ARM (ընկերություն)

ARM (Advanced RISC Machines LSE. ARM, NYSE. ARMH), բրիտանական կորպորացիոն ընկերություն, 32 և 64-բիթանոց  RISC պրոցեսորների լիցենզավորված ճարտարապետության (ARM) խոշորագույն մշակողներից մեկն է, լիցենզիաների տեղադրումը  կենտրոնացված է հիմնականում բջջային շարժական սարքերի վրա (հեռախոսներում, պլանշետներում և այլ սարքերում)։
Advanced RISC Machines ընկերությունը ի սկզբանե հիմնադրվել էր, որպես համատեղ ձեռնարկություն Acorn Computers, Apple Computer (ներկայումս— Apple Inc.) և VLSI Technology ընկերությունների հետ։


== Պատմությունը ==
ARM բիզնես ընկերությունը միշտ վաճառում է լիցենզիաներ միջուկներ արտադրողներին, որոնք տեղադրվում են միկրոսխեմաներում և միկրոկարգավորիչների  վրա։
Ներկա պահին ARM ընկերությունը պրոցեսորներ չի արտադրում, փոխարենը պրոցեսորների  լիցենզիաներ է տրամադրում ավելի եկամտաբեր ընկերություններին։
Ընկերությունն առաջարկում է լայն ընտրություն լիցենզավորման պայմանների, արժեքների և այլ դետալների  համար։ Լիցենզիաների բոլոր սեփականատերերին տրվում է միջուկի ապարատային մասի նկարագրությունը,  ինչպես նաև տրամադրվում է ծրագրային ապահովման ամբողջական փաթեթ (կոմպիլյատոր, կազմակերպիչ),  ինչպես նաև իրավունք վաճառել արտադրված ARM պրոցեսորները։ Որոշ հաճախորդներ զբաղվում են երկրորոդական ընկերությունների համար պրոցեսորներ արտադրելով։
Առավել հաջող միջուկը, որի վաճառքը հասել է հարյուրավոր միլիոնների եղել է ARM7TDMI միջուկը։
ARM լիցենզիայի տակ 2005 թվականին արտադրվել  է շուրջ 1.6 միլիարդ  միջուկ։ 2005 թվականին շուրջ մեկ միլիարդ ARM  միջուկ անցել է բջջային հեռախոսներին։ ARM ընկերության  2006 թվականի  հաշվետվությունը ցույց է տվել, որ 2․5 միլիարդ  միավոր  լիցենզավորված պրոցեսորի համար ստացել են 161 միլիոն դոլար։  0,067 դոլար մեկ միավորի համար։ Սակայն դա շատ միջինացված ցուցանիշ է, քանի որ այստեղ ընդգրկված են նոր   լիցենզավորված թանկ  պրոցեսորները և ավելի հին էժան պրոցեսորները։ 2008 թվականի հունվարին արտադրվել է ավելի քան 10 միլիարդ միջուկ, իսկ 2011 թվականին լիցենզավորված միջուկների ընդհանուր թիվը գնահատվել է 7․9 միլիարդ դոլար։
Ժամանակակից սմարթֆոններում ԳԱՀ և աիլ շարժական սարքերում հիմնականում օգտագործվում է ARMv7 միջուկը, իսկ ավելի հին տարբերակներում ARMv5 միջուկը։
2016 թվականի հուլիսին հայտնի է դարձել, որ ARM Holdings տնօրենների խորհուրդը համաձայն է  £24․3 միլիարդ դոլարով իր ընկերությունը վաճառել ճապոնական հեռահաղորդակցության SoftBank կորպորացիային և հավանության արժանանալուց հետո ARM Holdings համապատասխան կարգով կդառնա  SoftBank սեփականությունը։


