751/2020

Útdráttur

ALR var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn lögumnr. 50/1988 um virðisaukaskatt, meiri háttar brot gegn lögumnr. 90/2003 um tekjuskatt, meiri háttar brot gegn lögumnr. 145/1994 um bókhald og fyrir peningaþvætti. Fyrir héraðsdómi játaði ALR sakargiftirnar að frátöldu peningaþvætti en krafðist jafnframt þess að ákærunni yrði vísað frá dómi á þeim grundvelli að honum hefði þegar verið refsað fyrir það sem honum var gefið að sök. Í dómi Landsréttar er rakið að málarekstur hjá skattyfirvöldum annars vegar og héraðssaksóknara hins vegar á hendur ALR, sem lutu að meintum brotum hans gegn lögumnr. 50/1988 og nr. 90/2003, hefðu staðið samtals í um tvö ár en þar af samhliða í u. þ. b. fimm vikur. Var því ekki talið að fullnægt hafi verið skilyrðum um samþættingu í tíma sem fram hafi komið í dómaframkvæmd mannréttindadómstóls Evrópu um skýringu og beitingu á 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmálann. Með hliðsjón af því var þeim sakargiftum á hendur ALR vísað frá héraðsdómi. Á hinn bóginn staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu ALR vegna meiri háttar brota gegn lögumnr. 145/1994 um bókhald á grundvelli játningar hans. Þá taldi dómurinn að framburður ALR sjálfs bæri með sér að hann hefði játað að hafa nýtt ávinning af skattabrotum hans í eigin þágu eða í atvinnustarfsemi sinni. Samkvæmt því var héraðsdómur staðfestur um sakfellingu ALR af peningaþvætti. Með brotinu rauf ALR skilorð eldri dóms og var dómurinn því tekinn upp og honum gerð refsing í einu lagi samkvæmt 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga auk þess sem honum var dæmdur hegningarauki samkvæmt 78. gr. sömu laga. Að þessu gættu var refsing ALR ákveðin fangelsi í 6 mánuði.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir A-kk-nf E. J-kk-nf, D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og S-kk-nf S-kk-nf.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1

Ríkissaksóknari skaut málinu til Landsréttar 21. desember 2020 í samræmi við yfirlýsingu ákærða um áfrýjun. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 2. desember 2020 í málinu nr. S- 1658/2020.

2

Ákærði krefst þess aðallega að hinum áfrýjaða dómi verði hnekkt og breytt á þá leið að vísað verði frá héraðsdómi ákæru sem útgefin var af héraðssaksóknara 26. febrúar 2020. T il vara krefst ákærði þess að hann verði sýknaður af peningaþvætti, sbr. lið D í ákæru, og verði látinn sæta vægustu refsingu sem lög leyfi vegna þeirra þátta ákærunnar sem hann hefur játað. Að því frágengnu krefst ákærði vægari refsingar varðandi alla þætti ákærunnar. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna samkvæmt mati réttarins og að þau, ásamt öðrum sakarkostnaði, greiðist úr ríkissjóði.

3

Ákæruvaldið krefst þess að staðfest verði niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða, að refsing verði þyngd og ákærði verði dæmdur til að greiða allan sakarkostnað málsins á báðum dómstigum.

Málsatvik

Ákæra

4

Ákæra héraðssaksóknara 26. febrúar 2020, sem liggur til grundvallar máli þessu, er í fjórum liðum. Í lið A eru ákærða gefin að sök meiri háttar brot gegn lögumnr. 50/1988 um virðisaukaskatt, með því að hafa í sjálfstæðum atvinnurekstri sínum rekstrarárið 2016, á nánar tilgreindum tímabilum, ekki staðið skil á virðisaukaskattskýrslum eða staðið skil á efnislega röngum skýrslum. Honum er í þessum lið jafnframt gefið að sök að hafa ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar vegna sömu uppgjörstímabila, samtals að fjárhæð 2.279.886 krónur. Í lið B eru ákærða gefin að sök meiri háttar brot gegn lögum um tekjuskatt með því að hafa vanrækt að standa skil á skattframtölum gjaldárin 2017 og 2018, vegna tekjuáranna 2016 og 2017 eins og nánar er rakið í héraðsdómi. Með þessu hafi ákærði vanframtalið tekjuskatts- og útsvarsstofn sinn um samtals 65.963.679 krónur framangreind gjaldár og þannig komist hjá greiðslu tekjuskatts og útsvars að fjárhæð 29.988.670 krónur. Í C- lið ákærunnar er ákærða einnig gefið að sök meiriháttarbrot gegn lögum um bókhald með því að hafa vanrækt að færa bókhald í atvinnurekstri sínum rekstrarárið 2016 þannig að það uppfyllti kröfur laga í meginatriðum og ekki varðveitt bókhaldsgögn með fullnægjandi hætti. Loks er ákærða í D lið ákærunnar gefið að sök peningaþvætti með því að hafa nýtt, ráðstafað og/eða geymt í eigin þágu ávinning af brotum samkvæmt ákæruliðum A og B, samtals 32.268.556 krónur.

5

Brot ákærða samkvæmt ákærulið A telst varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988. Brot ákærða samkvæmt ákærulið B telst varða við 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, sbr. 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga.“ Brot ákærða samkvæmt ákærulið C telst varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 36. og 1. og 2. tölulið 37. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald. Brot ákærða samkvæmt ákærulið D telst varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr., 264. gr. almennra hegningarlaga.

6

Fyrir héraðsdómi játaði ákærði sök samkvæmt liðum A, B og C. Hann neitaði aftur á móti sök samkvæmt lið D í ákæru. Ákærði krafðist þess jafnframt fyrir héraðsdómi að ákærunni yrði vísað frá dómi á þeim grundvelli að honum hefði þegar verið refsað fyrir það sem honum er gefið að sök í ákærunni í skilningi 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Með úrskurði héraðsdóms 13. október 2020 var kröfu ákærða um frávísun málsins hafnað á þessum grundvelli. Með hinum áfrýjaða dómi var ákærði síðan sakfelldur samkvæmt ákæru og gert að sæta fangelsi í 14 mánuði, auk þess að greiða 90.000.000 króna í sekt í ríkissjóð.

