498/2021

Útdráttur

Í málinu var deilt um hvaða tekjuviðmið bæri að leggja til grundvallar við ákvörðun bóta til A vegna umferðarslyss sem hann varð fyrir árið 2017. Hafði VÍ hf. þegar greitt A bætur fyrir varanlega örorku á grundvelli 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaganr. 50/1993.

A reisti kröfu sína á því að ákveða ætti árslaun hans sérstaklega á grundvelli 2. mgr. 7. gr. laga nr. 50/1993. Aðal- og þrautavarakrafa A tók mið af meðallaunum iðnaðarmanna en varakrafa hans var reist á tekjum hans árið 2017. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði ekki lagt fram gögn eða á annan hátt sýnt fram á að atvinnutekjur hans á árunum fyrir slysið hefðu náð lágmarkslaunum samkvæmt 3. mgr. 7. gr. laga nr. 50/1993. Þá yrði að leggja til grundvallar að A hefði hvorki fyrr né síðar haft atvinnutekjur sem náð hefðu meðallaunum iðnaðarmanna. Kröfum á þeim grunni var því hafnað. Enn fremur var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna varakröfu A. Var þá öðrum þræði vísað til þess að hluti framtalinna tekna A árið 2017 hefði verið hagnaður af eigin rekstri sem að einhverju leyti hefði orðið til með aðkeyptri vinnu.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 23. júlí 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 29. júní 2021 í málinu nr. E- [...]/2020.

2

Áfrýjandi krefst þess aðallega að stefnda verði gert að greiða honum 7.742.074 krónur með 4,5% vöxtum frá 11. febrúar 2018 til 12. desember 2020 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Til vara krefst áfrýjandi þess að stefnda verði gert að greiða honum 7.234.655 krónur með 4,5% vöxtum frá 11. febrúar 2018 til 27. maí 2020 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags.

Að því frágengnu krefst áfrýjandi þess að stefnda verði gert að greiða honum 7.194.789 krónur með 4,5% vöxtum frá 11. febrúar 2018 til 12. desember 2020 en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar vegna meðferðar málsins í héraði og fyrir Landsrétti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál.

3

Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar vegna meðferðar málsins í héraði og fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Stefndi hefur ekki áfrýjað málinu fyrir sitt leyti. Því kemur krafa hans um málskostnað vegna meðferðar málsins í héraði ekki til álita.

5

Um málavexti og málsástæður aðila er vísað til hins áfrýjaða dóms. Ágreiningur aðila lýtur að því hvort skilyrðum 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 sé fullnægt þannig að meta skuli árslaun áfrýjanda sérstaklega við ákvörðun bóta til hans fyrir varanlega örorku. Stefndi hefur þegar greitt áfrýjanda bætur sem taka mið af lágmarkslaunum samkvæmt 3. mgr. sömu greinar uppreiknuðum samkvæmt 15. gr. skaðabótalaga. Eins og fram kemur í héraðsdómi hvílir á áfrýjanda eins og hér stendur á að sýna meðal annars fram á að önnur laun en lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. laganna séu réttari mælikvarði á líklegar framtíðartekjur hans.

6

Eins og rakið er í héraðsdómi var áfrýjandi [...] ára þegar slysið varð í nóvember 2017. Þar er jafnframt gerð grein fyrir menntun, atvinnuþátttöku hans og tekjum að því leyti sem upplýsingar liggja fyrir um þær. Áfrýjandi kveðst hafa unnið sem [...] hér á landi frá árinu 2006. Hann lauk sveinsprófi í þeirri iðn árið 2008 og hlaut meistarabréf í janúar 2016.

7

Áfrýjandi hefur hvorki með framlögðum gögnum né á annan hátt sýnt fram á að atvinnutekjur hans hafi eitthvert heilt almanaksár fyrir slysið í nóvember 2017 náð lágmarkslaunum samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Skattframtal áfrýjanda fyrir árið 2017 ber með sér að á því ári hafi hann reiknað sér 5.220.000 krónur í endurgjald vegna [...] og haft 4.082.480 krónur í hreinan hagnað af eigin atvinnurekstri. Af rekstrarskýrslu ársins má ráða að rekstrartekjur hans hafi að hluta orðið til með aðkeyptri vinnu eða þjónustu að fjárhæð 3.822.580 krónur. Ekki liggur fyrir í málinu sundurliðun eða gögn sem geta varpað ljósi á hversu stóran hluta rekstrarhagnaðar áfrýjanda það ár megi í þessu ljósi rekja til eigin vinnu hans. Hefur áfrýjandi því ekki fært sönnur á að atvinnutekjur hans á árinu 2017 hafi náð meðallaunum iðnaðarmanna sem aðal- og þrautavarakrafa hans taka mið af. Miðað við framlögð gögn verður því að leggja til grundvallar að áfrýjandi hafi hvorki fyrr né síðar haft atvinnutekjur sem ná því marki. Í því ljósi en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms verður að hafna þeim kröfum sem taka mið af meðallaunum iðnaðarmanna. Með vísan til þess sem að framan greinir en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms ber einnig að hafna varakröfu áfrýjanda þar sem árslaunaviðmiðið er fyrrgreint reiknað endurgjald áfrýjanda árið 2017 auk hreins hagnaðar af rekstri hans það ár.

8

Með þessum athugasemdum ber að staðfesta hinn áfrýjaða dóm.

9

Eins og atvikum er háttað þykir rétt að málskostnaður milli aðila falli niður. Áfrýjandi hefur gjafsókn fyrir Landsrétti samkvæmt gjafsóknarleyfi 28. mars 2022. Um gjafsóknarkostnað hans fer eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Málskostnaður milli aðila fellur niður.

Allur gjafsóknarkostnaður áfrýjanda, A, fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans, H-kk-ef F-kk-ef A-kk-ef, 900.000 krónur.