armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վալենտինա Օսեևա

Վալենտինա Ալեքսադրովնա Օսեևա (Օսեևա-Խմելյովա, ռուս.՝ Валентина Александровна Осеева, Осеева-Хмелёва, ապրիլի 15 (28), 1902 կամ ապրիլի 28, 1902(1902-04-28), Կիև, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 5, 1969(1969-07-05), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային մանկական գրող։ Ստալինյան երրորդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1952)։


== Կենսագրություն ==
Վալենտինա Օսեևան ծնվել Է 1902 թվականի ապրիլի 15 (28)-ին Կիևում, ինժեների ընտանիքում (էլևատորի տեսուչ), մայրը թերթում աշխատել է որպես սրբագրիչ։ Ծնողները մասնակցել են հեղափոխական շարժման և հաճախ տեղափոխվել մի վայրից մյուսը։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Վալենտինա Օսեևան մինչև 1923 թվականը սովորել է Կիևի Ն․ Լիսենկոյի անվան ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում, սակայն չի ավարտել ուսումը։ Դրանից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա։
1924-1940 թվականներին աշխատել է մանկական կումունաներում և անապաստան երեխաների ընդունարաններում որպես մանկավարժ և դաստիարակ։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին տարհանման ժամանակ աշխատել է որպես դաստիարակ Բաշկիրիայի ԻԽՍՀ Կարաիդելսկի շրջանի Բայկի գյուղի մանկապարտեզում։
1952 թվականից իր ամուսնու՝ ֆանտաստ գրող Վ. Դ. Օխոտնիկովի հետ ապրել է Ղրիմում՝ Իզյումովկա գյուղում, որը տեղակայված է Հին Ղրիմ քաղաքից ոչ հեռու։ Գրողի ամենամեծ ստեղծագործություններից են նրա «Վասյոկ Տրուբաչովը և նրա ընկերները» (ռուս.՝ «Васёк Трубачёв и его товарищи») եռերգությունը և «Դինկա» (ռուս.՝ «Динка») ինքնակենսագրական վիպակը, որը հեղինակը նվիրել է իր մորը և քրոջը՝ Անժելային։
Վալենտինա Օսեևան մահացել է 1969 թվականի հուլիսի 5-ին։ Թաղվել է Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործություն ==
1937 թվականին Վալենտինա Օսեևան խմբագրություն է տարել իր առաջին «Գրիշկա» պատմվածքը։
1940 թվականին լույս է տեսել «Կարմիր կատու» (ռուս.՝ «Рыжий кот») առաջին գիրքը ։
Այնուհետև գրվել են պատմվածքների հետևյալ ժողովածուները երեխաների համար։
«Բաբկա» (ռուս.՝ «Бабка»),
«Կախարդական խոսք» (ռուս.՝ «Волшебное слово»),
«Հայրական բաճկոն» (ռուս.՝ «Отцовская куртка»),
«Իմ ընկերը» (ռուս.՝ «Мой товарищ»)։
«Ոզնի» բանաստեղծությունների գիրքը,
«Վասյոկ Տրուբաչովը և նրա ընկերները», 3 մաս (1947-1951)
1959 թվականին լույս է տեսել «Դինկի» վիպակը,
1969 թվականին լույս է տեսել «Դինկին հրաժեշտ է տալիս մանկությանը» (ռուս.՝ «Динка прощается с детством»), երկու վիպակներն էլ ինքնակենսագրական արմատներ ունեն։


== Էկրանավորումներ ==


== Մրցանակներ ==
Ստալինյան երրորդ աստիճանի մրցանակ (1952) – «Վասյոկ Տրուբաչովը և նրա ընկերները» վիպակի 1-ին և 2-րդ մասերի համար
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում քաջարի աշխատանքի համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Գծային Ա

Գծային Ա, մեկն է ներկայումս չկոդավորված երկու գրային համակարգերից` օգտագործված անտիկ Հունաստանում (Կրետեի հիերոգլիֆներ)։ Գծային Ա-ն եղել է հիմնական գիր` օգտագործված պալատական և կրոնական գրություններում Մինոսյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանում։ Այն հայտնաբերվել է հնագետ Արթուր Էվանսի կողմից և հիմքն է գծային Բ-ի, որն ավելի ուշ օգտագործվել է Միկենյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանում։
Գծային Ա-ն հայտնաբերվել է Կրետեում և Հունաստանի այլ վայրերում, նաև Թուրքիայում և Իսրայելում։

Հայտնաբերվել է գծային Ա-ով սալիկների 1427 օրինակ` 7362-7396 նշաներով։ Եթե օրինակները մասշտաբայնացվեն, կլինի ընդամենը մեկ էջ։
Գծային Ա-ն ունեցել է հարյուրավոր նշաներ։ Դրանք ունեցել են գաղափարական և իմաստաբանական նշանակություն և ձևով նման են եղել գծային Բ-ին։ Ենթադրվում է, որ դրանք վանկային նշաններ են` նման գծային Բ-ին։ Գծային Ա-ն և Գծային Բ-ն նման են 80%-ով։ Գծային Ա-ի լոգոգրամները եզակի են։ Տարբերությունը ձայնային արժեքների միջև տատանվում է 9-13 %-ով։ Գծային Ա-ն հիմնականում գրվել է ձախից աջ ուղղությամբ, բայց երբեմն հանդես է եկել աջից ձախ գրությամբ։ Ունեցել է մի հետաքրքիր առանձնահատկություն. դա այն է, որ արձանագրվել են նաև թվերը։ Ամենաբարձր թիվը, որ գրառվել է, 3000-ն է, բայց կան հատուկ նշաններ, որոնք ցույց են տալիս կշիռներ։ Ըստ Լիզ Շոեփի` Գծային Ա-ով մակագրված սալիկները հիմնականում հայտնագործվել են Կրետեի երեք վայրերից։ Հայա Տրիադա Մեսարայում հայտնաբերվել է 147 սալիկ, Զագրոսում, հեռավոր արևելքի նավահանգիստ-քաղաքում` 31 սալիկ և Քանիայում` կղզու հյոսիս-արևմտյան նավահանգիստ-քաղաքում` 94 սալիկ։ Մինչև 1973 թվականը Կրետե կղզուց դուրս միայն մեկ սալիկ էր հայտնի Քեայում։ Արձանագրություններ են հայտնաբերվել նաև այլ վայրերում։ Ըստ Ֆինկելբերգի` գտնված մակագրությունների մեծ մասը, եթե ոչ բոլորը, արված են տեղական մակարդակով։ Այդ մասին վկայում են այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են նյութի բովանդակությունը, որի հիման վրա արված է մակագրությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
AEGON

AEGON, հոլանդական ապահովագրական ընկերություն։ Հիմնադրվել է 1983 թվականին։ Ընկերությունը ունի 29000 աշխատող։ 2012 թվականի դրությամբ ընկերությունը ունի 27 միլիոն դոլլարի շրջանառություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Բարրա դու Օրու

Բարրա դու Օրու (պորտ.՝ Barra do Ouro), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Ժալապան գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3776 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 106,339 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3,4 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 5.421.685,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.471,29 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,616 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Բարրա դու Օրուի մասին
Զենոբիան Արաքսի ափին

«Զենոբիան Արաքսի ափին» (ֆր.՝ Zénobie retrouvée par les bergers sur les bords de l'Araxe),  ֆրանսիացի նկարիչ, ակադեմիզմի և սալոնային կերպարվեստի կարկառուն ներկայացուցիչ Ուիլյամ Բուգրոյի վրձնին պատկանող նկար։ Այս ստեղծագործությունը նկարիչի կողմից ստեղծվել է 1850 թվականին։ Ներկա դրությամբ նկարը պահպանվում և ցուցադրվում է Ֆրանսիայի արվեստի ակադեմիայում։


