122/2023

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli málsaðila við opinber skipti vegna fjárslita á óvígðri sambúð. Ágreiningur aðila laut að því hvernig skipta bæri söluandvirði 40% hluta tiltekinnar fasteignar sem var þinglýst eign A við sambúðarlok. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu B um að staðfesta ákvörðun skiptastjóra þess efnis að skipta bæri söluandvirði 40% hluta fasteignarinnar í jöfnum hlutföllum milli A og B. Í úrskurði Landsréttar var eins og málið lá fyrir var ekki fallist á kröfu B um að skipta söluandvirðinu í jöfnum hlutföllum milli A og B, en fallist var á að faðir B hefði með framlögum sínum átt þátt í þeirri eignamyndun sem varð í þinglýstum hluta A á tveimur fasteignum á sambúðartíma málsaðila. Þar sem framlögunum var ætlað að vera B til hagsbóta yrði fallist á það að B ætti rétt til hlutdeildar í eignamyndun fasteignarinnar og þar með til hlutdeildar í söluandvirði 40% hlutar í tilgreindri fasteign sem var þinglýst eign A. Var því fallist á varakröfu A að honum bæri 75% söluandvirðis hins umdeilda hlutar í fasteigninni en B 25%.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf, settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 14. febrúar 2023. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 7. mars sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 31. janúar 2023 í málinu nr. Q- [...]/2022 þar sem leyst var úr ágreiningi milli málsaðila við opinber skipti vegna fjárslita á óvígðri sambúð. Kæruheimild er í 1. mgr. 133. gr. laga nr.20/1991 um skipti á dánarbúum o. fl.

2

Sóknaraðili krefst þess aðallega að felld verði úr gildi ákvörðun skiptastjóra 9. júní hlutföllum milli málsaðila. Til vara er þess krafist að hlutdeild varnaraðila í fasteigninni verði lækkuð. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðili krefst aðallega staðfestingar hins kærða úrskurðar en til vara að kröfum sóknaraðila verði hafnað. Þá krefst hún kærumálskostnaðar, auk 100% álags á kærumálskostnað.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4

Ágreiningur aðila í málinu lýtur að því hvernig skipta beri söluandvirði 40% hlutar í fasteigninni að [...] í Kópavogi sem var þinglýst eign sóknaraðila við sambúðarlok.

Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu varnaraðila um að staðfesta ákvörðun skiptastjóra frá 9. júní 2022 þess efnis að skipta bæri söluandvirðinu í jöfnum hlutföllum milli málsaðila.

5

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði keyptu sóknaraðili og faðir varnaraðila, C, raðhús að [...] Kópavogi. Samkvæmt kaupsamningi, dagsettum 12. ágúst 2014, var sóknaraðili skráður 30% eigandi en c 70% eigandi og var kaupverð eignarinnar 55.300.000 krónur. Samkvæmt kaupsamningi áttu 34.000.000 króna að greiðast við undirritun kaupsamnings og 6.000.000 króna við útgáfu afsals 13. október 2014. Í kaupsamningnum kemur fram að seljandi hafi veitt afslátt að fjárhæð 300.000 krónur sem ættu að dragast frá lokagreiðslu. Þá var hluti kaupverðsins greiddur með láni frá Landsbankanum að fjárhæð 15.300.000 krónur með veði á 1. veðrétti í eigninni og var sóknaraðili einn lántakandi. Var eignin afhent 12. ágúst 2014.

6

Fasteignin að [...]mun hafa verið seld með kaupsamningi þann 25. mars 2019 og var söluverð eignarinnar 89.700.000 krónur. Við söluna voru eftirstöðvar áhvílandi láns sóknaraðila á 1. veðrétti eignarinnar greiddar upp, samtals 12.442.588 krónur. Mun söluandvirði eignarinnar eftir greiðslu söluþóknunar og gagnaöflunargjalda hafa verið 88.527.820 krónur og skipst milli sóknaraðila og föður varnaraðila í samræmi við hlutfall þinglýstrar eignarheimildar þeirra og komu því 26.558.346 krónur í hlut sóknaraðila. Eftir uppgreiðslu áhvílandi láns nam hlutur sóknaraðila í söluandvirði eignarinnar því 14.130.257 krónum.

