armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սեն Ժակ աշտարակ

Սեն Ժակ աշտարակ (ֆր.՝ Tour Saint-Jacques), միայնակ կանգնած աշտարակ Փարիզի համանուն հրապարակում, Սեն Ժակ լա Բուշերի եկեղեցու նախկին զանգակատունը։ Կառուցված է ուշ գոթիկայի ոճով։ Բարձրությունը 52մ է։


== Պատմություն ==
1523 թվականին կառուցված Սեն Ժակ աշտարակը այն ամենն է, ինչ պահպանվել է նույն տեղում կառուցված ռոմանական Սեն Ժակ լա Բուշերի եկեղեցուց, որի կառուցումը հովանավորվում էր մսագործների գիլդիայի կողմից (ֆր.՝ Boucherie՝ մսագործի կրպակ)։ Եկեղեցին հավաքատեղի էր այն հավատացյալների համար, ովքեր ուխտագնացություն էին կատարում Իսպանիայի Սանտյագո դե Կոմպոստելայի եկեղեցի՝ Հակոբոս առաքյալի գերեզման։ Եկեղեցին վերակառուցվել է 16–րդ դարում՝ նախկին ռոմանական ոճի փոխարեն ստանալով գոթիկայի ոճին բնորոշ տեսք։ Հենց այդ ժամանակ էլ եկեղեցուն կից կառուցվել է զանգակատունը՝ ներկայիս Սեն Ժակ աշտարակը։
Եկեղեցու դամբարանում է թաղված նշանավոր ալքիմիկ Նիկոլյա Ֆլամելը։ 1648 թվականին ֆրանսիացի գիտնական Բլեզ Պասկալը Սեն Ժակ աշտարակում անցկացրել է մթնոլորտային ճնշման չափումներ։
Ժողովրդական սեփականություն հռչակված եկեղեցին, հեղափոխական կառավարության կողմից վաճառքի հանվելով, 1797 թվականին քանդվել է քարերը վաճառելու նպատակով։ Զանգակատունը վարձակալել է մի որսորդ՝ այն վերածելով հալած կապարի պահեստի և օգտագործելով հրացանի կոտորակ ստանալու նպատակով․ 50մ բարձրությունից ցած ընկնելով հատուկ ցանցի միջով՝ կապարե գնդակները սառել են ջրով լցված տակառներում (կոտորակ ստանալու աշտարակային եղանակ)։
Ֆրանսիացիները, հարգելով Պասկալի հիշատակը, աշտարակի վրա տեղադրել են նրա արձանը։ Աշտարակի գավիթում պահպանվել են նաև տարբեր սրբերի 19 արձաններ։ 1981 թվականին աշտարակում տեղադրվել է մետեոդիտարկման կետ։
2013 թվականին՝ վերականգնողական աշխատանքների ավարտից հետո, աշտարակը բացվել է այցելուների համար։ Աշտարակի մուտքը նեղ աստիճանների պատճառով (87 սմ) սահմանափակված է ժամում 17 այցելուով։


== Նկարագրություն ==
Աշտարակի գագաթը պսակում է սուրբ Հակոբոս առաքյալի արձանը, իսկ անկյուններում կանգնած են հրեշտակի, արծվի, ցլի և առյուծի արձաններ, որոնք խորհրդանշում են չորս առաքյալներին։

Վերակառուցում
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սեն Ժակ աշտարակի մասին, քաղաքապետարանի կայք
Երկփեղկանիներ

Երկփեղկանիներ, թերթախռիկավորներ (լատ.՝ Bivalvia), խեցիավոր փափկամարմինների դաս։ 
Հայաստանում հանդիպում է երկփեղկանիների 2 ընտանիք. սադափակիրներ, որոնք խոշոր փափկամարմիններ են (հասունի խեցու երկարությունը 10 սմ է), և մանրագնդիկներ (երկարությունը՝ մինչև 12 մմ)։ Հայտնի 14 տեսակներից առավել տարածված են անատամը, գլխարկակիրը, սիսեռահատիկը և այլն։ Ապրում են ջրամբարներում, գետերում, լճերում և ճահիճներում։ 
Որոշ երկփեղկանիներ ունեն արդյունագործական նշանակություն։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմինը երկկողմանի համաչափ է՝ ծածկված թիկնոցով։ Խեցին երկփեղկանի է՝ մեջքային մասում միացած առաձգական կապանով (լիգամենտ), իսկ ներսից՝ փակող մկաններով։ Փորային կողմում ունեն մկանային ոտք, որը կարող է երկարել և կարճանալ։


== Ներքին կառուցվածք ==
Շնչառության օրգանները խռիկներն են։ Մեծ մասի մարմինը փորի կողմում ունի մկանային մակաճ՝ ոտք, որն արտադրում է բիսուս կոչվող նյութը և դրանով ամրանում է հիմնանյութին։ Մարսողական համակարգը բաղկացած է բերանից ու նրան կից մերձբերանային բլթակներից, կարճ կերակրափողից, ստամոքսից և օղակաձև աղիից։ Արյան շրջանառությունը բաց է։ Սիրտը կազմված է սրտապարկում պարփակված 1 փորոքից և 2 նախասրտից։ Սրտի միջով անցնում է վերջնաղին։ Երիկամները զույգ են։ Գլուխ չունեն։ Նյարդային համակարգը ներկայացված է 3 զույգ հանգույցով։ Զգայության օրգանները թույլ են զարգացած։ Ունեն հավասարակշռության օրգաններ՝ (ստատոցիստներ), զգացող ելուստներ (օսֆրադիումներ)։ Որոշ տեսակների թիկնոցի եզրերին կան աչքեր։ Մեծ մասամբ բաժանասեռ են, բեղմնավորությունն արտաքին է։ Սնվում են ջրային մանր օրգանիզմներով, քայքայված նյութերով։
Մարշմելոու

Մարշմելոու (անգլ.՝ Marshmallow), քաղցրավենիք, պաստեղի տարատեսակ, բայց առանց ձվի։ Մրգապաստեղի տարատեսակ է կազմված շաքարից կամ եգիպտացորենի օշարակից, տաք ջրում փափկեցված դոնդողանյութից և սպունգի աստիճանի հասցված խաղողաշաքարից, որոնց կարող են ավելացվել աննշան քանակի ներկանութ և բուրահաղորդիչներ։
Հաճախ անվանում են մինի-մրգապաստեղ։ Չնայած մարշմելոուի և մրգապաստեղի արտաքին նմանությանը, նրանք տարբեր ուտելիքներ են, քանի որ մարշմելոուի մեջ խնձորի խյուս և ձվի սպիտակուց չկա։


== Պատմություն ==
Մարշմելոու (անգլ.՝ marsh mallow) անվանումը թարգմանվում է «Ճահճային փիփերթ», անգլերեն այսպես է կոչվում Փիփերթազգիների ընտանիքի «փիփերթ դեղային» բույսը, որի արմատներից ստանում էին մածուցիկ դոնդողանման սպիտակ զանգված։ Հետագայում սկսեցին փիփերթի փոխարեն օգտագործել դոնդողանյութ (ժելատին) և օսլա։ Ժամանակակից օդային մարշմելոուները հայտնվել են ԱՄՆ-ում 1950-ական թվականներին։ Այն սկսել է արտադրել Քրաֆթ ֆուդս (անգլ.՝ Kraft Foods) ընկերությունը.։


== Օգտագործում ==
Մարշմելոուի փոքր կտորներ ավելացնում են սալաթի, աղանդերի, պաղպաղակի մեջ, նրանով զարդարում են տորթեր և խմորեղեններ։ Ամերիկայում ընդունված է մարշմելոուի փոքր կտորները լցնել տաք կակաոյի մեջ և կրակի վրա խորովել։ Խորովելուց հետո, տաքանալով մարշմելոուն մեծանում է չափերով, դառնում օդեղեն ու մածուցիկ։