== Պատմական ակնարկ ==
Նկարում պատկերված է Մեծ Հայքի թագուհի Զենոբիա Իբերիացին։ Վերջինս պատմության մեջ հայտնի է Կոռնելիոս Տակիտոսի «Աննալներ» գրքի։
Զենոբիա Իբերիացին Հայաստանի թագուհին էր  մեր թվարկության 51-53 թվականներին և մեր թվարկության 54-55 թվականներին։ Ամուսինը Հայաստանում դրածո թագավոր Հռադամիզդն էր։  Զենոբիան Իբերիայի թագավորության Փարնավազների դինաստիայի արքայադուստրն էր։
Հռադամիզդ (ծնված և մահացած թվականներն անհայտ), դրածո թագավոր Մեծ Հայքում 51-53 թվականներին։ Վիրքի Փարսման թագավորի որդին։ Գահակալել է Հռոմեական և իբերական ուժերի օգնությամբ։ 52 թվականին, անկարող դիմադրել Հայոց թագավոր Տրդատ Ա-ին, փախել է Վիրք։


== Նկարագիր ==
Այսպիսի սյուժեով նկար ստեղծել Ուիլյամ Բուգրոյին պատվիրել է Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոցը։ Պատվերն ընդունելուց հետո Բուգրոն սկսում է կտավի ստեղծումը 1850 թվականին։
«Զենոբիան Արաքսի ափին» նկարում քսանվեցամյա Ուիլյամ Բուգրոն անմահացրել է այն ողբերգական պատումը, որը պատահել է Զենոբիայի հետ։
53 թվականի ձմռանը, երբ Տրդատ Ա առժամանակ գտնվում էր Պարթևաստանում, Հրադամիզդը ներխուժել է Մեծ Հայք, սակայն, պարտություն կրելով հայերից, դարձյալ ճողոպրել է Վիրք։
Փախուստի ճանապարհին, հղի Զենոբիան խնդրեց Հռադամիզդին սպանել իրեն՝ ամոթալի գերությունից խուսափելու համար։ Ամուսինը սրով հարվածել է նրան ու նետել Արաքսի ջրերը, սակայն Զենոբիան փրկվել է։ Զենոբիայի կիսամեռ մարմինը գտել են տեղի հովիվներն ու նրան տարել են Տրդատ Ա-ի մոտ։ Այս իրադարձությունը գրի է առել Տակիտոսը։


== Գրականություն ==
Crespelle Jean-Paul, Les Maîtres de la belle époque, Paris, 1966
Adhémar Hélène [sous la direction de], Chronologie Impressionniste: 1803—1905, Paris, 1981
Gaudieri Alexander V. J. — Burollet Thérèse — Atkinson Tracy, William Bouguereau 1825—1905 [cat. exp.], Paris, 1984
Lobstein, Dominique, Les Salons au XIXe siècle. Paris, capitale des arts, Paris, 2006
Бугро. Альбом. Издательство «Белый город», Москва. Автор текста А.Шестимиров


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Զենոբիան Արաքսի ափին
Տետլեգա

Տետլեգա (ուկրաիներեն՝ Тетлега), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգուևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1645 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տետլեգա գյուղում բնակվում էր 245 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2136 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 114,7 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վոզրոժդենիե (Գելենջիկի քաղաքային օկրուգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոզրոժդենիեՎոզրոժդենիե (ռուս.՝ Возрождение), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1546 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արզան

Արզան (ֆր.՝ Arzens), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 1148 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.38 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.11 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 145 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 12 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 716 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 524-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 192։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,2 %։ 524 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 486 անձ (249 տղամարդ և 237 կին)։ Գործազուրկ են եղել 38 անձ (13 տղամարդ և 25 կին)։ 192 անաշխատունակներից 59-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 84-ը` թոշակառուներ, իսկ 49-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բալկար

Բալկար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։ Գտնվում էր գավառի հարավ-արևմտյան մասում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կաստրո (Լոմբարդիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կաստրո (այլ կիրառումներ)Կաստրո  (իտալերեն՝ Castro) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 1437 մարդ, խտությունը՝ 636 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 24063։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 035 960666
Էլեկտրոնային հասցե։ comunecastro.bg@tin.it


== Արտաքին հղումներ ==
Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Պեդրո Կուադրա

Պեդրո Լուչիո Կուադրա (իսպ.՝ Pedro Lucio Cuadra, ապրիլի 14, 1842(1842-04-14), Սանտյագո, Չիլի - ապրիլի 24, 1894(1894-04-24)), չիլիացի քաղաքական և պետական գործիչ, ճարտարագետ, աշխարհագրագետ, մանկավարժ, բանկիր, սենատոր։


== Կենսագրություն ==
Պեդրո Լուչիո Կուադրան ծնվել է Սանտյագոյում, 1841 թվականին։ Խոսե Կառերայի անվան ինստիտուտում ուսումնասիրել է հումանիտար գիտություններ, Չիլիի համալսարանում՝ ինժեներական դասընթացներ։ 1859 թվականին ստացել է աշխարհագրագետի և հանքարդյունաբերության ինժեների կոչում և զբաղվել Չիլիի տեղագրական և երկրաբանական քարտեզների ստեղծմամբ։ Աշխատել է 19-րդ դարի նշանավոր Ֆրանսիացի երկրաբան և աշխարհագրագետ Պեդրո Խոսե Ամադո Պիսիսի մոտ՝ Չիլիի տեղագրական և երկրաբանական քարտեզները կազմելու համար։ Գրել է «Չիլիի ֆիզիկական և քաղաքական աշխարհագրություն» գիրքը։ Հետագայում հրատարակել է «Լաս Վեգասի չորացումը Չիլիում», «Ուրվագիծ Չիլիի աշխարհագրության», «Չիլիի ֆիզիկական աշխարհագրություն» և այլն աշխատությունները։ 
1864 թվականին նա ընդունվել է համալսարան՝ որպես մեխանիկայի և մեքենաների կառավարման պրոֆեսոր, իսկ չորս տարի անց՝ որպես մաթեմատիկայի ֆակուլտետի գիտաշխատող, եղել է արժեթղթերի երաշխավոր բանկի կառավարիչ։
Անդամակցել է Չիլիի լիբերալ կուսակցությանը, 1870-1873, 1876-1879, 1879-1882 եղել է Չիլիի պատգամավորների պալատի անդամ, 1882-1888 և 1888-1894 թվականներին՝ Չիլիի սենատոր։ 
1882-1884 թվականներին եղել է Չիլիի ֆինանսների նախարար, 1886 թվականի սեպտեմբերի 18-ից նոյեմբերի 30-ը՝ Արդարադատության և հանրային կրթության նախարար, 1888 թվականին՝ Չիլիի ներքին գործերի նախարար։ Նրա ելույթները խորհրդարանում կենտրոնացած էր տնտեսական խնդիրների, կրթության և ժողովրդի կրթության վրա։
Մահացել է Չիլիի Սանտյագո քաղաքում 1894 թվականի ապրիլի 24-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Педро Лучио Куадра
Վելիկոբուբնովսկի գյուղական խորհուրդ (Ռոմենսկի շրջան)

Վելիկոբուբնովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Великобубнівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմենսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկոբուբնովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2137 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ռուդնիկ (ավան, Կռիժոպոլի շրջան)

Ռուդնիկ (ուկրաիներեն՝ Рудник), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդնիկ ավանում բնակվում էր 82 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,22 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 372,73 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Թերեզա Արազյան

Թերեզա Միքայելի Արազյան (փետրվարի 22, 1921(1921-02-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ - 2011), երաժշտագետ։ Արվեստագիտության թեկնածու (1955 թվականին)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցը (1937 թվականին), Երևանի պետական կոնսերվատորիայի պատմատեսության բաժինը (1944 թվականին, ղեկավար՝ Զավեն Վարդանյանի դասարան), Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արվեստի ասպիրանտուրան (1953 թվականին, ղեկավար՝ Գևորգ Տիգրանով)։ Դասավանդել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի (1939–1940 թվականներին) և Չայկովսկու անվան (1941–1943 թվականներին) երաժշտական դպրոցներում, Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում (1943–1961 թվականներին), 1948 թվականից՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայում (պրոֆեսոր՝ 1995 թվականից)։
Հեղինակ է «Էդվարդ Միրզոյան» (1963 թվականին), «Խաչատուր Ավետիսյան. կյանքն ու գործունեությունը» (1973 թվականին), «Գրիգոր Հախինյան. կոմպոզիտորի մասին» (1974 թվականին), «Արամ Սաթունց» (1971 թվականին) գրքերի, կազմել է «Ուրախ ձայներ» (1979 թվականին) ժողովածուները։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրեյսենե

Ֆրեյսենե (ֆր.՝ Freyssenet), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում:
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 53 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.56 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.54 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 125 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 8 կմ հարավ-արևմուտք:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 28 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 25-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 3: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 89,3 %: 25 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 24 անձ (15 տղամարդ և 9 կին): Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին): 3 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը` թոշակառուներ, իսկ 1-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Յուրնա

Յուրնա (ռուս.՝ Юрна), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Գորոդիշնա գետի ձախ ափում՝ 44 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ակունքը գտնվում է ճահճուտներում 6 կմ հյուսիս-արևմուտքում Գորոդիշնա գյուղի մոտ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000009241
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000924
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բրատոլյուբովկա (այլ կիրառումներ)

Բրատոլյուբովկա, կարող է վերաբերել՝

Բրատոլյուբովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում
Բրատոլյուբովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում
Բրատոլյուբովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանում
Բրատոլյուբովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Ելանեցի շրջանում
Ռենտա (տնտեսագիտություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռենտա (այլ կիրառումներ)Ռենտա (գերմ.՝ Rente, ֆր.՝ rente, լատ.՝ rendita - վերադարձնել, լատ.՝ reddita – վերադարձված), տնտեսագիտական բազմիմաստ եզրույթ, մասնավորապես՝ եկամտի տեսակ, որ ստացվում է կապիտալից, հողից, ունեցվածքից և կապված չէ ձեռնարկատիրական գործունեության հետ։
Հողատերերը ստանում են հողային ռենտա, որի ձևերն են․ 

բացարձակ ռենտա
դիֆերենցիալ ռենտա
մենաշնորհային ռենտաԿապիտալիստական բազմաթիվ երկրներում ռենտա են անվանում նաև տոկոսները, որ վճարվում են ըստ պետական փոխառությունների պարտատոմսերի։
Ռենտայով ապրող անձինք կազմում են հասարակության պորտաբույծ խավը՝ ռանտյեներ։
Ատայալերեն

Ատայալերեն (ատայալ, տայալ), Ատայալ ցեղի լեզու Թայվանում, պատկանում է տայվանական լեզուներին, Ավստրոնեզյան ընտանիքին։ Լեզվի երկու գլխավոր բարբառներն են սկյուլիկը (squliq) և ցուլին (c’uli’) (կամ ցոլե (c’ole’))
2009 թվականին հրատարակվել են Ատալո-անգլերեն բառարան Սերենա Էգեդորի կողմից և մի քանի քերականական գրքեր։ 2002 թվականին Աստվածաշունչը թարգմանվել էր ատայալերեն։


== Հնչյունաբանություն ==


=== Ձայնավորներ ===


=== Բաղաձայներ ===


== Գիր ==
Ատայալերենը գրելու համար օգտագործվում է լատիներենը։ Այբուբենում կա 24 նշան։
A B C E Ə G H I J K L M N Ŋ O P Q R S T U W Z ’


== Գրականություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ethnologue report for language code:tay
Entry for Atayal at Rosetta Project Archived 2007-08-06 at Archive.is
Ci’uli Atayal Wordlist at the Austronesian Basic Vocabulary Database Archived 2010-05-26 at the Wayback Machine.
Չիբիժեկ

Չիբիժեկ (ռուս.՝ Чибижек), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Կուրագինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 223 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռոժնյատովկա (այլ կիրառումներ)

Ռոժնյատովկա, կարող է վերաբերել՝

Ռոժնյատովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանում
Ռոժնյատովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տոմաշպոլի շրջանում
Մարիա Ալեխանդրա Վիկունյա

Մարիա Ալեխանդրա Վիկունյա Մունոս (իսպ.՝ María Alejandra Vicuña Muñoz, փետրվարի 13, 1978(1978-02-13), Գուայակիլ, Էկվադոր), էկվադորցի քաղաքական գործիչ, որը զբաղեցրել է Էկվադորի փոխնախագահի պաշտոնը նախագահ Լենին Մորենոյի օրոք՝ 2018 թվականի հունվարից դեկտեմբեր` նախկինում զբաղեցնելով Էկվադորի բնակարանային շինարարության և քաղաքաշինության զարգացման նախարարի պաշտոնը։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Մարիա Ալեխանդրա Վիկունյան ծնվել է 1978 թվականի փետրվարի 13-ին, Գուայակիլ քաղաքում։ Սովորել է Գուայակիլի համալսարանում, որտեղ ստացել է կլինիկական հոգեբանի և գործնական վարչարարության բակալավրի աստիճաններ։ Ամուսնացած է գրող Էռնեստո Կարիոնի հետ և ունի մեկ դուստր։
Երիտասարդ տարիքում Վիկունյան սկսել է իր քաղաքական կյանքը որպես հոր՝ Լեոնարդո Վիկունայի կողմից հիմնադրված Ալֆարիստական բոլիվարիանական ալյանսի (Alianza Bolivariana Alfarista) շարժման մասնակից։ Նա մյուս ձախ քաղաքական ուժերի հետ ստեղծել է PAIS ալյանսը` 2006 թվականի նախագահական ընտրություններում Ռաֆայել Կորրեայի թեկնածությանը աջակցելու նպատակով։ 2007 թվականին Հարկային ծառայությունում նշանակվել է կադրերի գծով տարածաշրջանային համակարգող։
Վիկունյան Ազգային ժողովում առաջին անգամ ընտրվել է 2009 թվականին, նորից վերընտրվել է 2013 թվականին։ Ազգային ժողովում նա զբաղեցրել է Էկվադորի քաղաքացիների առողջության և բարեկեցության ամենամեծ հանձնաժողովի փոխնախագահի պաշտոնը, եղել է նաև Կրթության, գիտության, տեխնոլոգիայի և հաղորդակցության հանձնաժողովի հիմնադիրներից մեկը։ 2017 թվականի մայիսին նախագահ Լենին Մորենոն նրան նշանակել է Քաղաքային զարգացման և Բնակարանային շինարարության նախարար։ Փոխնախագահ Խորխե Գլասին պաշտոնից հեռացնելուց հետո Վիկուսյան նշանակվել է փոխնախագահի պաշտոնակատար, մինչ Գլասի դեմ առաջադրված կոռուպցիայի մեղադրանքները պարզելը։


== Էկվադորի փոխնախագահ ==
Գլասը դատապարտվում է կոռուպցիայի համար Odebrecht-ում կաշառակերության սկանդալի կապակցությամբ։ Քանի որ փոխնախագահի պաշտոնը ավելի քան 90 օր դատարկ մնաց, Ազգային ժողովը ստիպված էր քվեարկել այն թեկնածուի օգտին, ով երկար ժամանակ զբաղեցրել էր փոխնախագահի պաշտոնը։
2018 թվականի հունվարի 6-ին Վիկունյան պաշտոնապես երդվել է Էկվադորի փոխնախագահի պաշտոնում այն բանից հետո, երբ Ազգային ժողովը քվեարկել է նրան այդ պաշտոնում հաստատելու հարցը։ Նրան հաստատել են այն բանից հետո, երբ Ազգային ժողովի 70 անդամներ կողմ են քվեարկել նրա թեկնածությանը, 17 պատգամավոր դեմ քվեարկեցին առաջադրմանը, իսկ 19-ը` ձեռնպահ։ 1996 թվականից Ռոզալիա Արտեագայի պաշտոնավարման ավարտից հետո նա դարձել է երկրորդ կինը, որը երբևէ զբաղեցրել է Էկվադորի փոխնախագահի պաշտոնը։
2018 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Վիկունյան հեռացվել է փոխնախագահի պաշտոնից` կապված կոռուպցիոն սկանդալի հետ։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Վիկունյան հայտարարել է փոխնախագահի պաշտոնը թողնելու իր ցանկության մասին։ 11 դեկտեմբերի 2018 Օտտո Սոնենհոլցներն ընտրվել է Էկվադորի փոխնախագահ՝ Ազգային ժողովի կողմից հաստատվելուց հետո։
2020 թվականին Մարիա Ալեխանդրա Վիկունյան մեկ տարով ազատազրկվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկազ Հակոբյան

