239/2019

Útdráttur

Með ákvörðun F var A hf. talið hafa brotið gegn 57. gr. a laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki með því að hafa greitt tilteknum starfsmönnum, sem jafnframt voru hluthafar, kaupauka í formi arðs af hlutum sínum í félaginu árin 20122017. Var A hf. gert að láta þegar í stað af slíkum kaupaukagreiðslum og greiða sekt að fjárhæð 72.000.000 króna. A hf. höfðaði í kjölfarið mál á hendur F og Í aðallega til ógildingar ákvörðunar F og endurgreiðslu sektarinnar en til vara til niðurfellingu sektarinnar eða lækkunar og endurgreiðslu sem því næmi. Með héraðsdómi var komist að þeirri niðurstöðu að reglur F um kaupaukakerfi fjármálafyrirtækja nr. 700/2011 hefðu ekki öðlast fullnægjandi lagastoð og orðið gild refsiheimild fyrr en með gildistöku laga nr. 57/2015 sem breyttu 57. gr. a laga nr. 161/2002 og yrði þeim ekki beitt um kaupaukagreiðslur árin 20122015 með afturvirkum hætti sbr. 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar. Kæmu því aðeins til skoðunar umræddar greiðslur A hf. til starfsmanna sinna árin 2016 og 2017. Þessi niðurstaða sætti ekki áfrýjun. Þá komst héraðsdómur að þeirri niðurstöðu að greiðslurnar árin 2016 og 2017 féllu undir skilgreiningu kaupauka samkvæmt fyrrgreindum lögum og reglum. Var fallist á það sem fram kom í ákvörðun F um að A hf. hefði ekki farið að kröfum laganna m.a. um að setja sér kaupaukakerfi eins og áskilið væri og að A hf. hefði brotið gegn ákvæðum 57. gr. laga nr. 161/2002. Við ákvörðun stjórnvaldssektar yrði að taka mið af því að einungis hefði verið gild refsiheimild vegna háttsemi A hf. árin 2016 og 2017 og þótti sektin, með vísan til forsendna í ákvörðun F, hæfilega ákvðin 24.000.000 króna. Var þessi niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest í Landsrétti með vísan til forsendna hans.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir H-kvk-nf Þ-kvk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 1. apríl 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 8. mars 2019 í málinu nr. E4049/2017.

2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að ógilt verði með dómi ákvörðun stefnda Fjármálaeftirlitsins 20. september 2017 um úrbótakröfu og álagningu stjórnvaldssektar á hendur áfrýjanda að fjárhæð 72.000.000 króna í ríkissjóð vegna ætlaðra brota áfrýjanda gegn 57. gr. a laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki og reglum settum á grundvelli þess ákvæðis og að stefnda íslenska ríkinu verði gert að greiða áfrýjanda 72.000.000 króna með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 26. október 2017 til greiðsludags en til vara frá höfðun málsins til greiðsludags. Áfrýjandi krefst þess til vara að framangreindri ákvörðun stefnda Fjármálaeftirlitsins verði breytt á þann veg að sú sekt sem áfrýjanda var gert að greiða með hinum áfrýjaða dómi verði felld niður eða lækkuð verulega. Þá krefst áfrýjandi þess að stefnda íslenska ríkinu verði gert að endurgreiða sér 72.000.000 króna eða lægri fjárhæð, en þó aldrei lægri fjárhæð en stefnda var gert að greiða með hinum áfrýjaða dómi, auk dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 26. október 2017 til greiðsludags en til vara frá höfðun málsins til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Atvik málsins eru skilmerkilega rakin í hinum áfrýjaða dómi, þar með talið efni ákvörðunar stefnda Fjármálaeftirlitsins 20. september 2017 sem deilt er um. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að reglur stefnda Fjármálaeftirlitsins um kaupaukakerfi fjármálafyrirtækja nr. 700/2011 hefðu ekki öðlast fullnægjandi lagastoð og orðið gild refsiheimild fyrr en með gildistöku laga nr. 57/2015 sem breyttu 57. gr. a laga um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002. Samkvæmt 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar yrði reglunum því ekki beitt um greiðslur áfrýjanda til starfsmanna fyrir árin 2012 til 2015. Kæmu því einungis til skoðunar mögulegar kaupaukagreiðslur til starfsmanna vegna áranna 2016 og 2017. Niðurstaða héraðsdóms að þessu leyti sætir ekki áfrýjun.

5 Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, verður hann staðfestur.

6 Eins og mál þetta er vaxið þykir rétt að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð:

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.