256/2023

Útdráttur

AP kærði úrskurð héraðsdóms þar sem máli AP gegn AE og ET var vísað frá á þeim grundvelli að framsetning og reifun málatilbúnaðar er laut að fjárkröfum AP væri með þeim hætti að AE og ET gæfist ekki fullnægjandi færi á að taka til varna ímálinu.

Taldi héraðsdómur að málatilbúnaður AP stangaðist í verulegum atriðum á við áskilnað e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá vísaði héraðsdómur einnig frá kröfu AP um staðfestingu tveggja kyrrsetningargerða. Í úrskurði Landsréttar kom fram að héraðsdómsstefna AP hefði að geyma útlistun á þeim málsgrundvelli sem skaðabótakrafa félagsins byggðist á. Jafnframt væri í stefnunni tekið fram að yrði talið að grundvöllur skaðabótaskyldu væri ekki fyrir hendi væri á því byggt af hálfu AP að félagið ætti kröfu um endurgreiðslu á grundvelli meginreglna samninga- og kröfuréttar. Taldi Landsréttur að þrátt fyrir að reifun AP á kröfu hans og málsgrundvelli væri knöpp yrði allt að einu ekki séð á greinargerð AE og ET að vörnum þeirra hafi verið áfátt af þeim sökum. Samkvæmt því og öðru framangreindu var það niðurstaða Landsréttar að málatilbúnaður sóknaraðila, svo sem hann birtist í héraðsdómsstefnu, uppfyllti skilyrði e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir K-kk-nf H-kk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og S-kk-nf S-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 5. apríl 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 25. apríl sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 31. mars 2023 í málinu nr. E- 1683/2022 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Kæruheimild er í j-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Málsatvikum og málsástæðum aðila er lýst í hinum kærða úrskurði. Eins og þar er rakið höfðaði sóknaraðili mál þetta gegn varnaraðilum 9. september 2022 til staðfestingar á tveimur kyrrsetningargerðum og til heimtu skaðabóta úr hendi beggja varnaraðila. Krefst sóknaraðili í málinu skaðabóta samtals að fjárhæð 46.263.345 krónur úr hendi varnaraðila A-x-x, en þar af 19.807.698 króna óskipt með varnaraðila Era Trading ehf., auk nánar tilgreindra dráttarvaxta.

5

Í greinargerð sinni til héraðsdóms gerðu varnaraðilar þá kröfu aðallega að fjárkröfum sóknaraðila yrði vísað frá dómi vegna vanreifunar þar sem málatilbúnaður hans hvað þær varðaði uppfyllti ekki skilyrði e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfuna, auk þess sem kröfum sóknaraðila er lutu að kyrrsetningargerðunum tveimur var einnig vísað frá dómi. Var málinu þannig í heild sinni vísað frá héraðsdómi.

6

Samkvæmt dómaframkvæmd telst málatilbúnaður í stefnu fullnægjandi ef af honum má ráða hver krafa stefnanda sé, hvernig hún sé til komin og hvernig hann hyggst rökstyðja hana.

7

Í héraðsdómsstefnu er vísað til þess að skaðabótakrafa sóknaraðila sé að hluta þannig til komin að varnaraðili A-x-x hafi nýtt sér aðstöðu sína hjá sóknaraðila til að gera í heimildarleysi nýjan ráðningarsamning við sjálfan sig fyrir hönd félagsins. Með því hafi varnaraðili A-x-x úthlutað sér fjármunum sóknaraðila í formi launagreiðslna í andstöðu við ráðningarsamning sinn við félagið, 48. og 54. gr., sbr. 108. gr., laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, almennar trúnaðarskyldur stjórnarmanna einkahlutafélaga og eftir atvikum 247. og 249. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá kemur fram í stefnunni að fjárhæð þessa hluta skaðabótakröfu sóknaraðila nemi mismuninum á launagreiðslum samkvæmt upphaflegum ráðningarkjörum varnaraðila A-x-x og greiðslum sem hann hafi tekið sér samkvæmt þeim ráðningarsamningi sem hann hafi síðar gert við sjálfan sig.

Fjárhæð þessa hluta kröfu sóknaraðila er tilgreind í stefnu, auk þess sem þar er að finna vísun til þeirra skjala er málatilbúnaður félagsins styðst við að þessu leyti.

