10/2023

Útdráttur

X var sakfelldur með dómi héraðsdóms fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás í tvígang, brot gegn valdstjórninni, fíkniefnalagabrot og tvö umferðarlagabrot og gert að sæta fangelsi í 10 mánuði sem bundið var skilorði til tveggja ára. Þá var X gert að greiða sekt til ríkissjóðs, hann sviptur ökurétti í þrjú ár og þrjá mánuði og gert að sæta upptöku fíkniefna. Loks var honum gert að greiða tveimur brotaþolum skaðabætur og málskostnað. Með áfrýjun héraðsdóms leitaði X annars vegar eftir endurskoðun á sakfellingu og ákvörðun refsingar fyrir nánar tiltekið umferðarlagabrot í 5. lið ákæru 7. apríl 2022 og hins vegar mildun refsingar sem ákveðin var með hinum áfrýjaða dómi. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt framburði vitnis um eftirför þess með bifreiðinni um tilgreinda götu, greinargóðri lýsingu þess á aðstæðum í götunni og við tilgreint hús, afskiptum þess af ákærða fyrir utan bifreiðina og átökum þeirra væri ekki unnt að álykta á annan veg en þann að X hefði ekið greindri bifreið, undir áhrifum áfengis og óhæfur til að stjórna henni, um tilgreinda götu þar sem bifreiðin skall á kyrrstæðri bifreið og í kjölfarið farið af vettvangi. Fékk framburður vitnisins stoð í framburði afa X hjá lögreglu sem bar um að X hefði hringt og boðað komu sína heim til hans. Bar afi X að hann hefði séð að X væri kominn að húsinu á bifreið föður X. Staðfesti Landsréttur þá niðurstöðu héraðsdóms að hafið væri yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, og sló því föstu, sbr. 109. gr. sömu laga, að X hefði ekið bifreiðinni umrætt sinn og með því gerst sekur um þá háttsemi sem um gat í 5. lið ákæru 7. apríl 2022. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu X af þessum ákærulið.

Samkvæmt þessu staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um refsingu X, sviptingu ökuréttar, upptöku fíkniefna, sakarkostnað, miskabætur og málskostnað brotaþola.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 16. desember 2022 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Málsgögn bárust réttinum 27. apríl 2023. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 8. nóvember 2022 í málinu nr. S- [...]/2022.

2

Ákæruvaldið krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms.

3

Ákærði krefst sýknu af 5. lið í ákæru 7. apríl 2022 en fellir sig við sakfellingu annarra ákæruliða þeirrar ákæru og ákæru 15. september sama ár. Þá krefst hann þess að refsing verði milduð.

4

Brotaþolar, A og B, hafa ekki látið málið til sín taka fyrir Landsrétti og verður því litið svo á að þeir krefjist þess að ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu verði staðfest, sbr. 1. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

5

Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti var spiluð upptaka úr öryggismyndavél 16. janúar 2022. Þá var spilaður framburður vitnanna G, J og K, við aðalmeðferð málsins í héraði.

Niðurstaða

6

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás í tvígang, brot gegn valdstjórninni, fíkniefnalagabrot og tvö umferðarlagabrot og gert að sæta fangelsi í 10 mánuði sem bundið var skilorði til tveggja ára. Þá var ákærða einnig gert að greiða sekt til ríkissjóðs og hann sviptur ökurétti í þrjú ár og þrjá mánuði. Loks var ákærða gert að greiða tveimur brotaþolum skaðabætur og málskostnað. Með áfrýjun héraðsdóms leitar ákærði annars vegar eftir endurskoðun dómsins að því er varðar sakfellingu og ákvörðun refsingar fyrir ætlað umferðarlagabrot sem framið var að morgni sunnudagsins 16. janúar 2022, sbr. 5. lið ákæru 7. apríl 2022 og hins vegar mildun refsingar sem ákveðin var með hinum áfrýjaða dómi.

