291/2021

Útdráttur

A höfðaði mál til viðurkenningar á bótaskyldu úr húseigenda- og ábyrgðartryggingu hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A byggði á að hún hefði orðið fyrir er vindhviða feykti upp hurð á veitingastað. Í dómi Landsréttar var rakið að niðurstaða hins áfrýjaða dóms um bótaskyldu V hf. hafi ráðist af því hvaða eiginleika hurðin hefði haft ef hurðarpumpa hefði verið tengd. Engin sérfræðigögn hafi legið fyrir um þessi atriði og eins og málið lá fyrir hafi héraðsdómara verið ókleift að leysa úr því álitaefni sem uppi var á grundvelli almennrar þekkingar og menntunar eða lagakunnáttu. Hafi honum því borið að kveðja til meðdómsmann samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þar sem héraðsdómari lét það ógert var talið óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 6. maí 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 9. apríl 2021 í málinu nr. E- [...]/2020.

2

Áfrýjandi krefst sýknu af kröfum stefndu. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Stefnda krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

Niðurstaða

4

Í málinu krefst stefnda viðurkenningar á bótaskyldu vegna líkamstjóns sem hún byggir á að hún hafi orðið fyrir er vindhviða feykti upp hurð á veitingastaðnum [...] á Akureyri. Í hinum áfrýjaða dómi var lagt til grundvallar að pumpa á hurðinni hefði verið ótengd er slysið varð og að í þeirri vindátt sem var sé hurðin vísari en ella til að fjúka upp. Þar sem pumpan hafi verið í augsýn stefndu hafi hún mátt ætla að hurðin hefði „til að bera ákveðinn stífleika þannig að hún fyki ekki upp“. Var talið að vátryggingartaki hefði sýnt af sér saknæma vanrækslu með því að tengja ekki hurðarpumpuna þannig að viðskiptavinir veitingastaðarins gætu hagað sér í samræmi við þann búnað sem birtist þeim í anddyri staðarins.

5

Við upphaf aðalmeðferðar málsins í héraði var bókað í þingbók að dómari teldi ekki þörf á fjölskipuðum dómi enda væri ekki deilt um virkni eða tæknilega eiginleika hurðarpumpunnar heldur það hvort hún hefði verið tengd þegar slysið varð.

Samkvæmt því sem rakið er í málsgrein 4 hér að framan réðst niðurstaða dómsins hins vegar af því hvaða eiginleika hurðin hefði haft, ef pumpan hefði verið tengd. Byggir stefnda enda á því í málinu að koma hefði mátt í veg fyrir slysið með því að tengja pumpuna. Áfrýjandi byggir á hinn bóginn á því að tilgangur hurðarpumpu sé ekki að koma í veg fyrir að dyr geti opnast vegna vindálags og séu þær ekki hannaðar með það í huga. Með hliðsjón af framangreindu er grundvallaratriði við úrlausn málsins hverju það hefði breytt ef pumpan hefði verið tengd í umrætt sinn. Engin sérfræðigögn liggja fyrir um þessi atriði. Bókun í þingbók, um að við málflutning hafi lögmaður áfrýjanda staðfest aðspurður að ágreiningslaust væri að hurð með hurðarpumpu yrði stífari við opnun, gat ekki breytt því að eins og málið lá fyrir var héraðsdómara ókleift að leysa úr því álitaefni sem uppi er á grundvelli almennrar þekkingar og menntunar eða lagakunnáttu. Bar honum því að kveðja til meðdómsmann samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 1. mars 2018 í máli nr. 141/2017. Þar sem héraðsdómari lét það ógert er óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný.

6

Rétt þykir að aðilarnir beri hvor sinn kostnað af málinu fyrir Landsrétti. Um gjafsóknarkostnað stefndu hér fyrir dómi fer eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur er ómerktur og málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður stefndu fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hennar, 800.000 krónur.