7

Þann 18. mars 2019 munu sóknaraðili og faðir varnaraðila hafa undirritað kaupsamning um einbýlishús að [...] í Kópavogi og var kaupverð hússins 105.000.000 króna. Var sóknaraðili skráður 40% eigandi en faðir varnaraðila 60% eigandi. Voru 35.213.400 krónur greiddar með peningum við undirritun kaupsamning sog 40.124.583 krónur við útgáfu afsals 15. ágúst sama ár. Þá var hluti kaupverðsins greiddur með láni frá Landsbankanum að fjárhæð 28.000.000 króna með veði í eigninni og var sóknaraðili einn lántakandi.

8

Með kaupsamningi dagsettum 26. apríl 2021 var fasteignin að [...] seld og var söluverðið 145.000.000 króna. Eftirstöðvar áhvílandi lána voru við uppgreiðslu þess 27.364.497 krónur. Samkvæmt uppgjöri skiptastjóra var söluhagnaður af þinglýstum eignarhluta sóknaraðila eftir söluna 29.891.143 krónur.

9

Skattframtöl sóknaraðila vegna tekjuáranna 2013 til 2015 og 2017 til 2020 liggja fyrir í málinu. Samkvæmt skattframtali hans vegna tekjuársins 2013 námu árstekjur hans, að frádreginni staðgreiðslu skatta, 1.362.709 krónum, vegna tekjuársins 2014 námu þær 1.901.196 krónum og vegna tekjuársins 2015 1.694.971 krónu, auk fjármagnstekna að fjárhæð 4.190 krónum og ákvarðaðra vaxtabóta að fjárhæð 400.000 krónum. Samkvæmt skattframtali hans vegna tekjuársins 2017 námu árstekjur hans að frádreginni staðgreiðslu skatta það ár 1.841.896 krónum, auk fjármagnstekna að frádregnum fjármagnstekjuskatti að fjárhæð 200.308 krónum og ákvörðuðum vaxtabótum að fjárhæð 356.972 krónum, vegna tekjuársins 2018 námu þær 4.139.041 krónu, auk fjármagnstekna að fjárhæð 581 krónu, og vegna tekjuársins 2019 námu þær 3.860.779 krónum, auk þess sem fjármagnstekjur hans námu 2.826.818 krónum.

Loks voru tekjur sóknaraðila að frádreginni staðgreiðslu á tekjuárinu 2020 3.496.718 krónur auk fjármagnstekna að fjárhæð 612.314 krónum.

10

Skattframtöl varnaraðila vegna tekjuáranna 2013, 2019 og 2020 liggja jafnframt fyrir í málinu. Samkvæmt skattframtali hennar vegna tekjuársins 2013 námu árstekjur hennar að frádreginni staðgreiðslu skatta það ár 983.239 krónum auk barnabóta að fjárhæð 201.400 krónum. Tekjur hennar á árinu 2019 námu 2.862.464 krónum að frádreginni staðgreiðslu auk barnabóta að fjárhæð 412.344 krónum og fjármagnstekna að frádregnum fjármagnstekjuskatti að fjárhæð 291.444 krónum. Tekjuárið 2020 námu þær 1.824.897 krónum að frádreginni staðgreiðslu, auk barnabóta að fjárhæð 426.780 krónum og fjármagnstekjum að fjárhæð 62.748 krónum.

11

Málsaðilar lögðu fram ný gögn fyrir Landsrétt. Sóknaraðili lagði meðal annars fram skattframtöl sín vegna tekjuáranna 2011 til 2015 og 2017 til 2018, lánayfirlit sem sýnir uppgreiðslu lána hans hjá Landsbankanum og yfirlit yfir banka- og kreditkortareikninga sína á tímabilinu 31. maí 2013 til 12. febrúar 2021. Varnaraðili lagði meðal annars fram gögn vegna framkvæmda á fasteigninni að [...]. Er þar um að ræða reikninga og tímaskýrslur vegna vinnu við glugga, lagfæringa raflagna og breytinga á teikningum á fasteigninni, sem og kvittanir fyrir greiðslu föður varnaraðila á framkvæmdunum.