Rannsókn málsins

7

Rannsókn á bókhaldi og virðisaukaskattsskilum Manna og verka ehf., sem er félag sem ákærði var í fyrirsvari fyrir, hófst 13. apríl 2018. Félag þetta var síðar tekið til gjaldþrotaskipta og kemur ekki frekar við sögu í máli þessu. Rannsókn á persónulegu bókhaldi og skattskilum ákærða hófst 16. apríl 2018. Í bréfi skattrannsóknarstjóra til héraðssaksóknara 4. mars 2019 kemur fram að tilefni rannsóknanna væru sjálfstæðar athuganir skattrannsóknarstjóra á skattskilum Manna og verka ehf. og ákærða í kjölfar tilkynningar frá peningaþvættisdeild héraðssaksóknara.

8

Skýrsla var fyrst tekin af ákærða hjá skattrannsóknarstjóra 11. september 2018. Fram kemur að ákærði hafði réttarstöðu sakbornings við skýrslutökuna og var verjandi ákærða viðstaddur. Tilefni þeirrar skýrslu var rannsókn á bókhaldi og virðisaukaskattsskilum Manna og verka ehf. vegna ætlaðra brota á lögumnr. 50/1988 og lögumnr. 145/1994 á rekstartímabilinu frá 1. júlí 2016 til og með 31. desember 2017. Þá voru teknar skýrslur af ákærða vegna sömu ætlaðra brota 12. september 2018 og 11. október 2018. Þá er þess að geta að tekin var skýrsla af ákærða 2. október 2018 vegna rannsóknar á bókhaldi og skattskilum ákærða sjálfs vegna rekstrartímabilsins frá 1. júlí 2016 til 31. desember 2017. Í öllum tilfellum hafði ákærði réttarstöðu sakbornings og var verjandi hans viðstaddur skýrslutökur.

9

Með bréfi til ákærða 22. nóvember 2018 var honum tilkynnt um lyktir rannsóknar skattrannsóknarstjóra. Með bréfinu fylgdi skýrsla um niðurstöður rannsóknarinnar. Í því er tekið fram að skattrannsóknarstjóri taki ekki að svo stöddu afstöðu til hugsanlegrar refsimeðferðar vegna brota sem kynnu að hafa verið framin við þau skattskil sem rannsóknin tók til. Var ákærða veittur frestur til 5. desember 2018 til að kynna sér skýrsluna og koma að mótmælum, gögnum og skriflegum skýringum og í framhaldi af því yrði tekin ákvörðun um framhald málsins. Engar athugasemdir bárust frá ákærða um skýrsluna.

10

Endanleg skýrsla skattrannsóknarstjóra er frá 7. desember 2018. Niðurstöður skýrslunnar eru dregnar saman í lok hennar. Þar kemur fram að ákærði hafi ekki staðið skil á skattframtölum vegna tekna tekjuárin 2016 til 2017 og staðið skil á efnislega rangri virðisaukaskattsskýrslu vegna maí til júní 2016. Jafnframt kemur þar fram að hann hafi ekki staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum fyrir uppgjörstímabilin janúar til febrúar, mars til apríl, júlí til ágúst og september til október 2016, bókhald hafi ekki verið fært, varðveislu bókhaldsgagna hafi verið verulega ábótavant og að skattskyld velta, útskattur og rekstrartekjur hafi verið vanframtalin vegna janúar til og með október 2016. Loks kemur þar fram að ekki hafi verið afhent gögn um möguleg rekstrargjöld og innskatt vegna sjálfstæðrar starfsemi ákærða og að vanframtaldar úttektir ákærða úr rekstri Manna og verka ehf. séu tekjur sem skattleggja beri samkvæmt 1. tölulið A - liðar 7. gr. laga nr. 90/2003. Ákærði hafi sjálfur borið um að hafa tekið helming þess fjár sem hann fékk frá Mönnum og verkum ehf. til eigin nota eða 35.392.577 krónur. Tölulegar niðurstöður rannsóknarinnar voru þær að vanframtalin skattskyld velta og rekstrartekjur hefðu á tímabilinu janúar til október 2016 verið 9.499.524 krónur og vanframtalinn útskattur 2.279.886 krónur. Þá hafi vanframtaldar úttektir skattaðila úr rekstri Manna og verka ehf. verið 636.000 krónur á árinu 2016 og 69.513.155 krónur á árinu 2017, eða samtals fyrir bæði árin 70.149.155 krónur.

11

Með bréfi 19. desember 2018 var ákærða tilkynnt um lok rannsóknar skattrannsóknarstjóra vegna Manna og verka ehf. og um fyrirhugaða töku ákvörðunar skattrannsóknarstjóra um refsimeðferð. Þá var ákærða tilkynnt með bréfi 20. sama mánaðar um lok rannsóknar á honum sjálfum, sem og um fyrirhugaða töku ákvörðunar um refsimeðferð. Í bréfunum kemur fram sú afstaða skattrannsóknarstjóra að ákærði kynni að bera refsiábyrgð vegna brota sem upplýst hafi verið við rannsókn skattrannsóknarstjóra. Var ákærða í samræmi við ákvæði 2. mgr. 35. gr. reglugerðar nr. 373/2001 gefinn kostur á að tjá sig um fyrirhugaða refsimeðferð. Þá var ákærða í fyrra bréfinu bent á að skattrannsóknarstjóri gæti gefið ákærða kost á að ljúka refsimeðferð með sektargerð hjá skattrannsóknarstjóra og í hinu síðara með sektargerð hjá skattrannsóknarstjóra, sektarmeðferð hjá yfirskattanefnd eða til rannsóknar lögreglu. Var ákærða veittur 15 daga frestur til að tjá sig um fyrirhugaða ákvörðun um refsimeðferð á grundvelli fyrirliggjandi gagna. Engar athugasemdir bárust frá ákærða við bréfum þessum.