Հայկազ Խաչատուրի Հակոբյան (1918, Աշխաբադ, Անդրկասպյան մարզ, Ռուսական կայսրություն - անհայտ), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Հայկազ Հակոբյանը ծնվել է 1918 թվականին, Աշխաբադ քաղաքում։ 1931 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Սիսիանի շրջանի Հացավան գյուղ։ 1937 թվականին Հայկազը  Երևանի ժողտնտտեխնիկումն ավարտելուց հետո նշանակվել է Լոր գյուղի դպրոցի ուսուցիչ։ Աշխատանքին զուգընթաց սովորել և ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ 1939 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ 1940 թվականին զորակոչվել է զինվորական ծառայության։
Հակոբյանը 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Խորհրդային Միության դեմ Նացիստական Գերմանիայի սանձազերծած պատերազմին, նրա մարտական ուղին անցել է 718-րդ հրաձգային գնդի շարքերում, որտեղ գնդացրային վաշտի քաղղեկից հասել է գումարտակի հրամանատարի պաշտոնին։
Պատերազմի առաջին օրերից սկսած մասնակցել է Խարկովի, Ստալինգրադի, Կուրսկի աղեղի, Պոլտավայի ճակատամարտերին, Բելոռուսիայի, Լատվիայի ազատագրմանը, Քյոնիգսբերգի գրավմանը։ Խարկովի մատույցներում վիրավորվել է, բուժվելուց հետո մասնակցել է Ստալինգրադում գերմանական զորքերի շրջապատմանն ու ջախջախմանը։ 
Պատերազմի հաղթական ավարտից հետո Հայկազը շարունակել է ծառայությունը խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի համակարգում։ Պահեստի մայոր Հակոբյանը պարգևատրվել է «Կարմիր դրոշի», «Ալեքսանդր Նևսկու», «Կարմիր աստղի» շքանշաններով և մարտական մեդալներով։


== Պարգևներ ==
«Կարմիր դրոշի» շքանշան
«Կարմիր աստղի» շքանշան
«Ալեքսանդր Նևսկու» շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 449


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Նովոնիկոլաևկա (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոնիկոլաևկաՆովոնիկոլաևկա (ռուս.՝ Новониколаевка, բաշկիրերեն՝ Яңы Николаевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 43 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոկրիևկա (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)

Մոկրիևկա (ուկրաիներեն՝ Мокріївка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մոկրիևկա գյուղում բնակվում էր 209 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վազգեն Մինասյան

Վազգեն Հարությունի Մինասյան (մարտի 24, 1940(1940-03-24), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆլեյտահար, մանկավարժ, հասարակական գործիչ։ Հոգեբան-մանկավարժական գիտությունների համահայկական ակադեմիայի ակադեմիկոս։ 


== Կենսագրություն ==
Վազգեն Մինասյանը ծնվել է 1940 թվականի մարտի 24-ին Լենինականում։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի ֆլեյտայի բաժինը (Հ. Ղասաբյանի դասարան)։ 1960-1967 թվականներին եղել է Երևանի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի նվագախմբի, 1964-1986 թվականներին՝ Հայաստանի սիմֆոնիկ նվագախմբի ֆլեյտահար։ 1976 թվականին սկսել է դասավանդել ՀՊՄՀ-ում (2004 թվականից՝ դոցենտ): 2002 թվականին դարձել է «Կարին» հայրենակցական միության նախագահ։ 2007 թվականից Երևանի պետական կոնսերվատորիայում վարել է «Երաժշտական զրուցակից» համերգաշարը։ 
Հեղինակել է մի շարք ուսումամեթոդական ձեռնարկներ, ժողովածուներ և փոխադրություններ («Փոխադրումեր և մշակումներ շվիի համար. մեթոդական ցուցումներով», 2004, ևն)։ 


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
2015 թվականին արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալի։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուսիրա

Գուսիրա (ռուս.՝ Гусыра, օսերեն՝ Гуысыра), գյուղ Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՀՀԿ (այլ կիրառումներ)Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն, գործող ընդդիմադիր կուսակցություն Հայաստանում։ Հիմնադրվել է 1990 թվականին։ Համաձայն կուսակցության պաշտոնական կայքի՝ կուսակցական գաղափարախոսությունը ազգային պահպանողական է։ Այն իրեն համարում է Ազգային միացյալ կուսակցության գաղափարական-քաղաքական ժառանգորդը։
Ներկայում ՀՀԿ-ն ընդդիմադիր, աջ-կենտրոնամետ կուսակցություն է


== Պատմություն ==


=== Կուսակցության համագումարները ===
ՀՀԿ 17-րդ հերթական համագումար - 18 դեկտեմբերի 2021 թ.
ՀՀԿ 16-րդ հերթական համագումար - 26 նոյեմբերի 2016 թ.
ՀՀԿ 15-րդ հերթական համագումար - 24 մայիսի 2014 թ.
ՀՀԿ 14-րդ արտահերթ համագումար - 15 դեկտեմբերի 2012 թ.
ՀՀԿ 13-րդ հերթական համագումար - 10 մարտի 2012 թ.
ՀՀԿ 12-րդ հերթական համագումար - 28 նոյեմբեր
ՀՀԿ 10-րդ արտահերթ համագումար - 22 հուլիսի 2006 թ.
ՀՀԿ 9-րդ հերթական համագումար - 17 դեկտեմբերի 2005 թ.
ՀՀԿ 8-րդ հերթական համագումար - 12 հուլիսի 2003 թ.
ՀՀԿ 7-րդ արտահերթ համագումար - 30 նոյեմբերի 2002 թ.
ՀՀԿ 6-րդ հերթական համագումար - 09 հունիսի 2001 թ.
ՀՀԿ 5-րդ հերթական համագումար - 29 հունվարի 1999 թ.
ՀՀԿ 4-րդ հերթական համագումար - 20 դեկտեմբերի 1997 թ.
ՀՀԿ 3-րդ արտահերթ համագումար - 22 հունիսի 1996 թ.
ՀՀԿ 2-րդ հերթական համագումար - 02 դեկտեմբերի 1995 թ.
ՀՀԿ 2-րդ համաժողով - 14 ապրիլի 1995 թ.
ՀՀԿ 1-ին համագումար - 22 մարտի 1992 թ.
ՀՀԿ 1-ին համաժողով - մարտ 1991 թ.


