633/2022

Útdráttur

B var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hinum áfrýjaða dómi var B gert að sæta fangelsi í 45 daga auk greiðslu sakarkostnaðar. B áfrýjaði málinu og krafðist refsimildunar. Í dómi Landsréttar var fjallað um aðstæður, heilsufar og hagi B sem var greindur með væga þroskahömlun og haldinn fíknivanda. Fram kom að B hafði gengið betur eftir að hann komst í tiltekið þjónustuúrræði. Með vísan til þess og sérstaklega aðstæðna B þótti rétt að skilorðsbinda refsingu hans. Aðöðru leyti var hinn áfrýjaði dómur óraskaður.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 12. október 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 16. janúar 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 29. september 2022 í málinu nr. S- 3534/2022.

2

Ákæruvaldið krefst þess að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur.

3

Ákærði krefst þess að honum verði ekki gerð refsing og til vara að refsing verði milduð og alfarið bundin skilorði.

Niðurstaða

4

Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi höfðaði lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu mál þetta með ákæru 9. ágúst 2022 þar sem ákærða er gefin að sök líkamsárás sem heimfærð var til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við þingfestingu málsins 16. september sama ár mætti ákærði fyrir dóm og viðurkenndi sök. Gekk hinn áfrýjaði dómur því til samræmis 12. október 2022 en með honum var ákærða gert að sæta fangelsi í 45 daga auk greiðslu sakarkostnaðar. Eins og fram er komið hefur áfrýjandi ekki uppi sýknukröfu hér fyrir dómi heldur krefst þess að honum verði ekki gerð refsing en til vara að refsing verði milduð og bundin skilorði. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest niðurstaða hans um sakfellingu og heimfærslu til refsiákvæðis.

5

Í héraðsdómi er greint frá sakaferli ákærða, þar á meðal að hann hafi með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 12. júní 2018 verið dæmdur í tólf mánaða fangelsi fyrir rán. Brot hans hafi verið litið alvarlegum augum og hafi verið um ítrekun að ræða, sbr. 255. gr. almennra hegningarlaga. Þá tekur héraðsdómur fram að sjá megi á sakavottorði ákærða að hann hafi ekki „staðið skilyrði reynslulausnar sem honum [hafi] verið veitt.“ Eins og rakið er í héraðsdómi hefur ákærði samkvæmt framansögðu aftur gerst sekur um ofbeldisbrot og ber við ákvörðun refsingar að líta til 1. mgr. 218. gr. c almennra hegningarlaga.

6

Í gögnum málsins kemur framað ákærði er greindur með væga þroskahömlun og [...] auk þess að vera haldinn „klárum fíknivanda“. Kemur þar meðal annars fram að hann hefur í fjölmörg skipti komið á bráðadeild vegna vandamála sem tengjast neyslu vímuefna og hefur alls verið lagður inn á [...]. Þá kemur einnig fram í gögnum málsins að ákærði hefur frá árinu 2017 þegið stuðning frá [...], sem er færanlegt búsetu teymi sem veitir „færanlegan og sveigjanlegan stuðning við einstaklinga þar sem þeir búa eða dvelja.“ Um er að ræða þjónustuúrræði á vegum Reykjavíkurborgar og felur í sér þjónustu við fatlað fólk á heimilum sínum með áherslu á „sjálfstætt líf, valdeflandi stuðning og aðstoð.“ Í ágúst 2022 flutti ákærði í íbúð við [...] þar sem hann býr sjálfstæðri búsetu en þiggur stuðning frá [...]. Um er að ræða sólarhringsþjónustu sem felur í sér „virka þjónustu daglega frá kl. 10:30 – 22:30 þar sem honum er veittur félagslegur stuðningur og aðstoð með almennt heimilishald, ásamt reglulegum innlitum á næturnar. Reynt er að mæta hans félagslegu þörfum svo hann sé sem minnst einn og þannig draga úr neyslu hans á vímuefnum sem og að óheppilegir einstaklingar geri sig heimakomna hjá honum“. Jafnframt kemur fram að ákærða hafi gengið betur eftir að hann komst í þetta þjónustuúrræði.

7

Þegar alls framangreinds er gætt og þá sérstaklega aðstæðna ákærða nú er rétt að láta refsinguna, sem ákærða var gerð með hinum áfrýjaða dómi, standa óraskaða en binda hana skilorði á þann hátt sem í dómsorði greinir.

8

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað verður staðfest.