12

Með bréfi 4. mars 2019 var skýrsla skattrannsóknarstjóra framsend ríkisskattstjóra til álagningar skatta á grundvelli rannsóknar skattrannsóknarstjóra. Með bréfi til ákærða þann sama dag var honum tilkynnt að mál hans yrðu send embætti héraðssaksóknara og að forræði þeirra og allar ákvarðanir um áframhaldandi refsimeðferð yrðu eftir það í höndum þess embættis. Þá vísaði skattrannsóknarstjóri málinu einnig til héraðssaksóknara þann 4. mars 2019.

13

Með bréfi ríkisskattstjóra til ákærða 28. nóvember 2019 var honum tilkynnt um fyrirhugaða endurákvörðun opinberra gjalda fyrir gjaldárin 2017 og 2018 og á fjárhæðum virðisaukaskatts fyrir árið 2016. Endurákvörðun yrði byggð á skýrslu skattrannsóknarstjóra. Var ákærða veittur 20 daga frestur til að koma að andmælum. Engar athugasemdir bárust frá ákærða.

14

Ákærði kom til skýrslutöku hjá héraðssaksóknara 13. desember 2019 að viðstöddum verjanda sínum. Í skýrslutökunni bar ákærði ekki brigður á að framtölum og virðisaukaskattskýrslum hefði ekki verið skilað og lutu athugasemdir hans að því að ekki væri að öllu leyti um að ræða skattskyldar tekjur og áskildi hann sér rétt til að leggja fram frekari gögn. Þá komu ekki fram neinar tilteknar eða sértækar athugasamdir við þær fjárhæðir sem voru lagðar til grundvallar í niðurstöðum skýrslu skattrannsóknarstjóra.

15

Úrskurður ríkisskattstjóra um endurákvörðun opinberra gjalda gjaldárin 2017 og 2018 vegna tekjuáranna 2016 til 2017 og á fjárhæðum virðisaukaskatts fyrir árið 2016 er frá 22. janúar 2020. Sundurliðun fjárhæða í ákæru er byggð á tölulegum niðurstöðum í úrskurði ríkisskattstjóra.

16

Ákæra héraðssaksóknara var gefin út 26. febrúar 2020 sem fyrr segir.

Niðurstaða

Krafa um frávísun

17

Krafa ákærða um frávísun ákærunnar frá héraðsdómi verður skilin svo að hún taki til ákærunnar í heild. Nánar tiltekið telur ákærði að álag sem skattyfirvöld lögðu á gjaldstofna tekjuskatts annars vegar og virðisaukaskatts hins vegar hafi verð refsing eða refsikennd viðurlög í skilningi 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Í ákærunni felist krafa um að ákærða verði refsað að nýju vegna sömu atvika. Beri því að vísa henni frá dómi.

18

Samkvæmt 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu skal, eins og segir í íslenskri þýðingu málsgreinarinnar, enginn sæta lögsókn né refsingu að nýju í sakamáli innan lögsögu sama ríkis fyrir brot sem hann hefur þegar verið sýknaður af eða sakfelldur fyrir með lokadómi samkvæmt lögum og sakamálaréttarfari viðkomandi ríkis. Á grundvelli viðmiða sem Mannréttindadómstóll Evrópu hefur sett fram í dómi 8. júní 1976 í máli E-x-x o. fl. gegn Hollandi hefur hann byggt á því að beiting álags af hálfu skattyfirvalda vegna brota á skattalögum sé refsing í skilningi tilvitnaðs ákvæðis sáttmálans. Hafa úrlausnir dómstóla hér á landi tekið mið af þessu.

19

Í málatilbúnaði ákæruvaldsins er á því byggt að hvorki álag á tekjuskattsstofn, samkvæmt 1. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003, né álag á virðisaukaskatt, samkvæmt 27. gr. laga nr. 50/1988, sé refsing í skilningi 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu. Byggir ákæruvaldið á því að álag samkvæmt 1. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 sé annars eðlis en álag samkvæmt 2. mgr. 108. gr. sömu laga. Álag samkvæmt fyrrnefndu málsgreininni geti ekki talist vera refsing í skilningi 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka mannréttindasáttmála Evrópu. Auk þess vísar ákæruvaldið til þess að ekki hafi verið lagt álag á skattstofna ákærða í úrskurði ríkisskattsstjóra 22. janúar 2020. Því skipti ekki máli þótt álag hafi áður verið lagt á skattstofna ákærða í tengslum við ákvörðun um áætlaðar tekjur hans tekjuárin 2016 og 2017 og veltu í sjálfstæðum atvinnurekstri hans árið 2016.

20

Í dómaframkvæmd hér á landi hefur verið litið svoá að beiting stjórnsýsluviðurlaga í formi álags á vantalinn skattstofn, hvort heldur er um að ræða tekjuskatt eða virðisaukaskatt, feli í sér refsingu í merkingu 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu. Miðaðervið að um sama brot sé að ræða ef sömu atvik eða að öllu verulegu leyti sambærileg atvik liggja til grundvallar endurtekinni saksókn eða refsingu, sbr. til dæmis dóm Hæstaréttar Íslands í 20. september 2018 í máli nr. 11/2018. Ákæruvaldið bendir réttilega á að hundraðshluti álags af gjaldstofni í 1. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 sé nokkru lægri en í 2. mgr. sömu lagagreinar og ennfremur að munur sé á því hvernig staðið er að ákvörðun um beitingu álags í þessum tveimur tilvikum. Dómurinn telur engu að síður að ekki séu efni til að gera greinarmun á slíku álagi, enda er í þeim báðum um að ræða viðurlög, sem taka ber tillit til við ákvörðun sektar í sakamáli, sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003. Hið sama gildir um álag samkvæmt 27. gr. laga nr. 50/1988, sbr. 1. mgr. 40. gr. sömu laga.

