armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վարդաձոր (Գեղարքունիքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎարդաձորՎարդաձոր (նախկին անվանումը` Աթամխան),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Մարտունու տարածաշրջանում, Մարտունի քաղաքից մոտ 10 կմ հյուսիս-արևմուտք, Սևանա լճի ափից մոտ 3 կմ հեռավորության վրա։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1960-2060 մ բարձրության վրա։ Բնակչությունը` 2864 մարդ (2011 թ.), հայեր։
Նախկինում Աթամխան անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Նոր Բայազետի գավառի, 1930 թվականից` Մարտունու շրջանի։ Վերանվանվել է Վարդաձոր 1968 թ. հուլիսի 3-ին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի մեջ։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Վարդաձորի մշտական բնակչությունը կազմել է 2864, առկա բնակչությունը` 1915 մարդ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց մի մասի նախնիները ներգաղթել են 1828-1829 և 1877-1878 թթ. Ալաշկերտի գյուղերից։ Վարդաձորի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տես նաև ==
Գեղարքունիքի մարզ


== Արտաքին հղումներ ==
Վարդաձոր (Գեղարքունիքի մարզ) բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։
World Gazeteer: Armenia(չաշխատող հղում) – World-Gazetteer.com
Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio 
Brady Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 45, available online at the website of the Internet Archive:


== Ծանոթագրություններ ==
Բեռնատե Տիչինո

Բեռնատե Տիչինո (իտալերեն՝ Bernate Ticino), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։
Բնակչությունը 2939 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 245 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20010։ Հեռախոսային կոդը՝ 02։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Գևորգը։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Գելոյիձոր

Գելոյիձոր, ձոր (ձորակ) ԽՍՀՄ-ում, Գեղամա լեռնահամակարգի շրջանում, Ծաղկաշեն գյուղի մոտակայքում։ Այստեղից սկիզբ է առնում Գելոյի ջրանցք անունով ոռոգիչ առուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Արախիշի եկեղեցի

Արախիշի եկեղեցի   հայկական առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում, Բերձորից 50 կիլոմետր հյուսիս, Հակարի գետի Շալվա վտակի ձախակողմյան հատվածում, համանուն գյուղից 1,5 կիլոմետր հարավ։ Կառուցվել է 12-րդ դարում։
Այստեղ կարելի է նկատել  միջնադարյան գյուղատեղիի, եկեղեցու և  գերեզմանոցի հետքեր։ Մատենագրական տեղեկություններ Հուշարձանի մասին առկա չեն։ Դատելով եկեղեցու ճարտարապետակաան առանձնահատկությունները և վաղ ժամանակաշրջանի խաչքարերը, նաև 12-16-րդ դարերի տապանաքարերը, որոնց որա առկա են մի քանի արձանագրություններ կարելի է ասել որ բնակավայրը գոյատևել է ողջ միջնադարի ընթացքում։


== Ճարտարապետություն ==
Եկեղեցին կառուցվել է անմշակ քարով, կրաշաղախով և ներսից սվաղապատ է։ Այն ունի միանավ թաղածածակ սրահ ` ընգծված է պայտաձև աբսիդով։ Եկեղեցու արտաքին չափերն են 12,30x5,20 մետր, իսկ պատերի հաստությունը՝ 90 սմ․։
Հարավային պատին կարելի է նկատել կոշտացնող գոտին որը գտնվում է միջնամասում, ինչը նույնպես առաձնահատուկ է։ Պահպանված թաղի և գմբեթարդի պայտաձև կամարները սրբատաշ են։
Նկատի ունենալով պայտաձև ծավալները եկեղեցին կարելի է թվագրել  9-րդ կամ 10-րդ դարերի։
Եկեղեցու արևմտյան հատվածից ոչինչ չի պահպանվել, և կարելի է խոսել միայն երկում մուտքերի (հյուսիսային և հարավային կողմերից) առկայության մասին։
Գերեզմանատունը չնայած բավականին վնասված է,սակայն պահպանվել են 20-ից ավել խաչքարեր և տապանաքարեր, որոնց մի մասը արձանագիր են։


== Ծանոթագրություններ ==
Սովորական ֆլամինգո

Սովորական կամ վարդագույն ֆլամինգո (լատ.՝ Phoenicopterus roseus), ֆլամինգոնմանների դասի թռչուն, որը տարածված է Հարավային Եվրոպայում, Հարավարևմտյան Ասիայում և Աֆրիկայում։
Տնային բադից խոշոր թռչուն է, պարանոցն ու ոտքերը անհամաչափ երկար են, դեպի ներքև կտրուկ կեռված կտուցը շատ մեծ չէ։ Փետրավորումը սպիտակ է՝ վարդագույն երանգով։ Թևերի ծայրերը սև են, իսկ միջին մասը՝ վառ կարմիր։ Կտուցի հիմքը վարդագույն է, իսկ ծայրը՝ սև, վարդագույն են նաև ոտքերը։ Երիտասարդ անհատները մոխրասպիտակավուն են, քաշը՝ 1,94-2,4 կգ։
Սնվում է ծանծաղուտ ջրերում, կեր է փնտրում գլուխը ուղղահայաց սուզելով ջրի խորքը՝ տիղմի մեջ։ Սնվում է ջրիմուռներով, խխունջներով և այլ ջրային անողնաշարավոր կենդանիներով։ Աչքի է ընկնում գեղեցիկ կեցվածքով։ Թռչում է արագ, ուղիղ գծով, թևերի հաճախակի թափահարումով։ Թռիչքի ընթացքում պարանոցն երկայնակի ձգված է դեպի առաջ, իսկ ոտքերը՝ դեպի պոչը։ Ձայնը ցածր է, նման երկարաձիգ գղգղոցի։
ՀՀ տարածքում հանդիպում է աշնանային չուի ընթացքում Սևանա լճի ու Արարատյան հարթավայրի ճահճուտներում։


== Տարածվածություն ==
Բնադրավայրերը հայտնաբերվել են Կասպից ծովի ավազանից դեպի արևելք` մինչև Իրան, Աֆղանստան, Յակուտիա, Հեռավոր Արևելք և Հարավարևմտյան Հնդկաստան, դեպի հարավ` մինչև Դաղստան, Ադրբեջան, Թուրքիա, Թունիս, Եգիպտոս, Հարավային Աֆրիկա, դեպի արևմուտք` մինչև Իսպանիա և Ֆրանսիա։ Որպես չվահյուր Հայաստանում հանդիպում է Արաքս գետի հովտում և Սևանա լճի ավազանում։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում է Սևանա լճի ծանծաղուտներում և Նորադուզ գյուղի շրջակայքում։
Սովորաբար բնադրում են գաղութներով, ձվադրում՝ հունիսի կեսերին, դնում են 1-2 ձու, որոնցից ձագերը դուրս են գալիս 30-32 օրից, իսկ 4 օր հետո՝ լքում բունը։ Չի բնադրում Հայաստանում։ Անազատ պայմաններում հաջողությամբ բազմացվել է Անգլիայի, ԱՄՆ-ի, Շվեյցարիայի կենդանաբանական այգիներում։
Արարատյան հարթավայրում աշնանը հաշվառվում են 5-10 առանձնյակ։


== Պահպանություն ==
Անհետացող տեսակ է։ Գրանցված է նախկին ԽՍՀՄ Կարմիր գրքում։ Քիչ մտահոգ կարգավիճակով ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում։
Սպառնացող վտանգներից է համարվում անօրինական որսը։
Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սկոբելևկա (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)

Սկոբելևկա (ռուս.՝ Скобелевка, բաշկիրերեն՝ Скобелевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 120 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (141901-142000)

Աստերոիդների ցանկ (141801-141900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (142001-142100)
 Աստերոիդների ցանկ (141801-141900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (142001-142100)
Ֆլավիա դե Օլիվեյրա