7

Að því er varðar ætlað umferðarlagabrot ákærða 16. janúar 2022 eru málsatvik þau að óskað var aðstoðar lögreglu að [...] vegna umferðaróhapps. Tilkynnandi taldi mögulegt að ökumaður væri ölvaður. Skömmu síðar var tilkynnt um að átök væru í gangi og væri annar aðilinn með hníf. Þegar komið var á vettvang sáu lögreglumenn bifreiðina [...] sem var skemmd að framan. Í frumskýrslu lögreglu segir að mikið uppnám hafi verið á staðnum. Ræddi lögregla við vitni sem var þar, G, sem greindi lögreglu frá því að ákærði hefði verið ökumaður bifreiðarinnar og hefði hann ekið á kyrrstæða bifreið og að átök hefðu orðið á milli vitnisins og ákærða sem hefði tekið upp hníf en síðan hlaupið á brott. Lögregla ræddi einnig á staðnum við föður ákærða og afa. Haft er eftir þeim að ákærði hefði ekið bifreiðinni [...]og að hann hefði verið undir áhrifum áfengis. Afi ákærða kvaðst ekki hafa séð neitt en faðir ákærða greindi lögreglu frá því að ákærði hefði hlaupið í áttina að sjónum frá [...].

8

Í fyrrnefndri frumskýrslu lögreglu er rakinn framburður vitnisins G sem það gaf á vettvangi eftir að því hafði verið kynnt vitnaskylda og vitnaábyrgð. Vitnið kvaðst hafa verið á heimili sínu og heyrt háværan skell, litið út um gluggann og séð að keyrt hefði verið á bifreiðina [...]. Lýsti vitnið því að það hefði séð för eftir hjólbarða í snjónum, ákveðið að fylgja þeim og stöðvað við [...]. Þar sá vitnið bifreiðina [...] og ákærða standa hjá henni. Vitnið kvaðst hafa kynnt sig sem lögreglumann og sagt við ákærða að það þyrfti að fá lögreglu á staðinn. Ákærði hefði þá orðið æstur og fært sig fjær bifreiðinni. Vitnið hefði þá reynt að koma í veg fyrir að ákærði færi af vettvangi.

Ákærði hefði þá slegið vitnið sem hefði við það misst gleraugun. Ákærði hefði tekið upp vasahníf og sett hann við hálsinn á sjálfum sér og ítrekað talað um að hann væri búinn að missa bílprófið. Kvaðst vitnið hafa náð að róa ákærða þannig að hann setti hnífinn í vasann. Stuttu síðar hefðu faðir ákærða og afi komið en þá hefði ákærði æst sig aftur og kýlt vitnið nokkrum sinnum með krepptum hnefa í andlitið. Faðir ákærða hefði náð að taka hann og fara með hann inn í garð þaðan sem ákærði hljóp í burtu.

Var ákærði handtekinn sama dag klukkan 10.25 við heimili föður síns að [...]. Í skýrslu lögreglu um handtöku ákærða segir að hann hafi verið sjáanlega í annarlegu ástandi og hafi mikla áfengislykt lagt frá vitum hans. Þá kemur fram að ákærði hafi streist á móti handtökunni og að ekki hafi verið hægt að kynna honum réttarstöðu sína vegna ástands hans.

9

Í fyrrnefndri frumskýrslu lögreglu er haft eftir vitninu J, umráðamanni bifreiðarinnar [...], að hún hefði ekki séð þegar ekið var á bifreiðina sem hefði verið kyrrstæð og mannlaus fyrir utan [...]. Kvaðst vitnið hafa heyrt mikinn dynk, litið út og séð að búið var að aka á bifreiðina. Á vettvangi ræddi lögreglan einnig við vitnið K sem býr að [...]. Vitnið skýrði frá því að það hefði verið heima hjá sér og heyrt að bifreið hefði verið ekið inn götuna á miklum hraða. Stuttu síðar hefði vitnið heyrt hvell fyrir utan og farið út og séð bifreiðina [...] skemmda og afturhluta hennar kominn „inn í grindverk“. Vitnið sá G, nágranna sinn, hlaupa í áttina að [...] og kvaðst vitnið hafa farið þangað líka og séð G ræða við ákærða fyrir utan húsið. Haft er eftir vitninu að G hefði sagst ætla að hringja á lögregluna og að þá hefði ákærði orðið æstur og dregið upp hníf en vitnið gat ekki gefið nánari upplýsingar um hvað ákærði gerði við hnífinn.

