Գաբրիել Բըրն

Գաբրիել Ջեյմս Բըրն (իռլանդերեն՝ Gabriel James Byrne, մայիսի 12, 1950(1950-05-12), Դուբլին, Իռլանդիա), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության իռլանդացի դերասան։ «Ոսկե գլոբուս» կինոմրցանակի դափնեկիր ։
Մանկության տարիներին նա ցանկացել է դառնալ քահանա, սակայն դարձել է ուսուցիչ և միայն 29 տարեկանում որոշել է դառնալ պրոֆեսիոնալ դերասան։ Կինոյում առավել հայտնի աշխատանքներն են` «Պետության պաշտպանությունը», «Միլլերի խաչմերուկը», «Կասկածելի դեմքեր»։ Հեռուստատեսությունում հայտնի է HBO ամերիկյան մալուխային հեռուստացանցի հեռարձակած «Խնամառուներ» սերիալում կատարած հոգեբույժի դերով։ Գերադասում է նկարահանվել «արտ հաուս» նախագծերում։


== Կենսագրություն ==
Գաբրիելն ընտանիքի վեց երեխաներից ավագն է։ Հայրը՝ Այլին Բըրնը, Դուբլինում եղել է բանվոր, իսկ մայրը՝ Դենան, մասնագիտությամբ բուժքույր էր։
Գաբրիել Բըրնը ստացել է խիստ դաստիարակություն Քրիստոնյա եղբայրների կոնգրեգացիայի (անգլ.՝ Congregation of Christian Brothers) կաթոլիկական դպրոցներից մեկում, որտեղ գործող ուսուցման մեթոդների պատճառով այդ դպրոցից պահպանվել են վատ հիշողություններ։
12 տարեկանում Գաբրիել Բըրնն ընդունվում է Բիրմինգհեմի սեմինարիա՝ մտադրություն ունենալով դառնալ միսիոներ Աֆրիկայում, բայց 1966 թվականին նրան հեռացնում են սեմինարիայից՝ կանանց, ալկոհոլի, ծխախոտի և ֆուտբոլի նկատմամբ մեծ սեր ունենալու համար։ Որոշ ժամանակ նա ապրում է պատահական վաստակով, իսկ հետո ընդունվում է Դուբլին քաղաքի Իռլանդիայի ազգային համալսարան, որտեղ ուսումնասիրում է գրականություն, հնչյունաբանություն, հնագիտություն, իսպաներեն և իռլանդերեն, ինչպես նաև հանդես է գալիս «Ստելլա Մարիս» (անգլ.՝  Stella Maris F.C.) ֆուտբոլային ակումբում։ 1973 թվականին, ստանալով վկայական, Բըրնը մեկնում է Իսպանիա, որտեղ դասավանդում է անգլերեն, ապա վերադառնում է հայրենի քաղաք և իգական դպրոցում դասավանդում է իսպաներեն և իսպանական գրականություն։


=== Դերասանական կարիերայի սկիզբ ===
Առաջին բեմական փորձը Գաբրիել Բըրնը ձեռք է բերել 1976 թվականին՝ մասնակցելով «Թարտոնի նախագիծ» (անգլ.՝ The Project Theater) փորձառական նախագծի ներկայացումներին՝ ստանալով շաբաթական քառասուն դոլար, ինչպես ինքն է նշում։ Սիրողական խումբը ղեկավարում էր իռլանդացի ռեժիսոր Ջիմ Շերիդանը, այնտեղ նաև հանդես էին գալիս երիտասարդ դերասաններ Լիամ Նիսոնին և Սթիվեն Ռիին։