Ֆլավիա դե Օլիվեյրա (պորտ.՝ Flávia de Oliveira, հուլիսի 17, 1983(1983-07-17), Լոնդրինա, Պարանա, Բրազիլիա), բրազիլացի մոդել։
Մոդելային բիզնեսում է 2001 թվականից։ Առաջին գործարքը կնքել է Ford Model Management գործակալության հետ։ Այդ իսկ տարվանից մասնակցել է Yigal Azrouel-ի, Giorgio Armani-ի Nina Ricci-ի ցուցադրություններին Փարիզում, Նյու Յորքում, Միլանում։ Հաջորդած քառամյա ընդմիջումից հետո՝ 2005 թվականի դեկտեմբերին վերսկսել է մոդելային կարիերան․ նրա լուսանկարները հայտնվել են Vogue ամսագրի իտալական հրատարակոթյան շապիկին։ Հեղինակավոր style.com կայքի հրապարակած վարկանիշի համաձայն՝ 2006 թվականի վերջերից տեղ է գրավել աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող մոդելների տասնյակում։
Տարբեր ժամանակներում Ֆլավիան մասնակցել է Armani-ի, Blumarine-ի, Borbonese-ի, Cesare Paciotti-ի, Դոլչե և Գաբանա-ի, El Corte Inglés-ի, Elie Tahari-ի, Gant-ի, GAP-ի, Goldenpoint-ի, H&M-ի, Iceberg-ի, Laura Biagiotti-ի, Kenneth Cole-ի, Nina Ricci-ի, Oscar de la Renta-ի, Ralph Lauren-ի, Ona Saez-ի, Priscila Darlot-ի, Rapsodiaի, Richmond-ի, Russell & Bromley]]-ի, Salvatore Ferragamo-ի, Schutz-ի, Tommy Hilfiger-ի, Dior-ի, Valentino-ի, Missoni-ի, Elie Saab-ի, Chanel-ի և նորաձևության այլ տների դիզայներների կազմակերպած ցուցադրություններին։
2006, 2007, 2008, 2010 և 2011 թվականներին հրավիրվել է մասնակցելու «Victoria’s Secret» ընկերության կազմակերպած տարեվերջյան ամփոփոիչ ցուցադրություններին։
рост                 = 175 см<r


== Անձնական տվյալներ ==
Հասակը՝ 175 սմ,
կուրծքը՝ 86,5 սմ,
գոտկատեղը՝ 61 սմ,
կոնքերը՝ 89 սմ,
մազերի գույնը՝ սև,
աչքերի գույնը՝ կանաչ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը Fashion Model Directory կայքում (անգլ.)
Պրոֆիլը models.com կայքում (անգլ.)
(4009) Դրոբիշևսկի

(4009) Դրոբիշևսկի (անգլ.՝ Drobyshevskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի մարտի 13-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,132545 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6987 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5663 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2025,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17777 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4009) Դրոբիշևսկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոլիչևո (գյուղ, Վոլոկոլամսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոլիչևոԲոլիչևո (ռուս.՝ Болычево), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Վոլոկոլամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1159 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հացահատիկի թանգարան

Հացահատիկի թանգարան «Աք Բուգդայ» (թուրքմ.՝ Milli «Ak bugdaý» muzeýi, բառացի՝  «Սպիտակ հացահատիկի» թանգարան), Թուրքմենստանի ազգային թանգարան, որը գտնվում է Անաու քաղաքում՝ Ահալի վելայաթի վարչական կենտրոնում։ Աշխարհի միակ հացահատիկի թանգարանն է։


== Պատմություն ==
Թանգարանը 2005 թվականին կառուցել է թուրքական «Պոլիմեքս» ընկերությունը, այն վայրում, որտեղ 1904 թվականին ամերիկացի Ռաֆայել Պումպելիի ղեկավարած հնագիտական արշավախումբը գտել է ցորենի հատիկներ, որոնց տարիքը կազմել է 5 հազար տարի։ Շինության արժեքը 7,7 մլն ԱՄՆ դոլար է։ Շինարարության ֆինանսավորումն իրականացվել է Թուրքմենստանի կառավարության հաշվին։
Թանգարանային շենքն իրենից ներկայացնում է 21 մետր բարձրությամբ եռահարկ շինություն, որի վերևում բարձրանում է մեծ չափերի ոսկե ցորենի հասկը՝ շրջանակված ավելի փոքր հասկերից կազմված պսակով։ Թանգարանի ճակատամասի դիմաց գտնվում է շատրվանային համալիրը։ Թանգարանը տեղակայված է 32000 մ² տարածքում՝ ներառյալ ավելի քան 18000 մ² կանաչապատ տարածքը։ Թանգարանի ցոկոլային հարկում գտնվում է 200 տեղանոց կոնֆերանս դահլիճ, աշխատասենյակներ, հյուրերի ընդունելության և թանգարանի աշխատակիցների հանգստի սենյակներ, պահեստ, հեռահաղորդակցման և տեղեկատվական կենտրոններ, սրճարաններ և այլ տարածքներ։


== Ցուցադրանմուշներ ==
Թանգարանում պահվում են 1904 թվականին գտնված հինգ հազար տարեկան ցորենի հատիկներ, քարացած հացահատիկներ (մ․ թ․ ա․ II հազ․), ձեռքի ջրաղացի ջրաղացքար (մ․ թ․ ա․ III-II հազ․), խնոցի՝ քունջութի հատիկներից յուղ քամելու համար, պտղաբերության աստվածուհիների արձանիկներ (մ․ թ․ ա․ IV հազ․), բրոնզե բրիչ (մ․ թ․ ա․ II հազ․), աղեղի ծայրակալ, բրոնզե դանակ (մ․ թ․ ա․ III-II հազ․), կերամիկական սպասքի բեկորներ՝ մոնոխրոմ և պոլիխրոմ նախշերով։ Կերամիկական արտադրանքները ներկայացվում են հումամիով (մեծ չափերի սափորներ), ջրի, յուղի համար սափորներով, թուրքական ըմպելիքի՝ չալայի համար ջնարակված սափորներով, կենցաղային նշանակությամբ փոքր սպասքով (թասեր, սկուտեղներ, մրգերի և ծաղիկների համար սկահակներ, անուշաբույր յուղերի, օծանելիքների, դեղամիջոցնեի համար սրվակներ)։ Թանգարանում գտնվում են ձեռագործ առարկաներ և կավե շրջանակներում՝ առանց նախշերի և երկրաչափական կամ բուսական նախշերով, ջնարակված և մասամբ ջնարակված, դրոշմված կերամիկա։ Ցուցանմուշներում ներկայացված են նաև 19-20-րդ դարերի աշխատանքային գործիքներ և տնային սպասք․ փայտե գութաններ՝ մետաղական խոփերով, պղնձե թեյնիկներ, կումգաներ, ինքնաեռներ, ոչխարների խուզման համար մկրատներ, դարբնի աշխատանքային գործիքներ, ոսկերչական, ջուլհակական հաստոցների կտորներ։ Թանգարանի հավաքածուն համալրում են ցորենի այն տեսակների խրձերը, որոնք համարվում են ժամանակակից սելեկցիոներների ձեռքբերումները։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոտլաշանկա

Կոտլաշանկա (ռուս.՝ Котлашанка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Հյուսիսային Դվինա գետի աջ ափին՝ 674 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000013569
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103001356
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վարվյանսկոե (գյուղ, Ռեշետիլովկայի շրջան)

Վարվյանսկոե (ուկրաիներեն՝ Варвянське), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Ռեշետիլովկայի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լուիջի Պելլու

