874/2018

Útdráttur

Í málinu greindi aðila á um innihald munnlegs samkomulags um kaup Á ehf. á nautgripum af H ehf. Laut ágreiningurinn að fjölda nautgripa sem keyptir voru og hvort með í kaupunum hefðu fylgt vélar og tæki í eigu H ehf. samkvæmt nánar tilgreindum tækjalista. Landsréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að Á ehf. hefði ekki tekist sönnun þess að kauptilboðið hefði einnig tekið til véla og tækja og að gripalisti Bændasamtaka Íslands hefði verið ákvarðandi um fjölda þeirra nautgripa sem kaupsamningur aðila tók til. Fallist var á að til lækkunar á kaupverði kæmi verðmæti fjögurra nautgripa sem vantaði á fjölda þeirra sem tilgreindir voru á gripalista.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf og O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 26. nóvember 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Norðurlands eystra 29. október 2018 í málinu nr. E39/2017.

2 Áfrýjandi krefst þess aðallega að héraðsdómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og að stefnda verði gert að greiða sér málskostnað fyrir Landsrétti. Til vara krefst áfrýjandi sýknu og málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti en að því frágengnu að krafa stefnda verði lækkuð og málskostnaður í héraði felldur niður auk þess sem stefnda verði gert að greiða sér málskostnað fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Málsatvik og sönnunarfærsla

4 Aðilar gerðu sín á milli munnlegt samkomulag um kaup áfrýjanda á nautgripum af stefnda í nóvember 2015. Í málinu er ágreiningur með aðilum um fjölda þeirra nautgripa sem keyptir voru og hvort með í kaupunum hafi fylgt vélar og tæki í eigu stefnda samkvæmt tækjalista. Áfrýjandi heldur því fram að um það hafi jafnframt verið samið, en stefndi hafnar því. Samkvæmt gripalista Bændasamtaka Íslands sem lá fyrir áður en kaupin voru gerð og sem áfrýjandi byggir á var um 53 nautgripi að ræða en afhentir voru 49 eins og tilgreint var á reikningi frá stefnda 1. desember 2015 vegna kaupanna. Umsamið kaupverð var 6.000.000 króna auk virðisaukaskatts að fjárhæð 1.440.000 krónur, samtals 7.440.000 krónur. Áfrýjandi mun hafa greitt 6.000.000 króna inn á reikninginn 4. desember 2015 þar sem skort hafi á fullar efndir samningsins af hálfu stefnda. Stefndi höfðaði mál fyrir Héraðsdómi Norðurlands eystra vegna ógreiddra eftirstöðva samningsgreiðslunnar með stefnu sem þingfest var 16. febrúar 2017.

5 Við meðferð málsins fyrir Landsrétti gáfu K-kk-nf F-kk-nf Á-kk-nf og A-kk-nf B-kk-nf, stjórnarmenn stefnda, vitnaskýrslu.

Niðurstaða

6 Aðalkrafa áfrýjanda fyrir Landsrétti um að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur er byggð á því að í niðurstöðu héraðsdóms hafi ekki verið dregið að fullu frá verðmæti þeirra fjögurra nautgripa sem ekki voru afhentir við kaupin. Til frádráttar hafi verið miðað við eitt kýrverð í stað þriggja og ekkert um kálfsverð getið. Þessir annmarkar á hinum áfrýjaða dómi leiða ekki til ómerkingar hans þar sem um efnisleg atriði er að ræða. Verður kröfu áfrýjanda um ómerkingu héraðsdóms því hafnað.

7 Áfrýjandi byggir sýknukröfu sína í málinu á því að komist hafi á bindandi samningur milli aðila sem bæði tók til kaupa áfrýjanda á 53 nautgripum samkvæmt gripalista og vélum og tækjum samkvæmt lista frá 17. nóvember 2015. Stefndi hafi vanefnt samninginn með því að afhenda einungis 49 nautgripi og neita að afhenda vélar og tæki. Áfrýjandi hafi því að fullu greitt andvirði þess sem hann fékk afhent. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður staðfest sú niðurstaða hans að áfrýjanda hafi ekki tekist sönnun þess að kauptilboð hans hafi einnig tekið til véla og tækja samkvæmt tækjalista. Verður því ekki fallist á sýknukröfu áfrýjanda í málinu.