== Լիցենզավորումը ==
ARM չի համարվում միկրոսխեմաների արտադրող, սակայն մշակում է միկրոպրոցեսորներ և լիցենզավորում է ընկերություններ չիպերի արտադրության համար։ ARM մշակել է մի քանի տասնյակ միկրոպրոցեսորային, վիդեո և միկրոկառավարիչ միջուկներ, լիցենզաորել է տարբեր ընկերությունների սեփական արտադրած չիպերը ավելի քան 800 հարյուր անգամ, այդ թվում նաև ավելի քան 110 լիցենզիաներ A կատեգորիայում, օգտագործվում է սմարթֆոնների և պլանշետների հիմնական պրոցեսորում։ ARM լիցենզիան ստանալով  ընկերությունները  մշակում են իրենց սեփական  (SOC) էլեկտրոնային սխեմաները։ Վեց ընկերություններ ունեն 64-բիթանոց Cortex-A57 միջուկի լիցենզիա, իսկ չորսը - 32-բիթանոց Cortex-A15 միջուկի լիցենզիան։
32-բիթանոց ․Cortex-A15, Cortex-A12, Cortex-A17, Cortex-A9, Cortex-A8, Cortex-A7, Cortex-A5։ Միջուկների տարբերակներ միկրոկառավարիչների համար․ ARM Cortex-R7, ARM Cortex-R5, ARM Cortex-R4, ARM Cortex-M4, ARM Cortex-M3, ARM Cortex-M1, ARM Cortex-M0+, ARM Cortex-M0։ Լիցենզավորման ժամանակ հասանելի վճարման մի քանի մոդելներ, ամենահայտնիներն են «Perpetual (Implementation) License», «Term License», «Per Use License»։
Ի լրումն միջուկների լիցենզավորման, ստեղծված ARM կողմից, որոշ ընկերություններ ձեռք են բերել «ճարտարապետական լիցենզիա» ճարտարապետությունը ARM, որը թույլ է տալիս զարգացնել սեփական միկրոպրոցեսորային միջուկները։ Ճարտարապետական լիցենզիան ավելի թանկ է քան պատրաստի լիցենզավորված միջուկը, բացի այդ պահանջվում է բազմամյա ինժեներական աշխատանք սեփական միջուկները ստեղծելիս և փորձարկելիս։
ARM տեխնոլոգիան բավականին հաջող դուրս եկավ և ներկայումս համարվում է  միկրոպրոցեսորային  ճարտարապետության գերիշխողը, շարժական թվային սարքերում։ ARM ընկերությունը պնդում է, որ իրենց կողմից լիցենզավորված միկրոպրոցեսորների թիվն անցնում է  2.5  միլիարդը։ Միայն 2011 թվականին լիցենզավորված միջուկների թիվը գնահատվել է 7.9 միլիարդ դոլար։


== ARM ճարտարապետությամբ պրոցեսոր արտադրողներ ==
ARM ճարտարապետությամբ պրոցեսորները հիմնականում օգտագործվում են սմարթֆոներում, բջջային ինտերնետ սարքերում, պլանշետներում և ուրիշ բջջային և էներգաարդյունավետ սարքերում։
ARM ընկերության կողմից լիցենզավորված պրոցեսորները թողարկում են հետևյալ ընկերությունները.Apple, Atmel, Broadcom, Freescale, Marvell, Nvidia, Qualcomm, Samsung, Texas Instruments, VIA, Milandr, ELVEES, STMicroelectronics:
Օրինակ

Apple, սերիաները (SOC) Apple Ax: Apple A4, Apple A5 (iPad 2, iPad mini, iPhone 4S), Apple A5X (iPad երրորդ սերնդի)։
Freescale: i.MX515 — լիցենզավորված ARM Cortex-A8 միջուկը։
Marvell: Marvell PXA168 на ядре Marvell Sheeva — ARM-պրոցեսոր 1.2 ԳՀց։
Nvidia: Tegra, Tegra 2, Tegra 3, Tegra 4.
Qualcomm: Snapdragon.
Samsung: Samsung 2440A — 400 ՄՀց, Samsung S5P6440 —  ARM11 միջուկով, Hummingbird —  1 ԳՀց պրոցեսոր  ARM Cortex-A8 միջուկով։
Rockchip: RK2918 — 1ԳՀց  ARM պրոցեսոր, ճարտարապետությունը ARM Cortex-A8:
Texas Instruments: TI OMAP3 3440/3450 — 800/1000 ՄՀց։
VIA: VT8500 —  ARM-926 պրոցեսոր  266—400 ՄՀց։
Миландр: 1986ВЕ4х (Cortex-M0); 1986ВЕ91-1986ВЕ93 80 ՄՀց (Cortex-M3); 1986ВЕ8 (Cortex-M4).
STMicroelectronics: STM32F0 (Cortex-M0) 24 ՄՀց; STM32F1 72 ՄՀց, STM32F2 120 ՄՀց (Cortex-M3); STM32F3 72ՄՀց, STM32F4 168 ՄՀց (Cortex-M4):


== Վաճառքը ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը(անգլ.)