Լուիջի Պելլու (իտալերեն՝ Luigi Pelloux, մարտի 1, 1839(1839-03-01), La Roche-sur-Foron - հոկտեմբերի 26, 1924(1924-10-26), Բորդիգերա, Իմպերիա, Լիգուրիա, Իտալիա), իտալացի զինվորական, պետական և քաղաքական գործիչ, 1898 թվականի հունիսից 1900 թվականի հունիս ամիսը եղել է Իտալիայի վարչապետ։


== Կենսագրություն ==
Լուիջի Պելլուն ծնվել է 1839 թվականին։
1859 և 1866 թվականներին մասնակցել է Իտալիայի ազատագրման մարտերին։ 1870 թվականին Հռոմի գրավման ժամանակ եղել է հրետանային բրիգադի հրամանատար, արդեն 1895 թվականին ղեկավարել է կորպուս։
1880-1895 թվականներին եղել է Իտալիայի պատգամավորների պալատի անդամ, իսկ 1896 թվականին սենատոր։ Անտոնիո Ստարաբբայի (1891-92) և Ջովաննի Ջոլիտտիի (1892-1893)  վարչապետ եղած ժամանակ եղել է ռազմական նախարար, 1897 թվականին պաշտոնաթող է եղել։
1898 թվականին դարձել է Իտալիայի վարչապետ։ Հաջորդ տարիներին նրա կուսակցությունը թուլացել էր և 1900 թվականին Լուիջի Պելլուն հրաժարական է տվել, տեղը զիջելով Ջուզեպե Սարակոյին։ 
Մահացել է 1924 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Բորդիգերայում։


== Գրականություն ==
Clark, Martin (2008). Modern Italy: 1871 to the present, Harlow: Pearson Education, 1-4058-2352-6
Seton-Watson, Christopher (1967). Italy from liberalism to fascism, 1870-1925, New York: Taylor & Francis, 0-416-18940-7


== Արտաքին հղումներ ==
Водовозов В. В. (1890–1907)։ «Пеллу, Луиджи»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ 


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (164001-164100)

Աստերոիդների ցանկ (163901-164000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (164101-164200)
 Աստերոիդների ցանկ (163901-164000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (164101-164200)
Նապոլեոն Բոնապարտի ինքնագիր հրաժարական

Նապոլեոն Բոնապարտի ինքնագիր հրաժարական (ֆր.՝ Démission de Napoléon Bonaparte), 1814 թվականին Ֆոնտենբլոյի ամրոցում Նապոլեոնի առանձնանալուց հետո նրա դեմ միավորված դաշնակից բանակները Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր I-ի գլխավորությամբ մուտք են գործում Փարիզ և պահանջում կայսեր հրաժարականը, ինչից հետո Նապոլեոնը հրաժարվում է գահից՝ հանուն Ֆրանսիայի բարօրության։ Ներկայումս Նապոլեոնի՝ գահից հրաժարվելու մասին հայտարարության սևագրության ինքնագիրը (ԳԱԹ, Վ․ Կորգանովի ֆոնդ, թիվ 4732) գտնվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում պահպանվող Վասիլ Ղորղանյանի (Բարսեղ Ղորղանյան (1868-1934)) անձնական արխիվում։


== Նկարագրություն ==
Հրաժարականը գրված է սպիտակ, դեղնած թղթի վրա, ունի ուղիղ ծայրեր, աջ կողմի վերին մասում կան աննշան պատռվածքներ։ Վեց տողանոց շարադրանքը ֆրանսերեն է․ նախապես գրվել է մատիտով, այնուհետև վրայից՝ բաց երանգի սև թանաքով։ Վերին աջ կողմում ռուսերեն ձեռագրով գրված է․ «Նապոլեոն Ա-ի (ինքնագիր) ձեռագիրը» (ռուս.՝ "Рукопись (автографъ) Наполеона I")։ Թղթի ձախ մասում նույնպես ռուսերեն մակագրված է․ «Նապոլեոնի գահից հրաժարականը Ֆոնտենբլոյում, 1814 թվականի ապրիլի 6-ին» (ռուս.՝ "Отречение отъ престола Наполеономъ (sic) В Фонтенебло 6 Апр. 1814 г.")։ 
Հրաժարականի բովանդակությունը հետևյալն է․ «Նկատի ունենալով, որ դաշնակից տերությունները հայտարարել են, որ կայսրը հանդիսանում է Եվրոպայում խաղաղություն հաստատելու միակ խոչընդոտը, ապա կայսրը, հավատարիմ իր երդմանը, հայտարարում է, որ իր և իր զավակների անունից հրաժարվում է Ֆրանսիայի և Իտալիայի գահերից, և չկա մի զոհաբերություն, անգամ՝ կյանքը, որ ինքը պատրաստ չլինի կատարելու հանուն Ֆրանսիայի»։ 
Վավերագրին կից պահպանվում է ռուսերեն մեքենագիր վկայական, որտեղ տրված է այդ փաստաթղթի՝ Կորգանովին հասնելու պատմությունը։


== Պատմություն ==
1814 թվականի մարտի 31-ին Նապոլեոնի դեմ միավորված դաշնակից բանակները Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր I-ի գլխավորությամբ մուտք են գործում Փարիզ։ Պարտված Նապոլեոնը առանձնանում է Ֆոնտենբլոյի ամրոցում և հեռվից հետևում Փարիզում կատարվող իրադարձություններին։ Ապրիլի 4-ին նրա մոտ են գալիս դաշնակից զորքերի մարշալները և պահանջում Նապոլեոնի հրաժարականը։ Իր պարտության հետ հաշտված՝ Նապոլեոնը գրում է գահից իր հրաժարականը, որը մարշալների ձեռքով տարվում է Փարիզ։
Վասիլի Կորգանովի վկայությամբ՝ Նապոլեոն I-ի գահից հրաժարվելու մասին վավերագրի սևագրությունը Ալեքսանդր I-ից (վերջինս դուքս Կոլենկուրից անձամբ է ստացել հրաժարականի ինքնագիրը) անցել է իր հաջորդ՝ Նիկոլայ I-ին։ Ապա նրա անձնական արխիվից անցել է վերջինիս համհարզ, գեներալ-համհարզ Աստաֆևին, որի մահից հետո փաստաթուղթն անցել է նրա որդուն՝ գեներալական շտաբի գեներալ Աստաֆևին, իսկ վերջինից էլ իր որդուն՝ սնանկացած ազնվական Աստաֆևին։ Ազնվական Աստաֆևը Թիֆլիսում փաստաթուղթը առաջարկել է գնել գրասեր իշխան Արգուտինսկուն։ Վերջինս այն ուղարկել է Վ․ Կորգանովին, որն այն ժամանակ Փարիզում, Բեռլինում, Լայպցիգում, Մոսկվայում և Պետերբուրգում հայտնի էր որպես ձեռագրերի հավաքորդ։ 1912 թվականին Կորգանովը իր ողջ արխիվի հետ մեկտեղ Երևանի պետական թանգարանին (ներկայիս Ե․ Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանը) է հանձնել նշյալ վավերագիրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Տարասովկա (գյուղ, Նովոարխանգելսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏարասովկաՏարասովկա (ուկրաիներեն՝ Тарасівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տարասովկա գյուղում բնակվում էր 123 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քարի Բրեմնես

Քարի Բրեմնես (դեկտեմբերի 9, 1956(1956-12-09), Սվոլյեր, Նուռլան, Նորվեգիա), նորվեգացի երգիչ և երգահան։


== Կյանք ==

Նա Օսլոյի համալսարանում ուսումնասիրել է պատմություն և դրամա, որից հետո աշխատել է որպես լրագրող, իսկ 1986 թվականին՝ երաժիշտ։
Նրա վրա ազդեցություն են ունեցել Ջոնի Միտչելլը, Ֆրանկ Զապպան, Դոնովան, Լեոնարդ Քոհենը, Բոբ Դիլանը և Բիթլզը։ Նրա ձայնագրությունների մեծ մասը հիմնականում հայտնի են լսարանային ունկնդիրների համար՝ իր հիանալի ձայնային որակի շնորհիվ։


