Կոնրադ Ֆերդինանդ Մեյեր

Կոնրադ Ֆերդինանդ Մեյեր (գերմ.՝ Conrad Ferdinand Meyer, հոկտեմբերի 11, 1825(1825-10-11)[…], Ցյուրիխ - նոյեմբերի 28, 1898(1898-11-28)[…], Կիլխբերգ, Հորգեն, Ցյուրիխ, Շվեյցարիա), շվեյցարացի բանաստեղծ և պատմական վիպասան, գրական ռեալիզմի վարպետ, ով հիմնականում հայտնի է պատմողական բալլադներով, այդ թվում՝ «Die Füße im Feuer» («Ոտքերը կրակի մեջ»)։


== Կենսագրություն ==

Մեյերը ծնվել է Ցյուրիխում։ Ունի պատրիական ծագում։ Նրա հայրը, ով վաղ է մահացել, եղել է պետական գործիչ և պատմաբան, մայրը եղել է ուսյալ կին։ Մանկության տարիներին Մեյերի մոտ նկատվել են երկու գծեր, որոնք հետագայում բնութագրել են նրան որպես մարդ և բանաստեղծ․ բծախնդրորեն է վերաբերել կոկիկությանն ու մաքրությանը, ապրել է ավելի խորը հիշողության մեջ, քան անմիջական ներկայում։ Տառապել է հոգեկան հիվանդությամբ, երբեմն հոսպիտալացվել է․ մայրը, տառապել է նույն հիվանդությամբ և կյանքն ավարտել է սպանությամբ։
Ավարտելով գիմնազիան՝ Մեյերը սկսել է իրավագիտություն ուսումնասիրել, բայց պատմությունն ու հումանիտար գիտությունները նրան ավելի շատ են հետաքրքրել։ Երկար ժամանակով մեկնել է Լոզան, Ժնև, Փարիզ և Իտալիա, որտեղ հետաքրքրվել է պատմական հետազոտություններով։ Պատմաբանները Լուի Վուլյեմանը Լոզանում և Յակոբ Բուրքհարդը Բազելում զգալի ազդեցություն են ունեցել Մեյերի վրա, և որոնց «Վերածննդի մշակույթի մասին» գիրքը խթանել է նրա երևակայությունն ու հետաքրքրությունը։ Ֆրանսիայում և Իտալիայում իր ճանապարհորդություններից (1857) Մեյերը մեծ ոգեշնչում է ստացել իր պատմավեպերի դրվածքների և կերպարների համար։ 1868 թվականին Մեյերը քրոջ հետ տեղափոխվել է Ցյուրիխի լճի ափին գտնվող Կյուսնախտ քաղաք և մինչև 1871 թվականի վերջն ապրել Սիհոֆ Հորնվեգ 28 հասցեում, 1872-1875 թվականներին Սիհոֆ Մայլենում, 1875 թվականին բնակություն է հաստատել Կիլխբերգում, Ցյուրիխի կանտոն։
Մեյերն իր կոչումը գտել է միայն ուշ կյանքում. երկար տարիներ, լինելով գործնականում երկլեզվյա գրող, տատանվել է ֆրանսերենի և գերմաներենի միջև։ Վերջնական հանգել է ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ։ Մեյերի վեպերում մեծ ճգնաժամը հաճախ արձակում է լատենտ էներգիաներ և աղետի պատճառ դառնում։ Նույն ձևով, իր կյանքը, որը մինչ պատերազմը երազկոտ և փորձարկումներով լի էր, մինչև խորը ցնցում է թողել նրա վրա 1870 թվականի իրադարձություններով։ Մեյերը իրեն նույնացրել է գերմանական գործի հետ և որպես իր համակրանքների մանիֆեստ 1871 թվականին հրապարակել է Էպիկական Հութթենի վերջին օրերը (Huttens letzte Tage), որին հաջորդել են նրա հետագա ստեղծագործությունները։
1880 թվականին Մեյերը Ցյուրիխի համալսարանից ստացել է պատվավոր դոկտորի կոչում։ 
Մահացել է Կիլխբերգի իր տանը, 1898 թվականի նոյեմբերի 28-ին։


== Ստեղծագործություններ ==
Մեյերի ստեղծագործությունները 1912 թվականին ներկայացվել են ութ հատորով։


=== Վեպեր ===
Մեյերի ստեղծագործությունների թեմաները Վերածննդի և հակառեֆորմացիայի ժամանակաշրջաններն են։ Նրա սյուժեների մեծ մասը բխում է ազատության և ճակատագրի ավելի խորը բախումից և ավարտվում է դրամատիկ ճգնաժամով, որի ժամանակ հերոսը, մեծ գայթակղության առաջ կորցնում է իր բարոյական ազատությունը և ստիպված է լինում կատարել ճակատագրի բարձրագույն օրենքը։