12

Málsástæðum aðila er skilmerkilega lýst í hinum kærða úrskurði.

Niðurstaða

13

Við fjárslit við lok óvígðrar sambúðar ber að líta á sambúðarfólk sem tvo sjálfstæða einstaklinga og gildir þá sú meginregla að hvor aðili tekur þær eignir sem hann átti við upphaf sambúðar eða eignaðist meðan á sambúðinni stóð. Eftir almennum reglum fjármunaréttar gildir sú meginregla við fjárslit að þinglýstar eignarheimildir og opinber skráning eigna veita líkindi fyrir eignarrétti. Af þeirri reglu leiðir að sá sem heldur því fram að í slíkri skráningu felist ekki réttar upplýsingar ber sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu, sbr. til dæmis til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 16. janúar 2018 í máli nr. 791/2017 og úrskurð Landsréttar 15. desember 2022 í máli nr. 589/2022.

14

Að því er varðar kröfu varnaraðila um tilkall til eignarréttar sem ekki fær samrýmst opinberri skráningu hvílir á henni sönnunarbyrði um að hún hafi innt af hendi bein eða óbein framlög til eignamyndunar á sambúðartímanum og er sönnun í þeim efnum forsenda þess að fallist verði á kröfu hennar um að skipta söluandvirði 40% hluta fasteignarinnar að [...]á annan veg en þinglýst eignarheimild gerir ráð fyrir. Í þessum efnum verður með hliðsjón af dómaframkvæmd meðal annars að taka tillit til lengdar sambúðar, tekna aðila á sambúðartímanum, framlaga þeirra til eignarmyndunar og fjárhagslegrar samstöðu.

15

Samkvæmt gögnum málsins og framburði aðila fyrir héraðsdómi kynntust þau árið 2013 og hófu sambúð fljótlega eftir það. Fyrir héraðsdómi deildu málsaðilar meðal annars um það hversu lengi sambúð þeirra hafi varað og mótmælti sóknaraðili því fyrir héraðsdómi að sambúð þeirra hefði hafist í maí 2013 á heimili varnaraðila að [...] og kvað sambúð þeirra hafa varað afar stutt. Í greinargerð hans til Landsréttar kemur aftur á móti fram að heildartími sambúðar hafi verið rúmlega sjö og hálft ár fram að slitum hennarí mars 2021. Er það í nokkru samræmi við þann sambúðartíma sem varnaraðili byggir málsástæður sínar á og verður sá sambúðartími lagður til grundvallar í málinu. Samkvæmt vottorði útgefnu af Þjóðskrá Íslands var sambúð aðila aðeins skráð formlega frá 2. janúar 2020 til 24. mars 2021. Samkvæmt kröfu skiptastjóra um dómsúrlausn vegna ágreinings aðila eru þau þó sammála um að sambúð þeirra hafi verið slitið 12. febrúar 2021 og að tímamark uppgjörs þeirra skuli miðast við þann dag. Aðilar eignuðust tvö börn á sambúðartímanum, í [...] og [...], en auk þess bjó hjá þeim á sambúðartímanum barn varnaraðila frá fyrra sambandi.

