sambýliskonu sinni 1.800.000 krónur í miskabætur. Samkvæmt dóminum var sakfelling fyrir brot gegn 218. gr. b almennra hegningarlaga að því er tekur til hluta sakargifta grundvölluð á játningu ákærða við skýrslugjöf hjá lögreglu og framburði brotaþola, en í því sambandi er þess þó að geta að í inngangskafla dómsins er almennt vikið að sönnunarstöðu í málinu út frá framburði ákærða og vitna, gögnum málsins og ákvörðunum lögreglustjóra um nálgunarbann sem ákærða var gert að sæta gagnvart brotaþola. Í dóminum segir meðal annars svo um hið síðastnefnda: „Eins og rakið verður í næsta kafla hefur lögreglustjóri tekið margar ákvarðanir um nálgunarbann ákærða gagnvart brotaþolanum A og sumar þeirra varða einnig brottvísun ákærða af heimili. Hafa þær ávallt verið staðfestar af dómstólum. Fyrir dómi taldi ákærði að allar þessar ákvarðanir væru tilefnislausar en fullyrða má út frá gögnum málsins að þessi ályktun ákærða standist ekki. Þetta styður það m. a. að ákærði virðist alls ekki átta sig á því að hegðun hans gagnvart brotaþolanum A og börnum þeirra hafi á einhvern hátt verið ámælisverð þvert á það sem rannsóknargögn málsins benda til. Af þessari ástæðu m. a. verður að telja hæpið að hægt sé að byggja á framburði ákærða þegar komist verður að niðurstöðu í málinu hvað einstaka ákæruliði varðar.“ Í niðurlagi þessa kafla dómsins og að lokinni reifun á einstökum ákvörðunum um nálgunarbann og brottvísun af heimili segir svo: „Þetta styður það að ákærði hafi gerst sekur um ofbeldisbrot gagnvart fyrrum sambýliskonu og brotaþola í máli þessu, sbr. síðar um sakfellingu ákærða varðandi einstaka ákæruliði.“

12

Frávísunarkröfu sína reisir ákærði á því að með ákæru 28. desember 2020, sem hafi verið birt honum í þinghaldi í Héraðsdómi Reykjavíkur 15. febrúar 2021, þar sem tekin var fyrir krafa um að honum yrði gert að sæta nálgunarbanni, hafi lögreglustjórinn á Suðurnesjum höfðað sakamál á hendur ákærða fyrir brot í nánu sambandi, líkamsárás og fleira. Með ákæru sama dag hafi lögreglustjórinn höfðað annað sakamál á hendur ákærða fyrir sömu háttsemi, en með þeirri breytingu að gerð var krafa um upptöku á tveimur Samsung farsímum. Sú ákæra ásamt fyrirkalli 5. febrúar 2021 hafi verið birt ákærða 16. sama mánaðar. Telur ákærði að með þessu hafi ákæruvaldið höfðað tvö sakamál á hendur ákærða um sama sakarefnið. Slík beiting ákæruvalds sé löglaus með öllu og í andstöðu við lög, meginreglur í sakamálaréttarfari, stjórnarskrá og mannréttindasáttmála Evrópu. Ákærði reisir kröfuna einnig á því að þar sem héraðsdómur hafi ekki vísað ákærunum frá dómi með úrskurði sínum 26. mars 2021 og ákæruvaldið hafi ekki afturkallað aðra ákæruna fyrir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms sé óhjákvæmilegt að vísa báðum ákærum og þar með málinu í heild frá héraðsdómi.

13

Ómerkingarkröfu sína byggir ákærði á því að héraðsdómari hafi verið búinn að taka afstöðu til sakarefnisins og málsvarnar ákærða áður en málið var munnlega flutt og dómtekið. Til stuðnings þessari kröfu vísar ákærði til framangreindra tölvupóstsamskipta verjanda síns og dómara málsins í héraði 25. maí 2021 og niðurstöðu hins áfrýjaða dóms. Telur ákærði að héraðsdómur hafi því ekki verið hlutlaus gagnvart sakarefninu og hafi í raun og veru verið búinn að sakfella ákærða áður en málið var flutt í héraði, sem sé í augljósri andstöðu við 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, 2. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, og grunnreglur í sakamálaréttarfari. Byggir ákærði á því að til staðar séu atvik og aðstæður sem gefi ákærða réttmæta ástæðu til þess að efast um óhlutdrægni héraðsdómara, sbr. g-lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008. Þegar af þeirri ástæðu telur ákærði að ómerkja beri hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu aftur heimí hérað til réttrar og löglegrar málsmeðferðar og dómsálagningar að nýju. Þessu til viðbótar reisir ákærði kröfu sína um ómerkingu á því að það sé sjálfstæður og alvarlegur annmarki á aðferð við sönnunarmat í hinum áfrýjaða dómi að byggja sakfellingu á ákvörðunum lögreglu um nálgunarbann og brottvísun af heimili og staðfestingu dómstóla á þessum ákvörðunum. Byggir ákærði á að þessi aðferð héraðsdóms við sönnunarmat sé í andstöðu við meginreglur í sakamálaréttarfari, sbr. einkum 108. gr., 1. mgr. 109. gr., máli nr. 16/2020. Styðji það enn frekar kröfu ákærða um ómerkingu hins áfrýjaða dóms og heimvísun málsins.

14

Ákæruvaldið telur að ekki séu lagaskilyrði til að fallast á kröfu ákærða um að vísa málinu frá héraðsdómi. Er sérstaklega bent á að fyrrgreindur úrskurður héraðsdóms 26. mars 2021 hafi verið kærður til Landsréttar þar sem tekin hafi verið efnisleg afstaða til kröfu ákæruvaldsins um að úrskurðurinn yrði felldur úr gildi og þeirri kröfu hafnað. Hafi hinn kærði úrskurður verið staðfestur af Landsrétti í samræmi við fyrirliggjandi kröfu ákærða. Telur ákæruvaldið að það breyti engu um þetta þótt það sé nú ákærði sem krefjist ógildingar úrskurðarins, enda hafi Landsréttur tekið efnislega afstöðu til sömu kröfu í fyrrgreindum úrskurði sínum og séu því ekki lagaskilyrði til þess samkvæmt 2. mgr. 186. gr. laga nr. 88/2008 að rétturinn endurskoði fyrri úrskurð sinn um sama efni. Kröfunni verði því í samræmi við ákvæðið að vísa frá dómi.

15

Þá er það mat ákæruvaldsins að ekki sé tilefni til að fallast á ómerkingarkröfu ákærða.

Mikilvægt sé að fyrrgreind tölvupóstsamskipti séu sett í samhengi við framvindu málsins og þess sem átti sér stað undir rekstri þess fyrir héraðsdómi. Vísar ákæruvaldið til þess að það sé dómarinn sjálfur sem meti hæfi sitt, sbr. 7. gr. laga nr. 88/2008, með hliðsjón af 6. gr. sömu laga, og ljóst sé að héraðsdómari hafi metið sig hæfan til að fara með málið. Þá vísar ákæruvaldið til þess að fyrir liggi að þegar samskipti þessi áttu sér stað hafi dómari málsins verið búinn að kynna sér vel ákæru og gögn málsins ásamt sjónarmiðum ákærða fyrir frávísun. Að mati ákæruvaldsins sé það ekki óeðlilegt þegar stutt er í fyrirhugaða aðalmeðferð í máli að dómari, sem hefur haft það til meðferðar í þrjá mánuði, úrskurðað um frávísun og kynnt sér málsgögn, hafi verið farinn að mynda sér einhverja skoðun á því út frá gögnum og afstöðu málsaðila þótt munnlegur málflutningur hafi ekki farið fram. Auk þess sé það almennt svo að hverfi sakborningur fyrir dómi frá játningu sem fyrir liggur samkvæmt skýrslugjöf hans hjá lögreglu sé því aðeins tekið mark á breyttum framburði að hann gefi á því trúverðuga skýringu eða gögn málsins renni stoðum undir hinn breytta framburð. Að mati ákæruvaldsins beri ummæli dómarans það ekki með sér að hann hafi fyrir fram verið búinn að taka afstöðu til sakarefnisins þótt viðleitni hans til að koma í veg fyrir frekari frestun málsins hafi verið orðuð með þeim hætti sem áður greinir.

Niðurstaða

16

Fyrir liggur í málinu að í ákæru, sem birt var ákærða samhliða birtingu fyrirkalls 16. febrúar 2021, sbr. 1. mgr. 156. gr. laga nr. 88/2008, og lögð fram við þingfestingu málsins í Héraðsdómi Reykjaness 2. mars sama ár, var gerð krafa um upptöku á tveimur Sams ung farsímum í eigu hans. Svo sem áður er getið var fyrirkallið gefið út 5. febrúar 2021. Fram er komið að sú ákæra kom í stað ákæru sem upphaflega var send héraðsdómi en í henni var ekki gerð krafa um upptöku á símunum. Enginn munur var á ákærunum að öðru leyti. Í þinghaldi í Héraðsdómi Reykjavíkur 15. febrúar 2021, þar sem tekin var fyrir nálgunarbannskrafa á hendur ákærða, var upphaflega ákæran á hinn bóginn afhent honum, en ekki hefur fengist skýring á því af hverju það var gert, enda lá þá fyrir samkvæmt framansögðu að saksókn væri ekki á henni reist. Svo sem gerð hefur verið grein fyrir var upptökukröfunni og tveimur ákæruliðum vísað frá dómi með úrskurði Héraðsdóms Reykjaness 26. mars 2021 en kröfu ákærða um frávísun málsins í heild hafnað. Ákæruvaldið kærði úrskurðinn til Landsréttar sem staðfesti hann með úrskurði sínum 31. sama mánaðar. Samkvæmt t-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 einskorðaðist kæra á úrskurðinum við niðurstöðu hans að því marki sem fallist var á frávísunarkröfu ákærða. Nýtur ákærði því heimildar til að leita með áfrýjun endurskoðunar á úrskurðinum að öðru leyti. Verður aðalkröfu ákærða því ekki vísað frá Landsrétti.

17

Sakamál er höfðað með útgáfu ákæru. Samkvæmt framansögðu tók meðferð máls þessa fyrir héraðsdómi mið af ákæru þar sem gerð var krafa um upptöku á tveimur farsímum í eigu ákærða. Upptökukröfunni var endanlega vísað frá héraðsdómi með úrskurði Landsréttar 31. mars 2021. Þar með var saksókn á hendur ákærða komin í sama horf og í fyrstu var sannanlega lagt upp með af hálfu ákæruvalds, þó þannig að ákæruliðum A. IX og A. XI hafði einnig verið vísað frá dómi. Að svo komnu eru ekki efni til að vísa málinu í heild frá dómi svo sem ákærði gerir kröfu til og er henni því hafnað. Af því leiðir að málið telst tækt til efnislegrar úrlausnar um aðrar sakargiftir en þær sem sætt hafa frávísun.

18

Samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 8. gr. stjórnarskipunarlaga nr. 97/1995, ber öllum réttur til að fá úrlausn um réttindi sín og skyldur eða um ákæru á hendur sér um refsiverða háttsemi með réttlátri málsmeðferð innan hæfilegs tíma fyrir óháðum og óhlutdrægum dómstóli. Í greinargerð með frumvarpi því sem varð að fyrrnefndum lögum segir að skilyrði um óhlutdrægan dómstól feli í sér áskilnað um að dómari í máli þurfi að vera hlutlaus og að aðilar njóti jafnræðis að því leyti, en ákvæðið sækir fyrirmynd sína til 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Er jafnræði aðila í dómsmáli einn mikilvægasti þátturinn í réttlátri málsmeðferð.

19

Þegar lagt er mat á hæfi dómara til að fara með mál verður að gæta að því að tilgangur hæfisreglna í réttarfarslögum er ekki einungis að tryggja að dómari sitji ekki í máli nema hann sé óhlutdrægur gagnvart bæði aðilum máls og efni þess heldur einnig að tryggja traust aðila jafnt sem almennings til dómstóla með því að koma í veg fyrir að dómari komi að úrlausn máls ef réttmæt tortryggni gæti risið um óhlutdrægni hans.

Sé réttmætur vafi um óhlutdrægni dómara er óhjákvæmilegt að hann víki sæti í máli, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar 22. apríl 2015 í máli nr. 511/2014, 1. júní 2017 í máli nr. 90/2016 og 23. júní 2021 í máli nr. 24/2021.

20

Samkvæmt g-lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 er dómari vanhæfur til að fara með mál ef fyrir hendi eru atvik eða aðstæður sem eru fallnar til þess að draga óhlutdrægni hans með réttu í efa. Verður dómari jafnan að gæta að hæfi sínu þannig að efnisleg afstaða hans til þess ágreinings sem uppi er í málinu komi ekki fram fyrr en í dómi, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 1. júní 2017 í máli nr. 541/2016. Framangreind ummæli héraðsdómara í tölvupósti hans til sækjanda og verjanda 25. maí 2021 gáfu ákærða með réttu tilefni til að draga óhlutdrægni dómarans í efa. Er því óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm ásamt meðferð málsins í héraði frá upphafi aðalmeðferðar og vísa því til héraðsdóms til úrlausnar á ný.

21

Í samræmi við kröfur ákærða verður áfrýjunarkostnaður felldur á ríkissjóð, þar með talin málsvarnarlaun verjanda og þóknun réttargæslumanns, sem ákveðin eru að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir.

22

Það athugist að við samningu hins áfrýjaða dóms var ekki með viðhlítandi hætti gætt ákvæða 2. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008.

Úrskurðar or ð:

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur ásamt meðferð málsins frá upphafi aðalmeðferðar og er því vísað heim í hérað til úrlausnar á ný.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, 1.205.280 krónur, og þóknun réttargæslumanns brotaþola, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 301.120 krónur.

Dómur Héraðsdóms Reykjaness [...]

I.

Mál þetta, sem dómtekið var 31. ágúst sl. að lokinni aðalmeðferð, er höfðað af lögreglustjóranum á Suðurnesjum með ákæru dags. 28. desember 2020 á hendur X kt. [...], [...], [...].

Málið er höfðað gegn ákærða fyrir hegningarlagabrot, stórfelld brot í nánu sambandi, líkamsárás, brot gegn barnaverndarlögum og brot gegn lögum um bann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum, sem hér segir;

A. Fyrir stórfelld brot í nánu sambandi gagnvart þáverandi sambýliskonu sinni, A, kt. [...], framin á árunum 2009 til 2020, með því að hafa, ítrekað, endurtekið og á alvarlegan hátt og sérstaklega sársaukafullan og meiðandi hátt, ógnað lífi hennar, heilsu og velferð með líkamlegu og andlegu ofbeldi, tekið hana hálstaki, ógnað henni með hnífi, slegið hana í hálsinn, öskrað á hana, ýtt henni, gripið í og togað í hana, kastað til og brotið innanstokksmuni, brotið gegn friðhelgi einkalífs hennarog með því að hóta henni og aðilum henni tengdum, m. a. lífláti og líkamsmeiðingum, m. a. sem hér nánar greinir:

I.

Með því að hafa þann 6. júlí 2015, á þáverandi heimili ákærða og A að [...], [...], á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað lífi, heilsu og velferð A er hún hélt á dóttur sinni og ákærða, B, öskrað á A og kastað til innanstokksmunum, og í kjölfarið, eftir að A hringdi í vinkonu sína og bað hana um að ná í sig til að koma sér og B af heimilinu, elt þær þrjár á bifreið sinni og ekið hratt og með ógnandi hætti á eftir þeim, á móti þeim, í veg fyrir þær og við hliðina á þeim, þannig að þær voru óttaslegnar og þeim hætta búin, allt þar til þær komust í skjól á lögreglustöðinni í [...].

II.

Með því að hafa, á tímabilinu 2009-2020 á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað lífi, heilsu og velferð A og ítrekað hótað henni lífláti og öðru ofbeldi, sem og að hóta henni því að aðrir aðilar myndu verða fyrir lífláti, ofbeldi eða öðru tjóni af hans hendi, vegna hennar atferlis, sem hér segir:

1. Með því að hóta því að hringja inn sprengjuhótun ef A færi í flug [...] til [...] í janúar 2018, en A starfaði sem [...] og var flugið hluti af starfskyldum hennar, en ákærði hafði ítrekað sakað hana um að sofa [...]í vinnuferðum.

2. Með því að hafa þann 1. júní 2019, á [...], sagt við A að„ef hún dansaði við þennan negra aftur, þá myndi hann lemja hann og lemja hana“.

