Լոռի Փամբակի երկրագիտական թանգարան

Լոռի Փամբակի երկրագիտական թանգարան, թանգարան Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում։


== Պատմություն ==
Թանգարանը հիմնադրվել է 1938 թվականին, Վանաձորի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հարկի տակ, այնուհետև տեղափոխվել է շենքից շենք՝ Վանաձորի թիվ 1 մշակույթի տուն, հին ծննդատան շենքի երկրորդ հարկ, Ալ. Թաիրովի կառուցած «Հայաստան» առողջարանի 4-րդ մասնաշենք, երաժշտական դպրոց։ 1988 թ. երկրաշարժի պատճառով թանգարանը կորցրել է իր շենքը։ Ավերված շենքից փրկվել է թանգարանի արժեքավոր հավաքածուն։ Թանգարանը գործունեությունը շարունակել է Վանաձորի Ռուսական եկեղեցու հարևանությամբ տեղադրված տնակներում։ 2012 թվականից թանգարանը տեղափոխվեց նոր շենք։


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանի հնագիտության, ազգագրության և նորագույն պատմության բաժիններում պահվում են ավելի քան 34165 թանգարանային առարկա։
Լոռի-Փամբակի երկրագիտական թանգարանը համարվում է Լոռու մարզի միակ մշակութային օջախը, որը ոչ միայն ամուր կապ է պահպանում մշակութային աշխարհի հետ, այլև ներկայացնում է հայ ժողովրդի դարերի ընթացքում կուտակած հարուստ նյութական ժառանգությունը։ Թանգարանում ներկայացված են Լոռվա վարպետների ստեղծած ձեռագործերը, կարպետներ ու գորգեր, արծաթյա գոտիներ ու զարդեր, զենքերի տեսակներ։ Թանգարանում հնի հետ կողք-կողքի ներկայացվում է Լոռվա ներկան, մեր օրերի մարդկանց ստեղծածը։ Թանգարանում մ. թ. ա 3-րդ հազարամյակից կարելի է անցնում կատարել մեր օրեր և հակառակը։
Թանգարանը հարուստ է հնագիտական և ազգագրական եզակի նմուշներով, որոնցից են հնագիտական կավանոթները, ստեփանավանցի վարպետ Գալուստ Չալաբյանի փայտե կոմպոզիցիաները և Վանի ոսկերիչ Մկրտիչ Ղազարյանի ձեռքի աշխատանքները։


=== Շաքարաման ===
Շաքարաման գնդաձև է, շուրթից ցած ռելիեֆ տերևաձև զարդանախշով, հատակը հարթ է, կլոր, հատակից դեպի իրան բարձրանում է ռելիեֆ ուղղահայաց զարդանախշ։ Շաքարամանն ունի երկու բռնակ։ Կափարիչը կլոր է, որի վրա ալիքաձև ռելիեֆ զարդանախշ է, որի կենտրոնում վեր է բարձրանում ծաղկի կոկոնի ձևով պատրաստված բռնակը։ Պատրաստված է Վանում 19-րդ դարի 2-րդ կեսին, ոսկերիչ Մկրտիչ Ղազարյանի կողմից։


=== Արծաթյա գոտի ===
Գոտի արծաթ, ոսկեջրած, հարուստ բուսական և երկրաչափական զարդանախշերով։ Զարդանախշումը կատարված է ֆիլիգրան ձևով։ Յուրաքանչյուր սալիկի վրա արված է ծաղկագմբեթ, որոնց հագցված են կիսաթանկարժեք կարմիր քարեր (14 տարբեր մեծության քար) ։ Ճարմանդը ծաղկի թերթիկի տեսք ունի, ամրացվում է գմբեթավոր քորոցով, որը ճարմանդին է ամրացված արծաթե շղթայիկով։


=== Վազա սև գույնի ===
Վազա սև գույնի լավ փայլեցրած, շրթներին ունի երեք հատ անցքներով ելուստներ կափարիչի համար, բերված է Գեղարոտից 1955 թվականի պեղումներից։
Ք. ա. 11-9-րդ դար։


=== Ձայնասփյուռի տեսքով փոքր սարք ===
Ձայնասփյուռի տեսքով փոքր սարք, տակից անցքով, էնեոլիթյան, երկրաչափական և պարուրաձև զարդերով։ Հայտնաբերվել է Կիրովականում, 8-րդ դպրոցի բակում, պատահաբար։ Ք.ա 3-րդ հազարամյակ։


=== Սափոր (հիդրիա) ===
Սափոր (հիդրիա), գունազարդ, սև զարդանախշումով, որը կապվում է հնագույն մարդու եռաստիճան գաղափարի հետ։ Ք.ա. 21-19-րդ դարեր, Կիրովական, Դիմաց թաղամաս։


== Միջոցառումներ ==
Թանգարանում կազմակերպվում են թեմատիկ ցուցադրություններ, միջոցառումներ, գիտահավաքչական և գիտահետազոտական աշխատանքներ։


== Հասցե ==
Թանգարանը գտնվում է Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի Կ. Դեմիրճյանի 23/1 հասցեում։


== Տես նաև ==
Կշեռք (կոմպոզիցիա)
Տոհմածառ (կոմպոզիցիա)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լոռի-Փամբակի երկրագիտական թանգարան (տեսանյութ)