Բըրնն իր մասնագիտական կարիերան սկսել է 1978 թվականին, երբ նրան ընդունեցին Դուբլինի աբբայական թատրոնի խմբակ։ Նա միաժամանակ խաղում էր Ֆոկուս թատրոնում, որտեղ Դեյդրի Օ'Կոննելի ղեկավարության ներքո Կոլմ Մինիի հետ սովորել է դերասանական վարպետություն Ստանիսլավսկու համակարգով։ Այդ նույն տարում Գաբրիելը առաջնաելույթ ունեցավ «Ձի հեծած անցնելով սալաքարե կամրջով» (անգլ.՝ On a paving stone mounted) հեռուստաֆիլմում, իսկ «Օտարը» ֆիլմի նկարահանումներից հետո սկսնակ դերասանը նկարահանվեց «Raidió Teilifís Éireann»-ի «Ռիորդանների ընտանիքը» (անգլ.՝ Riordans) հեռուստասերիալի գլխավոր դերերից մեկում։ Այն պատմում էր Իռլանդիայի հեռավոր գյուղի բնակիչների առօրյայի մասին։ Սերիալը ավարտվեց 1979 թվականին, և Բըրնը որոշեց տեղափոխվել Լոնդոն։
Իռլանդական հեռուստատեսությունում իր կարիերան ռիսկի ենթարկելով՝ նա Լոնդոնում հայտնվեց որպես գործազուրկ և միայն կես տարի անց կարողացավ ընդունվել Ռոյալ-Քորտ ակումբ, ապա կարողացավ խաղալ Ազգային թատրոնի (անգլ.՝ Royal National Theatre) բեմում։
Այդ ժամանակ էլ տեղի ունեցավ նրա առաջնաելույթը կինոյում՝ Ջոն Բուրմենի «Էքսկալիբուր» (1981) ֆիլմում, որտեղ նա խաղաց երկրորդական դեր՝ մարմնավորելով Ուտեր թագավորին։ Համարյա ինը տարի անց «Նյու Յորք Թայմս»-ում նրա դերի մասին ասվեց.

Ֆիլմերի նկարահանումները Բըրնին տվեցին թատերական և ռեժիսորական մեծ ունակություններ, և նրա խոսքերով, նա այն ժամանակ այդքան էլ չէր հասկանում՝ ինչ էր տեղի ունենում նկարահանման հրապարակում։


=== 1980-ական թվականներ ===
Առաջին լիամետրաժ ֆիլմին հաջորդում են նաև մյուսները. 1980-ականների կեսերից դերասանը սովորաբար առաջարկ էր ստանում խաղալ երեքից չորս նախագծերում։ Դերասանը մեծ ճանաչում ձեռք բերեց «Պետության պաշտպանություն» ֆիլմի թողարկումից հետո, որում խաղացել էր լրագրողի դերը, ով ուսումնասիրում էր քաղաքական կոռուպցիայի գործը։ Գաբրիել Բըրնը կարծում էր, որ այդ մարտաֆիլմը բրիտանական լավագույն ֆիլմերից մեկն է՝ նվիրված մամուլի և կառավարության հարաբերությունների թեմային։
Այնուհետև հաջորդեցին երեք պատմական դերեր։ Երկու կենսագրական մինի սերիալներում նա խաղաց Քրիստափոր Կոլումբոսի (CBS-ի համանուն հեռուստաբեմադրությունում) և դուչեի ավագ որդու՝ Վիտտորիոյի («Մուսոլինի։ Աննախադեպ պատմություն») դերերը։ Անգլիացի ռեժիսոր Քեն Ռասսելը Բըրնին նկարահանեց լորդ Բայրոնի դերում արտհաուս ժանրի «Գոթական» ֆիլմում, որտեղ բանաստեղծին և նրա ընկերներ Պերսիին և Մերի Շելլին համեմատում էր 1960-ականների ռոք երաժիշտների հետ, ովքեր իրենց աշխատանքները ստեղծում էին թմրանյութերի ազդեցության տակ։ 1987 թվականին «Fantsporto» ֆանտաստիկ ֆիլմերի միջազգային փառատոնին Բըրնը ճանաչվեց լավագույն դերասան, միանգամից իր երկու աշխատանքների՝ Բայրոնի և Նիկ Մալլենի («Պետության պաշտպանություն») դերերի համար։
Գաբրիել Բըրնը նկարահանվեց ևս յոթ ֆիլմերում, որոնք չարժանացան քննադատների և հեռուստադիտողների առանձնակի ուշադրությանը։ 1989 թվականին Կոեն եղբայրների կողմից Բըրնը հրավիրվեց նկարահանվելու իրենց նոր՝ 1930-ականների ամերիկյան հանցագործների մասին ֆիլմի գլխավոր դերում։ ֆիլմը կոչվում էր «Միլլեր խաչմերուկ» և նկարահանվել է Դեշիլ Հեմմեթի դետեկտիվ պատմվածքների հիման վրա։
1990 թվականին «Միլեր խաչմերուկ» ֆիլմի թողարկումից հետո Գաբրիել Բըրնն ստացավ միջազգային ճանաչում։ Խաղալով Իռլանդիայի մաֆիայի ղեկավարի խորհրդական Թոմ Ռեյգանի դերը՝ նա մարմնավորեց գանգստերական ֆիլմերի ամենաբարդ և ինտրիգային հերոսներից մեկին։ Ինչպես նշում էր «Time» ամսագրի քննադատ Ռիչարդ Քորլիսը, նա «Էկզիստենցիալ հերոս է մութ իռլանդական հոգով»։
Ի հիշատակ այդ դերի՝ դերասանն իրական կյանքում կրում է իր կերպարի մատանին։