3. Með eftirfarandi skilaboðum ákærða til A á samskiptaforritinu Facebook Messenger þann 17. júlí 2019, sem hann sendi í kjölfar þess að hafa m. a. sent mynd af exi, en A mátti vera ljóst að skilaboðin beindust einkum að henni og tveimur tilteknum opinberum starfsmönnum sem hún hafði leitað aðstoðar hjá:

„[...]Segir mer ekki að eg se alki. Eigi við vandamal að striða. Eða þurfi hjalp fra eh folki. Annars fer exinni hofuðið a ollum[...]“

4. Með því að hafa þann 9. desember 2019, eftir að A tjáði honum að hún ætlaði til [...] með vinkonu sinni, brugðist við með ofsafengnum hætti, sagt við hana að hún væri að fara í hóruferð og hótað því að rífa úr henni allar tennurnar, allt með þeim afleiðingum að A óttaðist um velferð sína, vakti börn þeirra ákærða snemma og fór ásamt börnunum beint í

Kvennaathvarfið.

5. Með því að hafa hótað A því að ef hún myndi eignast nýjan maka, þá myndi hann drepa hann.

6. Með því að hafa í þónokkur skipti, á Reykjanesbraut og malarvegi við [...], ekið bifreið, með A innanborðs, mjög hratt og hótað því að drepa þau með akstrinum, en í nokkrum tilfellum voru ung börn ákærða og brotaþola einnig í bifreiðinni.

III.

Með því að senda A smánandi og vanvirðandi skilaboð á samskiptaforritinu Facebook Messenger í júlí og ágúst 2019, sem hér segir:

1. „ Þu skemmdir heimilis astandið með stanslausum frammhja holdum og fara a bakvið mig að [...]hórast“

4. „[...]Hata þig. Algjort fifl.“

5. „ [...]annað hvort ertu alveg týnd eða eitthver ílla innrættasta manneskja sem er til[...]“6. „[...]ef ég vil sofa þar sem ég á eignarhlut. kem ég ef mig langar[...]“

IV.

Með því að hafa, eftir að móðir A lést í [...], á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað lífi, heilsu og velferð hennar og öskrað á hana á heimili þeirra, m. a. að hún væri alltaf að „hórast í þessum flugum“, þannig að börn þeirra vöknuðu og síðan, er A var með börnin grátandi í fanginu, öskrað á hana og börnin og brotið muni, m. a. engla sem A hafði fengið eftir andlát móður sinnar.

V.

Með því að hafa aðfararnótt 18. júlí 2019, eftir að A hafði kvöldinu áður yfirgefið heimili þeirra ákærða með börn þeirra, til að tryggja eigið öryggi í kjölfar ógnandi og hótandi skilaboða ákærða skv. liðum A. II.3 og A. III.1-4., á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað lífi, heilsu og velferð hennar er hann fór inn í sumarhús þar sem A gisti með börnin og frændum sínum tveimur, og reynt að fá hana og börnin heim með sér, en ákærði yfirgaf ekki húsnæðið fyrr en frændi A sagði ákærða að hringja þyrfti á lögregluna að öðrum kosti. Afleiðingar þessa voru þær að A óttaðist um velferð sína og í kjölfar viðtals hennar hjá Barnavernd [...] að morgni 18. júlí, þangað sem ákærði mætti óboðinn þannig að kalla þurfti til lögreglu, fór A beint í Kvennaathvarfið ásamt börnum þeirra ákærða.

VI.

Með því að hafa þann 20. febrúar 2020, á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað lífi, heilsu og velferð A, er hún var að aka bifreið þeirra ákærða á Reykjanesbraut við [...], en ákærði sat í framsæti bifreiðarinnar, með því að slá A fyrirvaralaust framan á hálsinn, þannig að hún átti erfitt með að kyngja nokkra stund á eftir, öskrað á hana og otað hnífi ógnandi að höfði hennar í nokkra stund þar til hann setti hnífinn niður.

VII.

Með því að hafa þann 22. febrúar 2020, á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað lífi, heilsu og velferð A, á heimili þeirra að [...], með því að kalla hana hóru og öðrum ljótum nöfnum, gripið í upphandleggi hennar og haldið henni fastri, tekið hana hálstaki tvisvar sinnum og síðan reynt að vefja leðurbelti sínu utan um háls hennar, en A komst þá undan ákærða og hljóp að útidyrahurðinni þar sem ákærði greip í hana og hún féll í gólfið. Afleiðingar árásar ákærða voru m. a. marblettir sem A hlaut á báðum upphandleggjum í kjölfar árásarinnar.

VIII.

Með því að hafa þann 8. mars 2020, á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað lífi, heilsu og velferð A, á heimili þeirra að [...], með því að hafa hótað henni að drepa hana og alla fjölskyldu hennar, endurtekið sett enni sitt upp við enni hennar á ógnandi hátt, gripið, togað og haldið í úlnliði hennar og handleggi, ógnað henni með skærum í eldhúsi hússins og á sama stað kastað skál í ískápinn, rifið glas úr höndum hennar, tekið í hnakka hennar og tekið hana hálstaki og ógnað henni með hnífi sem hann hélt að andliti hennar á meðan hann hótaði að drepa hana, en A náði með naumindum að hringja á neyðarlínuna á meðan framangreindri háttsemi stóð og kom hlaupandi út úr húsinu, grátandi og skelfingu lostin, um leið og lögregla kom á vettvang skömmu síðar.

IX.

[...]

X.

Með því að hafa á árinu 2019 og í janúar 2020, ítrekað, á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað lífi, heilsu og velferð A, farið inn á samfélagsmiðla, tölvupóst og síma hennar, án hennar leyfis, og skoðað þar, vistað og sent einkasamtöl hennar við þriðju aðila sem og hljóðupptökur í hennar eigu, ásamt því að notfæra sér upplýsingar af samfélagsmiðlum hennar til að fylgjast með staðsetningu hennar hverju sinni og rekja ferðir hennar, m. a. þegar hún dvaldi í Kvennaathvarfinu árið 2019.

XI.

[...]

Telst framangreind háttsemi ákærða varða við 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Telst framangreind háttsemi ákærða í lið X. einnig varða við 228. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

B. Fyrir stórfelld brot í nánu sambandi, og barnaverndarlagabrot gagnvart börnum sínum, B, kt. [...] og C, kt. [...], framin á árunum 2015 til 2020 með því að hafa, bæði andlega og líkamlega, ítrekað, endurtekið og á alvarlegan hátt og sérstaklega sársaukafullan og meiðandi hátt, ógnað lífi þeirra og móður þeirra, heilsu þeirra og velferð með líkamlegu- og andlegu ofbeldi og með þeirri háttsemi sinni ítrekað misboðið þeim þannig að heilsu þeirra var hætta búin, sýnt af sér vanvirðandi háttsemi, ruddalegt og ósiðlegt athæfi gagnvart þeim og móðgað þau og sært m. a. svo sem hér nánar greinir:

I.

Með því að hafa með þeirri háttsemi sem lýst er í ákærulið A. I, á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað heilsu og velferð dóttur sinnar, B, og með háttsemi sinni misboðið henni, sýnt henni vanvirðingu svo bæði andlegri og líkamlegri heilsu hennar var hætta búin.

II.

Með því að hafa með háttsemi þeirri sem lýst er í ákærulið A. II.6., í þau skipti sem börnin voru í bifreiðinni, á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað heilsu og velferð barna sinna, B og C, og með háttsemi sinni misboðið þeim og sýnt þeim vanvirðingu svo bæði andlegri og líkamlegri heilsu þeirra var hætta búin og velferð þeirra ógnað.

III.

Með því að hafa með háttsemi þeirri sem lýst er í ákæruliðum A. IV, A. V og A. VII, á alvarlegan-, sársaukafullan- og meiðandi hátt, ógnað heilsu og velferð barna sinna, B og C, sem urðu vitni að framangreindri háttsemi sem lýst er í framangreindum ákæruliðum, og með háttsemi sinni misboðið þeim og sýnt þeim vanvirðingu svo andlegri og líkamlegri heilsu þeirra var hætta búin velferð þeirra ógnað.

IV.

Með því að hafa í eitt skipti eftir fæðingu C, sonar ákærða og A, þegar C átti erfitt með að sofna, ruðst inn í herbergi til C, tekið í rúm hans og þrykkt því til, og með háttsemi sinni misboðið C og sýnt honum vanvirðingu svo andlegri og líkamlegri heilsu hans var hætta búin og velferð hans ógnað.

Telst framangreind háttsemi ákærða í lið B varða við 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 98. gr. og 1. sbr. 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

C. Fyrir eftirfarandi brot gegn lögum um bann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum:

Með því að hafa, sunnudaginn 8. mars 2020, haft í vörslum sínum á lögheimili sínu, [...], steraefni, 10 ml Nandrolon stungulyf, 4 ml Testosteron stungulyf, 41 stk Danabol DS/Methandrostenolone töflur og 100 stk bláar steratöflur af óþekktri tegund, en lögregla lagði hald á efnin umræddan dag.

Telst þessi háttsemi ákærða varða við 1. mgr. 2. gr., sbr. 1. mgr. 4. gr. laga um bann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum nr. 84/2018.

D. Fyrir hegningarlagabrot, líkamsárás, sem hér segir: Með því að hafa, mánudaginn 2. mars 2020, í verslun [...], [...], slegið D, kt. [...], einu höggi í andlitið og sparkað einu sinni í vinstri fótlegg D.

Voru afleiðingar árásar ákærða þær að D hlaut þreyfieymsli á nefbeini.

Telst framangreind háttsemi ákærða í lið D varða við 1. mgr. 217. gr. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 10. gr. laga nr. 20/1981 og 110. gr. laga nr. 82/1998.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Jafnframt er krafist upptöku á 10 ml Nandrolon stungulyfi, 4 ml Testosteron stungulyfi, 41 stk Danabol DS/Methandrostenolone töflum og 100 stk bláum steratöflum af óþekktri tegund, sbr. lið D, samkvæmt heimild í 4. mgr. 4. gr. laga nr. 84/2018.

[...]

Einkaréttarkröfur:

Í málum sbr. ákæruliði A. I-XI. krefst brotaþoli A, kt. [...], þess að ákærði, X, kt. [...], greiði henni skaða- og miskabætur að fjárhæð kr. 3.500.000,- með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. mars 2020 þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist þóknunar vegna starfa lögmanns að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Í máli, sbr. ákærulið D krefst brotaþoli, D, kt. [...], þess að ákærði, X, kt. [...], greiði honum skaða- og miskabætur að fjárhæð kr. 750.000,- með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. mars 2020 þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar en dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. sömu laga, frá þeim degi til greiðsludags. Þá er krafist þóknunar vegna starfa lögmanns að teknu tilliti til virðisaukaskatts.

Krafa um frávísun og aðrar kröfur ákærða.

Ákærði krafðist þess að málinu yrði í heild sinni vísað frá dómi sökum þess að í málinu hafi legið fyrir tvö ákæruskjöl, sem voru sama efnis, fyrir utan það að í öðru þeirra var krafist upptöku á tveimur farsímum sem lögregla hafði lagt hald á hjá ákærða. Með úrskurði réttarins frá 26. mars 2020 var kröfunni um upptöku á farsímunum og ákæruliðum IX. og XI. vísað frá dómi en að öðru leyti var kröfu ákærða um frávísun málsins hafnað. Með úrskurði Landsréttar frá 31. mars sl. í málinu nr. 208/2021 var úrskurður héraðsdóms staðfestur.

Ákærði hefur viðurkennt þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæruliðum C. og D. En hann neitar sök samkvæmt ákæruliðum A. og B. Verjandi ákærða krefst þess aðallega að ákærulið A. I. verði vísað frá dómi en til vara að ákærði verði sýknaður af þeim ákærulið. Að öðru leyti er þess krafist aðallega að ákærði verði sýknaður af ákæruliðum A. og B. en til vara, komi til sakfellingar, er þess krafist að ákærða verði gerð sú vægast refsing sem lög frekast heimila. Verði dæmd fangelsisrefsing að þá verði hún skilorðsbundin. Þá er krafist vægustu refsingar sem lög frekast heimila vegna ákæruliða C. og D. Þess er kafist aðallega að bótakröfu samkvæmt A. lið ákæru verði vísað frá dómi en komi til þess að skaðabætur verði dæmdar er þess krafist að þær verði verulega lægri en krafist er. Þá er þess einnig krafist að dæmdar skaðabætur vegna D. liðar ákæru verði verulega lægri en krafist er. Þá krefst verjandinn málsvarnarlauna samkvæmt málskostnaðarreikningi sem greiðist úr ríkissjóði.

Framburður brotaþolans A og ákærða.

Hvað varðar málið í heild þykir framburður brotaþolans A bæði hjá lögreglu og fyrir dómi trúverðugur og hann styðst að hluta til við við framburð vitna sem urðu vitni að einstökum tilvikum, sem ákært er út af, eða óbeint við framburð vitna sem þekkja til atvika af einhverjum ástæðum eða hittu brotaþolann A í kjölfar atvika. Framburður brotaþolans A fær einnig góða stoð í rannsóknargögnum málsins.

Ákærði viðurkenndi að hluta til brot sín hjá lögreglu en vildi þó yfirleitt gera minna úr alvarleika þeirra en brotaþolinn A. Sama má segja um framburð ákærða fyrir dómi en þar reyndi hann gjarnan að fegra hlut sinn. Í flestum tilvikum er framburður ákærða því ekki í samræmi við framburð vitna og fær ekki nema að litlu leyti stuðning í rannsóknargögnum málsins. Verður ekki horft framhjá þessu þegar komist verður að niðurstöðu í málinu.

Eins og rakið verður í næsta kafla hefur lögreglustjóri tekið margar ákvarðanir um nálgunarbann ákærða gagnvart brotaþolanum A og sumar þeirra varða einnig brottvísun ákærða af heimili. Hafa þær ávallt verið staðfestar af dómstólum. Fyrir dómi taldi ákærði að allar þessar ákvarðanir væru tilefnislausar en fullyrða má út frá gögnum málsins að þessi ályktun ákærða standist ekki. Þetta styður það m. a. að ákærði virðist ekki alls ekki átta sig á því að hegðun hans gagnvart brotaþolanum A og börnum þeirra hafi á einhvern hátt verið ámælisverð þvert á það sem rannsóknargögn málsins benda til. Af þessari ástæðu m. a. verður að telja hæpið að hægt sé að byggja á framburði ákærða þegar komist verður að niðurstöðu í málinu hvað einstaka ákæruliði varðar.

Nálgunarbann og brottvísun af heimili.

Með ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum dags. 8. mars 2020 var ákærða gert að sæta brottvísun af heimili og nálgunarbanni gagnvart brotaþolanum A-x-x 5. apríl 2020. Var sú ákvörðun staðfest með úrskurði réttarins [...] í máli nr. R-[...]/2020. Lögreglustjóri tók að nýju ákvörðun um brottvísun ákærða af heimili og nálgunarbann 3. apríl 2020 og gilti það til 1. maí sama ár. Var sú ákvörðun staðfest með ákveðnum takmörkunum með úrskurði réttarins dags. [...] í máli nr. R- [...]/2020. En með úrskurði Landsréttar [...] í máli nr. [...]/2020 var ákvörðun lögreglustjóra staðfest óbreytt. Lögreglustjóri tók að nýju ákvörðun um brottvísun ákærða af heimili og nálgunarbann 30. apríl 2020 og gilti það til 28. maí 2020. Var sú ákvörðun staðfest með úrskurði réttarins [...] í máli nr. R-[...]/2020 og var sá úrskurður staðfestur af Landsrétti [...] í máli nr. [...]/2020. Hinn 18. maí 2020 tók lögreglustjóri ákvörðun um að ákærði skyldi sæta brottvísun af heimili og nálgunarbanni gagnvart A til 15. júní 2020. Var sú ákvörðun staðfest með úrskurði réttarins [...] í máli nr. R-[...]/2020 og var hann staðfestur með úrskurði Landsréttar 8. sama mánaðar í máli nr. [...]/2020. Lögreglustjóri tók ákvörðun 15. júní 2020 um brottvísun ákærða af heimili og nálgunarbann gagnvart A og gilti það til 13. júlí 2020. Var sú ákvörðun staðfest með úrskurði réttarins [...] í máli nr. R-[...]/2020 og var hann staðfestur með úrskurði Landsréttar [...] í máli nr. [...]/2020. Hinn 10. júlí 2020 tók lögreglustjóri ákvörðun um brottvísun af heimili og nálgunarbann sem gilti til 7. ágúst 2020. Var sú ákvörðun staðfest með úrskurði réttarins [...] í máli nr. R-[...]/2020 sem staðfestur var í Landsrétti sama dag í máli nr. [...]/2020. Lögreglustjóri tók ákvörðun 6. ágúst 2020 um nálgunarbann sem gilti til 6. febrúar 2021 og var sú ákvörðun staðfest með úrskurði réttarins [...] í máli nr. R-[...]/2002 sem staðfestur var í Landsrétti [...] í máli nr. [...]/2020. Með ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 4. febrúar sl. var nálgunarbann ákærða framlengt til 6. ágúst sl. Var sú ákvörðun staðfest með úrskurði héraðsdóms Reykjavíkur frá [...] í máli nr. [...]/2021 sem staðfestur var af Landsrétti [...] í máli nr. [...]/2021. Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu framlengdi nálgunarbann ákærða til 4. október nk. með ákvörðun 4. ágúst sl. og var sú ákvörðun staðfest með úrskurði héraðsdóms Reykjavíkur [...] sl. í máli nr. R-[...]/2021. Úrskurðurinn var staðfestur með úrskurði Landsréttar 19. ágúst sl. í málinr. [...]/2021.

