690/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfu H ehf. um að lagt yrði fyrir sýslumann að leggja lögbann við komu D og E á nánar tilgreindar starfsstöðvar H ehf. og staðfest ákvörðun sýslumanns um að fallast ekki á kröfu H ehf. um lögbann. Í úrskurði Landsréttar kom fram að á gerðarbeiðanda hvíli sú skylda að sýna fram á að uppfyllt séu jákvæð skilyrði fyrir lögbanni samkvæmt 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o. fl. Yrði hvorki talið að H ehf. hefði tekist að sýna fram á að frekari komur D og E á starfsstöðvar félagsins væru byrjaðar eða yfirvofandi né að slíkar athafnir brytu eða myndu brjóta gegn lögvörðum rétti H ehf. og að réttindi félagsins myndu fara forgörðum eða verða fyrir teljandi spjöllum yrði H ehf. knúið til að bíða dóms um þau. Væru því ekki uppfyllt skilyrði 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990. Samkvæmt því var kröfu H ehf. um að fella úr gildi ákvörðun sýslumanns hafnað.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 10. nóvember 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 1. næsta mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjaness 28. október 2021 í málinu nr. K- 1991/2021 þar sem vísað var frá dómi kröfu sóknaraðila um að lagt yrði fyrir sýslumanninn á Suðurnesjum að leggja lögbann við komu varnaraðila á nánar tilgreindar starfsstöðvar sóknaraðila og staðfest var ákvörðun sýslumannsins 28. september 2021 í lögbannsmáli nr. 2/2021 um að fallast ekki á kröfu sóknaraðila um lögbann. Kæruheimild er í 1. mgr. 35. gr. laga nr.

2

Sóknaraðili krefst þess að felld verði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á Suðurnesjum 28. september 2021 um að fallast ekki á kröfu sóknaraðila um lögbann og að lagt verði fyrir sýslumanninn, eftir atvikum gegn tryggingu, að leggja þá þegar lögbann við komu varnaraðila á starfsstöðvar sóknaraðila að Vatnsnesvegi 9 og 12– 14 í Keflavík.

Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar óskipt úr hendi varnaraðila.

3

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Málsatvikum er nægjanlega lýst í hinum kærða úrskurði og um þau vísast til þess er þar kemur fram. Í lögbannsbeiðni sóknaraðila til sýslumanns eru rakin dæmi um háttsemi varnaraðila á starfsstöðvum sóknaraðila, saman eða sitt í hvoru lagi, á tímabilinu 13. nóvember 2020 til 16. júlí 2021. Þar greinir að lögbannskrafa sóknaraðila byggi á því að háttsemi varnaraðila við endurteknar komur þeirra á starfsstöðvar hans hafi verið „til þess fallin að vera skaðleg starfsmönnum [sóknaraðila] og þar með starfsemi [hans], auk þess að valda hótelgestum og öðrum viðskiptamönnum [sóknaraðila] truflunum“.

5

Samkvæmt 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 má leggja lögbann við byrjaðri eða yfirvofandi athöfn einstaklings eða fyrirsvarsmanns félags eða stofnunar ef gerðarbeiðandi sannar eða gerir sennilegt að athöfnin brjóti eða muni brjóta gegn lögvörðum rétti hans, að gerðarþoli hafi þegar hafist handa um athöfnina eða muni gera það og að réttindi hans muni fara forgörðum eða verða fyrir teljandi spjöllum verði hann knúinn til að bíða dóms um þau. Af ákvæðinu leiðir að á gerðarbeiðanda hvílir sú skylda að sýna fram á að hin jákvæðu skilyrði fyrir lögbanni sem þar er kveðið á um séu uppfyllt.

6

Krafa sóknaraðila um lögbann lýtur að komum varnaraðila á starfsstöðvar hans. Af hálfu varnaraðila er þeim tilvikum sem lýst er í lögbannsbeiðni sóknaraðila um komur þeirra á starfsstöðvar hans ekki sérstaklega mótmælt þótt leiða megi af málatilbúnaði aðila að þá greini á um tilgang og afleiðingar þeirra heimsókna fyrir rekstur sóknaraðila og starfsfólk hans. Þótt fallist yrði á með sóknaraðila að háttsemi varnaraðila á starfsstöðvum hans á nánar tilgreindu tímabili hafi verið til þess fallin að brjóta gegn lögvörðum rétti hans verður það eitt og sér ekki talið sönnun þess að frekari og ófyrirséðar komur þeirra á starfsstöðvar sóknaraðila muni eiga sér stað og hafa þær sömu afleiðingar í för með sér. Sóknaraðili hefur raunar ekki nema að litlu leyti rökstutt hvernig nefndar heimsóknir hafi brotið gegn lögvörðum rétti hans og hvernig réttindi hans muni fara forgörðum eða verða fyrir teljandi spjöllum verði hann knúinn til að bíða dóms um þau.

7

Að framangreindu virtu og að teknu tilliti til þess hvernig mál þetta er vaxið verður hvorki talið að sóknaraðila hafi tekist að sýna fram á að frekari komur varnaraðila á starfsstöðvar hans séu byrjaðar eða yfirvofandi né að slíkar athafnir brjóti eða muni brjóta gegn lögvörðum rétti hans og að réttindi hans myndu fara forgörðum eða muni verða fyrir teljandi spjöllum verði hann knúinn til að bíða dóms um þau. Eru því ekki uppfyllt skilyrði 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990. Þegar af þeirri ástæðu verður hafnað kröfu sóknaraðila um að fella úr gildi ákvörðun sýslumanns um að fallast ekki á kröfu hans um lögbann.

8

Með hinum kærða úrskurði var þeim hluta kröfugerðar sóknaraðila í héraði er laut að því að lagt yrði fyrir sýslumann að leggja á nánar tilgreint lögbann vísað frá dómi án kröfu. Var það gert áður en tekin var afstaða til kröfu sóknaraðila um að fella úr gildi þá ákvörðun sýslumanns sem liggur til grundvallar máli þessu. Byggði frávísun héraðsdóms á því að ekki stæði réttarfarsleg nauðsyn til þess að slík krafa væri gerð og því væru ekki efni til að taka hana til efnismeðferðar. Kröfugerð sóknaraðila í héraði var með þeim hætti sem almennt tíðkast í sambærilegum málum og ef fallist hefði verið á kröfu hans um að fella ákvörðun sýslumanns úr gildi hefði verið rétt að taka þá kröfu sem vísað var frá til greina, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar Íslands 5. desember 2006 í máli nr. 605/2006 og 20. september 2010 í máli nr. 528/2010. Að sama skapi fól sú niðurstaða héraðsdóms, að staðfesta ákvörðun sýslumanns um að fallast ekki á kröfu sóknaraðila um lögbann, eðli máls samkvæmt í sér að kröfu um að leggja fyrir sýslumann að verða við lögbannsbeiðni sama efnis var hafnað, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar Íslands 11. maí 2016 í máli nr. 326/2016.

9

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað er staðfest. Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðilum kærumálskostnað eins og nánar greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð :

Hafnað er kröfu sóknaraðila, Hótels Keflavíkur ehf., um að felld verði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á Suðurnesjum 28. september 2021 um að synja beiðni hans um lögbann.

Ákvæði hins kærða úrskurðar um málskostnað er staðfest.

Sóknaraðili greiði varnaraðilum, D-kk-þgf J-kk-þgf og E-kvk-þgf D-kvk-þgf S-kvk-þgf, hvoru um sig 150.000 krónur í kærumálskostnað.