Մարթա Ռոսլեր

Մարթա Ռոսլեր (անգլ.՝ Martha Rosler), հուլիսի 29, 1943(1943-07-29)[…], Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ և Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[…], ամերիկացի նկարիչ, ֆեմինիստական արվեստի ներկայացուցիչ, ինչպես նաև արվեստի և մշակութր մասին հոդվածների և գրքերի հեղինակ։ Նրա աշխատանքներուկ կան լուսանկարներ, քանդակներ, վիդեոներ, ֆոտո–տեքստեր, ինստալիացիաներ և փերֆորմանսներ։ Ռոսլերի ստեղխագործությունների գլխավոր թեման առօրյա կյանքնու հասարակությունն են։


== Վաղ տարիներ և կրթություն ==
Մարթան ծնվել է Բրուքլինում 1943 թվականին։ Այնտեղ էլ նա ավարտել է դպրոցը և Բրուքլինի քոլեջը։ 1968–ից 1980 թվականներին ապրել է Կալիֆորնիա նահանգում, սկզբում Սան Դիեգոյում, որտեղ սովորել է Կալիֆորնիայի համալսարանում, այնուհետև Սան Ֆրանցիսկոյում։ Նա նաև ապրել և սովորել է Կանադայում։ 1981 թվականից ապրում է Նյու Յորքում։


== Կարիերա ==
Ռոսլերը աշխատել է լուսանկարչության, ֆոտոտեքստի, տեսանյութի, քանդակի և ինստալյացիաների հետ, ինչպես նաև կազմակերպել է ներկայացումներ։ Նա դասախոսություններ է կարդացել արվեստում լուսանկարների և տեսանյութերի թեմայով, նրանց պատմությունը, նաև քննադատական հետազոտություններ է կատարել Ռատգերսի համալսարանում, որտեղ երեսուն տարի պրոֆեսոր է եղել։ Նա նաև Գերմանիայում՝ Ֆրանկֆուրտի համալսարանում է դասավանդել, նաև աշխատել է Սան Դիեգոյի Կալիֆորնիայի համալսարանում և այլ վայրերում աշխատել է «հրավիրված պրոֆեսոր»։
Նա կրթության ոլորտում խորհրդատու է եղել Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանում, Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում և մանկավարժության քաղաքային կենտրոնում։ Նա եղել է Նոր դպրոց համալսարանի արվեստի և քաղաքականության կենտրոնի խորհրդի անդամ  և մանկավարժության քաղաքային կենտրոնի խորհրդատվական խորհրդի անդամ։ Մարթան աշխատել է նաև մի քանի կազմակերպությունների տնօրենների խորհրդում, այդ թվում՝ Անկախ տեսանյութերի և կինոյի ասոցիացիայի։ 1980-ականներից նա դարձել է Նյու Յորքի Ուիթնիի անկախ կրթական ծրագրի մշտական ​​դասախոս։
Ռոսլերն ունեցել է շատ անհատական ցուցահանդեսներ, իսկ նրա աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը եղել է հինգ եվրոպական քաղաքներում, նաև Նյու Յորքի երկու թանգարանում 1998–ից 2000 թվականների ընթացքում։
Իր ստեղծագործություններից բացի, Ռոսլերը հայտնի է հրապարակախոսական աշխատանքներով և գրքերով։ Նրա էսսեն և հոդվածները հրատարակվել էն այնպիսի ամսագրերում և կատալոգներում, ինչպիսիք են  Artforum, Afterimage, Quaderns և Grey Room, ինչպես նաև Women Artists at the Millennium։ Նա հրատարակել է արվեստի, լուսանկարների, մշակույթի պատմության ստեղծագործական աշխատանքներով և քննադատական էսսեով 16 գիրք, որոնցից մի քանիսը թարգմանվել են այլ լեզուներով։


== Աշխատանքներ ==


=== Semiotics of the Kitchen ===
Semiotics of the Kitchen կամ «Խոհանոցի նշանագիտություն» (1974—1975 թվականներ), ֆեմինիստական արվեստի բեկումնային աշխատանք է, որտեղ ծաղրվում էն ուտեստների պատրաստման հեռուստատեսային շոուները։ Նշանագիտության մեջ Ռոսլերը վեց րոպեի ընթացքում ներկայացնում է տարբեր խոհանոցային կարողություններ այբբենական կարգով՝ անվանելով դրանք և ժեստերով ցուցադրելով նրանց հնարավոր օգտագործումը։ Շուտով ժեստերը դառնում են ոչ տիպիկ, անհանգստացնող և նույնիսկ ագրեսիվ, իսկ վերոջմ նկարիչն օգտագործում է իր մարմինը՝ ստեղծելով տառեր և նշաններ։ Ռոսլերի նպատակն է եղել սև հումորի միջոցով հասարակության ուշադրությունը դարձնել ժամանակակից կնոջ հանդեպ սոցիալական սպասումները և, ավելի լայն իմաստով, լեզվի դերը այդ սպասումների առանձնացման մեջ։ Խնդիրը, որին վերաբերում է այս տեսանյութը պարփակվում է հետևյալ հարցում՝ կարո՞ղ է կինը «խոսել իր համար»։ Ինքը՝ Ռոսլերը, իր տեսանյութը մեկնաբանել է հետևյալ արտահայտությամբ․ «Երբ կինը խոսում է, նա անվանում է իր սեփական ճնշվածությունը»։