16

Málsaðilar bjuggu að [...]í Kópavogi eftir að sambúð þeirra hófst og þar til þau fluttu að [...]þann 12. ágúst 2014. V ar fasteignin að [...]í eigu föður varnaraðila. Svo sem að framan greinir keyptu sóknaraðili og faðir varnaraðila saman fasteignina að [...] og var sóknaraðili skráður 30% eigandi en faðir varnaraðila 70% eigandi. Endanlegt kaupverð eignarinnar var 55.0 00.000 króna og er óumdeilt að framlag sóknaraðila við kaupin hafi numið 15.300.000 krónum og að hann hafi tekið lán vegna þess framlags en að allt eigið fé við kaupin hafi verið lagt fram af föður varnaraðila. Mun söluandvirði eignarinnar hafa skipst milli sóknaraðila og föður varnaraðila í samræmi við hlutfall þinglýstrar eignarheimildar þeirra og eftir uppgreiðslu framangreinds láns sóknaraðila nam hlutur hans 14.130.257 krónum. Sóknaraðili og faðir varnaraðila keyptu í kjölfarið fasteignina að [...] í Kópavogi og var þá sóknaraðili skráður 40% eigandi en faðir varnaraðila 60% eigandi. Óumdeilt er að við kaupin hafi sóknaraðili lagt fram fjárhæð sem nam söluhagnaði af þinglýstum eignarhluta hans í [...], um 14.000.000 króna, auk láns að fjárhæð 28.000.000 króna með veði í eigninni og var sóknaraðili einn lántakandi.

17

Varnaraðili byggir kröfu sína um að skipta beri söluandvirði 40% hluta fasteignarinnar að [...]í jöfnum hlutföllum milli aðila meðal annars á því að það hafi verið sameiginlegur skilningur málsaðila að þau ættu þann eignarhluta í fasteigninni að jöfnu. Byggir varnaraðili einnig á því að eignamyndun í fasteigninni hafi að stærstum hluta komið til vegna fjárframlaga föður hennar sem hafi verið ætluð henni til hagsbóta en ekki sóknaraðila, auk þess sem hún hafi staðið straum af stærstum hluta sameiginlegs kostnaðar heimilishalds aðila á sambúðartímanum og þannig lagt til beint framlag til eignamyndunar í fasteigninni. Þá hafi hún lagt til óbeint framlag til eignamyndunar í fasteigninni með framlagi sínu til heimilisins og uppeldis barna málsaðila sem hún hafi borið þungann af.

18

Samkvæmt gögnum málsins voru málsaðilar bæði í námi hluta sambúðartímans og unnu jafnframt bæði hluta hans utan heimilisins. Sem fyrr greinir liggja frammi skattframtöl sóknaraðila vegna tekjuáranna 2013 til 2015 og 2017 til 2020 og skattframtöl varnaraðila vegna tekjuáranna 2013, 2019 og 2020 og eru árstekjur málsaðila samkvæmt þeim raktar í málavaxtalýsingu. Samkvæmt gögnum málsins tók sóknaraðili jafnframt námslán á árunum 2013 til 2017 og samkvæmt skattframtölum hans nam hækkun þeirra á tímabilinu 1.843.694 krónum. Þá bar faðir varnaraðila um það í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi að hafa lagt inn á varnaraðila pening mánaðarlega meðan hún var í námi en engar upphæðir voru þar tilgreindar eða á hvaða tímabili þær voru greiddar.

19

Varnaraðili byggir á því í málinu að hafa verið mun tekjulægri en sóknaraðili á tímabili sambúðar þeirra en sóknaraðili byggir aftur á móti á því að varnaraðili hafi verið tekjuhærri en hann. Varnaraðili hefur þó ekki lagt fram skattframtöl sín vegna tekjuáranna 2014 til 2018 og það þrátt fyrir áskorun sóknaraðila þess efnis í greinargerð hans í héraði. Því liggja ekki fyrir gögn um tekjur varnaraðila á þessu tímabili sem unnt er að leggja til grundvallar staðhæfingu hennar. Samkvæmt þeim skattframtölum varnaraðila sem liggja fyrir voru málsaðilar með svipaðar tekjur á árinu 2013 en varnaraðili nokkuð tekjulægri en sóknaraðili tekjuárin 2019 og 2020.

