Անրի Կարտիե Բրեսոն

Անրի Կարտիե-Բրեսոն (ֆր.՝ Henri Cartier-Bresson, օգոստոսի 22, 1908(1908-08-22)[…], Շանտելու էն Բրի - օգոստոսի 3, 2004(2004-08-03)[…], Մոնժյուսթեն), ֆրանսիացի լուսանկարիչ, 20-րդ դարի ամենահայտնի լուսանկարիչներից մեկը, ֆոտոռեպորտաժի և ֆոտոլրագրության ստեղծողը։


== Կենսագրություն ==


=== Անուն ազգանվան ծագումը ===
Անրի Բրեսոն երկակի ազգանունը գրանցել է Անրիի հայրը 1901 թվականին, միացնելով Ուազա դեպարտամենտի գյուղացիական Կարտիե ազգանունը բամբակե թել արտադրող Բրեսոնների ազգանվան հետ։ Հարաբերությունները սկսեցին, երբ Բրեսոնների ընտանիքը վստահեց իր երեխաների խնամքը Կարտիեներին։ Հետագայում Կարտիեների երկու որդիները աշխատանքի անցան Բրեսոնի մոտ, իսկ ավելի ուշ ամուսնացան նրա աղջիկների հետ, դարձան գործի համասեփականատեր։ Բամբակե թելերի «Կարտիե Բրեսոն» ապրանքանիշը հայտնի էր 20-րդ դար սկզբին։ 1908 թվականի օգոստոսի 22-ին Մարթա և Անդրե Կարտիե Բրեսոնների ընտանիքում ծնվում է առաջնեկը, որին անվանում են Անրի։


=== Գեղարվեստական կրթություն ===
Անրին գեղանկարչությունով հետաքրքրվել է երիտասարդ տարիներից։ 1913 թվականի դեկտեմբերին տղան ծանոթանում է քեռու՝ նկարիչ Լուիի հետ, որը նրան մտցնում է արվեստի աշխարհ։ Անրին նրա մոտ սկսեց սովորել գեղանկար և գրաֆիկա։ Քեռու մահից հետո տղան ուսումը շարունակեց Անդրե Լոտի արվեստանոցում։


=== Ճանապարհորդություն և լուսանկարչություն ===
1930 թվականին Կարտիե Բրեսոնը ուղևորվում է Աֆրիկա ճանապարհորդելու։ 1932 թվականին վերադառնալով Ֆրանսիա, որոշում է ամբողջովին նվիրվել լուսանկարչությանը։ Նրան ոգեշնչել էին Էժեն Ատժեի և Անդրե Կերտեսի լուսանկարները, բայց ամենից շատ Մարտին Մունկաչիի Տանզանիայում նկարած երեք սևամորթերի Տանգանիկա լիճը նետվելու պահը։ Նույն թվականին նա գնում է այդ տարվա նորույթ 35 միլիմետրանոց Լեյկա լուսանկարչական խցիկը, որը վերջապես թույլ տվեց նրան հասնել այն վարպետության աստիճանին, որին նա հակում ուներ։


