297/2018

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu R um að lögbann yrði lagt á nánar tilgreindar athafnir H sem vörðuðu framkvæmdir á landspildu sem R taldi að tilheyrði jörð sinni. Í úrskurði Landsréttar kom fram að engin gögn lægju fyrir í málinu um það hvernig eignarhaldi á umræddri spildu væri háttað og því hefði R hvorki sýnt fram á né gert sennilegt að yfirvofandi athafnir brytu eða myndu brjóta gegn lögvörðum rétti hans, sbr. 1.mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, Á-kk-nf H-kk-nf og H-kvk-nf Þ-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 14. mars 2018. Kærumálsgögn bárust réttinum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 28. febrúar 2018 í málinu nr. K2/2017 þar sem kröfu sóknaraðila, um að lögbann yrði lagt á tilteknar athafnir varnaraðila, var hafnað. Kæruheimild er í 1. mgr. 35. gr. laga nr. 31/1990, um kyrrsetningu, lögbann o.fl., sbr. 4. mgr. 91. gr. laga nr. 90/1989, um aðför.

2 Sóknaraðili krefst þess að ákvörðun Sýslumannsins á Suðurlandi 13. desember 2017, að hafna því að lögbann verði lagt á athafnir varnaraðila, verði hrundið og að lögbann verði lagt á varnaraðila „þess efnis að varnaraðili raski ekki með nokkrum hætti frekar en orðið er vegi, merkjum og girðingum auk lands og gróðurs austan Hallandavegar nr. 3156 eða aki yfir eða um landsspildu eða heimreið af Hallandavegi og/eða Oddgeirshólavegi nr. 318 að og á heimahlað við Langholt 2, Flóahreppi, landnr. 166249“. Þá er krafist málskostnaðar fyrir héraðsdómi og kærumálskostnaðar úr hendi varnaraðila fyrir Landsrétti. 3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

4 Málsatvikum er lýst í hinum kærða úrskurði.

Niðurstaða

5 Í 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 segir að lögbann megi leggja við byrjaðri eða yfirvofandi athöfn einstaklings eða fyrirsvarsmanns félags eða stofnunar ef gerðarbeiðandi sannar eða gerir sennilegt að athöfnin brjóti eða muni brjóta gegn lögvörðum rétti hans, að gerðarþoli hafi þegar hafist handa um athöfnina eða muni gera það og að réttindi hans muni fara forgörðum eða verða fyrir teljandi spjöllum verði hann knúinn til að bíða dóms um þau.

6 Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurði hefur varnaraðili um nokkurt skeið staðið í framkvæmdum á spildu sem sóknaraðili telur að tilheyri jörð sinni Langholti II í Flóahreppi. Af því tilefni krafðist hann þess fyrir sýslumanni að lagt yrði lögbann „við því að gerðarþoli raski með nokkrum hætti frekar en orðið er vegi, merkjum og girðingum auk lands og gróðurs austan Hallandavegar nr. 3156 eða aki yfir eða um landspildu eða heimreið af Hallandavegi og/eða Oddgeirshólavegi nr. 318 að og á heimahlað við Langholt 2, Flóahreppi, landnr. 166249“.

7 Samkvæmt gögnum málsins keypti sóknaraðili jörðina Langholt II með kaupsamningi 20. nóvember 1990. Í kaupsamningnum segir meðal annars í 1. gr. að seljandi lofi „að selja og kaupandi að kaupa jörðina Langholt II, Hraungerðishreppi, Árnessýslu, með þeim húsum og mannvirkjum, gögnum og gæðum sem jörðinni fylgja og fylgja ber, að undanskildri spildu 2,55 ha“. Þá segir þar og að landamerki jarðarinnar Langholts séu samkvæmt meðfylgjandi landamerkjabréfi frá 1884. Fyrri eigandi jarðarinnar hafði áður, með afsali 13. maí 1987, afsalað til varnaraðila landspildu úr jörðinni, sem afmörkuð var með „rauðum lit á meðfylgjandi uppdrætti“, og á sama tíma afsalaði varnaraðili til eiganda Langholts II, spildu úr jörð sinni Langholti I, sem afmörkuð var með „bláum lit á meðfylgjandi uppdrætti“.

8 Áðurgreint landamerkjabréf liggur ekki frammi í málinu. Þá liggja engin gögn fyrir um skiptingu jarðanna Langholts I og II en gögn um fyrrgreind makaskipti eru ekki lýsandi um þá skiptingu. Liggur því ekki fyrir í málinu hvernig eignarhaldi á umræddri spildu er háttað. Sóknaraðili hefur því hvorki sýnt fram á né gert sennilegt að yfirvofandi athafnir varnaraðila brjóti eða muni brjóta gegn lögvörðum rétti hans, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990.

9 Samkvæmt framansögðu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

10 Varnaraðili hefur ekki gert kröfu um kærumálskostnað fyrir Landsrétti og eftir úrslitum málsins fellur hann því niður.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Kærumálskostnaður fellur niður.