20

Í framburði aðila fyrir héraðsdómi kom fram að sóknaraðili hafi einn greitt af þeim lánum sem hvíldu á fasteignunum að [...] og [...]. Þá liggja frammi gögn sem staðfesta þaðað sóknaraðili hafi einn annast allar greiðslur fasteignagjalda af báðum eignum, allan kostnað vegna hitaveitu og rafmagns, auk þess að greiða iðgjöld af bruna- og fasteignatryggingum vegna þeirra. Samkvæmt framlögðum gögnum bar varnaraðili ein meginþunga af greiðslu leikskólagjalda vegna barna málsaðila á sambúðartímanum en í því sambandi er til þess að líta að á sama tíma fékk hún ein greiddar barnabætur með börnum þeirra.

21

Báðir málsaðilar hafa lagt fram færsluyfirlit bankareikninga og kreditkorta í sinni eigu sem sýna ýmis útgjöld á tímabili sambúðar þeirra. Sóknaraðili byggir á því að framlag hans til heimilisins, til viðbótar við framangreindan kostnað af fasteignunum að [...] og [...], hafi að minnsta kosti numið 21.859.964 krónum. Varnaraðili byggir á því að gögnin sýni að framlag hennar til sameiginlegs heimilishalds hafi numið 44.557.917 krónum á tímabili sambúðar aðila. Þá liggur fyrir yfirlit yfir afnot af bensínkorti hjá [...] sem faðir varnaraðila lagði henni til og hún kveður hafa verið notað til reksturs sameiginlegrar bifreiðar málsaðila. Úttektir af kortinu nema samtals 2.028.979 krónum á sambúðartíma aðila.

22

Framangreind færsluyfirlit eru 548 blaðsíður og af þeim er ekki unnt að ráða nákvæmlega hvað liggur á bakvið hverja færslu þannig að sýnt sé fram á hlut hvors um sig í krónum talið. Af þeim verður þó ráðið að aðilar hafi báðir lagt til heimilisins með því að kaupa inn nauðsynjavörur og í þágu barna sinna eins og jafnan á við þegar fólk rekur sameiginlegt heimili. Þá styðja færsluyfirlitin og þær fjárhæðir sem varnaraðili byggir á að hafa varið til framfærslu heimilis málsaðila ekki þá fullyrðingu hennar að hún hafi verið svo mikið tekjulægri en sóknaraðili að á hana hafi hallað á sambúðartíma þeirra.

23

Svo sem fram er komið byggir varnaraðili á því að hafa borið þungann af uppeldi barna málsaðila og einnig séð að stærstum hluta til um heimilishaldið á sambúðartíma þeirra og með því fórnað verulegri þátttöku á vinnumarkaði. Hún hafi ein tekið fæðingarorlof með báðum börnunum og sóknaraðili ekki tekið fæðingarorlof í raun heldur verið í vinnu utan heimilis á þeim tíma sem hann var skráður í fæðingarorlof.

Hafi þetta verið sameiginleg ákvörðun þeirra þar sem sóknaraðili hafi notið hærri greiðslna frá Fæðingarorlofssjóði en varnaraðili. Með því hafi hún aukið möguleika sóknaraðila til tekjuöflunar og eignamyndunar. Sóknaraðili mótmælir þessari staðhæfingu varnaraðila og kveður málsaðila hafa aðstoðað hvort annað í þessum efnum en fram kom í framburði hans fyrir héraðsdómi að foreldrar varnaraðila hefðu verið mjög hjálpsöm við umönnun barna þeirra á sambúðartímanum.

24

Svo sem fram er komið fæddust börn málsaðila í [...]og [...]. Samkvæmt framlögðum skattframtölum sóknaraðila var rúmlega helmingur tekna hans á árinu 2020 greiðslur frá Fæðingarorlofssjóði, samtals 2.338.791 króna að frádreginni staðgreiðslu.

