180/2018

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli B o.fl. á hendur Þ ehf. var vísað frá dómi. Í málinu kröfðust B. o.fl. þess aðallega að Þ ehf. yrði gert að yfirtaka tilteknar ábyrgðir þeirra við danska fjármálafyrirtækið J en til vara að honum yrði gert að yfirtaka tiltekið hlutfall af sömu ábyrgðum. Landsréttur taldi að þótt fallist yrði á aðal eða varakröfu B o.fl. væri það undir öðrum en Þ ehf. komið hvort hann gæti fullnægt þeirri skyldu sem á hann yrði lögð. Þá yrði engu slegið föstu um það hvort kröfugerð B o.fl. gæti þrátt fyrir þetta þjónað því markmiði sem málsókn þeirra miðaði að. Var talið að slíkir ágallar væru á kröfugerð B o.fl. að dómur yrði ekki lagður á málið, sbr. dlið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kæru 13. febrúar 2018, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 14. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 31. janúar 2018, í málinu nr. E498/2017, þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í jlið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála.

2 Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að lagt verði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefjast sóknaraðilar aðallega málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar, en til vara að málskostnaður verði felldur niður. Í kæru sóknaraðila er fallið frá þrautavarakröfu sem gerð var í héraði.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Málsatvik

4 Málavextir eru ítarlega raktir í hinum kærða úrskurði. Bergplast ehf. stofnaði félagið Bjergplast ApS í Danmörku 2014 í gegnum dótturfélag sitt, Óskaup ehf., en bæði félögin sérhæfðu sig í umbúðaframleiðslu. Á þessum tíma voru hluthafar Bergplasts ehf. sóknaraðili M-kk-nf P-kk-nf með 36,38% hlut og Berghella ehf. með 63,62% hlut. Sóknaraðilarnir B-kvk-nf, S-kk-nf og S-kk-nf eru hluthafar í Berghellu ehf. Sóknaraðilar gengust í sjálfskuldarábyrgð gagnvart Jyske Finans A/S vegna þriggja fjármögnunarleigusamninga sem Bjergplast ApS hafði gert til fjármögnunar á vélakaupum. Samningarnir voru gefnir út 5. mars og 11. júní 2014. Fjármögnunarleigusamningarnir voru nr. 2204696, 2205195 og 2205200. Á hluthafafundi í Bergplasti ehf. 10. apríl 2015 var ákveðið að hækka hlutafé félagsins um 26.301.370 krónur að nafnvirði og skyldi hlutaféð selt á genginu 8,48. Í fundargerð hluthafafundarins kemur fram að áskrift hafi fengist að allri hækkuninni. Við þessa hækkun hlutafjár eignaðist varnaraðili 49,59% hlut í Bergplasti ehf.

5 Í bréfi til hluthafa Bergplasts ehf. 25. ágúst 2015, sem allir aðilar málsins undirrita, er meðal annars fjallað um fjárþörf félagsins og persónulegar ábyrgðir sóknaraðila vegna vélakaupa í Danmörku. Jafnframt segir í bréfinu: „Eftir að hafa farið yfir með hluthöfum var það að samkomulagi við hluthafa að allir hluthafar samþykkja að gangast við ábyrgð í Danmörku í hlutfalli við sína hlutafjáreign í Bergplasti ehf. þangað til Arion banki afgreiðir ábyrgð til Jyske bank.“

6 Samkvæmt fundargerð hluthafafundar í Bergplasti ehf. 29. febrúar 2016 var eftirfarandi bókað vegna sjálfskuldarábyrgða: „Liður 2 – samþykkt. En lagður er til eftirfarandi vegna sjálfskuldarábyrgða: M-kk-nf P-kk-nf K-kk-nf, S-kk-nf S-kk-nf, S-kk-nf S-kk-nf og B-kvk-nf G-kvk-nf eru í persónulegum ábyrgðum í Jyske bank í Danmörku fyrir Bjergplast ApS. Unnið verður að því að koma þessum ábyrgðum yfir á félagið sjálft sem fyrst. Ef ekki verður búið að koma ábyrgðunum af M-kk-þgf, S-kk-þgf, S-kk-þgf og B-kvk-þgf 6 mánuðum eftir undirritun þessa samkomulags, skuldbinda stærri hluthafar sig til þess að leggja fram ábyrgðir svo unnt verði að aflétta þeim af M-kk-þgf, S-kk-þgf, S-kk-þgf og B-kvk-þgf.“ Fundargerðin var undirrituð af sóknaraðilum og fyrirsvarsmönnum varnaraðila.

7 Með stefnu 15. júní 2017 höfðaði Jyske Finans A/S dómsmál í Danmörku á hendur sóknaraðilum og krafðist þess að þau yrðu skylduð með óskiptri ábyrgð til að greiða honum 3.052.102,10 DKK að viðbættum dráttarvöxtum frá málshöfðun til greiðsludags. Í stefnunni kemur fram að dómkrafan byggist á sjálfskuldarábyrgðum sóknaraðila gagnvart Jyske Finans A/S vegna fjármögnunarleigusamninga Bjergplast ApS nr. 2204696, 2205195 og 2205200. Þá er þess getið að bú Bjergplast ApS hafi verið tekið til gjaldþrotaskipta 26. janúar 2017.

Niðurstaða

8 Aðal og varakrafa sóknaraðila fyrir héraðsdómi lúta báðar að því að varnaraðila verði gert að yfirtaka sjálfskuldarábyrgðir sem sóknaraðilar gengust undir gagnvart Jyske Finans A/S vegna fjármögnunarleigusamninga Bjergplast ApS. Vísað er til skuldbindingar varnaraðila gagnvart sóknaraðilum, sem sóknaraðilar telja annars vegar koma fram í fundargerð hluthafafundar Bergplasts ehf. 29. febrúar 2016 og hins vegar í samkomulagi þeirra 25. ágúst 2015.

9 Samkvæmt fundargerð hluthafafundar Bergplasts ehf. 29. febrúar 2016 skuldbundu stærri hluthafar í félaginu sig til þess að „leggja fram ábyrgðir“ svo að unnt yrði að aflétta af sóknaraðilum persónulegum ábyrgðum þeirra gagnvart Jyske bank fyrir Bjergplast ApS. Þá segir í samkomulaginu 25. ágúst 2015 að allir hluthafar í Bergplasti ehf. samþykki að „gangast við“ ábyrgð í Danmörku í hlutfalli við hlutafjáreign sína í félaginu þangað til Arion banki afgreiði ábyrgð til hins danska banka.

10 Í kröfugerð sóknaraðila fyrir héraðsdómi felst að þeir verði leystir undan tilteknum fjárskuldbindingum með því að varnaraðila verði, í heild eða að hluta, gert að yfirtaka þær. Ljóst má vera að til þess getur því aðeins komið að Jyske Finans A/S sem kröfuhafi veiti samþykki sitt fyrir skuldaraskiptum. Ekkert slíkt samþykki liggur fyrir. Af þessu leiðir að yrði fallist á aðal eða varakröfu sóknaraðila væri það undir öðrum en varnaraðila komið hvort hann gæti fullnægt þeirri skyldu sem á hann væri lögð og fælist í slíkri dómsniðurstöðu. Þá verður engu slegið föstu um það hvort kröfugerð sóknaraðila geti þrátt fyrir þetta þjónað því markmiði sem málsókn þeirra miðar að og þannig leitt ágreining málsaðila til lykta. Samkvæmt þessu eru slíkir ágallar á kröfugerð sóknaraðila að dómur verður ekki lagður á málið, sbr. dlið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þegar af þessum ástæðum verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

11 Rétt þykir að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.