202/2022

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem málinu var vísað frá dómi. U og E höfðu lýst kröfum við gjaldþrotaskipti W en síðar afturkallað kröfurnar í kjölfar skuldajöfnuðar. Ágreiningi aðila var vísað til héraðsdóms á grundvelli 171. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ákvæðið fjallaði um réttindi þriðja manns á hendur þrotabúi og takmarkaðist efni þess af ákvæðum 172. gr. og 173. gr. sömu laga. Það þætti engum vafa bundið að málið ætti ekki undir héraðsdóm sem ágreiningsmál á grundvelli 171. gr. laganna þar sem U og E hefðu lýst þeirri afstöðu sinni að þeir ættu ekki kröfur á hendur W. Breytti í því sambandi engu þótt W kynni að eiga kröfu á hendur U og E. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 6. apríl 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 26. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 25. mars 2022 í málinu nr. X- 4668/2021 þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi. Kæruheimild er í 1. mgr. 179. gr. laga nr.

21/1991 um gjaldþrotaskipti o. fl.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3

Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4

Málsatvik eru rakin í hinum kærða úrskurði. Eins og þar greinir varðar málið kröfur sem varnaraðilar lýstu í þrotabú sóknaraðila 2. ágúst 2019 vegna ætlaðra og áformaðra endurgreiðslna til korthafa og kostnaðar sem af þeim myndi leiða. Skiptastjórar sóknaraðila höfnuðu kröfum varnaraðila en lýstu yfir tilkalli í fjármuni sem varnaraðilar höfðu haldið eftir og samþykktu skuldajöfnuð varnaraðila að hluta og þá vegna endurkrafna korthafa.

5

Með bréfi lögmanns varnaraðila 9. mars 2021 var afstöðu skiptastjóra til krafna varnaraðila mótmælt, kröfulýsingar þeirra ítrekaðar og rétthæð krafnanna áréttuð.

Jafnframt var hafnað tilkalli búsins til vörslufjár sem korthafar greiddu vegna kaupa á ætlaðri þjónustu frá sóknaraðila. Eftir nokkur skrifleg samskipti aðila vegna krafna varnaraðila í bú sóknaraðila afturkölluðu varnaraðilar kröfur sínar í búið með tölvubréfi 14. júní 2021 en þá hafði sóknaraðili boðað varnaraðila til fundar vegna ágreinings um kröfurnar.

6

Þrátt fyrir það sem nú er fram komið var eftirfarandi bókað í gerðabók sóknaraðila 2. september 2021 á ágreiningsfundi samkvæmt 120. gr. laga nr. 21/1991 í tengslum við afstöðu skiptastjóra til krafna varnaraðila: „Nánar tiltekið snýst ágreiningurinn um það hvort [varnaraðilar] eigi kröfur á hendur þrotabúinu sem tækar séu til skuldajafnaðar skv. 100. gr. gþl.“ Af þessu tilefni hafa varnaraðilar bent á að þessi fullyrðing sóknaraðila sé röng og þar með málsgrundvöllur hans. Varnaraðilar hafna því að þeir eigi kröfur á hendur sóknaraðila og því sé útilokað að til staðar sé ágreiningur um skuldajöfnuð. Án kröfu verði ekki hægt að jafna um hana ágreining. 7

Eins og fram kemur í hinum kærða úrskurði var ágreiningi aðila vísað til héraðsdóms á grundvelli 171. gr. laga nr. 21/1991. Þar segir meðal annars í 1. mgr. að rísi ágreiningur um atriði við gjaldþrotaskipti sem mælt er fyrir í lögunum að skiptastjóri skuli beina til héraðsdóms til úrlausnar, svo og ef skiptastjóri telur þörf úrlausnar héraðsdóms um önnur ágreiningsefni sem koma upp við gjaldþrotaskipti, skuli hann beina skriflegri kröfu um það til héraðsdóms þar sem hann var skipaður til starfa. Í athugasemdum með frumvarpi því er varð að framangreindum lögum segir meðal annars um tilvitnaða lagagrein:

Í 171. gr. kemur fram almenna regla frumvarpsins um það hvernig leyst verði úr ágreiningsmálum sem koma upp í tengslum við framkvæmd gjaldþrotaskipta, þar á meðal við nauðasamningsumleitanir eftir XXI. kafla, og falla ekki undir einhverja þeirra sérreglna sem koma fram fyrr í XXIII. kafla. Í þessu sambandi er rétt að benda á það að með samanburði ákvæða 171. gr. við reglur 172. og 173. gr. má sjá að ekki sé ætlast til að farið verði eftir 171. gr. eða XXIV. kafla við úrlausn allra ágreiningsefna, sem geta komið upp við gjaldþrotaskipti, því það leiðir beinlínis af 172. og 173. gr. að verulegar takmarkanir séu á því að leyst verði úr um skyldu þriðja manns við þrotabú eftir reglum frumvarpsins. Reglur 171. gr. taka þannig fyrst og fremst til ágreinings sem rís um réttindi þriðja manns á hendur þrotabúi eða hvernig staðið verði að framkvæmd gjaldþrotaskiptanna sem slíkra, en sú skipan, sem hér um ræðir, er hliðstæð þeirri sem leiðir af núgildandi lagareglum.

8

Samkvæmt framangreindu fjallar 171. gr. laga nr. 21/1991 um réttindi þriðja manns á hendur þrotabúi og takmarkast efni hennar af ákvæðum 172. og 173. gr. sömu laga.

Þykir engum vafa bundið að mál þetta á ekki undir héraðsdóm sem ágreiningsmál á grundvelli 171. gr. laga nr. 21/1991 þar sem varnaraðilar hafa lýst þeirri afstöðu sinni að þeir eigi ekki þær kröfur á hendur sóknaraðila sem hann óskar staðfestingar á að þeir eigi. Breytir engu í þessu sambandi þótt sóknaraðili kunni að eiga kröfu á hendur varnaraðila eins og ráða má af endurriti úr fyrrnefndri gerðabók sóknaraðila 2. september 2021 að hann telji sig eiga en þar segir: „Er það afstaða skiptastjóra [sóknaraðila] að þar sem ekki séu lagaskilyrði til skuldajafnaðar [varnaraðila] umfram það sem korthafar höfðu rétt til að fá endurgreitt, þurfi félögin að greiða þrotabúinu

USD 723.865 samtals.“

9

Samkvæmt framangreindu og forsendum hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur. 10

Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðilum kærumálskostnað sem ákveðinn er eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, þrotabú WOWair hf., greiði varnaraðilum, U. S. Bank National Association og Elavon Financial Services DAC, hvoru fyrir sig, 250.000 krónur í kærumálskostnað.