152/2018

Útdráttur

S var ákærður fyrir stórfellda líkamsárás sem leiddi til bana A. Landsréttur taldi sannað, svo ekki yrði vefengt með skynsamlegum rökum, að S hefði haldið A í hálstaki og stöðu sem hefðu valdið þeim öndunarerfiðleikum sem voru nauðsynlegur þáttur í því að A lét lífið. Var S sakfelldur fyrir brot á 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga en ekki þótti hafa þýðingu í því sambandi þótt A hefði tekið inn efni sem áttu þátt í því að koma honum í æsingsóráðsástand. Var refsing S ákveðin sex ára fangelsi. Þá var S gert að greiða foreldrum A, B og C, sambýliskonu hans, E, og tveimur dætrum, D og F, bætur. Við ákvörðun miskabóta var horft til þess að B og E urðu vitni að líkamsárásinni og C kom á vettvang strax í kjölfar hennar.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 10. janúar 2018 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 18. desember 2017 í málinu nr. S[…]/2017.

2 Af hálfu ákæruvaldsins er gerð krafa um að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur að því er varðar sakfellingu ákærða en refsing hans verði þyngd.

3 Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara að refsing verði milduð. Þá krefst hann þess aðallega að einkaréttarkröfum á hendur sér verði vísað frá dómi en til vara að fjárhæðir þeirra verði lækkaðar.

4 B krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða henni 5.000.000 króna með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði, en til vara að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu hennar verði staðfest. Þá krefst hún þess að ákærða verði gert að greiða henni málskostnað fyrir Landsrétti.

5 C krefst þess aðallega að ákvæði héraðsdóms um bætur til handa honum vegna útfarakostnaðar verði staðfest auk þess að ákærða verði gert að greiða honum 4.000.000 króna með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði, en til vara að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu hans verði staðfest. Þá krefst hann þess að ákærða verði gert að greiða honum málskostnað fyrir Landsrétti.

6 D krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða henni 6.329.145 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði, en til vara að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu hennar verði staðfest. Þá krefst hún þess að ákærða verði gert að greiða henni málskostnað fyrir Landsrétti.

7 E krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða henni 21.759.535 krónur en til vara 19.271.453 krónur, í báðum tilvikum með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði, en að því frágengnu að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu hennar verði staðfest. Þá krefst hún málskostnaðar fyrir Landsrétti.

8 F krefst þess aðallega að ákærða verði gert að greiða henni 18.342.664 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði, en til vara að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu hennar verði staðfest. Þá krefst hún málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Málsatvik og sönnunarfærsla

9 Málsatvik eru reifuð í hinum áfrýjaða dómi. Þar er jafnframt gerð grein fyrir framburði ákærða og vitna við aðalmeðferð málsins í héraði.

