532/2021

Útdráttur

Staðfestur var dómur héraðsdóms um sakfellingu J fyrir umferðarlagabrot með því að hafa í þrjú skipti ekið bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja og að auki undir áhrifum áfengis í tvö skipti. Við ákvörðun refsingar var með hliðsjón af dómvenju litið til ítrekaðra sambærilegra brota J en ítrekunartengsl höfðu ekki verið rofin milli þeirra. Að virtum sakaferli J og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var refsing hans ákveðin 12 mánaða fangelsi. Þá var ævilöng ökuréttarsvipting áréttuð.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir O-kvk-nf M-kvk-nf A-kvk-nf, R-kvk-nf B-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 6. júlí 2021. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 9. júní 2021 í málinu nr. S- [...]/2020.

2

Ákæruvaldið krefst þess að refsing ákærða verði þyngd og að niðurstaða héraðsdóms um sviptingu ökuréttar hans staðfest.

3

Ákærði krefst þess aðallega að niðurstaða hins áfrýjaða dóms um refsingu hans verði staðfest en til vara að honum verði ákveðin vægustu viðurlög sem lög frekast heimila.

Niðurstaða

4

Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafaí þrjú skipti ekið bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna og slævandi lyfja og að auki undir áhrifum áfengis í tvö skipti. Á grundvelli játningar ákærða á framangreindum brotum var í héraði farið með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

5

Eins og rakið er í hinum áfrýjaða dómi hefur ákærða margsinnis áður verið gerð refsing fyrir umferðarlagabrot. Við ákvörðun refsingar í héraði var miðað við að ákærða væri nú í fjórða sinn gerð refsing fyrir akstur sviptur ökurétti og í annað sinn fyrir akstur undir áhrifum áfengis eða ávana- og fíkniefna. Var talið að ítrekunaráhrif dóma og sektarákvarðana lögreglustjóra sem ákærði hefði gengist undir vegna aksturs undir áhrifum áfengis eða ávana- og fíkniefna á árunum 2009 til 2014 væru fallin niður. Í héraði lágu fyrir tvö sakavottorð ákærða, annað frá 20. október 2020 og hitt frá 6. apríl 2021, en hvorugt þeirra sýndi allan sakaferil ákærða.

6

Við meðferð málsins fyrir Landsrétti var lagt fram fullt sakavottorð ákærða, útgefið 28. febrúar 2022. Samkvæmt því vottorði gekkst ákærði undir tvær sektargerðir hjá lögreglustjóra 2. júní 2009 vegna aksturs undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna og var jafnframt sviptur ökurétti í 12 mánuði. Ári síðar, eða 7. júlí 2010, gekkst ákærði undir greiðslu sektar hjá lögreglustjóra vegna aksturs sviptur ökurétti. Á árinu 2011 gekkst ákærði tvisvar undir greiðslu sektar hjá lögreglustjóra vegna brota af þessu tagi, annars vegar 24. mars vegna aksturs undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna og hins vegar 7. september vegna aksturs sviptur ökurétti. Var ákærði jafnframt sviptur ökurétti í þrjú ár. Tveimur árum síðar var ákærði dæmdur í 45 daga fangelsi fyrir akstur undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna og akstur sviptur ökurétti.

Þá var ákærði sviptur ökurétti ævilangt. Tók ákærði tildæmda fangelsisrefsingu út með samfélagsþjónustu sem lauk 22. janúar 2014. Loks var ákærði með dómi 5. júlí 2019 sakfelldur fyrir akstur sviptur ökurétti í alls níu skipti og af þeim var fyrsta brotið framið 10. febrúar 2018. Af þessum níu skiptum ók ákærði í þrjú skipti einnig undir áhrifum ávana- og fíkniefna og að auki undir áhrifum áfengis í eitt skiptanna. Var fyrsta brotið af þessu tagi framið 24. mars 2018. Við framangreind brot ákærða voru því rúm fjögur ár frá því að hann lauk fullnustu dómsins frá 7. mars 2013 með samfélagsþjónustu. Ítrekunaráhrif dómsins frá 7. mars 2013 voru því ekki fallin niður þegar ákærði gerðist brotlegur að nýju 10. febrúar og 24. mars 2018. Brot þau sem ákærði hefur nú verið sakfelldur fyrir voru framin á árinu 2020. Með hinum áfrýjaða dómi var ævilöng ökuréttarsvipting ákærða áréttuð.

7

Þótt umferðarlög mæli ekki fyrir um lögbundin ítrekunaráhrif að því er refsingu varðar byggir dómvenja um að litið sé til brotaferils manns við ákvörðun refsingar á hliðstæðum sjónarmiðum og ítrekunaráhrif þar sem þeirra er getið í lögum.

Samkvæmt sakarferli ákærða, eins og hann hefur verið rakinn að framan, voru ítrekunartengsl ekki rofin á milli brota ákærða. Ber því að miða við að ákærða sé nú í fimmta sinn gerð refsing fyrir akstur undir áhrifum áfengis eða ávana- og fíkniefna og einnig í fimmta sinn fyrir að aka sviptur ökurétti.

8

Að því gættu sem að framan er rakið er refsing ákærða, að virtum sakarferli hans og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, ákveðin 12 mánaða fangelsi. Þá er ævilöng ökuréttarsvipting hans áréttuð.

9

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað verða staðfest.

10

Með þessari niðurstöðu er leiðrétt ákvörðun hins áfrýjaða dóms um refsingu og er því rétt að áfrýjunarkostnaður málsins greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða fyrir Landsrétti, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og greinir í dómsorði.

Dómsorð :

Ákærði, J-x-x E-kk-nf, sæti fangelsi í 12 mánuði.

Ákærði er sviptur ökurétti ævilangt.

Ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað skal vera óraskað.

Allur áfrýjunarkostnaður málsins, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, S-kk-ef G-kk-ef lögmanns, 434.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.