217/2018

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B hf. um að héraðsdómarinn Á viki sæti í máli B hf. gegn L ehf. Þau atvik sem lágu að baki ákvörðun héraðsdómara um að víkja sæti í málinu voru að lögmaður, sem starfaði á sömu lögmannsstofu og lögmaður B hf., gætti hagsmuna dómarans í dómsmáli sem hann höfðaði á hendur íslenska ríkinu og lauk með dómi Hæstaréttar 19. desember 2017. Í greinargerð sinni til Landsréttar tilgreindi lögmaður B hf. að auki sem vanhæfisástæðu að lögmaður L ehf. hefði verið einn af fimm dómurum sem dæmdu í málinu í Hæstarétti. Þá var vísað til þess að málsmeðferð héraðsdómarans hefði haft það yfirbragð að hann hefði verið búinn að taka afstöðu til álitaefna sem sneru að formhlið málsins. Landsréttur taldi að framangreind tengsl gæfu ekki tilefni til þess að með réttu mætti draga í efa óhlutdrægni héraðsdómarans til að fara með málið, sbr. glið 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og dóm Hæstaréttar 25. maí 1998 í máli nr. 197/1998. Hið sama ætti við um önnur atvik eða aðstæður sem vísað hefði verið til af hálfu B hf. Þá hefði ekki reynt á vanhæfisástæður samkvæmt öðrum stafliðum 5. gr. laganna. Lög stæðu því ekki til þess að Á teldist vanhæfur til að fara með málið. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 19. febrúar 2018 en kærumálsgögn bárust réttinum 1. þessa mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 8. febrúar 2018, í málinu nr. E2189/2017, þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari viki sæti í því. Kæruheimild er í alið 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. 2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi. Þá krefst hann kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða Landsréttar

4 Svo sem fram kemur í hinum kærða úrskurði liggja þau atvik að baki ákvörðun héraðsdómara um að víkja sæti í málinu, að lögmaður, sem starfar á sömu lögmannsstofu og lögmaður varnaraðila, gætti hagsmuna dómarans í dómsmáli sem hann höfðaði á hendur íslenska ríkinu og lauk með dómi Hæstaréttar 19. desember 2017. Í greinargerð sinni til Landsréttar tilgreinir lögmaður varnaraðila að auki sem vanhæfisástæðu að lögmaður sóknaraðila hafi verið einn af fimm dómurum sem dæmdu í málinu í Hæstarétti. Þá er jafnframt vísað til þess í greinargerðinni að málsmeðferð héraðsdómarans hafi haft það yfirbragð að hann væri búinn að taka afstöðu til álitaefna sem snúa að formhlið málsins.

5 Í úrskurði sínum kemst héraðsdómarinn að þeirri niðurstöðu að vanhæfisástæður samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 91/1991 séu ekki fyrir hendi. Hann telur engu að síður rétt að víkja sæti í málinu í „varúðarskyni“ og tilgreinir í því sambandi framangreinda tengingu sína við þá lögmannsstofu sem fari með málið fyrir varnaraðila. Þá leit héraðsdómarinn til þess að skammur tími væri liðinn frá því að umræddum málarekstri lauk og taldi ekki unnt að útiloka að þessi aðstaða gæti leitt til þess „að einhver [teldi] ástæðu til að freista þess að gera tengslin tortryggileg“.

6 Þau tengsl, sem að framan er getið, gefa ekki tilefni til þess að með réttu megi draga í efa óhlutdrægni héraðsdómarans til að fara með málið, sbr. glið 1. mgr. 5. gr. laga nr. 91/1991. Má þessu til stuðnings vísa til dóms Hæstaréttar 25. maí 1998 í máli nr. 197/1998, sem birtur er í dómasafni þess árs á bls. 2088. Hið sama þykir eiga við um önnur atvik eða aðstæður sem vísað hefur verið til af hálfu varnaraðila samkvæmt framansögðu. Þá reynir ekki á vanhæfisástæður samkvæmt öðrum stafliðum 1. mgr. 5. gr. laganna.

7 Samkvæmt þessu standa lög ekki til þess að Á-kk-nf H-kk-nf héraðsdómari teljist vanhæfur til að fara með málið. Verður hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

8 Rétt er að kærumálskostnaður falli niður.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er felldur úr gildi.

Kærumálskostnaður fellur niður.