121/2018

Útdráttur

Aðilar deildu um landamerki jarðanna Stuðla í eigu F og Sléttu í eigu S. Í hinum áfrýjaða dómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna að því er varðaði ákvörðun landamerkja milli jarðanna frá Skessugjá í suðri að landamerkjum gagnvart Seljateigi í norðri, kom fram að lagt væri til grundvallar að landamerkjabréf jarðanna, sem undirrituð hefðu verið með liðlega mánaðarbili, væru samþýðanleg, enda rektu þau merkin eftir sömu kennileitum þótt það væri ekki gert eftir sömu stefnu. Landamerkjabréf Stuðla væri yngra og ívið ítarlegra og yrði lýsing þess bréfs lögð til grundvallar þar sem landamerkjabréf Sléttu væri ónákvæmara. Heildstætt mat á öllu því, sem fram væri komið í málinu, styddi eindregið þá niðurstöðu að landamerki jarðanna yrðu dregin eftir þeirri staðsetningu kennileita sem S byggði á. Varakröfulína S þótti samræmast betur lýsingu landamerkjabréfanna og var varakrafa hans því tekin til greina. Að því er varðaði mörk milli jarðanna ofan Skessugjár taldi Landsréttur að aðilar hefðu ekki gert nægilega grein fyrir því hvar þeir landamerkjapunktar væru sem þeir hvor um sig byggðu á að væru á vatnaskilum milli jarðanna. Kröfugerð aðila væri að þessu leyti ekki svo glögg sem verða mætti svo að unnt væri að leggja dóm á hana, sbr. dlið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Var þessum hluta kröfugerðar beggja málsaðila því vísað frá héraðsdómi.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf S-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Aðaláfrýjandi skaut málinu til Landsréttar með áfrýjunarstefnu 24. janúar 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Austurlands 25. október 2017 í málinu nr. E66/2016. 158204, verði sem hér segir: Frá vatnaskilum milli jarðanna Stuðla og Sléttu í punkt nr. 6, Skessugjá með hnit 722336,60 m og 509433,58 m, þaðan í punkt nr. 5, Skollaflöt með hnit 722133,08 m og 509893,32 m, þaðan í punkt nr. 4, Ystaforsgil með hnit 721841,96 m og 510218,59 m, þaðan í punkt nr. 3, vörðu með hnit 721798,96 m og 510357,64 m, þaðan í keldu í svokölluðum Bláarbakka með hnit 722060,69 m og 510994,52 m og þaðan í áframhaldandi beinni stefnu að landamerkjum gagnvart jörðinni Seljateigi. Til vara krefst hann þess að viðurkennd verði landamerki jarðanna eins og í aðalkröfu greinir að punkti nr. 3, en þaðan í punkt B samkvæmt samkomulagstillögu með hnit 721814,65 m og 510587,42 m, þaðan í punkt A með hnit 721980,06 m og 511022,04 m og þaðan áfram beina stefnu að landamerkjum gagnvart jörðinni Seljateigi. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 12. mars 2018. Hann krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms en til vara að viðurkennt verði að landamerki milli jarðanna Sléttu og Stuðla liggi frá vatnaskilum við Fáskrúðsfjörð um línu um hnitið LM7, 722191,0508712,0 í Skessugjá, í hnit LM6, 721768,3510459,1 í landamerkjavörðu neðan Ystafossgils og þaðan um línu sem liggur um hnit LM8, 721982,1955110201912, við skurðenda á Bláarbakka, og áfram í sömu stefnu að landamerkjum gagnvart Seljateigi. Í báðum tilvikum krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

4 Dómendur fóru á vettvang 4. september 2018.

Niðurstaða

5 Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur að því er varðar ákvörðun landamerkja milli jarðanna Stuðla og Sléttu frá Skessugjá í suðri að landamerkjum gagnvart Seljateigi í norðri.

6 Að því er varðar mörk ofan Skessugjár er í kröfugerð aðaláfrýjanda, bæði í aðal og varakröfu, miðað við að landamerki séu þar dregin frá „vatnaskilum milli jarðanna Stuðla og Sléttu í punkt nr. 6, Skessugjá með hnit 722336,60m og 509433,58m“ og síðan í kennileiti um tiltekin hnit og punkta allt þar til kemur að landamerkjum gagnvart jörðinni Seljateigi. Gagnáfrýjandi krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms en til vara að miðað verði við að landamerkin „liggi frá vatnaskilum við Fáskrúðsfjörð um línu um hnitið LM7, 722191,0508712,0 í Skessugjá“ og síðan í kennileiti með tiltekin hnit og línu og loks í stefnu að landamerkjum gagnvart Seljateigi. Hvergi í kröfugerð aðila er því getið um þann upphafspunkt eða þau hnit á vatnaskilum sem mörk jarðanna eiga að miðast við. Hafa aðilar í dómkröfum sínum því ekki gert nægilega grein fyrir því hvar þeir landamerkjapunktar eru sem þeir hvor um sig byggja á að séu á vatnaskilum. Af þessu leiðir að útilokað er að staðsetja landamerkjalínu ofan Skessugjár á grundvelli kröfugerðar um legu hennar. Kröfugerð ekki hjá því komist að vísa þessum hluta kröfugerðar beggja málsaðila frá héraðsdómi án kröfu.

7 Ákvæði hins áfrýjaða dóms um málskostnað er staðfest.

8 Aðaláfrýjanda verður gert að greiða gagnáfrýjanda málskostnað fyrir Landsrétti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð:

Dómkröfum aðaláfrýjanda, F-kvk-ef G-kvk-ef, og gagnáfrýjanda, S-kk-ef B-kk-ef, að því er varðar mörk ofan Skessugjár er vísað frá héraðsdómi.

Að öðru leyti skal hinn áfrýjaði dómur vera óraskaður.

Aðaláfrýjandi greiði gagnáfrýjanda 1.000.000 króna í málskostnað fyrir Landsrétti.