795/2018

Útdráttur

A og B deildu um forsjá og lögheimili tveggja barna sinna. Undir rekstri málsins gerðu þau sátt um forsjána. Börnin voru búsett hjá B. Í málinu lá fyrir matsgerð þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að börnin væru tengdari B en A. Í dómi Landsréttar, sem var skipaður sérfróðum meðdómanda, var vísað til þess að því myndi óhjákvæmilega fylgja röskun á stöðugleika í lífi barnanna ef krafa A yrði tekin til greina. Fallist var á það með héraðsdómi að það væri í bestu samræmi við hagsmuni barnanna að lögheimili þeirra yrði áfram hjá B. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um lögheimili barnanna og greiðslu meðlags með þeim.

Dómur Landsréttar

Mál þetta dæma landsréttardómararnir D-kk-nf Þ-kk-nf B-kk-nf og Þ-kk-nf I-kk-nf N-kk-nf og A-kk-nf S-kk-nf sálfræðingur.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1 Aðaláfrýjandi skaut málinu til Landsréttar 22. október 2018. Áfrýjað er dómi Héraðsdóms Vestfjarða 12. júlí 2018 í málinu nr. E[…].

2 Aðaláfrýjandi krefst þess að lögheimili barna málsaðila, C og D, verði hjá aðaláfrýjanda. Þá krefst aðaláfrýjandi þess að gagnáfrýjandi greiði mánaðarlega einfalt meðlag með börnunum eins og það er ákveðið af Tryggingastofnun ríkisins hverju sinni frá dómsuppsögu til 18 ára aldurs þeirra. Þá krefst hann málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti eins og málið væri eigi gjafsóknarmál.

3 Gagnáfrýjandi áfrýjaði héraðsdómi fyrir sitt leyti 28. nóvember 2018. Hún krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar í héraði. Þá krefst hún málskostnaðar fyrir Landsrétti eins og málið væri ekki gjafsóknarmál. 4 Aðaláfrýjandi gerði í upphafi aðallega kröfu um að honum yrði falin forsjá barna málsaðila til 18 ára aldurs þeirra en til vara að málsaðilar færu sameiginlega með forsjána og að lögheimili barnanna yrði hjá honum. Jafnframt gerði hann kröfu um einfalt meðlag með börnunum úr hendi gagnáfrýjanda frá dómsuppsögu til 18 ára aldurs þeirra, eins og það er ákveðið af Tryggingastofnun ríkisins hverju sinni. Loks krafðist hann þess að kveðið yrði á um inntak og umfang umgengni barnanna við það foreldri sem ekki færi með forsjá þeirra.

5 Hinn 22. mars 2019 gerðu aðilar málsins með sér dómsátt um hluta málsins. Samkvæmt sáttinni fara aðilar sameiginlega með forsjá barnanna en tekið er fram að úr ágreiningi um lögheimili þeirra verði leyst með dómi Landsréttar. Þá segir þar að um umgengni þess foreldris sem börnin eiga ekki lögheimili hjá fari í samræmi við niðurstöðu héraðsdóms.

Niðurstaða

6 Lögheimili gagnáfrýjanda er í […]. Börnin eru bæði búsett hjá henni og ganga í grunnskóla í hverfinu en eru í umgengni hjá aðaláfrýjanda aðra hverja helgi frá föstudegi til mánudags. Aðaláfrýjandi flutti á […] og býr þar ásamt sambýliskonu sinni og syni hennar.

7 Við ákvörðun um það hjá hvoru foreldri lögheimili barnanna skuli vera ber að horfa til þess sem barni er fyrir bestu eins og nánar er rakið í 2. mgr. 34. gr. barnalaga nr. 76/2003. Samkvæmt framlögðum gögnum frá grunnskóla barnanna gengur þeim að flestu leyti vel í skólanum þrátt fyrir að ágreiningur málsaðila hafi haft áhrif á líðan þeirra. Fyrir utan veturinn 2016 til 2017 hafa börnin gengið í leik og grunnskóla í sama hverfi í […], sækja þar tómstundir og eiga þar vini. Þá býr á heimili gagnáfrýjanda eldri hálfsystir barnanna sem þau hafa ávallt búið með. Einnig taldi dómkvaddur matsmaður að börnin væru tengdari gagnáfrýjanda en aðaláfrýjanda. Líta verður til þess að því myndi óhjákvæmilega fylgja röskun á stöðugleika í lífi barnanna ef krafa aðaláfrýjanda yrði tekin til greina. Þegar þetta er metið heildstætt en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms er niðurstaðan sú að það sé í bestu samræmi við hagsmuni barnanna að lögheimili þeirra verði áfram hjá gagnáfrýjanda. Verður kröfum aðaláfrýjanda því hafnað og staðfest sú niðurstaða hins áfrýjaða dóms að lögheimili barnanna skuli vera hjá gagnáfrýjanda og aðaláfrýjandi greiði með þeim einfalt meðlag eins og það er ákveðið af Tryggingastofnun ríkisins til 18 ára aldurs þeirra.

8 Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað eru staðfest.

9 Rétt er að málskostnaður fyrir Landsrétti falli niður. Um gjafsóknarkostnað málsaðila fyrir Landsrétti fer, eins og í dómsorði segir.

Dómsorð:

Héraðsdómur skal vera óraskaður um lögheimili barna málsaðila og skyldu aðaláfrýjanda til greiðslu meðlags með þeim.

Ákvæði héraðsdóms um málskostnað og gjafsóknarkostnað skulu vera óröskuð.

Málskostnaður fyrir Landsrétti fellur niður.

Gjafsóknarkostnaður aðaláfrýjanda, A, og gagnáfrýjanda, B, fyrir Landsrétti greiðist úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun E-kk-ef G-kk-ef S-kk-ef lögmanns, 1.400.000 krónur og V-kvk-ef Þ. S-kvk-ef lögmanns, 960.000 krónur.