armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
1881

1881 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1881 թվականն է, 
XIX դարի 81-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Ուսուցչական սեմինարիայի բացում (Երևան)
Երևանի գարեջրի գործարանի գործարկում


== Ծնունդներ ==
Փետրվարի 13 - Էլինոր Ֆարջոն, անգլիացի մանկագիր
Ապրիլի 19 - Վալենտին Վոլկով, խորհրդային նկարիչ
Նոյեմբերի 22 - Էնվեր փաշա, թուրք պետական և ռազմական գործիչ, Օսմանյան Թուրքիայի Ռազմական գործերի նախարարը (1913-1918 թթ.) և երիտթուրքական «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության ղեկավարներից
Ենովք Շահեն, հայտնի հայ դերասան, (մ. 1915)
Մայիսի 1 - Պիեռ Տեյար դը Շարդեն, ֆրանսիացի փիլիսոփա, աստվածաբան (մ. 1955)
Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրք - Թուրքիայի հանրապետության հիմնադիր (վ. 1938)


== Մահեր ==
Ժեննի Մարքս, Կ. Մարքսի կինը, ընկերն ու օգնականը
Արշակ Տեր-Ղուկասով - հայազգի ռուսական զորավար, գեներալ-լեյտենանտ (վ. 1819)
Աստերոիդների ցանկ (116901-117000)

Աստերոիդների ցանկ (116801-116900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (117001-117100)
 Աստերոիդների ցանկ (116801-116900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (117001-117100)
Մարշանովկա (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)

Մարշանովկա (ռուս.՝ Маршановка, բաշկիրերեն՝ Маршановка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 76 մարդ։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Հեռավորությունը մինչև՝

Շրջկենտրոն (Ստեռլիտամակ) կազմում է 16 կմ
Գյուղսովետի կենտրոն (Ռյազանովկա)՝ 4 կմ
Մոտակա երկաթուղային կայարան (Ստեռլիտամակ)՝ 16 կմ


== Պատմություն ==
Մարշանովկա գյուղը 1870 թվականին դեռևս հայտնի չէր։ Սակայն արդեն 20-րդ դարի սկզբին Կուգանակ գետի մոտ գյուղը ցույց է տված 29 կալվածքներով և 200 բնակիչներով։ Գյուղն այլ կերպ կոչվում է Կովալյովկա։ Կալվածքների և բնակիչների քանակը 1920 թվականին գրեթե չի փոփոխվել։


== Բնակչություն ==
Ազգային կազմ2002 թվականի մարդահամանրի դրությամբ, բնակչության մեծ մասը ռուսներ են (98 %)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մ.թ.ա. 750


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Յախրենգսկայա Բիլինա

Յախրենգսկայա Բիլինա (ռուս.՝ Яхреньгская Былина), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կիրովի մարզում Յարանսկի և Պիժանսկի շրջաներում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բիլինա գետի ձախ ափին՝ 23 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100035027
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103502
Ավազանի կոդը - 10.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1
Բրյանսկի շրջան

Բրյանսկի շրջան (ռուս.՝ Брянский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բրյանսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բրյանսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1860 կմ²։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 56765 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,52 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Միհրի մեհյան (այլ կիրառումներ)

Միհրի մեհյան, կարող է վերաբերել՝

Միհրի մեհյան - Միհր դիցին նվիրված հայկական հեթանոսական տաճար Մեծ Հայքի Բարձր Հայք նահանգի Դերջան գավառի Բագառիճ ավանում
Միհրի մեհյան - Միհր դիցին նվիրված հայկական հեթանոսական տաճար Մեծ Հայքի Բարձր Հայք նահանգի Եկեղյաց գավառի Երիզա ավանում
Միհրի մեհյան - հին հայկական հեթանոսական մեհյան Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Գողթան գավառի Որդուար (այժմ՝ Օրդուբադ) քաղաքում
Իգենսբախ

Իգենսբախ (գերմ.՝ Iggensbach), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2141 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 19,08 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 127։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Բոզաթ (այլ կիրառումներ)

Բոզաթ, կարող է վերաբերել՝

Բոզաթ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում
Բոզաթ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում
Կոտելյանկա (գյուղ, Ռուժինսկի շրջան)

Կոտելյանկա (ուկրաիներեն՝ Котелянка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1601 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոտելյանկա գյուղում բնակվում էր 129 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,389 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 331,62 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օքսանա Սուպրուն

Օքսանա Ալեքսանդրովնա Սուպրուն (հոկտեմբերի 14, 1924(1924-10-14), Ուման, Կիևի նահանգ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 1, 1990(1990-05-01), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի խորհրդային քանդակագործ, Ուկրաինական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1964)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1924 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, Ումանում։ 1951 թվականին ավարտել է Կիևի գեղարվեստի ինստիտուտը, սովորել Գալինա Պետրաշևիչի և Մաքս Գելմանի մոտ։


== Ստեղծագործություններ ==
«Պարտիզանուհին» (1951),
«Բարեկամություն» (1954),
«Երգ» (1955),
«Կոլտնտեսուհին» (1957),
«Ապագան» (1960),
Իվան Ֆրանկոյի կիսանդրին Կիևի մետրոյի «Ունիվերսիստետ» կայարանում (1960),
«Մտքեր» (1964),
Զրահապատ գնացքի հրամանատար Լյուդմիլա Մոկիևսկայայի դիմանկարը (1965),
«Դաշտային արքայադուստր» (1966-1967),
«Երկրագործ» (1969),
Հուշահամալիր բանաստեղծ Նիկոլայ Շպակի հիշատակին (1975),
«Ամառ» (1976),
«Բերքահավաք» (1978),
«Մարմնամարզուհիներ» (1980-1981)։Անատոլի Բելոստոցկու հետ ստեղծված ստեղծագործություններ՝

«Տարաս Շևչենկո» (օրգանական ապակի, Վասիլի Բորոդայի և Անատոլի Բելոստոցկու հետ համահեղինակությամբ, 1948),
Շևչենկոյի պատկերաքանդակը (գիպս, 1948),
Սյուժետային խումբը «Կռվից առաջ Բոգդան Խմելնիցկի, Մաքսիմ Կրիվոնոս և Իվան Բոգուն» (1954)։


=== Հուշարձաններ ===
Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված համագյուղացիների հիշատակի հուշարձան Զոլոչևում (1951),
1919 թվականի Բաշտանի ապստամբության մասնակիցների հուշարձանը Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկա քաղաքատիպ ավանում,
Իվան Ֆրանկոյի հուշարձանը Կիևում (բացվել է 1956 թվականի օգոստոսի 28-ին),
Տարաս Շևչենկոյի հուշարձանը Օդեսայում (1966),
Վլադիմիր Լենինի հուշարձանը Չեռնիգովում (1967),
Վլադիմիր Լենինի հուշարձանը Կամենեց-Պոդոլսկում (Գալինա Կալչենկոյի և Անատոլի Բելոստոցկու համահեղինակությամբ, բացվել է 1970 թվականի ապրիլի 14-ին, ապամոնտաժվել 1992 թվականի օգոստոսի 18-ին)։


== Ընտանիք ==
Մայր՝ Գալինա Պետրաշևիչ (1903-1999), ուկրաինացի քանդակագործ, Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ։
Ամուսին՝ Անատոլի Բելոստոցկի (1921-1993), ուկրաինացի քանդակագործ, Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ։
Որդի՝ Սերգեյ Բելոստոցկի (1952-2003), ուկրաինացի նկարիչ-մոնումենտալիստ, գծանկարիչ։


== Պարգևներ ==
«Պատվո նշան» շքանշան (24.11.1960)


== Գրականություն ==
Супрун Оксана Олександрівна // Мистецтво України: Біографічний довідник / упорядн.: А. В. Кудрицький, М. Г. Лабінський. За ред. А. В. Кудрицького. — К. : «Українська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1997. — С. 570—571 — ISBN 5-88500-071-9.
Супрун Оксана Олександрівна // Митці України: Енциклопедичний довідник / за ред. А. В. Кудрицького. — К. : «Українська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1992. — С. 563 — ISBN 5-88500-042-5.
Супрун Оксана Олександрівна // Словник художників України / за ред. М. П. Бажана (відп. ред.) та ін. — К. : Головна редакція Української Радянської Енциклопедії, 1973. — С. 223.
Супрун Оксана Олександрівна // Українська Радянська Енциклопедія. — 2-ге видання. — Т. 11. — Кн. 1. — Київ, 1984. — С. 70.