Spurt kvaðst vitnið hafa séð ákærða slá til G og átök á milli þeirra. Þá upplýsti vitnið að á húsi þess væru öryggismyndavélar og bauðst til að afhenda lögreglu myndupptökuna. Með skýrslunni fylgja ljósmyndir sem sýna tjón á bifreiðinni [...] að framan, hvítri Toyota [...], og staðsetningu bifreiðarinnar [...]af gerðinni Hyundai [...] eftir áreksturinn upp við grindverk.

10

Myndupptakan úr öryggismyndavél að [...] var eins og fram er komið spiluð við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti. Á henni má sjá að hvítri Toyota [...]- bifreið er ekið fram hjá húsinu. Hvorki er unnt að greina skráningarnúmer bifreiðarinnar né ökumann hennar. Þá má greina aðra bifreið, kyrrstæða í götunni. Á myndupptökunni má sjá að kveikt er á aðalljósum Toyota- bifreiðarinnar og að bremsuljós hennar að aftan kvikna rétt áður en bifreiðinni er ekið á kyrrstæðu bifreiðina.

11

Í skýrslu um hljóðritaðan framburð I, afa ákærða, hjá lögreglu kemur fram að ákærði hafi hringt í vitnið og sagst ætla að koma í heimsókn til þess að [...]. Kvaðst vitnið hafa séð að ákærði var kominn á bifreið föður ákærða og var í átökum við mann við bifreiðina. Skýrði vitnið frá því að faðir ákærða hefði farið út til að slíta átökunum og þá hefði ákærði orðið brjálaður og hlaupið í burtu. Sagði vitnið að ákærði hefði gefið manninum kjaftshögg og að maðurinn hefði gefið ákærða kjaftshögg til baka. Í skýrsluna er skráð að vitninu I hafi verið kynnt vitnaskylda og vitnaábyrgð og enn fremur ákvæði 117. gr. laga nr. 88/2008 vegna skyldleika vitnisins við ákærða.

12

Vitnið G skýrði frá því fyrir héraðsdómi að það hefði heyrt mikinn hvell fyrir utan heimili sitt, farið strax út og séð hvítum pickup ekið inn götuna í átt að heimili afa ákærða. Kvaðst vitnið fyrst hafa litið á bifreiðina sem ekið hefði verið á og hefði hún verið mannlaus. Þá hafi K, nágranni vitnisins, komið út. Vitnið kvaðst hafa hlaupið í fljúgandi hálku og snjó í áttina að bifreiðinni til að aðgæta með ökumanninn sem greinilega hefði misst stjórn á bifreiðinni í beygju á veginum og farið kanta á milli.

Ákærði hefði lagt bifreiðinni í stæði hjá afa sínum, staðið fyrir utan hana og verið að reykja og virða sennilega fyrir sér tjónið á bifreiðinni. Vitnið kvað ákærða hafa verið rólegan en virst vera stjarfur. Vitnið hefði strax fundið áfengislykt af ákærða og taldi líklegt að hann hefði verið ölvaður. Þá kvaðst vitnið hafa kynnt sig sem G lögreglumann og gert ákærða grein fyrir því að lögregla þyrfti að koma á staðinn.

