555/2020

Útdráttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem synjað var um aðför samkvæmt aðfararbeiðni H ehf. Í úrskurði Landsréttar kom fram að H ehf. freistaði þess í þessu máli að afla gagna til framlagningar og sönnunarfærslu í dómsmáli sem hann hafði höfðað á hendur I ohf. Í því ljósi yrði að telja að það færi í bága við meginreglur réttarfars að taka kröfu hans til greina. H ehf. bæri að fara eftir þeim gagnaöflunarreglum sem lög nr. 91/1991 um meðferð einkamála gerðu ráð fyrir og það væri í höndum þess dómara sem færi með það mál að taka afstöðu til þess hvort umrædd gögn kynnu að hafa þýðingu við úrlausn þess máls og hvernig með ætti að fara yrðu þau ekki lögð fram. Þar sem málið væri ekki rekið fyrir dóminum á réttum lagagrundvelli brysti lagaskilyrði til að verða við kröfu H ehf. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf, H-kvk-nf Þ-kvk-nf og R-kvk-nf H-kvk-nf kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 28. september 2020. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 19. október 2020. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 15. september 2020 í málinu nr. A2591/2020 þar sem synjað var um aðför samkvæmt aðfararbeiðni sóknaraðila. Kæruheimild er í 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför.

2 Sóknaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að,,fram fari aðfarargerð til að fá varnaraðila til að afhenda sóknaraðila ljósrit eða afrit af öllum gögnum og skjölum til staðfestingar á því að Allrahanda GL ehf. og Hópbílar ehf. hafi greitt gjöld vegna afnota af svonefndum nær og fjarstæðum við Flugstöð Leifs Eiríkssonar að fullu frá 1. mars 2018 til 1. apríl 2020, þ.m.t. reikninga, greiðslukvittanir og innheimtubréf“. Til vara krefst sóknaraðili þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að,,fram fari aðfarargerð til að fá varnaraðila til að veita sóknaraðila fullan og ótakmarkaðan aðgang að framangreindum gögnum og skjölum, svo sóknaraðili geti ljósritað þau eða afritað, til staðfestingar á því að Allrahanda GL ehf. og Hópbílar ehf. hafi greitt gjöld vegna afnota af svonefndum nær og fjarstæðum við Flugstöð Leifs Eiríkssonar að fullu frá 1. mars 2018 til 1. apríl 2020, þ.m.t. reikninga, greiðslukvittanir og innheimtubréf“. Að því frágengnu krefst sóknaraðili þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að,,fram fari aðfarargerð til að fá varnaraðila til að veita sóknaraðila fullan og ótakmarkaðan aðgang að framangreindum gögnum og skjölum, í því skyni að staðreyna hvort Allrahanda GL ehf. og Hópbílar ehf. hafi greitt gjöld vegna afnota af svonefndum nær og fjarstæðum við Flugstöð Leifs Eiríkssonar að fullu frá 1. mars 2018 til 1. apríl 2020“. Þá krefst sóknaraðili málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar.

3 Varnaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar og kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

4 Mál þetta er rekið á grundvelli 12. kafla laga nr. 90/1989 um útburðar og innsetningargerðir án undangengins dóms eða réttarsáttar. Samkvæmt 1. mgr. 78. gr. laga nr. 90/1989 gildir það almenna skilyrði fyrir beinni aðfarargerð að krafa gerðarbeiðanda sé skýr eða ljós, að um skýlaus réttindi sé að ræða eða að réttmæti kröfu gerðarbeiðanda sé það ljóst að öldungis megi jafna til þess að dómur hafi gengið um hana og sönnur fyrir því færðar með þeim gögnum sem aflað verður fyrir dómi samkvæmt reglum 83. gr. sömu laga þannig að ekki verði talið varhugavert að hún nái fram að ganga.

5 Bæði aðalkrafa og varakröfur sóknaraðila eru byggðar á því að hann eigi rétt á að fá aðgang að,,öllum gögnum og skjölum“, þar með talið reikningum, greiðslukvittunum og innheimtubréfum fyrir tímabilið frá 1. mars 2018 til 1. apríl 2020 til staðfestingar á því að,,Allrahanda GL ehf. og Hópbílar ehf. hafi greitt gjöld vegna afnota af svonefndum nær og fjarstæðum við Flugstöð Leifs Eiríkssonar“. Sóknaraðili afmarkar ekki nánar hvaða gögn það eru sem krafa hans tekur til. Sóknaraðili byggir á því að hann eigi skýlausan rétt til aðgangs að þessum gögnum á grundvelli 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga nr. 140/2012. Samkvæmt því ákvæði er skylt, sé þess óskað, að veita almenningi aðgang að fyrirliggjandi gögnum sem varða tiltekið mál eða tilteknum fyrirliggjandi gögnum, með þeim takmörkunum sem greinir í 6. gr. til 10. gr. laganna.

6 Í máli þessu liggur á hinn bóginn fyrir að sóknaraðili hefur höfðað mál á hendur varnaraðila sem nú er rekið fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur. Í því máli hefur hann skorað á varnaraðila að,,leggja fram gögn og skjöl til staðfestingar á því að hópferðafyrirtækin Allrahanda GL ehf. og Hópbílar ehf. […] hafi greitt iðgjöld vegna afnota af svonefndum nær og fjarstæðum að fullu frá 1. mars 2018 til þess dags er málið var höfðað, t.d. reikninga, greiðslukvittanir og innheimtubréf“ og að,,aðgangur að upplýsingunum sem um ræðir [muni] hafa grundvallarþýðingu fyrir rekstur dómsmálsins sem hann hefur höfðað gegn [varnaraðila] …“. Af þessu er ljóst að hér er að minnsta kosti að nokkru um að ræða sömu gögn og krafist er afhendingar á í máli þessu og sóknaraðili telur að kunni að gagnast honum við sönnunarfærslu í því dómsmáli.

7 Ekki verður um það deilt að sóknaraðili freistar þess í því máli sem hér er til umfjöllunar að afla gagna til framlagningar og sönnunarfærslu í fyrrgreindu dómsmáli sem rekið er milli aðila fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur. Í því ljósi verður að telja að það fari í bága við meginreglur réttarfars að taka kröfu hans til greina í þessu máli. Ber sóknaraðila að fara eftir þeim gagnaöflunarleiðum sem lög nr. 91/1991 um meðferð einkamála gera ráð fyrir og að það sé í höndum þess dómara sem fer með það mál að taka afstöðu til þess hvort umrædd gögn kunni að hafa þýðingu við úrlausn þess máls og hvernig með eigi að fara verði þau ekki lögð fram, sbr. X. kafla og eftir atvikum VIII. kafla þeirra laga. Krafa sóknaraðila í máli þessu fer í bága við málsforræðisreglu einkamálaréttarfars. Þar sem mál þetta er ekki rekið fyrir dóminum á réttum lagagrundvelli brestur lagaskilyrði til að verða við kröfu sóknaraðila. Samkvæmt þessu verður hinn kærði úrskurður staðfestur.

8 Sóknaraðila verður gert að greiða varnaraðila kærumálskostnað eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðili, Hópbifreiðar Kynnisferða ehf., greiði varnaraðila, Isavia ohf., 350.000 krónur í kærumálskostnað.