Samkvæmt þessu var ákærða fyrst gert að sæta nálgunarbanni og brottvísun af heimili í mars 2020 og hann sætir enn nálgunarbanni. Lögreglustjóri hefur, sbr. framanritað, tekið nokkrar ákvarðanir um nálgunarbann og brottvísun af heimili gagnvart ákærða sem hafa ávallt verið staðfestar af dómstólum. Þetta styður það að ákærði hafi gerst sekur um ofbeldisbrot gagnvart fyrrum sambýliskonu og brotaþola í máli þessu, sbr. síðar um sakfellingu ákærða varðandi einstaka ákæruliði.

Ákæruliður A. I.

Málavextir:

Síðdegis 6. júní 2015 barst lögreglu tilkynning um ósætti fólks að [...] og þar ætti hlut að máli brotaþolinn, A, og með henni væri rúmlega fjögurra mánaða gömul dóttir hennar, B, en þær ætluðu að fara á lögreglustöðina í [...]. Á lögreglustöðinni hittu lögreglumenn A, dóttur hennar, foreldra A og vinkonu hennar, E. A skýrði frá því að hún hafi sagt kærasta sínum, ákærða í máli þessu, að hún vildi hætta með honum. Hann hafi brugðist ókvæða við, gengið berserksgang á heimili þeirra og lagt það í rúst. Ákærði hafi einnig öskrað á A og dóttur þeirra. A hafi náð að hringja í vinkonu sína, E, sem hafi komið á vettvang og A og dóttir hennar farið á brott með E á bifreið hennar. Ákærði hafi veitt þeim eftirför, ekið á móti þeim og látið eins og hann ætlaði að aka á bifreið þeirra. Þær hafi orðið mjög óttaslegnar og farið á lögreglustöðina. Lögreglumenn fóru síðan með A heim til hennar til að sækja fatnað fyrir þær mæðgur en þær fóru síðan til foreldra A en hún vildi ekki leggja fram kæru í málinu.

Við skýrslutöku hjá lögreglu kvaðst ákærði ekki skilja af hverju þetta væri flokkað sem ofbeldismál. Hann hafi verið í hádegismat, stíflað klósett og skemmt klósettbursta við að þrífa það. Þegar hann hafi verið farinn að heiman hafi hann fengið skilaboð frá A þar sem hún hafi spurt hvort hún ætti að drepa hann og líf hennar væri ónýtt vegna þess að hann hafi skemmt klósettburstann. Hann hafi þá farið aftur heim og spurt hvað væri í gangi, verið pirraður og skellt hurð og gler í henni brotnað við það. Ákærði minntist þess ekki að hafa skemmt eitthvað annað nema þá smádót eða skrautmuni sem hann hafi kastað til ásamt fatnaði Hann kvaðst hafa talað hátt en ekki öskrað. Ákærði kvaðst síðan hafa farið í vinnuna en þá séð að A og E, vinkona A, hafi verið á lögreglustöðinni og hann farið þangað. Ákærði kvaðst ekki geta sagt að hann hafi veitt A og E eftirför og hann hafi ekki reynt að aka á bifreið hennar.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði lýsti því að það hafi lítið gerst í umrætt skipti fyrir utan rifrildi hans við brotaþolann A. En rifrildið hafi byrjað vegna þess að A hafi sent ákærða skilaboð þegar hann hafi verið á leið í vinnu og sagst ætla að drepa ákærða vegna þess að hann hafi skemmt klósettbursta. Ákærði hafi þá farið aftur heim og rifist við A vegna burstans. Það geti verið að hann hafi kastað til fatnaði og skrautmunir hafi brotnað og hugsanlega einnig eitthvað gler. Þá hafi, E, vinkona A komið að heimilinu og hún og dóttir hennar og ákærða farið á brott á bifreið með E. Ákærði sagði það ekki rétt að hann hafi veitt þeim eftirför á bifreið sinni en hann hafi tekið hring um bæinn og síðan líklega farið að lögreglustöðinni í [...]. A hafi síðan komið einhverju seinna heim og tekið þar dót en farið síðan aftur á brott.

Brotaþolinn A skýrði svo frá að þetta hafi gerst þegar dóttir hennar og ákærða, B, hafi verið nokkra mánaða gömul en ástandið á heimilinu hafi búið að vera erfitt eftir fæðingu hennar. A hafi sagt ákærða að hún ætlaði að fara af heimilinu en hann hafi þá brjálast, öskrað og brotið og bramlað hluti á heimilinu. A kvaðst hafa farið inn í eldhús með B í fanginu og náð að senda skilaboð á vinkonu sína, E. Hún hafi reynt að hringja í A en hún ekki getað svarað. E hafi síðan komið á bifreið og A tekist að hlaupa út í bifreiðina með dóttur sína og E ekið á brott. A kvaðst ekki hafa náð að spenna öryggisbelti á dóttur sína áður en E hafi ekið af stað. Hún hafi ekið um bæinn og stundum á miklum hraða en ákærði hafi veitt þeim eftirför. Hann hafi m. a. ekið fast upp við bifreið E, fram úr henni og stöðvað fyrir framan bifreiðina þannig að E hafi þurft að bakka. A kvaðst hafa verið mjög hrædd og viljað koma dóttur sinni úr þessum aðstæðum. Hún hafi hringt á lögregluna og þá verið sagt að koma á lögreglustöðina í [...]. Þær hafi farið þangað en síðan hafi A farið með lögreglunni á heimili sitt til að sækja þangað dót en síðan farið aftur á brott.

Vitnið, E, kvaðst hafa kynnst brotaþolanum A þegar þær hafi verið í 8. bekk grunnskóla og þær séu vinkonur. Vitnið kvaðst hafa fengið SMS skilaboð frá A og vitnið talið fyrst að þar væri um einhvern misskilning að ræða en síðan hafi A beðið vitnið að koma. Vitnið kvaðst hafa farið að heimili A og ákærða og þá hafi hún komið hlaupandi með dóttur sína og þær komið upp í bifreið vitnisins. A hafi verið í uppnámi, hrædd og farið að gráta þegar hún hafi séð vitnið. Vitnið kvaðst hafa ekið á brott en ákærði þá veitt þeim eftirför. Vitnið kvaðst ekki hafa vitað hvað væri í gangi en hafi reynt að spyrja A um það. Hún hafi sagt að samband hennar og ákærði væri ekki á góðum stað og hún vildi hætta með honum. Vitnið kvaðst hafa verið óttaslegið og hafa reynt að fela bifreið sína en þá hafi ákærði komið og lagt bifreið sinni fyrir framan bifreið vitnisins. Vitnið kvaðst þá hafa þurft að bakka bifreið sinni út götu til að komast á brott. Vitnið kvaðst á köflum hafa ekið hratt og það hafi ákærði einnig gert. A hafi sagt keyrðu, keyrðu og þá hafi vitnið sagt henni að hringja á lögregluna og hún hafi gert það. Eftir atvikið kvaðst vitnið ekki hafa heyrt í A í langan tíma.

Samkvæmt lögregluskýrslu fór A á lögreglustöð í umrætt sinn með dóttur sína og með þeim var vitnið E.

Niðurstaða:

Þegar brotaþolinn A kom hlaupandi með dóttur sína í bifreið vitnisins E var A greinilega mjög hrædd og í uppnámi. Þær fóru á lögreglustöð til að komast undan ákærða og þá liggur það fyrir að í kjölfarið yfirgaf A, ásamt dóttur sinni, heimili þeirra vegna hræðslu við ákærða. Með vísan til þessa og framburðar brotaþolans A og vitnisins E þykir sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákærulið A. I.

Verjandi ákærða krefst þess aðallega að ákærulið A. I. verði vísað frá dómi. Byggir verjandinn á því að rannsókn þessa máls hafi verið hætt á sínum tíma og lögreglu sé mjög þröngur stakkur skorinn hvað það varðar að endurupptaka mál og skilyrði til þess hafi ekki verið fyrir hendi þegar það hafi verið gert í árslok 2019 eða í ársbyrjun 2020. Um þetta vísar verjandinn til 4. gr. samningsviðauka nr. 7 við samning um verndun mannréttinda og mannfrelsis, sbr. lög nr. 62/1994 um mannréttindasáttmála Evrópu.

Í rannsóknarskýrslu lögreglu um þetta mál kemur fram að brotaþolinn A hafi á sínum tíma ekki viljað kæra ákærða vegna þessa atviks en síðan hafi verið ákveðið að ljúka rannsókn á þessu máli þegar lögregla hafði til rannsóknar fleiri ofbeldismál á hendur ákærða. Af hálfu ákæruvaldsins var tekið fram að á árinu 2015 hafi aðeins verið litið þannig á að lögreglu hafi borist tilkynning en ekki hafi komið til þess að málið hafi verið tekið til rannsóknar á þeim tíma. Því hafi aldrei komið til þess að málið hafi verið fellt niður gagnvart ákærða því það hafi ekki verið neitt mál til rannsóknar árið 2015.

Ekki verður séð að árið 2015 hafi verið til rannsóknar mál hjá lögreglu vegna þess atviks sem lýst er í ákærulið A. I. Því getur ekki hafa komið til þess að málið hafi verið fellt niður gagnvart ákærða enda bera gögn málsins það ekki með sér. Þegar af þessari ástæðu er kröfu ákærða um að vísað verði frá dómi ákærulið A. I. hafnað.

Þá krefst verjandinn þess að ákærði verði sýknaður af ákærulið A. I. vegna þess að háttseminni sem þar er lýst sé talin varða við 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en sú lagagrein hafi komið inn í hegningarlögin og öðlast gildi í mars 2016 en brot ákærða eigi að hafa verið framið á árinu 2015. Um þetta vísar verjandinn til 2. málsliðar 1. mgr. 2. gr. hegningarlaganna.

Eins og atvikalýsingunni er háttað í ákærulið A. I. gagnvart brotaþolanum A verður ekki fullyrt að meint háttsemi ákærða gagnvart henni hafi verið refsiverð í júlí 2015. Verður því ekki komist hjá því sýkna ákærða af þessum ákærulið hvað varðar brot gegn A. Hins vegar er í ákærulið B. I. meint brot ákærða einnig talið hafa beinst gegn dóttur hans B og það m. a. talið varða við 1. mgr. 98. gr. og 1. sbr. 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Þegar fjallað verður um ákærulið B. I. verður tekin afstaða til þess hvort háttsemi ákærða verði talin refsiverð gagnvart dóttur hans.

Ákæruliður A. II.1.

Málavextir:

Brotaþolinn A starfaði á tímabili sem [...]og samkvæmt skýrslu hennar hjá lögreglu var ákærði mjög ósáttur við það og sakaði hana ítrekað um að sofa hjá [...] og [...] í vinnuferðum. Meðan ákærði hafi verið að ásaka A um þetta hafi hann m. a. öskrað á hana og brotið innanstokksmuni en börn þeirra hafi horft á. Hún hafi alltaf þurft að vera í beinu sambandi við ákærða þegar hún hafi verið [...] og hún hafi aldrei mátt fara út að borða með áhöfninni eða eitthvað sambærilegt. Í janúar 2018 hafi ákærði hótað því að hringja inn sprengjuhótun ef A færi með [...].

Við skýrslutöku hjá lögreglu viðurkenndi ákærði að hafa verið mjög afbrýðissamur þegar A hafi verið að [...] og hann hafi ásakað hana um að sofa hjá öllum [...] en það hafi verið vegna óöryggis af hans hálfu. Hann viðurkenndi einnig að hafa sett fram ofangreinda hótun og hann hafi ætlað að koma í veg fyrir að A færi í flugið. En þetta hafi bara verið vitleysa en ákærði hafi verið að koma af [...] og allt verið í,, hakki“ eins og hann orðaði það og átti við ástandið á heimili hans og A.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði sagði að ekki hafi verið um beina sprengjuhótun að ræða en þetta hafi komið fram hjá honum í miðju símtali þegar ákærði og brotaþolinn A hafi verið að rífast. Ákærði kvaðst hafa verið að koma heim af [...]og ástandið á heimilinu hafi verið slæmt en þar hafi m. a. móðir A verið fárveik. Ákærði hafi því talið ótækt að A færi til útlanda. Varðandi ásakanir ákærða um að A hefði sofið hjá [...] hafi það kannski gerst tvisvar eða þrisvar sinnum og þá verið sagt þegar hann og A hafi verið að rífast. En þetta gæti hafa komið til vegna framhjáhalds A á fyrri árum sambands þeirra eða þegar þau voru unglingar árið 2008 eða 2009. Ákærði kvaðst ekki hafa verið að móðga A með þessu en hann hafi sagt þetta þegar þau hafi verið að rífast.

Brotaþolinn A sagði að ákærði hafi hótað því að sprengja flugvélina sem hún átti að fara með umrætt sinn. En hann hafi séð með hverjum hún átti að fljúga en það hafi m. a. verið [...] sem hún hafði flogið með áður. Ákærði hafi verið afbrýðisamur og sagt að þetta væri skemmtiferð hjá A til að hórast. Hann hafi viljað að hún myndi skipta um [...]. Hún hafi verið á leið út á [...] þegar ákærði hafi verið að senda henni hótanir m. a. um að hann myndi senda inn sprengjuhótun. A sagði að ákærði hafi oft sakað hana um að sofa hjá [...] algjörlega að tilefnislausu.

Niðurstaða:

Ákærði hefur viðurkennt að hafa sagt við A að hann ætlaði að senda inn sprengjuhótun en ekki hafi verið um beina hótun að ræða. Þá viðurkenndi ákærði einnig að hafa sakað hana tvisvar eða þrisvar sinnum um að sofa hjá [...] en það hafi þá gerst þegar þau hafi verið að rífast.

Hótunin um að senda inn sprengjuhótun var komið til A þó hótunin sem slík hafi ekki beinst að henni persónulega. Þá var hótunin sett fram í kjölfar þess að ákærði hafði lýst sig andvígan því að A færi í umrætt flug og því ríkari ástæða en ella hjá A að taka hótunina alvarlega. Verður því að skoða hótunina jafnframt í því ljósi. Hótunin sem og ásakanir ákærða um að A svæfi hjá [...], sem voru tilefnislausar, voru til þess fallnar að ógna andlegri heilsu hennar. Játning ákærða er í samræmi við framburð A og því telst sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákærulið A. II.1.

Ákæruliður A. II.2.

Málavextir:

Brotaþolinn A kvaðst hafa verið að dansa á [...] 1. júní 2019 og það hafi einnig verið maður dökkur á hörund á dansgólfinu. Þá hafi ákærði sagt við hana,, ef þú dansar við þennan negra aftur, þá lem ég þig og lem hann.“

Ákærði kannaðist ekki við að hafa sagt þetta en hann sendi A skilaboð um að hann hafi horft áhana dansa við negra á ballinu og hún ætti að halda kjafti, sbr. ákærulið A. III.3.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði sagði að hann hafi ekki hótað því að lemja A en það gæti verið að hann hafi sagst ætla að lemja hann þ. e.,, negrann“. Ákærði kvaðst ekki hafa viljað að A dansaði við tvo ákveðna karlmenn. Ákærði kvaðst einhvern tímann hafa verið afbrýðisamur þó hann vilji ekki í raun segja að svo hafi verið.

A kvaðst hafa verið að dansa ásamt vinum sínum og á dansgólfinu hafi einnig verið tveir blökkumenn en hún og vinir hennar hafi verið að dansa í kringum þá. Þá hafi ákærði komið til hennar og hvíslað að henni að ef hún dansaði við,, negrann“ aftur myndi hann lemja hana og hann. A fullyrti að ákærði hafi beint hótuninni jafnframt að henni en ekki bara að manninum.

Niðurstaða:

Ákærði hefur viðurkennt að hugsanlega hafi hann sagst ætla að lemja,, manninn“ en hann hafi ekki hótað því að lemja A. Ákærði hefur jafnframt lýst því að hann hafi ekki viljað að A dansaði við aðra karlmenn og hann sendi henni síðar skilaboð þar sem fram kom að hann hefði horft á hana dansa við,, negra“ á ballinu og hún ætti bara að halda kjafti. Ekki er annað fram komið en þar hafi ákærði átt við umrætt tilvik. Með vísan til þessa og með hliðsjón af trúverðugum framburði A þykir ekki varhugavert að telja sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í ákærulið A. II.2.

Ákæruliður A. II.3.