Մարշմելոուն վաճառում են քաշով կամ տոպրակներով։ Առավել հաճախ նրանք սպիտակ են, սակավ գունավոր։ Լինում է նաև շոկոլադի կամ շաքարավենու (կարամել) ջնարակի մեջ թաթախված, ընկույզով կամ համային հավելանյութերով։ Լինում է մեծ և փոքր, կլոր և քառակուսի։


== Գրականություն ==
М. Голденков. Hot dog too: разговорный английский, Минск : Современная школа, 2009, .էջ՝ 224 (ռուս.)
THE ANATOMY OF A MARSHMALLOW. JUST IN TIME FOR CAMPFIRE SEASON / Popular Science, Nov 26th, 2008 (անգլ.)
The Oxford Companion to Sugar and Sweets, Marshmallows -  էջ՝ 430-431, Katie Liesener, ISBN 978-0-19-931339-6, Oxford University Press, 2015 (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլշոե Օկսկոե

Բոլշոե Օկսկոե (ռուս.՝ Большое Окское), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էդիրնեի մարզ

Էդիրնեի մարզ (թուրքերեն՝ Edirne ili), նահանգ է Թուրքիայի Հանրապետության արևմտյան եվրոպական մասում, Մարմարածովյան երկրամասում։


== Տես նաև ==
Թուրքիայի վարչական բաժանում
Մարմարածովյան տարածաշրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Բարձրյալի խրատանին

Բարձրյալի խրատանին (իսլ.՝ Hávamál), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի երկրորդ և ամենածավալուն երգը։ Հին իսլանդերենում Háva նշանակում է բարձր, իսկ mál՝ խոսք։ Երգը բաղկացած է 164 տնից։ Չափածո խրատների այս ստվար ամբողջությունը հնչում է խորհրդավոր Բարձրյալ անունով հանդես եկող Օդինի բերանից։ Սկալդները՝ սկանդինավյան գուսանները, սկզբնական շրջանում այս խրատները բանավոր կերպով ավանդել են հյուսիսեվրոպական գրեթե բոլոր ժողովուրդներին։ Խրատանու պատգամները՝ վիկինգների այդ ինքնատիպ սահմանադրությունը, լայն կիրառություն են գտել սոցիալական բոլոր խավերի համար։


== Նկարագրություն ==
«Բարձրյալի խրատանին» երգի առաջին 95 բանաստեղծական տները վերաբերում են հյուրընկալության կանոններին։ Օդինն իր խրատների շարքում միշտ շեշտադրում է խելոքների և հիմարների հակադրությունը։ Կյանքի համարյա բոլոր դրվագներում խելոքները կարողանում են օգտվել այդ խրատներից՝ ճիշտ ընկալելով դրանք և կիրառելով առօրյայում։ Սկանդինավյան ժողովուրդները բնակվում են ցուրտ վայրերում, և Օդինը նախ խորհուրդ է տալիս հյուրին ջերմորեն դիմավորել, ներս հրավիրելուց հետո առաջին հերթին նրան տեղ տալ տանը վառվող կրակի մոտ, ապա հոգալ ուտելիքով հյուրասիրելու և տաք հագուստ տալու մասին։ Խրատների մի մասը վերաբերում է տանտիրոջը, մի մասը՝ հյուրին։ Հյուրընկալվողներին բարձրյալ Օդինը խորհուրդ է տալիս շատախոսությամբ չզբաղվել, գարեջուր չափից ավելի չխմել։ Չի կարելի նաև մեկի տանը երկար հյուրընկալվել, քանի որ այդպիսով նա կդառնա անցանկալի ու աներես կհամարվի։
84-րդ տնից խրատները փոխում են իրենց բնույթը, և հիմնականում խոսվում է կանանց հանդեպ սիրո մասին։ Նա հայտնում է, որ չի կարելի տեղի տալ կանանց գայթակղություններին, այլ պետք է միշտ սթափ և զգոն լինել։ Սակայն անաղարտ սիրո մաքուր զգացմունքը գովելի է գերագույն աստծո համար, և նա արգելում է որևէ մեկին մեղադրել՝ սիրելու համար, քանի որ «խելոքն էլ է հանգրվանում սիրո խճճված ոստայնում, և իմաստունն էլ է խենթանում, անմիտ մանչուկի վերածվում անհագ սիրո հզոր գրկում»։
138-145-րդ տներում գովերգվում է իմաստնությունը և նրան ձգտելը։ Իր օրինակով Օդինը պատմում է, թե ինչպես է հանուն իմաստնության ինքը՝ գերագույն աստվածը ինքնազոհողության գնացել և ինչպիսի դժվարություններ ու զրկանքներ է կրել. Իգդրասիլ անունով հացենին համարվում էր տիեզերական ծառը, որի ճյուղերին գտնվում էին աստվածների, մարդկանց ու մյուս էակների բնակավայրերը՝ աշխարհները։ Իսկ արմատներում էր Հել անդրաշխարհը։ Եվ ահա, Օդինը ժամանակին իրեն գամել էր այդ ծառի վրա, որպեսզի արմատներում պահվող իմաստնության աղբյուրից ստանար խորհրդավոր ռուների (ծածկագրերի) գաղտնիքը։ Հանուն իմաստնության Օդինը զոհաբերում է նաև իր մեկ աչքը։


== Աղբյուրներ ==
Ավագ Էդդա, Անտարես հրատարակչություն, Երևան 2018 թ.: Թարգմանիչ՝ Հակոբ Սարգսյան։
Կրինիցի (գյուղ, Ալեքսանդրովի շրջան)

Կրինիցի (ուկրաիներեն՝ Криниці), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
2001 թվականի տվյալներով Կրինիցի գյուղում բնակվում էր 617 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խերսոնի Ալեքսեյ Շովկունենկոյի անվան արվեստի թանգարան

Խերսոնի Ալեքսեյ Շովկունենկոյի անվան արվեստի թանգարան (ուկրաիներեն՝ Херсонський художній музей імені Олексія Шовкуненка), թանգարան Ուկրաինայում, Խերսոն քաղաքում, որն անվանումն է ստացել ի պատիվ նկարիչ Ալեքսեյ Ալեքսեևիչ Շովկունենկոյի։


== Պատմություն ==


=== Թանգարանային շենքեր ===

Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1897 թվականին, որպես Խերսոնի քաղաքային խորհրդի գլխավոր մասնաշենք՝ Օդեսայի ճարտարապետ Ադոլֆ Մինկուսի (1870-1948) նախագծով։ 1978 թվականի մայիսի 27-ին Խերսոնի արվեստի թանգարանի ցուցահանդեսը Ա. Ա. Շովկունենկո։


=== Թանգարանային ֆոնդի հավաքածու ===
1920-ից 1930-ական թվականներին թանգարանի արվեստի հավաքածուն զգալիորեն համալրվել է ռուսական և արևմտաեվրոպական գեղանկարչության, գրաֆիկայի, արվեստի և արհեստի նշանավոր գործերով։ Հայրենական մեծ պատերազմի (1941–1945) նախօրեին ֆոնդերը իրենց կազմում ունեին մոտ 700 ցուցանմուշ։ Նացիստական օկուպացիայի տարիներին թանգարանային արժեքների մեծ մասը, այդ թվում՝ արվեստի գործերի հավաքածուն, Խերսոնից տեղափոխվել են Գերմանիա և Ռումինիա։
1981 թվականին թանգարանը ստացավ բնիկ խերսոնցի, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի՝ Ա . Ա. Շովկունենկոյի, գործերը, որոնք նվիրաբերել է նրա կինը՝ Ա. Վ. Շովկունենկոն։ Դա հնարավորություն է տվել ստեղծել գեղանկարչի աշխատանքների մենագրական ցուցահանդես։
Թանգարանի արվեստային հավաքածուն ունի ավելի քան 10 հազար ցուցանմուշ և հանդիսանում է Ուկրաինայի ամենահետաքրքիր թանգարանային հավաքածուներից մեկը։ Ցուցահանդեսին ներկայացված են հայրենական և արտասահմանյան գեղանկարչության, գրաֆիկայի, քանդակագործության, արվեստի և արհեստի աշխատանքներ՝ սկսած 17-րդ դարի ռուսական սրբապատկերների նմուշներից մինչև ժամանակակից Խերսոնի նկարիչների գործերը, որոնց համար նաև կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ։ Թանգարանի մշտականապես ցուցադրված են՝