=== 1990-ական թվականներ ===
Կոեն եղբայրների ֆիլմը Բըրնի առաջ բացեցին նոր հնարավորություններ։ Ըստ Բըրնի՝ սկսվեց իր կարիերայի հոլիվուդյան փուլը։
Հետագայում ավելի զբաղված լինելով կոմերցիոն նախագծերում՝ նա ժամանակ է գտնում նկարահանվելու «Ազատ» ֆիլմում։ Բըրնը հրաժարվում է «Մահացու զենք 3» ֆիլմում չարագործի դերից՝ ռեժիսոր Մայքլ Նյուելի իռլանդական ողբերգական «Դեպի արևմուտք» դրամայում նկարահանվելու համար, որտեղ խաղում էր խմիչքի խելագար, երկու երեխաների հոր դերը։ Նա նաև մասնակցություն է ունեցել դանիացի ռեժիսոր Գաբրիել Այեքսեի «Յուտլանդիայի արքայազն» ֆիլմում՝ մեկնաբանելով Համլետի պատմությունը, իսկ 1995 թվականին նկարահանվել է Ջիմ Ջարմուշի «Մեռյալը» ֆիլմում։
Այդ նույն թվականին թողարկվեց Բրայան Սինգերի օսկարակիր «Կասկածելի դեմքեր» ֆիլմը, որտեղ դերասանը խաղացել է գլխավոր դերերից մեկը՝ նախկին ոստիկան և խաբեբա Դին Կիտոնի կերպարը։ Ինչպես ասում էր Բըրնը, մասնակիցներից ոչ ոք չէր ակնկալում, որ նկարահանումներին անցնելիս այդ «համեստ» ֆիլմը այդքան հաջողակ կլիներ հեռուստադիտողների շրջանում։
Բացի դերասանական գործունեությունից, նա զբաղվում էր նաև կինոարտադրությամբ՝ գրում էր սցենարներ և զբաղվում ռեժիսորությամբ։ Ջիմ Շերիդանի «Հանուն հոր» ֆիլմը, որտեղ նա հանդես էր գալիս որպես պրոդյուսեր, անվանակարգվել է «Օսկար»-ում «Լավագույն ֆիլմ» կատեգորիայում։ 1995 թվականին հրապարակվեց նրա ինքնակենսագրությունը՝ «Նկարներ իմ գլխում» անունով (անգլ.՝ Pictures in My Head):