Málavextir:

Brotaþolinn A skýrði frá því að ákærði hafi verið í veiðiferð 17. júlí 2019 og þá hafi hún farið í viðtal hjá starfsmanni barnaverndar í [...] eftir að hún hafði greint heimilislækni frá heimilisofbeldi af hálfu ákærða en læknirinn tilkynnti það til barnaverndar. Eftir fundinn hafi starfsmaður barnaverndar hringt í ákærða og látið hann vita af fundinum. Ákærði hafi sturlast af reiði í símanum og hótað starfsmanninum lífláti. Síðan hafi ákærði farið að senda A skilaboð um að hann ætlaði að drepa starfsmann barnaverndar og heimilislækninn m. a. með exi. Ákærði hafi þá m. a. í kjölfar þess sent mynd af exi og sent þessi skilaboð á Facebook Messenger:,,[...] Segir mer ekki að eg se alki. Eigi við vandamál að stríða. Eða þurfi hjálp fra eh folki. Annars fer exinn í hofuðið a ollum. [...]“

Ákærði viðurkenndi hjá lögreglu að hafa hótað starfsmanni barnaverndar og lækni lífláti en hann hafi ekki ætlað að framfylgja þeim hótunum. Hann hafi einnig í reiði sent myndina af exinni en hann hafi ekki ætlað að nota hana á einhverja manneskju.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði kvaðst hafa misst stjórn á sér eftir símtal frá barnavernd og sagði að hótanirnar hafi beinst gegn fulltrúa barnaverndar og lækninum en hann hafi ekki verið reiður út í A. Hann sagði að hótanirnar gagnvart fulltrúa barnaverndar hafi ekki haft neinn eftirmála og hann hafi beðið fulltrúann afsökunar sem hafi eftir það aðstoðað ákærða.

Brotaþolinn A lýsti því að hún og ákærði hafi fengið bréf frá barnavernd varðandi meint heimilisofbeldi og hún hafi sama dag farið á fund hjá barnavernd. En A hefði farið til læknis sem hefði spurt um hvort ofbeldi væri á heimili hennar. Hún hafi svarað því til að það væri það ekki núna en hafi verið það. Læknirinn hafi þá sagt að hann þyrfti að tilkynna barnavernd um málið. Á fundinum með fulltrúa barnaverndar hafi hann sagt A að hann þyrfti að tilkynna ákærða um málið. A kvaðst þá hafa orðið mjög óttaslegin vegna væntanlegra viðbragða ákærða og sent honum bréfið frá barnavernd en ákærði hafi þá verið í veiðiferð. Það hafi farið eins og hún hafi óttast og ákærði hringt strax mjög æstur í fulltrúa barnaverndar og bæði haft í frammi hótanir gagnvart fulltrúanum og lækninum. A kvaðst einnig hafa tekið hótanirnar til sín.

Niðurstaða:

Ákærði sendi A umræddar hótanir þó þær hafi í raun aðallega beinst að öðrum en henni en hún tók þær jafnframt til sín. Þessi skilaboð voru ógnandi gagnvart brotaþolanum A og til þess fallin að hafa áhrif á andlega heilsu hennar. Með vísan til játningar ákærða og framburðar A telst sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum ákærulið.

Ákæruliður A. II.4.

Málavextir:

Brotaþolinn A lýsti því hjá lögreglu að vinkona hennar hafi boðið henni til London 9. desember 2019 og A hafi ætlað í ferðina þó hún ætti engan pening. Ákærði hafi þá orðið sturlaður af reiði og sagt að hún væri bara að fara í hóruferð. Hann hafi spurt hvort hann ætti að borga ferðina og hótað að rífa úr henni allar tennurnar. Vegna hótananna hafi hún tekið börnin snemma dags og sett ofan ítösku eins og hún væri að fara með þau á leikskólann en farið í Kvennaathvarfið.

Ákærði sagði hjá lögreglu að þetta væri ekki rétt og hann minntist þess ekki að hafa hótað því að rífa tennurnar úr A.

Frumburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði kvaðst hafa verið mótfallinn því að A færi til útlanda vegna þess að þau hafi verið að greiða upp skuldir og ekki haft fjármuni til utanlandsferðar. Ákærða kvaðst ráma í það að hafa nefnt hóruferð en það hafi þá gerst í rifrildi á milli hans og A en hann kvaðst ekki hafa hótað því að rífa úr henni tennurnar. Ákærði sagði að A hafi, þrátt fyrir mótmæli hans, farið til London og tekið smálán vegna þess. Hún hafi komið börnunum fyrir hjá ömmu sinni. En í kjölfar ferðarinnar hafi hún farið í Kvennaathvarfið en það hafi verið vegna þess að hann hafi ekki viljað samþykkja að hún færi til útlanda.

Brotaþolinn A kvaðst hafa tilkynnt ákærða að hún ætlaði til útlanda með F vinkonu sinni. Hann hafi þá brjálast og hótað að brjóta í henni allar tennurnar eða gera hana tannlausa. Eftir ferðina hafi hún beðið vinkonu sína, G, að hringja í Kvennaathvarfið og tilkynna að A ætlaði að koma þangað en hún hafi ekki þorað að hringja sjálf.

Vitnið, F, sagðist hafa verið vinkona A síðan árið 2008 en þá hafi hún flutt til [...]. Vitnið kvaðst oft hafa verið á heimili hennar og ákærða og þekkja hann í gegnum A. Vitnið sagði að ákærði hafi alltaf beitt A miklu ofbeldi og m. a. hafi hún ekki mátt hitta vinkonur sínar. Um hafi verið að ræða líkamlegt, andlegt og fjárhagslegt ofbeldi en vitnið hafi aldrei orðið vitni að líkamlegu ofbeldi en vitnið hafi orðið vitni að andlegu ofbeldi án þess að geta lýst því nánar. Vitnið sagði að ákærði hafi reynt að sýna ekki á sér slæmar hliðar í návist annarra. Vitnið sagði að A hafi ekki leitað til vitnisins eftir ákveðin tilvik af ofbeldi heldur hafi hún oft sagt vitninu frá ofbeldi einhverju eftir að það hafi átt sér stað. Vitnið sagði að A hafi m. a. sagt vitninu að ákærði hafi í reiðikasti brotið barnarúm á heimili þeirra og þá hafi A sagt vitninu frá atvikinu sem átti sér stað 8. mars 2020, sbr. ákærulið A. VIII, en hún hafi ekki viljað lýsa ofbeldinu í það skipti nákvæmlega. Vitnið sagði að A hafi sagt vitninu það upp á flugvelli að ákærði hafi ekki viljað að hún færi til London og hann hafi reynt að banna henni það.

Vitnið, G, sagði að A hafi beðið sig í desember 2019 að hringa í Kvennaathvarfið og tilkynna um komu A og barnanna þangað. A vildi að G myndi hringja svo ákærði myndi ekki vita af því.

Niðurstaða:

Ákærði hefur viðurkennt að hafa verið mótfallinn því að A færi til London í desember 2019 og hann rámaði í að hafa nefnt hóruferð. A lýsti því að ákærði hafi brjálast þegar hún hafi tilkynnt honum um ferðina og í kjölfarið á henni þorði hún ekki að vera á heimili sínu og fór í Kvennaathvarfið. Samkvæmt þessu má fullyrða að viðbrögð ákærða við ferð A til London hafi verið mjög harkaleg og trúverðugur framburður hennar fær stuðning í framburði vitnanna F og G. Með vísan til þessa þykir ekki varhugavert að telja sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið A. II.4. þó telst ekki sannað að ákærði hafi hótað að rífa úr A allar tennurnar. En með háttsemi sinni að öðru leyti braut ákærði gegn A.

Ákæruliður A. II.5.

Málavextir:

Brotaþolinn A lýsti því hjá lögreglu að alltaf þegar hún hafi reynt að hætta með ákærða hafi hann sagt að ef hún myndi eignast annan maka myndi ákærði drepa viðkomandi. Ákærði hafi einnig sagt A að hann myndi gera henni lífið leitt ef hún færi frá honum. A kvaðst oft hafa reynt að slíta sambandinu við ákærða án árangurs vegna mótmæla hans.

Ákærði viðurkenndi hjá lögreglu að hafa hótað því að ef A myndi eignast annan maka myndi ákærði drepa viðkomandi.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði kvaðst hugsanlega hafa sagt það þegar hann og A voru unglingar að ef hún myndi eignast nýjan maka myndi ákærði drepa makann.

Brotaþolinn A sagði að ákærði hafi oft hótað því að ef hún myndi eignast nýjan maka að þá myndi ákærði drepa viðkomandi. Hann hafi yfirleitt sagt þetta þegar þau hafi hætt saman en á tímabilum í sambúð þeirra hafi þau hætt saman einu sinni í viku. Ákærði hafi því örugglega sagt þetta oftar en 20 sinnum en hún gat ekki nefnt eitt ákveðið tilvik en ákærði hafi alltaf viðhaft þessi ummæli þegar þau hafi rifist. Ákærði hafi verið mjög afbrýðissamur ef hún hafi eignast karlmann fyrir vin en hún hafi ekki mátt ræða við aðra karlmenn.

Niðurstaða:

Með vísan til trúverðugs framburðar vitnisins A og játningar ákærða hjá lögreglu þykir ekki varhugavert að telja sannað að ákærði hafi viðhaft umrædd ummæli alla vega í nokkur skipti og þá ekki aðeins þegar hann og A voru unglingar. Telst því sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum ákærulið og þar með brotið gegn A.

Ákæruliður A. II.6.

Málavextir:

Brotaþolinn A lýsti því hjá lögreglu að ákærði hefði oft ekið mjög hratt á bifreið þeirra og sagst ætla að drepa þau með þeim hætti og stundum hafi ákærði læst bifreiðinni meðan á þessu hafi staðið. Þetta hafi m. a. verið á Reykjanesbrautinni og á malarvegi við [...]. A kvaðst hafa óttast að bifreiðin myndi,, krassa“ jafnvel þó ákærði ætlaði ekki að svo færi. A sagði að í um fimm skipti hafi börn þeirra verið í bifreiðinni og þá hafi þau verið á Reykjanesbrautinni.

Ákærði viðurkenndi hjá lögreglu að hafa ekið mjög hratt á bifreið sinni og A verið með honum en hann kvaðst ekki minnast þess að hafa hótað að drepa hana með þeim hætti en ef til vill hafi hann hótað að drepa sjálfan sig.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði neitaði því að það hafi gerst sem lýst er í þessum ákærulið.

Brotaþolinn A lýsti því að þetta hefði oft gerst og í fyrsta skipti áður en börn hennar og ákærða fæddust. Eitt skiptið hafi verið á malarvegi í [...] en önnur skipti á Reykjanesbrautinni eða á [...]. Í alla vega einu tilviki hafi börn hennar og ákærða verið í bifreiðinni. Meðan á hraðakstrinum hafi staðið hafi ákærði hótað því að drepa sjálfan sig og A og hann hafi m. a. ekið mjög hratt á varhugaverðum stöðum. Ákærði hafi ekið hratt til að hræða A og á meðan hafi hann m. a. kýlt í stýrið á bifreiðinni. A kvaðst hafa orðið mjög hrædd þegar ákærði hafi gert þetta.

Niðurstaða:

Ákærði viðurkenndi hjá lögreglu að hafa ekið mjög hratt á bifreið sinni þegar brotaþolinn A hafi verið með honum. Hann hafi ef til vill hótað að drepa sjálfan sig með akstrinum en minntist þess ekki að hafa hótað því að drepa A. Fyrir dómi neitaði ákærði sök. Með vísan til trúverðugs framburðar A og játningar ákærða, að hluta til hjá lögreglu, þykir ekki varhugavert að telja sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum ákærulið þó þannig að börn ákærða og A hafi aðeins einu sinni verið í bifreiðinni þegar ákærði ók mjög hratt en sjá nánar um það í umfjöllun um ákærulið B. II.

Ákæruliður A. III.

Málavextir:

Ákærði og brotaþolinn A hafa í gegnum tíðina átt töluverð samskipti á samfélagsmiðlum þ. m. t. á samskiptaforritinu Facebook Messenger. Hafa þau samskipti oft og á tíðum verið á mjög neikvæðum nótum og í júlí og ágúst 2019 sendi ákærði A nokkur mjög óviðeigandi og meiðandi skilaboð. Samkvæmt gögnum málsins er þar m. a. um að ræða þessi skilaboð:



Þú skemmdir heimilisástandið með stanslausum framhjáhöldum og fara á bakvið mig að [...]hórast.



Sagðirðu lækninum ekki frá hóruferlinum.



Dansa við n-kk-þf á ballinu. Horfði á það. Haltu bara kjafti.



Hata þig. Algjört fífl.



Annað hvort ertu alveg týnd eða einhver illa innrættasta manneskja sem er til.



Ef ég vil sofa þar sem ég á eignarhlut, kem ég ef mig langar.

A lýsti því hjá lögreglu að hún hefði fengið þessi skilaboð frá ákærða.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði viðurkenndi að hafa sent umrædd skilaboð en þau væru hins vegar slitin úr samhengi þar sem um væri að ræða hluta af lengri samtölum.

Brotaþolinn A lýsti því að ákærði hafi sent henni umrædd skilaboð en um hafi verið að ræða skilaboð sem séu hluti af lengri samtölum. Ákærði hafi sent þessi skilaboð þegar honum hafi fundist allt vera á móti honum. En þessi skilaboð hafi alls ekki verið þau fyrstu óviðeigandi skilaboð sem ákærði hafi sent A og hún hafi eflaust sjálf einhvern tímann sent ákærða óviðeigandi skilaboð. Hún sagði að í sjálfu sér hafi þessi skilaboð ekki haft sérstök áhrif á hana nema kannski skilaboðin um að hún væri illa innrætt manneskja sem hún væri ekki. Þá kvaðst A hafa litið á skilaboðin um að ákærði myndi sofa þar sem hann ætti eignarhlut sem hótun í hennar garð og orðið hrædd. Hún sagði að þegar hún væri búin að fá ljót ummæli send í 11 ár hafi það ef til vill verið orðið venjulegt.

Niðurstaða:

Það liggur fyrir að ákærði sendi A ofangreind ummæli og má fullyrða að þau öll séu óviðeigandi undir hvaða kringumstæðum sem er. Það liggur ekki fyrir að það hafi verið réttlætanlegt af hálfu ákærða í neinu tilviki að senda þessi skilaboð. Þá hefur A lýst því að hún hafi litið á það sem hótun hjá ákærða að senda henni skilaboð um að hann kæmi á heimili hennar þegar hann langaði. En á þeim tíma hafi A ekki viljað ákærða á heimilið. Í því ljósi voru þau skilaboð einnig óviðeigandi og til þess fallin, eins og öll hin skilaboðin, að hafa slæm áhrif á andlega líðan A. Telst því sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið A. III. og þar með brotið gegn A.

Ákæruliður A. IV.

Málavextir:

A skýrði svo frá hjá lögreglu að hún og ákærði hafi verið að koma heim af spilakvöldi og börnin verið sofandi en amma hennar hafi verið að gæta þeirra. Á spilakvöldinu hafi vinkona A spurt hana af því hvort hún þekkti ákveðinn strák, sem væri að [...], en A hafi verið [...] á þeim tíma og hún hafi jánkað því en hún kannaðist við nafnið. Þegar A og ákærði hafi komið heim hafi hann sturlast og vakið börnin. Hann hafi spurt hana hvort hún hafi verið að ríða þessum strák og rústað heimilinu og m. a. brotið alla englana sem húnhafði fengið þegar móðir hennar lést.

Ákærði sagði hjá lögreglu að A hafi verið að spyrja vinkonu sína eftir ákveðnum strák og hvað væri að frétta af honum. Ákærði kvaðst hafa spurt A þegar þau hafi komið heim hver þetta væri og verið pirraður þar sem hann hafi verið óöruggur vegna þess að A hafi haldið framhjá ákærða. Hann sagði að börnin hafi vaknað og það gæti vel verið að hann hafi öskrað en hann hafi ekki rústað heimilinu. Ákærði viðurkenndi að hafa kastað einhverju í engla sem A hafi fengið þegar móðir hennar lést en hann mundi ekki hvort það hafi verið í þetta skipti en það hafi verið óviljaverk.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði sagði að þegar englarnir hafi brotnað hafi það gerst að degi til og börnin hafi ekki verið heima. Ákærði lýsti því að hann og A hafi verið að rífast og hann hafi sparkað í kodda sem hafi lent á vegg og á skenk þar sem englar og fleira dót hafi verið en það hafi verið óvart. Ákærði sagði að það gæti vel verið að hann hafi sagt að A væri að hórast í [...].