17-րդ դարից մինչ 20-րդ դարերի սկզբի սրբանկարչության օրինակներ,
19-րդ դարի 18 առաջին կեսի ռուսական արվեստ,
19-րդ դարի երկրորդ կեսի մինչ 20-րդ դարի սկզբի ուկրաինական և ռուսական արվեստ.
Թանգարանի հավաքածուի ամենահայտնի աշխատանքները.


=== Հավաքածուի ապօրինի արտահանում ===
2022 թվականին Խերսոնի ռուսական օկուպացիայի ժամանակ ռուսական զինված ուժերը թանգարանից հանեցին 10 հազարից ավել ցուցանմուշ (ըստ ուկրաինական կողմի ներկայացուցիչների ավելի քան 14,5 հազարից ավել)։ Սրանք Պիտեր Լելիի, Ավգուստ Բայերի, Հովհաննես Այվազովսկու գործերն են, 17-րդ դարից մինչ 20-րդ դարի սկզբի սրբապատկերներ, 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչ 20-րդ դարի սկզբի ուկրաինական արվեստի և ժամանակակից արվեստագետների գործերը։ Դրանք դուրս են բերվել ռուսական զորքերի նահանջից առաջ՝ հոկտեմբերի 31-ից նոյեմբերի 4-ի միջև ընկած ժամանակահատվածում, ավտոբուսներով և բեռնատարներով՝ առանց փոխադրման պայմանները կարևորելու։ Թանգարանը այն ժամանակ ղեկավարում էր սրճարանային երգչուհին՝ օկուպացիոն իշխանությունների կողմից նշանակված օրինական տնօրենի փոխարեն, ով չհամաձայնեց համագործակցել նրանց հետ և հեռացավ քաղաքից։ Ցուցանմուշները թաքցված են եղել պահեստում, սակայն աշխատակիցների աշխատակիցները օգնել են գտնել դրանք։ Ընդհանուր առմամբ, Խերսոնի շրջանի մշակութային հաստատություններից կորչել է մոտ 15 000 ցուցանմուշ, ինչպես նաև հատուկ, համակարգչային և կենցաղային տեխնիկա, այդ թվում՝ սանտեխնիկա։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայ հեղափոխական բանակ

Հայ հեղափոխական բանակ (ՀՀԲ) (արմտ. հայ.՝ Հայ յեղափոխական բանակ, ՀՅԲ, անգլ.՝ Armenian Revolutionary Army, ARA), հայ քաղաքական ընդհատակյա կազմակերպություն։ Իրեն ներկայացրել է իբրև հայկական մի նոր զինված կազմակերպություն, որն իր պայքարը կենտրոնացնում է միայն թուրքական պետության դեմ՝ ի նպաստ Հայ դատի, և այլ շահեր չի հետապնդում։
Հակաթուրքական զինված գործողություններով հանդես է եկել 1983-85 թվականներին։
ՀՀԲ գործողություններից են 1983 թվականի հուլիսի 27-ին Լիսաբոնի թուրքական դեսպանատան (մասնակիցները՝ Սեդրակ Աճեմյանը, Վաչե Տաղլյանը, Սիմոն Յըահնյանը, Սարգիս Աբրահամյանը և Արա Քերզլյանը ինքնաողջակիզվեցին գործողության ընթացքում), 1985 թվականի մարտի 12-ին՝ Օտտավայի թուրքական դեսպանատան գրավումը (գործողության մասնակիցները՝ Հովիկ Նուբարյանը, Գևորգ Մարաշլյանը և Րաֆֆի Թիթիզյանը դատապարտվեցին ցմահ բանտարկության)։
ՀՀԲ գործունեությունը լայնորեն լուսաբանվել է ՀՅԴ մամուլում, ձերբակալված անդամն պաշտպանությունը ստանձնել են տեղական դաշնակցական կազմակերպությունները, բայց ՀՅԴ-ն ժխտել է որևէ կազմակերպչական կապը ՀՀԲ-ի հետ։


== Հարձակումներ ==
Հուլիսի 27, 1983 թվական, Լիսաբոն, Պորտուգալիա՝ Հարձակում Լիսաբոնում Թուրքիայի դեսպանատան վրա 1983, որտեղ սպանվեցին հինգ նախապատրաստողները, պորտուգալացի ոստիկանը (Մանուել Պաչեկո) և թուրք գործերի ժամանակավոր հավատարմատարի կինը, Չահիդե Միչիոգլուն. մեկ այլ պորտուգալացի ոստիկան ծանր վիրավորվեց։
Հունիսի 20, 1984 թվական, Վիենա, Ավստրիա՝ թուրքական դեսպանատան առևտրական և աշխատանքային կցորդ Էրդողան Յոզենը սպանվեց իր մեքենայի պայթյունի ժամանակ։ ՀՀԲ-ն ստանձնեց պատասխանատվությունը։
Սեպտեմբերի 3, 1984 թվական, Ստամբուլ, Թուրքիա՝ երկու ՀՀԲ անդամները սպանվեցին Թոփքափը ամրոցի դիմաց իրենց ռումբի սխալ օգտագործման պատճառով։
Նոյեմբերի 19, 1984 թվական, Ավստրիա՝ Էնվեր Էրգյունը, ՄԱԿ պաշտոնյա, սպանվեց Վիենայում։ ՀՀԲ-ն ստանձնեց պատասխանատվությունը։
Մարտի 12, 1985 թվական, Օտավա, Օնտարիո, Կանադա՝ երեք ՀՀԲ անդամ հարձակվեցին Օտավայում Թուրքիայի դեսպանատան վրա, սպանելով Pinkerton-ի գործակալ Կլոդ Բռունելին, ով փորձել էր կանգնեցնել իրենց, վերցնում են 12 պատանդ և ապարդյուն փորձ են ձեռնակում թուրք դեսպանին սպանելու։ Ավելի ուշ նրանք դատապարտվում են ցմահ, ներառյալ 25 տարի առանց ներման։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հայկական հարց հանրագիտարան
Մալիե Տայցի

Մալիե Տայցի (ռուս.՝ Малые Тайцы), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(8710) Հաուլեյ

(8710) Հաուլեյ (անգլ.՝ Hawley), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի մայիսի 15-ին Շառլ դե Սենտ-Այնանի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,610658 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1964 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0249 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1540,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,233657 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8710) Հաուլեյ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դուրյան ազգային վարժարան

Դուրյան ազգային վարժարան, ամենօրյա վարժարան։ Հիմնվել է 1928 թվականին, Սան Պաուլոյում՝ համայնքի հանգանակությամբ։ 1931 թվականին անվանակոչվել է Դուրյան ազգային վարժարան՝ ի հիշատակ Երուսաղեմի հայոց պատրիարք Եղիշե արքեպիսկոպոս Դուրյանի։ Գործում է Ս. Գևորգ եկեղեցու հովանավորությամբ։ Ունի մանկապարտեզ, նախակրթարան և երկրորդական (միջնակարգ) բաժին։ 2002 թվականին ունեցել է 120 աշակերտ։
Սանթ Ժուլիա դե Լորիա

Սանթ Ժուլիա դե Լորիա (կատ.՝ Sant Julià de Lória), Անդորրայի 7 շրջաններից մեկը։ Գտնվում է երկրի հարավային մասում։ Շրջանի բնակչության մեծամասնությունը խոսում է կատալաներեն։ 2012 թ-ի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմում է 9063 մարդ, իսկ տարածքը՝ 61 կմ²։ Այն իր մեծությամբ հինգերորդ շրջանն է Անդորրայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրեն Սաֆարյան (այլ կիրառումներ)

Սուրեն Սաֆարյան, կարող է վերաբերել՝

Սուրեն Սարգսի Սաֆարյան - հայ նկարիչ
Սուրեն Արմենի Սաֆարյան - հայ նկարիչ
Դոնի պատմվածքներ

Դոնի պատմվածքներ (ռուս.՝ Донски́е расска́зы), Միխայիլ Շոլոխովի ժողովածուն, որը բաղկացած է 6 պատմվածքից՝ «Ալյոշկինոյի սիրտը», «Մտրուկ», «Երկնագույն տափաստան», «Անպատկառը», «Ծննդանշան» և «Օտար արյուն»։


== Պատմվածքներ ==
«Ալյոշկայի սիրտը»
«Ալյոշկայի սիրտը» պատմվածքը հեղինակը գրել է 1925 թվականին։ Նույն թվականին «Ալյոշկա» անվանումով այն հրատարակվել է «Գյուղացիական երիտասարդություն» (ռուս.՝ «Крестьянская молодёжь») ամսագրում։ Ավելի ուշ, նույն թվականին, լույս է տեսել առանձին հրատարակությամբ և «Ալյոշկայի սիրտը» ներկայիս անվանումով։
Պատմվածքը 14-ամյա որբ Ալյոշկայի մասին է, որի ընտանիքը` մայրը և երկու քույրը, մահացել են սովի ժամանակ, իսկ հայրն անհայտացել է։
«Մտրուկ» պատմվածքը գրվել է 1926 թվականին։ Նույն թվականին այն առաջին անգամ լույս է տեսել «Երիտասարդ լենինյան» թերթում, այնուհետև՝ «Գյուղացիական երիտասարդություն»  և «Որոնում» ամսագրերում։ Պատմվածքի  գլխավոր հերոսը մտրուկն  է, որին երկու անգամ հրամայվում է սպանել, բայց կենդանի է մնում։
1959 թվականին ստեղծագործությունը էկրանավորվել է։

«Երկնագույն տափաստան»  
«Երկնագույն տափաստան» պատմվածքը գրվել է 1926 թվականին, այն պատմվում է  հովիվ Զախարի անունից, ով իր թոռների հետ ապրում էր Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակաշրջանում։
«Անպատկառը»
«Անպատկառը» պատմվածքը գրվել է 1925 թվականին և նույն տարում լույս է տեսել «Երիտասարդ լենինյան» թերթում։ «Անպատկառը» պատմվածքի  գլխավոր հերոսը Մինկան է, ով ապրում է մոր և պապի հետ։  Մինկան հորը չէր տեսել,  մի անգամ նա   պատերազմից հետո վերադառնում է, բայց շուտով նորից մեկնում է պատերազմ և մահանում։

«Ծննդանշան»
«Ծննդանշան» պատմվածքը գրվել է 1924 թվականին,  նույն տարում լույս է տեսել «Երիտասարդ լենինյան» թերթում։ Պատմությունը Նիկոլկայի մասին է, որը կորցրել էր հորը Գերմանիայի հետ պատերազմի ժամանակ, իսկ հետո մահացել էր մայրը,  բայց շուտով ռազմի դաշտում Կարմիր բանակի հրամանատարը հանդիպում է իր հորը։
Այն էկրանավորվել է 1964 թվականին։

«Օտար արյուն» 
«Օտար արյուն» պատմվածքը գրվել է 1926 թվականին։ Պատմության գլխավոր հերոսը ծերունի Գավրիլն է, որի որդին անհետ կորել է պատերազմում։ Գավրիլան խնամում է նոր թշնամական կառավարության վիրավորված ներկայացուցչին։ Պատմվածքի հիման վրա  1964 թվականին նկարահանվել է «Ինքնաբուխ սեր» ֆիլմը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալյոշկինոյի սիրտը
Մտրուկ
Երկնագույն տափաստան
Անպատկառը
Ծննդանշան
Օտար արյուն
Դենիս Ռասել Դևիս

Դենիս Ռասսել Դևիս (անգլ.՝ Dennis Russell Davies, ապրիլի 16, 1944(1944-04-16), Թոլեդո, Օհայո, Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի դիրիժոր և դաշնակահար։ Ամերիկական այն միակ նվագախմբի ստեղծողնեից մեկը, որը կենտրոնանում է միայն ԱՄՆ-ի երաժշտության վրա։


== Կյանքը ==
Ավարտել է Ջուլյարդյան դպրոցը։ 1972-1980 թվականներին գլխավորել է Սենթ Փոլի կամերային նվագախումբը, որի հետ մեծ հաջողությունների է հասել։ 1980 թվականին ստացել է «Գրեմմի» պարգևը կամերային երաժշտության լավագույն ստեղծագործության ձայնագրման համար (Ահարոն Կոպլենդի «Գարունը Ապպաչներում»)։
Միաժամանակ 1977 թվականին Ֆրենսիս Թորնի հետ միասին հիմնել է ամերիկյան կոմպոզիտորների նվագախումբը, որի ղեկին էր մինչև 2002 թվականը։ ԱՄՆ-ում գլխավորում էր նաև Բրուքլինի ֆիլարմոնիկ նվագախումբը (1990-1996), սատարելով Ժոզեֆ Գորովիցի ծրագրային քաղաքականությունը, որն ուղղված էր դեպի նորագույն երաժշտության ստեղծումը։
1980 թվականից ավելի բարձր աստիճանում աշխատել է Եվրոպայում։ 1980-ից 1987 թվականին եղել է Շտուտգարտի երաժշտական գլխավոր տնօրենը, Շտուտգարտի օպերայի գլխավորությամբ մասամբ կատարել է երկու օպերաների պրեմիերաները, որոնք պատկանում էին Ֆիլիպ Գլասսին, ում հետ Դևիսին կապում է երկար տարիների ամուր ստեղծագործական համագործակցությունը։ 1987-1995 թվականներին Բոննում գլխավորել է Բեթհովենի նվագախումբը, 1996-2002 թվականներին Վիեննայի ռադիոյի սիմֆոնիկ երգչախումբը։ 2002 թվականից Դևիսը գլխավորում է Լինցի Բրուկներովյան նվագախումբը, իսկ 2009 թվականից նաև Բազելկյան սիմֆոնիկ նվագախումբը։ Դաշնակահարի դերում հիմնականում ներկայանում էր հազվադեպ, իսկ վերջին տարիներում հաճախ նվագում է դաշնակահարուհի Մակի Նամեկավայի հետ։