Երկրորդ տասնամյակում դերասանը շարունակում է համագործակցությունը եվրոպացի ռեժիսորների հետ, Ջուլիա Օրմոնդի և Ռիչարդ Հարիսոնի հետ նկարահանվելով, նաև Բիլ Աուգուստի հետ՝ «Սմիլլի ձմեռային զգացմունք» ֆիլմում։ Պատահականորեն հոլիվուդյան ակումբներից մեկում ծանոթանալով Վիմ Վենդերսի հետ, Գաբրիելը ստանում է նրա «Բռնության ավարտ» (1997) նոր ֆիլմում համակարգչային մասնագետի դերը խաղաու հնարավորություն, որտեղ ցուցադրվում է նոր հիասքանչ տեխնոլոգիաներ ստեղծելու թեման։ Դրանից մեկ տարի առաջ նա նկարահանվել էր ողբերգա-կատակերգական «Գազազած շների ժամանակն է» ֆիլմում, որտեղ խաղում էր ավազակ Բենի դերը։
1990-ականների վերջում, Բըրնի մասնակցությամբ թողարկվում են մի քանի ֆիլմեր, որոնք արժանացել են սուր քննադատությունների, այդ ֆիլմերն էին՝ «Երկաթե դիմակով մարդը», «Աշխարհի վերջ» և «Դրոմներ»։ Առաջին երկու ֆիլմերը հրապարակվել են 1999 թվականին, որտեղ նա խաղում էր միաժամանակ և՛ դևի, և՛ հոգևորականի դերեր, ինչի արդյունքում նա անվանակարգվեց «Ոսկե ազնվամորի» մրցնակաբաշխության «Երկրորդ պլանի ամենավատ դերասան» կատեգորիայում։


=== 2000-ական թվականներ ===
2000 թվականին նա վերադարձավ թատրոնի բեմ՝ խաղալով Յուջին Օ'Նիլի «Լուսինը ճակատագրի խորթ մարդկանց համար» պիեսի Բրոդվե Ջիմ Թայրոնի դերը (բեմում է մարտի 19-ից հուլիսի 2-ը)։ Այդ դերի համար նա ստացավ Theatre World Award-ի մրցանակը և անվանակարգվեց «Թոնի» մրցանակաբաշխության գլխավոր թատրոնային մրցանակի ցուցակում։ 5 տարի անց Գաբրիելը սկսեց խորանալ Օ'Նիլի դրամատուրգիայում, խաղալով «Պոետի հոգին» դրամայում։ Կոն Մելոդիի դերի համար (պիեսի գլխավոր հերոսը) դերասանը արժանացավ «The Outer Critics Circle Awards»-ի քննադատների մրցանակին։
Այդ տարիներին Բըրնը որոշում է խաղալ հոգեբանական դրամաներում, մասնակցելով նկարահանումների Ավստրալիայում, Եվրոպայում, Կանադայում, Ռուսաստանում և Հարավային Աֆրիկայում։ 2001 թվականի աշնանը նա ունենում է դուետ Միրանդա Ռիչարդսոնի հետ, աշխատելով կանադացի ռեժիսոր Դեյվիդ Կրոնենբերգի «Սարդ» թրիլլերի վրա, նրանք խաղում էին գլխավոր հերոսի ծնողների դերը, ում ենթագիտակցությունում ծնողները պատկերվում են սյուրռեալիստական վերափոխմամբ։
2000-ականների կեսերին դերասանը նկարահանվել է երկու ֆիլմերում, որոնք հիմնված էին Ուիլյամ Տեկկերեի «Ինքնահավանության շուկա» և Տորնտոն Ուայլդերի «Սուրբ Լյուդովիկոսի կամուրջ» վեպերի հիման վրա, նաև մասնակցել է ռուսական հեռուստանախագծերում, որոնք նվիրված էին «Լենինգրադ»-ի շրջափակմանը (Ռուսաստանի Առաջին ալիքի պատվերով)։