== Ճանապարհորդություն ==
Քարի Բրեմնեսը շրջագայել է Նորվեգիայում, Գերմանիայում, Ավստրիայում, Ֆրանսիայում և Ճապոնիայում։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
1987: Mitt ville hjerte (Mein wildes Herz)
1989: Blå krukke (Blauer Krug)
1991: Spor (Spur)
1993: Løsrivelse (Loslösung)
1994: Gåte ved gåte (Rätsel an Rätsel)
1995: Erindring (Erinnerung)
1997: Månestein (Mondstein)
1998: Svarta Bjørn (Schwarze Bärin)
2000: Norwegian Mood (Norwegische Stimmung) (DE: Gold im Jazz-Award)
2002: 11 ubesvarte anrop (11 unbeantwortete Anrufe)
2003: You’d Have To Be Here (Du müsstest hier sein) (englischsprachige Version von 11 ubesvarte anrop)
2005: Over en by (Über einer Stadt) mit Nils Økland
2007: Kari Bremnes Live (Originaltitel der norwegischen Ausgabe; in Deutschland unter dem Titel Reise veröffentlicht)
2009: Ly (Obdach)
2010: Fantastisk Allerede (schon fantastisch) (Best-of zum 30. Bühnenjubiläum)
2012: Og Så Kom Resten Av Livet (Und dann kommt der Rest des Lebens)
2017: Det Vi Har (Was wir haben)


=== Ալբոմներ այլ արտիստների հետ ===
1980: Folk i husan mit Ola Bremnes
1983: Tid å hausta inn mit Lars Klevstrand
1984: Mitt navn er Petter Dass (Mein Name ist Petter Dass) mit Ola Bremnes
1991: Salmer på veien hjem (Psalme auf dem Weg nach Hause) mit Ole Paus und Mari Boine
1991: Ord fra en fjord (Wort von einem Fjord) mit Ola und Lars Bremnes
1999: The Man From God Knows Where mit u. a. Tom Russell
2000: Soløye (Sonnenauge) mit Ola und Lars Bremnes
2001: Desemberbarn (Dezemberkind) mit Rikard Wolff
2003: Voggesanger fra ondskapens akse (Wiegenlieder von der Achse des Bösen)
2004: Lullabies from the axis of evil


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Offizielle Webseite auf Norwegisch, Englisch und Deutsch» (գերմաներեն)։ Վերցված է 2012-09-18
Billboard 200

Billboard 200 (Billboard ամսագրի թոփ 200), 200 ամենաշատ վաճառված երաժշտական ալբոմների և մինի-ալբոմների հիթ-շքերթ, ըստ Billboard ամսագրի։ Դա արվում է երգչի կամ արտիստի հեղինակությունը բարձրացնելու նպատակով։ Հաճախ մարդիկ հիշում են երգչի գրաված առաջնակարգ հորիզոնականները, ալբոմների երգերը, որոնք այլ երգերի համեմատ ավելի թանկ արժեին (գոնե մեկ շաբաթ շարունակ)։ Հիթ-շքերթը հիմնավորվում է միայն վաճառքների թվերի վրա (ԱՄՆ-ի տարածքում)։ 
Վաճառքը, որը հաշվում են մեկ շաբաթվա համար, սկսվում է երկուշաբթի օրը և տևում է մինչև կիրակի։ Նոր հիթ-շքերթի տվյալները հայտնվում են հինգշաբթի օրը։ Նման մի հիթ-շքերթ կոչվում է Billboard Hot 100։
Սովորաբար նոր ալբոմը հայտնվում է ամերիկյան շուկայում երեքշաբթի օրը։


== Պատմություն ==
Billboard-ը սկսել է հիթ-շքերթներ թողարկել 1945 թվականից։ Սկզբում հաշվի էր առնվում միայն 5 առաջնակարգ հորիզոնականները, հիթ-շքերթների մասին տեղեկությունները ամեն շաբաթ չէին թողարկվում, երբեմն դրանք չէին թարմացվում 3-7 շաբաթ շարունակ։ Ամենշաբաթյա ֆորմատով Billboard-ը սկսեց թողարկվել 1956 թվականին։
Սկսած 1959 թվականի մայիսի 25-ից Billboard-ը սկսեց տարանջատել 2 տիպի հիթ-շքերթներ. 1-ը ստերեո ալբոմների հիթ-շքերթ (30 հորիզոնական), 2-ը մոնո ալբոմների հիթ-շքերթ (50 հորիզոնական)։ Այդ հիթ-շքերթները սկսեցին կրել Երաժշտական Ալբոմների Լավագույն Վաճառք անվանումները։ Մինչև 1963 թվականն այդ հիթ-շքերթների տեղերը անընդհատ փոխվում էին։ Այդ ժամանակահատվածի համար ստերեո ալբոմների հիթ-շքերթը ներառում էր 50 հորիզոնական, իսկ մոնո ալբոմների հիթ-շքերթը՝ 150։
1963 թվականի օգոստոսի 17-ին ստերեո և մոնո հիթ-շքերթները միաձուլվեցին մեկ ընդհանուր հիթ-շքերթի ներքո։ Այն ներառում էր 150 հորիզոնական և կրում էր Լավագույն Երկարակյաց Սկավառակ անվանումը։ 1967 թվականի ապրիլ 1-ին հիթ-շքերթը ընդլայնվեց մինչև 175 հորիզոնական, իսկ 1967 թվականի մայիսի 13-ին արդեն ընդգրկում էր 200 հորիզոնական։ 1984 թվականին հիթ-շքերթը կրկին վերանվանվեց Լավագույն 200 Ալբոմ։ 1992 թվականի մարտի 14-ին հիթ-շքերթը ստացավ իր ներկայիս անվանումը՝ Billboard Top 200։


== Հղումներ ==
Բիլբոարդի թոփ 200 Archived 2010-05-04 at the Wayback Machine.
Բիլբոարդի հիմք
Փասանաուրի

Փասանաուրի (վրաց.՝ ფასანაური), քաղաք Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1966 թվականից։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1050 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 47 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 1148 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարետա Քոչարյան

Մարետա Գևորգի Քոչարյան (հունվարի 3, 1951(1951-01-03), Այգեզարդ, Արտաշատի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Մարետա Քոչարյանը ծնվել է 1951 թվականին Հայաստանի Արտաշատի շրջանի (այժմ Արարատի մարզի) Այգեզարդ գյուղում։ Ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը և եղել Այգեզարդի կուլտուրայի տան գեղարվեստական մասի ղեկավարը։ Այնուհետև ընդունվել և ավարտել է Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դրամատիկական ստուդիան, որից հետո աշխատանքի է նշանակվել Գավառի պետական դրամատիկական թատրոնում։ 1976 թվականից աշխատում է Կապանի Ալեքսանդր Շիրվանզադեի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի է։


== Դերեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ստաֆիլակոկեր

Ստաֆիլակոկեր,  գրամ դրական, գնդաձև (կոկեր), անշարժ, 0․5-1․5 մկմ տրամագծով բակտերիաներ, որոնք չեն առաջացնում սպոր և պատիճ։ Բջիջները խմբավորվում են առաջացնելով խաղողի ողկույզ հիշեցնող փաթեթներ։
Ստաֆիլակոկի տեսակները ֆակուլտատիվ անաէրոբ օրգանիզմներ են (ընդունակ են աճել ինչպես աերոբ, այնպես էլ անաերոբ պայմաններում)։ Ունակ են սինթեզելու կատալազ և օքսիդազ ֆերմենտեր։ Ցուցաբերում են կայունություն որոշ լակտամային շարքի հակաբիոտիկների նկատմամբ շնորհիվ β-լակտամազային ակտիվության։ Ցուցաբերում են կայունություն նաև լիզոցիմի նկատմամբ, սակայն հեշտությամբ լիզիսի են ենթարկվում լիզոստաֆինի ազդեցությամբ։
Staphylococcus անվանումը առաջարկվել է շոտլանդացի վիրաբույժ և բակտերիոլոգ  Ալեքսանդր Օգսթոնի կողմից (1844-1929) 1880 թվականինին։ Staphylococcus անվանումը բաղկացած է staphylo- նախածանցից ( հին հունարեն՝ σταφυλή, staphylē — «խաղողի ողկույզ»  ) և  ժամանակակից լատ.՝ coccus ( հին հունարեն՝ κόκκος, kókkos — «գունդ, գնդաձև») վերջածանցից։
Ստաֆիլակոկերը ներկայացված են առնվազն 40 տեսակներով։ Դրանցից 9-ը ունեն երկու ենթատեսակ, մեկը՝ երեք ենթատեսակ, իսկ մեկը` չորս ենթատեսակ։ Ստաֆիլակոկերի մեծամասնությունը անվտանգ են և տարածված են փոշում, օդում, ջրում, տարբեր սննդամթերքներում, ինչպես նաև, մարդու և կենդանիների մաշկի, լորձաթաղանթների, վերքերի վրա։ Սակայն որոշ տեսակներ կարող են հարուցել հարմարողական (օպորտունիստական) վարակներ։ Ախտածին ստաֆիլակոկերը առաջացնում են էնտերոտոքսիններ, որոնք հարուցում են սննդային թունավորումներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Verizon Communications

«Verizon Communications» (հայերեն՝ «Վերայզոն քոմյունիքեյշընս»), հեռահաղորդակցության ծառայություններ ապահովող ամերիկյան ընկերություն։ 2014 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ հանդիսանում է խոշորագույն անլար կապի ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունը Միացյալ Նահանգներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
(6843) Հերեմոն

(6843) Հերեմոն (անգլ.՝ Heremon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Ջոն Մալհոլանդի կողմից Ֆորտ Դևիսում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,441597 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0077 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8755 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1393,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,258341 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,29° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6843) Հերեմոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մարան (այլ կիրառումներ)

Մարան, կարող է վերաբերել՝

Մարան - համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում
Մարան - Ֆրանսիայի կանտոն
Իզյասլավի շրջան

Իզյասլավի շրջան (ուկրաիներեն՝ Ізяславський район), շրջան Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Իզյասլավ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1300 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 50393 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 38,76 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Պարաուապեբասի գավառ

Պարաուապեբասի  (պորտ.՝ Microrregião de Parauapebas) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարա նահանգի մեջ։ Մտնում է Բայշու Ամազոնաս նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 199 243 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 23 056,372  կմ²։ Բնակչության խտությունը 8,6  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 641 808 559,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 9 252,66 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,705։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Կանաան դուս Կարաժաս
Պարաուապեբաս
Ռեժենկոս

Ռեժենկոս (իսպ.՝  Regencós)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էմպորդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 6,27 կմ2, բնակչությունը՝ 315 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página oficial del Ayuntamiento Archived 2005-04-29 at the Wayback Machine.
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Կլիվիո

Կլիվիո  (իտալերեն՝ Clivio), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1963 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 982 մարդ/կմ²։ Տարածքը 2 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 21050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0332։
Բնակավայրի հովանավորն է Սանտի Պիետրոն և Պաոլոն։


== Ծանոթագրություններ ==
(2553) Վիլյև

(2553) Վիլյև (անգլ.՝ Viljev), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի մարտի 29-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,088206 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9414 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2351 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1982,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181612 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,25° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2553) Վիլյև աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գրին շրջան (Ալաբամա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրին շրջան (այլ կիրառումներ)Գրին (անգլ.՝ Greene County), ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.676 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.045 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Յուտոու բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1819 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստանիսլավ Բոգդանովիչ

Ստանիսլավ Էդվարդովիչ Բոգդանովիչ (ուկրաիներեն՝ Станіслав Едуардович Богданович, փետրվարի 4, 1993(1993-02-04), Օդեսա, Ուկրաինա - մարտի 5, 2020(2020-03-05), Մոսկվա, Ռուսաստան), ուկրաինացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2017)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1993 թվականին Օդեսա քաղաքում, ավարտել է «Օդեսայի իրավաբանական ակադեմիա» ազգային համալսարանը։


== Արդյունքների աղյուսակ ==
Եվրոպայի մինչև 12 տարեկանների պատանեկան առաջնության արծաթե մեդալակիր
Ուկրաինայի մինչև 18 տարեկանների պատանեկան առաջնության չեմպիոն
Օդեսայի չեմպիոն (2010)
Արագ շախմատի Ուկրաինայի չեմպիոն


== Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ ==


== Մահ ==
2020 թվականի մարտի 5-ի երեկոյան Մոսկվայի արևմտյան մասում գտնվող բնակարաններից մեկում հայտնաբերվել է  Ստանիսլավ Բոգդանովիչի և իր ընկերուհու, նույնպես շախմատիստ՝  18-ամյա ուկրաինուհի Ալեկսանդրա Վերնիգորայի դիերը։ Ըստ նախնական հետազոտության նրանց վրա բռնության հետքեր չեն եղել, և մահվան պատճառը հանդիսացել է շնչահեղձությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Պարտիաներտ chessgames.com կայքում
Անձնական քարտը 365chess.com կայքում
Նշանակման վայրն անհայտ է

«Նշանակման վայրն անհայտ է» (անգլ.՝ «Destination Unknown»), Ագաթա Քրիստիի դետեկտիվ վեպը։ Առաջին անգամ հրատարակվել է Մեծ Բրիտանիայում Collins Crime Club հրատարակչության կողմից 1954 թվականի նոյեմբերի 1-ին և ԱՄՆ-ում Dodd, Mead and Company հրատարակչության կողմից 1955 թվականին՝ «Այնքան շատ քայլեր մինչև մահ» (ռուս.՝ «So Many Steps to Death»)։


== Սյուժե ==
Հիլարի Քրեյվենը՝ լքված կինն ու մահացած երեխայի մայրը, մտադիր է ինքնասպանություն գործել Մարոկկոյի հյուրանոցում։ Սակայն քնաբեր դեղահաբերի մեծ չափաբաժնով թունավորվելու փոխարեն նրան առաջարկել են կատարել վտանգավոր առաքելություն. պետք է օգնել գտնել կորած միջուկային գիտնականին, որը, հնարավոր է, փախել է «երկաթե վարագույրից» այն կողմ։ Շուտով նա հայտնվում է զբոսաշրջիկների խմբում, որոնց տանում են անհայտ ուղղությամբ։


