Էլեկտրական շղթայի դիմադրություն

Էլեկտրական շղթայի դիմադրություն, էլեկտրական հոսանքին հաղորդչի կամ էլեկտրական շղթայի հակազդեցությունը բնութագրող մեծություն։ Հաստատուն հոսանքի դեպքում էլեկտրական շղթայի դիմադրությունը կոչվում է օհմական կամ ակտիվ դիմադրություն։ Այն կախված է հաղորդչի չափերից, նյութից և ջերմաստիճանից։ Լայնական կտրվածքի Տ հաստատուն մակերեսով և լ երկարությամբ համասեռ հաղորդչի դիմադրությունը՝ 

  
    
      
        R
        =
        ρ
        l
        
          /
        
        s
      
    
    {\displaystyle R=\rho l/s}
  ,որտեղ 
  
    
      
        ρ
      
    
    {\displaystyle \rho }
  -ն հաղորդչի նյութը բնութագրող տեսակարար դիմադրությունն է (միավոր երկարություն և լայնական կտրվածքի միավոր մակերես ունեցող հաղորդչի դիմադրությունը)։
Էլեկտրական շղթայի դիմադրության ֆիզիկական բնույթի հարցը քննարկելիս, հաճախ օգտագործում են տեսակարար դիմադրության հակադարձ մեծությունը՝ տեսակարար հաղորդականությունը՝ 

  
    
      
        σ
        =
        1
        
          /
        
        ρ
      
    
    {\displaystyle \sigma =1/\rho }
   ։Դիմադրության կախումը ջերմաստիճանից, վերջինիս փոփոխման բավական սահմանափակ տիրույթում, արտահայտվում է այսպես՝ 

  
    
      
        R
        =
        
          R
          
            0
          
        
        (
        1
        +
        α
        (
        T
        −
        
          T
          
            0
          
        
        )
      
    
    {\displaystyle R=R_{0}(1+\alpha (T-T_{0})}
  ,որտեղ 
  
    
      
        
          R
          
            0
          
        
      
    
    {\displaystyle R_{0}}
   և 
  
    
      
        
          T
          
            0
          
        
      
    
    {\displaystyle T_{0}}
  -ն դիմադրության և ջերմաստիճանի սկզբնական արժեքներն են, 
  
    
      
        R
      
    
    {\displaystyle R}
  -ը՝ էլեկտրական շղթայի դիմադրությունը 
  
    
      
        T
      
    
    {\displaystyle T}
   ջերմաստիճանում, 
  
    
      
        A
      
    
    {\displaystyle A}
   -ն՝ դիմադրության ջերմաստիճանային գործակիցը։
Փոփոխական հոսանքի դեպքում, բացի օհմական 
  
    
      
        R
      
    
    {\displaystyle R}
   դիմադրությունից, հանդես է գալիս նաև ռեակտիվ (ինդուկտիվ և ունակային) դիմադրությունը, որը պայմանավորված է հոսանքի 
  
    
      
        v
      
    
    {\displaystyle v}
   հաճախականությամբ, շղթայի 
  
    
      
        C
      
    
    {\displaystyle C}
   էլեկտրաունակությամբ և 
  
    
      
        L
      
    
    {\displaystyle L}
   ինդուկտիվությամբ։ Փոփոխական հոսանքի դեպքում էլեկտրական շղթայի լրիվ դիմադրությունը՝ 

  
    
      
        
          
            Z
            =
            
              R
              
                2
              
            
            +
            
              X
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\sqrt {Z=R_{2}+X_{2}}}}
  ,որտեղ 
  
    
      
        X
      
    
    {\displaystyle X}
  -ը ռեակտիվ դիմադրությունն է։


== Ռեոստատ ==
Էլեկտրական շղթայի դիմադրություն հաճախ կոչվում է նաև շղթայում հոսանքը սահմանափակող կամ կարգավորող սարքը։ Կարգավորվող դիմադրությունը կոչվում է ռեոստատ։ Հոսանքի ընդունիչի հետ հաջորդաբար միացված չկարգավորվող դիմադրությունը կոչվում է լրացուցիչ դիմադրություն, իսկ զուգահեռ միացվածը՝ շունտ։ Չափումների համար կիրառվող էլեկտրական շղթայի դիմադրությունը լինում է դիմադրությունների կոճի կամ տուփի ձևով։


== Տես նաև ==
Էլեկտրական դիմադրություն