== Մասնակցությունը խորհրդարանական ընտրություններին ==


=== 2018 ===
Հանրապետական կուսակցությունը մասնակցում է Հայաստանի 2018 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին։ Կուսակցության համապետական ցուցակը գլխավորում է Հայաստանի պաշտպանության նախկին նախարար Վիգեն Սարգսյանը։ Կուսակցության կարգախոսն է «Եթե մտահոգ ես, ընտրի՛ր Հանրապետականին»։ Կուսակցությունից և ընտրապայքարից անսպասելի դուրս է գալիս Հերմինե Նաղդալյանը։ ՀՀԿ-ից անսպասելի դուրս է գալիս նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանը։ ՀՀԿ- ից դուրս է գալիս գործարար Սամվել Կարապետյանի եղբայր Կարեն Կարապետյանը, Տաճատ Վարդապետյանը։
Այս ընտրություններում ՀՀԿ-ն առաջին անգամ պատմության մեջ չհայտնվեց ԱԺ-ում՝ չհավաքելով անցողիկ շեմը։


=== 2021 թվականի հունիսի 20-ի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ ===
Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունը 2021 թվականի հունիսի 20-ի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին կմասնակցի Հայրենիք կուսակցության հետ համատեղ քաղաքական «Պատիվ ունեմ» դաշինքով։
Դաշինքի առաջին համարը առաջիկա ընտրություններում կլինի ԱԱԾ նախկին տնօրեն, Հայրենիք կուսակցության ղեկավար Արթուր Վանեցյանը։ Հայաստանի երրորդ նախագահ, Հայաստանի hանրապետական կուսակցության ղեկավար Սերժ Սարգսյանը ցուցակում չի լինելու։
Դաշինքի կարգախոսն է` «Ուղղի՛ր մեջքդ։ Կպնե՛նք գործին։ Որ ապրե՛նք։»։


== ՀՀԿ նախագահներ ==
Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության նախագահներ։
1 Աշոտ Նավասարդյան 1990-1997
2 Անդրանիկ Մարգարյան 1997-2007
3 Սերժ Սարգսյան 2007-մինչ օրս
ՀՀԿ փոխնախագահներն են Արմեն Աշոտյան֊ը և Էդուարդ Շարմազանով֊ը
ՀՀԿ երիտասարդական միության գլխավոր քարտուղարն է Հայկ Մամիջանյան֊


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիր Վասիլև

Վլադիմիր Վիկտորովիչ Վասիլև (ռուս.՝ Владимир Викторович Васильев, ապրիլի 18, 1940(1940-04-18), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), բալետի ռուս խորհրդային արտիստ, բալետմայստեր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973)։ 
1958 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պարարվեստի ուսումնարանը։ Բեմելը՝ 1958 թվականին, Մեծ թատրոնում։ 
Տիրապետել է հազվադեպ էլևացիայի և թռիչքային տեխնիկայի, նրան հարազատ են դասական և ժողովրդական պարերի զուգակցմամբ ստեղծված դերապարերը՝ Իվանուշկա (Շչեդրինի «Սապատավոր ձիուկը»), Մեջնուն (Բալասանյանի «Լեյլի և Մեջնուն»), Մպարտակ (Խաչատրյանի «Մպարտակ», լենինյան մրցանակ, 1970), Ալբերտ (Ադանի «ժիզել»), Զիգֆրիդ (Չայկովսկու «Կարապի լիճր»), Բազիլ (Մինկուսի «Դոն Կիխոտ»), Պետրուշկա (Ստրավինսկու «Պետրուշկա») և այլն։ Նաև բեմադրել է բալետներ։ 
Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԽՍՀՄ տարբեր քաղաքներում (Երևանում՝ 1967 թվականին, Ալբերտի և Բազիլի դերապարերով) և արտասահմանում։ Լենինյան կոմերիտմիության 1968, ԽՍՀՄ պետական 1977 մրցանակներ։ Փարիզի Պարի ակադեմիայի Վ․ Ֆ․ Նիժինսկու անվան, Բալետի արտիստների միջազգային մրցույթի (Վառնա) «Գրան Պրի» (երկուսն էլ՝ 1964) մրցանակներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տոսախ մշտադալար

Տոսախ մշտադալար (լատ.՝ Buxus sempervirens), տոսախազգիների ընտանիքի, տոսախ ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Փոքր, մշտադալար ծառ է՝ մինչև 6-10 մ բարձրությամբ, սակայն մշակության մեջ թփանման տեսք ունի, արտակարգ խիտ ու կոմպակտ սաղարթով։ Ճյուղերը քառանիստ են, ընձյուղները կանաչ, խիտ տերևակալած։ Կեղևը մոխրադեղնավուն է, հարթ, ծեր ճյուղերի ու բնի վրա ծածկված մանր ճաքերով։ Տերևները երկարավուն-ձվաձև են կամ էլիպսաձև, հազվադեպ նեղ-էլիպսաձև, ռոմբաձև կամ կլորավուն, 1,5-3 սմ երկարությամբ, 0,5-1,3 սմ լայնությամբ, վերևի կողմից մուգ կանաչ, փայլուն, ներքևի կողմից ավելի բաց գույնի և անփայլ, կարճակոթունավոր։ Ծաղիկները հավաքված են ծոցային ծաղկաբույլերում։ Յուրաքանչյուր ծաղկաբույլում կա 1 վարսանդային ծաղիկ (երբեմն այդ ծաղիկը չի զարգանում)։ Առէջային ծաղիկների ծաղկապատի արտաքին զույգ թերթիկները ուժեղ արտափքված են, ներքևինները ունեն 2-2,5 մմ երկարություն, հակաձվաձև են կամ կլորավուն, բութ կլորավուն, երբեմն՝ սուր գագաթով։ Առէջները 1,5-2 անգամ երկար են ծաղկապատի ներքին թերթիկներից, իսկ սերմնարանի ռուդիմենտը կարճ է։ Պտղատուփը գնդաձվաձև է, 0,5-1 սմ երկարությամբ և 0,5-0,6 սմ լայնությամբ, եղջյուրիկներով։ Ծաղկում է մարտ-ապրիլին, պտուղները հասունանում են հուլիսին։


== Տարածվածություն ==
Հնուց օգտագործվում է կանաչապատման բնագավառում։ Դասական բույս է տոպիար (խուզվող) արվեստում օգտագործելու համար, քանի որ դանդաղ է աճում, արտակարգ խիտ սաղարթ ունի և տված ձևը երկար է պահպանվում։ Ունի մի շարք արժեքավոր պարտիզային ձևեր, որոնք աչքի են ընկնում տերևների ձևով և գունավորմամբ, սաղարթի ձևով և այլն։ Հայկական ՍՍՀ-ում վաղ ժամանակներից լայնորեն է մշակվում։ Հատկապես շատ է տարածված Արարատյան դաշտի բնակավայրերում, որտեղ գրեթե չի ցրտահարվում, կամ անվնաս չափով ցրտահարվում է միայն արտակարգ ցուրտ ձմռան դեպքում, երբ օդի նվազագույն ջերմաստիճանը մոտենում է -30 °C֊ի սահմաններին։ Երևանում, պաշտպանված վայրերում, կան ծառանման բույսեր 6-8 մ բարձրությամբ։ Լավ է աճում հատկապես մեր հանրապետության հյուսիսարևելյան շրջաններում (Բագրատաշեն, Իջևան, Նոյեմբերյան)։ Այստեղ միանգամայն դիմացկուն է և անգամ ամենախիստ սառնամանիքների դեպքում չի ցրտահարվում։ Մշտադալար տոսախը լավ է աճում նաև Զանգեզուրում, ինչպես նաև միջին լեռնային գոտու պայմաններում։ Չնայած Գյումրիում և Շիրակի դաշտի մյուս բնակավայրերում պարբերաբար թեթևակի ցրտահարվում է, այնուամենայնիվ, միանգամայն հեռանկարային տեսակ պետք է համարել։ Ծովի մակերևույթից մինչև 2000 մ բարձրության վրա հաճախ է ցրտահարվում, սակայն պահպանվում է մինչև ձյան ծածկոցի մակարդակը և հաջորդ վեգետացիոն սեզոնում վերականգնվում է (Սևան)։ Այնուամենայնիվ, խորհուրդ է տրվում շրջանացնել միայն միջին և ցածրադիր գոտիների պայմաններում։
Էկոլոգիական խումբը՝ VII։ Մշակության հավանական շրջանները 3, 8, 9-10, 12, 18-20, 23-25, 27-28, 31-32
:


