Օգտատերերի վարքագծի վերլուծություն

Օգտատերերի վարքագծի վերլուծություն (անգլ.՝ User behavior analytics (UBA)) կիբեռանվտանգության գործընթաց է, որն օգնում է հայտնաբերել ցանցի վտանգավոր կետերը, ներքին սպառնալիքները, նպատակային հարձակումները և ֆինանսական խարդախությունները (ըստ Gartner-ի):
UBA լուծումները տրվում են մարդկանց վարքագիծը ալգորիթմներով և վիճակագրական վերլուծություններով արտահայտելու, ինչպես նաև օրինաչափություններ գտնելու համար, իսկ հետո այդ օրինաչափությունների հիման վրա բացահայտում հավանական սպառնալիքները: Սարքավորումների կամ անվտանգության ստուգումները կատարելու փոխարեն, UBA-ը հսկում է համակարգի օգտատերերին: Ներկայում UBA-ը ML-ի ամենազարգացող ճյուղերից է:


== Նպատակ ==
Ըստ Nemertes Research-ի գործադիր տնօրեն Թիլ Ջոնսոնի,  UBA-ի հիմնական խնդիրն է SIEM, IDS / IPS և այլ համակարգերի միջոցով ստանալ և զտել այն տեղեկությունները, որը հստակ չի երևում անվտանգության հանակարգերի տրամադրած նյութերի վերլուծության ընթացքում և կարող է անվտանգության իրական սպառնալիք լինել: UBA աշխատանքը հիմնակաանում կենտրոնացած է կիրառվելիք համակարգերի և դրանք սպառողների վարքագծի անվտանգ վերլուծության վրա: UBA տեխնոլոգիաներն առաջին անգամ օգտագործվել են 2000-ականների սկզբին, որպես գործիք մարքեթինգի համակարգում՝ օգնելով ընկերություններին հասկանալ և կանխատեսել սպառողի ակնկալիքները: Բայց պարզվում է նաև, որ UBA-ը կարող է շատ օգտակար լինել տեխնոլոգիական ապահովման ոլորտում ևս:


== Կիրառություն ==
Այսօր օգտագործողների վարքագծի վերլուծության գործիքներն ունեն պրոֆիլ և բացառության մոնիտորինգի ավելի առաջադեմ հնարավորություններ, քան SIEM համակարգերը և օգտագործվում են երկու հիմնական գործառույթների համար: Նախ, UBA գործիքները կարող են օգտագործվել` որոշելու համար կազմակերպության և դրա անհատական ​​օգտագործողների համար հատուկ բնականոն գործունեության մի հիմք: Երկրորդ, դրանք կարող են օգտագործվել նաև նորմայից շեղումները բացահայտելու համար: UBA-ն օգտագործում է մեծ տվյալների և մեքենայական ուսուցման ալգորիթմներ` իրական շեղումները գնահատելու համար իրական ժամանակում:
Չնայած UBA-ն միայն մեկ օգտագործողի վրա վնասակար գործունեություն գտնելու համար կարող է օգտակար չլինել, այն մեծ մասշտաբով գործարկելը կարող է կազմակերպությանը հնարավորություն տալ հայտնաբերելու չարամիտ կամ այլ պոտենցիալ կիբերանվտանգության սպառնալիքներ, ինչպիսիք են տվյալների արտահանումը, ներսից սպառնալիքներն ու վտանգված արդյունքները:


== Շուկայական զարգացումներ ==
UBA տեխնոլոգիայի զարգացումները Gartner-ին մղեցին կատեգորիան վերածել օգտագործողի և անձի վարքագծի վերլուծության («UEBA»): 2015-ի սեպտեմբերին Gartner-ը հրապարակեց փոխնախագահի և հայտնի վերլուծաբան Avivah Litan- ի օգտագործողի և անձի վերլուծության շուկայի ուղեցույցը, որը տվեց մանրակրկիտ բնութագիր և բացատրություն: UEBA- ին հիշատակվում էր Gartner- ի ավելի վաղ զեկույցներում, բայց ոչ շատ խորը: UBA- ից սահմանման ընդլայնումը ներառում է սարքեր, ծրագրեր, սերվերներ, տվյալներ կամ IP հասցե ունեցող ցանկացած այլ բան: Այն անցնում է կեղծիքներին ուղղված UBA- ի ուշադրության կենտրոնից դեպի ավելի լայն մի միտք, որն ընդգրկում է չարամիտ և վիրավորական վարք, որն այլևս աննկատ մնաց անվտանգության վերահսկման առկա համակարգերի կողմից, ինչպիսիք են SIEM և DLP:[1] Դերը ցանցային հարձակման մեջ և կարող է արժեքավոր լինել նաև հարձակողական գործունեության բացահայտման գործում: Երբ վերջնական օգտվողները փոխզիջման են գնում, ծրագիրը կարող է ամիսներ շարունակ «ննջել» և մնալ չբացահայտված: Կողմնակաի անձանց գտնելու փոխարեն, UEBA-ը թույլ է տալիս ավելի արագ հայտնաբերել` օգտագործելով ալգորիթմներ` ներքին տվյալների սպառնալիքները հայտնաբերելու համար:


== Աղբյուրներ ==
https://searchsecurity.techtarget.com/feature/The-hunt-for-data-analytics-Is-your-SIEM-on-the-endangered-list
https://www.gartner.com/en/documents/3134524
https://www.hotjar.com/blog/user-behavior/
https://www.varonis.com/blog/what-is-user-behavior-analytics/


== Գրականություն ==
http://www.ysu.am/files/11.%20Hovasapyan.pdf
https://www.academia.edu/37806646/UEBA_User_and_Entity_Behavior_Analytics_for_when_traditional_Cyber_Security_cant_protect_your_network
https://www.ibm.com/support/knowledgecenter/SS42VS_SHR/com.ibm.UBAapp.doc/b_Qapps_UBA.pdf?origURL=SS42VS_7.3.2/com.ibm.UBAapp.doc/b_Qapps_UBA.pdf
https://www.varonis.com/blog/user-entity-behavior-analytics-ueba/
https://books.google.am/books/about/Siem_and_Ueba_a_Clear_and_Concise_Refere.html?id=wncLvwEACAAJ&redir_esc=y


== Տես նաև ==
https://gurucul.com/tag/abcs-of-ueba
https://www.esecurityplanet.com/products/top-ueba-vendors.html