10 Dómendur fóru á vettvang 1. október 2018.

11 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti gaf ákærði viðbótarskýrslu. Var útdráttur úr framburði hans fyrir héraðsdómi lesinn upp og staðfesti ákærði hann. Spurður um breytingar á framburði sínum að því er varðar þátt G í atburðarásinni kvaðst ákærði í upphafi hafa ákveðið að sleppa því að lýsa þætti G, sem hefði verið vinur hans, og talið að rannsókn lögreglu myndi leiða þátt G í ljós. Hann hefði ákveðið að segja frá þætti G þegar hann hefði séð hvaða áhrif þögn hans væri að hafa á málið. Um atburðina í heimreiðinni að […] kvaðst ákærði hafa séð þegar G hljóp á móti A með neyðarhamar á lofti. Hefði G slegið til A með hamrinum, með hægri hendi, og gripið í járnstöngina sem A hafði meðferðis, með vinstri hendi. G hefði því næst gripið í járnstöngina með sömu hendi og hann hélt á neyðarhamrinum í og sveiflað A til hægri. Þeir hefðu lent í jörðinni og stöngin hálfpartinn á milli þeirra, á bringu eða hálsi A, og loks endað við hlið þeirra. Slagsmálin hefðu síðan færst um einhverja tvo metra. Ákærði kvaðst hafa hringt í Neyðarlínuna til að tilkynna um árás A. Þá hefði honum fundist hann þurfa að gera sitt til að stöðva átökin og tryggja að allt væri öruggt þar og talið hann vera að reyna að koma A í svokallað „chokehold“ sem sé „svæfingartak“. Hann hafi þess vegna sagt við G „chokeaðu hann bara út, chokeaðu hann bara út“, sem heyrist í símtalinu við Neyðarlínuna. Kvaðst ákærði ekki hafa haft mikinn tíma til að hugsa og „vildi þá bara frekar að hann myndi bara svæfa hann“. G hefði ekki gert það heldur haldið „sama hálstakinu“ og ákærði þá sagt „ég skal taka við honum úr chokeinu“ og tekið við A af G. Ákærði lýsti því að A hefði gripið andann á lofti þegar G hefði sleppt taki á hálsinum á honum og gefið frá sér „óþægindahljóð“. Þegar hann heyrist segja í símtalinu við Neyðarlínuna „þetta er komið svona“ hefði hann verið kominn með hægri hendi hans. A hefði þá legið ofan á vinstri handlegg en hægri handleggur legið með síðu. Kvaðst ákærði hafa tekið hægri hönd A og sett í 90 gráður aftur fyrir bak. Hann hefði ekki náð taki á vinstri hendinni og því ýtt í síðu A, við nýrun, til að fá hann til að færa líkamann til og við það náð taki á vinstri olnboga. Kvaðst hann hafa hallað sér yfir A til að lyfta honum upp, í því skyni að ná hendinni undan honum, en ekki lagst ofan á hann. Þegar hann hefði náð vinstri hendi A hefði hann rétt úr sér og haldið báðum höndum A fyrir aftan bak allt þar til honum hefði orðið ljóst að eitthvað amaði að A. Kvaðst ákærði hafa setið ofan á rasskinnum A allan tímann og gætt að því að leggja ekki þunga á hann, sem hafi einskorðast við rasskinnar og læri A. Ákærði neitaði því að hafa tekið A hálstaki eða legið ofan á honum. Þá kvað hann A hafa verið orðinn blóðugur í framan þegar hann hefði komið að og neitaði að hafa nefbrotið hann. Ákærði lýsti því að G hefði strax farið að bíl sínum og komið skokkandi upp aftur stuttu síðar. Nánar spurður um snapchatmyndbönd og hvort þeir G hefðu ekki áttað sig á því á þeim tímapunkti að mikið amaði að A kvað ákærði A andartaki áður hafa snöggróast og sagt „ég er stopp“. Hann hafi þá haldið að A væri að segja að hann væri hættur að berjast um. Um ummælin „við tökum þig bara út“, sem ákærði heyrist segja í símtali við Neyðarlínuna, kvaðst ákærði „sennilega [verið] að hugsa um garðyrkjubransann“ en að hann hefði ekki verið að hugsa um hvað hann væri að segja heldur hvað hann væri að gera.

12 H, sérfræðingur í réttarlæknisfræði,gaf skýrslu við aðalmeðferð máls fyrir Landsrétti. Aðspurður kvaðst vitnið ekki hafa verið upplýstur um að A hefði átt í átökum við annan mann en ákærða en kvað auðvitað mögulegt að einhver annar en ákærði hefði haldið honum í hálstaki. Ef lagt yrði til grundvallar að áverkar á hálsi A væru tilkomnir í fyrri átökum ætti hann þó erfitt með að skýra hvernig andlát A hefði borið að þar sem mjög ólíklegt yrði að teljast að A hefði látist við það eitt að ákærði hefði setið neðarlega á baki hans. Sú stelling sem A hafi verið haldið í, með hendur fyrir aftan bak, sé þekkt aðferð lögreglu og áhrif hennar á öndun vel rannsökuð. Niðurstaða þeirra rannsókna sé að slík handtök valdi ekki afgerandi öndunarerfiðleikum. Þær rannsóknir miði þó við þá tækni sem lögreglumenn beiti.