2005 թվականին հրապարակվել է «Վաու-Վաու» դրաման, որը Ռալֆ Կոմպտոնի կյանքի մասին է, Սվազիլենդի թագավորությունում։ Բրիտանացի դերասան և ռեժիսոր Ռիչարդ Գրանթը ֆիլմում արտացոլել է իր մանկությունը։ Նրա ծնողների դերի համար հրավիրվել են Միրանդա Ռիչարդսոնը և Գաբրիել Բըրնը, հոր երկրորդ կնոջ դերում (գաղութային կրթության նախարար) խաղացել է Էմիլի Վաթսոնը։ Գրանթի խոսքերով, Բըրնը ցանկանում էր ինչքան հնարավոր է քիչ բան իմանալ հերոսի իրական նախատիպի մասին, խաղի մեջ առաջ բերելով Հարրի Կոմպտոնի իր անձնական պատկերացման բնույթը, «սակայն նրա ստեղծած գերբնական կերպարը նման եղավ իմ հոր դիմանկարին, և ես պարտքի զգացում ունեմ Գաբրիելի առաջ, այն բանի համար, որ նա դա արել է մեծ քաջությամբ, ազնվությամբ և անզիջումունթյամբ»։
Այդ նույն թվականին, դերասանը նկարահանվել է ռեժիսոր Ռեյ Լոուրենսի «Ջինդաբայն» ավստրալիական ֆիլմում, որը դրականորեն է ընդունվել կինոքննադատների և հանդիսատեսի կողմից։ Դրամայի սյուժեն ամուսնական հարաբերությունների, բարոյականության սկզբունքների և անձնական ինքնաճանաչման մասին է, աղջիկ նախաբնիկի սպանության ֆոնի հիման վրա, նրա դիակը գտել էին ձկնորսության ժամանակ, բայց ոստիկանություն զանգահարելու փոխարեն, նրանք որոշեցին շարունակել իրենց հանգիստը և այդ մասին տեղեկացրեցին տուն վերադառնալուց հետո։ Այդ ֆիլմը Բըրնի համար երրորդն էր, որտեղ նա խաղացել է ամերակացի դերասանուհի Լորո Լիննիի հետ (ավելի վաղ, «Ուղղակի ճակատագրի փոփոխություն» և «Պոստկրիպտում»)։
Մետտ Կոենի «Էմոցիոնալ թվաբանություն» վեպի հիման վրա 2007 թվականին թողարկված նույնանուն կանադական ֆիլմը, որը պատմում է պատերազմի և ցեղասպանության մասին, Բըրնի գործընկերները դարձան Սյուզան Սարանդոնը, Քրիստոֆեր Պլամմերը, Մաքս ֆոն Զյուդովը և Ռոյ Դյուպյուին։ 2008 թվականին, Գաբրիել ելույթ ունեցավ իր համար բոլորովի նոր դերով, ներկայացնելով Արթուր թագավորին հայտնի «Կամելոտ» մյուզիքլում (անգլ. Camelot, բեմադրվել է Նյու Յորքի ֆիլարմոնիկ շենքում)։ Այս առիթով դերասանը նշել է, որ նա գալով կինո, որպես Ութեր և այժմ խաղալով նրա որդու դերը, ասես թե փակվել է նրա կյանքի շրջանակում։
2009 թվականին, Գաբրիել Բըրնը պարգևատրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակով, «Դրամատիկական հեռուստասերիալի լավագույն դերասան» անվանաարգում, «Հիվանդները» հետուստասերիալում (անգլ.՝ In Treatment, պրեմիերա՝ հունվար 28, 2008) հոգեթերապևտ Պոլ Վեսթոնի դերի համար։ Ամերիկյան HBO կաբելային հեռուստաալիքը, որպես հիմք վերցրեց իսրայելական հեռուստանախագծային կառուցվածքը և զարգացրեց բնօրինակ դրամայում պատմությունը։ Այս ծրագիրը դերասաններին դարձրեց ավելի հայտնի հանտիսատեսների շրջանակներում և առաջացրեց լայն քննարկում մասնագիտական համայնքի հոգեթերապևտների միջև։