9

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Héraðsdómur skal vera óraskaður að öðru leyti en því að fresta skal fullnustu refsingar ákærða, B-kk-ef A-kk-ef M-kk-ef, og hún falla niður að liðnum þremur árum frá uppsögu dóms þessa haldi hann almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 469.318 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H. V-kk-ef, 451.980 krónur.

Dómur Héraðdóms Reykjavíkur 29. september 2022

Mál þetta, sem dómtekið var 27. september sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 9. ágúst 2022, á hendur B-kk-þgf E-kk-þgf M-kk-þgf, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir „líkamsárás með því að hafa, mánudaginn 25. janúar 2021, innandyra í verslun [...] í Reykjavík, veist með ofbeldi að starfsmanni verslunarinnar, A, kt. [...] sparkað í líkama hans og slegið hann ítrekað með krepptum hnefa í andlit.

Mál nr. 007-2021-[...]

Telst brot þetta varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærða krefst þess að ákærða verði ekki gerð frekari refsing en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa og að refsingin verði skilorðsbundin. Þá krefst hann þóknunar sér til handa og leggur málið í dóm.

Farið var með mál þetta samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var það tekið til dóms án frekari sönnunarfærslu þegar sækjanda og verjanda ákærða hafði verið gefinn kostur á að tjá sig um lagaatriði og ákvörðun viðurlaga.

Ákærði hefur skýlaust játað brot sín. Sannað er með játningu ákærða og öðrum gögnum málsins að ákærði er sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök og eru brot hans rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærði hefur játað brot sitt greiðlega hér fyrir dómi og horfir það til mildunar. Samkvæmt sakavottorði hans var hann með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 12. júní 2014 dæmdur í 30 daga fangelsi skilorðsbundið til tveggja ára vegna brots gegn 1. mgr. 244. gr. almennra hegningarlaga. Með dómi Hæstaréttar Íslands í máli nr. 75/2017 frá 15. júní 2017 var dómurinn tekinn upp og refsing ákveðin í einu lagi 18 mánaða fangelsi, vegna brota gegn 244. gr., 252. gr. og 252. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga. Sneri Hæstiréttur dómi héraðsdóms sem hafði ekki gert honum refsingu með vísan til 16. gr. almennra hegningarlaga og vitsmunaþroska. Þá var ákærði með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 12. júní 2018 dæmdur í tólf mánaða fangelsi fyrir rán. Brot hans var litið alvarlegum augum og var um ítrekun að ræða, sbr. 255. gr. almennra hegningarlaga. Sjá má á sakavottorði ákærða að hann hefur ekki staðið skilyrði reynslulausnar sem honum hefur verið veitt.

Ákærði býr, eins og fram er komið, við ýmsar takmarkanir. Samkvæmt gögnum málsins, m. a. vottorði læknis fíknigeðdeildar, er hann greindur með væga þroskaskerðingu og [...]. Þá glímir hann enn við fíknivanda. Ákærði hefur hins vegar verið metinn sakhæfur en bent er á í dómi Hæstaréttar að líta verði til stöðu ákærða og gæta þess að hann fái þá heilbrigðisþjónustu sem hann þarf á að halda. Í því sambandi hefur verið vísað til heimildar 1. mgr. 22. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga.

Fyrir liggur bréf frá [...] þar sem fram kemur að hann hefur nýtt sér aðstoð með hléum frá 2017 og jákvæðar breytingar urðu á hans högum þegar hann flutti í íbúð þar sem hann býr í sjálfstæðri búsetu en samhliða fær hann áfram stuðning [...].

Ákærði hefur enn gerst sekur um ofbeldisbrot og ber við ákvörðun refsingar að líta til 1. mgr. 218. c. gr. almennra hegningarlaga. Þó að líkamsárásin teljist ekki vera meiri háttar var hún með öllu tilefnislaus. Með vísan til framangreinds og 5., 6. og 8. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga þykir hæfileg refsing ákærða ákveðin 45 daga fangelsi. Þegar litið er til sakaferils ákærða, þess að hvorki er langt liðið frá því að brot hans var framið né komin reynsla á að ákærði geti haldið sig frá neyslu er ekki efni til að fresta fullnustu refsingarinnar.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, 223.200 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.

S-kvk-nf H-kvk-nf héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Ákærði, B-kk-nf Ö-kk-nf M-kk-nf, sæti fangelsi í 45 daga.

Ákærði greiði málsvarnarþóknun skipaðs verjanda síns, V-kk-ef H. V-kk-ef lögmanns, 223.200 krónur.