== Կերպարներ ==
Պարոն Ջեսոփ, բրիտանական գաղտնի գործակալ
Թոմաս Բեթերթոն, անհետացած երիտասարդ գիտնական
Օլիվյե Բեթերթոն, նրա կինը
Բորիս Գլիդր, Էլզայի՝ Թոմաս Բեթերթոնի առաջին կնոջ եղբայրը
Հիլարի Քրեյվեն, գլխավոր հերոսուհի
Տիկին Կալվենտե Բեքեր, ամերիկացի զբոսաշրջիկ
Ջենեթ Հեզերինգստոն, անգլիացի զբոսաշրջիկ
Պարոն Արիստիդես, աշխարհի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը
Էնդրյու Փիթերս, երիտասարդ քիմիկոս-հետազոտող
Թորքվիլ Էրիքսոն, նորվեգացի իդեալիստ
Դոկտոր Լյուիս Բարոն, ֆրանսիացի մանրէաբան-գիտնական
Հելգա Նիտհեմ, գերմանացի գիտնական
Պաուլ Վան Հեյդի, գեներալ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Նշանակման վայրն անհայտ է» ստեղծագործոթյունն Ագաթա Քրիստիի պաշտոնական կայքում (անգլ.)
Անկախության հռչակագիր (ֆիլմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անկախության հռչակագիր (այլ կիրառումներ)Անկախության հռչակագիր (անգլ.՝ Declaration of Independence), 1938 թվականին նկարահանված ամերիկյան կարճամետրաժ դրամա ֆիլմ ռեժիսոր Քրեյն Վիլբուրի կողմից։ 1939 թվականին լավագույն կարճամետրաժ խաղային ֆիլմ անվանակարգում Օսկարի 11-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է օսկարի։
Անկախության հռչակագիրը Warner Bros.-ի Հին փառք շարքի մի մասն, որը պարունակում է ամերիկյան պատմության մասին մի քանի կարճամետրաժ ֆիլմեր։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անկախության հռչակագիր(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Անկախության հռչակագիր»(անգլ.) ֆիլմը allmovie կայքում:
Վանդա Պանֆիլ

Վանդա Մարյաննա Պանֆիլ-Գոնսալես (լեհ.՝ Wanda Marianna Panfil-González, հունվարի 26, 1959(1959-01-26), Opoczno, Լոձի վոյեվոդություն, Լեհաստան), լեհ թեթև ատլետ, 1980-ական թվականների վերջին և 1990-ական թվականների սկզբին հանդես է եկել Լեհաստանի հավաքականի կազմում երկար վազքատարածություններում։ Երկու Օլիմպիական խաղերի, աշխարհի չեմպիոն, Նոգոյայի, Լոնդոնի, Նյու Յորքի ու Բոստոնի մարաթոնների չեմպիոն, ազգային առաջնությունների բազմակի հաղթող։ Երկու անգամ անընդմեջ ճանաչվել է Լեհաստանի լավագույն մարզուհի (1990, 1991)։


== Կենսագրություն ==
Վանդա Պանֆիլը ծնվել է 1959 թվականի հունվարի 26-ին Լոձի վոյեվոդության Օպոչնո քաղաքում։ Թեթև ատլետիկայով ակտիվորեն զբաղվել սկսել է բավական վաղ տարիքում՝ դեռ տարրական դասարաններում սովորելու տարիներին։ 16 տարեկան հասակում միացել է Տոմաշուվ Մազովեցկի քաղաքի «Լեխիա» պրոֆեսիոնալ ակումբին, որտեղ պարապել է մարզիչ Կարոլ Վլոդարչիկի գլխավորությամբ։
Մեծահասակների մակարդակում Վանդա Պանֆիլի առաջին լուրջ հաջողությունը եղել է 1988 թվականին, երբ նա ընդգրկվել է Լեհաստանի ազգային հավաքականի հիմնական կազմում և մի շարք հաջող ելույթների շնորհիվ իրավունք է ստացել մասնակցելու Սեուլում անցկացվող Օլիմպիական խաղերին։ Օլիմպիական խաղերի ժամանակ կանանթ մարաթոնում վերջնագծին է հասել 22-րդ՝ ցույց տալով 2:34:35 ժամանակ։
Վլադա Պանֆիլի մարզական կարիերայի ամենահաջող մրցաշրջաններից մեկը եղել է 1990 թվականը, երբ նա հաղթել է Նագոյայի մարաթոնում, Լոնդոնի մարաթոնում ու 
Նյու Յորքի մարաթոնում։ Դրանից բացի՝ Սիեթլում անցկացված Բարի կամքի խաղերում նա ոսկե մեդալի է արժանացել 10000 մետր վազքում, ինչպես նաև մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը, որ անցկացվել է Հարավսլավիայի Սպլիտ քաղաքում. այնտեղ նա զբաղեցրել է յոթերորդ տեղը։ Մրցաշրջանի արդյունքներով ճանաչվել է Լեհաստանի լավագույն մարզուհի։ Մեկ տարի անց Վանդա Պանֆիլը հաղթել է Բոստոնի մարաթոնում՝ սահմանելով անձնական ռեկորդ (2:24:18)։ Նույն թվականին նա մասնակցել է Տոկիայում անցկացվող աշխարհի առաջնությանը, որտեղ նույնպես զբաղեցրել է առաջին տեղն ու արժանացել ոսկե մեդալի։ Այս մրցաշրջանում նույնպես նա արժանացել է Լեհաստանի տարվա լավագույն մարզուհու տիտղոսին։
Լինելով Լեհաստանի թեթև ատլետիկայի հավաքականի առաջատարների թվում՝ Վանդա Պանֆիլը բարեհաջող կերպով անցել է 1992 թվականին Բարսելոնայում կայանալիք Օլիմպիական խաղերի որակավորման փուլը։ Այս անգամ նա մարաթոնյան վազքատարածությունն անցել է 2:47:27 ժամանակում և զբաղեցրել 22-րդ տեղը (ինչպես և չորս տարի առաջ)։ Այդ խաղերի ավարտից կարճ ժամանակ անց Վանդա Պանֆիլը որոշել է ավարտել իր մարզական կարիերան որպես պրոֆեսիոնալ վազորդ և հավաքականում իր տեղը զիջել երիտասարդ մարզիկներին։
Վանդա Պանֆիլն ամուսնացած է երկար տարածությունների վազորդ մեքսիկացի Մաուրիսիո Գոնսալեսի հետ, ով մի քանի տարի եղել է նրա մարզիչը։ Ներկայում Վանդա Պանֆիլն ամուսնու հետ բնակվում է Մեքսիկայում, որտեղ աշխատում է որպես թեթև ատլետիկայի մարզիչ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վանդա Պանֆիլ - էջը IAAF կայքում (անգլ.)
Վանդա Պանֆիլ Archived 2020-04-18 at the Wayback Machine. - օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Պանֆիլ-Գոնսալես Վանդա Մարյաննա Archived 2016-03-29 at the Wayback Machine. (լեհ.) - կենսագրությունը Լեհաստանի Օլիմպիական կոմիտեի կայքում
Էլիս Լեսլի

Էլիս Լեսլի (անգլ.՝ Alice Leslie կամ Alice Leslie, ապրիլի 20, 1938(1938-04-20), Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին ռոքաբիլլի երգչուհի, որը ժամանակին հայտնի էր որպես Էլվիս Փրեսլիի կինը։ ։


== Մանկություն ==
Լեսլին ծնվել է Չիկագոյում, Իլինոյս, ԱՄՆ։ Ավելի ուշ նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Ֆենիքս, Արիզոնա, որտեղ նա հաճախել է Ֆենիքսի կրտսեր քոլեջ։ Նա մասնագիտացել է հեռուստատեսության և ռադիոյի ոլորտներում և սկսել է երգել ռոքաբիլի ուսանողության տարիներին։ Նրան հայտնաբերել է Քեթրին Գոդֆրին՝ հայտնի հեռուստատեսային աստղ և Արթուր Գոդֆրիի քույրը։ Քեթրին Գոդֆրիի օգնությամբ Լեսլին դարձել է տեղի ֆավորիտը KTVK հեռուստաընկերությունում և տեղական գիշերային ակումբներում նրա ելույթներից հետո։ 


== Կարիերա ==
Լեսլին կարճ ժամանակով դարձավ ազգային հայտնի մարդ ՝ 1957 թվականին թողարկելով իր Era սինգլը ՝ "He Will Come Back to Me"," Heartbreak Harry " - ի աջակցությամբ (Era Records 45-1034)։  Լեսլիի բեմական կերպարը ՝ որպես "Էլվիս Փրեսլիի կին", ներառում էր պարանոցից կախված կիթառ, հետ սանրած յուղոտ մազեր։
1957 թվականի հոկտեմբերին նա շրջագայել է Ավստրալիայում Լիթլ Ռիչարդի, Էդի Կոհրանի, Ջին Վինսենթի և տեղացի ռոքեր Ջոնի Օ ' Քիֆի հետ։  Շրջագայությունն ընդհատվեց, երբ Ռիչարդը "կրոնական փորձ" ունեցավ և մի քանի տարի հեռացավ ռոքնռոլից։