Brotaþolinn A lýsti því að hún og ákærði hafi verið á spilakvöldi og amma hennar verið að gæta barnanna. Á spilakvöldinu hafi frænka hennar spurt A hvort hún þekkt karlmann sem væri að [...] með A og hafi hún jánkað því. Hún kvaðst hafa séð að ákærði hafi reiðs tog þegar þau hafi farið heim hafi ákærði verið ítrekað að spyrja um þennan karlmann. Ákærði hafi öskrað á A, börnin vaknað og hún tekið þau í fangið. Það hafi endað með því að ákærði hafi hrint öllu af skenk í íbúðinni og haldið áfram að niðurlægja A með orðum. Hún fullyrti að þetta hafi ekki gerst að degi til eins og ákærði heldur fram.

Niðurstaða:

Ákærði hefur viðurkennt að hafa í rifrildi milli hans og A sparkað í kodda sem lenti á skenk þar sem englar og fleira smádót hafi verið en það hafi verið óvart. Þá gæti hann hafa sagt að hún væri að hórast í þessum [...]. En þetta hafi hins vegar gerst að degi til þegar börnin hafi ekki verið heima. Hjá lögreglu viðurkenndi ákærði hins vegar að hann hafi verið pirraður þegar hann og A komu heim af spilakvöldinu. Hann hafi öskrað og börnin vaknað en hann hafi ekki rústað heimilinu. Framburður A er hins vegar mjög á sama veg bæði hjá lögreglu og fyrir dómi og hann hefur verið metinn trúverðugur. Þykir því mega leggja framburð hennar til grundvallar þegar komist er að niðurstöðu hvað þetta varðar og þá viðurkenndi ákærði að hluta til sök hjá lögreglu og þar var framburður hans í betra samræmi við framburð A en fyrir dómi. Með vísan til þessa telst sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið A. IV. gagnvart A.

Ákæruliður A. V.

Við meðferð málsins kom fram að það væri rangt að A og börnin hafi verið í sumarhúsi þegar umrætt atvik átti sér stað heldur hafi þau verið á heimili frænku þeirra í [...]. Þetta breytir engu þegar komist verður að niðurstöðu í málinu enda varð vörn ákærða ekki áfátt vegna þessa, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Málavextir:

Brotaþolinn A lýsti því hjá lögreglu að hún og ákærði hafi fengið tilkynningu frá barnavernd vegna gruns um ofbeldi á heimilinu. Ákærði hafi þá orðið mjög reiður og sent henni ógnandi og hótandi skilaboð. Hún hafi orðið hrædd, farið með börnin brott af heimili þeirra og gist á heimili vinkonu þeirra, sem ekki hafi verið heima, en þar hafi frændi A verið. Ákærði hafi komið þangað um nóttina og farið að hóta A og hann viljað að hún kæmi heim ásamt börnum þeirra en þau hafi ekki farið með honum.

Hjá lögreglu kvaðst ákærði ekki hafa sent hótanir, alla vega ekki um ógnanir, en ef til vill eitthvað varðandi forræði barnanna. Þá hafi hann beðið A að svara sér varðandi börnin en þau hafi verið með sameiginlegt forræði.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði lýsti því að hann hafi komið heim til sín seint um kvöld og enginn verið heima. Hann hafi reynt að hringja í A en án árangurs. Hann hafi síðan komist að því hvar hún hafi verið og farið þangað en það hafi verið skammt frá heimili ákærða og A. Þar sem hún hafi verið hafi einnig verið frændi hennar I og hafi ákærði rætt mest við hann meðan ákærði hafi verið þar. Þar hafi ákærði og A farið að rífast en hann hafi viljað fá börnin heim en það ekki gerst. Hann hafi þá sagt að samband hans og A væri búið en síðan farið heim en hann og A hafi sammælst um að hittast daginn eftir. En daginn eftir hafi A farið á skrifstofu [...] og þar hafi ákærði reynt að ná sambandi við hana og fulltrúa barnaverndar án árangurs.

Brotaþolinn A kvaðst hafa farið heim til frænku sinnar, H, til að gista en H hafi ekki verið heima en þar hafi frændur hennar og feðgar D og I verið. Allt í einu hafi ákærði, sem hafi verið ölvaður, opnað hurðina á herberginu þar sem A hafi sofið og hún orðið mjög hrædd. Ákærði hafi tekið dóttur þeirra B upp og ætlað með hana út í bifreið en I hafi náð að stöðva hann. Sonur þeirra C hafi rumskað en sofnað aftur. A sagði að ekki hafi komið til líkamlegra átaka á milli ákærða og hennar en hann hafi viljað fá hana heim en þangað hafi hún ekki viljað fara. Ákærði hafi verið æstur en I náð að róa hann og ákærði á endanum yfirgefið staðinn. A kvaðst hafa farið á fund barnaverndar snemma morguninn eftir og ákærði sífellt verið að reyna að ná í hana. Hann hafi beðið fyrir utan skrifstofu barnaverndar meðan hún hafi verið þar og það hafi endað með því að lögregla hafi verið kölluð til. Í kjölfar þessa eða 19. júlí 2019 hafi A farið með börnin í Kvennaathvarfið.

Vitnið, D, kvaðst vera frændi brotaþolans A og haft mikil kynni af henni eftir andlát foreldra hennar. Vitnið hafi á tímabili búið á neðri hæð hússins þar sem A og ákærði bjuggu. Vitnið kvaðst hafa vitað að ákærði hafi neytt mikils áfengis á tímabili og mætt illa til vinnu. En vitnið kvaðst ekki hafa orðið vitni að líkamlegu ofbeldi en hann hafi oft heyrt hávaða frá efri hæðinni. En vitnið sagði að ákærði hafi notað meira andlegt ofbeldi og A hafi sagt að hún ætlaði að slíta sambandinu við ákærða. Ákærði hafi stjórnað A, ekki virt hennar vilja og æst sig yfir öllu. Þetta hafi orðið til þess að A hafi verið orðinn frosinn persónuleiki. Varðandi atvikið aðfararnótt 18. júlí 2019 sagði vitnið að ákærði hafi komið þangað sem A, börn hennar, vitnið og faðir þess hafi verið en ákærði hafi ekki verið velkominn þangað. Hann hafi verið mjög æstur en I faðir vitnisins hafi sagt honum að fara í burtu en ákærði ekki orðið við því í fyrstu en I síðan tekist að koma ákærða út. Vitnið sagði að börnin hafi verið inn í herbergi og það mundi ekki hvort þau hafi vaknað. Í kjölfar þessa atviks hafi A farið með börnin í Kvennaathvarfið enda hafi hún ekki getað búið á sama heimili og ákærði. Vitnið lýsti því að eftir að ákvörðun hafi verið tekin um nálgunarbann ákærða gagnvart A hafi líf hennar breyst mjög til batnaðar. Vitnið kvaðst hafa verið að aðstoða A en þá hafi vitnið orðið fyrir miklu áreiti af hálfu ákærða sem ekki hafi getað séð vitnið í friði.

Vitnið, I, kvaðst hafa verið á heimili dóttur sinnar umrætt sinn en það hafi verið dvalarstaður vitnisins á þeim tíma. Þangað hafi A komið ásamt börnum sínum til að gista samkvæmt samkomulagi hennar og dóttur vitnisins en A hafi ekki viljað gista heima hjá sér. Vitnið hafi sofið í stofunni og þangað hafi A allt í einu komið hlaupandi og sagt að ákærði væri kominn. Vitnið hafi þá farið og spurt ákærða hvað væri í gangi og hann sagt að A ætti að koma heim. En vitnið kvaðst hafa sagt honum að það kæmi ekki til greina. Ákærði hafi verið æstur en vitnið vissi ekki hvort hann hafi verið ölvaður. Hann hafi spurt spurninga en á endanum yfirgefið staðinn. Áður en vitnið hafi blandast í málið hafi ákærði og A verið búin að ræða eitthvað saman. Vitnið gat ekki fullyrt hvort A hafi verið með börnin í fanginu. Vitnið sagði að það gæti verið að það hafi komið til tals að hringja á lögregluna.

Niðurstaða:

Ákærði hefur viðurkennt að hafa farið inn á heimili þar sem brotaþolinn A var með börn þeirra í þeim tilgangi að fá þau heim. Samkvæmt framburði hennar fór hún þangað í kjölfar hótana ákærða þar sem hún þorði ekki að dvelja á heimili sínu vegna hræðslu við ákærða. Það liggur fyrir að ákærði var ekki velkominn á umrætt heimili en fór þrátt fyrir það þangað inn, var æstur og vildi fá A heim. Í kjölfar þessa atviks fór A með börnin í Kvennaathvarfið og því er ljóst að á þessum tíma óttaðist A ákærða mjög. Tvö vitni hafa lýst því að ákærði hafi komið án heimildar þangað sem A var, verið æstur og viljað fá hana og börnin heim. Þykir því sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið A. V. og þar með brotið gegn A. Hvort ákærði hafi með háttsemi sinni einnig brotið gegn börnunum kemur til umfjöllunar varðandi ákærulið B. III.

Ákæruliður A. VI.

Málavextir:

Brotaþolinn A skýrði frá því hjá lögreglu að 20. febrúar 2020 hafi hún verið að aka bifreið á Reykjanesbraut við [...] og ákærði verið farþegi í framsæti bifreiðarinnar. Hann hafi farið að rífast í henni og síðan slegið hana fyrirvaralaust framan á hálsinn þ. e. á barkann með þeim afleiðingum að hún hafi átt erfitt með að kyngja nokkra stund á eftir. Ákærði hafi síðan tekið upp hníf og haldið honum í höfuðhæð og otað hnífnum ógnandi að henni.

Hjá lögreglu neitaði ákærði því að þetta hafi gerst en hann sagði að það hefði komið fyrir að hann og A hafi rifist í bifreiðinni og hann hafi einu sinni slegið í mælaborðið eða eitthvað annað en þá hafi hann verið pirraður.

Samkvæmt læknisvottorði, sem er meðal gagna málsins, skýrði A lækni frá því 2. mars 2020 að ákærði hafi að kvöldi 20. febrúar 2020 þegar hún hafi verið að aka bifreið tekið hana hálstaki, slegið hana með flötum lófa yfir framanverðan háls með þeim afleiðingum að hún hafi átt erfitt með að kyngja í um eina mínútu.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði lýst því að hann og A hafi verið að rífast í umrætt sinn og hann gæti hafa hækkað róminn en hann hafi ekki slegið hana og ekki verið með hníf.

Brotaþolinn A kvaðst hafa verið búin að útvega pössun fyrir börnin umrætt kvöld og ætlað í samkvæmi á höfuðborgarsvæðinu. Ákærði hafi þá haft samband við A og sagst vera að koma í land og spurt hvort hún gæti sótt hann. Hún kvaðst hafa gert það og þegar hún hafi hitt ákærða hafi hann verið reiður en hún mundi ekki hvers vegna. Þegar hún hafi verið að aka heim hafi hann kýlt á barkakýlið á henni og verið með hníf sem hún taldi að ákærði hafi verið með á [...]. A kvaðst hafa verið hrædd og reynt að róa ákærða. Hún sagði að ákærði hafi beint hnífnum að hálsi hennar og hnífurinn snert hálsinn. A kvaðst ekki hafa hlotið áverka við högg ákærða en hún hafi leitað til læknis.

Niðurstaða:

Ákærði hefur neitað því að hafa slegið brotaþolann A en sagði að þau hafi veriðað rífast og hann hafi ekki verið með hníf. A hefur lýst því að ákærði hafi slegið á háls hennar og beint hníf að hálsi hennar. Samkvæmt læknisvottorði leitaði A til læknis nokkrum dögum eftir atvikið og skýrði þá frá því að ákærði hefði slegið hana í hálsinn en þá nefndi hún ekki hníf í því sambandi. Varðandi höggið fær framburður A stoð í tilvitnuðu læknisvottorði og þykir því ekki varhugavert að telja sannað að ákærði hafi slegið A í hálsinn og þar með brotið gegn henni. Hins vegar þykir ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi beitt hníf í umrætt sinn og telst það því ekki sannað.

Ákæruliður A. VII.

Málavextir:

Brotaþolinn A lýsti því hjá lögreglu að 22. febrúar 2020 hafi ákærði séð samtal í síma hennar sem honum hafi mislíkað. Hann hafi orðið mjög reiður og farið að yfirheyra hana um samtalið og kallað hana hóru og ljótum nöfnum. Ákærði hafi gripið í upphandleggi hennar og haldið henni fastri og hún hafi fengið marbletti við þetta. Hann hafi einnig tekið hana tvisvar sinnum hálstaki þ. e. kverkataki framan á hálsinn en síðan gripið leðurbelti og reynt að vefja því utan um hálsinn á A en hún hafi komist undan. Hún sagði að börn þeirra hafi orðið vitni að þessu.

Við skýrslutöku hjá lögreglu kvaðst ákærði hafa verið mjög afbrýðisamur en kvaðst ekki hafa tekið A hálstaki.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði neitaði sök en segir að hann hafi séð eitthvað í síma A sem honum hafi mislíkað og þau farið að rífast. A hafi ýtt í hann og hann ýtt í hana sem hafi dottið en það hafi verið óvart. Ákærði sagði að marblettir sem A hafi verið með eftir þetta hafi ekki verið af hans völdum. Ákærði kvaðst ekki hafa gert annað en að ýta í A en hann mundi ekki hvort hann hafi kallað hana hóru. Ákærði sagði að börn þeirra hafi verið á staðnum.

Brotaþolinn A sagði að ákærði hafi séð samtal í síma hennar á milli hennar og karlmanns og ákærði orðið brjálaður. Þetta hafi gerst að degi til og börnin verið heima og vakandi og séð hluta af því sem gerðist. Ákærði hafi verið mjög reiður og tekið hana hálstaki tvisvar sinnum en hún hafi náð að losa sig og hlaupið inn í svefnherbergi. Þar hafi þau rifist og ákærði tekið belti og komið aftan að A en hún hafi sloppið undan honum. Húnhafi ætlað að hlaupa út úr húsinu en ákærði þá gripið í hana og hún dottið. Mikil geðshræring hafi verið í gangi og ákærði m. a. öskrað hvort viðkomandi karlmaður hafi komið á heimili þeirra. A kvaðst hafa fengið stóran marblett á annan upphandlegginn, tekið myndir af honum og sent á vinkonu sína. Hún mundi ekki hvort ákærði hafi kallað hana ljótum nöfnum en hún kvaðst síðan hafa reynt að gera það besta úr þessu.

Samkvæmt læknisvottorði, sem er meðal gagna málsins, leitaði A til læknis 2. mars 2020. Þar lýsti hún því að 22. febrúar 2020 hafi ákærði gripið í hendi hennar og togað inn í herbergi. Hann hafi yfirheyrt hana um einhvern strák og þau farið að rífast. Ákærði hafi síðan allt í einu tekið um háls A, gripið belti og ætlað að kyrkja hana með því en hún komist undan honum. Þegar hún hafi reynt að fara frá ákærða hafi hann haldið þéttingsfast um báða upphandleggi hennar. Þegar hún hafi reynt að opna útidyrahurð og næstum því komist út hafi ákærði togað í hana og hún lent á gólfinu á vinstri hlið. Börn þeirra hafi séð mikið af þessu. Áverkar á A hafi verið gulleitt mar með bláleitri miðju framanvert á vinstri upphandlegg.

A kvaðst hafa tekið myndir af marblettum sem hún hlaut við árásina og lögreglan tók þær úr síma A en samkvæmt símanum voru þessar myndir teknar 22., 23. og 24. febrúar 2020. Stærsti marbletturinn var á vinstri upphandlegg.

Niðurstaða:

Ákærði neitar sök en viðurkennir að hafa rifist við A í umrætt sinn. Framburður hennar hefur verið metinn trúverðugur og þykir ekki varhugavert að leggja hann til grundvallar þegar komist verður að niðurstöðu hvað þennan ákærulið varðar. En framburður hennar hefur auk þess stuðning í læknisvottorði en hún leitaði til læknis nokkrum dögum eftir atvikið. Telst því sannað að ákærði sé sannur að sök samkvæmt ákærulið A. VII. en ekki telst þó sannað að ákærði hafi kallað A hóru og öðrum ljótum nöfnum í umrætt sinn

Ákæruliður A. VIII.

Málavextir:

Aðfararnótt 8. mars 2020 barst lögreglu símtal úr símanúmerinu [...] en það númer er skráð á brotaþolann A. Enginn talaði í símann en það heyrðist samtal karls og konu sem var grátandi. Vaknaði grunur um heimilisofbeldi á heimili A og ákærða og fór lögreglan á vettvang. Er lögreglumenn komu þangað opnaði A fyrir þeim en hún var grátandi og skelfingu lostin. Hún sagði að ákærði hafi ráðist á hana en hann var áberandi ölvaður og var handtekinn. A skýrði svo frá að þau hafi verið að koma af árshátíð og ákærði þá hótað að drepa frænda hennar D og fjölskyldu A. Hún hafi orðið hrædd og farið inn í eldhús en ákærði komið á eftir henni, tekið hana hálstaki og þrengt að. Ákærði hafi síðan sleppt takinu en hann þá tekið upp eldhúshníf og hótað A lífláti með honum. Hún hafi þá tekið upp annan eldhúshníf og sagt ákærða að hætta sem hann hafi gert og þau þá lagt hnífana frá sér. En þá hafi ákærði sótt skæri og ógnað A með þeim. Hún hafi þá náð að hringja í 112 án þess að tala í símann og ákærði hafi þá lagt frá sér skærin.

