Մարիան Անդերսոն

Մարիան Անդերսոն, (անգլ.՝ Marian Anderson, փետրվարի 21, 1897(1897-02-21)[…], Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա - ապրիլի 8, 1993(1993-04-08)[…], Պորտլենդ, Օրեգոն), Ֆիլադելֆիա, 20-րդ դարի ամերիկյան երգչուհի, վառ արտահայտված կոնտրալտո։ 1925 թ. մեներգիչների Նյու Յորքի մրցույթում շահել է առաջին մրցանակ։ Համերգներ է տվել շատ երկարներում (ԽՍՀՄ-ում՝ 1935 թ.)։ Օպերային բեմ է բարձրացել 1955 թ.. երգել է Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերա» թատրոնում (եղել է այդ թատրոնում հանդես եկած առաջին սևամորթ երգչուհին)։ Բացառիկ հարուստ ու մեծածավալ կոնտրալտոն հնարավորություն է ընձեռել Անդերսոնին կատարելու տարբեր բնույթի և ոճի ստեղծագործություններ։  Երգացանկում ընդգրկել է Բախի, Շուբերտի, Վերդիի, Սեն-Սանսի, Բրամսի, Սիբելիուսի, Մալերի ստեղծագործություններ, ինչպես նաև աֆրոամերիկացիների հոգևոր երգեր (սպիրիչուելներ)։


== Պարգևներ ==
1939: Սփինգարնի մեդալ
1963: Ազատաթյան նախագահական մեդալ
1973: Փենսիլվանիայի համալսարանի Գլի ակումբի մրցանակ վաստակի համար (University of Pennsylvania Glee Club Award of Merit)
1973: ԱՄՆ-ի Կանանց ազգային փառքի սրահ (National Women's Hall of Fame)
1977: Միավորված ազգերի կազմակերպության Խաղաղության մրցանակ (United Nations Peace Prize)
1977: Նյու Յորք քաղաքի կողմից՝ Հենդելի մեդալիոն (New York City – Handel Medallion)
1977: ԱՄՆ Կոնգրեսի ոսկե մեդալ (Congressional Gold Medal)
1978: Քեննեդու անվան կենտրոնի պարգև (Kennedy Center Honors)
1980: ԱՄՆ գանձարանի հուշանվերային ոսկե մեդալ (United States Treasury Department gold commemorative medal)
1984: Նյու Յորք քաղաքի Էլեոնոր Ռուզվելտի անվան՝ մարդու իրավունքների մրցանակ (Eleanor Roosevelt Human Rights Award of the City of New York)
1986: Արվեստների ազգային մեդալ (National Medal of Arts)
1991: «Գրեմմի» մրցանակ՝ ստեղծագործական ողջ կյանքի ընթացքում ձեռք բերած նվաճումների համար (Grammy Lifetime Achievement Award)
Պատվավոր դոկտորի կոչումներ՝ շնորհված Հովարդ և Թեմփլ համալսարանների, Սմիթ քոլեջի կողմից


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Marian Anderson. My Lord, What a Mornin’. — New York: The Viking Press, 1956. (автобиография)
Vehanen K. Marian Anderson, A Portrait. — New York; London: McGraw-Hill Book Company; Whittlesey House, 1941.
Albus H.J. The 'Deep River' Girl: The Life of Marian Anderson in Story Form. — Grand Rapids : W.B. Eerdmans Publishing Co, 1949.
Stevenson J. Marian Anderson: Singing to the World. — Chicago: Encyclopedia Britannica Press, 1963.
Newman S.P. Marian Anderson: Lady from Philadelphia. — Philadelphia: Westminster Press, 1966.
Tobias T. Marian Anderson. — New York: Ty Crowell Co, 1972.
Sims J.L. Marian Anderson: An Annotated Bibliography and Discography. — Connecticut: Greenwood Press, 1981.
Ferris J. What I Had Was Singing: The Story of Marian Anderson. — Minneapolis: Carolrhoda Books,1994.
Keiler A. Marian Anderson: A Singer’s Journey. — New York: Scribner, 2000.
Broadwater A. Marian Anderson: Singer and Humanitarian. — Berkeley Heights: Enslow Publishers, 2000.
Freedman R. The Voice that Challenged a Nation: Marian Anderson and the Struggle for Equal Rights. — New York: Clarion Books, 2004.


== Արտաքին հղումներ ==
Marian Anderson Historical Society
The singer's former practice studio, now the Marian Anderson Studio, relocated to the Danbury Museum and Historical Society
Metropolitan Opera performances (MetOpera database)
PBS American Masters "Marian Anderson: The Whole World in Her Hands"
Marian Anderson Biography Archived 2015-03-17 at the Wayback Machine., Sophia Smith Collection, Smith College
University of Pennsylvania exhibitions and collections:
Online exhibition at the University of Pennsylvania Library, largest online collection of images, includes Anderson's papers, audio and film archives.
Marian Anderson papers, supplementary records, Kislak Center for Special Collections, Rare Books and Manuscripts, University of Pennsylvania
Diaries and Notebooks of Marian Anderson, From the Page, University of Pennsylvania
Marian Anderson, FBI file
Voice of America segment on Marian Anderson