=== Վիդեո ===
Ռոսլերի այլ տեսաաշխատանքները ներառում են Vital Statistics of a Citizen, Simply Obtained (1977), Losing: A Conversation with the Parents (1977), Domination and the Everyday (1980), Martha Rosler Reads Vogue (1982) և Born to Be Sold: Martha Rosler Reads the Strange Case of Baby $/M (1988)։
Նրանցից մի քանիսը արվել են Paper Tiger Television անկախ ոչ առևտրային կազմակերպության հետ համատեղ։ Ռոսլերի շատ աշխատանքներ վերաբերում են իշխանության և քաղաքականության թեմաներին (Secrets From the Street: No Disclosure (1980); A Simple Case for Torture, or How to Sleep at Night (1983); If It’s Too Bad to be True, It Could Be DISINFORMATION (1985))։
Իր տեսանյութերը Ռոսլերը կառուցում է պերֆորմանսի և սիմվոլիկ կերպարների հիման վրա՝ զանգվածային ինֆորմացիայի միջոցներից։ Արդյունքում չի արդարացնում հանդիսատեսի սպասումները։ Մարթան ասել է․ «տեսանյութը թույլ է տալիս ինձ ստեղծել՝ օգտագործելով բազնաթիվ մտացածին ձևեր, ինքնքտիպ մանեկեններ՝ վերցրած կոմերցիոն հեռուստատեսության բարբառից»։


=== Լուսանկար և ֆոտոմոնտաժ ===
Ռոսլերի The Bowery in two inadequate descriptive systems անվանումով լուսանկարչական աշխատանքը համարվում է ձևավորվող կոնցեպտուալիզմի և պոստմոդեռնիզմի նշան գեղարվեստական լուսանկարում։ The Bowery կազմված է 45 զույգ սև–սպիտակ տպագրված նկարներից, լուսանկարներից մեկի յուրաքանչյուր զույգում դրոշմված է Բաուերի քաղաքի խանութներից մեկի ցուցափեղկը, մյուսում՝ սպիտակ ֆոնի վրա բառ՝ մեծամասամբ հարբած մարդկաց և նրանց համապատասխան վարքը նկարագրող։ Աշխատանքը ցուցադրված է անտիէքսպրեսիոնիստական վարվելաձևով և իրենից ներկայացնում է ինչպես վիզուալ, այնպես էլ լեզվական սահմանափակ համակարգ, որը նկարագրում է մարդկային փորձը և սոցիալական խնդիրները։
Ռոսլերի հայտնի լուսանկարչական աշխատանքներից է House Beautiful: Bringing the War Home անվանումով ավաքածուն (1967-1972 թվականներ)։ Աշխատանքների այս շարքը ֆոտոմոնտաժ է արված,այնտեղ ներկայացված են տեսարաններ, որտեղ հիմնականում պատկերված են միջին դասի մարդկանց տների ինտերիերներ և Վիետնամի պատերազմից նկարներ։ Այս նկարները հիմնականում տարածվել են որպես հակառազմական քայլերթի թերթիկներ, նաև երբեմն ընկնում էին մի քանի ստորգետնյա թերթեր։ Ինտերիերների նկարները, նաև պատերազմի նկարները Ռոսլերը վերցրել էր Life ամսագրի համարներից և այլ համանկան հայտնի ամսագրերից։ Իր աշխատանքներում նա ձգտել է համատեղել երկու տարբեր աշխարհների կերպարները՝ ցույց տալով պատերազմական և ընային միջավայրերի կապը։
2005 և 2008 թվականներին Մարթան վերանայել է իր այս աշխատանքը և ստեղծել է նոր լուսանկարներ՝ նվիրված Աֆղանստանի և Իրանի պատերոզմներին, House Beautiful: Bringing the War Home, New Series անվանումով։ Զգալով, որ իր հին աշխատանքը ընդունվել է՝ իր նոր աշխատանքում Ռոսլերը ձգտել է հանդիսատեսի վրա ավելի մեծ տպավորություն գործել։
Լայնորեն հայտնի են նաև նրա Body Beautiful, or Beauty Knows No Pain  անվանումով աշխատանքները, որոնց թեման կանանց լուսանկարչական ներկայացումն էր և տան կահավորանքը։


