372/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L um að staðfest yrði ákvörðun hans um að X sætti nánar tilgreindu nálgunarbanni í 12 mánuði á grundvelli laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili. Í úrskurði Landsréttar kom fram að X hefði sætt nálgunarbanni gagnvart A í tvígang. Fyrir lægi að X hefði allt frá árinu 2011 ítrekað raskað friði A með því að senda henni SMSskilaboð. Þá hefði X enn á ný raskað friði A í skilningi aliðar 4. gr. laga nr. 85/2011 með því að senda henni SMSskilaboð í janúar, febrúar og maí á þessu ári. Þegar litið var til þess langa tíma sem háttsemi X hafði staðið yfir taldi Landsréttur ekki sennilegt að friðhelgi A yrði vernduð með öðrum og vægari hætti en með nálgunarbanni. Var ákvörðun L staðfest.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 22. júní 2020, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum samdægurs. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 22. júní 2020 í málinu nr. R[…]/2020 þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að staðfest yrði ákvörðun hans um að varnaraðila yrði gert að sæta nálgunarbanni í 12 mánuði þannig að lagt yrði bann við því að hann komi á eða í námunda við heimili A að […] í Reykjavík, vinnustað hennar á […] og leikskólann […] og veiti henni eftirför, nálgist hana á almannafæri eða setji sig í samband við hana með öðrum hætti. Kæruheimild er í 3. mgr. 15. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili.

2 Sóknaraðili krefst þess að framangreind krafa hans verði tekin til greina.

3 Varnaraðili krefst aðallega staðfestingar hins kærða úrskurðar en til vara að nálgunarbann verði stytt verulega og að bann við því að hann komi á eða í námunda við heimili brotaþola að […] í Reykjavík á svæði sem afmarkast við 50 metra radíus umhverfis heimili hennar, vinnustað hennar á […] og leikskólann […] verði takmarkað. Þá krefst varnaraðili þóknunar til handa skipuðum verjanda sínum.

Niðurstaða

4 Samkvæmt 4. gr. laga nr. 85/2011 er heimilt að beita nálgunarbanni ef rökstuddur grunur er um að sakborningur hafi framið refsivert brot eða raskað á annan hátt friði brotaþola eða hætta sé á að viðkomandi muni brjóta gegn brotaþola á sama hátt. Fram kemur í 1. mgr. 6. gr. laganna að nálgunarbanni verði aðeins beitt þegar ekki þyki sennilegt að friðhelgi brotaþola verði vernduð með öðrum og vægari hætti og skuli þess þá gætt að ekki sé farið strangar í sakirnar en nauðsyn beri til. Við það mat er heimilt samkvæmt 2. mgr. sömu greinar að líta til þess hvort sakborningur hafi áður þurft að sæta nálgunarbanni sem og þess hvort háttsemi hans á fyrri stigum hafi verið þannig háttað að hætta sé talin á að hann muni fremja háttsemi sem lýst er í 4. gr.

5 Eins og greinir í hinum kærða úrskurði hefur varnaraðila tvívegis verið gert að sæta nálgunarbanni gagnvart brotaþola með úrskurðum Héraðsdóms Vesturlands 16. október 2017 og Héraðsdóms Reykjavíkur 2. nóvember 2018. Nálgunarbann samkvæmt fyrri úrskurðinum varði frá 11. október 2017 til 11. apríl 2018 en samkvæmt þeim síðari frá 27. október 2018 til 27. apríl 2019. Með dómi Héraðsdóms Vesturlands 22. mars 2018 var varnaraðili dæmdur til greiðslu sektar til ríkissjóðs að fjárhæð 120.000 krónur fyrir brot gegn nálgunarbanni samkvæmt fyrri úrskurðinum með því að hafa sent brotaþola SMSskilaboð 27. janúar 2018.

6 Í fyrri úrskurðinum kemur fram að varnaraðili hafi viðurkennt í skýrslutöku hjá lögreglu að hafa allt frá árinu 2011 sent brotaþola fjölda SMSskilaboða og geti verið að þau hafi verið allt að 1.000 talsins. Taldi héraðsdómur mega ráða af mörgum þessara skilaboða að brotaþoli hefði ítrekað gert varnaraðila ljóst að hún vildi ekki eiga nein persónuleg samskipti við hann. Þá tók héraðsdómur fram að samkvæmt fyrirliggjandi dagbókarfærslum og skýrslum lögreglu hefði varnaraðili ítrekað lýst því yfir að hann myndi láta af háttsemi sinni í garð brotaþola. Í síðari úrskurðinum var meðal annars tekið fram að samkvæmt brotaþola hefði varnaraðili ítrekað og í óþökk hennar sett sig í samband við hana og fylgst með ferðum hennar og sonar hennar við heimili þeirra. Þá lægi fyrir að varnaraðili hefði ítrekað lýst því yfir við lögreglu að hann myndi láta af háttsemi sinni í garð brotaþola.

7 Samkvæmt 4. mgr. 186. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 18. gr. laga nr. 85/2011, hefur úrskurður um nálgunarbann fullt sönnunargildi um þau málsatvik sem í honum greinir þar til það gagnstæða er sannað.

8 Samkvæmt þessu liggur fyrir að varnaraðili hefur allt frá árinu 2011 ítrekað raskað friði brotaþola með því að senda henni SMSskilaboð. Þá er fallist á það með héraðsdómi að með því að senda brotaþola SMSskilaboð í janúar, febrúar og maí á þessu ári hafi varnaraðili enn á ný raskað friði hennar í skilningi aliðar 4. gr. laga nr. 85/2011. Geta þær ástæður sem varnaraðili færði fram fyrir héraðsdómi ekki breytt þessari niðurstöðu. Þegar litið er til þess langa tíma sem háttsemi varnaraðila hefur staðið yfir þykir ekki sennilegt að friðhelgi brotaþola verði vernduð með öðrum og vægari hætti en nálgunarbanni. Er þá litið til þess að varnaraðili hefur ekki staðið við fyrri yfirlýsingar sínar um að láta af háttsemi sinni. Verður krafa sóknaraðila því tekin til greina.

9 Þóknun verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir, greiðist úr ríkissjóði samkvæmt 38. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 14. gr. laga nr. 85/2011.

Úrskurðarorð:

Staðfest er ákvörðun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu á þann veg að varnaraðili, X, sæti nálgunarbanni samkvæmt 4. gr. laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili, í 12 mánuði frá og með birtingu ákvörðunarinnar, þannig að lagt er bann við því að hann komi á eða í námunda við heimili A, kt. […], að […] í Reykjavík, vinnustað hennar á […] og leikskólann […] og veiti henni eftirför, nálgist hana á almannafæri eða setji sig í samband við hana með öðrum hætti.

Þóknun verjanda varnaraðila fyrir Landsrétti, G-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 195.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.