454/2018

Útdráttur

A varð óvinnufær og krafðist bóta úr starfstryggingu sem hann hafði keypt hjá ensku tryggingafélagi fyrir milligöngu Á ehf. og Á. A var tilkynnt að ekki væri grundvöllur fyrir því að krefjast bóta úr tryggingunni þar sem hún hefði ekki verið endurnýjuð. A höfðaði mál og krafðist bóta þar sem hann taldi að Á ehf. og Á hefðu með saknæmum og ólögmætum hætti vanrækt að endurnýja trygginguna. Í dómi Landsréttar kom fram að fyrir lægi að A hefði náð samkomulagi um fullnaðaruppgjör bóta við það vátryggingafélag sem yfirtók skyldur upphaflegs vátryggjanda gagnvart honum. Líta yrði svo á að með yfirlýsingu A, sem lá fyrir í málinu, og uppgjöri bóta í samræmi við hana hefði hann fallið frá frekari kröfum á hendur vátryggingafélaginu vegna vátryggingarinnar. Voru Á ehf. og Á því sýknaðir af kröfum A. Í ljósi þess að A lagði ekki fram skjal um uppgjörið fyrr en við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti, eftir að vitni sem gaf þar skýrslu upplýsti um tilvist þess, var talið að áfrýjun málsins og rekstur fyrir Landsrétti hefði verið að þarflausu. A var því gert að greiða Á ehf. og Á málskostnað á grundvelli 1. mgr. 130. gr. og aliðar 1. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir K-kvk-nf S-kvk-nf, S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 28. maí 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur […] 2018 í máli nr. E[…]/2016. 2 Endanleg kröfugerð áfrýjanda er að stefndu verði dæmdir til að greiða honum óskipt 15.000.000 króna með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 25. júlí 2015 til greiðsludags, allt að frádreginni 15.000.000 króna innborgun 28. september 2018. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndu krefjast sýknu af öllum kröfum áfrýjanda. Þá krefjast þeir málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4 Eins og nánari grein er gerð fyrir í hinum áfrýjaða dómi keypti áfrýjandi á árinu 2008 starfstryggingu hjá ensku tryggingafélagi fyrir milligöngu stefndu, sem vátryggingamiðlara. Áfrýjandi varð óvinnufær frá og með 22. maí 2015. Áfrýjandi sendi stefnda, Árna Reynissyni ehf., tilkynningu 24. júní 2015, á eyðublaði frá félaginu, þar sem hann greindi frá óvinnufærni sinni. Stefndi Á-kk-nf R-kk-nf tilkynnti áfrýjanda 1. júlí 2015 að í ljósi þess að trygging hans hefði ekki verið endurnýjuð væri ekki grundvöllur fyrir því að krefjast bóta úr vátryggingunni. Samskiptum áfrýjanda við stefndu og ensk tryggingarfélög sem fylgdu í kjölfarið er lýst í hinum áfrýjaða dómi.

5 Áfrýjandi lagði þann grundvöll að málsókn sinni á hendur stefndu í héraði að saknæm og ólögmæt vanræksla þeirra hefði orðið til þess að starfstrygging hans hefði ekki verið endurnýjuð á árinu 2014 og bæru stefndu því á grundvelli sakarreglunnar ábyrgð á því tjóni áfrýjanda sem stefndu hefðu valdið honum með vanrækslu sinni. Áfrýjandi byggði nánar tiltekið á því að þar sem honum hefði ekki borist tilkynning, samkvæmt 79. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga, um að hið enska tryggingafélag hygðist ekki framlengja vátrygginguna hefði vátryggingatímabilið átt að framlengjast sjálfkrafa um eitt ár og hann því átt rétt á greiðslu úr vátryggingunni. Stefndu bæru á grundvelli 4. mgr. 30. gr. laga nr. 32/2005 um miðlun vátrygginga ábyrgð á því að vátryggingafélagið sinnti ekki þessari upplýsingaskyldu sinni. Þrátt fyrir að áfrýjandi héldi því fram að vátryggingin hefði verið í gildi í maí 2015, þar sem hún hefði endurnýjast sjálfkrafa við lok fyrra vátryggingatímabils, var málsóknin samkvæmt framansögðu byggð á því að áfrýjandi ætti rétt á skaðabótum úr hendi stefndu á þeim grundvelli að starfstryggingin hefði fallið niður.

