198/2023

Útdráttur

X krafðist þess annars vegar að rannsókn H á hendur henni yrði úrskurðuð ólögmæt og hins vegar að rannsóknin yrði felld niður. Í úrskurði Landsréttar var rakið að krafa X um niðurfellingu rannsóknarinnar byggði á þeirri grunnröksemd að rannsóknin væri ólögmæt. Úr henni yrði ekki leyst án þess að taka afstöðu til þeirrar röksemdar.

X var ekki talin hafa sýnt fram á að hún hefði af því hagsmuni að lögum að samhliða niðurfellingu rannsóknar yrði rannsóknin úrskurðuð ólögmæt. Var kröfu X þar um því vísað frá héraðsdómi án kröfu. Þá var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest um að hafna kröfu X um niðurfellingu rannsóknarinnar en ný gögn sem X lagði fyrir Landsrétt voru ekki talin geta breytt réttmæti þeirrar niðurstöðu.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kvk-nf E-kvk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 17. mars 2023, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 20. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 16. mars 2023 í málinu nr. R- [...]/2023, þar sem hafnað var kröfum varnaraðila um að sakamálarannsókn sóknaraðila á hendur henni í máli nr. [...] yrði úrskurðuð ólögmæt og hún felld niður. Kæruheimild er íd - lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

2

Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

3

Varnaraðili krefst þess að fyrrgreind sakamálarannsókn sóknaraðila á hendur henni verði úrskurðuð ólögmæt og felld niður. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Varnaraðili krefst þess annars vegar að rannsókn sóknaraðila á hendur henni verði úrskurðuð ólögmæt og hins vegar að rannsóknin verði felld niður. Krafa hennar um niðurfellingu rannsóknarinnar byggir á þeirri grunnröksemd að rannsóknin sé ólögmæt. Úr henni verður ekki leyst án þess að taka afstöðu til þessarar röksemdar.

Varnaraðili hefur á hinn bóginn ekki sýnt fram á að hún hafi af því hagsmuni að lögum að jafnframt þessu verði rannsóknin úrskurðuð ólögmæt. Verður kröfu varnaraðila þar um því vísað frá héraðsdómi án kröfu.

5

Um málsástæður varnaraðila fyrir kröfum sínum vísast til hins kærða úrskurðar. Til viðbótar því sem þar kemur fram byggir hún á því fyrir Landsrétti að A, bróðir saksóknarans B, sem sóknaraðili heldur fram að sé vanhæfur til rannsóknar málsins, hafi frá árinu 2021 haft réttarstöðu sakbornings við nánar greinda rannsókn lögreglustjórans á Norðurlandi eystra. Rannsóknin lúti að því hvort og þá hvernig tiltekinn farsími hafi verið tekinn ófrjálsri hendi, gögn úr honum afrituð og þeim miðlað. Með hliðsjón af þessu séu enn frekari ástæður en leiða af málatilbúnaði varnaraðila í héraði til að draga í efa að hlutlægni hafi verið gætt við rannsókn sóknaraðila á máli hennar. Til stuðnings þessari málsástæðu sinni hefur varnaraðili lagt fram afrit af frétt sem birtist á heimasíðu fjölmiðilsins [...][...]mars 2023. Þessar upplýsingar hafi ekki legið fyrir við meðferð málsins í héraði og sé því fyrst byggt á þeim við málskot til Landsréttar.

6

Fyrir Landsrétt hefur sóknaraðili lagt afrit fyrirspurnar hans til lögreglustjórans á Norðurlandi eystra 21. mars 2023 vegna rannsóknar síðarnefnda embættisins gagnvart A. Í svörum lögreglustjórans, sem jafnframt liggja fyrir á meðal gagna málsins, kemur fram að A sé á meðal þeirra sem njóta réttarstöðu sakbornings við rannsókn embættisins. Ástæða rannsóknarinnar gagnvart A sé ætluð notkun hans á gögnum úr farsíma sem til rannsóknar sé hvernig aflað var. Haft hafi verið samband við A vegna fyrirhugaðrar skýrslutöku vegna málsins 8. mars 2023 og skýrsla tekin af honum 14. sama mánaðar. A hafi verið veitt réttarstaða sakbornings að frumkvæði embættis lögreglustjórans á Norðurlandi eystra. Þá njóti varnaraðili réttarstöðu brotaþola í því máli í samræmi við beiðni hennar þar um 11. janúar 2022.

7

Af framgreindu og gögnum málsins að öðru leyti leiðir að A, bróðir eins þeirra starfsmanna sóknaraðila sem annast rannsókn á máli varnaraðila, nýtur réttarstöðu sakbornings við rannsókn lögreglustjórans á Norðurlandi eystra. Sú rannsókn snýr að öðrum atvikum og sakarefnum en rannsókn sóknaraðila í máli þessu. Þá lýtur hún ekki forræði sóknaraðila heldur annars embættis en engin gögn hafa verið lögð fram sem sýna fram á nokkra aðkomu saksóknarans B, eða annarra starfsmanna sóknaraðila að þeirri rannsókn. Eins og atvikum er háttað felur réttarstaða A sem sakbornings við rannsókn lögreglustjórans á Norðurlandi eystra því ekki í sér ástæðu til að draga í efa hæfi starfsmanna sóknaraðila við rannsókn á máli varnaraðila, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 5. nóvember 2018 í máli nr. 23/2018. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar er niðurstaða hans staðfest um að hafna kröfu varnaraðila um að rannsókn sóknaraðila verði felld niður. Þá er niðurstaða hins kærða úrskurðar um málskostnað staðfest.

8

Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður, sbr. 3. mgr. 237. gr. laga nr. 88/2008.

Úrskurðarorð :

Vísað er frá héraðsdómi kröfu varnaraðila, X, um að rannsókn héraðssaksóknara á máli nr. [...]verði úrskurðuð ólögmæt.

Hafnað er kröfu varnaraðila um að rannsókn héraðssaksóknara á máli nr. [...] verði felld niður.