== Երգացանկ և ձայնագրություններ ==
Դևիսը առաջին հերթին հայտնի է որպես քսաներորդ դարի երկրորդ կեսի երաժշտության մեկնաբան։ Բացի Ֆիլիպ Գլասսից նրա ուշադրության կենտրոնում են հայտնվում այնպիսի հեղինակներ, ինչպիսիք են Հանս Վերները, Ուիլյամ Բոլկոմը, Լու Հարրիսոնը, Ալան Հովհաննեսը, Ջոն Քեյջը, Վիրջիլ Թոմփսոնը, Ալֆրեդ Շնիտկեն, Վալենտին Սիլվեստրովը, Գիյա Կանչելին, Ավրո Պյարտ։
Այդ թվում նաև նրա բեմադրությունների ցանկում են Ռիխարդ Վագների «Թռչող հոլանդացին» օպերան Բայրոթի փառատոնում և Կուրտ Վայլի «Մախագոնի քաղաքի անկումը և ծաղկումը» Զալցբուրգյան փառատոնում։ Վիեննայի ռադիոյի երգչախմբի հետ միասին ձայնագրել է Հանս Ռոտտի սիմֆոնիան։
2010 թվականին Շտուտգարտյան կամերային նվագախմբի հետ միասին Sony ընկերությունում ձայնագրել է Յոզեֆ Հայդնի սիմֆոնիաների հավաքածուն (106 սիմֆոնիա և Համերգային սիմֆոնիա, ընդհանուր 37 սկավառակ), և այդպիսով դառնալով չորրորդ և այսօրվա վերջին դիրիժորը, որը կատարել է այդ մասշտաբային ծրագիրը (մեկ այլ երեքը՝ Էրնեստ Մերցենդորֆեն, Անտալ Դորատի և Ադամ Ֆիշեր. Ռոյ Գուդմանի և Քրիսթոֆեր Հոգվուդի համանման ծրագրերը մնացին անավարտ)։ Քննադատ Դևիդ Թրիշերը գրում է այդ կոմպլեկտի մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография Archived 2006-05-18 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Биография (անգլ.)
[1](չաշխատող հղում) Деннис Рассел Дэвис на All Music Guide (անգլ.)
Դենիս Ռասել Դևիս (անգլ.) Internet Movie Database կայքում (անգլ.)
Հայ մկրտական եկեղեցիներ

Հայ մկրտական եկեղեցիներ (Հայ ավետարանական-մկրտական եկեղեցիներ) ավետարան, (բողոքական) դավանանքին պատկանող ուղղություններից մկրտականության (բապտիզմ) հայ հետևորդների եկեղեցիներ։ Հայաստանում պաշտոնապես գործում են 2 առանձին Հայ մկրտական եկեղեցիներ՝ Գյումրիի Հայ ավետարանական-մկրտական եկեղեցին և Հայ ավետարանական-մկրտական քրիստոնյաների (ՀԱՄՔ) եկեղեցիները (Երևանի, Աբովյանի, Արարատի մարզի Արևշատ գյուղի, Արարատի, Վանաձորի, Ստեփանավանի և այլն)։ Սփյուռքում, բացառությամբ Թբիլիսիի և Սուխումի, առանձին Հայ մկրտական եկեղեցիներ կամ համայնքներ չկան։ Մկրտակաևությունը հայոց մեջ տարածվել է ավետարանականության հետ գրեթե միաժամանակ (XIX դ-ի սկիզբ), բայց, ի տարբերություն վերջինիս, գլխավորապես՝ Արևելյան Հայաստանում և Այսրկովկասում։ 1836 թվականին Շիրակ գավառի Արխվելի գյուղի (այժմ՝ Շիրակի մարզի Լեռնուտ գյուղի) բնակիչների (1829-1830 թվականներին գաղթել են Արևմտյան Հայաստանի Խնուս գավառի Չեվիրմե գյուղից) մոտ հայտնաբերվել է «Բանալի ճշմարտութեան» վերնագրով դավանագիրք՝ գրված 1782 թվականին Տարոն գավառում։ 900 Բնակիչները, որոնք հայ պատմագրության մեջ անվանվում են «նոր թոնդրակեցիներ», հետևել են հայկական միջավայրում ձևավորված յուրօրինակ գաղափար, ավետարանական և մկրտական վարդապետությանը։
Հայ մկրտականներ եղել են Կարսի նահանգի Ղարաղալա գյուղում, Ալեքսանդրապոլում և շրջակա մի շարք գյուղերում։ Շուշիում 1889 թվականին հայ ավետարանականներից բաժանվել են մկրտականները, որոնք մկրտվել են գետում և պաշտամունքները կատարել ավետարանականներից առանձին։ 1890 թվականին Շուշիում բացվել է առաջին հայկական մկրտական եկեղեցին։ XIX դարի վերջին և XX դաքրի սկզբին Բաքվի հայ մկրտական համայնքն ունեցել է առանձին եկեղեցի, որը պաշտոնապես չի ճանաչել ռուս, կառավարությունը։ Բաքվի հայ մկրտականները հրատարակել են «Բարի լուր» կրոն, երկշաբաթաթերթը (1906-1917), որը միակ ավետարանական հայերեն թերթն էր Այսրկովկասում։ Քաղաքի հայ մկրտական եկեղեցում տևապես պաշտոնավարել է վերապատվելի Պատվական Թառայանը, որը «Բարի լուրի» հիմնադիրն ու անփոփոխ խմբագիրն էր։ 1908 թվականին Բաքվի մկրտականները հիմնել են «Բաքվի որբախնամ ընկերությունը», որի որբանոցում սաների թիվը 40-50 էր։ Ունեցել են նաև Սուրբ Գրոց անունով դպրոց։ 1917 թվականի ապրիլին «Բարի լուրի» հրավերով Բաքվի մկրտականների ժողովարանում տեղի է ունեցել Կովկասի Հայ ավետարանականների համագումարը։ 1918-1920 թվականներին Բաքվի հայկական կոտորածների ժամանակ հայ մկրտականներն արտագաղթել են Թիֆլիս, որտեղ 1923 թվականին բացել են տեղի հայ մկրտականների ժողովարանը (եկեղեցի)։
Կուտկի (գյուղ, Սլավուտայի շրջան)

Կուտկի (ուկրաիներեն՝ Кутки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուտկի գյուղում բնակվում էր 384 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,25 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 307,2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մալանդա

Մալանդա (անգլ.՝ Malanda), քաղաք, որը գտնվում է ավստրալիական Քվինսլենդ նահանգի հյուսիս-արևելյան մասում։ Քաղաքի բնակչությունը 2011 թվականի տվյալներով կազմում է 2052 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է Թեյբլենդս շրջանի կազմում, որի բնակչությունը կազմում է 45.300 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։


== Աշխարհագրություն ==
Մալանդան գտնվում է ծովի մակարդակից 732 մ բարձրության վրա։ Քաղաքը գտնվում է Ատերտոնից 20 կմ, Քերնսից` 73 կմ, իսկ Բրիսբենից` 1889 կմ հեռավորության վրա։


== Պատմություն ==
Մինչև եվրոպացիների գալը Մալանդայի տարածքի կեսը բնակեցված է եղել Նգաջաջիներով։ 1886 թվականին որոշում է կայացվել այդ շրջանում երկաթուղային կայարանի կառուցման մասին։ Հաջորդ վեց տարիների ընթացքում կառուցվել է մոտ 3412 կմ (2120 մղոն) երկաթուղային ճանապարհ։ Միայն 1911 թվականին երկաթուղային ճանապարհը հասել է Մալանդա։ Երկաթգիծը փակվել է 1964 թվականին։
1908 թվականին Ջեյմս Ինգլիշը (ավելի ուշ աշխատել է Մալանդայի հյուրանոցում և եղել է Չարլզ Ինգլիշի հայրը) և Ջեյմս Էմերսոնը եկել են այս շրջան։ Անգլիացիներն իրենց հետ բերել են խոշոր եղջերավոր անասուններ Կիամիից և Նոր Հարավային Ուելս նահանգի Ռիչմոնդ գետի մոտակա շրջաններից։ Էմերսոնը նախիր ուներ, որը բաղկացած էր 1026 խոշոր եղջերավոր անասուններից, որոնք նա բերում էր Լիսմոր քաղաքից, բայց 16 ամիս դժվար ճանապարհից մինչև Մալանդա հասել են նրանցից ընդամենը 560-ը։
1910 թվականին Ջոն Փրինսը Մալանդայում հիմնել է անտառահատարան։ Հենց այդ սղոցամեքենաների օգնությամբ պատրաստվել են Մալանդայի հյուրանոցի տախտակները (կառուցվել է 1911 թվականին)։ Առաջին փոստատար բաժանմունքները կառուցվել են 1912 թվականի հունվարին։
Քաղաքի հյուսիսային մուտքն անցնում է Մալանդա ջրվեժով։ «Մալանդա» անվանումը, համաձայն մի քանի աղբյուրների, գալիս է տեղացի բնիկների բառից, որը նշանակում է ջրվեժ։
1990 թվականին բացվել է քաղաքային գրադարան և կենցաղային սպասարկման կենտրոն։


== Ծանոթագրություններ ==
Շտայնռայխ

Շտայնռայխ  (գերմ.՝ Steinreich), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասի Դամե Շպրևալդ շրջանում։ Բնակչությունը՝ 568 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ի տվյալների) ։ Տարածքը՝ 41,71 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12 0 61 471.