6 Óumdeilt er að 23. mars 2018 sendi enskt tryggingarfélag, sem tekið hafði yfir skyldur upphaflegs vátryggjanda gagnvart áfrýjanda, lögmanni hans tillögu að fullnaðargreiðslu vátryggingabóta úr starfstryggingu þeirri sem stefndu höfðu milligöngu um að áfrýjandi tæki og mál þetta snýst um. Fyrir málflutning í Landsrétti, lagði lögmaður áfrýjanda, eftir áskorun lögmanns stefndu, fram skjal sem ber yfirskriftina „Fullnaðaruppjör“ og er undirritað af áfrýjanda 27. september 2018. Í skjalinu lýsti áfrýjandi því yfir að hann félli frá öllum frekari kröfum á hendur Travelers Ltd, Syndicate 5000 at Lloyd´s og Tryggja hf. vegna vátryggingaatburðar 21. janúar (sic) 2015 gegn því að fá greiddar 20.200.000 krónur sem lokauppgjör. Sama dag veitti áfrýjandi lögmanni sínum umboð til að taka á móti tryggingabótum sömu fjárhæðar frá fyrrnefndu tryggingafélagi í gegnum Tryggja hf. inn á fjárvörslureikning lögmannsins. Jafnframt lýsti áfrýjandi því yfir að með þessu „fell ég frá öllum frekari kröfum á hendur Travelers Ltd. og Tryggja ehf. vegna tryggingarinnar“. Umrædd greiðsla var innt af hendi til lögmanns áfrýjanda 28. september 2018 og hefur áfrýjandi í máli þessu kosið að líta á hana sem innborgun inn á kröfur sínar á hendur stefndu.

7 Af málatilbúnaði áfrýjanda verður ráðið að tjón hans vegna hinnar meintu saknæmu vanrækslu stefndu nemi þeim bótum sem hann hafi átt rétt á vegna starfstryggingarinnar.

8 Samkvæmt framansögðu liggur fyrir að áfrýjandi hefur náð samkomulagi um fullnaðaruppgjör bóta við það vátryggingafélag sem yfirtók skyldur upphaflegs vátryggjanda gagnvart honum. Líta verður svo á að með fyrrgreindri yfirlýsingu áfrýjanda og uppgjöri bóta í samræmi við hana hafi hann fallið frá frekari kröfum á hendur vátryggingafélaginu vegna vátryggingarinnar, þar með talið um mögulega greiðslu dráttarvaxta af bótafjárhæðinni og kostnað við innheimtu bótanna.

9 Hin meinta saknæma háttsemi stefndu leiddi því ekki til tjóns fyrir áfrýjanda og það var ákvörðun hans að falla frá kröfu á hendur vátryggjanda um greiðslu dráttarvaxta og kostnaðar af innheimtu vátryggingabótanna. Samkvæmt þessu skortir það skilyrði skaðabótaábyrgðar stefndu að orsakatengsl séu milli hinnar meintu saknæmu háttsemi þeirra og ætlaðs tjóns áfrýjanda. Eins og málatilbúnaði áfrýjanda er háttað getur hann ekki krafið stefndu um skaðabætur sem svara til dráttarvaxta af kröfu sem hann hefur í fullnaðaruppgjöri um kröfuna fallið frá að krefja vátryggingafélagið um. Ber því að sýkna stefndu af kröfum áfrýjanda.

10 Rétt þykir að staðfesta ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað.

11 Eins og rakið er hér að framan barst lögmanni áfrýjanda tillaga að fullnaðaruppgjöri tryggingabótanna 23. mars 2018, 12 dögum fyrir aðalmeðferð málsins í héraði. Sú uppgjörstillaga varð grundvöllur að fyrrnefndu fullnaðaruppgjöri og greiðslu vátryggingabóta 28. september 2018. Áfrýjandi lagði ekki fram skjal um það uppgjör fyrr en við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti 29. janúar 2019, eftir að vitni sem gaf þar skýrslu upplýsti um tilvist þess.

12 Áfrýjun málsins og rekstur þess fyrir Landsrétti var samkvæmt framansögðu að þarflausu. Með vísan til þess og ákvæða 1. mgr. 130 gr. og aliðar 1. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður áfrýjanda gert að greiða stefndu málskostnað fyrir Landsrétti eins og nánar greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Stefndu, Á-kk-nf R-kk-nf og Árni Reynisson ehf., eru sýknaðir af kröfum áfrýjanda, A.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað áfrýjanda í héraði skulu óröskuð.

Áfrýjandi greiði stefndu sameiginlega 1.200.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti.