310/2019

Útdráttur

G var sakfelldur fyrir brot gegn umferðarlögum með því að hafa í fimm tilgreind skipti ekið bifreið undir áhrifum ávana og fíkniefna og sviptur ökurétti, þar af tvisvar sinnum jafnframt undir áhrifum slævandi lyfja. Með hliðsjón af sakaferli G og 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og í samræmi við dómvenju var refsing hans ákveðin fangelsi í 15 mánuði. Þá var hann sviptur ökurétti ævilangt.

Úrskurður Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf og A-kk-nf Í-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 9. apríl 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 13. mars 2019 í málinu nr. S82/2019.

2 Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd.

3 Ákærði krefst þess aðallega að refsing hans verði milduð en til vara að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur.

Niðurstaða

4 Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa í fimm tilgreind skipti á tímabilinu 30. júlí 2017 til 19. júlí 2018 ekið bifreiðum undir áhrifum ávana og fíkniefna og sviptur ökurétti, þar af tvisvar sinnum jafnframt undir áhrifum slævandi lyfja. Var ákærða gert að sæta fangelsi í níu mánuði og ævilöng ökuréttarsvipting hans áréttuð.

5 Kröfur sínar í málinu byggir ákærði meðal annars á því að við meðferð málsins fyrir héraðsdómi hafi ákæruvaldið farið fram á níu til tíu mánaða fangelsisrefsingu. Ákæruvaldið hafi fengið þeirri kröfu sinni framgengt en kjósi allt að einu að áfrýja héraðsdómi til refsiþyngingar. Þessi framganga ákæruvaldsins sé í andstöðu við ákvæði 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, um réttláta málsmeðferð. Þá er um þessa kröfu jafnframt vísað til sjónarmiða réttarríkisins um fyrirsjáanleika laga og dómaframkvæmdar en af þeim leiði að ákærðir menn eigi ekki að þurfa að sæta því að ákæruvaldið fari fram á tiltekna refsingu á lægra dómstigi og fái henni framgengt en áfrýi dómi engu að síður til að ná fram þyngri refsingu á æðra dómstigi. Að því er þessa málsvörn ákærða varðar er þess að gæta að samkvæmt 1. mgr. 20. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála er ríkissaksóknari æðsti handhafi ákæruvalds hér á landi. Getur hann áfrýjað héraðsdómi ef hann telur ákærða ranglega hafa verið sýknaðan eða refsingu eða önnur viðurlög ákveðin að mun of væg, sbr. 1. mgr. 197. gr. laganna. Samkvæmt þessu og hvað sem líður þeim atvikum sem að framan greinir var ríkissaksóknara heimilt að áfrýja héraðsdómi á hendur ákærða til þyngingar refsingu hans, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 27. febrúar 1997 í máli nr. 344/1996, sem birtur er í dómasafni réttarins 1997 á bls. 789.

6 Sakaferill ákærða er rakinn í hinum áfrýjaða dómi. Samkvæmt því sem þar greinir og sakavottorði ákærða var honum fyrst gerð fangelsisrefsing fyrir ítrekaðan akstur bifreiðar undir áhrifum ávana og fíkniefna með dómi 19. febrúar 2016. Hann var þá jafnframt sviptur ökurétti ævilangt. Þá var hann með dómi 20. maí 2016 sakfelldur fyrir að aka bifreið undir áhrifum áfengis og sviptur ökurétti 29. febrúar 2016 og gert að sæta fangelsi í 60 daga. Þá ber hér að nefna að með dómi 16. janúar 2017 var ákærði fundinn sekur um að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis og ávana og fíkniefna og sviptur ökurétti að kvöldi 7. október 2016 og fyrir að hafa fyrr um kvöldið ekið bifreið sviptur ökurétti. Var hann dæmdur í fimm mánaða fangelsi en refsingin tók meðal annars mið af því að hann hefði með sviptingarakstri sínum í umrætt sinn gerst sekur um ítrekun slíks brots þriðja sinni. Með tveimur síðarnefndu dómunum var ævilöng ökuréttarsvipting ákærða áréttuð. Loks er þess að geta að ákærði var með dómi 26. október 2018 sakfelldur fyrir hegningarlagabrot, brot gegn barnaverndarlögum og brot á lögum um ávana og fíkniefni og dæmdur í tíu mánaða fangelsi.

7 Við ákvörðun refsingar ákærða verður horft til sakaferils hans, sbr. 5. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, og hliðsjón höfð af 77. og 78. gr. sömu laga og dómvenju. Er refsing ákærða að þessu virtu ákveðin fangelsi í 15 mánuði.

8 Ákvæði hins áfrýjaða dóms um ökuréttarsviptingu og sakarkostnað verða staðfest.

9 Ákærði verður dæmdur til að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns fyrir Landsrétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Ákærði, G-kk-nf M. Þ-kk-nf L-kk-nf, sæti fangelsi í 15 mánuði, en að öðru leyti skal héraðsdómur vera óraskaður.

Ákærði greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 271.991 krónu, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns fyrir Landsrétti, F-kk-ef H-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 250.000 krónur.