== Ծանոթագրություններ ==
Չերնովոյ Նարիկ

Չերնովոյ Նարիկ (ռուս.՝ Черновой Нарык), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոմ գետի ձախ ափին՝ 504 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 106 կմ է, ավազանի տարածքը 623 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Զորավա (Թիմարի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զորավա (այլ կիրառումներ)Զորավա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառակում։ Գտնվում էր Արճակ լճից հյուսիս, հարթավայրում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 13 տուն թուրք բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(7621) Սվիլինկ

(7621) Սվիլինկ (անգլ.՝ Sweelinck), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,137544 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5489 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7261 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2029,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177345 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7621) Սվիլինկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լը Տրիուլու

Լը Տրիուլու (ֆր.՝ Le Trioulou), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 94 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.01 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.87 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 145 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 35 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 52 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 39-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 13։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 39 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 37 անձ (20 տղամարդ և 17 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (0 տղամարդ և 2 կին)։ 13 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հրանտ Դալլաքյան

Հրանտ Դալլաքյան (1939, հուլիսի 2, Արծվաբերդ), ՀԽՍՀ վաստակավոր ջրաշինարար։


== Կենսագրություն ==
Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը 1968-2000 թթ. աշխատել է 5-րդ ջրաշինական կազմակերպությունում։ Կառուցել է Խնձորուտի երկաստիճան ջրհան կայանի երկրորդ աստիճանը՝ իր խողովակաշարով և պոմպային ցանցով։ Նաև կառուցել է Բերդի և Պառավաքարի ջրամբարները, մասնակցել է Քոլագրի ջրամբարի (Ծիլի-ծով) կառուցմանը։
Նաշնոշ

Նաշնոշ (ռուս.՝ Нащнощь), գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 31 կմ։ Թափվում է Իչա գետի աջ ափին՝ 105 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19080000212120000030409


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գրիգոր Հայրապետյան

Գրիգոր Սիմոնի Հայրապետյան (1889, Տեղ, Գորիսի շրջան-հոկտեմբերի 5,1948), հայ բժիշկ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1889 թվականին, Տեղ գյուղում։ Նա սերում է քահանայի ընտանիքից։ Սովորել է Տեղի, Շուշիի թեմական դպրոցներում, ավարտել Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը և Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը։ Դրանից հետո երեք տարի դասավանդել է Շուշիի ռեալական ուսումնարանում։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Խարկովի բժշկական ինստիտուտում և աշխատել Պավլովի անվան ֆիզիոլոգիական ինստիտուտում։
Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ուղեղի ֆիզիոլոգիայի և նյարդաբջջային համակարգի հիմնախնդիրներին։ Տպագրել է 120 գիտական հոդվածներ, հեղինակել մի շարք ուսումնական ձեռնարկներ։ 1936 թվականին զեկուցումով հանդես է եկել Մոսկվայում։ 1937 թվականին անարդարացիորեն ձերբակալվել է և աքսորվել Մագադան։ 1948 թվականին աքսորավայրից վերադարձել է և բնակություն հաստատել Աշխաբադում։ Նույն տարվա հոկտեմբերի 5-ին զոհվել է երկրաշարժից։


== Արտաքին հղումներ ==
Հայրապետյան Գրիգոր Սիմոնի


== Աղբյուրներ ==
Էդուադ Զոհրաբյան, Համլետ Միրզոյան, Գորիսի Հանրագիտարան
Վերին Արտաշատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Վերին Արտաշատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 6 հուշարձան (6 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Գի Դյուկոլոնե

Գի Դյուկոլոնե (մարտի 14, 1920(1920-03-14), Monsempron-Libos - օգոստոսի 25, 2008(2008-08-25), Փարիզ), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ։ Ֆրանսիայի կոմկուսի անդամ։ Լինելով ազգային ժողովի փոխնախագահի պաշտոնում՝ բազմիցս կառավարությունից պահանջել է դատապարտել հայերի ցեղասպանությունը Օսմանյան կայսրությունում։ 1985 թվականի դեկտեմբերին ազգային ժողովի 35 կոմունիստ պատգամավորների անունից ներկայացրել է գրավոր առաջարկություն՝ «Ցեղասպանության ճանաչման մասին, որի զոհ դարձել է հայ ժողովուրդը 1915 թվական»։ Դյուկոլոնեն գլխավորել է 1985 թվականի դեկտեմբերին ստեղծված Հայերի ցեղասպանության ճանաչման ֆրանս կոմիտեն, որի մեջ մտել են ֆրանսիական Դիմադրության մարտիկներ, ֆաշիստ, ճամբարների նախկին կալանավորներ։ Իբրև ազգային ժողովի պատգամավոր, մասնակցել է տարբեր ցույցերի, որոնցում դատապարտվել է 1915 թվականի ցեղասպանությունը՝ իբրև մարդկության դեմ հանցագործություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուտբոլի Բելառուսի Սուպերգավաթ 2010

Ֆուտբոլի Բելառուսի Սուպերգավաթ 2010, ֆուտբոլի Բելառուսի Սուպերգավաթի առաջին խաղարկումն է, որն անցկացվել է 2010 թ. մարտի 8-ին Մինսկ քաղաքի «Ֆուտբոլային մանեժ» մարզադաշտում: Եզրափակիչ խաղում միմյանց դեմ մրցում էին 2008/09 մրցաշրջանի հաղթող «ԲԱՏԷ» և 2008/09 մրցաշրջանի գավաթակիր «Նաֆթան» ակումբները:


== Խաղ ==
Խաղի հիմնական ժամանակն ավարտվել է 0:0 հաշվով, իսկ հետխաղյա 11 մետրանոց հարվածաշարում հաղթող է դարձել «ԲԱՏԷ» ակումբը: Հաղթող թիմը ստացավ գավաթ, մեդալներ և նաև 45 միլիոն ռուբլու սերտիֆիկատ: Նաֆթանի ֆուտբոլիստները ստացան 15 միլիոն ռուբլու սերտիֆիկատ: 


== Խաղի վիճակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Суперкубок. Супер-старт. Вечер на манеже
Суперкубок Беларуси. Суперлото
Сергей Веремко: пенальти — не мой конек
Աստերոիդների ցանկ (307501-307600)

Աստերոիդների ցանկ (307401-307500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (307601-307700)
 Աստերոիդների ցանկ (307401-307500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (307601-307700)
Լիդիա Մեյ

Լիդիա Մեյ (Լիդիա Յուհանի Ստարկոպֆ-Մեյ, էստ․՝ Lydia Mei, 2 հուլիսի, 1896, Հիյումաա - 14 սեպտեմբերի, 1965, Տալլին), էստոնացի նկարչուհի-ջրանկարիչ, նատյուրմորտների վարպետ։