Ákærði skýrði svo frá hjá lögreglu að eftir að hann og A hafi komið heim af árshátíðinni hafi þau farið að rífast og hún þá tekið upp hníf og hótað að drepa ákærða. Hann hafi náð að taka hnífinn af henni og hún þá hringt á lögregluna. Ákærði mundi ekki hvort hann hafi tekið upp hníf en kvaðst ekki hafa tekið upp skæri. Annars kvaðst ákærði muna lítið annað en hann hafi verið að reyna að koma í veg fyrir að hann fengi hníf í hjartað. Hann neitaði því að hafa tekið A hálstaki.

A leitaði til læknis daginn eftir atvikið og lýsti því þar að hún hafi orðið fyrir árás. Samkvæmt læknisvottorði var hún með marbletti á tveimur stöðum á volar yfirborði á hægri hendi og einnig með skrámu á fingri. Hún var einnig verið með litla marbletti bæði á volar og dorsal yfirborði. Þá var hún með mar á miðju baki hægra megin rétt fyrir neðan herðablað. Sama dag tók lögreglan myndir af marblettunum.

Ákærði var einnig skoðaður af lækni daginn eftir og lögreglan tók myndir af áverkum sem hann var með. Í læknisvottorði segir að hann hafi verið með grunnar rispur víðsvegar um líkamann og blætt hafi örlítið úr sumum. Hann var með tvær rispur á framhandlegg og einnig tvær rispur á upphandlegg. Þá var grunnt yfirborðssár á öxl og rispur á upphandlegg og bol.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði kvaðst muna mjög vel eftir þessu atviki. Hann og brotaþolinn A hafi verið að koma heim af árshátíð. Hann hafi sett pizzu í ofn og farið að spyrja hana um atvik á árshátíðinni en hún hafi þá sturlast, tekið upp hníf og reynt að drepa ákærða. Ákærði hafi ekki gert annað en að verjast A og ná hnífnum af henni. En hún hafi m. a. sett hnífinn upp að hálsi og brjósti ákærða. Hann kvaðst hafa gripið í úlnlið A og þurft að beita öllu afli til að ná hnífnum af henni. Ákærði hafi þannig náð að verjast A en hann hafi verið með áverka á líkamanum eftir atlöguna. Ákærði kvaðst ekki ráma í það að hafa sjálfur gripið til hnífs og hann hafi ekki tekið upp skæri. Ákærði sagði að A hafi verið drukkin og hann viti ekki af hverju hún hringdi á Neyðarlínuna. Ákærði sagði að hún hafi ekki verið grátandi né ofsahrædd þegar lögreglan hafi komið á vettvang.

Brotaþolinn A lýsti því að á þessum tíma hafi hún og ákærði ekki verið saman en samt að sofa saman. Þau hafi verið á árshátíð í [...] og þar hafi verið mikil vandamál en þar hafi m. a. verið kona sem ekki hafi viljað sitja við sama borð og ákærði því hann væri ofbeldismaður. Þegar A og ákærði hafi komið heim hafi hann verið reiður, öskrað á hana, hent skál í ísskápinn og hún hafi brotnað. Ákærði hafi síðan tekið upp hníf og sagst ætla að drepa A, frænda hennar og alla hennar fjölskyldu. Ákærði hafi otað hnífnum að A og öskrað að mannorð hans væri ónýtt af hennar völdum. Hún sagði að ákærði hafi einnig tekið hana hálstaki, haldið fast í úlnliði hennar og ýtt henni upp að myndarekka. A kvaðst einnig hafa tekið upp hníf og verið með hann við bakið á ákærða en hann þá náð að taka hnífinn. Þegar hún hafi ætlað inn í herbergi hafi ákærði tekið upp skæri. Hún kvaðst hafa verið dauðhrædd og verið búin að fá nóg. Hún sagðist hafa verið viss um að á þessum tímapunkti myndi annað hvort hún eða ákærði deyja. En allan tímann hafi húnverið að leita að síma til að hringja eftir aðstoð. Hún hafi fundið símann, reynt að hringja en haldið að það hafi ekki tekist því ákærði hafi slegið símann úr höndunum á henni. A sagði að þetta hafi verið mikil átök og ákærði hafi alveg getað fengið rispur á líkamann.

Vitnið, S lögreglumaður, sagði að hringt hafi verið á lögreglu en ekkert verið sagt í símann. Símanúmerið sem hafi verið hringt úr hafi verið skráð á heimili A. Lögreglumenn m. a. vitnið hafi farið þangað og þegar lögreglan hafi komið þangað hafi A opnað útidyrahurðina skelfingu lostin og mjög hrædd. Ákærði hafi komið á eftir henni og þau hafi bæði verið undir áhrifum áfengis. Ákærði hafi verið settur í handjárn en rætt hafi verið bæði við hann og A. Ákærði hafi verið erfiður á vettvangi og ekki hlýtt fyrirmælum. Frásögn A hafi verið trúverðug en hún hafi m. a. lýst því að ákærði hafi bæði notað hníf og skæri og hún tekið upp hníf til að verjast. Óreiða hafi verið á heimilinu og þá aðallega í eldhúsinu og aðstæður bent til heimilisofbeldis.

Vitnið, T lögreglumaður, sagði að tilkynning hafi borist um að eitthvað óeðlilegt væri í gangi á heimili A og ákærða. Lögreglan hafi farið á staðinn m. a. vitnið og þegar þau hafi komið þangað hafi A komið hlaupandi á móti þeim og verið mjög hrædd en ákærði hafi komið á eftir henni. Vitnið sagði að glerbrot hafi verið á eldhúsgólfi og A sagt það vera skál sem ákærði hafi kastað. Hún hafi lýst ofbeldi af hálfu ákærða en hann hafi tekið hana hálstaki og hótað henni með hníf og skærum. Vitnið sagði að frásögn A hafi verið trúverðug.

Niðurstaða:

Í frumskýrslu lögreglu um atvikið segir að símtal hafi borist til fjarskiptamiðstöðvar lögreglu úr símanúmeri sem hafi verið skráð á A en enginn hafi talað í símann. Hins vegar hafi heyrst í grátandi konu og samtal konu og karlmanns. Talið var að um heimilisofbeldi gæti verið að ræða og lögregla fór að heimili A og ákærða. Þegar lögregla kom þangað kom A hlaupandi til dyra, grátandi og skelfingu lostin. A tók þá strax fram að ákærði hafi ráðist á hana og þá lýsti hún atvikum mjög á sama veg og hún síðan gerði bæði hjá lögreglu og fyrir dómi. Þykir framburður hennar trúverðugur. Í frumskýrslu lögreglu segir að þó ákærði hafi verið stjórnsamur á vettvangi hafi hann verið nokkuð rólegur og samvinnuþýður.

Hafi A ráðist að ákærða eins og hann lýsir og hann í raun ekki gert annað en að verjast atlögunni verður að telja afar ólíklegt að það hafi verið tilefni fyrir hana að hringja á lögreglu eins og hún gerði. Þá bendir framkoma hennar og ástand þegar lögregla kom á vettvang eindregið til þess að hún hafi orðið fyrir árás. Þá er ekkert fram komið, fyrir utan framburð ákærða, sem bendir til þess að A hafi ráðist að ákærða og þá verður að telja allar líkur til þess að ákærði hafi haft í fullu tré við hana kæmi til átaka þeirra á milli og því ekki líklegt að A hafi ráðist að ákærða. Verður því að hafna framburði hans hvað þetta varðar.

Með vísan til ofanritaðs telst hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákærulið VIII. Var þar um að ræða mjög alvarlega atlögu að A og líklega hending ein að afleiðingar árásarinnar urðu ekki alvarlegri en raun ber vitni.

Ákæruliður A. X.

Málavextir:

A lýsti því hjá lögreglu að ákærði hafi fylgst með öllum hennar ferðum og hreyfingum í gegnum,, maps“ á Snapchat reikningi hennar, sent henni skjáskot af staðsetningum, spurt hana hvar hún væri og m. a. viljað stjórna því hvenær hún færi að sofa. Ákærði hafi einnig iðulega farið inn á samfélagsmiðla og tölvupóst A þó hún hafi reynt að banna honum það. Hann hafi m. a. eytt samtali af Facebooksíðu hennar, tekið skjáskot af einkasamtölum hennar og sent henni.

Ákærði viðurkenndi hjá lögreglu að hafa fylgst með ferðum A á Snapchat, farið inn á Instagram reikning hennar, skoðað tölvupóstinn hennar og farið inn á Facebooksíðu hennar og eytt þar samtalaskrá. Kvaðst hann hafa skoðað,, allt“ á Facebooksíðu, Instagramreikningi og tölvupósti A. Ákærði kvaðst hafa farið inn á miðla hennar í gegnum síma sem ákærði hafi fundið heima hjá sér en hafi verið í eigu A.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði viðurkenndi að hafa gert það sem hann er ákærður fyrirí þessum ákærulið en ekki á refsiverðan hátt. Hann sagði að hann og A hafi verið með lykilorð hvors annars og á tímabili hafi þau verið með sama lykilorðið að öllu. Ákærði sagðist síðan hafa fundið gamlan síma og þar með m. a. komist inn á samfélagsmiðla, samtöl og SMS skilaboð A. Hann hafi sent símtölin til að verjast henni í deilum þeirra. Ákærði kvaðst hafa geta fylgst með staðsetningu A á Snapchat en það sé einn þeirra möguleika sem forritið bjóði upp á.

Brotaþolinn A sagði að atvikalýsingin í þessum ákærulið væri rétt en hún og ákærði hafi verið með sameiginlega Facebooksíðu þegar þau hafi verið saman. En hún kvaðst hafa breytt öllum sínum lykilorðum eftir að hún fór í Kvennaathvarfið en þrátt fyrir það hafi ákærði m. a. sent skjáskot af samtölum hennar á samfélagsmiðlum og SMS skilaboðum. Þá hafi komið í ljós að hann hafi komist í nýja lykilorðið en hann hafi ekki átt að vera á hennar samfélagsmiðlum. Breytingin á lykilorðunum hafi að sjálfsögðu átt að segja ákærða að hann ætti ekki að skoða samfélagsmiðla A. Hún kvaðst hafa orðið hrædd vegna þessa og alltaf verið að breyta lykilorðum sínum en hún hafi upplifað þetta þannig að ákærði væri alltaf að fylgjast með henni. Þetta hafi verið ógnandi og eins og ákærði væri að stjórna henni. A sagði að ákærði hafi hótað að nota þetta gegn henni í dómsal.

Niðurstaða:

Ákærði hefur játað að hafa farið inn samfélagsmiðla og síma A og játning hans er í samræmi við framburð vitnisins A. Þrátt fyrir að þau hafi verið með sameiginlega Facebooksíðu á tímabili veitti það ekki ákærða heimild til að skoða samfélagsmiðla og síma hennar þegar hún hafði augljóslega gefið það til kynna að hún vildi það ekki með því að breyta lykilorðum sínum og hvað þá þegar þau bjuggu ekki saman. Með þessari háttsemi braut ákærði gróflega gegn friðhelgi og einkalífi A og gerðist þar með sekur um brot gegn henni.

Í ákæru er þessi háttsemi ákærða talin varða við 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga en auk þess einnig við 228. gr. laganna. Brotum sem er lýst í öðrum ákæruliðum í A. kafla ákærunnar eru aðeins talin varða við 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b. hegningarlaganna þó þau myndu eflaust ein og sér geta varðað við einstök ákvæði hegningarlaganna. Þykir því rétt eins og hér stendur á að telja að brot ákærða samkvæmt ákærulið A. X. varði aðeins við 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b. hegningarlaganna og ákvæðið tæmi þar með sök gagnvart 228. gr. laganna.

Ákæruliður B. I.

Um málavaxtalýsingu vísast til umfjöllunar um ákærulið A. I. Ákærði var þar sýknaður af broti gegn A, fyrrum sambýliskonu sinni, þar sem ekki þótti víst að háttsemin gagnvart henni hafi verið refsiverð á þeim tíma sem brotið var framið. Það liggur hins vegar fyrir að dóttir ákærða var á vettvangi umrætt sinn og það er talið sannað að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem þar er lýst þó hún hafi verið refsilaus á þeim tíma gagnvart A. En brot ákærða beindist jafnframt gegn dóttur hans m. a. þegar hann veitti eftirför bifreið sem þær mæðgur voru í. Brot ákærða gagnvart dótturinni varðar við 1., sbr. 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 en ekki jafnframt við 1. sbr. 2. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga eða 1. mgr. 98. gr. barnaverndarlaga eins og talið er í ákæru.

Ákæruliður B. II.

Um málavaxtalýsingu vísast til umfjöllunar um ákærulið A. II.6. Eins og þar kemur fram þykir sannað að ákærði hafi einu sinni ekið bifreið sinni, þegar börn hans voru í henni, mjög hratt og þannig gerst brotlegur gegn þeim eins og lýst er í þessum ákærulið og varðar brotið við 1., sbr. 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Ákæruliður B. III.

Um málavaxtalýsingu vísast til umfjöllunar um ákæruliði A. IV., A. V. og A. VII.

Ákærði hefur verið sakfelldur samkvæmt ákærulið A. IV. gagnvart A en gegn eindreginni neitun hans þykir ekki sannað að hann hafi með þeirri háttsemi brotið gegn börnum þeirra og verður hann því sýknaður af því.

Ákærði hefur verið sakfelldur samkvæmt ákærulið A. V. gagnvart A en ekki verður fullyrt gegn eindreginni neitun ákærða að börn þeirra hafi verið viðstödd í umrætt sinn. En jafnvel þó svo hafi verið verður ekki fullyrt að háttseminni sem lýst er í þessum ákærulið hafi falið í sér brot gagnvart börnunum. Ákærði verður því sýknaður af því að hafa brotið gegn börnunum í umrætt skipti.

Ákærði hefur verið sakfelldur samkvæmt ákærulið A. VII. gagnvart A og ákærði viðurkenndi að þegar þau atvik urðu hafi börn þeirra verið á heimilinu. Þykir því sannað að ákærði hafi gerst brotlegur gagnvart börnunum í umrætt sinn og þar með brotið gegn 1., sbr. 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Ákæruliður B. IV.

Málavextir:

A lýsti því hjá lögreglu að sonur hennar og ákærða hafi átt erfitt með svefn og eitt sinn hafi ákærði sturlast, brotið hurðina að herbergi drengsins, tekið rúmið hans og þrykkt því eitthvað. Ákærði hafi gert þetta vegna þess að hann hafi ekki getað sofið.

Ákærði kannaðist ekki við þetta en það geti verið að hann hafi verið pirraður vegna þess að hann hafi ekki haft svefnfrið.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi:

Ákærði neitar sök.

A lýsti atvikum þannig að C sonur hennar og ákærða hafi verið um eins árs og hann hafi átt erfitt með svefn. Ákærði hafi verið að reyna að svæfa drenginn en hann hafi alltaf vaknað aftur. Ákærði hafi misst þolinmæðina og A hafi heyrt ákærða þrykkja rúmi drengsins til og barnið orðið hrætt. Hún sagði að ákærði hafi ekki ruðst inn í herbergið eins og lýst er í ákæru.

Niðurstaða:

Ekki þykir sannað gegn eindreginni neitun ákærða að hann hafi gerst sekur um þá háttsemi sem lýst er í þessum ákærulið eins og málavaxtalýsingu þar er háttað. Verður ákærði því sýknaður af þessum ákærulið.

Ákæruliður C.

Lögregla lagði hald á lyf og steratöflur á heimili ákærða 8. mars 2020. Ákærði hefur fyrir dómi viðurkennt þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum ákærulið og þar sem játningin er í samræmi við rannsóknargögn málsins telur dómari ekki ástæðu til að draga í efa að játningin sé sannleikanum samkvæm. Verður ákærði því sakfelldur samkvæmt þessum ákærulið og er háttsemin rétt færð til refsiákvæða í ákæru og hefur ákærði því brotið gegn 1. mgr. 2. gr. laga nr. 84/2018 um bann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum og unnið sér til refsingar samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laganna.

Ákæruliður D.

Lögreglu barst tilkynning um líkamsárás við verslun [...] 2. mars 2020. Á vettvangi hitti lögregla ákærða, A barnsmóður hans og frænda hennar D. Ákærði hafði ráðist að D fyrir utan verslunina og kýlt hann með krepptum hnefa í andlitið. Viðurkenndi ákærði að hafa kýlt D. Samkvæmt læknisvottorði dags. 12. apríl 2020 var D með eymsli við þreifingu á nefbeini en ekki með eymsli á öðrum andlitsbeinum.