=== 2010-ական թվականներ ===
2010 թվականի աշնանը, HBO-ում հրապարակել է «Հիվանդները» հեռուստասերիալի երրորդ և վերջնական եթերաշրջանը։ «Ես, Աննան եմ» (անգլ.՝ I, Anna) թրիլլերի պրեմիարան նուար ոճով, որի գլխավոր դերերում էին Բըրնը և Շարլոտ Ռեմպլինգը, տեղի է ունեցել է 2012 թվականի փետրվարին, Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի շրջանակներում։ Դերասանը մասնակցել է նաև Կոստա Գավրասի նոր «Կապիտալ» ֆիլմի նկարահանումներին։
2011 թվականի հոկտեմբերին, Թոբի Սթիվենսոն և Ռուֆուս Սյուելլ դերասանների հետ միասին միացավ բրիտանական «Բոլոր իրերը բոլոր մարդկանց համար» մարտաֆիլմի (անգլ.՝ All Things to All Men, ռեժիսոր՝ Ջորջ Այզեք) նկարահանումներին։ Գաբրիել Բըրնը ներկայանում էր գլխավոր դերերից մեկում՝ ոճրագործության գլխավոր դեմք Ջոզեֆ Կորկոի դերում։
Ավելի քան քսան տարիների ընթացքում, նա առաջին անգամ նկարահանվեց բրիտանական հեռուստեսությունում։ 2012 թվականի նոյեմբերին, Channel 4 ալիքով, հեռարձակվեց «Պետական գաղտնիք» (անգլ.՝ Secret State) մինի սերիալը, որը հիմված էր Քրիս Մալլինսի «A Very British Coup» վեպի վրա, այն պատմում է մասսայական դժբախտ պատահարների հետաքննության մասին, որոնք տեղի են ունեցել ամերիկյան նավթաքիմիական ընկերությունում։ Դերասանը խաղացել է գլխավոր հերոսին՝ քաղաքական գործիչ Թոմ Դոկինսի դերը, ով ուսումնասիրում էր ողբերգության պատճառները։
Գաբրիել Բըրնը նաև ներգրավված էր «Վիկինգներ» հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանում, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականի մարտին, History Channel հեռուստաալիքով։ Նրա կերպարը դարձավ յարլ Հարալդսնը, հզոր ու նենգ սկանդինավյան վիկինգ, ով ավանդաբար հարձակվում էր հարևանների վրա։
2012 թվականի օգոստոսին, BBC One-ն հայտնում է իռլանդացի գրող Բենջամին Բլեքի «Quirke» վեպի հիման վրա նկարահանված նույնանուն հեռուստասերիալի թողարկման մասին, որտեղ Բըրնը խաղալու էր գլխավոր դերը՝ 1950-ականների Դուբլինի գլխավոր պաթոգոլիստի դերը։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել Իռլանդիայի RTE ալիքով, 2014 թվականի փետրվար 16-ին։
2013 թվականի մայիսին, հայտնի դարձավ, որ Բըրնը ընտրվել է Վիկտոր Դաշկովի դերի համար, «Վամպիրների ակադեմիա։ Արյունակից քույրեր» կինոնկարում։
Պլաններում նշվում էր, որ իռլանդացի գրող Ֆլեն Օ՛Բրեյնի «Ջրում ապրողներ մասին» (անգլ.՝ At Swim-Two-Birds) վեպի էկրանիզացիայում Բըրնի մասնակցության մասին, որի ռեժիսորը Բրեբդան Գլիսոնն էր, ինչպես նաև Ագաթա Քրիսթի Կծկված հյուղակը» վեպի էկանավորումը։