== Կենսագրություն ==
Լիդիա Մեյը ծնվել է 1896 թվականի հուլիսի 2-ին էստանական Հիյումաա կղզում՝ նավապետի ընտանիքում։ Նա եղել է ընտանիքի երեք երեխաներից երկրորդը։ Երեք քույրերն էլ հետագայում իրենց կյանքը նվիրել են արվեստին. Լիդիան ու Նատալյան զբաղվել են նկարչությամբ՝ դառնալով 1920-ական թվականներին էստոնական արվեստում ծավալված «Նոր իրեղենություն» ուղղության ներկայացուցիչներ, իսկ Քրիստինա Մեյը դարձել է քանդակագործ։
1915 թվականին Լիդիա Մեյն ավարտել է Տալլինի իգական գիմնազիան, այնուհետև մինչև 1918 թվականը ճարտարապետություն է սովորել Պետրոգրադի Կանանց ճարտարագիտական ինստիտուտում։ Դրանից հետո վերադարձել է Էստոնիա։ 1920-1921 թվականներին Լիդիա Մեյը՝ որպես նկարչության ուսուցչուհի, աշխատել է Տարտուի մանկավարժական քոլեջում։ Որպես ջրանկարիչ՝ Լիդիա Մեյը ճանաչում է ձեռք բերել 1920-ական թվականների վերջին. նրա նկարները ցուցադրվել են Ամստերդամում, Ռիգայում, Հելսինկիում, Բեռլինում և այլ քաղաքներում կազմակերպված ցուցահանդեսներում։ 1940-ական թվականների սկզբին Լիդիա Մեյն զբաղվել է մանկական գրքերի նկարազարդումներով։ Լիդիա Մեյի նատյուրմորտներն աչքի են ընկնում վառ ու հարուստ գույներով։
1925 թվականին Լիդիա Մեյը դարձել է Էստոնիայի Կերպարվեստի նկարիչների կենտրոնական միության (EKKKÜ) անդամ, 1931-1935 թվականներին անդամակցել է Էստոնացի նկարիչների միությանը (EKR), իսկ 1936 թվականին նա դարձել է Կիրառական արվեստի միության (RaKü) անդամ։ Լիդիա Մեյը Էստոնիայի նկարիչների միության անդամ է 1946 թվականից։
1920-1928 թվականներին Լիդիա Մեյն ամուսնացած է եղել քանդակագործ Անտոն Ստարկոպֆի հետ, այդ պատճառով էլ երբեմն հիշատակվում է որպես Լիդիա Մեյ-Ստարկոպֆ։
Լիդիա Մեյը մահացել է 1965 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Տալլինում։
Լիդիա Մեյի նկարները, աշխատանքները պահվում են Էստոնիայի գեղարվեստական թանգարանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ինքնանկար (1931) Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine.
Mai Lewin: Neue Sachlichkeit in Estonian Art Archived 2006-02-27 at the Wayback Machine.
Pihlak, Elvi: «Lydia Mei — Natüürmortide ja lillemaalide meister» in: Kunst Vol. 1962,1 pgs 16-20. Tallinn.
Չիլդրիս շրջան (Տեխաս)

Չիլդրիս շրջան (անգլ.՝ Childress County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2000 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 7688 մարդ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 7041 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Չիլդրիս (անգլ.՝ Childress) բնակավայրը։


== Պատմություն ==
Շրջանը պաշտոնապես կազմավորվել է 1887 թվականին։ Իր անվանումը ստացել է Տեխասի անկախության դեկլարացիայի ստեղծող Ջորջ Չիլդրիսի պատվին։


== Աշխարհագրություն ==
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Չիլդրիս շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 1848 կմ², որից 1840 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 8 կմ²-ն կամ 0,46 %-ը՝ ջրային տարածքները։


=== Հարևան շրջաններ ===
Քոլինգսվորթ շրջան (հյուսիս)
Քոթլ շրջան (հարավ)
Հարդեման շրջան (արևելք)
Հարմոն շրջան (հյուսիս-արևելք)
Հոլ շրջան (արևմուտք)


== Բնակչություն ==
Բնակչության թիվը 2000 թվականի դրությամբ կազմում էր 7688 մարդ։ Առկա էր 2474 տնային տնտեսություն և 1650 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 3059 բնակելի շինություն՝ 2 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 67,70 %, աֆրոամերիկացիներ – 14,09 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,33 %, ասիացիներ – 0,30 %, խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ – 0,05 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 15,70 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 1,83 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 20,47 %–ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 22,10 % - մինչև 18 տարեկան, 12,10 % - 18-24 տարեկան, 30,60 % - 25-44 տարեկան, 19,40 % - 45-64 տարեկան և 15,80 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 37 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 142,40 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 149,50 տղամարդ։
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 7041 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4 մարդ/կմ²։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․


== Ծանոթագրություններ ==
Ներսես Մելիք-Փաշայան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մելիք-Փաշաև (այլ կիրառումներ)Ներսես Հովհաննեսի Մելիք-Փաշաև (Մելիք-Փաշայան)  (մարտի 30, 1925(1925-03-30), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 31, 1989(1989-03-31), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), թռչող ապարատների շարժիչների տեսության բնագավառի հայ խորհրդային գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1964), պրոֆեսոր (1967)։ ԽՄԿԿ անդամ 1947 թվականից։
Հովհաննես Մելիք-Փաշաևի որդին։


== Կենսագրություն ==
1948 թվականին ավարտել է Ն․ Ե․ Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ինժեներական ակադեմիան և 1952-1989 թվականներին դասախոսել նույն տեղում։ Ռեակտիվ շարժիչների հետազոտման աշխատանքների համար արժանացել է Ն․ Ե. Ժուկովսկու անվան մրցանակի։ «Ռեակտիվ շարժիչներ» (1976) գրքի հեղինակներից է։


== Երկեր ==
Мелик-Пашаев Н.О., Жидкостные и реактивные двигатели. М.. 1959.
Мелик-Пашаев Н.О., Ракетные двигатели. М., 1976 (համահեղինակ).


== Գրականություն ==
Саркиян А.Е. Армяне-военные ученые, конструкторы, производственники и испытатели XX века. Ер.,1988, с.163-165
Саркисян С. Т. Энциклопедия Арцах-Карабаха. Спб., 2005. - 312 с.: ил. ISBN 5-9676-0034-5


== Ծանոթագրություններ ==
Մարինես

Մարինես (իսպ.՝  Marines), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Վալենսիայի մարզի, Վալենսիայի ինքնավար համայնքի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո- Դե- Տուրիա համայնքի մեջ։ Զբաղեցնում է 35,7 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 1795 մարդ։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից 6 կմ։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2006-09-03 at the Wayback Machine.
Արուս Տիգրանյան

Արուսիկ Տիգրանի Տիգրանյան (օգոստոսի 16, 1995(1995-08-16), Երևան, Հայաստան), հայ լրագրող, հաղորդավարուհի, դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Արուսիկ Տիգրանյանը միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի թիվ 195 միջնակարգ դպրոցում։ 2013 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը, որն ավարտել է 2017 թվականին։
2020 թվականին մեկնարկել է սեփական հեղինակային «Արու՛ս, հասի՛ր» նախագիծը Արմենիա հԸ-ի եթերում։
2020 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ամուսնացել է «Օնեքս» ընկերության համահիմնադիր Հարութ Աբրահամյանի հետ։ 2023 թվակսնի մարտի 2-ին ծնվել է Արուս Տիգրանյանի և Հարութ Աբրահամյանի առաջնեկը։ Նրանք դուստր են ունեցել,որին անվանակոչել են Արփի :