13 Spurður um snapchat myndbönd af stöðu ákærða ofan á A kvað vitnið ljóst af þeim myndböndum að ákærði hefði setið ofan á A og haldið höndum A fyrir aftan bak sem teygi á brjóstkassanum. Vitnið lýsti því að ef einstaklingi væri haldið niðri með því væri ofan á sama einstaklingi. Aflið væri á hinn bóginn það sama og því væri þrýstingur á snertiflötinn meiri. Draga megi þá ályktun að ólíklegt sé að ákærði hafi legið á A við hálstakið heldur líklegra að hann hafi stutt hnjánum á hann eða verið aðeins til hliðar við hinn látna. Nánar aðspurður kvað vitnið takmörkun á öndunargetu A hafa verið nauðsynlegan þátt í andláti hans. Hann kvað ekki hægt að segja til um hversu lengi hálstakið og þrýstingur á brjósthol A hefði staðið yfir en af símtalsgögnum í málinu megi ráða að átökin hafi staðið yfir í sjö mínútur. Tíminn hafi verið nægjanlegur til að geta skýrt andlát A.

14 Um áverka í andliti A kvað vitnið rispur hafa verið á því sem bendi til þess að andlit hans hafi snert ójafnt hart yfirborð. Þá hafi hann jafnframt verið með margúla sem komi til af höggum, annað hvort hnefahöggi eða vegna þess að hann hefði fallið í jörðina á andlitið eða því verið ýtt í jörðina af tilteknu afli.

15 Vitnið staðfesti að samlegðaráhrif væru með háum styrk bupropion og amfetamíns í blóði A, sem gætu komið af stað æsingsóráði. Hann kvað einstakling í því ástandi telja sig hafa meira úthald en ella. Eftir því sem átökin hafi dregist á langinn hafi æsingsóráð A aukist og sömuleiðis þörf hans fyrir súrefni.

16 Nánar verður vikið að skýrslugjöf vitnisins fyrir Landsrétti í niðurstöðukafla dómsins.

17 Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti voru spilaðar hljóð og myndupptökur af framburði vitnanna E, I, J, K og G fyrir héraðsdómi og er framburður þeirra reifaður í hinum áfrýjaða dómi. Loks var spiluð upptaka úr svokölluðum „eyewitness“ eftirlitsbúnaði í bifreið lögreglu og snapchatskilaboð úr síma ákærða og G.

Niðurstaða

18 Eins og nánar er rakið í hinum áfrýjaða dómi lúta varnir ákærða einkum að því að ekki sé sannað að hann hafi tekið A hálstaki og slegið hann eins og í ákæru greinir, sem og að orsakir andlátsins megi rekja til háttsemi ákærða.

19 Meðal gagna málsins liggja fyrir ýmis rauntímagögn sem varpa ljósi á þá atburðarás sem leiddi til dauða A. Er þar í fyrsta lagi um að ræða hljóðupptöku af símtali E, sambýliskonu A, sem stóð yfir allt frá upphafi þeirra átaka sem um ræðir þar til lögreglan kom á vettvang og tók yfir lífgunartilraunir á A. Í öðru lagi hljóðupptöku af tveimur símtölum ákærða og einu símtali G við Neyðarlínuna. Í þriðja lagi upptöku af símtali B, móður A, við Neyðarlínuna og loks í fjórða lagi símtal I við sama aðila. Þessu til viðbótar liggja fyrir snapchatupptökur úr símum ákærða og G af A.