8 Eins og fyrr greinir byggir áfrýjandi á því að gripalisti Bændasamtaka Íslands hafi verið ákvarðandi um fjölda þeirra nautgripa sem hann keypti af stefnda. Var þar um að ræða lista yfir merkingar og skráningar nautgripa í samræmi við reglugerð nr. 916/2012 um merkingu búfjár, sbr. 13. gr. laga nr. 38/2013 um búfjárhald. Samkvæmt 12. gr. reglugerðarinnar er umráðamaður búfjár ábyrgur fyrir skráningu upplýsinga um öll dýr hjarðar sinnar í sérstaka hjarðbók, í miðlægan gagnagrunn ef hann er til staðar en annars á skýrsluform sem Bændasamtök Íslands láta í té og viðurkennt er af Matvælastofnun. Samkvæmt því stóð það stefnda nær en áfrýjanda að tryggja sönnun um það að umræddur listi yrði ekki lagður til grundvallar kaupunum. Gegn andmælum áfrýjanda hefur stefndi ekki sýnt fram á það. Verður niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest um fjölda þeirra nautgripa sem kaupsamningur aðila tók til.

9 Þar sem á skorti samkvæmt framansögðu að áfrýjandi fengi fullar efndir kaupanna á hann rétt til bóta úr hendi stefnda með vísan til ákvæða 40. gr. laga um lausafjárkaup nr. 50/2000. Var áfrýjanda því heimilt að halda eftir hluta kaupverðsins til að tryggja þá kröfu sína samkvæmt 42. gr. laganna. Verður lagt til grundvallar við úrlausn málsins að til lækkunar á kaupverði nautgripanna komi verðmæti þeirra fjögurra sem á vantaði. Er þar um að ræða þrjár kýr og einn kálf.

10 Í málinu liggur fyrir mat R-kk-ef S-kk-ef hjá Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins, 14. júní 2017, á virði 49 nautgripa og er það meðal annars byggt á skráðum upplýsingum um aldur þeirra og kyn. Var það niðurstaða matsins að verðmæti þessara gripa hefði verið 6.849.830 krónur án virðisaukaskatts en þó þyrfti einnig að hafa í huga að um verulegan fjölda gripa hefði verið að ræða sem seldir hefðu verið í einu lagi. Samkvæmt matinu er kýrverð 230.265 krónur en naut eldra en sex mánaða er metið á 50.000 krónur án virðisaukaskatts. Þar sem verðmat þetta er eingöngu byggt á skráðum gögnum um hina seldu gripi, en tekur hvorki mið af ástandi þeirra né því að hjörðin var seld í einu lagi, þykir ekki unnt að leggja það að fullu til grundvallar við mat á verðmæti þeirra gripa sem á vantaði. Fallist verður á með stefnda að lækka beri matsverð hlutfallslega og þykir í því efni mega leggja til grundvallar útreikning stefnda í greinargerð fyrir Landsrétti. Er þá miðað við að kýrverð sé 182.013 krónur en verð á kálfi 39.522 krónur án virðisaukaskatts og verðmæti tilgreindra gripa teljist því vera 726.095 krónur með virðisaukaskatti sem komi til lækkunar á kaupverði.

11 Samkvæmt framansögðu ber að dæma áfrýjanda til að greiða stefnda 713.905 krónur með dráttarvöxtum eins og í dómsorði greinir.

12 Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað er staðfest en eftir atvikum þykir rétt að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður.

Dómsorð:

Áfrýjandi, Árbótarbú ehf., greiði stefnda, Holda ehf., 713.905 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. desember 2015 til greiðsludags.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað er staðfest.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.