== Ծանոթագրություններ ==
Բանգլադեշի Ազգային պառլամենտի տուն

Բանգլադեշի Ազգային պառլամենտի տուն (բենգալերեն՝ জাতীয় সংসদ ভবন), Բանգլադեշի Ազգային ժողովի շենքն է, որը գտնվում է Դաքայի Շեր-է-Բանգլա Նագար քաղաքում։ Շենքերի համալիր, որը նախագծել է ճարտարապետ Լուի Կանը, երբ Բանգլադեշը դեռ Պակիստանի մաս էր։ Այն աշխարհի ամենամեծ կառավարական շենքերից մեկն է, որը զբաղեցնում է 200 ակր։
Շենքը ցուցադրվել է 2003 թվականին նկարահանված «Իմ ճարտարապետը» ֆիլմում, որը մանրամասնում է ճարտարապետ Լուի Կանի կարիերան և ընտանեկան ժառանգությունը։ Ռոբերտ Մաքքարթերը՝ «Լուի Ի.Կանի» գրքի հեղինակը, Բանգլադեշի Ազգային ժողովի շենքն անվանեց 20-րդ դարի ամենանշանակալի շենքերից մեկը։


== Պատմությունը ==
Մինչ Ազգային տան ավարտը, խորհրդարանականները գտնվում էին Հին Սանգսադ Բհաբան շենքում, որը ներկայումս ծառայում է որպես վարչապետի գրասենյակի նստավայր։ Շինարարությունը սկսվել է 1961 թվականին, երբ Բանգլադեշը Արևելյան Պակիստանն էր՝ նախագահ Մուհամմեդ Այուբ Խանի գլխավորությամբ և մայրաքաղաք Իսլամաբադում։ Որպես Արևելյան Պակիստանում անհավասարության և անջատողական միտումների նվազեցման ջանքերի մաս՝ Այուբ Խանը ձգտում էր Դաքան երկրորդ մայրաքաղաք դարձնել՝ համապատասխան հավաքների շենքով։
Դիզայնի գնահատումները մշակվել են Լուի Կանի կողմից։ Կառավարությունն օգնության համար դիմեց ակտիվիստ և ճարտարապետ Մուջարուլ Իսլամին Հարավային Ասիայից, ով առաջարկեց նախագծի համար ներգրավել աշխարհի լավագույն ճարտարապետներին։ Նախ նա փորձեց բերել Ալվար Ալտոյին և Լե Կորբյուզիեին։ Այնուհետև Մուջարուլ Իսլամը հավաքեց Յեյլի համալսարանի իր նախկին ուսուցիչ Լուի Կանի աջակցությունը։ Շինարարությունը դադարեցվել է 1971 թվականին Բանգլադեշի անկախության պատերազմի ժամանակ և ավարտվել՝ 1982 թվականի հունվարի 28-ին։ Լուի Կանը մահացավ, երբ նախագիծն ավարտվեց մոտ երեք քառորդով, և շինարարությունը շարունակվեց Դեյվիդ Ուիսդոմի օրոք, ով աշխատում էր Կանի համար։


== Ճարտարապետությունը և դիզայնը ==
Լուի Կանը նախագծել է Ազգային խորհրդարանի ամբողջ համալիրը, որը ներառում է սիզամարգեր, լիճ և նստավայրեր խորհրդարանի անդամների (պատգամավորների) համար։ Ճարտարապետի հիմնական դիզայնի փիլիսոփայությունը բենգալյան մշակույթն ու ժառանգությունը ներկայացնելն էր՝ միաժամանակ օպտիմալացնելով տարածության օգտագործումը։ Շենքի արտաքին տեսքը բավականին պարզ է թվում, ունի հսկայական պատեր և ճիշտ երկրաչափական ձևի մեծ բացվածքներ։ Հիմնական շենքը, որը գտնվում է համալիրի կենտրոնում, բաժանված է երեք մասի՝ գլխավոր Պլազա, հարավային Պլազա և նախագահական Պլազա։ Արհեստական ​​լիճը երեք կողմից շրջապատում է Ազգային տան գլխավոր շենքը և տարածվում մինչև խորհրդարանի անդամների համար նախատեսված հանրակացարանը։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ադիլյան

Ադիլյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Անահիտ Գաբրիելյան

Անահիտ Գաբրիելյան (մարտի 5, 1983(1983-03-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Անահիտ Գաբրիելյանը ծնվել է 1983 թվականի մարտի 5-ին Երևան քաղաքում։
Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո՝ 2001-2005 թվականներին ուսումը շարունակել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ռուս-դերասանական բաժնում։ 2005 թվականին որպես դերասանուհի աշխատանքի է անցել Երևանի Կոնստանտին Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում։ 
2009 թվականին նկարահանվել է «Տաքսի, էլի լավա», 2013 թվականին՝ «Ангелова кукла» ֆիլմերում։ 2009 թվականին սովորել է Մոսկվայում՝ «Նիկիտա Միխալկովիի ամառային կինոակադեմիա» 1-ամսյա դերասանական դպրոցում։ 2011 թվականին Մոսկվայում մասնակցել է «Ամառային թատերական դպրոց» նախագծին և բեմադրիչ Յանուս Վայտկուսի «Նա, ով ապտակ է ստանում» ներկայացման բեմադրությանը։


== Դերեր ==
Գրիգորի Գորինի «Հիշատակի աղոթք» (Խավա),
Ավքսենտի Ցագարելիի «Խանումա» (Սոնա),
Ա. Շիրվանզադեի «Մորգանի խնամին» (Լիդա),
Ալեքսանդր Վամպիլովի «Բադի որսը» (Վալերիա),
Անտոն Չեխովի «Երեք քույր» (Նատաշա),
Բոմարշեի «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» (Սյուզանա),
Կ. Գոլդոնիի «Խառնաշփոթ Կյոջիում» (Լուչետտա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Анаит Габриелян
Էլինոր Գրիֆին

Էլինոր Գրիֆին (անգլ.՝ Eleanore Griffin, ապրիլի 29, 1904(1904-04-29), Սեյնթ Փոլ, ԱՄՆ - հուլիսի 25, 1995(1995-07-25) կամ հուլիսի 26, 1995(1995-07-26), Վուդլենդ Հիլզ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի սցենարիստ։ «Տղաների քաղաք» (1938) ֆիլմի համար «Լավագույն գրական սկզբնաղբյուր » անվանակարգում «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր է (1939) ։


== Կենսագրություն ==
Էլինոր Գրիֆին ծնվել է 1904 թվականի ապրիլի 29-ին Սենտ Պոլում, (Մինեսոտա նահանգ, ԱՄՆ)։
1937-1964-ական թվականների ընթացքում Գիֆին ավելի քան 20 սցենար է գրել հոլիվուդյան ֆիլմերի համար։ Գտնվելով Հոլիվուդում, Գրիֆինը ժամանակ առ ժամանակ պայքաում էր հարբեցողության դեմ, ինչը 1948-1955-ական թվականների ընթացքում աշխատանքի դադարի է հանգեցրել։
Գրիֆինը աշխատում էր գործընկեր սցենարիստ Ուիլյամ Ռանկինի հետ։ 1937 թվականին նրանք ամուսնացել են Տիհուանում, Մեքսիկայում, բայց մեքսիկական օրենքների տեխնիկական առանձնահատկությունների պատճառով երբեք պաշտոնապես ամուսնացած չեն եղել։ Այս փաստը նրանք բացահայտել են, երբ 1938 թվականին որոշել են  ամուսնալուծվել։ Նրանք շարունակել են պաշտոնական հարաբերությունները, միասին գրելով ևս 6 սցենար։
Գրիֆինը մահացել է 91 տարեկանում, Կինոյի և հեռուստատեսության ֆոնդի հիվանդանոցում` Վուդլենդ Հիլզում, Կալիֆոռնիայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Գաղձ միասռնականի

Գաղձ միասռնականի (լատ.՝ Cuscuta monogyna), գաղձազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Մինչև 2 մմ հաստության հասնող, ճյուղավոր կարմրավուն քուղանման ցողուններով, համեմատաբար հաստ միամյա անտերև մակաբույծ է։ Ողկույզանման ծաղկաբույլներում հավաքված են վարդագույն կամ համարյա սպիտակ նստադիր ծաղիկները։ Բաժակաթերթիկները հաստ են և լայն։ Կիսով չափ թեքված կուժանման պսակի վերին հատվածները կարճ են։ 1-2 մուգ կլորավուն-սրտաձև սերմերով պտուղը հարթ գնդաձև-ձվաձև տուփիկ է։