20 Af tímasetningu á hljóðupptöku símtals E við lögregluna má ráða að átök hafi byrjað fyrir utan húsnæði hennar að […] skömmu fyrir klukkan 18:23:38 þann 7. júní 2017 er hún hringdi í Neyðarlínuna og var strax gefið samband við lögregluna. Af símtalinu má ráða að einhver átök hafi þá átt sér stað fyrir utan húsnæðið sem enduðu með því að ákærði og þeir sem voru með honum keyrðu í tveimur bifreiðum frá húsinu niður byrjað. Af tímasetningu hljóðupptöku af fyrra símtali ákærða við Neyðarlínuna má ráða að þetta hafi gerst klukkan 18:24:35, eða um það bil einni mínútu eftir að símtal E hófst. Í upphafi símtalsins greinir ákærði frá því að A hafi ráðist á hann og skemmt bílinn hans. Í símtali E kemur fram klukkan 18:25:06 að einn þeirra hefði einmitt þá verið „að hlaupa í áttina að honum [A] til að berja hann“. Um þetta segir hún orðrétt klukkan 18:25:12: „Þeir eru að ráðast hvor á annan akkúrat núna.“ Óumdeilt er að sá sem lenti fyrst í átökum við A á þessum tímapunkti atburðarásarinnar var G, en í framburði hans bæði hjá lögreglu og fyrir héraðsdómi staðfesti hann að hefði mætt A fyrstur í brekkunni í heimreiðinni að […] og náð af honum járnvinkli sem hann var með í hendinni. Samkvæmt skýrslu G hrasaði A í beinu framhaldi af því og G þá náð taki á annarri hendi A þar sem hann lá á jörðinni og haldið honum föstum með „dyravarðataki“. Lýsti hann því nánar með þeim hætti að hann hefði haldið hendi A fyrir aftan bak, sveigt úlnliðinn og fest olnbogann. G hefur hins vegar frá upphafi neitað að hafa á þessum tíma eða síðar lamið A í andlitið eða tekið hann hálstaki. Fyrir liggur í gögnum málsins að ekki fundust merki um blóð A á höndum G eða á neyðarhamrinum.

21 Af símtali ákærða við Neyðarlínuna sem hófst klukkan 18:24:35 má ráða að hann hafi verið á ferðinni í áttina að G og A og þegar hann kom að þeim hafi hann hætt að tala í símann án þess að símtalið hafi slitnað strax. Klukkan 18:25:29 heyrist að ákærði ávarpaði A, en orðrétt segir hann: „A … núna fer lögreglan að koma á staðinn“. Í símtalinu má jafnframt heyra ákærða spyrja: „Á ég að taka við chokeinu?“, en þar virðist hann vera að tala við G. Í beinu framhaldi segir ákærði klukkan 18:25:39: „Þetta sleppur svona“, en samhliða heyrast stunur og hljóð að því er virðist frá A. Í hljóðupptöku af símtali E klukkan 18:26:16 kemur fram sú lýsing hennar að þá hafi A legið á miðjum veginum og tveir menn væru „ofan á honum“ en „allir hinir“ væru að tala við móður A. Skömmu síðar segir hún: „Bíddu ég heyri, hann er að kýla hann og kýla hann og kýla hann.“ Símtalið við ákærða slitnaði klukkan 18:26:51. Í framhaldi kemur fram í hljóðupptöku af símtali E að „þeir“ séu að berja A en klukkan 18:29:42 segir hún orðrétt: „Já og núna liggur maðurinn minn í jörðinni, á maganum og hreyfist ekki neitt og ég veit ekkert hvort hann sé með meðvitund eða hvað og einn situr klofvega yfir bakinu á honum.“ Á sama tíma, klukkan 18:29, tók ákærði upp snapchatmyndskot sem liggur fyrir í gögnum málsins þar sem sjá má A liggja hreyfingarlausan á maganum blóðugan í andliti, en í upptöku má heyra ákærða segja: „Ætlar þú að vera með kjaft núna?“ Tvö önnur myndskot liggja einnig fyrir úr síma ákærða sem voru tekin klukkan 18:30, en í öðru þeirra má sjá sams konar myndskot af A hreyfingarlausum þar sem heyra má ákærða segja: „Grjóthaltu kjafti, grjóthaltu kjafti.“ Í hinu beinir ákærði myndskoti að sjálfum sér. Einnig liggur fyrir snapchatmyndskot úr síma G sem tekið var klukkan 18:30 þar sem sjá má mynd af höfði A sem var blóðugt. Á myndskeiðinu má heyra G, sem var greinilega mjög móður, segja: „Svona kemur fyrir þegar þú ógnar okkur með vopni“. Í beinu framhaldi, eða klukkan og blása í hann. Skömmu síðar, eða klukkan 18:31:55, hringdi G í Neyðarlínuna og sagði að A væri hættur að anda. Ákærði hringdi sitt annað símtal í Neyðarlínuna klukkan 18:32:07 og sagði að A væri hættur að anda og að hann teldi hann látinn. Í myndavélabúnaði lögreglubifreiðar sem kom á vettvang klukkan 18:34:20 má sjá ákærða við lífgunartilraunir á A, en G stóð við hliðina á þeim.