== Անձնական և հասարակական կյանք ==
Մոտ տասը տարի դերասանի ընկերուհին էր իռլանդուհի Էյն Օ'Քոննորը (իռլ.՝ Áine O’Connor)։ Թողնելով հեղինակավոր պաշտոնը RTE-ում՝ նա հանուն Բըրնի տեղափոխվում է Լոնդոն։ Չնայած նրան, որ զույգը բաժանվել է, մինչև Էյնի մահանալը (1998 թվական, 50 տարեկան հասականում) նրանք մնացել են լավագույն ընկերներ։ 1988 թվականից մինչև 1999 թվականը Բըրնն ամուսնացած էր ամերիկացի դերասանուհի Էլլեն Բարկինի հետ։ Վերջինիս հետ նա ծանոթացել էր «Սիեստրա» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Սակայն 1993 թվականին նրանք սկսել են ապրել իրարից առանձին։ Նրանք ունեն մեկ աղջիկ՝ Ռոմին (ծնվ. 1992) և մի տղա՝ Ջեքը (ծնվ. 1989):
37 տարեկանում առաջին անգամ այցելելով ԱՄՆ՝ Բըրնը հետագայում բնակություն է հաստատում Նյու Յորքի Բրուքլին շրջանում, որպեսզի ավելի մոտ լինի մոր հետ ապրող երեխաների հետ, ում հետ նրանք շատ մտերիմ էին։ Դերասանը նախընտրում է խոսել անգլերեն իռլանդական շեշտադրությամբ, չի ձգտում ստանալ ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն, ակտիվորեն զբաղվում է բարեգործական և հասարակական գործունեությամբ ինչպես Նյու Յորքում, այնպես էլ հայրենիքում։ Նա իրեն բնութագրում է որպես բավականին ամաչկոտ մարդ և ասում է, որ իրեն պետք է ջանք ներդնել մարդկանց հետ անկաշկանդ շփվելու համար։
2004 թվականի նոյեմբերին Գաբրիել Բըրնը Իռլանդիայում նշանակվել է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի արտակարգ և լիազոր դեսպան։ Երեք տարի անց նա ստացել է Իռլանդիայի ազգային համալսարանի արվեստի վաստակավոր գործչի (անգլ.՝ Honorary Doctor of Arts) կոչում։ 2010 թվականի մարտից մինչև հաջորդ տարվա դեկտեմբերը Գաբրիել Բըրնը եղել է Իռլանդիայի մշակույթի դեսպան։
2008 թվականին դերասանի մասին նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմ, որն ունի «Պատմություններ տնից» անվանում։ Այստեղ դերասանը պատմել է, թե ինչպես խորը դեպրեսիայի պատճառով սկսեց չարաշահել ալկոհոլը, որի պատճատով ստիպված էր եղել մի քանի տարի բուժվել հիվանդանոցում։ Այսքանից հետո Բըրնը խոստովանում է, որ դա, ամենայն հավանականությամբ, իր կյանքի ամենածանր դեպքն էր։


== Ստեղծագործության գնահատում ==
Քննադատները Գաբրիել Բըրնի դերերը հաճախ նկարագրում են որպես «մտախոհ հերոսներ», ինչը դերասանը տանել չի կարողանում։ «Ինչո՞ւ» հարցին դերասանը մի օր պատասխանեց՝ ասելով, որ ուղղակի չի հասկանում այդ «մտախոհության» իմաստը։