== Տարածվածություն ==
Աճում է ստորին լեռնային գոտու բազմամյա և միամյա խոտաբույսերի, թփերի և երիտասարդ ծառերի վրա։ Հանդիպում է Վայոց ձորի, Արարատի, Սյունիքի մարզերում, Երևանում և Արցախում։ Այս տեսակը հաճախ աճում է խաղողի, առվույտի, մոշենու ցողունների վրա։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործվում է ամբողջ բույսը, որը պարունակում է դաբաղանյութեր, կուսկուտին գլիկոզիդ, ֆիտոստերին, ֆլավոնոիդներ, ֆենոլկարբոնաթթուներ և դրանց ածանցյալները (քլորոգենաթթու, սրճաթթու և այլն), անտոցիաններ, ածխաջրեր, կումարիններ, ֆլոբաֆեններ և այլն։ Եփուկն ունի ջերմիջեցնող ազդեցություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Շերիլ Սվուփս

Շերիլ Դենիզ Սվուփս (անգլ.՝ Sheryl Denise Swoopes, մարտի 25, 1971(1971-03-25), Brownfield, Տեխաս, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստուհի, ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում եռակի օլիմպիական չեմպիոն (1996, 2000 և 2004)։ Քառակի չեմպիոն է ՎՆԲԱՆ «Հյուսթոն Կոմետսի» կազմում։ 1993 թվականին դարձել է ուսանողական սպորտի ազգային ասոցիացիայի (NCAA) չեմպիոն «Տեխաս տեկ Լեդի Ռայդերս»-ի կազմում, ինչպես նաև ճանաչվել է բասկետբոլի այս մրցաշարի ամենանշանավոր խաղացող։ Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ է 2016 թվականից։


== Վաղ հաջողություն ==
Շերիլ Սվուփսը ծնվել է Տեխասի Բրաունֆիլդ քաղաքում։ Նրա մայրը՝ Լուիզա Սվուփսը մեծացրել է նրան և երկու եղբայրներին առանց ամուսնու։ Շերիլը վաղ է սկսել բասկետբոլ խաղալ իր ավագ եղբայրների հետ։ Երեխաների համար տեղական լիգայի մրցումներին նա մասնակցել է յոթ տարեկանից։


== Մասնագիտական ​​կարիերա ==
Շերիլ Սվուփսը 11 մրցաշրջանների ընթացքում եղել է «Հյուսթոն Կոմետսի» լավագույն խաղացողը, չորս անգամ դարձել է կանանց NBA-ի չեմպիոն։ Լիզա Լեսլիի և Լորեն Ջեքսոնի հետ երեք բասկետբոլիստուհիներից մեկն է, որոնք երեք անգամ ճանաչվել են ասոցիացիայի ամենաարժեքավոր խաղացող։
2003 թվականին ՈՒԳՄԿ-ի կազմում դարձել է ՖԻԲԱ-ի աշխարհի գավաթի բրոնզե մեդալակիր։
2004/05 մրցաշրջանում նա խաղացել է սամարական VBM-SSAU ակումբում և դարձել Ռուսաստանի չեմպիոն։
11 մրցաշրջանից հետո «Հյուսթոն Կոմետսի» կազմում 2008 թվականի մարտին պայմանագիր է կնքել «Սիեթլ Շտորմի» հետ, որը լքել էր 2009 թվականի փետրվարին։ 2016 թվականին ընդգրկվել է Բասկետբոլի փառքի սրահում։
2005 թվականին հայտարարել է, որ լեսբուհի է՝ դառնալով կանանց բասկետբոլում քամինգ աութ կատարած առաջին կանանցից մեկը։ 1995-99 թվականներին ամուսնացած է եղել դպրոցական ընկերոջ հետ, որից 1997 թվականին լույս աշխարհ է բերել որդուն՝ Ջորդան Էրիկ Ջեքսոնին։ Այժմ ապրում է մեկ այլ նախկին բասկետբոլիստուհի Ալիսա Սքոթի հետ և նրա հետ միասին դաստիարակում է որդուն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Шерил Свупс(անգլ.)
Профайл на сайте женской НБА(անգլ.)
Статистика на сайте Basketball-Reference.com Archived 2018-09-13 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Биография Шерил Свупс на сайте сборной США(անգլ.)
(5295) Մասայո

(5295) Մասայո (անգլ.՝ Masayo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի փետրվարի 5-ին Յոշիկանե Միզունոյի և Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից Կանիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,151415 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,87 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4328 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2043,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176176 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,32° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5295) Մասայո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հայրը (ֆիլմ)

«Հայրը» (անգլ.՝ The Father), 2020 թվականի սպասվելիք դրամա ֆիլմ, որի հեղինակը և ռեժիսորը Ֆլորիան Զելերն է։ Այն հիմնված է նրա «Le Père» ստեղծագործության վրա։ Ֆիլմի դերասանական կազմը ներառում է Էնթոնի Հոփքինսին, Օլիվյա Քոլմանին, Օլիվիա Ուիլյամսին, Ռուֆուս Սյուելին, Իմոջեն Փութսին և Մարկ Գեթիսին։
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է Սանդենս կինոփառատոնում 2020 թվականի հունվարին։ Ֆիլմի թողարկումը պլանավորվում է 2020 թվականի նոյեմբերի 20-ին Sony Pictures Classics-ի կողմից։


== Սյուժե ==
Տղամարդը պայքարում է ծերացման դեմ։ Նա տեղափոխվում է դստեր մոտ։


== Դերասանական կազմ ==
Էնթոնի Հոփքինս՝ Էնթոնի
Օլիվյա Քոլման՝ Էն
Օլիվիա Ուիլյամս՝ Քաթերին
Ռուֆուս Սյուել՝ Փոլ
Իմոջեն Փութս՝ Լորա
Մարկ Գեթիս


== Արտադրություն ==
2019 թվականի մայիսին հայտարարվել է, որ Ֆլորիան Զելերն ընտրվել է որպես ռեժիսոր և սցենարի համահեղինակ Քրիսթոֆեր Հեմփթոնի հետ միասին։ Էնթոնի Հոփքինսը և Օլիվյա Քոլմանն արդեն եղել են ֆիլմի դերասանական կազմում։ Օլիվիա Ուիլյամսը, Ռուֆուս Սյուելը, Իմոջեն Փութսը և Մարկ Գեթիսը միացել են նույն ամսվա վերջին։ Նկարահանումները սկսել են մայիսի 13-ին։


== Թողարկում ==
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է Սանդենս կինոփառատոնում 2020 թվականի հունվարի 27-ին։ Մինչ այդ, Sony Pictures Classics-ը և Lionsgate-ը ձեռք էին բերել ֆիլմի տարածման իրավունքները համապատասխանաբար ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում։ Ֆիլմի թողարկումը պլանավորվում է 2020 թվականի նոյեմբերի 20-ին։


== Ընդունելություն ==
Rotten Tomatoes-ում ֆիլմը ստացել է 100% վարկանիշը, որը հիմնվել է 13 քննադատների ակնարկների վրա՝ 8.17/10 միջին գնահատականով։ Metacritic-ում ֆիլմը ստացել է 100-ից 87 միավորներ՝ քննադատների 8 ակնարկների հիման վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հայրը (ֆիլմ)»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Ռաշիդ Քարամե

Քարամե Ռաշիդ (դեկտեմբերի 30, 1921(1921-12-30), Տրիպոլի - հունիսի 1, 1987(1987-06-01), Բեյրութ, Լիբանան), Լիբանանի պետական գործիչ։ Մասնագիտությամբ իրավաբան։ 1947 թվականին ավարտել է Կահիրեի համալսարանը։ 1951 թվականից՝ պառլամենտի դեպուտատ։ 1951–1955 թվականներին զբաղեցրել է մինիստրական տարբեր պաշտոններ։ Լիբանանի պրեմիեր մինիստր՝ 1955–1976 թվականներին (ընդհատումներով) և 1984 թվականի ապրիլից (ազգային միասնության կառավարության ղեկավար)։ Լիբանանի ազգային անկախության և սուվերենության ամրապնդման կողմնակից։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուկեփալոս

Բուկեփալոս կամ Բուցեֆալոս (հուն․՝ Βουκεφάλας, բառացի՝ «ցլագլուխ», լատ.՝ Bucephalus), Ալեքսանդր Մակեդոնացու սիրելի ձիու անունը։


== Ավանդություն ==
Ավանդության համաձայն 10-ամյա Ալեքսանդր Մակեդոնացին միակն էր, ով կարողացավ հնազանդեցնել անհանգիստ ձիուն։ Ձիուն Մակեդոնիայի արքա Փիլիպոս Բ-ին էր առաջարկել թեսալացի վաճառական Փիլոնիկոսը պահանջելով դրա դիմաց 13 տաղանդ (մոտ 340 կգ արծաթ), ինչն այդ ժամանակի համար ահռելի գումար էր։ Արքան հրաժարվեց գնել ձիուն, քանի որ իր ենթականերից ոչ մեկը չկարողացավ հնազանդեցնել նրան, սակայն Ալեքսանդրը խոստացավ վճարել ձիու գինը, եթե չկարողանա հնազանդեցնել։
Ձիու հնազանդեցման մասին Պլուտարքոսն այսպես է գրում.

Ալեքսանդրն Ասիա կատարած արշավանքի ժամանակ իր հետ տարավ նաև Բուկեփալոսին, սակայն խնայում էր իր սիրելի ձիուն և մարտի ժամանակ օգտագործում էր ուրիշ ձիերի։ Գրանիկոսի ճակատամարտի ժամանակ դրանցից մեկը սպանվեց։
Արիանոսը, Կուրտիոսը և Պլուտարքոսը հաղորդում են մի պատմություն, որը տեղի է ունեցել Բուկեփալոսի հետ Պարսկաստանի մերձկասպյան վայրերում։ Տեղացի բարբարոսները` ուկսերը, գողացել էին ձին։ Այդ ժամանակ Ալեքսանդրը պահանջեց, որ իրեն վերադարձնեն ձիուն, այլապես ինքը կբնաջնջի ողջ ժողովրդին։ Արքայի սիրելի ձիուն վերադարձրեցին ողջ և առողջ, իսկ Ալեքսանդրն այդ առիթով կազմակերպված տոնախմբության ժամանակ անգամ փրկագին վճարեց ձիուն գողերին։

Որոշ հեղինակներ նշում են, որ Բուկեփալոսը սպանվել է Հնդկաստանի թագավոր Պորոսի դեմ մ.թ.ա. 326 թ. տեղի ունեցած ճակատամարտի ժամանակ, սակայն Արիանոսն այդ մասին այլ բան է հաղորդում։ «Այն վայրում որտեղ տեղի է ունեցել ճակատամարտը և այնտեղ որտեղից Ալեքսանդրն անցավ Հյուդասպ գետը նա հիմնադրեց երկու քաղաքներ։ Սրանցից առաջինը նա անվանեց Նիկեա` քանզի այստեղ էր հաղթել հնդիկներին, իսկ երկրորդը` Բուկեփալիա` ի պատիվ այստեղ մահացած ձիու, որը մահացավ ոչ թե ինչ-որ մեկի նետասլաքից, այլ տարիքի պատճառով (ձին շուրջ 30 տարեկան էր)։ Բազմաթիվ չարչարանքներ ու վտանգներ էր նա կիսել Ալեքսանդրի հետ և միայն Ալեքսանդրն էր, որ կարող էր հեծնել նրան։ Նրա տարբերակիչ մասը գլուխն էր, որը նման էր ցլի գլխի, որտեղից էլ ասում են թե նա ստացել է իր անունը։ Ուրիշները պատմում են, որ այն սև էր, սակայն ճակատին ուներ սպիտակ բիծ, որը նմանեցնում էին ցլի գլխի» ։Պլուտարքոսի հաղորդում է փոխզիջումային տարբերակ, նշելով, որ Բուկեփալոսը մահացել է Պորոսի դեմ ճակատամարտից հետո` վերքերից։
Ըստ Արիանոսի և Պլուտարքոսի Բուկեփալոսը հասակակից էր Ալեքսանդրին, ուստի նրա մահը տեղի է ունեցել ձիու համար շատ պատկառելի տարիքում։


== Նկարագիր ==
Բուկեփալոսն ուներ տարբերակիչ առանձնահատկություն. բանն այն է, որ ձիու ոտքերն ունեին ռուդիմենտար մատներ, որոնք տեղակայված էին միջնամատի կողքերին, որն էլ ըստ էության ձևավորում է սմբակը։ Արևմտաեվրոպական արվեստի մեջ Բուկեփալոսը պատկերվում է մի քանի տեսարաններում (օրինակ՝ «Բուկեփալոսի սանձահարումը» պատկերագրության մեջ) որպես սպիտակ մարտական ձի։


== Հիշողություն ==
Ներկայիս Պակիստանի տարածքում Ալեքսանդրի կողմից հիմնադրված և ձիու պատվին Բուկեփալիա կոչված քաղաքը գոյատևում է ցայսօր և կոչվում է Ջալալպուր։
Տաջիկստանում կա Իսկանդերկուլ անունը կրող լիճ (Ալեքսանդրի անունը պարսկերեն հնչում է Իսկանդեր (պարսկերեն՝ اسکندر‎)), որը կոչվել է Ալեքսանդրի պատվին և որտեղ էլ ավանդույթներից մեկի համաձայն խեղդվել է նրա սիրելի ձին` Բուկեփալոսը։


== Ծանոթագրություններ ==
Դալոա

Դալոա (ֆր.՝ Daloa), քաղաք Կոտ դ'Իվուարում, Օ-Սասանդրա շրջանի, ինչպես նաև Դալոայի դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ 215 100 մարդ (2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով)։ Գտնվում է երկրի ամենամեծ քաղաքից՝ Աբիջանից, 318 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 299 մ բարձրության վրա։ Դալոայի Հռոմեական կաթոլիկ թեմի կենտրոնն է։
Մինչ եվրոպացիների ժամանումը այն մի փոքրիկ քաղաք էր, որտեղ ապրել են դալո (գուրո) և բետա ժողովուրդների ներկայացուցիչներ։ 1903 թվականին ֆրանսիացի գաղութարարները բնակավայրը դարձրել են ռազմական ամրոց։


== Տնտեսություն ==
Քաղաքը տեղի ստանդարտներով խոշոր առևտրի կենտրոն է, ապահովում է տարածաշրջանում արտադրված յամսայի, բրնձի, բանանի, կասավայի և բամբակի շուկան։ Դալոան ծառայում է նաև որպես փոխադրման կետ արտահանվող կակաոյի, սուրճի և կոլայի ընկույզների համար։ Քաղաքում կան նաև փայտի վերամշակման կենտրոններ։ Գոյություն ունի գյուղատնտեսական ինստիտուտ։ Դալոան ունի 4000 տեղանոց ֆուտբոլային մարզադաշտ և օդանավակայան, նաև իր ֆուտբոլային ակումբը։
2002 թվականին քաղաքում տեղի են ունեցել զինվորականների կողմից մարդկանց (հիմնականում մահմեդականների կամ հարևան երկրներից ներգաղթյալների) վրա հարձակման դեպքեր։ Amnesty International–ը մասնակցել է դեպքերի հետաքննությանը։


== Կլիմա ==


== Քույր քաղաքներ ==
 Պո, Ֆրանսիա
 Կամպինաս, Բրազիլիա


== Ծանոթագրություններ ==
Բատուրինո (գյուղ, Բատուրինսկոե գյուղական բնակավայրի կենտրոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲատուրինոԲատուրինո (ռուս.՝ Батурино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 264 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)