== Ժառանգություն ==
Լեսլիի նկարը՝ Լիթլ Ռիչարդի և Էդի Կոքրանի միջև, հայտնվում է Բոբ Դիլանի կողմից գրված «Ժամանակակից երգի փիլիսոփայություն» գրքի շապիկին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վեզին

Վեզին (ֆր.՝ Vésines), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Բաժե լե Շատել կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի կոդը՝ 01439։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 91 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики (ֆր.)
1681

1681 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1681 թվականն է, 
XVII դարի 81-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Դեկտեմբերի 8 - Գերարդ Տերբորխ, հոլանդացի նկարիչ
Art Voices

Art Voices, հայկական ջազ-սեքստետ։ Հիմնվել է 2005 թվականին Երևանում սաքսոֆոնահար Արթուր Գրիգորյանի և դաշնակահար Մանուկ Ղազարյանի կողմից։ Գործունեության սկզբնական շրջանում խումբը մասնակցել է «Tomorrow’s Warriors» ջազային կրթական ծրագրին, որը կազմակերպել էր բրիտանական խորհրդի երևանյան գրասենյակը։ 2006 թվականին մասնակցել է Հայաստանում ԱՄՆ-ի դեսպանատան կողմից անցկացվող ամենամյա «Jazz Appreciation Month» փառատոնին։ Նույն թվականին ելույթ է ունեցել «Երևան-2006» երրորդ միջազգային ջազ փառատոնի շրջանակներում։ Ելույթներ է ունեցել Մոսկվայում, Ֆրանսիայում։ Հաճախակի ելույթներ է ունենում երևանյան ակումբներում։ Կատարում է սեփական ստեղծագործություններն էթնո ջազ ոճով՝ համադրելով հայկական ավանդական երաժշտությունը համաշխարհային ջազի լավագույն ավանդույթներին։


== Կազմ ==
Մանուկ Ղազարյան, ստեղնաշար
Էդգար Ավետիսյան, բաս կիթառ
Պերճ Նահապետյան, հարվածային
Արթուր Գրիգորյան, սաքսոֆոն
Լևոն Պուչինյան, շեփոր
Ավագ Մարգարյան, բլուլ և զուռնաՀամլետ Շաղոյան,կիթառ
Աղբենիս (Մշո գավառ, հայաբնակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղբենիս (այլ կիրառումներ)Աղբենիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, Մուշ քաղաքից 33 կմ արևելք, Նեմրութ լճից հյուսի-արևմուտք, Մշո դաշտի արևելյան մասում՝ բարեբեր հարթավայրում։
1881 թվականին ուներ 406, իսկ 1909 թվականին ուներ 80 տուն՝ մոտ 480 հայ բնակիչ։ Աղբենիսն ավերվել ու ամայացվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակրությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղն ուներ եկեղեցի և ուսումնարան։


== Ծանոթագրություններ ==
Չաքու Ներքին

Չաքու Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բայրիքի

Բայրիքի (անգլ.՝ Bairiki), քաղաք և համայնք Կիրիբատիի Հանրապետությունում՝ Հարավային Տարավա անվանումը կրող մայրաքաղաքային ագլոմերացիայի կազմում։ Կիրիբատիի կառավարական շենքերից շատերը գտնվում են Բայրիքիում, որի պատճառով էլ վերջինս թյուրիմացաբար երբեմն անվանվում է այդ երկրի մայրաքաղաքը (այդ կարգավիճակն ունեցել է Կիրիբատիի անկախության հռչակման տարում՝ 1979 թվականին և հաջորդած մի քանի տարիներին, երբ մերձակա գյուղերի միավորման արդյունքում կազմավորվել է որպես քաղաքային բնակավայր ու համայնք)։


== Համառոտ տեղեկատվություն ==
Բայրիքին ընդհանուր առմամբ զբաղեցնում է մոտավորապես 51 հեկտար տարածք։ Ունի արևադարձային շոգ կլիմա։ 1978 թվականին քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 1 956.: Տարիների ընթացքում այդ ցուցանիշն աճել է և 2005 թվականին հասել է 2 766-ի, իսկ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում արդեն ապրում էր 3 524 մարդ։ 
Բայրիքիում մատուցվում են փոստային և հեռախոսային ծառայություններ, կա ոչ մեծ նավահանգիստ (պետության գլխավոր նավահանգիստը գտնվում է հարևան Բետիո կղզում), գործում է Հարավխաղաղօվկիանոսյան համալսարանի մասնաճյուղը՝ շուրջ 3 հազար ուսանողներով։ Քաղաքը ամբարտակների վրա գցված ճանապարհներով կապված է մերձակա Բետիո և Նանիկայ կղզիների հետ։
Բայրիքիի հասարակական կենտրոնը ֆուտբոլի մարզադաշտն է, որի տրիբունան Կիրիբատիի ամենաբարձր շինությունն է համարվում։ Քաղաքն ունի ընդամենը մեկ փողոց՝ Մեյն սթրիթը։


== Գրականություն ==
Encyklopedia Audiowizualna Britannica – Geografia I, 2006, isbn = 83-60563-07-1 978-83-60563-07-6 83-60563-04-7 978-83-60563-04-5 1-59339-330-X 978-1-59339-330-4 |inni = Rafał Jasiulewicz (red.); Leszek Baraniecki, Poznań,  Wydawnictwo Kurpisz, 838992809


== Ծանոթագրություններ ==
DMX (ռեփեր)

Էրլ Սիմմոնս (անգլ.` Earl Simmons, դեկտեմբերի 18, 1970(1970-12-18), Մաունթ Վերնոն, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ - ապրիլի 9, 2021(2021-04-09), Ուայթ Փլեյնս, Նյու Յորք, ԱՄՆ), առավել հայտնի DMX և Dark Man X կեղծանուններով, ամերիկացի ռեփեր («Ռաֆ Ռայդերս» խմբի անդամ) և դերասան։ 
Առավել լայն ճանաչման է արժանացել 1980-ականների ավարտին։ Երաժշտական կարիերայի ընթացքում թողարկել է ութ ստուդիական ալբոմ, որոնցից չորսը գլխավորել են Միացյալ Նահանանգների «Billboard 200» ալբոմների հիթ շքերթը։ DMX-ը ամբողջ աշխարհում վաճառել է ավելի քան 30 միլիոն ձայնագրություն և համարվում է բոլորի ժամանակների ամենավաճառված հիփ հոփ արտիստներից մեկը։
Մահացել է 2021 թվականի ապրիլի 9-ին՝ սրտի կանգից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.theofficialDMX.com - Պաշտոնական կայք
Սիենֆուեգոս

Սիենֆուեգոս (իսպ.՝ Cienfuegos, [sjemˈfweɣos]), քաղաք Կուբայում, նույնանուն նահանգի կենտրոնը։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Գտնվում է Կարիբյան ծովի ափին՝ Սիենֆուեգոս ծովախորշի արևելյան ափին, Հավանայից 250 կմ հարավ-արևելք։


