729/2022

Útdráttur

G kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var að afmá færslu skjals, eignaskiptayfirlýsingar, sem þinglýst var í fasteignabók embættis varnaraðila S. Með hinni umdeildu eignaskiptayfirlýsingu var kveðið á um innbyrðis skiptingu leiguréttinda milli aðildarfélaga B sem áttu orlofshús á tilgreindri lóð sem B leigði af G. Í úrskurði Landsréttar var rakið að B hefði tekið tilgreinda lóð á leigu til 72 ára frá 1. ágúst 1969 að telja. Samkvæmt því fari B með lóðarleiguréttindi yfir lóðinni, sem teljist samkvæmt reglum eignaréttar til óbeinna eignarheimilda. Þessum réttindum sé B heimilt að ráðstafa enda fari það ekki gegn því sem kveðið er á um í lóðarleigusamningnum. Samkvæmt samningnum væru heimildum B til að ráðstafa framangreindum lóðarleiguréttindum engin sérstök takmörk sett. Með hinni umdeildu eignaskiptayfirlýsingu hefði verið kveðið á um innbyrðis skiptingu leiguréttinda milli aðildarfélaga B sem áttu orlofshús á lóðinni án þess að sú skipting hefði áhrif á eignarrétt G að landinu en ekki væri um að ræða skiptingu lóðar í skilningi 48. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, J-kk-nf H-kk-nf og K-kvk-nf S-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 22. nóvember 2022. Greinargerð varnaraðila, Bandalags starfsmanna ríkis og bæja, barst réttinum 13. desember sama ár. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 14. nóvember 2022 í málinu nr. T-sýslumannsins á Vesturlandi, yrði gert að afmá færslu skjals með þinglýsingarnúmer 422- M - 002300/2017, sem er eignaskiptayfirlýsing, sem þinglýst var í fasteignabók embættis varnaraðila, sýslumannsins á Vesturlandi. Kæruheimild er 5. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978.

2

Sóknaraðili krefst þess að þinglýsingarstjóra varnaraðila, sýslumannsins á Vesturlandi, verði gert að afmá færslu skjals með þinglýsinganúmer 422- M -002300/2017, sem þinglýst var í fasteignabók embættis varnaraðila, sýslumannsins á Vesturlandi. Þá krefst hún málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar úr hendi varnaraðilans Bandalags starfsmanna ríkis og bæja.

3

Varnaraðilinn, Bandalag starfsmanna ríkis og bæja, krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar auk kærumálskostnaðar.

4

Varnaraðilinn, sýslumaðurinn á Vesturlandi, hefur ekki látið málið ekki til sín taka fyrir Landsrétti. Samkvæmt 3. mgr. 158. gr., sbr. 4. mgr. 150. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður litið svo á að hann krefjist staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

5

Eins og rakið er í hinum kærða úrskurði tók varnaraðilinn, Bandalag starfsmanna ríkis og bæja, á leigu lóðina Munaðarnesland, landeignanúmer L134984, 20. desember 1969 til 72 ára frá 1. ágúst 1969 að telja. Samkvæmt því fer varnaraðili á leigutímanum með lóðarleiguréttindi yfir lóðinni, sem teljast samkvæmt reglum eignaréttar til óbeinna eignarheimilda. Þessum réttindum er varnaraðilanum heimilt að ráðstafa enda fari það ekki gegn því sem kveðið er á um í lóðarleigusamningnum.

6

Í 2. gr. samningsins segir að lóðin sé leigð „fyrir orlofsheimili leigutaka, sem hann hyggst koma sér upp á hinu leigða landi, svo og til hvers kyns annarra mannvirkjagerða. Enn fremur til ræktunar. Leigutaki skal girða landið eða hluta þess, eftir því sem leigutaki telur sér henta. Hús og önnur mannvirki má leigutaki selja eða veðsetja, ásamt lóðarréttindum sínum.“ Samkvæmt framansögðu eru heimildum varnaraðilans til að ráðstafa framangreindum lóðarleiguréttindum engin sérstök takmörk sett.

7

Með hinni umdeildu eignaskiptayfirlýsingu, sem sóknaraðili krefst að verði afmáð úr fasteignabók varnaraðilans, sýslumannsins á Vesturlandi, var varnaraðilinn, Bandalag starfsmanna ríkis og bæja, að ráðstafa lóðarleiguréttindum sínum með því að kveða á um innbyrðis skiptingu leiguréttindanna milli þeirra aðildarfélaga hans sem eiga orlofshús á lóðinni án þess að sú skipting hafi áhrif á eignarrétt sóknaraðila að landinu en ekki er um að ræða skiptingu lóðar í skilningi 48. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.

8

Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Úrskurðarorð :

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, G-kvk-nf S-kvk-nf K-kvk-nf, greiði varnaraðilanum, Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja, 350.000 krónur í kærumálskostnað.