537/2019

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu Þ um breytingar á leiðréttu frumvarpi sýslumanns um úthlutun á söluverði fasteignar sem hafði verið í eigu Þ. Byggði krafa Þ á veðskuldabréfi sem hvíldi á framangreindri fasteign. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt skýrum ákvæðum skuldabréfsins væri höfuðstóll skuldarinnar bundinn vísitölu neysluverðs, sem samræmdist ákvæðum laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og þágildandi reglum Seðlabanka Íslands nr. 492/2001 um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár. Samkvæmt fyrrnefndum reglum leggst kostnaður lántaka af verðbótum við höfuðstól lánsins á hverjum gjalddaga áður en vextir og afborgun eru reiknuð út og teldist greiðsla verðbóta því afborgun af skuld í skilningi 2. tölul. 3. gr. laga nr. 14/1905. Samkvæmt því fyrndust kröfur um verðbætur á 10 árum, sbr. 4. gr. sömu laga. Þar sem sóknaraðili hefði ekki fært rök fyrir því að sá 10 ára fyrningarfrestur væri liðinn er fyrningu var slitið var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf og S-kk-nf T-kk-nf M-kk-nf og E-kk-nf Ó-kk-nf settur landsréttardómari kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 8. júlí 2019 en kærumálsgögn bárust réttinum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 28. júní 2019 í málinu nr. Z2/2019 þar sem hafnað var kröfum aðila um breytingar á leiðréttu frumvarpi sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 1. febrúar 2019 til úthlutunar söluandvirðis nánar tilgreindrar fasteignar. Kæruheimild er í 1. mgr. 79. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu.

2 Sóknaraðili krefst þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og breytt þannig að krafa hans í héraði um breytingu á leiðréttu frumvarpi sýslumanns verði tekin til greina á þann hátt að varnaraðili fái úthlutað samtals 20.223.888 krónum af söluandvirðinu. Til vara krefst sóknaraðili þess að fjárhæð úthlutunar til varnaraðila verði lækkuð verulega. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Fasteignin [...] í Reykjavík, fastanúmer [...], var seld á uppboði sem lauk hjá embætti sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 2. október 2018. Sóknaraðili telur að leiðrétt frumvarp að úthlutun á söluandvirði eignarinnar sé rangt og krefst þess aðallega að frumvarpið verði leiðrétt þannig að í stað 29.902.565 króna beri einungis að úthluta varnaraðila 20.223.888 krónum upp í veðkröfu hans. Byggir hann þá kröfu sína á því að allar verðbætur af láninu séu fyrndar. Til vara krefst sóknaraðili þess að fjárhæð úthlutunar til varnaraðila verði lækkuð verulega og vísar til þess að sú krafa byggist á hliðstæðum málsástæðum og aðalkrafan en „hefði einkum getað átt við ef héraðsdómur hefði miðað fyrningarslit við annað tímamark en […] 12. mars 2018“.

5 Krafa varnaraðila er byggð á veðskuldabréfi sem hvíldi á framangreindri fasteign, útgefnu 25. apríl 2005, vegna láns sem var upphaflega að fjárhæð 12.400.000 krónur. Í skuldabréfinu er kveðið á um að lánið sé bundið vísitölu neysluverðs til verðtryggingar og skuli höfuðstóll skuldarinnar breytast í hlutfalli við breytingar á vísitölunni frá grunnvísitölu til gjalddaga á hverjum tíma. Þannig skuli greiða til viðbótar hverri einstakri greiðslu afborgana og vaxta verðuppbót á hverjum gjalddaga sem miðist við hækkun vísitölu frá grunnvísitölunni til gjalddaga.

6 Um fyrningu skuldabréfaláns, sem til var stofnað fyrir gildistöku laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda, gilda ákvæði laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda, sbr. 28. gr. fyrrnefndu laganna.

7 Samkvæmt skýrum ákvæðum framangreinds skuldabréfs er höfuðstóll skuldarinnar bundinn vísitölu neysluverðs. Er það í samræmi við ákvæði VI. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og reglur Seðlabanka Íslands nr. 492/2001 um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár, sbr. nú reglur nr. 877/2018 um sama efni, eins og staðfest var með dómi Hæstaréttar 26. nóvember 2015 í máli nr. 243/2015. Samkvæmt framangreindum reglum Seðlabanka Íslands leggst sá kostnaður sem lántaki hefur af verðbótum við höfuðstól láns á hverjum gjalddaga áður en vextir og afborgun eru reiknuð út. Telst greiðsla verðbóta af láninu samkvæmt framangreindu því „afborgun af skuld“ í skilningi 2. töluliðar 3. gr. laga nr. 14/1905. Samkvæmt því fyrnast kröfur um verðbætur á 10 árum í samræmi við hina almennu reglu 4. gr. sömu laga. Gildir einu í því sambandi þótt meginregla 3. gr. núgildandi laga nr. 150/2007 sé fjögurra ára fyrningarfrestur og að kröfur um verðbætur hafi verið felldar undir hana, sbr. 1. mgr. 5. gr. þeirra laga, og þótt farið sé á sama hátt með vexti og verðbætur í annarri löggjöf, sbr. til dæmis 1. mgr. 8. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. 8 Sóknaraðili byggir á því að samkvæmt greiðsluáskorun 26. október 2009 hafi varnaraðili gjaldfellt lánið miðað við 15. maí sama ár, og beri að telja upphaf fyrningarfrests frá þeim degi, en aðila greinir ekki á um þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að miða skuli slit fyrningar við 12. mars 2018. Samkvæmt framangreindu hefur sóknaraðili ekki fært að því rök að sá 10 ára fyrningarfrestur sem gildir um kröfu varnaraðila til verðbóta hafi verið liðinn er fyrningu var slitið. Verður hinn kærði úrskurður því staðfestur.

9 Eftir þessum úrslitum verður sóknaraðila gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað, eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Þ-kk-nf E-kk-nf, greiði varnaraðila, Landsbankanum hf., 200.000 krónur í kærumálskostnað.