21

Þ ótt fyrir liggi að ekkert álag hafi verið lagt á skattstofna ákærða í úrskurði ríkisskattstjóra 22. janúar 2020 var áður búið að leggja slíkt álag á skattstofna hans. Var það gert er tekin var ákvörðun af hálfu skattstjóra um áætlaða skattstofna hans fyrir árin 2016 og 2017. Af úrskurði ríkisskattstjóra verður ekki ráðið að það álag hafi verið fellt niður eða að sérstakt tillit hafi verið tekið til þess við endurákvörðun gjaldstofna ákærða. Af ákæru má hins vegar ráða að tillit hafi verið tekið til álagsins við útreikning á vangreiddum tekjuskatti fyrir tekjuárin 2016 og 2017. Hefur áætlaður tekjuskattsstofn og álag þar verið dregið frá við útreikning á vanframtöldum tekjuskattsstofni. Hið sama á hins vegar ekki við um við útreikning í ákæru á vanframtöldum virðisaukaskatti en ekkert tillit er þar tekið til álagsins sem áður hafði verið lagt á ákærða. Í ljósi framangreinds verður ekki fallist á að það geti haft þýðingu í málinu þótt ekkert álag hafi verið lagt á gjaldstofna ákærða í úrskurði ríkisskattstjóra 22. janúar 2020. Til þess er jafnframt að líta í því samhengi að ákvæði 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu veitir ekki eingöngu vernd gegn endurtekinni refsingu heldur einnig gegn endurtekinni lögsókn. Óhjákvæmilegt er að líta á fyrrgreinda málsmeðferð skattyfirvalda gagnvart ákærða sem lögsókn í skilningi ákvæðisins. Um síðastnefnt er jafnframt til þess að líta að á þeim tíma sem úrskurður ríkisskattstjóra gekk 22. janúar 2020 hafði ákvæði LXVIII til bráðabirgða við lög nr. 90/2003, sbr. lög nr. 33/2020, ekki enn tekið gildi. Tók það ekki gildi fyrr en 15. maí sama ár eða tæpum 4 mánuðum eftir að úrskurður ríkisskattstjóra var kveðinn upp. Samkvæmt því var þá ekki að finna í lögum ákvæði sem kæmi í veg fyrir að málsmeðferð skattyfirvalda gagnvart ákærða endaði með því að álagi samkvæmt 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003, eða eftir atvikum samkvæmt 27. gr. laga nr. 50/1988, væri beitt á endurákvarðaða gjaldstofna ákærða.

22

Mannréttindadómstóll Evrópu hefur kveðið upp fjölda dóma á grundvelli ákvæðis 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu. Dómaframkvæmd þessi hefur þróast og tekið breytingum. Þykir við úrlausn þessa máls helst verða litið til dóma í máli A og B gegn Noregi frá 15. nóvember 2016 og í máli B-kk-ef G-kk-ef K-kk-ef gegn Íslandi frá 31. ágúst 2021. Einkum er það fyrrnefndi dómurinn sem hefur þýðingu fyrir mál þetta, en hann ber meðal annars með sér að ákvæði 4. gr. 7. samningsviðaukans er skýrt á þann veg að það útiloki ekki beitingu staðlaðs skattálags hjá skattyfirvöldum vegna vangreiðslu skatta í alvarlegri málum þar sem jafnframt gæti verið viðeigandi að efna til saksóknar fyrir refsivert brot. Í slíkum tilvikum þarf rekstur málanna þó að vera nægilega tengdur að efni til og í tíma til að úr verði samþætt heild, allt í því skyni að meðalhófs sé gætt og hin samþætta málsmeðferð leggi ekki óhóflegar byrðar á viðkomandi.

23

Við mat á því hvort rekstur mála teljist nægilega samþættur í tíma er ekki gerð krafa um að meðferð beggja mála hafi farið fram samhliða frá upphafi til enda en tímaleg tengsl þurfi að vera nægilega náin til að koma í veg fyrir óhóflegt óhagræði, óvissu og tafir vegna málareksturs sem dregst yfir lengri tíma. Jafnframt er því slegið föstu að, þrátt fyrir að orðalag ákvæðisins gefi til kynna að um endanlega ákvörðun þurfi að vera að ræða í fyrra málinu, sem í framkvæmd mannréttindadómstólsins hefur verið metið með tilliti til þess hvort kæru- eða málshöfðunarfrestir séu liðnir, sé í málum af þessu tagi ekki nauðsynlegt að taka afstöðu til þess hvort eða hvenær ákvörðun sé orðin endanleg þar sem það hafi ekki áhrif á mat á því hvort nægileg tengsl, í framangreindum skilningi, séu á milli meðferðar málanna.

24

Rannsókn á bókhaldi og virðisaukaskattskilum Manna og verka ehf., hófst 13. apríl 2018 og á persónulegum skattskilum ákærða 16. apríl 2018. Með bréfi 4. mars 2019 var skýrsla skattrannsóknarstjóra framsend ríkisskattstjóra til álagningar skatta á grundvelli rannsóknar skattrannsóknarstjóra. Skattrannsóknarstjóri vísaði málinu til meðferðar héraðssaksóknara 4. mars 2019. Eftir þetta hafði skattrannsóknarstjóri engin frekari afskipti af málum ákærða. Upphaf rannsóknar á máli ákærða hjá héraðssaksóknara miðast við skýrslutöku af ákærða 13. desember 2019 en þá voru liðnir ríflega níu mánuðir frá þvíað skattrannsóknarstjóri vísaði málinu þangað. Úrskurður ríkisskattstjóra var kveðinn upp 22. janúar 2020 en tilkynning um fyrirhugaða endurákvörðun opinberra gjalda sem þar var kveðið á um hafði verið send ákærða 28. nóvember 2019 eða tveimur vikum áður en fyrrgreind rannsókn héraðssaksóknara hófst 13. desember sama ár. Málin voru því rekin samhliða hjá ríkisskattstjóra og héraðssaksóknara í um það bil fimm vikur á meðan heildarmálsmeðferðartíminn frá því að skattrannsóknarstjóri hóf rannsókn á hendur ákærða 13. apríl 2018 til útgáfu ákæru 26. febrúar 2020 var tæp tvö ár. Verður ekki talið að málarekstur hjá skattyfirvöldum annars vegar og héraðssaksóknara hins vegar hafi verið nægilega samþættur í tíma svo talið verði að fullnægt sé þeim skilyrðum sem fram hafa komið í dómaframkvæmd mannréttindadómstóls Evrópu um skýringu og beitingu 4. gr. 7. viðauka við sáttmálann. Verður því vísað frá héraðsdómi sakargiftum á hendur ákærða um meiri háttar brot gegn lögumnr. 50/1988 og lögumnr. 90/2003 samkvæmt liðum A og B í ákæru.

