626/2020

Útdráttur

Með úrskurði héraðsdóms var hafnað kröfum X á grundvelli 2. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 um að felld yrði úr gildi refsing og önnur viðurlög sem honum var gert að sæta með dómi, en til vara að refsing samkvæmt dómnum yrði lækkuð. X skaut úrskurði héraðsdóms til Landsréttar með vísan til 4. málsliðar þeirrar málsgreinar en í ákvæðinu segir að áfrýja megi niðurstöðu héraðsdóms um hvort refsing samkvæmt dómi skuli felld niður eða lækkuð á grundvelli 1. málsliðar sömu málsgreinar. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að heimild til að kæra til Landsréttar úrlausn héraðsdóms yrði ekki leidd af tilvitnuðu ákvæði almennra hegningarlaga sem samkvæmt orðum sínum mæli fyrir um að málskot eigi sér stað með áfrýjun. Kæra yrði ekki heldur reist á 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, enda taki það ákvæði ekki til annarra úrskurða en þeirra sem um ræði í þeim lögum. Þá væri heimild til að kæra úrlausnina hvorki að finna í öðrum ákvæðum þeirra laga né öðrum lögum. Því var málinu vísað frá Landsrétti.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir J-kk-nf H-kk-nf, K-kvk-nf S-kvk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar 6. nóvember 2020. Leitað er endurskoðunar á úrskurði Héraðsdóms Suðurlands 3. sama mánaðar í málinu nr. Ö619/2020 þar sem hafnað var kröfum varnaraðila um að felld yrði úr gildi refsing og önnur viðurlög sem honum var gert að sæta með dómi Héraðsdóms Suðurlands […] 2019 í málinu nr. S[…]/2019 en til vara að refsing samkvæmt dómnum yrði lækkuð. Um málskotið er vísað til 4. málsliðar 2. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

2 Sóknaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdóms verði staðfestur.

3 Varnaraðili krefst þess aðallega að fyrrgreind refsing og önnur viðurlög verði felld úr gildi en til vara að refsing verði lækkuð. Þá er krafist þóknunar til handa skipuðum verjanda varnaraðila vegna meðferðar málsins fyrir héraðsdómi og Landsrétti.

Niðurstaða

4 Með dómi Héraðsdóms Suðurlands […] 2019 í málinu nr. S […]/2019 var varnaraðila gert að sæta fangelsi í 30 daga og ævilangri sviptingu ökuréttar frá birtingu dómsins fyrir brot gegn þágildandi 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a og 1. mgr. 48. gr., sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Samkvæmt gögnum málsins var dómurinn birtur varnaraðila 3. júní 2019 og tók hann sér þá frest til ákvörðunar um hvort hann áfrýjaði honum til Landsréttar. Það gerði hann ekki innan áfrýjunarfrests en fór þess á leit við Landsrétt 19. júlí 2020 að honum yrði veitt leyfi til að áfrýja dómnum til réttarins. Þeirri beiðni var hafnað 1. nóvember 2019 þar sem dráttur á áfrýjun hefði ekki verið réttlættur, sbr. 5. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

5 Í 4. málslið 2. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga, sem varnaraðili vísar til um málskotsheimild, segir að áfrýja megi niðurstöðu héraðsdóms um hvort refsing samkvæmt dómi skuli felld niður eða lækkuð á grundvelli 1. málsliðar sömu málsgreinar. Vísar varnaraðili til þess að þar sem niðurstaða héraðsdóms hafi verið í formi úrskurðar þyki óvarlegt annað en að beita lögjöfnun frá ákvæðum laga nr. 88/2008 um kæru úrskurða til Landsréttar, sbr. XXX. kafla laganna, einkum varðandi fresti. Engu að síður megi hafa til hliðsjónar reglur XXXI. kafla sömu laga um áfrýjun dóma til Landsréttar, bæði vegna orðalags tilvitnaðrar málskotsheimildar almennra hegningarlaga og þar sem niðurstaða héraðsdóms bindi enda á nýtt mál, þar til henni sé skotið til æðri dóms.

6 Ákvæði XXXI. kafla laga nr. 88/2008 taka til áfrýjunar á dómum héraðsdóms til Landsréttar en við hana er jafnframt heimilt að leita endurskoðunar á úrskurðum sem kveðnir hafa verið upp og ákvörðunum sem teknar hafa verið undir rekstri máls í héraði. Samkvæmt 2. mgr. 199. gr. laganna skal ákærði lýsa yfir áfrýjun héraðsdóms í bréflegri tilkynningu til ríkissaksóknara. Í ljósi þessa verður að líta svo á að í málskoti varnaraðila til Landsréttar felist kæra á framangreindum úrskurði héraðsdóms.

7 Heimild til að kæra til Landsréttar úrlausn héraðsdóms um framangreint efni, en hún lýtur svo sem fram er komið að kröfu um niðurfellingu refsingar samkvæmt dómi, verður ekki leidd af tilvitnuðu ákvæði almennra hegningarlaga sem samkvæmt orðum sínum mælir fyrir um að málskot eigi sér stað með áfrýjun. Kæran verður ekki heldur reist á 192. gr. laga nr. 88/2008, enda tekur það ákvæði ekki til annarra úrskurða en þeirra er um ræðir í þeim lögum. Þá er heimild til að kæra úrlausnina hvorki að finna í öðrum ákvæðum þeirra laga né öðrum lögum. Verður málinu því vísað frá Landsrétti.

8 Kærumálskostnaður verður ekki úrskurðaður.

Úrskurðarorð:

Máli þessu er vísað frá Landsrétti.