211/2019

Útdráttur

V ehf. fól B fasteignasala og leigumiðlara að annast skjalagerð vegna leigusamnings og samkvæmt því útbjó B meðal annars skjal sem var ætlað að vera víxill til tryggingar leigugreiðslum í samræmi við ákvæði leigusamningsins. V ehf. taldi að B hefði valdið sér tjóni með því að gæta þess ekki að tryggingarvíxillinn hefði verið rétt út fylltur en vegna þess hefði víxilkrafa ekki stofnast og ekki verið hægt að innheimta kröfuna sem víxilkröfu. V ehf. höfðaði því mál gegn B og VÍ hf. og krafðist bóta á grundvelli starfsábyrgðartryggingar B hjá VÍ hf. Í dómi Landsréttur kom fram að hið umdeilda skjal hefði ekki víxilgildi eins og því hefði verið ætlað að hafa þar sem undirskrift útgefanda vantaði á það, sbr. 1. mgr. 2. gr. víxillaga nr. 93/1933, og breytti engu í því sambandi þótt undirskrift þess sem sagður væri útgefandi kæmi fram á öðrum stað á víxileyðublaðinu. Skjalið sem um ræddi væri því ekki víxill í skilningi víxillaga og skuld samkvæmt því yrði ekki innheimt sem víxilskuld eins og ákvæði leigusamningsins gerði ráð fyrir að leigusali öðlaðist rétt til og B tók að sér sem leigumiðlari að ganga réttilega frá. Með vísan til 27. gr. laga nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa, sbr. samhljóða ákvæði 27. gr. eldri laga nr. 99/2004 sem hefði verið í gildi er leigusamningurinn var gerður, var fallist á að B hefði sem fasteignasali borið skaðabótaábyrgð á tjóni V ehf. sem talið var að B hefði valdið V ehf. af gáleysi með því að gæta þess ekki að fylla víxileyðublaðið rétt út.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og J-kk-nf S-kk-nf og S-kvk-nf I-kvk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 21. mars 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 27. febrúar 2019 í málinu nr. E1570/2018. 2 Áfrýjandi krefst þess að stefndu verði óskipt gert að greiða honum 1.650.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 12. júlí 2017 til greiðsludags. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4 Stefndu gerðu upphaflega aðalkröfu um að málinu yrði vísað frá Landsrétti en varakröfu um staðfestingu hins áfrýjaða dóms. Byggðu stefndu frávísunarkröfu sína á því að kröfugerð áfrýjanda fyrir Landsrétti uppfyllti ekki skilyrði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og bæri því að vísa málinu frá Landsrétti. Þann 14. nóvember 2019 sendi áfrýjandi Landsrétti tilkynningu um breytta kröfugerð. Við aðalmeðferð málsins staðfesti lögmaður stefndu að breytingin hefði verið gerð með samkomulagi við stefndu. Þá staðfesti lögmaður stefndu jafnframt að vegna hinnar breyttu kröfugerðar væri fallið frá aðalkröfu um frávísun málsins frá Landsrétti.

Niðurstaða

5 Skaðabótakrafa áfrýjanda á hendur stefndu er byggð á því að stefndi, B-kk-nf B-kk-nf, hafi sem fasteignasali og leigumiðlari valdið áfrýjanda tjóni með því að gæta þess ekki að tryggingarvíxill, sem stefndi tók að sér að útbúa en áfrýjandi fékk í hendur sem tryggingu fyrir leigugreiðslum í samræmi við ákvæði leigusamnings 2. mars 2015, hefði verið rétt út fylltur. Víxilkrafa hafi því ekki stofnast vegna þessa og ekki hafi verið hægt að innheimta kröfuna sem víxilkröfu. Á því beri stefndu ábyrgð en stefndi B-kk-nf hafi haft starfsábyrgðartryggingu hjá hinu stefnda vátryggingafélagi.

