Զոյա (ֆիլմ, 2020)

«Զոյա» (ռուս.՝ «Зоя», այլ անվանումներ՝ «Страсти о Зое», «Страсти по Зое»), 2020 թվականի ռուսական լիամետրաժ ռազմապատմական դրամատիկական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Լեոնիդ Պլասկինը և Մաքսիմ Բրիուսը։ Նվիրված է Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի ճակատագրին, որը զոհվել է Մոսկվայի մերձակայքում Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի նոյեմբերի 29-ին։ Գլխավոր դերը կատարել է Մոսկվայի Վլադիմիր Մայակովսկու անվան ակադեմիական թատրոնի երիտասարդ դերասանուհի Անաստասիա Միշինան։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Վիբորգում կայացած ռուսական կինոյի «Պատուհան դեպի Եվրոպա» XXVIII փառատոնում։ Էկրան է բարձրացել 2021 թվականի հունվարի 28-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում։ Գլխավոր հերոսուհին խորհրդային աղջիկ է, որը դառնում է դիվերսանտ, գերի է ընկնում գերմանացիների մոտ և սպանվում։ Հետմահու ստացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում՝ դառնալով առաջին կինը, որն արժանացել է այդ պատվին։


== Դերերում ==
Անաստասիա Միշինա – Զոյա
Աննա Ուկոլովա – Ագրաֆենա Սմիռնովա
Վոլֆգանգ Չեռնի – Զոմմեր
Օլգա Լապշինա – Վորոնինա
Դարյա Յուրգենս – Զոյայի մայրը
Դմիտրի Բիկովսկի – Սվիրիդով
Եվգենի Ռոմանցով – Կրայնով
Ալեքսանդր Վոնտով – Ստալին
Սերգեյ Գամով –  Ալեքսանդր Պոսկրյոբիշև
Եվգենի Սաննիկով – օբերլեյտենանտ
Նիկիտա Կոլոգրիվի – Վասիլի Կլուբկով
Ժան Մարկ Բիրխոլց – պարետ
Մինդաուգաս Պապինիգիս – Կարլ Բեյերլյեն
Պոլինա Ֆիլոնենկո – Մարիա Սեդովա
Կարինա Ռազումովսկայա – Պրասկովյա Կուլիկ
Ռուսլան Չեռնեցկի – Արթուր Սպրոգիս
? – Վերա Վոլոշինա
? – Ալեքսանդր Շելեպին


== Արտադրություն ==
Առաջին անգամ Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի մասին գեղարվեստական ֆիլմ նկարահանելու գաղափարի մասին բարձրաձայնվել է 2016 թվականի նոյեմբերի 27-ին Ռուսաստանի մշակույթի նախարար Վլադիմիր Մեդինսկու կողմից։ Նա առաջարկել է նաև ապագա ֆիլմի պայմանական անվանումը՝ «Страсти о Зое»։ Ֆիլմի ստեղծման նախաձեռնողն է «Ռուսական ռազմապատմական միությունը» (ռուս.՝ «Российское военно-историческое общество», РВИО)։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ Հայրենիքի հերոսների օրը, «Ռուսական ռազմապատմական միությունը»  հայտարարել է լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմի սցենարի ստեղծման մրցույթի առաջին փուլը՝ Խորհրդային Միության հերոս Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի սխրանքի մասին «Страсти по Зое» աշխատանքային անվանումով։
Նախագծի վրա աշխատանքն սկսվել է 2017 թվականին. ռեժիսորը դարձել է Եգոր Կոնչալովսկին, սցենարը գրել է Ելիզավետա Տրուսևիչը։ Ընդ որում՝ ընդգծվում էր, որ սյուժեն կառուցված է բացառապես ականատեսների փաստաթղթերի և վկայությունների վրա, ոչ հավաստի տեղեկություններ, ներառյալ «պատերազմի մասին առասպելներ», այնտեղ չկան։
Ֆիլմի հիմքում ընկած է Անդրեյ Նազարովի և Լեոնիդ Պլյասկինի հեղինակած սցենարը՝ հիմնված պատմական փաստաթղթերի և իրադարձությունների ողջ մնացած մասնակիցների վկայությունների վրա։ Ռեժիսորը եղել է Պլյասկինը։ Ֆիլմի արտադրությունն իրականացրել է «Մաքսիմ Գորկու անվան մանկական և պատանեկան ֆիլմերի Կենտրոնական կինոստուդիան» (Մոսկվա)՝ «Ռուսական ռազմապատմական միության» մասնակցությամբ և Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարարության պետական ֆինանսական աջակցությամբ, որը նախագծի ստեղծման համար հատկացրել է 60 մլն ռուբլի։
Մոտ 600 հազար ռուբլի ժողովրդական նվիրատվություններ են հավաքվել ֆիլմի ստեղծման համար։ «Մենք ժողովրդական նվիրատվությունների հավաք ենք բացել 2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին մեր կայքում։ Անցած ժամանակահատվածում մենք արդեն հավաքել ենք մոտ 600 հազար ռուբլի, գործընթացը լավ է ընթանում, մեծ հույս ենք կապում աջակցության հետ»,— ասել է «Ռուսական ռազմապատմական միության» նախագահի խորհրդական Ա. Նազարովը։
Ֆիլմի առաջին նկարահանումները տեղի են ունեցել 2019 թվականի փետրվարի 10-ից 13-ը Բելառուսում։ Նկարահանումների մի մասն անցկացվել է Մինսկի մարզի Վիլեյսկի շրջանի Զաբրոդիե գյուղում, որտեղ մեծ դժվարությամբ հաջողվել է գտնել նախապատերազմական տարիներից պահպանված գյուղական շինություններ։ 2019 թվականի ապրիլի 19-ին ֆիլմի նկարահանումներն ավարտվել են։
«Զոյա» ֆիլմը դարձել է «Պատուհան դեպի Եվրոպա» ռուսական կինոյի XXVIII փառատոնի փակման ֆիլմը (2020 թվականի դեկտեմբերի 7-13) Վիբորգում։ Պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 13-ին «Վիբորգ-Պալաս» կինոթատրոնում։ Ֆիլմը թողարկվել է 2021 թվականի հունվարի 28-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Проекты. Художественный фильм «Зоя» (рабочее название), Россия, 2020 год, военная драма. Информация о фильме. Официальный сайт «Центральной киностудии детских и юношеских фильмов имени Максима Горького» (Москва) // gorkyfilm.ru
 Художественный фильм «Зоя» — премьера трейлера.
Художественный фильм «Зоя» (Россия, 2020 год). Информация о фильме. Archived 2021-01-18 at the Wayback Machine. // ruskino.ru