22 Samkvæmt öllu framangreindu má ráða af rauntímagögnum sem liggja fyrir í málinu að átökin sem leiddu til dauða A stóðu yfir í nálægt fimm mínútur, eða frá því um það bil klukkan 18:25 þegar hann mætti G í heimreiðinni við […] til 18:30 þegar snapchatmyndskot sýna hann liggjandi hreyfingarlausan á maganum. Fyrir liggur samkvæmt framburði ákærða sjálfs að hann tók við A eftir að G hafði haldið honum niðri í kjölfar þess að hann náði af honum járnvinklinum. Um þetta segir hann orðrétt í fyrstu skýrslutöku hjá lögreglu: „Þegar hann [A] kom í jörðina þá tók ég við honum af G.“ Er þetta einnig í samræmi við framburð G í frumskýrslu hjá lögreglu sem hefur ekki tekið breytingum. Af símtalinu við ákærða sem hófst klukkan 18:24:35, og stóð yfir í tvær mínútur og sextán sekúndur, má ráða að þetta hafi gerst fljótlega eftir að það hófst. Er það í samræmi við frumskýrslu vitnisins I sem tekin var á vettvangi 7. júní 2017 af lögreglu, en samkvæmt honum réðst ákærði á A í beinu framhaldi af því að hann féll í jörðina. Vitnið hélt sig við þennan framburð í síðari skýrslutökum hjá lögreglu sem og við skýrslutöku fyrir héraðsdómi. Samkvæmt vitninu tók G ekki þátt í átökunum við A frá og með þeim tíma. Verður því lagt til grundvallar að sannað sé að ákærði hafi einn verið í átökum við A síðustu mínúturnar áður en hann lést. Ekki er ljóst hversu langur sá tími var nákvæmlega en af fyrrgreindu símtali ákærða og skýrslu I má ráða að A hafi verið lifandi þegar hann tók við honum og að hann hafi verið í átökum við ákærða.

23 Eins og rakið er í forsendum héraðsdóms breytti ákærði framburði sínum um þátttöku G í átökunum við A. Í síðari skýrslutökum hjá lögreglu og í skýrslutökum fyrir héraðsdómi og Landsrétti fullyrti ákærði að G hefði verið með A í hálstaki er hann tók við honum. Eina vísbendingin um að G hafi þá verið með A í hálstaki er fyrrgreind hljóðupptaka úr síma ákærða, þar sem hann heyrist spyrja hvort hann eigi að „taka við chokeinu“. Eins og fyrr er rakið bera rauntímagögn með sér að umrædd atburðarás hafi gengið hratt fyrir sig og að ákærði hafi tekið við A í beinu framhaldi af því að G hélt honum niðri eftir að hann féll í jörðina. Vitnið I sem horfði á þessa atburðarás kom ekki auga á að G hefði verið með A í hálstaki, heldur fullyrti þvert á móti í skýrslutöku hjá lögreglu á vettvangi að ákærði hafi verið sá eini sem hélt honum hálstaki. Hefur vitnið verið stöðugt í þeim framburði sínum við síðari skýrslugjöf hjá lögreglu og fyrir héraðsdómi. Samkvæmt því verður að leggja til grundvallar að hafi G tekið A hálstaki hafi það verið í mjög skamman tíma þannig að ekki geti haft þýðingu fyrir mat á sök ákærða. sí réttarlæknisfræði, um dánarorsök A. Í niðurstöðu hans segir að líklegast sé að A hafi látist af völdum þvingaðrar stöðukæfingar „af völdum annars aðila með óeðlilegum hætti“. Kemur fram í niðurstöðu hans að mikil minnkun á öndunarhæfni hafi valdið banvænni stöðukæfingu og þar með dauða A. Í áliti vitnisins kemur fram að A hafi verið með mörg dæmigerð einkenni svokallaðs æsingsóráðs (excited delirium) og að telja megi það sem aðaláhrifaþátt í dauða hans.

