510/2019

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu B um að honum yrði heimilað að fá þinglýsta stefnu á lóðina H í deilu málsaðila um eignarrétt að fasteigninni. Landsréttur taldi að þótt í málinu yrði ekki tekin efnisleg afstaða til ágreiningsefna aðila hefði B eigi að síður fært nægileg rök fyrir þeirri staðhæfingu sinni að hann kynni að hafa öðlast slík réttindi yfir fasteigninni í merkingu 1. mgr. 28. gr. laga nr. 39/1978, sbr. 2. mgr. 27. gr. sömu laga, að rétt væri að fallast á kröfu hans.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir E-kk-nf J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 1. júlí 2019 en kærumálsgögn bárust réttinum 8. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 18. júní 2019 í málinu nr. E2188/2019 þar sem kröfu sóknaraðila, Brynju, Hússjóðs Öryrkjabandalagsins, um að láta þinglýsa stefnu í máli sínu á hendur stefndu, Sjálfsbjörg landssambandi hreyfihamlaðra og Reykjavíkurborg, á lóðina Hátún 10 til 12, landnúmer 102923, var hafnað. Kæruheimild er í 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að krafa hans um þinglýsingu stefnu í máli sínu á hendur varnaraðilum á framangreinda lóð nái fram að ganga. Þá krefst sóknaraðili þess að varnaraðilum verði gert að greiða honum kærumálskostnað.

3 Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar. Niðurstaða

4 Málsatvik eru rakin í hinum kærða úrskurði. Í 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978 segir að ef mál sem varðar réttindi yfir fasteign er sótt fyrir dómstóli geti dómurinn ákveðið með úrskurði að stefnunni eða útdrætti úr henni megi þinglýsa. Úrræði þetta felur í sér heimild til að þinglýsa til bráðabirgða stefnu máls í því skyni að gera viðsemjendum þinglýsts eiganda fasteignar viðvart um ágreining um réttindi yfir eigninni, sbr. meðal annars dóma Hæstaréttar 24. október 2013 í máli nr. 663/2013 og 15. apríl 2015 í máli nr. 247/2015. Í 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga er ekki tilgreint hver séu skilyrði þess að heimildar samkvæmt ákvæðinu verði neytt en í lögskýringargögnum kemur fram að dómara myndi ekki vera rétt að ákveða þetta nema aðstæður væru svipaðar því sem í 2. mgr. 27. gr. laganna greinir. Af því má ráða að stefnandi þurfi að færa veigamikil rök fyrir staðhæfingu sinni um að hann kunni að hafa öðlast tiltekin réttindi yfir viðkomandi fasteign.

5 Sóknaraðili höfðaði mál þetta á hendur varnaraðilum 14. maí 2019. Með dómkröfum sínum fer hann fram á að felldar verði úr gildi samþykktir byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 11. desember 2018, samkvæmt umsóknum varnaraðila Sjálfsbjargar landssambands hreyfihamlaðra númer 55559, 55560 og 55561, um að minnka lóð Hátúns 10, landnúmer 102923, og stofna tvær nýjar lóðir, það er Hátún 12 og Hátún 14. Ágreiningur aðila lýtur að því hvort fasteigninni Hátúni 10 til 14 hafi verið skipt milli sameiginlegra lóðarhafa með lögmætum hætti. Eins og sóknaraðili hagar kröfugerð sinni er fullnægt því skilyrði fyrri málsliðar 1. mgr. 28. gr. þinglýsingalaga að mál hans á hendur varnaraðilum varði réttindi yfir fasteign.

6 Líkt og fram kemur í hinum kærða úrskurði urðu sóknaraðili og varnaraðili Sjálfsbjörg landssamband hreyfihamlaðra sameiginlegir lóðarhafar að óskiptri lóð samkvæmt lóðarleigusamningi, dagsettum 6. júní 1967. Á níunda áratug síðustu aldar fóru lóðarhafar fram á skiptingu lóðarinnar og fyrir liggja samþykktir um slíka skiptingu. Þeim skjölum var ekki þinglýst og eignarskipting ekki færð í fasteignaskrá. Deila aðilar um þýðingu þessa þegar kom að þeim samþykktum byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 11. desember 2018, sem sóknaraðili krefst að felldar verði úr gildi með dómi.

7 Í kærumáli þessu verður ekki tekin afstaða til ágreinings aðila í efnisþætti málsins. Allt að einu verður að telja sóknaraðila hafa fært nægjanleg rök fyrir þeirri staðhæfingu sinni að hann kunni að eiga slík réttindi yfir fasteign þeirri er málið varðar að rétt sé að fallast á kröfu hans um þinglýsingu stefnunnar, eins og hún er fram sett. Hefur þá meðal annars verið litið til þess að slík þinglýsing er bersýnilega til þess fallin að gera viðsemjendum viðvart um þann ágreining sem uppi er um réttindi yfir fasteigninni og sjónarmið um sérstakt óhagræði varnaraðila af þinglýsingunni einni og sér hafa lítið verið rökstudd.

8 Loks eru ekki efni til þess að hafna þinglýsingu stefnunnar á grundvelli sjónarmiða varnaraðila um nauðsyn á samaðild í málinu. Í því sambandi athugast að sóknaraðili og varnaraðili, Sjálfsbjörg landssamband hreyfihamlaðra, voru sameiginlegir lóðarhafar samkvæmt lóðarleigusamningnum frá 1967 en niðurstaða um það hvort skylda standi til samaðildar með öðrum ræðst af reglum efnisréttar, sem ekki er tekin afstaða til í þessum þætti málsins.

9 Eftir þessari niðurstöðu er varnaraðilum sameiginlega gert að greiða sóknaraðila 350.000 krónur í kærumálskostnað.

Úrskurðarorð:

Sóknaraðila, Brynju, Hússjóði Öryrkjabandalagsins, er heimilt að láta þinglýsa stefnu í máli sínu á hendur varnaraðilum, Reykjavíkurborg og Sjálfsbjörg landssambandi hreyfihamlaðra, á lóðina Hátún 10 til 12, landnúmer 102923.

Varnaraðilar greiði sameiginlega sóknaraðila 350.000 krónur í kærumálskostnað.