8

Samkvæmt héraðsdómsstefnu er skaðabótakrafa sóknaraðila jafnframt á því byggð að varnaraðili A-x-x hafi látið félagið greiða kostnað sem verið hafi því óviðkomandi. Í því sambandi vísar sóknaraðili til lögfræðikostnaðar í tengslum við hjónaskilnað varnaraðila A-x-x, kostnaðar vegna kaupa á húsgögnum til hans eigin nota, kostnaðar vegna húsleigu fyrir íbúð sem hann hafi búið í, bensínkostnaðar vegna bifreiðar hans, auk óheimilar notkunar hans á greiðslukorti sóknaraðila vegna ferðalaga. Grundvöllur þessa hluta skaðabótakröfu sóknaraðila er samkvæmt héraðsdómsstefnu hinn sami og áður var rakinn í tengslum við þann hluta kröfunnar er lýtur að ætluðum óheimilum launagreiðslum. Þá er fjárhæð kröfuhlutans tilgreind í stefnunni og hann sundurliðaður með vísan til fjárhæða og dagsetninga, auk þess sem stefnan hefur að geyma vísun til þeirra skjala er sóknaraðili telur málatilbúnaði sínum til stuðnings að þessu leyti. Hvað þann hluta skaðabótakröfunnar varðar er lýtur að ætluðum óheimilum greiðslum á persónulegum ferðakostnaði varnaraðila A-x-x með greiðslukorti skal þess sérstaklega getið að sá kostnaður er í stefnunni tilgreindur sem „reikningar á visakorti v. ferðalaga“. Er á því byggt af hálfu sóknaraðila að allur sá kostnaður hafi verið starfsemi félagsins óviðkomandi og í því sambandi vísað til þess að greiðsla kostnaðarins hafi farið í bága við fastar greiðslur vegna ferðakostnaðar sem varnaraðili A-x-x hafi notið.

9

Að lokum er í héraðsdómsstefnu til þess vísað að varnaraðili A-x-x hafi misnotað aðstöðu sína sem eini prókúruhafi og stjórnarmaður sóknaraðila annars vegar og fyrirsvarsmaður varnaraðila Era Trading ehf. hins vegar með því að gefa út reikninga í nafni síðarnefnda félagsins og láta sóknaraðila greiða þá. Í stefnunni er á því byggt að reikningar þessir hafi verið tilhæfulausir og ólögmætir og að þeir hafi verið greiddir með millifærslum af reikningum sóknaraðila fyrir tilstilli og með fullri vitneskju varnaraðila A-x-x. Er fjárhæð þessa hluta skaðabótakröfu sóknaraðila tilgreind í héraðsdómsstefnu, auk þess sem hún er þar sundurliðuð út frá reikningum varnaraðila Era Trading ehf., sem vísað er tileftir dagsetningum og fjárhæðum.

10

Samkvæmt framansögðu hefur héraðsdómsstefna að geyma útlistun sóknaraðila á þeim málsgrundvelli sem skaðabótakrafa hans byggist á. Jafnframt er í héraðsdómsstefnu tekið fram að verði talið að grundvöllur skaðabótaskyldu sé ekki fyrir hendi sé af hálfu sóknaraðila á því byggt að félagið eigi kröfu um endurgreiðslu á grundvelli meginreglna samninga- og kröfuréttar. Reifun sóknaraðila á kröfu hans og málsgrundvelli í héraðsdómsstefnu er að sönnu knöpp en allt að einu verður af greinargerð varnaraðila til héraðsdóms ekki ráðið að vörnum þeirra hafi verið áfátt af þeim sökum. Samkvæmt því ogmeð vísan til alls þess sem að framan er rakið verður að telja að málatilbúnaður sóknaraðila, svo sem hann birtist í héraðsdómsstefnu, uppfylli skilyrði e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Frávísunarkröfu varnaraðila er því hafnað. Hinn kærði úrskurður verður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnisúrlausnar.

11

Ákvörðun um málskostnað í héraði bíður efnisúrlausnar málsins.

12

Eftir framangreindum málsúrslitum verður varnaraðilum gert að greiða sóknaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar.

Varnaraðilar, Alessandro Era og Era Trading ehf., greiði sóknaraðila, Arctic Pet ehf., 400.000 krónur í kærumálskostnað.