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
2017 թվականին աշխատել է Շանթ հեռուստաընկերությունում, որպես լրագրող։ Նույն թվականի հոկտեմբերից Հանրային հեռուստաընկերությունում՝ որպես «Լավ Երեկո» հաղորդման «Արդարության հետքերով Արուսի հետ» էջի հեղիանակ։
2019 թվականին նկարահանվել է Արմենիա ՀԸ «Ֆուլ հաուս» սիթքոմում։
2020 թվականին Արմենիա ՀԸ «Կինստագրամ» սիթքոմում։
2020 թվականին մեկնարկել է սեփական հեղինակային «Արու՛ս, հասի՛ր» նախագիծը Արմենիա ՀԸ եթերում։
2021 թվականին նկարահանվել է «Մեր բակը 25 տարի անց» ֆիլմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ինստագրամյան պաշտոնական էջ
Ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջ
Յութուբյան պաշտոնական ալիք
ՏիկՏոկյան պաշտոնական էջ
Աստերոիդների ցանկ (325201-325300)

Աստերոիդների ցանկ (325101-325200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (325301-325400)
 Աստերոիդների ցանկ (325101-325200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (325301-325400)
Միրալկամպ

Միրալկամպ (կատ.՝  Miralcamp), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Լիեդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պլադ Ուրժել շրջանում։ Տարածքը կազմում է 14,8 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1424 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página oficial del Ayuntamiento de Miralcamp
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Կանզեյնա

Կանզեյնա (ռուս.՝ Канзейна), գետ հյուսիս-արևմուտքում Կամչատկայի երկրամաս՝ Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 25 կմ է։ Հոսում է Պենժինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Թափվում է Օխոտի ծով։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19100000112120000052375


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Տուրգինովո (գյուղ, Կալինինսկի շրջան)

Տուրգինովո (ռուս.՝ Тургиново), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Կալինինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1992 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 864 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրիվիչներ

Կրիվիչներ (բելառուս․՝ крывічы, kryvičý), արևելա-սլավոնական ցեղային միավորում, որը VI-X դդ. զբաղեցնում էր ընդարձակ տարածություններ Դնեպրի, Վոլգայի և Արևմտյան Դվինայի վերին հոսանքներում, ինչպես նաև Չուդ լճի հարավային ավազանում։ Գլխավոր կենտրոնները՝ Սմոլենսկ, Պոլոցկ, Իզբորսկ։ Կրիվիչների մեջ են մտել բալթիական մի շարք էթնիկական խմբեր։ IX դարի 2-րդ կեսին ներգրավվել են Կիևյան Ռուսիայի կազմում։ Տարեգրության մեջ վերջին անգամ հիշատակվում են 1162-ին։ Մեծ դեր են խաղացել Վոլգայի և Կլյազմայի միջագետքի գաղութացման գործում։
Եղիշա Կուսի անապատ

Եղիշա Կուսի Անապատ, հայկական ճարտարապետության ուշ միջնադարյան հուշարձան Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի Ճարտար գյուղի մոտ, լեռան գագաթին։
Ավագ խորանի երկու կողմերին ավանդատներով, երկու սյուներով, կամարակապ թաղածածկ եկեղեցին 1675 թվականին կառուցել են ոմն Հոհան աբեղա և իր որդեգիր Փոքր տեր Հովաևը «ըստ անուան Սրբուհոյ կուսին Եղիսեի», Գաբրիել վարպետի ձեռքով։ Կամարները և անկյունաքարերը սրբատաշ բազալտից են, իսկ մնացած մասերը կոփածո քարերց։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրիկասե

Ֆրիկասե (ֆր.՝ fricassée «ամեն տեսակ բաներ», ֆր.՝ fricasser բայից՝ «տապակել, շոգեխաշել»), սպիտակ սուսի մեջ պատրաստված սպիտակ մսից ռագու։ Ուտեստը պատկանում է ֆրանսիական խոհանոցին։ Սովորաբար պատրաստվում է փափուկ, ոսկրոտ մսից՝ հորթի, հավի կամ ճագարի մսից։ Նաև հանդիպում է աղավնու, ոչխարի և խոզի մսից պատրաստված ֆրիկասե։ Որպես խավարտ՝ ֆրիկասեի հետ մատուցում են եփած բրինձ։
Դասական ֆրիկասեի համար միսը կտրտում են ոչ մեծ կտորներով, թեթև տապակում կարագի մեջ, ալյուր են ցանում և շոգեխաշում հորթի կամ հավի մսից եփված արգանակի մեջ։ Ստացված հեղուկը հետո խառնում են սերուցքի և ձվի դեղնուցի հետ, համեմում պղպեղով և կիտրոնի հյութով։ Ֆրիկասեի մեջ նաև ավելացնում են շամպինիոն, կանաչ ոլոռ, ծնեբեկ, կորաքի համեմունք
Ի դեպ, ֆրիկասե ճուտիկը Աբրահամ Լինքոլնի ամենասիրելի ճաշատեսակներից էր։


== Տես նաև ==
Ռագու


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Похлёбкин, Вильям Васильевич Фрикасе // Кулинарный словарь / Н. Петухова. — Москва: «Э», 2015. — С. 377. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3
Наталья Шинкарёва, Надежда Бондаренко Фрикасе // Кулинарная энциклопедия / Ольга Ивенская. — Litres, 2017. — Т. 38.
Լենկովցի (գյուղ, Կելմենցիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼենկովցիԼենկովցի (ուկրաիներեն՝ Ленківці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կելմենցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լենկովցի գյուղում բնակվում էր 2 325 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4256 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վյազմենի

Վյազմենի (ռուս.՝ Вязьмены), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոնտեֆինո

Մոնտեֆինո (իտալերեն՝ Montefino), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Աբրուցո մարզի Տերամո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1184 մարդ, բնակչության խտություն՝ 66 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 64030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0861:


== Ծանոթագրություններ ==
Յաթմշ

Յաթմշ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակչությունը կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1915 թվականին ուներ 374 հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Յաթմշն ուներ Ս. Գևորգ անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լենինի փողոց (Սովետսկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լենինի փողոց (այլ կիրառումներ)Լենինի փողոց (ռուս.՝ Улица Ленина), Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Սովետսկ քաղաքի կենտրոնական հատվածում գտնվող հիմնական տրանսպորտային մայրուղի։ Կառուցվել է 19-րդ դարում, կոչվել է Клаузиус Штрассе, այնուհետև անվանվել է Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի անունով։ Փողոցի շենքերը հիմնականում հին, նախապատերազմական ժամանակաշրջանի գերմանական շենքեր են։


== Տեսարժան վայրեր ==
Լենինի հուշարձան
Հեծանիվների հուշարձան
Ֆրանկի վիլլա
Խաչի ավետարանական լյութերական եկեղեցի
Լիտվացի փիլիսոփա Վիդունասի հուշատախտակ


== Փողոցի դիրք ==
Փողոցը սկսվում է Լենինի հրապարակից, անցնում դեպի Կալինինգրադի մայրուղի։ Փողոցն անցնում է հյուսիսից դեպի հարավ։


== Հատվող փողոցներ ==
Լունաչարսկու փողոց
Ինտերնացիոնալնայա փողոց
Սմոլենսկայա փողոց
Հունվարի 9 փողոց
Ռաբոչայա
Լոմոնոսովի փողոց
Իսկրա փողոց
Պարկովայա փողոց
Պյատնիցկու փողոց
Ֆուրմանովի փողոց
Առաջին տիեզերագնացների փողոց
Տուրգենևի փողոց
Ալեքսեյ Տոլստոյի փողոց


== Տրանսպորտ ==
Ավտոբուսներ` №1, №2, №4, №6


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Улица Ленина, город Советск
Улица Ленина, 4 на карте Советска — Яндекс.Карты
537

537 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 537 թվականն է, 
VI դարի 37-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Չալբողազ

Չալբողազ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ունիեի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն