DC-8 օդանավի աղետը Տոկիոյում

DC-8 օդանավի աղետը Տոկիոյում, ավիացիոն աղետ, որը տեղի է ունեցել1966 թվականի մարտի 4-ին Տոկիոյի Հանեդա օդանավակայանում։ Canadian Pacific Airlines ընկերության Douglas DC-8-43 օդանավը Տոկիոյում վայրէջքի էր գնում բարդ եղանակային պայմաններում, սակայն բախվել է ալեհեռատար պատին և փլուզվել, ինչի հետևանքով զոհվել է 64 մարդ։


== Ինքնաթիռ ==
Գործարանային 45761 և սերիական 237 համարով Դուգլաս DC-8-43 օդանավը թողարկվել էր 1965 թվականի սեպտեմբերի 7-ին և հոկտեմբերի 14-ին վաճառվել կանադական Canadian Pacific Airlines ավիաընկերությանը, որտեղ ստացել էր CF-CPK (թռիչքային համարը — 606) համարը և Empress of Edmonton (անգլ. թարգմանաբար՝ «Էդմոնտոնի կայսրուհի») անունը։ Նրա 4 տուրբաօդափոխիչ շարժիչները Rolls Royce 508-12 Conway նմուշի էին։ Ինքնաթիռի ընդհանուր աշխատաժամանակը կազմում էր 1792 թռիչքային ժամ։


== Աղետ ==
Ինքնաթիռն իրականացնում էր Հոնկոնգից (այդ ժամանակ պատկանում էր Մեծ Բրիտանիային) Վանկուվեր (Բրիտանական Կոլումբիա) CP402 չվերթը Տոկիոյում միջանկյալ վայրէջքով։ Ժամը 16:14- ին JST 402 չվերթը 10 անձնակազմի անդամներով և 62 ուղևորներով թռիչք կատարեց Հոնկոնգից։
Տոկիոյին ինքնաթիռը մոտեցավ 250 շարակարգով (25 հազար ֆուտ կամ 7,6 կմ) և ժամը 19:08-ին սկսեց իջնել։
Այդ ժամանակ Տոկիոյում վատ եղանակային պայմաններ էին, հետևաբաչ իջնելը կատարվում էր միայն մինչև 140 (4,26 կմ) շարակարգ։ Ժամը 19:42-ին անձնակազմը հաղորդեց եղանակի բարելավման համար 15 րոպե սպասելու վերաբերյալ կայացրած որոշման մասին, հակառակ դեպքում նրանք կուղևորվեն Թայբեյ (Չինաստանի Հանրապետություն)՝ պահեստային օդանավակայան։ Շուտով Տոկիոյի կարգավորիչը հաղորդեց, որ տեսանելիությունը թռիչքուղու վրա կազմում է 2400 ոտնաչափ (730 մետր), ինչից հետո վայրէջքի թույլատվություն տվեց։ Սակայն երբ ինքնաթիռը իջել է մինչև 3000 ոտնաչափ (914 մետր), եղանակային պայմանները կրկին վատացան, ինչը ստիպեց անձնակազմին Թայպեյի պահեստային օդանավակայան գնալու որոշում կայացնել։
Ժամը 20:05-ին 402 չվերթը արդեն բարձրացել էր 11 500 ոտնաչափ (3500 մետր) բարձրություն, երբ Տոկիոյի ավիակարգավորիչը փոխանցեց, որ տեսանելիությունը թռիչքուղու վրա բարձրացել է և հասել 3000 ոտնաչափ (914 մետր)։ Այնուհետև նա անձնակազմին հրահանգեց 33R (աջ) թռիչքուղով վայրէջքի մեկ այլ մոտեցման։ Վայրէջքի մոտեցումն արդեն իրականացվում էր մթության մեջ։ Թռիչքուղու ճակատի 1 մղոն հեռավորության վրա անձնակազմը  վայրէջքագծից 20 ոտնաչափից (6 մետրով) ցած իջավ, այդ իսկ պատճառով հանձնարարություն ստացավ հապաղել իջնելը կարճ ժամանակով : Սակայն այնուամենայնիվ Դուգլասը շարունակեց իջնել, իսկ թռիչքուղու ճակատից 2800 ոտնաչափ (853 մետր) հեռավորության վրա նա շասսիի կանգնակներով հարվածեց № 14 մոտեցման լուսավորման հենարանին։ Հարվածից կորցնելով արագությունը, օդանավը սկսեց հարվածել այլ հենարանների, իսկ հետո բախվեց ալեհեռատար պատին և բռնկվեց։ Աղետից կենդանի մնաց միայն 8 ուղևոր, մնացած 64-ը (54 ուղևոր և անձնակազմի բոլոր 10 անդամները) զոհվեցին։


== Պատճառներ ==
Հետաքննության արդյունքում ճապոնական հանձնաժողովը հանգել է այն եզրակացության, որ աղետը տեղի է ունեցել անձնակազմի մեղքով։  Վայրէջքը կատարվել է շատ բարդ օդերևութաբանական պայմաններում, և մեծ է հավանականությունը, որն առաջացել է տեսողական պատրանք, ինչը շփոթել է օդաչուներին, ինչի արդյունքում նրանք թույլ են տվել ինքնաթիռի իջեցումը թույլատրելի մակարդակից ցածր։ Դիսպետչերի գործողություններում աղետի պատճառ դարձած ոչ մի սխալ չի հայտնաբերվել։


== Հետևանքներ ==
402 չվերթի աղետը տեղի է ունեցել 28 օր անց այն բանից հետո, երբ, ինչպես նաև վայրէջք կատարելով Տոկիոյի օդանավակայանում, աղետի Է ենթարկվել ճապոնական All Nippon Airways ընկերության Boeing 727-ը, ինչի հետևանքով զոհվել է 133 մարդ։ Իսկ 402 օդանավի աղետից ընդամենը 17 ժամ անց (Տոկիոյից DC-8 օդանավի թռիչքից կես ժամ չանցած մարմրող ամպերից վեր) Ֆուձի լեռան մոտակայքում BOAC բրիտանական ընկերության Բոինգ 707 օդանավը աղետի ենթարկվեց, որի հետևանքով զոհվեց 124 մարդ։
վիավթարների նման շարքը նման կարճ ժամանակահատվածում հանգեցրել է ավիաչվերթներից ուղևորների զգալի արտահոսքի, իսկ մարտի 18-ին ճապոնական All Nippon Airways և Japan Airlines ավիաընկերությունները ստիպված են եղել հայտարարել ներքին ավիաչվերթների թվի կրճատման մասին, հատկապես Տոկիոյի և Օսակայի միջև՝ հատկապես Տոկիոյի և Օսակոյի միջև ուղևորները գերադասում էին օգտվել Տոկայդո-սինկանսեն գերարագ երկաթգծից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Air Tragedy In Tokyo 1966» (անգլերեն)։ Վերցված է 2014-04-12