== Ծանոթագրություններ ==
Վավա (գյուղ, Ելնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վավա (այլ կիրառումներ)Վավա (ռուս.՝ Вава), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Harry Styles (ալբոմ)

Harry Styles, բրիտանացի երգիչ Հարի Սթայլզի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2017 թվականի մայիսի 12-ին Erskine Records և Columbia Records լեյբլների միջոցով։ Ալբոմը գլխավորել է տարբեր երկրների չարթեր, ներառյալ ամերիկյան Billboard 200-ն և բրիտանական UK Albums Chart-ը։


== Պատմություն ==
Երաժշտական քննադատների և ինտերնետ հրատարակությունների կողմից ալբոմը դրական գնահատականների է արժանացել՝ Metacritic, AllMusic, Entertainment Weekly, Rolling Stone, The Independent։ NME ամսագիրը նրա երաժշտությունը համեմատել է ZZ Top-ի, Aerosmith-ի և Sheryl Crow-ի ալբոմների հետ։
Ալբոմը առաջին հորիզոնականում, 57,000 օրինակ վաճառքով դեբյուտ է կատարել UK Albums Chart չարթում։ Նաև ալբոմը առաջին հորիզոնականում, 193,000 օրինակ վաճառքով, գլխավորել է Billboard 200 չարթը։


== Երգացանկ ==


== Չարթեր ==


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆաեդո Վալտելինո

Ֆաեդո Վալտելինո (իտալերեն՝ Faedo Valtellino), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Սոնդրիո գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալերի կազմում է 539 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 135 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 23020, հեռախոսային կոդ՝ 0342:


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսային կոդ՝ 0342 566090
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.faedovaltellino.so.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.faedovaltellino.so.it/home/


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Միտիխա (Հարավային Ունգայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միտիխա (այլ կիրառումներ)Միտիխա (ռուս.՝ Митиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Հարավային Ունգա գետի աջ ափին՝ 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ գետ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը․


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մալաթիայի գրչության կենտրոն

Մալաթիայի գրչության կենտրոն, միջնադարյան հայ հոգևոր և մշակութային կենտրոն։


== Պատմություն ==
13-րդ դարում կենտրոնում գործել են դպրապետ Վասիլ Մելիտենեցին, Սիմեոն արքեպիսկոպոսը, Արիստակես րաբունապետը, Անանիա դպիրը, Գրիգոր կազմարարը։ 1438 թվականին Դավիթ աբեղան այստեղ ընդօրինակել է Գանձարան, 1493 թվականին Սահակ կրոնավորը, որն աշխատել է Մալաթիայի եպիսկոպոսանիստ Ս. Լուսավորիչ վանքում, ընդօրինակել է Ավետարան։


== Ձեռագրեր ==
Կենտրոնում ստեղծված մեզ հայտնի հնագույն ձեռագիրը (Երևանի Մատենադարան, ձեռագիր N 3784) ընդօրինակել է Թովմաս Գրիչը՝ 1057 թվականին։ Հարուստ նկարազարդված այս ձեռագիրը Փոքր Հայքի շրջանում ստեղծված մի քանի ձեռագրերի հետ մանրանկարչական ինքնատիպ ուղղություն է ներկայացնում։ Հայտնի են 1092, 1125, 1137 թվականներին Մալաթիայում հունարենից հայերեն թարգմանված մի շարք վարքեր։
Գրչության կենտրոնի մեզ հասած վերջին ձեռագրերից են 1577 թվականին (գրիչ՝ Գրիգոր), 1590 թվականին (գրիչ՝ Մարտիրոս), 1650 թվականին (գրիչ՝ Հովհաննես) ընդօրինակած մատյանները (Մատենադարան, ձեռագիր 9471, 1253, 1856)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ, Ե-ԺԲ դդ., աշխատասիր. Ա. Մաթևոսյան, Երևան, 1988։
Նովի Գրադ (համայնք, Բոսնիա և Հերցեգովինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովի Գրադ (այլ կիրառումներ)Նովի Գրադ համայնք (սերբ.՝ Нови Град), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։


== Բնակչություն ==


=== 1971 ===
111,811 ընդամենը
Սերբեր - 45,806 (40.96%)
Բոսնիացիներ - 37,147 (33.22%)
Խորվաթներ - 17,491 (15.64%)
Հարավսլավներ - 5,798 (5.18%)
Այլազգիներ - 5,569 (5.00%)


=== 1991 ===
136,616 ընդամենը

Բոսնիացիներ - 69,430 (50.82%)
Սերբեր - 37,591 (27.51%)
Խորվաթներ - 8,889 (6.50%)
Հարավսլավներ - 15,580 (11.40%)
Այլազգիներ - 5,126 (3.77%)


=== 2002 ===
2002 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվում է 122,6366 մարդ, որոնցից 94%-ը՝ Բոսնիացիներ, 2%-ը՝ Սերբեր և 4%-ը՝ Խորվաթներ։


=== 2005 ===
2002 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքի բնակչության 86%-ը կազմել են Բոսնիացիները։


=== 2013 ===
118,553 ընդամենը
Բոսնիացիներ - 99,773 (84.15%)
Խորվաթներ - 4,947 (4.17%)
Սերբեր - 4,367 (3.68%)
Այլազգիներ - 9,439 (7.96%)


== Տես նաև ==
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Савезни завод за статистику и евиденцију ФНРЈ и СФРЈ, попис становништва 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. и 1991. године.