== Անրի Կարտիե Բրեսոնի կենսագրականը ==
1947. The Photographs of Henri Cartier-Bresson. Text by Lincoln Kirstein, Museum of Modern Art, New York.
1952. The Decisive Moment. Texts and photographs by Henri Cartier-Bresson. Cover by Henri Matisse. Simon & Schuster, New York. French edition
1954. Les Danses à Bali. Texts by Antonin Artaud on Balinese theater and commentary by Béryl de Zoete Delpire, Paris. German edition
1955. The Europeans. Text and photographs by Henri Cartier-Bresson. Cover by Joan Miro. Simon & Schuster, New York. French edition
People of Moscow. Thames and Hudson, London. French, German and Italian editions
1956. China in Transition. Thames and Hudson, London. French, German and Italian editions
1958. Henri Cartier-Bresson ։ Fotografie. Text by Anna Farova. Statni nakladatelstvi krasné, Prague and Bratislava.
1963. Photographs by Henri Cartier-Bresson. Grossman Publisher, New York. French, English, Japanese and Swiss editions
1964. China. Photographs and notes on fifteen months spent in China. Text by Barbara Miller . Bantam Books, New York. French edition
1968. The World of HCB. Viking Press, New York. French, German and Swiss editions
1969. Man and Machine. commissioned by IBM. French, German, Italian and Spanish editions
1970. France. Text by François Nourissier. Thames and Hudson, London. French and German editions
1972. The Face of Asia. Introduction by Robert Shaplen. Published by John Weatherhill (New York and Tokyo) and Orientations Ltd. (Hong Kong). French edition
1973. About Russia. Thames and Hudson, London. French, German and Swiss editions
1976. Henri Cartier-Bresson. Texts by Henri Cartier-Bresson. History of Photography Series. History of Photography Series. French, German, Italian, Japanese and Italian editions
1979. Henri Cartier-Bresson Photographer. Text by Yves Bonnefoy. Bulfinch, New York. French, English, German, Japanese and Italian editions
1983. Henri Cartier-Bresson. Ritratti. Texts by André Pieyre de Mandiargues and Ferdinando Scianna. Coll. "I Grandi Fotografi". Gruppo Editoriale Fabbri, Milan. English and Spanish editions
1985. Henri Cartier-Bresson en Inde. Introduction de Satyajit Ray, photographies et notes d’Henri Cartier-Bresson. Texte d’Yves Véquaud. Centre National de la Photographie, Paris. Editions anglaise
Photoportraits. Texts by André Pieyre de Mandiargues. Thames and Hudson, London . French and German editions
1987. Henri Cartier-Bresson. The Early Work. Texts by Peter Galassi. Museum of Modern Art, New York. French edition
Henri Cartier-Bresson in India. Introduction by Satyajit Ray, photographs and notes by Henri Cartier-Bresson, texts by Yves Véquaud. Thames and Hudson, London . French edition
1989. L’Autre Chine. Introduction by Robert Guillain. Collection Photo Notes. Centre National de la Photographie, Paris
Line by Line. Henri Cartier-Bresson’s drawings. Introduction by Jean Clair and John Russell. Thames and Hudson, London. French and German editions
1991. . America in Passing. Introduction by Gilles Mora. Bulfinch, New York. French, English, German, Italian, Portuguese and Danish editions
Alberto Giacometti photographié par Henri Cartier-Bresson. Texts by Henri Cartier-Bresson and Louis Clayeux. Franco Sciardelli, Milan
1994. A propos de Paris. Texts by Véra Feyder and André Pieyre de Mandiargues. Thames and Hudson, London. French, German and Japanese editions
Double regard. Drawings and photographs. Texts by Jean Leymarie. Amiens ։ Le Nyctalope. French and English editions
Mexican Notebooks 1934—1964. Text by Carlos Fuentes. Thames and Hudson, London. French, Italian, and German editions
L’Art sans art. Texte de Jean-Pierre Montier. Editions Flammarion, Paris. Editions allemande, anglaise et italienne
1996. L’Imaginaire d’après nature. Textes de Henri Cartier-Bresson. Fata Morgana, Paris. Editions allemande et américaine
1997. Europeans. Texts by Jean Clair. Thames and Hudson, London. French, German, Italian and Portuguese editions
1998. Tête à tête. texts by Ernst H.Gombrich. Thames & Hudson, London. French, German, Italian and Portuguese editions
1999. The Mind’s eye. Texts by Henri Cartier-Bresson. Aperture, New York. French and German editions
2001. Landscape Townscape. Texts by Erik Orsenna and Gérard Macé. Thames and Hudson, London. French, German and Italian editions
2003. The man the image and the world Texts by Philippe Arbaizar, Jean Clair, Claude Cookman, Robert Delpire, Jean Leymarie, Jean-Noel Jeanneney, Serge Toubiana. Thames and Hudson, London 2003. German, French, Korean, Italian and Spanish editions.
2008. Երևակայական իրականություն. - Սանկտ Պետերբուրգ - Մոսկվա։ Լիմբուս Պռես, 2008. - 128 էջ (ռուս.) Թարգմանություն ֆրանսերենից։


== Գրականություն Կարտիե Բրեսոնի մասին ==
Assouline, Pierre. Cartier-Bresson. El Ojo del Siglo, (ISBN 84-8109-403-X), 400 էջ, Galaxia Gutenberg, Բարսելոն, 2002. (Թարգմանված է իսպաներենից Cartier-Bresson. L’oeil du siècle)
Bueno Ardila, Julian David, Henri Cartier-Bresson -El azar y el instante, ISBN 958-30-1704-3, Հրատարակչություն Panamericana Editorial Archived 2006-06-13 at the Wayback Machine., Բոգոտա, 2005* Great Photographers, The Library of Photography շարքից, 246 էջ, en:Time-Life, 1971, 1973, 1976.
Beceyro, Raúl. Henri Cartier-Bresson, (ISBN 968-5804-13-3), 68 էջ, Մեքսիկայի անկախ ազգային համալսարան, 1983
Montier, Jean-Pierre. Henri Cartier-Bresson and the artless art, (ISBN 0-500-54204-X), 328 էջ, Thames and Hudson, Լոնդոն, 1995.
Bonnefoy, Yves. Henri Cartier-Bresson// Bonnefoy, Yves. Dessin, coileur et lumière. Paris։ Mercure de France, 1995, p. 259-269


== Ֆիլմագրություն ==
Հայնց Բյուտլերի նկարահանած վավերագրական կինոնկարը գերմ.՝ Henri Cartier-Bresson — Biographie eines Blicks; 2003


== Ծանոթագրություններ ==