25

Ekkert liggur fyrir í málinu um að ákærða hafi áður verið gerð refsing vegna háttsemi þeirrar sem honum er gefin að sök í C og D liðum ákærunnar. Þau brot sem þar er lýst eru sjálfstæð brot og leiðir frávísun A og B liða ákærunnar því ekki sjálfkrafa til frávísunar þeirra. Þá verður ekki fallist á að þessir ákæruliðir séu svo vanreifaðir í ákæru að frávísun varði. Er kröfu ákærða um frávísun C og D liða ákærunnar því hafnað.

Ákæruliðir C og D

26

Ákærði hefur játað brot sitt samkvæmt C lið ákærunnar. Verður niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu samkvæmt þessum lið staðfest með vísan til forsendna.

27

Í D lið ákærunnar er ákærða gefið að sök peningaþvætti með því að hafa nýtt, ráðstafað og/eða geymt ávinning af brotum samkvæmt A og B lið ákærunnar. Ákærði neitar sök samkvæmt þessum ákærulið en hefur á hinn bóginn játað þá háttsemi sem lýst er í A og B liðum ákærunnar.

28

Í 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga kemur fram að hver sem tekur við, nýtir eða aflar sér eða öðrum ávinnings af broti á lögunum eða af refsiverðu broti á öðrum lögum, eða meðal annars umbreytir slíkum ávinningi, flytur hann, sendir, geymir, aðstoðar við afhendingu hans, leynir honum eða upplýsingum um uppruna hans, eðli, staðsetningu eða ráðstöfun ávinnings, skuli sæta fangelsi allt að sex árum. Í 2. mgr. segir að sá sem framið hefur frumbrot og fremur jafnframt brot samkvæmt 1. mgr. skuli sæta sömu refsingu og þar greinir. Ákvæði 77. gr. gildi þá eftir því sem við á.

29

Ákvæði 264. gr. almennra hegningarlaga voru lögfest, í þeirri mynd sem þau voru þegar atvik máls þessa áttu sér stað, með lögumnr. 149/2009. Í skýringum við 1. mgr. greinarinnar í greinargerð með frumvarpi til þeirra laga segir meðal annars að við túlkun einstakra verknaðarþátta verði að horfa til þess að peningaþvætti sé í megindráttum hver sú starfsemi sem lúti að því „að fela uppruna og eiganda fjár sem er ávinningur af brotastarfsemi“. Meginmarkmiðið sé að uppræta þann ávinning sem af þeim kann að leiða. Í skýringum við 2. mgr. segir í greinargerðinni að ákvæðið kveði nánar á um sjálfsþvætti, sem svo sé nefnt, í þá veru að sá sem framið hafi frumbrot, og fremji jafnframt brot samkvæmt 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga, skuli sæta sömu refsingu og þar greinir. Með þessu er skýrlega gert ráð fyrir að frumbrotið og síðar tilkomin hagnýting, geymsla eða ráðstöfun ávinnings af frumbrotinu séu tvö sjálfstæð brot og að frumbrotið tæmi ekki sök. Tilvísun í ákvæði 77. gr. almennra hegningarlaga um brotasamsteypu styður þennan skilning, sbr. og dóm Hæstaréttar frá 25. mars 2021 í máli nr. 29/2020.

30

Sem fyrr greinir lýtur D liður ákærunnar að því að ákærði hafi nýtt, ráðstafað og/eða geymt ávinning af háttsemi sem lýst er í A og B- liðum ákæru, samtals 32.268.556 krónur, í eigin þágu. Vörn ákærða byggist meðal annars á því að ekkert liggi fyrir um að ákærði hafi nýtt þá fjármuni sem ráðstafa átti til ríkissjóðs í eigin þágu en ekki í greiðslur til verktaka eða birgja. Starfsemi ákærða og viðskiptamanna hans sé sem slík lögleg starfsemi og peningar sem tengjast henni ekki „óhreinir“ í þeim skilningi sem refsiákvæði um peningaþvætti geri ráð fyrir.

31

Í málatilbúnaði ákæruvaldsins er á hinn bóginn á því byggt að ekki geti farið milli mála að ákærði hafi haft ávinning af skattalagabrotum sínum. Ekki verði lagt á ákæruvaldið að leiða í ljós nákvæmlega hvernig ákærði nýtti, geymdi eða ráðstafaði fjármununum enda fyllilega í ljós leitt að ávinningur hafi fallið honum í skaut.

32

Í gögnum málsins liggja ekki fyrir nákvæmar upplýsingar um með hvaða hætti ávinningi þeim sem ætla má að ákærði hafi haft af brotum sínum hafi verið ráðstafað, aðrar en þær sem koma fram í skýrslum ákærða sjálfs, fyrst hjá skattrannsóknarstjóra og síðan fyrir héraðsdómi. Verður af framburði ákærða fyrir héraðsdómi ráðið að fjármunir sem komu fyrir greiðslu sölureikninga vegna útseldrar vinnu runnu ýmist á persónulegan reikning hans eða félagsins Menn og verk ehf. sem hann var í fyrirsvari fyrir. Ákærði gaf engin nákvæm svör við því hvernig fjármunum þessum var ráðstafað að öðru leyti, en að þeir hafi ýmist farið til persónulegra nota hans sjálfs eða til að reka félagið eða eigin sjálfstæða starfsemi, þar með til að greiða laun, meðal annars „svart“, kaupa aðföng og fleira. Með vísan til þessa framburðar ákærða sjálfs liggur þannig fyrir að hann tók við ávinningi af skattabrotum þeim sem hann hefur játað og nýtti í persónulega þágu eða í atvinnustarfsemi sinni, ýmist til að greiða laun eða afla aðfanga til starfseminnar. Er aðstaðan að þessu leyti ólík því sem hún var í dómum Landsréttar 4. júní 2021 í málum nr. 331, 332 og 333/2020 þar sem brot gegn 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga var talið falla saman við frumbrot og að ekkert lægi fyrir um viðbótarathafnir af hálfu ákærðu en það leiddi til þess að frumbrotin voru í þeim málum talin tæma sök.