25 Vitnið kvað í skýrslutöku fyrir Landsrétti ekki unnt að tala um að einn þáttur í atburðarásinni væri aðalþáttur í andlátinu samanborið við aðra. Dánarorsökin væri þvinguð stöðukæfing í samspili við aðra þætti í heildarmyndinni. Nánar tiltekið æsingsóráð, átök sem hafi gert hann örþreyttan og hin takmarkaða öndunargeta vegna átakanna. Allt hefðu þetta verið nauðsynlegar og samverkandi orsakir andláts A. Væri einhver þáttur tekinn úr atburðarásinni teldi hann ólíklegt að A hefði látist. Aðspurður kvað hann mögulegt að einstaklingur sem ekki væri haldinn æsingsóráði hefði lifað sams konar átök af en jafnframt ólíklegt að A hefði látið lífið ef ekki hefði komið til átakanna og þá sérstaklega hálstaksins.

26 Í skýrslutöku fyrir Landsrétti kvað vitnið greiningu á æsingsóráði A fyrst og fremst byggða á framburði vitna í lögregluskýrslum um hegðun A og blóðsýnum. A hefði verið með mikið magn af bupropion í blóði sem þekkt væri fyrir að geta valdið því ástandi og það sama ætti við um geðsjúkdóm sem A var haldinn. Vegna æsingsóráðsins hafi A þurft á aukinni inntöku súrefnis að halda. Því hefði minna þurft til að valda köfnun eða banvænum öndunarerfiðleikum A, nánar tiltekið að þá hefði hann misst meðvitund fyrr en ella.

27 Ákærði hefur frá upphafi neitað að hafa tekið A hálstaki og valdið honum þeim öndunarerfiðleikum sem að lokum leiddu til dauða hans. Sú staðhæfing ákærða stangast á við trúverðugan framburð vitnisins I sem fylgdist með fyrrgreindri atburðarás frá upphafi til enda, en hann fullyrti strax í fyrstu skýrslutöku hjá lögreglu á vettvangi að ákærði hefði tekið A hálstaki og haldið því stöðugt í „allavega 4 til 5 mínútur“. Kemur sú lýsing vitnisins heim og saman við þann tíma sem ráða má af rauntímagögnum að ákærði hafi verið í átökum við A. Samkvæmt skýrslu vitnisins H fyrir Landsrétti leiddi krufning á A í ljós brotin brjóskhorn sitt hvorum megin við skjaldkirtil A og blæðingar við hálsvöðva á báðum hliðum. Þeir áverkar gæfu til kynna að A hefði verið haldið í hálstaki og kvað hann töluvert átak hafa þurft til að valda þeim. Nánar spurður um hvort A hefði getað hlotið áverka á hálsi með því að fá högg á hálsinn kvað vitnið brjóskhornin sem brotnað hefðu vera staðsett sitt hvorum megin við skjaldkirtilinn á miðsvæði hálsins en þar sé sveigja. Vegna staðsetningar brjóskhornanna væru meiri líkur á að áverkarnir væru til komnir með sveigðum þrýstingi, svo sem með hendi eða hálstaki, en ólíklegra væri að þessir áverkar stöfuðu af höggi á miðjan háls. Almennt væri þó hægt að valda áverkanum með höggi. Afleiðingin af höggi yrði þó mjög líklega brot á þriðja brjóskinu á miðsvæði hálsins bólgur hefðu verið á barka A sem gætu hafa leitt til minnkandi öndunargetu.

