431/2021

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um dómkvaðningu nýs matsmanns til þess að meta forsjárhæfni aðila og skoða og meta nánar tilgreind atriði. Í úrskurði Landsréttar kom fram að með áðurgreindri matsbeiðni hefði A krafist nýs undirmats um forsjárhæfni aðila í stað þess að krefjast yfirmats samkvæmt 64. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem tekin yrðu til endurmats þau atriði sem áður hefðu verið metin. Í matsgerð hins dómkvadda matsmanns um forsjárhæfni aðila væri fjallað um þau atriði sem sérstaklega væri leitað svara við í nánar tilgreindum liðum í matsbeiðni A. Þá litu aðrar spurningar á hinn bóginn að almennum og fræðilegum atriðum og yrði ekki séð að svör við þeim hefðu þýðingu við úrlausn ágreinings um forsjá sonar málsaðila. Samkvæmt 3. mgr. 38. gr. og 3. mgr. 42. gr. barnalaga nr. 76/2003 og og með vísan til reglna IX. kafla laga nr. 91/1991 um matsgerðir, sérstaklega 64. gr., var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Á-kk-nf H-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 29. júní 2021. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 13. næsta mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Norðurlands eystra 16. júní 2021 í málinu nr. E- [...]/2020 þar sem beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu matsmanns var hafnað. Kæruheimild er í c-lið 1. mgr. 143. gr. laga nr.91/ 1991 um meðferð einkamála.

2

Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úrgildi og að fallist verði á kröfu hennar um að dómkveðja hæfan og óvilhallan matsmann til þess að leggja mat á forsjárhæfni aðila út frá þeim spurningum sem er að finna í nýrri matsbeiðni 4. júní 3

Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar auk málskostnaðar fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

4

Málsatvik eru rakin í hinum kærða úrskurði. Málsaðilar deila um forsjá og lögheimili sonar síns, sem nú er á [...] ári og hefur frá fæðingu lotið sameiginlegri forsjá þeirra og átt lögheimili hjá móður. Krefst varnaraðili nú óskiptrar forsjár drengsins og að lögheimili hans verði hjá honum. Þá krefst varnaraðili meðlags og að kveðið verði á um inntak umgengnisréttar þess foreldris sem ekki fer með forsjá. Sóknaraðili krefst sýknu af kröfu varnaraðila og að henni verði dæmd forsjá sonar þeirra.

5

Eins og greinir í hinum kærða úrskurði var D sálfræðingur dómkvaddur sem matsmaður 15. febrúar síðastliðinn að kröfu varnaraðila til að meta forsjárhæfni aðila.

Lá matsgerð hans fyrir 28. maí síðastliðinnog var hún lögð fram við fyrirtöku málsins 4. júní. Í sama þinghaldi lagði sóknaraðili fram matsbeiðni þar sem þess var krafist að dómkvaddur yrði matsmaður til að meta forsjárhæfni aðila og skoða og meta nánar tilgreind atriði sem talin voru í 13 liðum í matsbeiðninni. Varnaraðili mótmælti matsbeiðni sóknaraðila og krafðist þess að henni yrði hafnað.

6

Með áðurgreindri matsbeiðni hefur sóknaraðili krafist nýs undirmats um forsjárhæfni aðila í stað þess að krefjast yfirmats samkvæmt 64. gr. laga nr. 91/1991 þar sem tekin yrðu til endurmats þau atriði sem áður hafa verið metin. Í matsgerð hins dómkvadda matsmanns um forsjárhæfni aðila frá 28. maí síðastliðnu mer fjallað um þau atriði sem sérstaklega er leitað svara við í liðum 1- 3, 6- 8 og 10- 13 í matsbeiðni sóknaraðila.

Spurningar 4, 5 og 9 lúta á hinn bóginn að almennum og fræðilegum atriðum og verður ekki séð að svör við þeim hafi þýðingu við úrlausn ágreinings um forsjá sonar málsaðila.

7

Samkvæmt 3. mgr. 38. gr. barnalaga nr. 76/2003 skal flýta meðferð máls um forsjá eða lögheimili barns og getur dómari hafnað kröfu um dómkvaðningu eða kröfu um yfirmat telji hann öflun sérfræðilegrar álitsgerðar ganga gegn hagsmunum barns eða augljóslega óþarfa, sbr. 3. mgr. 42. gr. sömu laga. Samkvæmt framangreindu og með vísan til reglna IX. kafla laga nr. 91/1991 um matsgerðir, sérstaklega 64. gr., ber að staðfesta niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að synja beiðni sóknaraðila um dómkvaðningu nýs matsmanns í forsjármáli aðila.

8

Málskostnaður milli aðila fellur niður. Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila 150.000 krónur greiðist úr ríkissjóði.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Málskostnaður milli aðila fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður sóknaraðila, A, greiðist úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hennar, J-kvk-ef Ó-x-x A-kvk-ef, 150.000 krónur.