464/2019

Útdráttur

V hf. höfðaði mál gegn G ehf. og A ehf. og krafðist greiðslu skuldar vegna leigu starfsmanna við byggingarframkvæmdir. V hf. byggði kröfu sína á samningi sem gerður var við G ehf. og undirritaður af fyrirsvarsmanni félagsins sem einnig var fyrirsvarsmaður A ehf. en starfsmennirnir hófu síðar störf hjá A ehf. og var A ehf. greiðandi reikninga vegna leigu starfsmannanna. Í héraðsdómi voru G ehf. og A ehf. dæmd óskipt til að greiða V hf. skuldina. Málinu var eingöngu áfrýjað til Landsréttar af hálfu G ehf. Í dómi Landsréttar kom fram að munnlegur samningur hefði komist á milli V ehf. og A ehf. um leigu starfsmanna auk þess sem fyrir lægi að verkefni starfsmanna V ehf. hefðu að öllu leyti verið í þágu A ehf. en ekki G ehf. Í samræmi við það hefði reikningum og síðar innheimtuaðgerðum vegna leigu starfsmanna verið réttilega beint að A ehf. og því væri samningur milli G ehf. og V ehf. ótengdur þeim viðskiptum. Var ekki talið að V ehf. hefði tekist að færa sönnur á að viðskipti A ehf. um leigu starfsmannanna hefði verið á ábyrgð G ehf. þannig að fallast bæri á óskipta ábyrgð þeirra. Var G ehf. því sýknaður á grundvelli aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir H-kvk-nf Þ-kvk-nf og J-kk-nf S-kk-nf og B-kvk-nf T-kvk-nf, settur landsréttardómari.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Áfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 24. júní 2019. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 28. maí 2019 í málinu nr. E40/2018.

2 Áfrýjandi krefst aðallega frávísunar málsins frá héraðsdómi en til vara sýknu af kröfum stefnda. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

3 Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

4 Þess ber að geta að eftir að G16 ehf. áfrýjaði máli þessu var bú félagsins tekið til gjaldþrotaskipta 24. október 2019 og tók þrotabú þess þá við aðild að málinu.

Málsatvik og sönnunarfærsla

5 Eins og greinir í hinum áfrýjaða dómi undirrituðu stefndi og G16 ehf. samning 19. apríl 2017 um að G16 ehf. leigði fimm starfsmenn, einn múrara og fjóra smiði, til starfa við byggingaframkvæmdir. Samningurinn var undirritaður af fyrirsvarsmanni G16 ehf., G-kk-þgf J-kk-þgf H-kk-þgf, en starfsemi félagsins fólst í byggingum á íbúðar og atvinnuhúsnæði. Á umræddum tíma var G-kk-nf J-kk-nf einnig fyrirsvarsmaður annars byggingarfélags, Aza ehf.

6 Starfsmenn stefnda hófu störf við byggingaframkvæmdir að því er stefndi taldi á grundvelli samningsins skömmu síðar. Gerði stefndi reikning á G16 ehf. en hann var hins vegar greiddur af Aza ehf. Skömmu síðar kom beiðni frá bókara Aza ehf. til stefnda um að fyrrgreindur reikningur yrði bakfærður og gefinn út nýr reikningur á Aza ehf. og að framvegis yrðu reikningar frá stefnda gerðir á það fyrirtæki. Ekki var þó gerður skriflegur samningur við Aza ehf. um leigu á starfsmönnum. Hófu starfsmenn frá stefnda störf hjá Aza ehf. í apríl 2017, í fyrstu voru þeir fjórir en fjölgaði síðan nokkuð um sumarið og urðu viðskipti milli aðila umtalsverð. Þeim lauk með því að ágreiningur varð á milli stefnda og Aza ehf. þegar leið á ágústmánuð 2017 meðal annars um hæfni starfsmanna þess fyrrnefnda og gerð tímaskýrslna og fór þá að bera á vanskilum félagsins á greiðslu reikninga stefnda. Reyndu aðilar að ná samkomulagi um greiðslu skulda en stefndi hóf innheimtuaðgerðir gegn Aza ehf. um haustið. Skiluðu þær ekki árangri. Fór þá svo að stefndi ákvað að stefna bæði Aza ehf. og G16 ehf. fyrir dóm til greiðslu skuldarinnar, með héraðsdómsstefnu 4. janúar 2018.