== Արտաքին հղումներ ==
Saopćenje Federalnog saveza za statistiku 9.septembar 2009. godine
Նովի Գրադ համայնքի պաշտոնական կայքէջ (բոսն.)
Վոյ Վոժ (Ռիս Կեդվայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)Վոյ Վոժ (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Այպա գետի ձախ ափով՝ 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 36 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Պյոզա գետն է, գետի ենթաավազանը Մեզեն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Մեզեն գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000021081
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002108
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Չանչանա

Չանչանա  (իտալերեն՝ Cianciana), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4069 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 110 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92012։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0922։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==
Հոգնակի թիվ

Հոգնակի թիվ, գոյականի թիվն է, որը ցույց է տալիս մեկից ավելի միատեսակ առարկաներ, օրինակ՝ գրքեր, լճեր, տառեր։


== Գոյականի թիվ ==
Գոյականի թիվը ցույց է տալիս առարկաների քանակ։
Գոյականներն ունեն երկու թիվ՝ եզակի և հոգնակի։ 
Հոգնակին ցույց է տալիս մեկից ավելի միատեսակ առարկաներ, օրինակ՝ նկարներ, աթոռներ, գրիչներ, գետեր։
Գոյականների հոգնակի թիվը կազմվում է՝ եզակիին ավելացնելով եր կամ ներ վերջավորություն։ Միավանկ բառերի հոգնակին կազմվում է եր, իսկ բազմավանկ բառերինը՝ ներ վերջավորությամբ։
Ն–ով վերջացող բազմավանկ բառերը հոգնակի թվում ունենում են կրկնակի ն, օրինակ՝ պատճեն–պատճեններ, սեղան–սեղաններ։
Կան գոյականներ, որոնց հոգնակիի կազմությունը շեղվում է հիշյալ կանոնից։

Այն բարդ բառերը, որոնց վերջին բաղադրիչը միավանկ բառ է, կարող են ստանալ եր կամ ներ վերջավորությունը։
Մի շարք միավանկ բառեր ստանում են ներ վերջավորություն։ Դրանք այն բառերն են, որոնք գրաբարում՝ հին հայերենում, վերջացել են ն–ով, օրինակ՝ ծոռ, ձուկ, մատ, գառ և այլն։ Հոգնակին կազմելիս այդ բառերը վերակյանգնում են գրաբարյան ն–ն, ինչպես՝ ծոռներ, ձկներ, մատներ, գառներ։Բացառություն է նաև ռուս բառի հոգնակին՝ ռուսներ։

Եթե մեկուկեսվանկանի բառերում գաղտնավանկը վերջին վանկն է, բառը ստանում է եր, իսկ եթե առաջինն է, բառը ստանում է ներ վերջավորությունը (այդպես նաև սպ, սկ, շտ, ստ և նման հնչյունակապակցություններով սկսվող բառերում)։ Օրինակ՝ աստղ–աստղեր, գրիչ–գրիչներ, սպա–սպաներ, շտաբ–շտաբներ։
Մարդ և կին գոյականների հոգնակին լինում է՝ մարդիկ, կանայք։
Տիկին, պարոն և անձ բառերը հոգնակի են կազմում երկու ձևով՝ տիկիններ–տիկնայք, պարոններ–պարոնայք, անձեր–անձինք։
Ցի ածանցով կազմված գոյականները երբեմն հոգնակիում ստանում են ք վերջավորությունը, ինչպես՝ գյուղացիք, երևանցիք, վրացիք և այլն։ Արդի գրական լեզվի համար այդ ձևերն ընդունելի չեն, քանի որ դրանք ժողովրդախոսակցական ձևեր են․ ճիշտ են գյուղացիներ, երևանցիներ, վրացիներ ձևերը։Հոգնակիի կազմման ժամանակ կարող է տեղի ունենալ վերջին վանկի ձայնավորի հնչյունափոխություն։ Առավել հաճախ հնչյունափոխվում են ի ու ը ձայնավորները։ Օրինակ՝ գիրք–գրքեր, շուն–շներ, աստղ–աստղեր։


=== Անեզական գոյականներ ===
Կան գոյականներ, որոնք չունեն եզակի թիվ․ դրանք միշտ հանդես են գալիս հոգնակի թվով։ Օրինակ՝ Անդեր, Նիդեռլանդներ, Կարպատներ, Գրիգորենք։
Անեզական են նաև բույսերի, կենդանիների, քիմիական նյութերի դասերն ու կարգերը ցույց տվող գոյականները։ Օրինակ՝ ալկալոիդներ, աղածիններ, վարդազգիներ։


=== Անհոգնական գոյականներ ===
Կան գոյականներ, որոնք չունեն հոգնակի թիվ և հանդես են գալիս եզակի թվով։ Օրինակ՝ ջուր, վիշտ, անձրև, ուրախություն, մրգեղեն։
Անհոգնական հասարակ գոյականները կարող են գործածվել հոգնակի թվով, եթե՝ 

նշանակում են նյութի տարբեր տեսակներ, ինչպես՝ Ֆրանսիական գինիները մեծ պահանջարկ ունեն։
երևույթը տևական է, կրկնվում է, կամ բառը նշում է մեծ քանակ, ինչպես՝ Անձրևներից Աղստևի ջրերը վարարել են։


== Տես նաև ==
Եզակի թիվ
Անհոգնական գոյականներ
Թվի քերականական կարգ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ներկայացվում են հոգնակի թվի կազմության տարբեր ձևեր:
Գոյականի թիվ - ներածություն, «Քան» ակադեմիա
Քատուսա շրջան (Ջորջիա)

Քատուսա շրջան (անգլ.՝ Catoosa County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 420 կմ² է, բնակչությունը՝ 53.282 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռինգոլդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1853 թ.։
Փայն շրջան (Մինեսոտա)

Փայն շրջան (անգլ.՝ Pine County), ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3,655 կմ² է, բնակչությունը՝ 26,530 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փայն Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Մ.թ.ա. 129


== Դեպքեր ==
Հռոմեացիներին ճնշել են Պերգամոնի ապստամբությունը և թագավորության տարածքի վրա ստեղծել Ասիա պրովինցիան։


== Ծնունդներ ==
Գալեն Կլավդիոս (մոտավոր) - անտիկ բժշկագիտության դասականներից, հունական ծագում ունեցող հինհռոմեական բժիշկ, վիրաբույժ, փիլիսոփա։


== Մահեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գիգաբայթ

Գիգաբայթ (միջազգային անվանումը՝ Gigabyte, Gbyte, GB), ինֆորմացիայի քանակի չափման միավոր, հավասար 1024 Մեգաբայթի կամ 230 բայթի։
Թույլատրվում է գրառման հետևյալ ձևերը՝ Գբայթ կամ ԳԲ (հայերեն), Гбайт կամ ГБ (ռուսերեն), Gbyte կամ GB (անգլերեն)։
Միջազգային ստանդարտներով Գիգաբայթ (Giga լատ.) - նշանակում է 109 = 1 000 000 000 բայթ։
Կոշտ սկավառակների արտադրողներն իրենց արտադրանքների պիտակավորման ժամանակ սովորաբար գիգաբայթը հասկանում են 1 000 000 000 բայթ (օպերատիվ հիշող սարքերի արտադրողները գիգաբայթի արժեքը կիրառում են ինչպես 2-ների աստիճաններ)` 230 = 1 073 741 824 բայթ։


== Տարբեր հիշող սարքերի հիշողության ծավալներ ==
Ինֆորմացիայի չափման միավորներն օգտագործվում են համակարգիչների հիշողության ծավալը չափելիս։ Վերջինս բնորոշվում է պահվող ինֆորմացիայի ծավալով և չափվում բայթով, կիլոբայթով, մեգաբայթով, գիգաբայթով և այլն։
Գիգաբայթերով չափվում են համակարգիչների օպերատիվ հիշողությունը, կոշտ սկավառակը, DVD լազերային սկավառակները, ֆլեշ հիշասարքերը և այլն։
Նախկինում օգտագործվում էին այնպիսի օպերատիվ հիշողություններ (ОЗУ, RAM), որոնց ծավալը չափվում էր մեգաբայթերով։
Ներկայումս լայն կիրառություն են գտել մի քանի գիգաբայթ հիշողության ծավալ ունեցող օպերատիվ հիշող սարքերը։

Ֆլեշ (Flash) հիշողության դյուրակիր սարքը կարող է պահել ինֆորմացիան և՛ մեգաբայթերով, և՛ գիգաբայթերով։ Ներկայումս կիրառում են 64 Գբայթ և ավելի մեծ ծավալի ֆլեշներ։