== Անձնական կյանք ==
Մարթայի տղան՝ ՋոշՆյուֆելդը, գրաֆիկական վեպերի հեղինակ է։ Նրանք ունեն մի քանի համատեղ աշխատանքներ։


== Տեսագրություններ ==
A Budding Gourmet 1974
Semiotics of the Kitchen 1975
Losing: A Conversation with the Parents 1977
The East Is Red, The West Is Bending 1977
From the PTA, the High School and the City of Del Mar 1977
Vital Statistics of a Citizen, Simply Obtained 1977
Travelling Garage Sale 1977
Domination and the Everyday 1978
Secrets From the Street: No Disclosure 1980
Optimism/Pessimism: Constructing a Life 1981
Watchwords of the Eighties 1981-82
Martha Rosler Reads Vogue 1982
A Simple Case for Torture, or How to Sleep at Night 1983
Fascination with the (Game of the) Exploding (Historical) Hollow Leg 1983
If it’s too bad to be true, it could be DISINFORMATION 1985
Global Taste: A Meal in Three Courses 1985
Born to be Sold: Martha Rosler Reads the Strange Case of Baby $/M 1988
In the Place of the Public: Airport Series 1990
Greenpoint: The Garden Spot of the World 1993
How Do We Know What Home Looks Like? 1993
Seattle: Hidden Histories 1991-95
Chile on the Road to NAFTA 1997
Prototype (God Bless America) 2006
Semiotics of the Kitchen: An Audition 2011
Because This Is Britain, 2014
Museums Will Eat Your Lunch, 2014


== Մատենագիտություն ==
«Service: A Trilogy on Colonization» (New York: Printed Matter), 1978. Переиздание 2008.
«Martha Rosler: 3 Works» (Press of the Nova Scotia college of Art and Design), 3 Works (1981; переиздание: Press of the Nova Scotia College of Art and Design, 2006) ISBN 0-919616-46-1, включает следующие эссе:
«In, around, and afterthoughts (про документальную фотографию)» (1981)
If You Lived Here: The City in Art, Theory, and Social Activism(Free Press, 1991)
Rights of Passage (NYFA, 1995)
In the Place of the Public: Observations of a Frequent Flyer(Cantz, 1997)
Martha Rosler: Positions in the Life World (MIT Press, 1999)
Decoys and Disruptions: Selected Essays 1975—2001 (MIT Press; a October Book, 2004)
Passionate Signals (Cantz, 2005)
Imágenes Públicas (Editorial Gustavo Gili, 2007)
Culture Class (e-flux and Sternberg Press, 2013)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Cotter, Holland "If It’s Too Bad to Be True, It Could Be Disinformation, "(անգլ.) // New York Times.
Diack, Heather "Too Close to Home: Rethinking Representation in Martha Rosler’s Photomontages of War". — 7. — Prefix Photo. — С. 56—69.
Edwards, Steve. Martha Rosler: The Bowery in two inadequate descriptive systems. MIT Press, 2012. 112 p.
Hoffmann, Jens. "The Familiar Is Not Necessarily the Known, " NU: The Nordic Art Review (Stockholm), Vol. III, No. 2, 2001, pp. 58–63
Huitorel, Jean-Marc. «Martha Rosler, Sur/Sous le Pavé.» ArtPress,July/August 2006.
Meyer, Richard. "Feminism Uncovered: On the Wack! Catalogue, " Artforum, Summer 2007. pp. 211–212, 548.
Moffet, Charles. «Martha Rosler — Feminist Art.» The Art History Archive. N.p., n.d. Web. 24 Mar. 2017.
Pachmanová, Martina. «Umeni bourat myty ve svete kolem nás i v nás.» Aspekt (Bratislava), 12/2000-1/2001, pp. 130–136
Pachmanova, Martina. "Interview with Martha Rosler: Subverting the Myths of Everyday Life, " n.paradoxa: international feminist art journal (London), issue 19 online, May 2006 pp. 98–109
Paterson, Mary. "Martha Rosler: art activist: Mary Paterson interviews Martha Rosler, " n.paradoxa: international feminist art journal (London), vol. 23 print, pp. 87–91
Richard, Frances. "Martha Rosler, " Artforum, Feb 2005, p. 173
Stange, Raimar. "Martha Rosler: Von der notwendigke it (zitierne) der Kunst/ The Need and Necessity for Quotes and Quoting in Art, " Spike, Winter 2005
von Bismarck, Beatrice. «Freedom I Have None: Martha Rosler in der Galerie Christian Nagel, Berlin.» Texte zur Kunst, #62, June 2006


== Արտաքին հղումներ ==
{{{1}}} Մարթա Ռոսլեր. պաշտոնական կայք
New Museum archive
Buell Center for the Study of American Architecture
Martha Rosler in the Video Data Bank
Martha Rosler, Mediateca Media Art space
Martha Rosler