Խրիստո Պիմպիրև

Խրիստո Ցանև Պիմպիրև (բուլղար․՝ Христо Цанев Пимпирев, փետրվարի 13, 1953(1953-02-13), Սոֆիա, Բուլղարիա) - բուլղար գիտնական, բևեռախույզ, Անտարկտիդայի հետազոտող, որը բարձրացրել է Բուլղարիայի դրոշը Հարավային բևեռում։ Սոֆիայի «Սուրբ Կլիմենտ Օխրիդսկի» համալսարանի պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
1978 թվականին ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետը՝ ստանալով երկրաբանության մագիստրոսի աստիճան։ 1981 թվականին նշանակվել է ասիստենտ], 1984 թ.՝ ավագ ասիստենտ, 1988 թ.՝ գլխավոասիստենտ։ 1987 թվականին նրան շնորհվել է երկրաբանական գիտությունների դոկտորի, 1994 թ.՝ դոցենտի, 2005 թ.՝ պրոֆեսորի կոչում։
Բուլղարական անտարկտիկական հետազոտությունների նախաձեռնող-սկզբնավորողն է, 1987-1988 տարեշրջանում կազմակերպել է բուլղարական առաջին անտարկտիկական արշավախումբը։ Բուլղարական ամենամյա գիտարշավների ղեկավարն է, բուլղարական անտարկտիկական ինստիտուտի հիմնադիրն ու նախագահը, 2007 թվականից՝ բևեռային հետազոտությունների ազգային կենտրոնի տնօրենը։
Պիմպիրևը մասնակցել է Հիմալայների Ամա-Դամբլամ լեռնագագաթի հետազոտման, Տիբեթի չինական մասի քարանձավագիտական գիտարշավներին։ Բացի այդ, գիտարշավների է մասնակցել Վիետնամում, Կոլումբիական Անդերում, Կանադական Արկտիկայի Էլսմիր կղզում։
Իբրև մանկավարժ՝ դասավանդել է պատմական երկրաբանություն ու հնագիտական աշխարհագրություն, դասախոսություններով հանդես եկել ԱՄՆ-ի, Պորտուգալիայի, Ուրուգվայի, Չիլիի, Կոլումբիայի, Գերմանիայի, Իսպանիայի, Արգենտինայի, Կանադայի, Հարավային Կորեայի և այլ երկրների համալսարաններում։ Այս ամենի հետ մեկտեղ՝ հեղինակել է հինգ գիրք, հարյուր հիսունից ավելի գիտական հոդվածներ, ստեղծել վեց փաստավավերագրական կինոնկար։
2013 թվականի հունվարի 8-ին Խրիստո Պիմպիրևը դարձավ բուլղարացի առաջին բևեռախույզը, ով Հարավային բևեռում առաջին անգամ բարձրացրեց Բուլղարիայի դրոշը։ Այդ սխրանքը նա կատարեց մի գիտարշավի ընթացքում, որը նվիրված էր Ռուալ Ամունդսենի և Վալտեր Սքոթի անտարկտիկական արշավի հարյուրամյակին։


== Անդամակցությունը միջազգային կազմակերպություններին ==
Բուլղարիայի Հանրապետության ներկայացուցիչ Անտարկտիկական հետազոտությունների միջազգային գիտական կոմիտեում (SCAR) - 1994 թվականից
Բուլղարիայի Հանրապետության ներկայացուցիչ Անտարկտիկական ազգային ծրագրերի կառավարման խորհրդում (COMNAP) - 1994 թվականից, 2006-2009 թթ.՝ փոխնախագահ
Բուլղարիայի Հանրապետության ներկայացուցիչ Անտարկտիկական պայմանագրի խորհրդակցական մարմնում (ATCM) - 1995 թվականից
Բուլղարիայի Հանրապետության ներկայացուցիչ Եվրոպական բևեռային խորհրդում (EPB) - 2001 թվականից, 2009-2012 թթ.՝ փոխնախագահ