Լազերային սկավառակները` DVD-երը, ինֆորմացիայի պահպանման արագագործ և հուսալի միջոցներ են։ Նրանք կարող են պահել 8 Գբայթ և ավելի ինֆորմացիա։

Կոշտ սկավառակն (վինչեստր) իր արագագործությամբ և ինֆորմացիայի պահպանման ծավալով գերազանցում է լազերային սկավառակներին, ինչպես նաև ֆլեշ հիշասարքերին։ Ժամանակակից կոշտ սկավառակները կարող են պահել 5000 Գբայթ և ավելի ինֆորմացիա։

		


== Ինֆորմացիայի քանակի միավորների միջպետական ստանդարտ ==
Միջպետական ստանդարտ


== Արտահամակարգային միավոր ==
Միավորների միջազգային (ՍԻ) համակարգի տասնապատիկ և բաժնեմասային միավորների անվանումները։
Արտահամակարգային միավոր

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Բիթ
Բայթ
Կիլոբայթ
Մեգաբայթ
Տերաբայթ
Պետաբայթ
Աստերոիդների ցանկ (9701-9800)

Աստերոիդների ցանկ (9601-9700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (9801-9900)
 Աստերոիդների ցանկ (9601-9700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (9801-9900)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (5001)-(10000)»։ www.minorplanetcenter.net
Նովոե (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոեՆովոե (ուկրաիներեն՝ Нове), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոե գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,279 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28,67 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թեկվոնդոյի Եվրոպայի առաջնություն 2012

Թեկվոնդոյի Եվրոպայի առաջնություն 2012, անցկացվել է 2012 թվականի մայիսի 3-ից 6-ը Մանչեստր քաղաքում։


== Մեդալներ ==


=== Մեդալակիրներ ===


==== Տղամարդիկ ====


==== Կանայք ====


== Աղբյուր ==
Արդյունքները www.taekwondodata.com կայքում
Ազ-Ինելի

Ազ-Ինելի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Ճապաղջրի գավառակում։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից 51 կմ հարավ-արևելք՝ Գոյուկսու գետի աջ կողմում՝ սարահարթի վրա։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արգենտինայի դրոշ

Արգենտինայի դրոշը, ուղղանկյուն պաստառ երկու կապույտ և մեկ սպիտակ (մեջտեղում) գույնի հորիզոնական շերտերով, լայնքի և երկայնքի 9։14 հարաբերակցությամբ։ Ընդունվել է 1812 թվականի փետրվարի 27-ին։ Դրոշը ստեղծել է Մանուել Բելգրանոն։
Պետական դրոշների և խորհրդանիշների մեկնաբանման բազմաթիվ տարբերակներ և կարծիքներ  գոյություն ունեն։ Համաձայն դրանցից մեկի՝ Դրոշին սպիտակ ամպերով ծածկված կապույտ երկինքն է և ծագող մայիսյան արևը։ Իսկզբանե եղել է  հերիզոնական գիծ, իսկ 1818թ. ավելացել է նաև մայիսյան արևը, որը խորհրդանշում է ինկերի արևի աստծուն:Այն մայիսյան անվանումն է ստացել ի պատիվ 1810թ. Արգենտինայում տեղի ունեցած մայիսյան հեղափոխության։
Air One

Air One՝ Իտալիայի խոշորագույն ավիաընկերություններից է, որի գրասենյակը գտնվում է Հռոմում։ Ավիաընկերության դուստր ընկերությունն է ԱլԻտալիան։ Ավիաընկերության բոլոր թռիչքները դադարեցվել են 2014 թվականից։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1983 թվականին։ Ավիաընկերությունը հիմնականում չվերթներ է իրականացնում հետևյալ երկրներում՝ Հյուսիսային Աֆրիկա, Հյուսիսային Ամերիկա, Պիզա, Պալերմո, Վենետիկ, Եվրոպա։


== Չվերթը ==
2014 թվականին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից՝


=== Նախկին չվերթը ===
Նախկինում ավիաընկերության չվերթը կազմված էր հետևյալ ինքնաթիռներից՝


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2008-05-09 at the Wayback Machine.
Աշոտ Ասրյան

Աշոտ Մինասի Ասրյան (մարտի 3, 1920(1920-03-03), Վարդաբլուր, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն - հոկտեմբերի 7, 1992(1992-10-07), Կիև, Ուկրաինա), Խորհրդային Միության հերոս (2. 11. 1944), փոխգնդապետ


== Կենսագրություն ==
1940 թ.-ից ծառայել է խորհրդային բանակում։ Ավարտել է տանկային դասընթացներ (1943)։ Եղել է տանկային դասակի հրամանատար։ Խորհրդային Միության հերոսի կոչման արժանացել է կարելական Պեչենգա (Պետսամո) քաղաքի ազատագրման ժամանակ ցուցաբերած խիզախության համար։ Հետագայում մասնակցել է Լեհաստանի ազատագրմանը, Բեռլինի ճակատամարտին։  ԽՄԿԿ անդամ 1945 թ.-ից։


== Պարգևներ ==
Կարմիր դրոշի շքանշան, 1975 թ.,
Կարմիր աստղի շքանշան, 1956 թ.
Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան
«Մարտական վաստակի համար» մեդալ, 1952 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիկ Առաքելյան

Ալիկ Առաքելյան (մայիսի 21, 1996(1996-05-21), Երևան, Հայաստան), հայ ֆուտբոլիստ, Երևանի «Փյունիկի» և Հայաստանի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։


== Միջազգային կարիերա ==
Առաքելյանը Հայաստանի հավաքականում իր նորամուտը նշել է 2018 թվականի նոյեմբերի 19-ինԼիխտենշտեյնի դեմ ՈՒԵՖԱ-ի Ազգերի լիգայի խաղում՝ 88-րդ րոպեին փոխարինելով Հովհաննես Համբարձումյանին։ Այդ խաղն ավարտվեց 2-2 հաշվով։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Միջազգային ===
2018 թվականի նոյեմբերի 19 -ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը UEFA.com կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը worldfootball.net կայքում(անգլ.)
Բենի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բենի (այլ կիրառումներ)Բենի, գետ Բոլիվիայի հյուսիսայիան մասում։ Սկիզբ է առնում Կենտրոնական Անդերի ճյուղավորումներից՝ Լա Պաս քաղաքից հարավ-արևելք։ Երկարությունը շուրջ 1500 կմ է։ Միախառնվելով Մամորե գետին (Վիլյա Բելյա քաղաքի մոտ) սկզբնավորում է Ամազոնի խոշորագույն վտակը՝ Մադեյրան։


== Աղբյուրներ ==
Ֆարս

Ֆարս (ֆր.՝ farce, լատ.՝ farcio - սկսել, կապված նրա հետ, որ միջնադարյան միստերիաներն «սկսվել են» զավեշտախաղերով), ժողովրդական թատրոնի և գրականության տեսակ XIV-XVI դդ․ արևմտաեվրոպական երկրներում։ Ֆարսն առանձնացել է կոմիկական, հաճախ երգիծական ուղղվածությամբ, ռեալիստական կոնկրետությամբ, կենսուրախ ազատախոհությամբ։ Ֆարսի հերոսները քաղաքաբնակներ են։ Գյուղացիները, ինչպես և մանր ազնվականության ներկայացուցիչները, ծաղրվել են։ Անհատականությունից զուրկ դիմակ-կերպարները (հիմար ամուսին, կռվազան կին, բութ դատավոր, խաբեբա և այլն) եղել են սոցիալական տիպեր ստեղծելու նախափորձեր։ Ֆարսերը հագեցված են եղել բուֆոնադով։