Ákærði hefur fyrir dómi viðurkennt þá háttsemi sem honum er gefin að sök í þessum ákærulið og þar sem játningin er í samræmi við rannsóknargögn málsins telur dómari ekki ástæðu til að draga í efa að játningin sé sannleikanum samkvæm. Verður ákærði því sakfelldur samkvæmt þessum ákærulið og er háttsemin rétt færð til refsiákvæða í ákæru og hefur ákærði því brotið gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/940 og unnið sér til refsingar samkvæmt því.

Greinargerð barnaverndarnefndar [...] og tilsjónarmanns:

Í málinu liggur fyrir ítarleg greinargerð félagsmálanefndar [....] dags. 29. apríl 2020 um málefni ákærða, A og barna þeirra. Þar kemur fram að málefni fjölskyldunnar hafi verið til vinnslu hjá barnavernd [...] frá því í júní 2019 í kjölfar tilkynningar um heimilisofbeldi. Könnun hafi leitt í ljós að um heimilisofbeldi væri að ræða af hálfu ákærða. Samskipti ákærða og A hafi borið vott um alvarlegt ofbeldi af hans hálfu og þá aðallega andlegt ofbeldi en einnig líkamlegt og fjárhagslegt. Í greinargerðinni eru ítarlegar lýsingar á langvarandi erfiðum samskiptum ákærða og A m. a. vegna sambandsslita þeirra en það gekk mjög illa að ná niðurstöðu hvað það varðar. Þá eru einnig upplýsingar um ofbeldi sem A lýsti af hálfu ákærða og dvöl hennar og barnanna í Kvennaathvarfi tvisvar sinnum vegna þess. Í greinargerðinni kemur einnig fram að ákærði hafi brotist inn á samfélagsmiðla A og tölvupósta starfsmanns barnaverndar. Þá segir að ákærði hafi ekki ætlað að gefa A færi á að slíta sambandi þeirra og þannig viðhaldið ofbeldishegðun sinni. Hann hafi ekki verið tilbúinn til að virða vilja A og því haldið henni í ákveðinni gíslingu en vilji hennar hafi verið skýr og afdráttarlaus hvað það varðar að slíta sambandinu við ákærða. Mat fagaðila, sem hafa komið að málinu, sé það að um hafi verið að ræða óheilbrigðar og hættulegar aðstæður í lengri tíma sem A hafi búið við.

Varðandi greinargerð félagsmálanefndar skal það tekið fram að verjandi ákærða telur ekki hægt að byggja á henni vegna aðkomu J, sem starfsmanns barnaverndar, að málefnum ákærða og brotaþolans A. En fram kom við meðferð máls þessa að ákærði hafi hótað J en þar má m. a. vísa til ákæruliðar A. II.3. Þessar hótanir hafi verið kærðar til lögreglu en samkvæmt upplýsingum sem fram komu við skýrslutökur fyrir dómi hafi málið verið fellt niður af héraðssaksóknara. Vegna þessa telur verjandi ákærða að J, sem hafi verið brotaþoli í máli þar sem ákærði var kærður, hafi verið vanhæf til að fara með mál A og ákærða. Í skýrslutöku fyrir dómi lýsti vitnið J því að þetta hafi vissulega komið til umræðu við meðferð málsins hjá barnavernd en niðurstaðan hafi verið sú að hún myndi halda áfram með málið m. a. vegna vilja A og ákærða þar að lútandi. Undir greinargerð félagsmálanefndar ritar auk J sviðsstjóri félagsþjónustu- og fræðslusviðs [...] K. Þannig að J er ekki ein ábyrg fyrir greinargerðinni og jafnvel þó svo væri verður ekki talið að það útiloki að litið verði til hennar þegar komist verður að niðurstöðu í þessu máli. En það liggur í augum uppi að greinargerðin ein og sér getur ekki dugað til sakfellingar í málinu en hún getur hins vegar stutt annað það sem fram er komið í málinu varðandi málsatvik þ. m. t. ofbeldi af hálfu ákærða gagnvart A og börnum þeirra.

Að ósk félagsráðgjafa hjá [...] tók L félagsráðgjafi að sér tilsjón á heimili A í september 2019. En í tilsjóninni fólust heimsóknir á heimili A og barna hennar til að fylgjast með ástandi þeirra og heimilislífinu og veita A ráðgjöf í erfiðri stöðu hennar. Í greinargerð L um tilsjónina segir að ástæða hennar hafi verið margra ára andlegt og líkamlegt ofbeldi sem A hafi þurft að þola af hálfu ákærða. Á tilsjónartímanum hafi hún verið að reyna að slíta sambandinu við ákærða en hún hafi verið hikandi, meðvirk og hrædd vegna ofbeldis af hálfu ákærða í gegnum tíðina. Í greinargerðinni koma fram lýsingar A við tilsjónaraðila á ofbeldi af hálfu ákærða bæði andlegu og líkamlegu. Síðasta heimsókn tilsjónarmanns á heimili A var 1. nóvember 2019. Mat tilsjónarmanns var að A hafi verið í hættu sem hún hafi ekki þorað að koma sér úr og hún hafi verið komin með mjög brenglaða sýn á eðli sambands hennar og ákærða. Hún hafi reynt að sannfæra sig um að ágætt væri að hafa ákærða á heimilinu til að hjálpa henni með ýmsa hluti en á meðan hafi hún tiplað á tánum í stöðugri hræðslu. A hafi mótast, sem ung kona í sambandi, þar sem ástartilfinningum og ofbeldi hafi verið ruglað saman í eitraða skemmda blöndu.

Tilvitnaðar greinargerðir styðja ályktanir dómsins um sakfellingu ákærða þ. e. þá niðurstöðu að ákærði hafi gerst sekur um ofbeldisbrot gagnvart fyrrum sambýliskonu hans og börnum og að sum þeirra hafi ein og sér verið alvarleg, sbr. ofanritað um sakfellingu ákærða varðandi einstaka ákæruliði.

Framburðir vitna fyrir dómi:

Framburðir þeirra vitna sem gátu borið um einstaka ákæruliði hafa verið raktir hér að framan en rétt þykir að gera grein fyrir því helsta sem fram kom í framburðum þeirra vitna sem gáfu skýrslu fyrir dómi og báru m. a. um samband og sambúð ákærða og A.

Vitnið, J, er starfsmaður barnaverndar [...] og hafði þar með málefni ákærða og A að gera. Vitnið sagði að barnavernd hafi borist tilkynning um ofbeldi á heimili þeirra og vitnið hafi reynt að hringja í A en það ekki tekist. Vitnið hafi þá sent bréf til hennar og hún hafi komið ein á fund vitnisins. Þar hafi A lýst ofbeldi af hálfu ákærða á fyrri tíð en sagt það ekki vera til staðar lengur. Þær hafi rætt um ofbeldi og fræðslu um það. Vitnið hafi sagt A að það þyrfti að hafa samband við ákærða og þá hafi A sagt að það yrði rifrildi. Þegar vitnið hafi hringt í ákærða sama dag hafi hann brugðist illa við, talað hátt, verið æstur og lýst óánægju með afskipti barnaverndar. Samtalið hafi stigmagnast og endað með því að vitnið hafi lagt á en ákærði hringt aftur og aftur og hótað ofbeldi gagnvart vitninu og fjölskyldu þess. Vitnið kvaðst hafa sagt ákærða að það þyrfti að hringja á lögregluna ef þetta myndi halda svona áfram, sjá ákærulið A. I.3. Í framhaldi af þessu hafi vitnið haft áhyggjur af öryggi A en nóttina eftir hafi hún gist á heimili frænku sinnar en um nóttina hafi ákærði komið þangað. Daginn eftir hafi vitnið ákveðið að hitta A og meðan á viðtali þeirra hafi staðið hafi ákærði hringt látlaust í A og mætt á skrifstofu [...] og viljað komast inn á fund vitnisins og A. Ekki hafi verið talið öruggt að þær færu út og hafi því verið hringt á lögregluna sem hafi fjarlægt ákærða. Vitnið kvaðst hafa farið með A á heimili hennar til að sækja dót en í framhaldinu hafi hún farið í Kvennaathvarfið, sjá ákærulið A. V.

Vitnið sagði að niðurstaðan hafi verið sú að um heimilisofbeldi hafi verið að ræða og áhyggjur hafi bæði verið af andlegu ofbeldi og stjórnun ákærða. Aðstoð barnaverndar hafi falist í því að koma börnum ákærða og A í öruggar aðstæður og koma á stöðugleika í lífi þeirra. Einnig hafi átt að aðstoða A við að komast úr sambandinu við ákærða vildi hún það sem og að aðstoða hana við að ná stjórn á hennar málum og koma á samvinnu foreldra varðandi börnin.

Vitnið sagði að ákærði og A hafi verið í erfiðum ofbeldishring og samband þeirra hafi verið flókið. Hún hafi verið félagslega einangruð, atvinnulaus, í sorg vegna foreldramissis og óörugg um hvaða skref hún ætti að taka. En það hafi ítrekað komið fram hjá henni að hún vildi ekki vera í sambandi við ákærða og þegar hún hafi afdráttarlaust gert það ljóst vorið 2020 hafi spennan stigmagnast. A hafi hins vegar samþykkt á tímabili að ákærði myndi flytja inn til hennar og láta það yfir sig ganga m. a. til þess að reyna að ná niðurstöðu í ágreiningsmál þeirra. Það hafi hins vegar verið brot á samkomulagi ákærða við barnavernd um að hann myndi ekki búa á heimilinu.

Mikill óstöðugleiki hafi verið hjá ákærða og hann ýmist sagt A veika og óhæfa móður eða mjög góða móður. Rætt hafi verið um ýmsa hluti við ákærða og í framhaldinu eitthvað verið ákveðið en það síðan ekki gengið eftir vegna framkomu ákærða.

Vitnið kvaðst ekki hafa verið hrætt við hótanir ákærða í garð vitnisins en þær hafi samt sem áður haft áhrif á vitnið. Vitnið hafi ekki viljað hitta ákærða eitt og hótanirnar hafi verið tilkynntar til lögreglu. En ákærði hafi viljað hafa vitnið áfram í hans málum þrátt fyrir tilkynninguna til lögreglu.

Vitnið, K, er sviðsstjóri hjá [...]. Vitnið sagði að málefni ákærða og A hafi komið upp á vikulegum fundum barnaverndar þar sem farið sé yfir tilkynningar sem borist hafa. En borist hefði tilkynning frá Heilsugæslunni [...] sem hafi verið tekin fyrir og málinu úthlutað til J. Vitninu kvaðst hafa verið kunnugt um hótanir ákærða gagnvart henni en ekki sé óalgengt að hótanir berist barnavernd og það sé ekki hægt að líta svo á að starfsmaður verði alltaf vanhæfur til að vinna að máli ef honum berst hótun.

Vitnið, M sálfræðingur, sagði að A hafi komið í viðtöl til sín í gegnum [...]. Fyrsta viðtalið hafi verið í október 2019 en það síðasta hafi verið í desember 2020 en þá hafi viðtölin verið orðin 19. Vitnið sagði að A hafi greint vel frá, verið staðföst og ekkert ósamræmi verið í frásögnum hennar. Vitnið sagði að umræða um ofbeldissamband hafi yfirtekið viðtölin en A hafi komið til vitnisins í þeim tilgangi að endurhæfa sig í nám eða starf. En samband hennar við ákærða hafi truflað hana mest og hún hafi greinst með kvíða, þunglyndi og áfallastreituröskun. Kvíðinn hafi verið mjög alvarlegur en við mælingu í október 2020, eftir sambandsslit A og ákærða, hafði kvíðinn lækkað verulega, þunglyndið minnkað en áfallastreituröskun enn verið til staðar. Vitnið sagði að A hafi einnig verið að glíma við sorg en áfallastreituröskunin hafi aðeins verið metin út frá ofbeldi en ekki öðrum þáttum.

Vitnið, L félagsráðgjafi, sagði að starfsmaður barnaverndar hafi beðið vitnið að hafa tilsjón á heimili A vegna þess að hún hafi orðið fyrir ofbeldi. Það hafi átt að fylgjast með A og börnunum og styrkja hana í þeim ákvörðunum sem hún vildi taka. Tilsjónin hafi staðið í mánuð og það hafi átt að vera tvær heimsóknir í viku en það hafi ekki alveg náð því. Vitnið kvaðst hafa upplifað það að A hafi verið hrædd við ákærða en hún hefði ekki haft afl til að slíta sambandinu við hann. Í fyrstu hafi A alveg verið viss um að hún vildi slíta sambandinu við ákærða en á tímabili hafi henni fundist framkoma hans hafa batnað. A hafi líst því að hún teldi að ákærði myndi grípa til vopna ef hún myndi slíta sambandinu við hann en vitnið vissi ekki að hverjum ofbeldið myndi beinast. Vitnið kvaðst ekki hafa verið vitni að samskiptum A og ákærða og vitnið hafi viljað hætta tilsjóninni þar sem margir meðferðaraðilar hafi verið í málinu.

Vitnið, N, sagði að A og dóttir vitnisins hafi verið saman í bekk í grunnskóla og í sama vinahóp. Vitninu hafi verið kunnugt um að samband A og ákærða hafi verið stormasamt og 8. mars 2020 hafi A flutt inn á heimili vitnisins með börnin vegna þess að hún hafi ekki þorað að sofa heima hjá sér en hún hafi farið þangað á daginn svo börnin gætu leikið sér þar. A hafi búið hjá vitninu til 24. júní 2020 þegar hún hafi flutt á [...]. Vitnið sagði að A hafi hvorki rætt mikið né ítarlega um ofbeldi af hálfu ákærða. Hún hafi þó rætt um fjárhagslegt ofbeldi í sambandi við húsið þeirra og einnig hafi hún m. a. nefnt slagsmál og kyrkingu. Þá hafi A sagt að vitnið og dóttir þess væru á bannlista ákærða og hún mætti ekki ræða við þær. Vitnið sagði að þegar börnin hafi komið til vitnisins hafi þau verið í uppnámi og tætt. Þau hafi átt erfitt með að treysta fólki og oft setið í fanginu á móður sinni. Því hafi verið lögð áhersla á að bæta líðan barnanna m. a. með því að koma á rútínu í líf þeirra.

Vitnið, O, kvaðst vera kunningi A og þær ættu sameiginlega vini. Vitnið kannaðist við að hafa verið á árshátíð 8. mars 2020 í [...] og þar hafi einnig ákærði og A verið. Staðið hafi til að ákærði myndi sitja við sama borð og vitnið en það ekki viljað það vegna þess að skömmu áður hefði ákærði ráðist á D, sbr. ákærulið D. Ákærði hafi tekið vel í að sitja annars staðar en síðan ekki gert það.

Vitnið, G, sagði að A hafi flutt til [...] þegar hún hafi verið að fara í 7. bekk grunnskóla. Hún og vitnið hafi verið saman í bekk og vinahóp en vitnið kvaðst engin tengsl hafa haft við ákærða. Vitnið sagði að A hafi í fyrstu ekki talað um samband hennar við ákærða en vitnið hafi stundum séð ákærða reiðan þegar hann hafi átt samskipti við A. Einnig hafi vitnið heyrt hann vera reiðan þegar hann hafi rætt við A í síma. Þá kvaðst vitnið hafa heyrt af ofbeldi ákærða gagnvart A frá öðrum og um hafi verið að ræða mikið ofbeldi. Í desember 2020 hafi A beðið vitnið að hringja í Kvennaathvarfið fyrir sig svo ákærði vissi ekki af því og í mars 2020 hafi A verið heima hjá foreldrum vitnisins og þar hafi hún sýnt vitninu áverka á hálsi eftir ákærða. Vitnið sagði að ákærði hafi sett vitnið og móðir þess á svokallaðan bannlista sem þýddi að A mætti ekki ræða við þær. Þá hafi A sent vitninu skjáskot af samtölum hennar og vitnisins sem hafi komið frá ákærða og með þessu hafi hann verið að ógna. Vitnið kvaðst hafa hitt A reglulega eftir mars 2020 og þá hafi börnin verið tætt og tekið tíma að koma festu á líf þeirra. A hafi átt erfitt með svefn og hún hafi talað um að hún óttaðist ákærða og á tímabili hafi hún ekki treyst sér til að vera ein heima hjá sér. A hafi passað að hafa ekki samband við vitnið þegar ákærði sæi til.