== Պատմություն ==
Քաղաքը 1819 թվականին հիմնադրել են ֆրանսիացի ներգաղթյալները, կոչվել է Ֆերնարդինա դե Խագուան (Fernardina de Jagua)։ Քաղաքը ժամանակաից անվանումը ստացել է 1829 թվականին։ Հաճախ սխալմամբ համարվում է, որ վերանվանվել է ի պատիվ Կամիլո Սիենֆուգոսի, սակայն իրականում կոչվել է Կուբայի իսպանացի գեներալ-կապիտան (նահանգապետ) Խոսե Սիենֆուեգոս Հովելյանոսի պատվին։
1887-1889 թվականներին այստեղ կառուցվել է «Թերի» թատրոնը (ճարտարապետ՝ Լ․Սենչես Մարմոլ)։
Իսպանա-ամերիկյան պատերազմ>ից հետո 1898 թվականի մայիսի 11-ին ԱՄՆ զորքերը մարտով գրավել են Սիենֆուեգոսը։ 1924 թվականին քաղաքի բնակչության թիվը կազմում էր 73 480 մարդ։
1925 թվականին Սիենֆուեգոսի Ազգային աշխատանքային կոնգրեսում ստեղծվել է Կուբայի աշխատավորների ազգային կոնֆեդերացիան։
1956 թվականի սեպտեմբերի 5-ին քաղաքում սկսվել է ռազմածովային կայազորի ապստամբությունը Ֆ.Բատիստայի դիկտատուրայի դեմ, սակայն այն ճնշվել է։ 1958 թվականի սեպտեմբերին Սիենֆուեգոսում նոր ապստամբություն է սկսվել։
1959 թվականին Կուբայի հեղափոխության հաղթանակից հետո այստեղ սկսվել է զարգանալ արդյունաբերությունը։ 1964 թվականի հոկտեմբերին իր աշխատանքն է սկսել «José Gregorio Martínez» դիզելային շարժիչների արտադրության գործարանը։ Կառուցվել է նաև «Պունտա Գորդա» հանգստի գոտին։
1970 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 85,2 հազար բնակիչ, քաղաքը քիմիական, սննդի (այդ թվում՝ պտղահումքային), ծխախոտի, կաշվի-կոշիկի և տեքստիլ արդյունաբերության, շինանյութերի արտադրության և նավաշինության կենտրոն էր։ Այստեղ գործում էին ՋԷԿ և խեցգետին որսալու ֆլոտիլիա։
1980-ականների սկզբին քաղաքն իրենից ներկայացնում էր վարչական, կրթական և առևտրաարդյունաբերական կենտրոն՝ 100 հազար բնակչությամբ։ Բացի սննդարդյունաբերական ձեռնարկություններից, այստեղ կառուցվել են ազոտական պարարտանյութերի արտադրության գործարան, կերային խմորիչների արտադրության գործարան, գլյուկոզայի արտադրության գործարան, ձկնաբուծական կոմբինատ, ցեմենտի գործարան, մի քանի մեքենաշինական գործարաններ։ Միևնույն ժամանակ սկսվել է կղզու խոշորագույն նավթավերամշակման գործարանի և առաջին ԱԷԿ-ի շինարարության նախապատրաստումը։
2005 թվականին քաղաքի պատմական կենտրոնը մտցվել է Համաշխարհային ժառանգության ցանկ։


== Ժամանակակից դրություն ==
Ներկայումս Սիենֆուեգոսը խոշոր ծովային նավահանգիստ է, շաքարի, ծխախոտի և սուրճի վաճառքի կենտրոն։ Քաղաքում կա նավթարդյունաբերական գործարան։


== Տրանսպորտ ==
Ավտոմոբիլային ճանապարհների հանգույց և երկաթուղու կայարան։
Ծովային նավահանգիստ ։


== Հայտնի բնիկներ ==
Յուդել Մորենո՝ կուբացի նիզակ նետող, միջազգային մրցաշարերի մրցանակակիր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Обзор достопримечательностей Сьенфуэгоса
Сьенфуэгос Archived 2019-09-14 at the Wayback Machine.
Сьенфуэгос на CubaWorld
Ամասիա թագավոր

Ամասիա (եբրայերեն՝ אֲמַצְיָה‎ Ամացիա, «Տիրոջ հզորը»), Հովասի որդին ՝ 9 Հուդայի թագավոր։ Նա գահ բարձրացավ 25 տարեկան հասակում և թագավորեց 29 տարի 9-րդ դարի երկրորդ կեսին կամ 8-րդ դարի առաջին կեսին։ Թագավորության հավանական ամսաթվերի շարքում նշված են. Մ.թ.ա. 840-811 թվականներ (ըստ «Հրեական հանրագիտարանի»), 798-769 թվականներ (ըստ «Հրեական կարճ հանրագիտարանի») և մ.թ.ա. 796-767 թվականներ (ըստ Թիելի ժամանակագրության)։ Նրա կինը ՝ Հովեմիան, Երուսաղեմից էր։
Ամասիան հաջող ռազմական արշավ անցկացրեց Իդումեայի (Եդոմ) դեմ. Նա գրավեց Եդոմի մայրաքաղաք Սելան ։ Ըստ ամենայնի, Ամասիային չի հաջողվել ելք ունենալ Կարմիր ծով։ Նա կարողացավ գրավել միայն Մեռյալ ծովի հարավում և Սինայի հյուսիսային մասը ընկած տարածքը։ Եդոմի դեմ տարած հաղթանակից հետո Հրեաստանում տարածվեցին եդոմացիների պաշտամունքները, որոնք աջակցում էր ինքը՝ թագավորը, ինչը բացասաբար ընդունվեց ժողովրդի կողմից։ Այնուհետև պատերազմ սկսվեց Իսրայելի և Հրեաստանի միջև։ Հրեաները ջախջախվեցին, նրանց զորքը ցրվեց, և ինքը ՝ Ամասիան, գերվեց Յովասի կողմից։ Իսրայելական զորքերը հաղթականորեն մտան Երուսաղեմ, քանդեցին բերդի պարսպի մի մասը և գրավեցին թագավորական պալատի և Տաճարի գանձերը։ Մինչ Ամասիան էր գերության մեջ, իշխանությունը երկրում անցել ձեռքը նրա որդու Ազարիա, ով է, որ գրքում քրոնիկները կոչվում է Օզիան (Օզիան)։
Այնուհետև պատերազմ սկսվեց Իսրայելի և Հրեաստանի միջև։ Հրեաները ջախջախվեցին, նրանց զորքը ցրվեց, և ինքը՝ Ամասիան, գերվեց Յովասի կողմից։ Իսրայելական զորքերը հաղթականորեն մտան Երուսաղեմ, քանդեցին բերդի պարսպի մի մասը և գրավեցին թագավորական պալատի և Տաճարի գանձերը։ Մինչ Ամասիան էր գերության մեջ, իշխանությունը երկրում անցել ձեռքը նրա որդու Ազարիա, ով է, որ գրքում քրոնիկները կոչվում է Օզիան (Օզիան)։
Յովասի մահից հետո Ամասիային ազատ արձակեցին։ Վերադառնալով Երուսաղեմ ՝ նա ստիպված էր իշխանությունը կիսել իր որդու հետ։ Որոշ ժամանակ անց դավադրություն կազմվեց թագավորի դեմ։ Ամասյային հաջողվեց փախչել, և նա ապաստան գտավ Լաչիշ քաղաքում։ Այս իրադարձությունների ժամանակագրությունը շատ շփոթեցնող է։ Հնարավոր է, որ Հրեաստանում մի քանի տարի տիրեց երկակի իշխանություն։ Հետո Ազարիային հավատարիմ զորքերը գրավեցին Լաչիշը և սպանեցին Ամասիան։


== Գրականություն ==
Ամասիա արքա // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907


== Ծանոթագրություններ ==
Բարբադիլյո դել Մերկադո

Բարբադիլյո դել Մերկադո (իսպ.՝ Vilviestre del Pinar), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բուռգոս պրովինցիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռռա դե լա Դեմանդա շրջանի կազմում։ Բնակչությունը՝ 156 մարդ ( 2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը Archived 2014-12-30 at the Wayback Machine.