294/2019

Útdráttur

Í málinu deildu aðilar um hvort heimilt hefði verið að taka í löggeymslu nánar tilgreindar fasteignir SGS, sem áður höfðu verið kyrrsettar með hans samþykki, til tryggingar kröfu á hendur S ehf. Í úrskurði Landsréttar kom fram að hefði dómi héraðsdóms um þá kröfu ekki verið áfrýjað til Landsréttar hefði þrotabúi E ehf. verið unnt að beina aðfarargerð að bæði SGS og S ehf. Af 1. mgr. 36. gr. laga nr. 90/1989, um aðför, leiddi að SGS hefði við þá aðfarargerð verið í stöðu gerðarþola. Samkvæmt 3. mgr. 39. gr. sömu laga ætti gerðarþoli ekki rétt á að varna því að fjárnám yrði gert í eign sem gerðarbeiðandi ætti tryggingarréttindi í fyrir kröfu sinni. Sama gilti þegar krafist væri löggeymslu hjá gerðarþola sem veitt hefði tryggingarréttindi í eign sinni, sbr. 2. mgr. 23. gr. og 15. gr. laga nr. 31/1990, um kyrrsetningu, lögbann o.fl. Með tryggingarréttindum samkvæmt 3. mgr. 39. gr. aðfararlaga væri meðal annars átt við rétt samkvæmt kyrrsetningu. Af þeim sökum væri skilyrðum 1. mgr. 23. gr. laga nr. 31/1990, um kyrrsetningu, lögbann o.fl., til að taka hinar kyrrsettu eignir SGS í löggeymslu fullnægt.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og V-kk-nf H. V-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kæru 17. apríl 2019 en kærumálsgögn bárust réttinum 30. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 3. apríl 2019 í málinu nr. Y9/2018 þar sem kröfu sóknaraðila, um að felld yrði úr gildi aðfarargerð sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu nr. 1829484, sem fram fór 16. nóvember 2018 að kröfu varnaraðila, og að lagt yrði fyrir sýslumann að taka upp gerðina að nýju, var hafnað. Kæruheimild er í 1. mgr. 35. gr. laga nr. 31/1990, um kyrrsetningu, lögbann o.fl., sbr. 4. mgr. 91. gr. laga nr. 90/1989, um aðför. 2 Sóknaraðilar krefjast þess að hinum kærða úrskurði verði hrundið og að felld verði úr gildi aðfarargerð sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu nr. 1829484, sem fram fór 16. nóvember 2018 að kröfu varnaraðila, og að lagt verði fyrir sýslumann að taka upp gerðina að nýju. Þá er krafist málskostnaðar fyrir héraðsdómi og kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur og sóknaraðilum verði óskipt gert að greiða honum kærumálskostnað.

Niðurstaða

4 Ágreiningur málsins varðar það álitaefni hvort heimilt hafi verið að taka í löggeymslu nánar tilgreindar fasteignir í eigu sóknaraðila, S-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef, sem áður höfðu verið kyrrsettar með hans samþykki til tryggingar kröfu varnaraðila á hendur sóknaraðila Sjöstjörnunni ehf.

5

Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur

12. október 2018 í máli nr. 2536/2017 var sóknaraðila Sjö stjörnunni ehf. gert að greiða varnaraðila samtals 244.186.975 krónur með nánar tilgreindum dráttarvöxtum og málskostnað en jafnframt var með honum staðfest kyrrsetning sem gerð var 19. júlí 2017 í meðal annars fyrrgreindum fasteignum sóknaraðila S-kk-ef G-kk-ef.

Dóminum var áfrýjað til Landsréttar 8. nóvember 2018.

6 Samkvæmt 1. mgr. 23. gr. laga nr. 31/1990, um kyrrsetningu, lögbann o.fl., má taka eignir skuldara í löggeymslu til tryggingar kröfu um greiðslu peninga samkvæmt dómi eða úrskurði sem skotið hefur verið til æðri dóms ef annars hefði þegar mátt fullnægja kröfunni með aðför.

7

Samkvæmt

2. mgr. 23. gr. laga nr. 31/1990 gilda meðal annars á kvæði 6.

–

20. gr. laganna um löggeymslu eftir því sem við getur átt .

Af

15. gr. sömu laga leiðir að ákvæði 36.

–

50. gr. laga nr. 90/1989, um aðför, gilda um þær eignir sem teknar verða í löggeymslu og rétt aðila til að vísa á þær.

8

Hefði fyrrgreindum dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 12. október 2018 ekki verið áfrýjað til Landsréttar hefði varnaraðila verið unnt að beina aðfarargerð að sóknaraðilum. Af 1. mgr. 36. gr. aðfararlaga leiðir að sá sem leita á fullnustu hjá við aðfarargerð verður alltaf talinn gerðarþoli hvort sem krafa eða skilríki fyrir aðfararheimild hljóðar á hann eða ekki. Af þeim sökum hefði sóknaraðili S-kk-nf G-kk-nf, sem eigandi hinna kyrrsettu fasteigna, verið í stöðu gerðarþola þótt krafan sem lægi að baki slíkri aðfarargerð væri á hendur sóknaraðila Sjöstjörnunni ehf.

9

Samkvæmt 3. mgr. 39. gr. aðfararlaga á gerðarþoli ekki rétt á að varna því að fjárnám verði gert í eign sem gerðarbeiðandi á tryggingarréttindi í fyrir kröfu sinni.

Af fyrrgreindri 2. mgr. 23. gr. og 15. gr. laga nr. 31/1990 leiðir að hið sama gildir þegar krafist er löggeymslu hjá gerðarþola sem veitt hefur tryggingarréttindi í eign sinni.

Með tryggingarréttindum er í 3. mgr. 39. gr. aðfararlaga meðal annars átt við rétt samkvæmt kyrrsetningu, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 8. janúar 1943 í máli nr.

49/1941, sem birtur er í dómasafni þess árs á bls. 4. Samkvæmt því hefði þegar mátt fullnægja kröfu varnaraðila samkvæmt fyrrgreindum dómi Héraðsdóms Reykjavíkur með aðför hjá sóknaraðilum ef ekki hefði komið til áfrýjunar málsins til Landsréttar.

Af þeim sökum var skilyrðum 1. mgr. 23. gr. laga nr. 31/1990 til að taka hinar kyrrsettu eignir sóknaraðila S-kk-ef G-kk-ef í löggeymslu fullnægt. Samkvæmt því verður niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

10 Eftir úrslitum málsins verður sóknaraðilum gert að greiða varnaraðila óskipt kærumálskostnað eins og í dómsorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, S-kk-nf G-kk-nf S-kk-nf og Sjöstjarnan ehf., greiði varnaraðila, þrotabúi EK1923 ehf., óskipt 250.000 krónur í kærumálskostnað.