Skattframtal hans fyrir tekjuárið 2016 liggur ekki fyrir í málinu en samkvæmt skattframtali hans fyrir tekjuárið 2017 þáði hann ekki greiðslur frá Fæðingarorlofssjóði það ár. Samkvæmt framlögðum skattframtölum varnaraðila var hluti tekna hennar á tekjuárinu 2020 jafnframt frá Fæðingarorlofssjóði, samtals 1.100.446 krónur að frádreginni staðgreiðslu, en svo sem fram er komið liggja ekki fyrir skattframtöl varnaraðila vegna tekjuáranna 2014 til 2018. Af framlögðum færsluyfirlitum bankareikninga hennar má þó ráða að hún hafi fengið greiðslur frá Fæðingarorlofssjóði á tímabilinu september 2016 til febrúar 2017.

25

Varnaraðili hefur engin haldbær gögn lagt fram sem styðja þá fullyrðingu hennar að sóknaraðili hafi ekki tekið fæðingarorlof með börnum sínum. Gegn neitun sóknaraðila og með hliðsjón af framangreindu skattframtali hans, sem sýnir að hann hafi að minnsta kosti verið skráður í fæðingarorlof hluta ársins 2020 og haft þaðan meira en helming tekna sinna það ár, telst það því ekki sannað. Þá liggur fyrir samkvæmt gögnum málsins að varnaraðili hafi klárað háskólanám sitt á sambúðartíma málsaðila og jafnframt starfað við ýmis hlutastörf á tímabili sambúðarinnar og að auki sem [...] í tæp tvö ár á sama tímabili. Á þeim tíma hafi móðir varnaraðila annast börn málsaðila þegar varnaraðili var að fljúga eða í starfsnámi ellegar sóknaraðili í vinnu og jafnframt ef börnin voru veik í því skyni að þau gætu bæði sinnt vinnu og námi. Verður því ekki fallist á það með varnaraðila að hún hafi fórnað verulegri þátttöku á vinnumarkaði vegna uppeldis barna málsaðila og heimilishalds á sambúðartíma þeirra.

26

Svo sem að framangreinir var sambúð aðila að mestu leyti óskráð að undanskildu tímabilinu 2. janúar 2020 til 12. febrúar 2021. Samkvæmt gögnum málsins voru aðilar ekki með sameiginlegan bankareikning og töldu ekki fram saman til skatts þann tíma sem sambúð þeirra var formlega skráð. Þá kom fram í framburði aðila fyrir héraðsdómi að þau hafi litlar upplýsingar haft um fjárhag hvors annars. Með hliðsjón af öllu framangreindu verður ekki talið að með málsaðilum hafi myndast veruleg fjárhagsleg samstaða á sambúðartíma þeirra þrátt fyrir að báðir aðilar hafi samkvæmt framansögðu lagt sitt fram í þágu barna sinna og til heimilisins.

27

Varnaraðili hefur engin haldbær gögn lagt fram til stuðnings þeirri fullyrðingu sinni að svo hafi um samist á milli hennar og sóknaraðila að sá eignarhluti í fasteigninni að [...], sem sóknaraðili var skráður eigandi að, skyldi teljast eign þeirra beggja að jöfnu.

Gegn mótmælum sóknaraðila telst það því ósannað. Þá verður samkvæmt framangreindu talið að varnaraðili hafi ekki sýnt fram á að fjárframlög hennar til sameiginlegs heimilishalds málsaðila á sambúðartímanum eða óbein framlög hennar til heimilishalds og uppeldis barna þeirra hafi verið í þeim mæli að myndað hafi helmings eignarhlutdeild hennar í þinglýstum eignarhlut sóknaraðila í fasteigninni.

28

Aftur á móti verður ekki framhjá því litið að fjárframlög föður varnaraðila við kaup á fasteigninni að [...] og síðar fasteigninni að [...], hafi verið ríkuleg og var þeim samkvæmt framburði hans fyrir héraðsdómi ætlað að vera varnaraðila til hagsbóta.