Սկսելով աշխատել դերի վրա՝ Բըրնը նախապես մանրամասնորեն մտածում է վարքագծի ձևը, խոսքի շեշտադրումները։ «Միլերի խաչմերուկ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ նա հարցրել է Ջոել Քոենից, թե ինչ է խորհրդանշում Թոմի գլխարկը, սակայն վերջինս միայն հակիրճ պատասխանել է, որ այն շատ կարևոր է։ Այդ ժամանակ Բըրնը որոշեց, որ այն, թե ինչպես էին տղամարդիկ կրում իրենց ֆետրե գլխարկները, կարող է բանալի դառնալ նրանց զգացական դրության և փոխհարաբերությունները հասկանալու համար։
Մասնակցելով հոլիվուդյան տարբեր խոշոր նախագծերի՝ դերասանը սկսում է ավելի գոհ մնալ իր խաղից և իրեն սեղմված է զգում «կորպորատիվ շրջանակում»։ Նրան հետաքրքրում են այն ֆիլմերը, որտեղ կարելի է փորձեր անել և խորհրդածել առկա խնդիրների շուրջը։ Դերասանի սիրելի դրամատուրգներն են Հենրիկ Իբսենը, Անտոն Չեխովը, Շոն Օ'Քեյսին։
Ռեժիսոր Սթիվեն Սփիլբերգը մի անգամ Բըրնի մասին ասել է, թե «միշտ թռչում է ռադարից ներքև», և երբեք չգիտես, թե ինչ կխաղա հաջորդ անգամ։ «Բանաստեղծի հոգին» պիեսի գրախոսականում Նյու Յորք Թայմսից մի մեկնաբան գրել է, որ Գաբրիել Բըրնը ներկայիս այն եզակի դերասաններից է, ով արժանի է այն բեմադրությունների, որոնք նրան թույլ կտան «ամսագրերի մթնոլորտը փոխել անդադար փոթորկոտ, դրամատիզմով լի հորձանուտի, որը նրա մեջ է ապրում»։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Պրոդյուսեր ===
1992: Դեպի արևմուտք / Into the West (պրոդյուսերի ներկայացուցիչ)
1993: Հանուն հոր / In the Name of the Father
1996: Արտույը մաքուր օդում / The Lark in the Clear Air
1996: Մեծագույն արքաներից վերջինը / Last of the High Kings
1996: Գրան / Somebody Is Waiting
1998: Անիծված ընկերները / The Brylcreem Boys


=== Ռեժիսոր ===
1996: Արտույը մաքուր օդում / The Lark in the Clear Air


=== Սցենարիստ ===
1996: Արտույը մաքուր օդում / The Lark in the Clear Air
1996: Draiocht
1996: Մեծագույն արքաներից վերջինը / Last of the High Kings
1998: Անիծված ընկերները / The Brylcreem Boys


== Պարգևներ և մրցանակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Byrne, G. Pictures in My Head. — Roberts Rinehart Publishers, 1995. — 162 p. — ISBN 978-1570980466(անգլ.)
O’Connor, A. Hollywood Irish: In Their Own Words. — Roberts Rinehart Publishers, 1997. — 144 p. — ISBN 978-1570981098(անգլ.)
Farndale N. Gabriel Byrne: Religion didn’t do me any good(անգլ.) // The Telegraph. — 05 April 2013.
Gilbert G. It was almost a Taliban-esque society(անգլ.) // The Independent. — 22 September 2013.


== Արտաքին հղումներ ==
Գաբրիել Բըրն (անգլ.) Internet Movie Database կայքում (Ստուգված է 4 Նոյեմբերի 2009)
«Gabriel Byrne» (անգլերեն)։ Նյու Յորք Թայմս։ Վերցված է 2009-11-4  
«Gabriel Byrne»։ SuperiorPics: Celebrity Profiles (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-10-ին։ Վերցված է 2009-11-4  
«Gabriel Byrne»։ ENOUGH ROPE with Andrew Denton (անգլերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-03-10-ին։ Վերցված է 2009-11-4  
«Gabriel Byrne»։ The Charlie Rose Show (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-10-ին։ Վերցված է 2009-11-17  
Byrneholics Online(անգլ.) - անգլալեզու ֆան-կայք Գաբրիել Բըրնի մասին