== Ֆարսը տարբեր երկրներում ==
Հանրահայտ են ֆրանսիական ֆարսերը, օրինակ XV դարի «Փաստաբան Պատլենը»։ Ժողովրդական ֆարսի ավանդույթները մեծապես ազդել են ֆրանսիական դերասանական արվեստի դեմոկրատական ուղղության զարգացման, Մոլիերի ստեղծագործության վրա։ Իտալական ֆարսի ավանդույթները դարձել են կոմեդիա դելլ'արտեի հիմքը, անգլիական ֆարսը կիրառվել է Շեքսպիրի կատակերգություններում, իսպանական ֆարսերը՝ Լոպե դե Ռուեդայի մի գործողությամբ պիեսներում, Միգել դե Սերվանտեսի ինտերմեդիաներում, գերմանական ֆարսին (ֆաստնախտշպիլ) գրական մարմնավորում է տվել Հանս Սաքսը։


== Ֆարսը նոր ժամանակներում ==
Ֆարսը մասամբ վերածնվել է XIX դ․ վերջին և XX դարում Ալֆրեդ Ժարրիի, Բերտոլդ Բրեխտի երգիծական պիեսներում։ Ֆարսային բուֆոնադի հնարքները պահպանվել են կրկեսում՝ ծաղրածուների ելույթներում։
XIX-XX դարերում արդեն ֆարսը դարձել է ժողովրդական ավանդույթների հետ կապ չունեցող բուրժուական շահութաբեր թատրոնի ժանր, անբովանդակ, հաճախ անվայելուչ կատակերգություններ՝ կառուցված արտաքին կոմիկական հնարքների վրա։
Սոլնեչնոե (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոլնեչնոեՍոլնեչնոե (ուկրաիներեն՝ Сонячне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Solneçnoye), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոլնեչնոե գյուղում բնակվում էր 1 097 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեծ Վիկտորևկա

Մեծ Վիկտորևկա (ռուս.՝ Большая Викторьевка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կռոնոս

Կրոնոս (հուն․՝ Κρόνος), տիտան հին հունական դիցաբանության մեջ։ Ուրանոսի (երկինք) և Գեայի (Երկիր) որդին։ Կրոնոսը մոր՝ Գեայի սադրանքով տապալել է հորը և տիրել աշխարհին։ Կրոնոսը Հադեսի, Զևսի և Պոսեյդոնի հայրն էր։ Հոր ճակատագրին արժանանալու երկյուղից Կրոնոսը կուլ է տվել իր նորածին զավակներին։ Կինը՝ Հռեան, խորամանկորեն փրկել է կրտսեր որդուն՝ Զևսին, որը, հասակ առնելով, Կրոնոսին ստիպել է փսխել զավակներին։ Այնուհետև Զևսը եղբայրների օգնությամբ հաղթել է Կրոնոսին և նետել Տարտարոս։ Ըստ Հեսիոդոսի «Թեոգոնիայի», Կրոնոսի տիրակալության ժամանակը եղել է աշխարհի «ոսկեդարը»։ Այլ զրույցի համաձայն՝ Կրոնոսը տապալվելուց հետո թագավորել է Երանության կղզում։ Մինչհելլենիստական Հունաստանում Կրոնոսը պաշտվել է որպես հունձքի աստված։ Կրոնոսի տաճարը կառուցված էր Աթենքի Ակրոպոլսի ստորոտին։ Հռոմայեցիները Կրոնոսին նույնացրել են Սատուռնի հետ։ Երբեմն հուն. Χρόνος (ժամանակ) բառի նմանությամբ Կրոնոսին սխալմամբ կոչել են ժամանակի աստված։ Կրոնոսը պատկերվել է որպես տարեց այր, գլխաշորով, մանգաղը ձեռքին։ Զավակներին խժռող Կրոնոսի կերպարը արտացոլվել է գեղանկարչությունում (Ռուբենս, Գոյա)։


== Ծանոթագրություններ ==
Դևրիմ Էվին

Դևրիմ Էվին (ծնվ. դեկտեմբերի 11, 1978) թուրք դերասան, ով բնակվում է Թուրքիայում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Էդգար Հիլզենրաթ

Էդգար Հիլզենրաթ (գերմ.՝ Edgar Hilsenrath, ապրիլի 2, 1926(1926-04-02)[…], Լայպցիգ, Սաքսոնիա, Պրուսիայի ազատ պետություն, Վայմարյան Հանրապետություն - դեկտեմբերի 30, 2018(2018-12-30), Wittlich, Ռայնլանդ Պֆալց, Գերմանիա), գերմանացի գրող։ Ծնվել է Լայպցիգում, հրեաների ընտանիքում։ Ֆաշիստական Գերմանիայում հրեաների հալածանքների ժամանակ ընտանիքով փախել է Ռումինիա (1938), այստեղից էլ 1941 թվականին քշվել Մոգիլյովկա հրեական գետտո։ 1945 թվականին գնացել է Պաղեստին, 1951 թվականին տեղափոխվել ԱՄՆ։ 1975 թվականին վերադարձել է Գերմանիա։
Մի քանի վեպերի և պատմվածքների հեղինակ է։ Նրան համաշխարհային ճանաչում է բերել «Նացիստն ու վարսավիրը» (1977) վեպը։ 1989 թվականին լույս է տեսել Հիզենրաթի «Վերջին մտքի հեքիաթը» վեպը։
Հեղինակը շուրջ 20 տարի ուսումնասիրել է վավերագրական աղբյուրներ, պատմական ու գրակական նյութեր, որոնց վրա հիմնվելով, նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգությունը՝ հայերի ցեղասպանությունը Օսմանյան կայսրությունում։ Կիրառելով պատմելու հեքիաթային ձևը՝ հեղինակը վարպետորեն կապում է հեքիաթը՝ մահամերձ Թովմա Խատիսյանի մտքերը (որոնք տանում են նրան դեպի անցյալ՝ 1915 թվականը, իր նախնիների հայրենիքը՝ արևմտյան Հայաստան), պատմական իրողության՝ երիտթուրքերի հանցագործության հետ։ Հիլզենրաթը Խատիսյանների տոհմի օրինակով նկարագրում է հայերի բարքերն ու սովորույթները, ծեսերն ու ավանդույթները, ներկայացնում նրանց կյանքը, մասնավորապես, նախապատերազմյան տարիներին։ Նշում է, որ Թուրքիայում հայերից բացի կոտորվել են նաև ոչ թուրք այլ ժողովուրդներ։ Չնայած թվում է, թե վեպում չկա խոսք դիմադրության մասին, բայց հեղինակը հերոսի՝ Վարդան Խատիսյանի կերպարով ցույց է տալիս, որ հայերը գոյատևել են շնորհիվ աներևակայելի ներքին դիմակայության, ապրելու կամքի։
Գիրքը ահազանգ է համայն աշխարհին, որ լռությունը չարիքի հանդեպ կարող է ծնել էլ ավելի չարիքներ։ Հիլզենրաթի վեպը բարձր է գնահատվել Եվրոպայում, արժանացել Ալֆրեդ Դյոբլինի մրցանակի (1989)։