7 Í framburði G-kk-ef J-kk-ef H-kk-ef, fyrirsvarsmanns G16 ehf. og Aza ehf., fyrir héraðsdómi kom fram að ástæða þess að samningur G16 ehf. um að leigja starfsmenn af stefnda kom aldrei til framkvæmda var að það dróst að fá byggingarleyfi fyrir verkefnið sem þeim var ætlað að vinna að og byggingaframkvæmdir fóru því ekki af stað. Hann hafi haft samband við stefnda og óskað eftir því að starfsmenn frá honum færu í staðinn í byggingaverkefni hjá félaginu Aza ehf. og ættu reikningar vegna leigunnar að fara þangað. Í framburði fyrirsvarsmanns stefnda, S-kk-ef S-kk-ef, kom fram að stefndi hefði fyrst ekki veitt því sérstaka athygli hver greiddi reikningana samkvæmt samningnum við G16. Eftir að ósk barst þar um frá bókara Aza ehf. hafi reikningar verið sendir þangað enda hefði það í sjálfu sér engu breytt fyrir stefnda.

8 Í hinum áfrýjaða dómi voru félögin G16 ehf. og Aza ehf. dæmd óskipt til að greiða stefnda fjárhæð vegna vanskila á reikningum fyrir starfsmannaleigu, alls 18.412.098 krónur ásamt dráttarvöxtum. Var málinu ekki áfrýjað til Landsréttar af hálfu Aza ehf. en það félag var úrskurðað gjaldþrota í júní 2019.

Niðurstaða

9 Af hálfu áfrýjanda er því haldið fram að G16 ehf. hafi ekki verið aðili að viðskiptum þeim sem mál þetta snýst um og hljóti slíkur aðildarskortur að leiða til sýknu samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Í hinum áfrýjaða dómi sé ekki gerð viðhlítandi grein fyrir því á hvaða grundvelli óskipt ábyrgð G16 ehf. með Aza ehf. hafi stofnast á umræddum kröfum. Samningur á milli G16 ehf. og stefnda hafi í reynd aldrei verið virkjaður þar sem byggingaframkvæmdir félagsins fóru ekki af stað. Ljóst sé að viðskipti stefnda um leigu starfsmanna hafi verið vegna verkefna sem starfmenn stefnda hafi unnið eingöngu í þágu Aza ehf. Í samræmi við það hafi reikningum, samningi um uppgjör skulda og innheimtuaðgerðum réttilega verið beint að Aza ehf. Fyrst í héraðsdómsstefnu hafi stefndi beint kröfum sínum að G16 ehf.

10 Af þeim gögnum sem fyrir liggja í málinu og framburði aðila í héraði verður ályktað að munnlegur samningur hafi komist á milli stefnda og Aza ehf. um leigu starfsmanna. Þá liggur fyrir að verkefni starfsmanna stefnda voru að öllu leyti í þágu þess félags en ekki G16 ehf. Í samræmi við það var reikningum og síðar innheimtuaðgerðum vegna starfsmannaleigu réttilega beint að Aza ehf. Samningur á milli G16 ehf. og stefnda frá 19. apríl 2019 verður því að teljast ótengdur þeim viðskiptum. Til frekari stuðnings þeirri niðurstöðu má einnig benda á að samkomulagið við Aza ehf. var efnislega ekki hliðstætt, enda var um fleiri starfsmenn að ræða.

11 Ljóst er að félögin tvö voru aðgreindir lögaðilar og skráðir sem slíkir í hlutafélagaskrá þótt sami fyrirsvarsmaður hafi verið í þeim báðum. Stefnda hefur ekki tekist að færa sönnur á að viðskipti Aza ehf. um leigu starfsmanna hafi á nokkurn hátt verið á ábyrgð G16 ehf. þannig að fallast beri á óskipta ábyrgð þeirra. Er því hafnað þeim forsendum hins áfrýjaða dóms að fyrrgreindur samningur frá 19. apríl 2019 hafi með einhverjum hætti verið grundvöllurinn fyrir viðskiptum stefnda og Aza ehf. eða að tilurð samningsins hafi byggst á mati á greiðsluhæfi G16 ehf. en ekki Aza ehf. Verður því fallist á málsástæður áfrýjanda að um aðildarskort G16 ehf. sé að ræða sem leiði til sýknu samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.

12 Með vísan til framangreinds ber að sýkna áfrýjanda af öllum kröfum stefnda í málinu.

13 Verður stefnda gert að greiða áfrýjanda málskostnað fyrir héraðsdómi og Landsrétti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð:

Áfrýjandi, þrotabú G16 ehf., er sýkn af kröfum stefnda Valbjargar ehf.

Stefndi greiði áfrýjanda samtals 800.000 krónur í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.