33

Ákærði byggir í vörn sinni á því að umfjöllun í ákæru um brot gegn 264. gr. almennra hegningarlaga sé ófullnægjandi. Hvorki sé í ákæru né rannsóknargögnum gerð tilraun til þess að „rekja þá slóð fjármuna sem lögum samkvæmt áttu að renna í ríkissjóð“. Byggir hann á því að rýr lýsing ákærunnar dugi „engan veginn til refsi falls“.

34

Samkvæmt c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 skal meðal annars greina í ákæru, svo glöggt sem verða má, hver sú háttsemi er, sem ákært er út af, hvar og hvenær brotið er talið framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu þess til laga og stjórnvaldsfyrirmæla, ef því er að skipta. Ákvæði þetta hefur í réttarframkvæmd verið skýrt þannig að lýsing á þeirri háttsemi, sem ákærða er gefin að sök í ákæru, verði að vera svo greinargóð og skýr að hann geti ráðið af henni og þeim röksemdum sem færðar kunna að vera fyrir sakargiftum á hendur honum, hvaða refsiverða háttsemi hann er sakaður um og hvaða ákvæði refsilaga hann er talinn hafa brotið. Ekki mega vera slík tvímæli um það hverjar sakargiftirnar eru að með réttu verði ákærða ekki talið fært að taka afstöðu til þeirra og halda uppi vörnum gegn þeim. Ákæra verður og að vera svo skýr að þessu leyti að dómara sé fært af henni einni að gera sér grein fyrir því um hvað ákærði sé sakaður og hvernig telja megi þá háttsemi refsiverða. Í þessum efnum verður ákæra að leggja fullnægjandi grundvöll að máli, þannig að fella megi dóm á það samkvæmt því, sem í henni segir, enda verður ákærði ekki dæmdur fyrir aðra hegðun en þá, sem í ákæru greinir, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 og a-lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994.

35

Kröfur sem gerðar verða til skýrleika ákæru ráðast nánar af atvikum máls. Í sumum tilvikum er þannig unnt að greina nákvæmlega í ákæru hvar og hvenær ætlað brot ákærða er talið hafa verið framið en í öðrum er þess ekki kostur.

36

Eins og fram kemur í málsgrein 32 hér að framan hefur ákærði sjálfur lýst því að fjármunir sem komu fyrir greiðslu sölureikninga vegna útseldrar vinnu runnu ýmist á persónulegan reikning hans eða félagsins Menn og verk ehf. sem hann var í fyrirsvari fyrir. Hann hefur þó ekki gefið neinar nákvæmar skýringar á því hvernig þeim var ráðstafað að öðru leyti, en að þeir hafi ýmist farið til persónulegra nota hans sjálfs eða til að reka félagið eða eigin sjálfstæða starfsemi. Um þetta síðastnefnda er meðal annars til þess að líta að stóran hluta þeirra fjármuna tók ákærði út af bankareikningi félagsins í reiðufé og hefur hann ekki lagt fram nein gögn um hvort og þá hvernig þeim hafi verið ráðstafað. Við slíkar aðstæður er eðli máls samkvæmt ekki unnt að tilgreina nákvæmlega í ákæru á hvern hátt slíkir fjármunir hafi verið nýttir, þeim ráðstafað eða eftir atvikum hvort þeir voru geymdir hjá ákærða eða þriðja aðila.

37

Samkvæmt þessu verður að telja nægilega ljóst af verknaðarlýsingu ákæru hvaða háttsemi ákærða er gefin að sök og við hvaða ákvæði almennra hegningarlaga hún er talin varða. Uppfyllir ákæran þar með kröfur c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um skýrleika, þannig að ákærði geti tekið afstöðu til hennar og haldið uppi vörnum gegn henni. Samkvæmt því verður ekki fallist á að slíkir annmarkar séu á ákæru að leitt geti til frávísunar þessa ákæruliðar eða sýknu ákærða.

38

Samkvæmt framansögðu verður talið að fram sé komin lögfull sönnun um að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í D lið ákærunnar og er þar nægjanlega lýst. Verður hann því sakfelldur fyrir hana.

39

Samkvæmt öllu framangreindu er hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sakfellingu ákærða fyrir þau brot sem lýst er í C og D liðum ákærunnar.

40

Eins og rakið er íhinum áfrýjaða dómi var ákærði dæmdur í þriggja mánaða fangelsi 2019 fyrir brot gegn lögumnr. 138/1994 um einkahlutafélög og í febrúar 2020 var hann dæmdur í fimm mánaða fangelsi, þar af fjóra mánuði skilorðsbundna í tvö ár, fyrir brot gegn fíkniefna-, áfengis-, lyfja-, lyfsölu, tolla- og umferðarlögum. Auk þess var hann dæmdur fyrir brot gegn lögumnr. 50/1988 og 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. lög nr. 145/1994.

41

Samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga verður skilorðshluti framangreinds dóms tekinn upp og dæmdur með þessu máli. Refsing ákærða verður ákveðin samkvæmt 77. gr. almennra hegningarlaga auk þess sem honum verður dæmdur hegningarauki samkvæmt 78. gr. sömu laga. Samkvæmt öllu framansögðu er refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sexmánuði.

42

Ákvæði héraðsdóms um sakarkostnað er staðfest að öðru leyti en því að rétt þykir í ljósi niðurstöðu málsins að ákærði beri einungis fjórðung hans og hið sama gildi um sakarkostnað fyrir Landsrétti, þar með talin málsvarnarlaun verjanda hans, sem ákveðin verða að meðtöldum virðisaukaskatti eins og nánar greinir í dómsorði. Að öðru leyti verður sakarkostnaður greiddur úr ríkissjóði.

Dómsorð :

Máli þessu er vísað frá héraðsdómi að því er varðar sakargiftir á hendur ákærða, A-x-x L-x-x R-x-x, um meiri háttar brot gegn lögumnr. 50/1988 um virðisaukaskatt og meiri háttar brot gegn lögumnr. 90/2003 um tekjuskatt, samkvæmt A og Blið ákæru.