== Մրցանակներ ==


=== Հայաստանի նախագահի մրցանակ ===
Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի համար 2006 թվականին ստացել է Հայաստանի նախագահի մրցանակ։ Երևանի պետական համալսարանը նրան արժանացրեց դոկտորի կոչման։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Edgar Hilsenrath, The Nazi and The Barber, Barber Press 2013. (Hardcover ISBN 978-3-9816092-0-2, Paperback ISBN 978-3-9816092-1-9,
Edgar Hilsenrath, The Story of the Last Thought, London։ Scribners 1990. (ISBN 0-356-19515-5)


== Արտաքին հղումներ ==
Էդգար Հիլզենրաթ
Հայաստանի նախագահի մրցանակ(չաշխատող հղում)
Վիլի Շտոֆ

Վիլհելմ Շտոֆ (անգլ.՝ Wilhelm Stoph, հուլիսի 9, 1914(1914-07-09)[…], Շյոնեբերգ, Տեմպլսհոֆ Շյոնեբերգ, Բեռլին, Գերմանական կայսրություն - ապրիլի 13, 1999(1999-04-13)[…], Բեռլին, Գերմանիա), գերմանացի քաղաքական գործիչ։
1928 թվականին ընդունվել է Կոմունիստական երիտասարդական միության, 1931 թվականին՝ Գերմանիայի կոմկուսի մեջ։ Երրորդ Ռայխի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին  ծառայել է Վերմախտում։ Ֆաշիստական ռեժիմի տապալումից հետո պատասխանատու աշխատանք է կատարել կուսակցական և վարչական ապարատում։ 1950 թվականին դարձել է ԳԱՄԿ ԿԿ-ի անդամ, 1950-1953 թվականին՝ ԿԿ քարտուղար, 1953 թվականին՝ ԳԱՄԿ ԿԿ-ի քաղբյուրոյի անդամ։ 1950 թվականից դարձել է ԳԴՀ ժողավրդական պալատի դեպուտատ, 1950-1952 թվականներին՝ ժողովրդական պալատի տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նախարար։ 1952-1955 թվականներին եղել է ներքին գործերի, 1956-1960 թվականներին՝ ազգային պաշտպանության նախագահ։ 1959 թվականին Վիլի Շտոֆին շնորհվել է բանակի գեներալի կոչում։ 1964-1973 և 1976–1989 թվականներին՝ ԳԴՀ նախարարներիների խորհրդի նախարար։ ԳԴՀ Պետական խորհրդի անդամ (1963-1964), 1964-1973 թվականներին և 1976 թվականից՝ Պետական խորհրդի նախագահի տեղակալ, 1973-1976 թվականներին՝ նախագահ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (640)

Ժողովածու (640), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 640 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1297 թվականին Հեթում քահանա գրիչի կողմից ենթադրաբար Հայելի գյուղում։ Ստացողը եղել է Վասիլ Հայելեկցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16.3×12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 317 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 19բ, 46բ, 59ա, 314բ, ստացողի՝ 315ա, հետագայի՝ 315բ (1305-1315թթ․),1ա 17-րդ դար։


== Բովանդակություն ==
Ի Հարանց վարուց։
Վարք(Սրապիոն, Յովհ․ Գւիացի, Ալէքսիանոս, Եւգինեա և Մարիամ)։
Ճառք, Խրատք (Անանիա, Եփրեմ, Ոսկեբերան, Գրիգոր վրդ․, Յովհ․ Սարկաւագ, Բենիկ, Նեղոս)։
Աղօթք (Մեղրիկ, Յովհ․ Սարկաւագ, Գր․ Նարեկացի)։
Պատմութիւն Աբգարու թագաւորի։
Հարցմունք Աշոտայ և պատասխանիք Եղնկայ։
Պատմութիւն Յովաննու որդւոյ Զաքարիայի Յաղագս դժոխոցն կործանման։
Թուղթ վասն սիրոյ և մախանաց։
Դիոնիսիոսի Թուղթ առ Դիմոթէոս։
Կաֆայ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արթուր Էդինգտոն

Արթուր Սթենլի Էդինգտոն (անգլ.՝ Arthur Stanley Eddington, դեկտեմբերի 28, 1882(1882-12-28)[…], Քենդալ, Կումբրիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - նոյեմբերի 22, 1944(1944-11-22)[…], Քեմբրիջ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի աստղագետ, ֆիզիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ 1914 թվականից։
Էդինգտոնի աշխատանքները վերաբերվում են աստղերի շարժումների, ներքին կառուցվածքի, հարաբերականության տեսության, ռելյատիվիստական տիեզերաբանության հարցերին։ Առաջինն է ճառագայթային հավասարակշռության տեսությունը կիրառել աստղերի ընդերքի նկատմամբ, մշակել հավասարակշռված գազային ճառագայթող աստղերի տեսությունը։ Եղել է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի և արտասահմանյան այլ ակադեմիաների ու գիտական ընկերությունների անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իլի (այլ կիրառումներ)

Իլի անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Իլի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գյավաշի գավառում
Իլի - գյուղ Էստոնիայի Վասցելիինա շրջանի կազմում։
Իլի - գյուղ Էստոնիայի Նիո շրջանի կազմում։
Իլի - եկեղեցական քաղաք Անգլիայում
Իլի - գետ Չինաստանում և Ղազախստանում
Ֆոսո

Ֆոսո  (իտալերեն՝ Fossò), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վենետիկ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 6582 մարդ։ Խտությունը կազմում է 658 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 30030։ Հեռախոսային կոդ՝ 041։
Սուրբ առաքյալ և ավետարանիչ Ղուկասը հարգվում է որպես համայնքի հովանավոր սուրբ։ Տոնակատարությունը օգոստոսի 24-ին է։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Take a Look Around

«Take a Look Around» (թարգմ․՝ Նայիր շուրջդ), ամերիկյան Limp Bizkit նյու-մետալ խմբի երգը, որ թողարկվել է որպես  Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water երրորդ ստուդիական ալբոմից առաջին սինգլ 2000 թվականի հուլիսի 18-ին։ Երգը դարձել է «Առաքելությունն անիրագործելի է 2» ֆիլմի գլխավոր սաունդթրեք։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը ցուցադրում է խմբին, որը քողարկված աշխատում է սրճարանու, որպեսզի ստանա սկավառակը գաղտնի գործակալներից։ Սակայն հենց նրանք պատրաստվում են հասնել հաջողության, նրանց հրամայվում է դադարեցնել առաքելությունը, քանի որ գաղտնի գործակալները խայծ են։ Հեռախոսը, որն օգտագործում է  Ֆրեդը սկզբում, պայքում է տեսահոլովակի վերջում։ Կան նաև տեսարաններ, որտեղ խումբը ելույթ է ունենում սրճարանի դիմաց և կարճ կադրեր «Առաքելությունն անիրագործելի է 2» ֆիլմից։
Տեսահոլովակը հազվադեպ է ցուցադրվել ԱՄՆ-ում, որովհետև Ֆրեդ Դյորստին այն դուր չի եկել, չնայած նա մասակցել է դրա ստեղծմանը։ Խումբը որոշել է, որ տեսահոլովակը կհեռարձակվի միայն ԱՄՆ սահմաններից դուրս, հատկապես Եվրոպայում։


== Երգերի ցանկ ==
UK CD1
Take a look Around
Faith (Ջորջ Մայքլի քավեր)
Break StuffCD2

Take a look Around
N 2 Gether Now (live)
Nookie (live)
N 2 Gether Now (տեսահոլովակ)