Vitnið, P, er móðir ákærða. Vitnið kvaðst muna eftir því atviki sem lýst er í ákærulið A. I. og vitnið hafi komið á heimili ákærða og A skömmu eftir að atvik urðu. Vitnið sagði að það hafi ekkert verið brotið á heimilinu en óreiða verið í hjónaherbergi. Vitnið kvaðst hafa verið búið að vera í skamma stund í íbúðinni þegar A hafi komið þangað og vitnið hafi ekki tekið til í íbúðinni. Vitnið sagði að A hafi farið langt niður þegar foreldrar hennar dóu. Vitnið kvaðst oft hafa spurt A hvort ákærði beitti hana líkamlegu ofbeldi en hún hafi ávallt neitað því. Vitnið sagðist vita að ákærði fengi reiðiköst en hann hafi ekki lagt hendur á A né hótað henni. Vitnið taldi að hún hafi farið í Kvennaathvarfið vegna þess að hún hafi ekki fengið það sem hún hafi viljað.

Vitnið, R lögreglumaður, kvaðst hafa verið á bakvakt þegar atvikið, sem lýst er í ákærulið A. VIII., hafi átt sér stað og vitninu hafi verið tilkynnt um heimilisofbeldi. Daginn eftir hafi vitnið farið á heimili A og þar hafi hún vísað á hnífa, skæri og belti og hún hafi lýst því hvernig ákærði hafi notað þetta. Vitnið hafi síðan annast skýrslutöku af A og ákærða vegna málsins en síðan hafi fleiri mál komið upp m. a. mál frá 2015, sbr. ákærulið A. I. Vitnið sagði að A hafi ekki lagt fram kæru þá en síðan hafi verið ákveðið að rannsaka það mál þegar fleiri mál hafi komið upp árið 2020 varðandi ofbeldi ákærða. Vitnið kvaðst hafa stýrt rannsóknum þessara mála frá 8. mars 2020. A hafi í fyrstu verið óttaslegin en svo orðið ákveðnari og vilja að ákærða yrði brottvísað af heimili og settur í nálgunarbann. Ákærði hafi hins vegar yfirleitt neitað öllu.

Vitnið, U lögreglumaður, kvaðst hafa rætt við A í Kvennaathvarfinu þar sem hún hafi lýst andlegu, líkamlegu og fjárhagslegu ofbeldi. Vitnið hafi einnig tekið skýrslu af ákærða.

Samkvæmt ofanrituðu báru flest þau vitni sem gáfu skýrslu fyrir dómi um ofbeldi ákærða gagnvart A þó í sumum tilfellum með óbeinum hætti. Þá styðja framburðir vitna það að ákærða hafi verið tamt að stjórna með reiði og hótunum af ýmsu tagi. Framburðir vitna styðja því ályktanir dómsins um sakfellingu ákærða samkvæmt einstökum ákæruliðum, sbr. ofanritað.

Læknisvottorð.

Í málinu liggja m. a. frammi tvö læknisvottorð varðandi brotaþolann A. Um læknisvottorð dags. 12. apríl 2020 hefur þegar verið fjallað, sbr. ákæruliði A. VI., A. VII. og A. VIII.

Læknisvottorð frá Heilsugæslunni [...] er dags. 20. apríl 2020 og því fylgir útprentun úr sjúkraskrá heilsugæslunnar. Þar er bókað 24. febrúar 2020 að A sé nýkomin úr ofbeldissambandi og eigi sögu um mikinn kvíða og þunglyndi. Einnig er bókað um ofbeldissamband 7. október 2019. Hinn 7. júní sama ár er bókað að ákærði hafi beitt A líkamlegu og andlegu ofbeldi í upphafi sambands. A hafi verið með áform um sjálfsvíg í mars því ákærði hafi í afbrýðiskasti gengið berserksgang í hjónaherberginu.

Þessar frásagnir A hjá læknum um ofbeldi af hálfu ákærða eru í samræmi við framburð hennar í máli þessu og styðja að ákærði hafi beitt hana ofbeldi. Læknisvottorðin styðja því ályktanir dómsins um sakfellingu ákærða hvað einstaka ákæruliði varðar, sbr. ofanritað.

Læknarnir staðfestu vottorð sín fyrir dómi.

Um 218. gr. b. almennra hegningarlaga og barnaverndarlög.

Með 4. gr. laga nr. 23/2016 kom 218. gr. b. inn í almenn hegningarlög nr. 19/1940 og þar með var þeim lögum breytt. Í athugasemdum í frumvarpi sem varð að lögum nr. 23/2016 kemur fram að um sé að ræða sérstakt ákvæði sem fjalli um ofbeldisbrot í nánum samböndum þar sem áhersla sé lögð á það ógnar- og óttaástand sem geti skapast og jafnframt á þá viðvarandi andlegu þjáningu, kúgun og vanmátt sem þolandi upplifi við slíkar aðstæður. Markmiðið með ákvæðinu sé að tryggja þeim sem þurfa að þola alvarlegt eða endurtekið ofbeldi af hálfu nákominna meiri og beinskeyttari réttarvernd en gildandi refsilöggjöf á þeim tíma. Var vísað til þess að líkamsmeiðingarákvæði hegningarlaganna næði aðeins til líkamlegs ofbeldis en ekki andlegs ofbeldis, svo sem kúgun, hótana eða niðurlæginga, sem sé algeng birtingarmynd ofbeldis í nánum samböndum. Hinu nýja ákvæði sé ætlað að taka á þessum vanda og með því hafi verið horfið frá því að líta á ofbeldi í nánum samböndum sem samansafn einstakra tilvika og athyglin færð á þá viðvarandi ógn og andlega þjáningu sem það hafi í för með sér. Með öðrum orðum skuli virða ofbeldisbrot í nánum samböndum heildstætt og eftir atvikum án þess að sanna þurfi hvert og eitt tilvik fyrir sig. Samkvæmt 1. mgr. 218. gr. b. er það gert að skilyrði að háttsemi sé endurtekin eða alvarleg svo að hún verði refsiverð samkvæmt ákvæðinu. Með því að háttsemi sé endurtekin er vísað til þess að hún hafi staðið yfir í lengri eða skemmri tíma þannig að telja megi að ógnarástand hafi skapast. Þó sé ekki útilokað að einstakt brot geti fallið undir ákvæðið ef það nær tilteknu alvarleikastigi.

Ákærði og brotaþolinn A voru í sambandi allt frá árinu 2009 og framí mars 2020 þó ákærði kunni að hafa búið annars staðar í einhvern tíma á þessu tímabili. Þau eiga saman tvö börn sem eru fædd 2015 og 2016. Brot þau sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir samkvæmt A. og B. liðum ákærunnar voru framin á árunum 2016-2020 og voru því langvarandi og taka yfir langt tímabil.

Með vísan til ofanritaðs, rannsóknargagna málsins og framburða vitna fyrir dómi þykir mega fullyrða að á heimili brotaþolans A, ákærða og barna þeirra, eftir að þau fæddust, hafi verið ógnarástand en mismunandi alvarlegt á því tímabili sem A og ákærði bjuggu saman. Þetta ógnarástand hafi skapast vegna hegðunar og framkomu ákærða og þá aðallega gagnvart A. Ástandið hafi ógnað á alvarlegan hátt lífi og heilsu A og með því raun einnig barnanna, sem enn eru ung að árum, því líf þeirra og heilsa byggði og byggir á stærstum hluta á umönnun móður þeirra. Ef móðir þeirra var ekki í stakk búin til að búa börnunum viðunandi uppeldisaðstæður var lífi og heilsu þeirra einnig ógnað. Ástandið var því í raun eins og því er lýst í 1. mgr. A. liðar og 1. mgr. B. liðar ákæru og ákærði þar með gerst brotlegur samkvæmt því á árunum 2016 til 2020. Háttsemi ákærða varðar því við 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga og hvað börnin varðar einnig við 1., sbr. 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 en ekki jafnframt við 1. mgr. 98. gr. laganna eins og talið er í ákæru.

Refsingar:

Ákærði hefur í máli þessu verið sakfelldur fyrir mörg ofbeldisbrot gagnvart fyrrum sambýliskonu sinni og einnig fyrir brot gegn ungum börnum þeirra, sbr. framanritað. Brotin gagnvart konunni og móður barnanna eru bæði mun fleiri og alvarlegri en brotin gagnvart börnunum en eins og fyrr greinir voru brot gegn móður barnanna óbeint einnig brot gegn þeim. Því er um að ræða ítrekuð og að hluta til alvarleg brot en með þeim hefur ákærði gerst sekur um ofbeldi í nánu sambandi og brot á barnaverndarlögum. Brotin ná yfir langt tímabil og miða öll að því að raska högum brotaþola. Líta verður sérstaklega til þess að börnin eru ung að aldri en um það virðist ákærði engu hafa skeytt. Ákærði braut gegn einstaklingum sem hann hafði sérstakar skyldur gagnvart og þá aðallega hvað börn hans varðar. Þá voru brotin framin að hluta til á heimili brotaþola þar sem þeir allir áttu að búa við öryggi og heimilið að vera griðastaður þeirra og stóðu skyldur ákærða m. a. til þess að svo gæti verið. En með háttsemi sinni braut ákærði alvarlega gegn þessari skyldu sinni. Ákærða bar einnig að koma vel fram við barnsmóður sína og fyrrum sambýliskonu m. a. til þess að hún væri sem best í stakk búin til að gæta sameiginlegra hagsmuna heimilisins og þá aðallega barnanna. Þá áttu börn ákærða að njóta verndar og umönnunar af hans hálfu og þá bar honum að sýna þeim umhyggju og virðingu og vernda þau gegn ofbeldi og annarri vanvirðandi háttsemi, sbr. 1. mgr. 1. gr. og 2. og 3. mgr. 28. gr. barnalaga nr. 76/2003. Gegn þessum mikilvægu skyldum braut ákærði alvarlega og hann braut gegn þeim einstaklingum sem höfðu trúnað hans og traust og m. a. á stað þar sem brotaþolar áttu að njóta sérstakrar verndar og öryggis. Þá nýtti ákærði sér yfirburðastöðu sína gagnvart fyrrum sambýliskonu og barnsmóður en hún ogbörnin voru honum háð í mörgu tilliti. Hluti brotanna voru til þess fallin að vekja mikinn ótta hjá brotaþolanum A um velferð, líf og heilsu hennar sem og barnanna. Þá virðist ákærði, miðað við þá háttsemi sem hann hefur verið sakfelldur fyrir og að brotin voru framin á löngu tímabili, hafa haft styrkan og einbeittan vilja til þess að valda brotaþolanum A eins miklum ótta og hugarangri og mögulegt var. Með háttsemi ákærða var hætta á að hann myndi m. a. valda alvarlegum skaða á andlegri heilsu brotaþolans A. Hér getur engu breytt þó ákærði hafi lagt fram skjáskot af samfélagsmiðlum þar sem virðist að hann hafi átt eðlileg samskipti við fyrrum sambýliskonu sína í einhverjum tilfellum á því tímabili sem hluti brotanna áttu sér stað. Enda voru þessi samskipti oft á mjög slæmum nótum af hálfu ákærða, sbr. ákæruliði A. II.3 og A. III. sem ákærði hefur verið sakfelldur fyrir. Ákærði á sér engar málsbætur og framkoma hans gagnvart brotaþolum var undir engum kringumstæðum réttlætanleg og í raun langt frá því. Refsing ákærða verður ákveðin með hliðsjón af 1., 2., 3. og 6. tölulið 1. mgr. og 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði hefur einnig unnið sér til refsingar samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hengingarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 4. gr. laga umbann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum nr. 84/2014.

Refsing ákærða verður loks ákveðin með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði hefur ekki áður sætt refsingu svo kunnugt sé og hann játaði að hluta til sök, sbr. C. og D. liði ákæru. Verður tekið tillit til þess við ákvörðun refsingar, sbr. 5. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með vísan til alls ofanritaðs þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sextán mánuði. Með hliðsjón af alvarleika brota ákærða gagnvart fyrrum sambýliskonu hans og ungum börnum þeirra þykja ekki skilyrði til að skilorðsbinda refsinguna að neinu leyti.

Ákærði skal sæta upptöku til ríkissjóðs á 10 ml Nandrolon stungulyfi, 4 ml Testosteron stungulyfi, 41 stk D anabol DS/Methandrostenolone töflum og 100 stk bláum steratöflum af óþekktri tegund, sbr. 4. mgr. 4. gr. laga nr. 84/2018 um bann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum.

Einkaréttarkröfur.

Í málinu er einkaréttarkrafa brotaþolans, A, að höfuðstól 3.500.000 kr. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir alvarleg ofbeldisbrot gegn nefndum brotaþola. Með hinni refsiverðu háttsemi hefur ákærði bakað sér skaðabótaábyrgð gagnvart brotaþolanum og hún á því rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli b. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Með hliðsjón af málvöxtum þykja miskabætur til brotaþola hæfilega ákveðnar 1.800.000 kr. Ekki verður séð að bótakrafan hafi verið birt ákærða fyrr en við birtingu ákæru 10. febrúar sl. Samkvæmt því skulu dæmdar miskabætur bera vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. mars 2020 til 10. mars 2021 en dráttarvexti frá þeim degi til greiðsludags. Í einkaréttarkröfunni er krafist þóknunar vegna starfa lögmanns brotaþola. Við þingfestingu málsins var H-kvk-nf A-kvk-nf lögmaður skipuð réttargæslumaður brotaþola en lögmaðurinn gætti einnig hagsmuna brotaþola á rannsóknarstigi málsins. Af þeim sökum eru ekki lagaskilyrði til þess að dæma brotaþola þóknun vegna starfa lögmanns, sbr. 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, heldur verður réttargæslumanni ákvörðuð þóknun samkvæmt fyrirmælum 1. mgr. 48. gr. sömu laga.

Brotaþolinn, D, hefur krafist skaða- og miskabóta að höfuðstól 750.000 kr., sbr. D. lið ákæru. Við ákvörðun á fjárhæð miskabóta verður tekið tillit til þess að líkamlegir áverkar brotaþola voru minniháttar en einnig verður litið til þess að árás ákærða gagnvart brotaþola var tilefnislaus. Með vísan til þessa þykja miskabætur til brotaþola hæfilega ákveðnar 300.000 kr. Ekki verður séð að bótakrafan hafi verið birt ákærða fyrr en við birtingu ákæru 10. febrúar sl. Samkvæmt því skulu dæmdar miskabætur bera vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. mars 2020 til 10. mars 2021 en dráttarvexti frá þeim degi til greiðsludags. Ákærði greiði brotaþola 100.000 kr. í málskostnað að meðtöldum virðisaukaskatti, sbr. 3. mgr. 176. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Sakarkostnaður.

Ákærði hefur verið sýknaður að litlum hluta og þá var tveimur ákæruliðum og kröfu um upptöku á tveimur farsímum í eigu ákærða vísað frá dómi. Með hliðsjón af því þykir rétt að ákærði greiði 2/3 hluta málsvarnarlauna verjanda síns, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, sem þykja miðað við tímaskýrslu verjandans og umfang málsins hæfilega ákveðin samtals 3.900.000 kr. að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærði greiði því 2.600.000 en 1.300.000 kr. greiðist úr ríkissjóði. Þá skal ákærði greiða málsvarnarlaun verjanda hans á rannsóknarstigi málsins, Ú-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 400.000 kr. að meðtöldum virðisaukaskatti.

Ákærði greiði þóknun skipaðs réttargæslumanns brotaþola, H-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, sem þykja miðað við umfang málsins og tímaskýrslu lögmannsins hæfilega ákveðin 3.200.000 kr. að meðtöldum virðisaukaskatti og aksturskostnað verjandans 48.720 kr. En lögmaðurinn gætti einnig hagsmuna brotaþola á rannsóknarstigi málsins.

Ákærði greiði annan sakarkostnað 285.679 kr.

I-kk-nf T-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, X, sæti fangelsi í sextán mánuði.

Ákærði sæti upptöku til ríkissjóðs á 10 ml Nandrolon stungulyfi, 4 ml Testosteron stungulyfi, 41 stk. Danabol DS/Methandrostenolone töflum og 100 stk. bláum steratöflum af óþekktri tegund.

Ákærði greiði, A, 1.800.000 kr. í miskabætur er beri vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 8. mars 2020 til 10. mars 2021 en dráttarvexti frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði, D, 300.000 kr. í miskabætur er beri vexti samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 2. mars 2020 til 10. mars 2021 en dráttarvexti frá þeim degi til greiðsludags og 100.000 kr. í málskostnað.

Málsvarnarlaun verjanda ákærða, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, eru 3.900.000 kr. og skal ákærði greiða 2.600.000 kr. en 1.300.000 kr. greiðist úr ríkissjóði. Ákærði skal greiða málsvarnarlaun verjanda hans á rannsóknarstigi, Ú-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 400.000 kr.

Ákærði greiði þóknun réttargæslumanns brotaþola, H-kvk-ef A-kvk-ef lögmanns, 3.200.000 kr. og aksturskostnað 48.720 kr.

Ákærði greiði annan sakarkostnað 285.679 kr.