1876 Jürg Jenatsch – Գրաուբյունդեն, Երեսնամյա պատերազմ, Շվեյցարիայի պատմությունը 17-րդ դարում՝ Իսպանիա-Ավստրիա և Ֆրանսիայի միջև հակամարտությամբ։ Հերոսը բողոքական քահանա է և մոլեռանդ հայրենասեր, ով իր փոքրիկ երկրի անկախությունը պահպանելու վճռականությամբ չի խորշում սպանությունից ու դավաճանությունից և ում մեջ տարօրինակ կերպով միախառնված են վեհ ու ստոր դրդապատճառները,
1891 Angela Borgia – Իտալական Վերածնունդ։


=== Նովելներ ===
Մեյերի հիմնական ստեղծագործությունները պատմավեպերն են՝

1873 Das Amulett (Ամուլետ) – Ֆրանսիան Բարդուղիմեոսյան գիշերը,
1878 Der Schuss von der Kanzel (Կրակոցը ամբիոնից) – Շվեյցարիա,
1879 Der Heilige (Սուրբը) – Թոմաս Բեքեթ, Միջնադար, Անգլիա,
1881 Plautus im Nonnenkloster (Պլաուտուսը մենաստանում) – Վերածնունդ, Շվեյցարիա,
1882 Gustav Adolfs Page (Գուստավ II-ի էջը) – Երեսնամյա պատերազմ,
1883 Das Leiden eines Knaben (Տղայի տառապանքը) - Ֆրանսիան Լուի XIV-ի օրոք
1884 Die Hochzeit des Mönchs (Վանականի հարսանիքը) – Իտալիա, Դանթե Ալիգիերին Վերոնայի Կանգրանդի արքունիքում պատմում է վանականի տարօրինակ արկածի մասին, ում հայրը ստիպում է դրժել ուխտը եղբոր մահից հետո, և այրու հետ ամուսնանալու փոխարեն նա սիրահարվում է մեկ այլ երիտասարդ աղջկա և կուրորեն վազում է դեպի իր ճակատագիրը,
1885 Die Richterin (The Judge) – Կարոլինգյան ժամանակը՝ Գրիզոնսը, ներկայացնում է Կառլոս Մեծին և նրա պալատական դպրոցը,
1887 Die Versuchung des Pescara (Պեսկարայի գայթակղությունը) – Վերածնունդ, Իտալիա – պատմում է Կառլոս V կայսեր գեներալ և Վիկտորիա Կոլոննայի ամուսին Ֆերնանդո դ'Ավալոսի կյանքում մեծ ճգնաժամի մասին։


=== Բանաստեղծություններ ===
1867 Balladen
1870 Romanzen und Bilder (սիրավեպեր և պատկերներ)
1872 Huttens letzte Tage (Հութթենի վերջին օրերը) – կարճ էպիկական բանաստեղծություն
1873 Engelberg
1882 Gedichte (պոեմներ)


=== Ժառանգություն ===
Մեյերին հիմնականում հիշում են որպես պատմողական բալլադների վարպետ, հաճախ պատմական թեմաներով։ Նրա գեղարվեստական գրականությունը նույնպես սովորաբար կենտրոնանում է միջնադարի հիմնական պատմական պահերի վրա՝ ռեֆորմացիայի և հակառեֆորմացիայից։
Լիրիկական ստեղծագործությունները Մեյերը գրել է կյանքի վերջին տարիներին։ Հաճախ անդրադարձել է մարդկային ձեռքի աշխատանքին, հատկապես արվեստի գործերին։ Հռոմը և Միքելանջելոյի մոնումենտալ աշխատանքը նրա կյանքի վճռորոշ փորձառություններից են եղել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Լրացուցիչ գրականություն ==
D'Harcourt, R., C. F. Meyer: Sa vie son œuvre (Paris, 1913)
Langmesser, A. Conrad Ferdinand Meyer: Sein Leben, seine Werke und sein Nachlass (Berlin, 1905)
Frey, A. Conrad Ferdinand Meyer: Sein Leben und seine Werke (Stuttgart, 1909)
Taylor, M. L., A Study of the Technique of C. F. Meyer's Novellen (Chicago, 1909)
Blaser, O., C. F. Meyer's Renaissance Novellen (Berne, 1905)
Korrodi, E., C. F. Meyer: Studien (Leipzig, 1912)


== Արտաքին հղումներ ==
Conrad Ferdinand Meyerի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
Internet Archive author․ Conrad Ferdinand Meyer
Librivox author․ Conrad Ferdinand Meyer (1825-1898)
English translation of Meyer's Roman Fountain