Ákærði sæti fangelsi í sexmánuði.

Ákærði greiði fjórðung sakarkostnaðar í héraði eins og hann var ákvarðaður í hinum áfrýjaða dómi og fjórðung sakarkostnaðar fyrir Landsrétti, sem nemur samtals 1.699.292 krónum, þar með talin málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 1.650.000 krónur. Sakarkostnaður greiðist að öðru leyti úr ríkissjóði.

Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur 2. desember 2020

I

Mál þetta, sem dómtekið var 12. nóvember síðastliðinn, var höfðað með ákæru héraðssaksóknara, útgefinni 26. febrúar síðastliðinn, á hendur A-x-x L-x-x R-x-x, kt. [...], skráðum til heimilis að [...]í Reykjavík, „fyrir eftirtalin meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum og peningaþvætti:

A

Fyrir meiri háttar brot gegn lögum um virðisaukaskatt með því að hafa í sjálfstæðum atvinnurekstri sínum rekstrarárið 2016 ekki staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum vegna uppgjörstímabilanna janúar – febrúar, mars – apríl, júlí – ágúst og september – október það rekstrarár, að auki staðið skil á efnislega rangri virðisaukaskattsskýrslu vegna uppgjörstímabilsins maí – júní sama rekstrarár og jafnframt ekki á lögmæltum tíma staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar vegna sömu uppgjörstímabila í samræmi við fyrirmæli IX. kafla laganr. 50/1988, um virðisaukaskatt, samtals að fjárhæð 2.279.886 krónur, sem sundurliðast svo:

Uppgjörstímabil Vangoldinn VSK janúar – febrúar kr.120.629 mars – apríl kr.161.369 maí – júní kr.595.742 júlí – ágúst kr.1.151.259 september – október kr. 250.887 kr. 2.279.886

B

Fyrir meiri háttar brot gegn lögum um tekjuskatt með því að hafa vanrækt að standa skil á skattframtölum gjaldárin 2017 og 2018, vegna tekjuáranna 2016 og 2017 og þannig ekki talið fram til skatts skattskyldar og útsvarsskyldar tekjur sem hér fara á eftir. Gjaldárið 2017: (1) tekjur af fyrrgreindum sjálfstæðum atvinnurekstri sínum að fjárhæð samtals 9.499.524 krónur sem skattskyldar voru samkvæmt B- lið 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, en þar var um að ræða greiðslur frá Múr-og málningarþjónustunni Höfn ehf. og frá K. C. Málun ehf. á grundvelli sölureikninga ákærða til sömu félaga og (2) greiðslu frá Menn og verk ehf. að fjárhæð 636.000 krónur sem var skattskyld samkvæmt 1. tölulið A-liðar eða 9. tölulið C-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003. Gjaldárið 2018: greiðslur frá Mönnum og verkum ehf. að fjárhæð samtals 69.513.155 krónur sem skattskyldar voru samkvæmt síðastnefndum ákvæðum laganr. 90/2003. Allar tekjurnar voru að auki útsvarsskyldar, sbr. 19. og 21. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Með þessu vanframtaldi ákærði tekjuskatts- og útsvarsstofn sinn um samtals 65.963.679 krónur framangreind gjaldár og komst þannig hjá greiðslu tekjuskatts og útsvars að fjárhæð 29.988.670 krónur. Þær fjárhæðir sundurliðast svo:

Tekjuár 2016

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr. 0

Áætlaður tekjuskattsstofn með álagi kr.6.325.000

Vanframtaldar tekjur frá Menn og verk ehf. kr. 636.000

Vanframtaldar tekjur af sjálfst. atv. rekstri kr.9.499.524

Möguleg rekstrargjöld kr. 0

Vanframtalinn tekjuskattsstofn kr.3.810.524

Tekjuskattur, skattprósenta 23,9% kr. 888.812

Útsvar, útsvarsprósenta HFJ 14,52% kr.539.981

(Tekjuskattsstofn 4.032.421 - 10.043.880)

Tekjuskattur, skattprósenta 31,80% kr.29.143

Útsvar, útsvarsprósenta HFJ 14,52%

K r. 13.307

(Tekjuskattsstofn umfram 10.043.880)

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samt. kr. 1.471.243

Tekjuár 2017

Framtalinn tekjuskattsstofn: kr.0

Áætlaður tekjuskattsstofn með álagi kr.7.360.000

Vanframtaldar tekjur frá Menn og verk ehf. kr.69.513.155

Möguleg rekstrargjöld kr.0

Vanframtalinn tekjuskattsstofn kr.62.153.155

Tekjuskattur, skattprósenta 22,50% kr.597.710

(Tekjuskattsstofn 0 - 10.016.488)

Útsvar, útsvarsprósenta HFJ 14,48% kr.384.659

Tekjuskattur, skattprósenta 31,80% k r.18.919.940

(Tekjuskattsstofn umfram 10.016.488)

Útsvar, útsvarsprósenta HFJ 14,48% kr. 8.615.117

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar samt. kr.28.517.427

Vanframtalinn tekjuskattsstofn alls kr.65.963.679

Vangreiddur tekjuskattur og útsvar alls kr.29.988.670

C

Fyrir meiri háttar brot gegn lögum um bókhald með því að hafa vanrækt að færa bókhald í fyrrnefndum sjálfstæðum atvinnurekstri sínum rekstrarárið 2016 þannig að uppfyllti kröfur laga í meginatriðum og ekki varðveitt bókhaldsgögn með fullnægjandi hætti.

D

Fyrir peningaþvætti með því að hafa nýtt, ráðstafað og/eða geymt ávinning af brotum samkvæmt ákæruliðum A og B, samtals 32.268.556 krónur, í eigin þágu.

Brot ákærða samkvæmt ákæruliðum A og B teljast varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt að því er varðar A lið, og 2. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, sbr. 2. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga, að því er varðar B lið. Brot ákærða samkvæmt ákærulið C telst varða við 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 36. og 1. og 2. tölulið 37. gr. laga nr. 145/1994, um bókhald. Brot ákærða samkvæmt ákærulið D telst varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr., 264. gr. almennra hegningarlaga.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Ákærði neitar sök varðandi ákærulið D en játar sök að öðru leyti. Hann krefst vægustu refsingar og að sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun verjanda hans, verði greiddur úr ríkissjóði.