Vitnið hefði síðan hringt beint í fjarskipti lögreglunnar, strax fengið samband og sagt hver hann væri. Við þetta hefði ákærði orðið mjög æstur og talað um að hann vildi ekki fá lögreglu á staðinn, hann vilji ekki missa ökuréttindin. Vitnið lýsti því að ákærði hefði misst stjórn á sér og kýlt vitnið í andlitið þannig að gleraugun fuku af vitninu. Í framburði vitnisins er ítarlega lýst samskiptum þess við ákærða og átökum þar til lögreglan kom á staðinn. Skýrði vitnið frá því að faðir ákærða hefði komið, litið á bifreiðina og sagt við ákærða: „Hvern andskotann ertu að gera?“ Þá hefði ákærði orðið æstur, ráðist aftur á vitnið og kýlt það nokkrum sinnum í andlitið. Vitnið hefði ætlað að draga ákærða niður í jörðina og leggjast ofan á hann. Þá hefði faðir ákærða komið og rifið þá í sundur.

13

Vitnið G var spurt að því hvort einhver annar en ákærði hefði getað keyrt bifreiðina en því neitaði vitnið og kvaðst hafa komið að bifreiðinni „bara strax eftir“ og ekki hafi verið fótspor eftir neinn annan. Vitnið kvaðst hafa horft sérstaklega eftir því hvort einhver annar væri á staðnum eða hefði hlaupið í burtu en ekki hafa orðið vart við það og enginn hefði verið inni í bifreiðinni. Stuttur tími hefði liðið, ekki meira en tvær mínútur, frá því að áreksturinn hafi orðið og þangað til vitnið var komið að bifreiðinni, „varla það“. Kvaðst vitnið hafa farið strax út þegar það hefði heyrt hljóðið og strax áttað sig á þessu og séð bifreiðina „keyra fyrir, þannig að ég hleyp bara að svarta bílnum og svo út götuna. Við erum að tala um einhvers staðar milli eina eða tvær mínútur.“ Vitnið kvaðst ekki hafa séð ákærða undir stýri bifreiðarinnar og þá hefði ákærði ekki viðurkennt það beint fyrir vitninu að hafa verið að aka en hefði talað um að hann væri kominn í vandræði út af þessu. Allt yrði brjálað út af því sem hann hefði gert.

14

Samkvæmt framburði vitnisins G um eftirför þess með bifreiðinni [...] um [...] að morgni 16. janúar 2022, greinargóðri lýsingu vitnisins á aðstæðum í götunni og við [...], afskiptum þess af ákærða fyrir utan bifreiðina og átökum þeirra er ekki unnt að álykta á annan veg en þann að ákærði hafi ekið bifreiðinni [...], undir áhrifum áfengis og óhæfur til að stjórna henni, um [...] þar sem bifreiðin skall á kyrrstæðri bifreið, [...] við [...] og í kjölfarið farið af vettvangi, eins og nánar er lýst í ákærunni. Fær framburður vitnisins stoð í framburði afa ákærða hjá lögreglu, vitnisins I, sem bar um það að ákærði hefði hringt og boðað komu sína heim til vitnisins að [...]. Bar síðarnefnda vitnið að það hefði séð að ákærði hefði verið kominn að húsinu á bifreið föður ákærða.

15

Samkvæmt framangreindu er sú niðurstaða héraðsdóms staðfest að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. gr. laga nr. 88/2008, og því slegið föstu, sbr. 109. gr. sömu laga, að ákærði hafi ekið bifreiðinni umrætt sinn og með því gerst sekur um þá háttsemi sem um getur í 5. lið ákæru 7. apríl 2022. Verður því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða af háttsemi samkvæmt þessum ákærulið.

16

Samkvæmt þessu og forsendum hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur um refsingu ákærða, sviptingu ökuréttar, upptöku fíkniefna, sakarkostnað, miskabætur og málskostnað brotaþola.

17

Ákærða verður gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í dómsorði greinir.

Dómsorð :

Hinn áfrýjaði dómur skal vera óraskaður.

Ákærði, X, greiði allan áfrýjunarkostnað málsins, 686.636 krónur, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, I-kvk-ef L-kvk-ef B-kvk-ef lögmanns, 602.640 krónur.