28 Að framangreindu virtu verður talið sannað, gegn neitun ákærða, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum, að ákærði hafi haldið A, sem lá á grúfu á jörðinni, í hálstaki og stöðu þar sem ákærði notaði líkamsþunga sinn til að halda honum föstum. Þessi háttsemi hafi valdið þeim öndunarerfiðleikum sem voru samkvæmt framansögðu nauðsynlegur þáttur í því að A lét lífið.

29 Með framburði vitnanna I og E, sem fær stoð í hljóðupptöku símtals E við lögregluna, þykir enn fremur sannað að ákærði hafi í átökunum slegið A ítrekað í andlit og höfuð. Þeim áverkum sem A hlaut á andliti og líkama er lýst í réttarkrufningarskýrslu H. Með vísan til fyrrgreindra framburða þykir komin fram nægileg sönnun fyrir því að ákærði hafi valdið þeim áverkum á andliti og líkama A sem lýst er í ákæru.

30 Með vísan til framangreinds er staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða. Þá er fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að með háttsemi sinni hafi ákærði gerst sekur um brot gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ekki verður talið hafa þýðingu í því sambandi þótt þau efni sem A hafði tekið inn og mældust í blóði hans hafi átt þátt í að koma honum í hið svokallaða æsingsóráðsástand, því samkvæmt skýrslu vitnisins H leiddu átökin og þeir öndunarerfiðleikar sem þau höfðu í för með sér fyrir A jafnframt til dauða hans. Þótt ekki verði talið að ákærði hafi ætlað að ráða A bana má ráða af áverkavottorði og skýrslu vitnisins H, um afleiðingar árásarinnar, að hún hafi verið ofsafengin og harkaleg. Samkvæmt því verður lagt til grundvallar að ákærða hafi mátt vera ljóst að alvarlegt líkamstjón gæti hlotist af henni.

31 Staðfest er ákvæði héraðsdóms um skilorðsrof ákærða á dómi Héraðsdóms Reykjavíkur frá 12. júní 2014 þar sem ákærði var dæmdur fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. og 217. gr. almennra hegningarlaga. Ber samkvæmt því að gera ákærða refsingu í einu lagi, sbr. 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Með hliðsjón af 1. til 3. tölul. 1. mgr. 70. gr. sömu laga þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin í hinum áfrýjaða dómi, fangelsi í sex ár.

32 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður ákvæði hans um miskabætur og aðrar fjárkröfur einkaréttarkröfuhafa staðfest, að öðru leyti en því að miskabætur til C skulu nema 2.000.000 króna en miskabætur til D og F skulu nema 1.500.000 krónum. Hefur þá verið tekið tillit til þess að B og E urðu vitni að líkamsárásinni en C kom á vettvang strax í kjölfar hennar. Verður ákærða samkvæmt því gert að greiða C 3.346.619 í miskabætur og bætur vegna útfararkostnaðar, D 2.829.145 krónur í miskabætur og bætur vegna missis framfæranda og F 8.342.664 krónur í miskabætur og bætur vegna missis framfæranda, í öllum tilvikum með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði. 34 Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir. Ákærði verður jafnframt dæmdur til að greiða einkaréttarkröfuhöfum málskostnað fyrir að halda kröfum sínum til haga fyrir Landsrétti, eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um annað en einkaréttarkröfur C, D og F.

Ákærði, S-kk-nf G-kk-nf T-kk-nf, greiði C 3.346.619 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru héraði.

Ákærði greiði D 2.829.145 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákærði greiði F 8.342.664 krónur með vöxtum eins og dæmdir voru í héraði.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 4.230.169 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, B-kk-ef J-kk-ef lögmanns, 3.900.000 krónur.

Ákærði greiði C, B og D 250.000 krónur hverju um sig í málskostnað fyrir Landsrétti.

Ákærði greiði E og F 300.000 krónur hvorri í málskostnað fyrir Landsrétti.