== Պարգևներ ==
Կիրիլի և Մեթոդիի 1-ին աստիճանի շքանշան (Բուլղարիա)
Բևեռային աստղի շքանշան (Մոնղոլիա) Մոնղոլական անտարկտիկական ինստիտուտը հիմնելու և Անտարկտիդայում մոնղոլական գիտական հետազոտությունների հիմքերը դնելու համար
Սուրբ Կլիմենտ Օրխիդսկու 1-ին աստիճանի մեդալ
«Ոսկե գիրք» մրցանակ՝ բուլղարական գիտության և մշակույթի զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար
Պատվո կրծքանշան՝ բուլղարական ազգային իդեալի ձևավորման գործում ներդրած ավանդի համար
Լյասկովեց քաղաքի պատվավոր քաղաքացու կոչում


== Աշխատություններ ==
Каменов Б., Хр. Пимпирев 1993. Докосване до Антарктида. Университетско издателство „Св. Климент Охридски“
Pimpirev, Ch., Balabanski, D. 1998. Ice magic/Ледена магия. Университетско издателство „Св. Климент Охридски“
Pimpirev, Ch., Davidov, N. 2003. Antarctica: The Extreme South. St. Kliment Ochridski University  Press, Sofia
Пимпирев, Хр., 2010. История на Земята. Университетско издателство „Св. Климент Охридски“
Пимпирев, Хр., 2013. Антарктически дневници. Университетско издателство „Св. Климент Охридски“


== Ֆիլմագրություն ==
„Експедиция Антарктида” – БНТ, Програма Атлас (1988) - հեղինակ
„Българи на Антарктида” – БНТ, Програма Атлас (1994) - հեղինակ
„Южно лято” – БНТ, Програма Атлас (1995) – հեղինակ
„България на два океана” - БНТ, Програма Атлас (1996) – սցենարիստ
„Под знака на Южния кръст” – БНТ (2006) - սցենարիստ
„Антарктида 2012” – Филм ауторс (2012) - խորհրդատու
„90 градуса южна ширина” – БНТ (2014) - հեղինակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Произведения от и за Христо Пимпирев в библиотеки (WorldCat Catalog)
„Христо Пимпирев за ледената експедиция“, БНТ, „Денят започва в неделя с Георги Любенов“, 21 април 2013 г.
„Кръстникът на Пимпирев ледник и Пимпирев бряг“ Archived 2013-04-08 at the Wayback Machine., ТВ7, предаване „Комисията Павлов“, 2 април 2013 г.
„Към Южния полюс с проф. Христо Пимпирев“, БНР, интервю на Симеон Идакиев, 11 март 2013 г.
„На Антарктида няма гадни номера“ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine., интервю на Валентина Петкова, в. „Труд“, 10 март 2013 г.
„Христо Пимпирев се завърна от Южния полюс“, БНТ, „Денят започва“, 18 февруари 2013 г.
„На Южния полюс след края на света“, репортаж на Катя Тодорова, БНТ, Панорама, 11 януари 2013 г.
„Чакат ни урагани и суша, не Апокалипсис“ Archived 2016-03-06 at the Wayback Machine., интервю на Милена Минчева, в. „Стандарт“, 19 декември 2012 г.
„Чисто бяло“ Archived 2012-11-10 at the Wayback Machine., интервю на Деница Езекиева, сп. „За хората“, април 2012 г.
„Властелинът на ледниците“ Archived 2013-06-28 at Archive.is, интервю на Евелина Гечева, в. „Политика“, 27 март 2009 г.
„Водата и Антарктида – бъдещето на човечеството“ Archived 2019-05-02 at the Wayback Machine., интервю на Ники Кънчев, Дарик Радио, септември 2009 г.
„Антарктида крие много тайни за цялата планета“, в. „Лечител“, 15 май 2008 г.
„5 истории на проф. Христо Пимпирев“, в. „Сега“, 31 декември 2005 г.
„Пимпирев мечтаел да е овчар в Австралия“ Archived 2016-03-06 at the Wayback Machine., интервю на Силвия Николова, в. „Стандарт“, 13 октомври 2000 г.