6 Ágreiningslaust er í málinu að stefndi B-kk-nf tók að sér að annast skjalagerð vegna leigusamningsins og útbjó samkvæmt því hið umdeilda skjal sem ætlað var að vera víxill til tryggingar leigugreiðslum. Áfrýjandi reyndi að innheimta kröfuna samkvæmt skjalinu sem víxilskuld í júní 2016 en felldi málssóknina niður þar sem varnir komu fram í málinu varðandi gildi skjalsins sem víxils af hálfu þeirra sem rituðu nöfn sín á það sem og á leigusamninginn fyrir hönd leigutakans, Golfsports ehf. Fram hefur komið að þeir voru allir eigendur félagsins á þeim tíma er leigusamningurinn var gerður og hið umþrætta skjal útbúið.

7 Stefndu halda því fram að áfrýjandi hafi ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir tjóni er verði rakið til saknæmrar háttsemi stefnda B-kk-ef. Eins og mál þetta liggur fyrir verður að líta svo á að skjal það sem um er deilt hafi ekki víxilgildi eins og því var ætlað að hafa, en samkvæmt 8. tölulið 1. mgr. 1. gr. víxillaga nr. 93/1933 skal í víxli greina undirskrift þess er gefur víxilinn út. Samkvæmt 1. mgr. 2. gr. sömu laga hefur skjal eigi víxilgildi þegar undirskrift útgefanda vantar. Breytir engu í því sambandi þótt undirskrift þess sem sagður er útgefandi komi fram á öðrum stað á víxileyðublaðinu. Skjalið sem um ræðir er því ekki víxill í skilningi víxillaga og skuld samkvæmt því verður ekki innheimt sem víxilskuld eins og ákvæðið í 7. gr. leigusamningsins gerði ráð fyrir að leigusali öðlaðist rétt til og stefndi B-kk-nf tók að sér sem leigumiðlari að ganga réttilega frá.

8 Með því að reyna að innheimta hina meintu víxilskuld með málsókn sem reyndist árangurslaus, eins og að framan greinir, þykir áfrýjandi hafa sýnt nægilega fram á tjón sitt. Jafnframt verður að líta svo á að engu máli skipti þótt áfrýjandi hafi ekki látið á það reyna hvort hann gæti innheimt skuldina hjá þeim er rituðu nöfn sín á víxileyðublaðið vegna persónulegrar ábyrgðar þeirra. Í því sambandi verður að líta til þess að af gögnum málsins verður ekki ráðið að þeir hafi skuldbundið sig persónulega til að greiða áfrýjanda leigu en hvorki víxileyðublaðið eins og það er fyllt út né leigusamningurinn gefur það til kynna.

9 Samkvæmt 27. gr. laga nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa ber fasteignasali ábyrgð á tjóni sem hann eða starfsmenn hans valda í störfum sínum, af ásetningi eða gáleysi, en samhljóða ákvæði var að finna í 27. gr. eldri laga nr. 99/2004 sem voru í gildi er leigusamningurinn var gerður. Samkvæmt því bar stefndi B-kk-nf sem fasteignasali skaðabótaábyrgð gagnvart áfrýjanda á tjóninu sem telja verður að stefndi hafi valdið áfrýjanda af gáleysi með því að gæta þess ekki að fylla víxileyðublaðið rétt út. Ber honum því að bæta tjón áfrýjanda ásamt hinu stefnda vátryggingafélagi þar sem hann hafði starfsábyrgðartryggingu, sbr. 1. mgr. 4. gr. laga nr. 70/2015.

10 Með vísan til þessa verður stefndu gert að greiða áfrýjanda, Völlum ehf., óskipt 1.650.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 12. júlí 2017 til greiðsludags.

11 Stefndu verður samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 gert að greiða áfrýjanda málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Stefndu, B-kk-nf B-kk-nf og Vátryggingafélag Íslands hf., greiði áfrýjanda, Völlum ehf., óskipt 1.650.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 12. júlí 2017 til greiðsludags og 1.500.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.