Óumdeilt er að allt eigið fé við kaupin á fasteigninni að [...] hafi verið lagt fram af föður varnaraðila og að eina framlag sóknaraðila hafi verið lán að fjárhæð 15.300.000 krónur en sú fjárhæð nam 27,8% af endanlegu kaupverði fasteignarinnar. Því liggur fyrir að faðir varnaraðila hafi lagt fram eigið fé fyrir því sem nam 2,2% eignarhlut í fasteigninni sem varð að þinglýstum eignarhlut sóknaraðila, um 1.210.000 krónur, og þannig reitt fram beint framlag til eignamyndunar sóknaraðila í fasteigninni að [...].

M iðað við þau gögn sem liggja fyrir um tekjur málsaðila í aðdraganda þess að fasteignin var keypt verður heldur ekki talið að þau hafi haft tök á því að kaupa hana án framlags föður varnaraðila.

29

Fyrir Landsrétt voru lögð fram í málinu ný gögn sem staðfesta að faðir varnaraðila hafi greitt samtals 984.314 krónur fyrir vinnu við glugga, lagfæringar raflagna og breytingar á teikningum á fasteigninni að [...]. Á það er fallist að með því hafi hann aukið verðgildi fasteignarinnar og þar með jafnframt átt beinan þátt í eignarmyndun sóknaraðila íþeirri fasteign. Þá liggur fyrir samkvæmt gögnum málsins að sóknaraðili greiddi á sambúðartímanum ekki fyrir afnot af eignarhlutum föður varnaraðila í framangreindum fasteignum.

30

Í greinargerð til Landsréttar byggir sóknaraðili meðal annars á því að hafa átt fasteign við [...] og sumarbústað áður en málsaðilar kynntust og að sú eignamyndun sem hafi orðið við sölu þeirra fasteigna hafi „blandast inn í eignamyndun af hinni umþrættu fasteign við [...]“ og tilheyri því sóknaraðila einum. Um þessa málsástæðu sóknaraðila er þess að gæta að henni var hvorki haldið fram í greinargerð hans í héraði né í lýsingu hins kærða úrskurðar á þeim málsástæðum sem byggt var á og eru ekki uppfyllt skilyrði 2. mgr. 163. gr., sbr. 4. mgr. 150. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til þess að á henni verði byggt við úrlausn málsins fyrir Landsrétti.

31

Að öllu framangreindu virtu er á það fallist að faðir varnaraðila hafi með framlögum sínum átt þátt í þeirri eignamyndun sem varð í þinglýstum hluta sóknaraðila á fasteignunum að [...] og [...] á sambúðartíma málsaðila. Þar sem framlögunum var ætlað að vera varnaraðila til hagsbóta verður fallist á að varnaraðili eigi rétt til hlutdeildar í þeirri eignamyndun og þar með til hlutdeildar í söluandvirði 40% hlutar í fasteigninni að [...]í Kópavogi sem var þinglýst eign sóknaraðila.

32

Eins og málið liggur fyrir verður ekki fallist á kröfu varnaraðila um að skipta söluandvirðinu í jöfnum hlutföllum milli málsaðila og verður varakrafa sóknaraðila því tekin til greina þannig að honum beri 75% söluandvirðis hins umdeilda hlutar í fasteigninni en varnaraðila 25%.

33

Sóknaraðili gerir í greinargerð sinni til Landsréttar kröfu um málskostnað í héraði.

Samkvæmt b-lið 1. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 skal greina í kæru kröfu um breytingu á hinni kærðu dómsathöfn. Í kæru sóknaraðila til Landsréttar er eingöngu gerð krafa um málskostnað úr hendi varnaraðila fyrir Landsrétti og því kemst krafa hans um málskostnað í héraði ekki að fyrir Landsrétti.

34

Rétt þykir að hvor málsaðila beri sinn kostnað af rekstri málsins fyrir Landsrétti.

Úrskurðarorð :

Við opinber skipti til fjárslita við lok óvígðrar sambúðar milli sóknaraðila, A, og varnaraðila, B, skal skipta söluandvirði 40% hluta fasteignarinnar að [...]í Kópavogi þannig að 75% komi í hlut sóknaraðila og 25% í hlut varnaraðila.

Kærumálskostnaður fellur niður.