II

Með vísun til 4. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008 verða málavextir aðeins reifaðir hvað varðar D lið ákæru en að öðru leyti er vísað um þá til ákærunnar.

Mál þetta var til rannsóknar hjá skattrannsóknarstjóra sem framsendi málið síðan til héraðssaksóknara. Rannsókn skattrannsóknarstjóra leiddi í ljós vanskil þau er í ákæru greinir og ákærði hefur játað sök varðandi þau. Við yfirheyrslu hjá skattrannsóknarstjóra var ákærði spurður hvað hefði orðið um þessa peninga og kvað hann þá hafa farið í rekstur, þar á meðal til að greiða laun „svart“. Eins hefðu peningar runnið tilhans sjálfs. Við yfirheyrslur hjá héraðssaksóknara kvaðst ákærði hafa ráðstafað þessum peningum til jafns í einkaneyslu og rekstur.

Við aðalmeðferð ítrekaði ákærði neitun sín varðandi ákærulið D en játaði sök að öðru leyti. Hann kvaðst hafa unnið við verktakastarfsemi og vörðuðu ákæruefnin þá starfsemi. Undir ákærða voru bornir reikningar frá maí og ágúst 2016, samtals að fjárhæð 7.831.921 króna, og kvaðst hann telja að andvirði þeirra hefði runnið inn á hans bankareikning. Hann var spurður hvað hefði orðið um þessa peninga og kvað hann þá hafa farið í starfsmannakostnað og rekstur en kvaðst ekki hafa gögn um það. Þá kannaðist ákærði við að hafa millifært af reikningi fyrirtækis, sem hann stýrði, inn á eigin reikning samtals 17.251.365 krónur frá desember 2016 til desember 2017. Hann kvað eitthvað lítið hafa runnið til sín en afgangurinn hefði farið í rekstur en hann hefði ekki gögn um það, enda hefði hann til dæmis verið að greiða laun „svart“. Þá kannaðist ákærði við að hafa tekið út af reikningi fyrirtækisins í reiðufé 52.897.790 krónur á árinu 2017. Allt þetta fé hefði runnið til reksturs fyrirtækisins, en hann kvaðst ekki hafa gögn um það. Hann kvaðst hafa borið á annan hátt hjá skattrannsóknarstjóra og lögreglu en ekki geta útskýrt af hverju. Hann taldi þó að þessar fjárhæðir væru ekki háar þegar litið væri til þess hversu dýr reksturinn væri.

III

Með játningu ákærða, sem styðst við gögn málsins, er sannað að hann hafi gerst sekur um það sem honum er gefið að sök í ákæruliðum A, B og C. Brot hans eru rétt færð til refsiákvæða í ákærunni.

Í D lið ákæru er ákærða gefið að sök peningaþvætti með því að hafa nýtt, ráðstafað og/eða geymt ávinning af brotum samkvæmt ákæruliðum A og B, eins og rakið var. Brot ákærða er talið varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga. Í 1. mgr. segir að hver sem taki við, nýti eða afli sér ávinnings af broti á lögunum eða með refsiverðu broti á öðrum lögum skuli sæta refsingu. Í 2. mgr. segir að sá sem framið hefur frumbrot og fremji jafnframt brot samkvæmt 1. mgr.

Hér að framan var það rakið að ákærði bar við rannsókn málsins að ávinningur af skattalagabrotum hans hefði runnið til reksturs fyrirtækis hans og hans sjálfs. Kvað hann allt að helmingi hefði runnið til hans sjálfs. Fyrir dómi dró hann úr þessu, eins og rakið var og kvað mun minna hafa runnið til sín. Aðallega hefðu fjármunirnir runnið til reksturs fyrirtækisins.

Með gögnum málsins úr rannsókn skattrannsóknarstjóra og lögreglu er sannað að ákærði aflaði sér ávinnings með brotum eins og lýst hefur verið. Ákærði hefur játað sök, eins og rakið var. Hann aflaði sér þannig ávinnings með því að brjóta gegn framangreindum lögum. Þennan ávinning nýtti hann sér, bæði til einkanota og til reksturs fyrirtækis síns. Skiptir ekki máli hversu stór hlutur ávinningsins rann til hvors, ákærða eða fyrirtækisins. Samkvæmt þessu verður ákærði sakfelldur fyrir peningaþvætti eins og honum er gefið að sök og er brot hans rétt fært til refsiákvæðis í ákærunni.

Ákærði var dæmdur í þriggja mánaða fangelsi 2019 fyrir brot gegn lögum um einkahlutafélög og í febrúar á þessu ári var hann dæmdur í fimm mánaða fangelsi, þar af fjóra skilorðsbundna í tvö ár, fyrir brot gegn fíkniefna-, áfengis-, lyfja-, lyfsölu, tolla- og umferðarlögum. Auk þess var hann dæmdur fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt og 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. lög um bókhald.

Samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga verður skilorðshluti framangreinds dóms tekinn upp og dæmdur með þessu máli. Refsing ákærða verður ákveðin samkvæmt 77. gr. almennra hegningarlaga auk þess sem honum verður dæmdur hegningarauki samkvæmt 78. gr. sömu laga. Samkvæmt öllu framansögðu er refsing ákærða hæfilega ákveðin 14 mánaða fangelsi. Þá verður ákærði dæmdur tilað greiða 96.000.000 króna í sekt til ríkissjóðs að viðlagðri vararefsingu eins og í dómsorði greinir.

Loks verður ákærði dæmdur til að greiða málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, sem ákvörðuð eru að meðtöldum virðisaukaskatti í dómsorði, en annan kostnað leiddi ekki af rekstri málsins.

A-kk-nf Í-kk-nf héraðsdómari kveður upp dóminn.

Dómsorð :

Ákærði, A-x-x L-x-x R-x-x, sæti fangelsi í 14 mánuði.

Ákærði greiði 96.000.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins en sæti ella fangelsi í 360 daga.

Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, S-kk-ef A-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 1.376.400 krónur.