Նյուտոնի օրենքներ


== Նյուտոնի 3 օրենքները ==
Դասական մեխանիկայի երեք հիմնական օրենքները ձևակերպել է Իսահակ Նյուտոնը 1687-ին։


== Առաջին օրենք ==
Ամեն մի մարմին շարունակում է պահպանել դադարի կամ հավասարաչափ ուղղագիծ շարժման վիճակը, քանի դեռ հարկադրված չէ փոփոխել այդ վիճակը կիրառված ուժերի ազդեցությամբ:Սովորաբար այս օրենքը արտահայտվում է հետևյալ բանաձևով։

  
    
      
        ∑
        
          F
        
        =
        0
        
        ⇒
        
        
          
            
              
                d
              
              
                v
              
            
            
              
                d
              
              t
            
          
        
        =
        0.
      
    
    {\displaystyle \sum \mathbf {F} =0\;\Rightarrow \;{\frac {\mathrm {d} \mathbf {v} }{\mathrm {d} t}}=0.}
  
Այս եզրակացությունը հայտնի է իներցիայի օրենք անվամբ. այն ձևակերպել է Գալիլեյը ավելի քան 400 տարի առաջ։ Հաշվի առնելով այս օրենքի կարևորությունը` Նյուտոնն այն ընդգծել է մեխանիկայի հիմքում ընկած երեք օրենքների շարքում։ Իներցայի օրենքը հայտնի է որպես Նյուտոնի առաջին օրենք։


== Երկրորդ օրենք ==
Շարժման քանակի (իմպուլսի) փոփոխությունը համեմատական է կիրառված շարժիչ ուժին և տեղի է ունենում այն ուղղի ուղղությամբ, որով ազդում է ուժը։

Սովորաբար այս օրենքը գրառվում է հետևյալ բանաձևով։

  
    
      
        
          
            
              a
              →
            
          
        
        =
        
          
            
              
                F
                →
              
            
            m
          
        
        ,
      
    
    {\displaystyle {\vec {a}}={\frac {\vec {F}}{m}},}
  
որտեղ 
  
    
      
        
          
            
              a
              →
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\vec {a}}}
   - մարմնի արագացումն է, 
  
    
      
        
          
            
              F
              →
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\vec {F}}}
   - մարմնի վրա կիրառված ուժը, իսկ 
  
    
      
         
        m
      
    
    {\displaystyle \ m}
   - նյութական կետի զանգվածը։

  
    
      
        m
        
          
            
              a
              →
            
          
        
        =
        
          
            
              F
              →
            
          
        
      
    
    {\displaystyle m{\vec {a}}={\vec {F}}}
  Ըստ արդի մեխանիկայի պատկերացումների՝ առաջին և երկրորդ օրենքներում մարմին ասելով, պետք է հասկանալ նյութական կետ, իսկ շարժում ասելով՝ շարժում հաշվարկման իներցիալ համակարգի նկատմամբ։


== Երրորդ օրենք ==
Ազդումը միշտ ունի հավասար և հակադիր հակազդում, այլ կերպ, երկու մարմինների փոխազդեցությունները միմյանց հավասար են և հակառակ ուղղված։
F 1,2 = F 2,1


== Տես նաև ==
Դինամիկա
Էյլերի օրենքներ
Գալիլեյի անհավասարություն
Համիլտոնյան մեխանիկա
Լագրանժի մեխանիկա
Փոփոխված նյուտոնյան մեխանիկա
Նյուտոնի ձգողականության օրենք
Ազդեցություն (ֆիզիկա)
Քվանտային մեխանիկա
Հարաբերականության հատուկ տեսություն


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆեյնմանի դասախոսությունը Նյուտոնի օրենքների մասին (անգլերեն)
Նյուտոնի առաջին օրենքի սիմուլյացիա (անգլ.)
Նյուտոնի երկրորդ օրենքի ցուցադրումը (անգլ.)
Նյուտոնի երրորդ օրենքի ցուցադրումը վակուումում (անգլ.)