== Հիթ-շքերթներ և հավաստագրեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Limp Bizkit կայք
Մենսար

Մենսար, Փամբ, Պամբ, լեռնագագաթ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Փամբակի լեռնաշղթայի արևմտյան մասում, գտնվում է Լեռնապար գյուղից 1 կմ հյուսիս-արևելք։  Տեղադրման կոորդինատներ 40°45′00″ հս․. լ. 44°10′30″ ավ. ե.։ Բարձրությունը՝ 2419 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Սենտ Ժենևիև (Էնայի գավառ)

Սենտ Ժենևիև (ֆր.՝ Sainte-Geneviève), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Շատե–Լան։
INSEE կոդը՝ 02678:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 77 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 42 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 29-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 13 -ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 69, 0 %, 1999 թվականին եղել է 65, 7 %)։ 29 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 29-ը (17 տղամարդ և 12 կին), գործազուրկներ չեն եղել։ 13 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը՝ թոշակառուներ, 6-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Սենտ Ժենևիև (ֆր.)
Պրեդրագ Միատովիչ

Պրեդրագ Միատովիչ (սերբերեն՝ Предраг Мијатовић, խորվաթերեն Predrag Mijatović; հունվարի 19, 1969, Տիտոգրադ), հարավսլավացի նախկին ֆուտբոլիստ և Ռեալ Մադրիդի նախկին սպորտային տնօրեն։
1987 թվականին 18 տարեկան հասակում կայացել է նորամուտը Հարավսլավիայի առաջին լիգայում։ Այս ակումբի կազմում անցկացրել է 31 խաղ։ Այս ժամանակահատվածում նա խաղացել է որպես կիսապաշտպան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
վիճակագրություն footballdatabase.com կայքում
վիճակագրություն National Football Teams կայքում
Ռեեգու (այլ կիրառումներ)

Ռեեգու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Ռեեգու - գյուղ Էստոնիայի Սաուգա շրջանի կազմում։
Ռեեգու - գյուղ Էստոնիայի Աբյա շրջանի կազմում։
Ադրբեջանի Կառավարության տուն

Կառավարության տուն (ադրբ.՝ Hökümət evi), Ադրբեջանի Հանրապետության Կառավարության շենքը Բաքվում։ Գտնվում է Ազատության հրապարակում։ Շենքը գտնվում է Նավթագործների պողոտայում և միաձուլվում է Բաքվի բուլվարին։ 1951 թվականին կառուցվող շենքը նախատեսված էր 5500 աշխատակիցների համար։ Միավորել բոլոր նախարարություններին և առաջատար մասնագիտացված գերատեսչություններին մեկ շենքում ՝Կառավարության տան հիմնական նպատակն էր։
Շենքում աշխատում եր գիայի և բնական պաշարների նախարարություն, Գյուղատնտեսության նախարարություն, Երկրաբանության և հանքային ռեսուրսների պետական կոմիտե, Հիդրոօդերևութաբանության պետական կոմիտե, Նյութական ռեսուրսների պետական կոմիտե, Հողի և ջրի տնտեսության բարելավման պետական կոմիտե։ Ավելի ուշ շենքում տեղակայված էին Ադրբեջանի Հանրապետության մշակույթի նախարարությունը, Ադրբեջանի Հանրապետության աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարարություն, Ադրբեջանի գնումների հանրապետական գործակալություն ։


== Պատմություն ==
1930-ականների վերջին Բաքվում անցկացվել է փակ մրցույթ ՝Կառավարության տան ձևավորման համար։ Բոլոր նախագծերի թվում ընտրվել է Ռուդնևի նախագիծը։ 1945 թվականին սկսվել է շենքի կառուցը, քանի որ պատերազմը կանխեց շինարարությունը։ Ճարտարապետները Ռուդնևը և Մունցը շենքը կառուցել են 1936-1952 թվականներին։ Աշխատանքը տևեց ավելի քան 20 տարի։ Շինարարությունն ավարտվել է 1952 թվականին։ 1955 թվականին շենքի վրա տեղադրվեց Վ. I. Լենինի հուշարձան։ 1991 թվականին Ադրբեջանը անկախություն ձեռք բերելուց հետո հուշարձանը փոխարինվեց երկրի ազգային դրոշով։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերթա (Ծալկայի շրջան)

Բերթա (վրաց.՝ ბერთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1550 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծալկայից հեռու է 26 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 152 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նաիսսոո

Նաիսսոո (էստ․՝ Naissoo), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Կոոնգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Շախովսկոյների-Կրասիլշչիկովայի դաստակերտ

Շախովսկոյների-Կրասիլշչիկովայի դաստակերտ (ռուս.՝ Усадьба Шаховских — Красильщиковой, նաև` Շախովսկոյների-Կրասիլշչիկովների, խորհրդային շրջանում հայտնի էր որպես Մ. Ի. Կալինինի թանգարան, ռուս.՝ музей М. И. Калинина), ճարտարապետության հուշարձան Մոսկվայում։ Հասցեն` Մոխովայա փողոց, տուն 6, շինություն 1։


== Պատմություն ==
Դաստակերտի հիմքում XVIII-XIX դարերի շինություններն են, որոնք կազմել են, մասնավորապես, իշխան Պավել Պետրովիչ Շախովսկոյին պատկանած մեծ դաստակերտը։ XIX դարի կեսերին մեծ դաստակերտը բաժանվել է երեք տնատիրության` տուն 2-ը Մախովայա և Զնամենկա փողոցների անկյունում, տուն 4 և տուն 6։ 2-րդ և 4-րդ տները չեն պահպանվել, դրանք քանդվել են 1972 թվականին, ինչպես համարվում է, Ռիչարդ Նիքսոնի Մոսկվա կատարած այցի առնչությամբ։ Բորովիցկայա հրապարակում առաջացած մարգագետինը ստացել է «Նիքսոնի սիզամարգ» ոչ պաշտոնական անվանումը։
Թիվ 6 տունը իշխան Շախովսկոյի դուստրեր Իրինան և Սոֆյան 1867 թվականին վաճառել են Կուպավնայի մահուդի գործարանի սեփականատեր Իվան Բակլանովին։ 1868 թվականին տունը վերակառուցվել է դասական ոճով ճարտարապետ Ալեքսանդր Կամինսկու նախագծով` Սեմյոն Էյբուշիտցի մասնակցությամբ. գլխավոր տունը միավորվել է կողաշենքերի հետ։
1892 թվականին տունը գնել է իրկուտսկցի վաճառականուհի Յուլյա Բազանովան, իսկ 1906 թվականին այն վերագնել է մանուֆակտուրախորհրդական Նիկոլայ Կրասիլշչիկովը, որը տան համասեփականատերն էր իր կնոջ` Ե. Ա. Կրասիլշչիկովայի հետ։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո տանը կարճ ժամանակ տեղակայվել է տեքստիլ կոմբինատի գործուղվածների համար հանրակացարանը։ Այնուհետև տունը հանձնվել է Լենինի անվան պետական գրադարանին` այնտեղ գրադարանագիտության ինստիտուտը տեղակայելու նպատակով։ 1950-1992 թվականներին տանը գործում էր Միխայիլ Կալինինի թանգարանը։ Դրանից հետո տունը կրկին վերադարձվել է Ռուսաստանի պետական գրադարանին, այնտեղ գտնվում է արևելյան գրականության կենտրոնը։


== Ճարտարապետական նկարագրություն ==
Տան ճակատը վերակառուցումից հետո համապատասխանում է դասական ոճին։ Սյունաշարքն ապահովում են հոնիական օրդերի չորս սյուները։ Դաշնային նշանակության ճարտարապետության հուշարձանի համակառույցում ընդգրկված են նաև 1876 թվականի դարպասը և բակի` 1888 թվականի ցանկապատը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Усадьба Шаховских (Красильщиковых) Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. в реестре объектов культурного наследия Москвы
Усадьба Шаховских (Красильщиковых) в проекте «Узнай Москву»
Կոտյուրժինցի (այլ կիրառումներ)

Կոտյուրժինցի, կարող է վերաբերել՝

Կոտյուրժինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում
Կոտյուրժինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում
Կոտյուրժինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում
(3456) Էտյենմարեյ

(3456) Էտյենմարեյ (անգլ.՝ Etiennemarey), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,163704 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1303 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1971 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1162,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,309676 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,78° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3456) Էտյենմարեյ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ներոնի կամուրջ

Ներոնի կամուրջ (իտալերեն՝ Pons Neronianus), անտիկ կամուրջ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Կառուցվել է Կալիգուլա կամ Ներոն կայսրերի օրոք։ Այն կապում էր Մարսի դաշտը Վատիկանի դաշտին։


== Պատմություն ==
Փաստացի ապացույց չկա այն մասին, որ Ներոնն է իսկապես կառուցել այս կամուրջը։ Հնարավոր է, որ այն «Ներոնի կամուրջ» է կոչվում այն պատճառով, որ միջնադարում Տիբերի այդ հատվածն անվանվում էին Ներոնի դաշտեր։ Այդ ժամանակահատվածի Հռոմի բնակիչները, առանց իմանալու քանդված շինության ծագումը, կոչել են դա տարածքի անունով։ Ինչպիսին էլ լինի կամրջի ծագումը՝ կամուրջը Ներոնին հնարավորություն է տալիս ավելի հեշտությամբ հասնել իր մոր՝ Ագրիպինայի այգիներ, որոնք գտնվում էին գետի աջ ափին։
Կալիգուլա կայսրը կառուցել էր կրկես Տիբերի աջ ափին։ Հին հռոմեացի պատմիչ Կոռնելիոս Տակիտոսն ասում է, որ հենց այս կրկեսում է, որ Ներոն կայսրը մահապատժի է ենթակել այն քրիստոնյաներին, որոնք մեղադրվում էին, որ Ք․ ա․ 64 թվականին պատահած Հռոմի մեծ հրդեհի համար։ Ենթադրվում է, որ Ներոնը փոխարինել է Վիա Տրիումֆալիս փողոցի փայտե կամուրջը քարով, որն էլ անվանափոխվել է Pons Neronianus կամ Triumphalis, քանի որ նրա վրայով անցնում էր Հաղթական ճանապարհը։ Հռոմեացիները այս կամրջով հասնում էին Ներոնի կրկես։
Տիտոս կայսրը և մյուս հաղթանակած կայսրերը իրենց հաղթանակները տոնելիս մուտք էին գործում Հռոմ՝ անցնելով Ներոնի կամրջով և Վիա Տրիումֆալիս փողոցով։ Հավանաբար Ներոնի կամուրջը չէր կարողանում հաղթահարել Հռոմում օրեցօր աճող երթևեկության ծանրությունը, և նրա ավարտից մեկ դար հետո Հադրիանոս կայսրը կառուցում է Սուրբ Հրեշտակի կամուրջը երկու հարյուր մետր դեպի վեր։ Ներոնի կամուրջը նաև անվանում են Վատիկանի կամուրջ, քանի որ ձախ կողմում այն միացած է Վատիկանյան բլրին։ 4-րդ դարում հավանաբար կամուրջը ավերվել է։ Միջնադարում կամուրջը կոչվում էր Pons ruptus (կոտրված կամուրջ), քանի որ քանդված է եղել։ 15-րդ դարում Հուլիոս II Պապը պլանավորել էր վերականգնել այն։
Ներոնի կամուրջը դասական գրականության մեջ կամ տարածային ցանկերում չի նշվում, այն միայն նշվում է միջնադարյան Mirabilia Urbis Romae և Graphia Aureae Urbis Romae ուղեցույցներում, որպես Հռոմի ավերակներից, որը կարելի էր տեսնել այդ ժամանակ։ Այն ապացույցը, որ Ներոնի կամուրջը այլևս չի գործածվում, առաջին անգամ վկայել է գերմանացի գիտնական Հենրի Ջորդանը։ Հռոմեացի բանաստեղծ Պրուդենցիոսի ստեղծագործությունում ևս հանդիպում է տողեր կամրջի մասին։
Ibimus ulterius, qua fert uia pontis Hadriani,
laeuam deinde fluminis petemus.
Transtiberina prius soluit sacra peruigil sacerdos,
mox huc recurrit duplicatque uota.Ներոնի կամուրջը հատում էր գետը ներկայիս Վիտտորիո Էմանուելեի կամրջի հատվածում, սակայն այլ ուղղությամբ։ Այսօր անտիկ կառույցից միայն մի փոքր հատված է մնացել։ Երբ Տիբերի ջրի մակարդակը իջնում էր, հնարավոր էր տեսնել չորս պատնեշներից միայն մեկը։ Նրանք հեռացվել են, որպեսզի մակույկները կարողանային ապահով անցնել Տիբեր գետով։


== Տես նաև ==
Հին հռոմեական ճարտարապետություն


== Արտաքին հղումներ ==
The Tiber River, Tiber Bridges, and Tiber Island in Rome on catholic-resources.com
Pons Neronianus on the University of Virginia website


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլշոյ Սյուտիկ

Բոլշոյ Սյուտիկ (ռուս.՝ Большой Сютик), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Օրջոնիկիձեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 314 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
1875

1875 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1875 թվականն է, 
XIX դարի 75-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Արամ Անտոնյան, հայ պատմաբան, հրապարակագիր։
Սեպտեմբեր 11 - Տիրան Չրաքյան, բանաստեղծ (վ.1923)
Հոկտեմբեր 11 - Ավետիք Իսահակյան, գրող (վ.1957)


== Մահեր ==
Հունիս 3 - Ժորժ Բիզե, կոմպոզիտոր (ծ.1838)
Հունիսի 25 - Անտուան Բարի, քանդակագործ, գեղանկարիչ
Հուլիսի 25 - Նիկողայոս Հովհաննիսյան Ալադաթյան,  հայ հասարակական, քաղաքական, պետական գործիչ, Թիֆլիսի քաղաքագլուխ
Օգոստոսի 4 - Հանս Քրիստիան Անդերսեն, դանիացի գրող և բանաստեղծ, աշխարհահռչակ հեքիաթագիր (ծ.1805)
Ֆիջե

Ֆիջե, ավերակ բերդ դաշտային Կիլիկիայում, Լիպարիս և Ալաթա գետակների միջև։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջերոմ շրջան (Այդահո)

Ջերոմ շրջան (անգլ.՝ Jerome County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.554 կմ² է, բնակչությունը՝ 18.342 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջերոմ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1919 թ.։
Հյուսիսային Կիսեմա

Հյուսիսային Կիսեմա (ռուս.՝ Северная Кисема), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում, Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կիսեմա գետի աջ ափում՝ 31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վագա գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Հյուսիսային Դվինա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300412103000032815
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103003281
Ավազանի կոդը - 03.02.03.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.