Դեյվ Շափել

Դևիդ Քարի Վեբեր Շափել (անգլ.՝ David Khari Webber Chappelle, օգոստոսի 24, 1973(1973-08-24), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի կատակերգակ դերասան, սցենարիստ, պրոդյուսեր։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Ադամանդե ոստիկանը», «Օդային բանտ», «Նամակ ձեզ համար» և «200 ծխախոտ» ֆիլմերից։ Comedy Central հեռուստաալիքը իր կազմած 100 մեծագույն հումորիստների ցանկում նրան հատկացրել է 43-րդ տեղը։
Շափելի երգիծական արվեստը բնորոշվում է որպես «պոետիկ տեսակետից չզտված ու խորաթափանց, հասարակական-քաղաքական տեսակետից ներհայեցական (ինտերոսպեկտիվ) ու նաև՝ ունակ լուսաբանելու և քննելու տագնապալի և սուր թեմաներ»։ Շափելն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, այդ թվում՝ չորս «Էմմի»-ի, երեք «Գրեմմի»-ի, հումորի ասպարեզում ամերիկյան ամենաբարձր պարգևներից մեկին՝ Մարկ Տվենի անվան մրցանակի։ Նրան մեծ համբավ են բերել հատկապես Chappelle's Show ընդհանուր խորագիը կրող երգիծական մանրապատումների շարքերը (2003–2006): Այդ շարքերն ավարտելուց հետո նա վերստին անցել է սթենդ-ափ կատակերգությանը (stand-up comedy)՝ շրջագայելով Միացյալ Նահանգներով։ 2006 թվականին Esquire ամսագիրը Շափելին բնորոշել է իբրև «ամերիկյան կատակերգական հանճարի»  ("comic genius of America"), 2013-ին Billboard ամսագիրը՝ «լավագույն գրողի», 2017-ին Rolling Stone-ը նրան 9-րդ տեղն է հատկացրել իր կազմած «Բոլոր ժամանակների 50 լավագույն սթենդ-ափ կատակերգակներ» ("50 Best Stand Up Comics of All Time") ցանկում։
2016 թվականին Շափելը $20 միլիոն դոլարի հատուկ պայմանագիր է կնքել Netflix-ի հետ և, իրականացնելով այդ պայմանագրի պահանջները, 2019 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ արդեն թողարկել էր հինգ հատուկ սթենդ-ափ։
Իր առաջին «Էմմի» մրցանակին Շափելն արժանացել է 2017 թվականին՝ «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» (անգլ.՝ Saturday Night Live) ամերիկյան երաժշտական հումորային հեռուստաշոուում ունեցած ելույթների համար ։ 2018-ին «Գրեմմի» մրցանակ է ստացել Netflix-ի պատվերով թողարկած The Age of Spin & Deep in the Heart of Texas խորագիրը կրող կատակերգական ալբոմի համար։ Netflix-ի համար հատուկ պատրաստած մեկ այլ ալբոմ՝ Equanimity-ն 2018 թվականին «Էմմի»-ի առաջադրվել երեք անվանակարգում և հաղթող է ճանաչվել ու շահել մրցանակը Outstanding Variety Special (Pre-Recorded) անվանակարգում։ Հաջորդ տարում հենց Շափելն է արժանի համարվել պարգևատրվելու Քեննեդու կենտրոնի սահմանած՝ Մարկ Տվենի անվան մրցանակով, որը համարվում է Ամերիկայի բարձրագույն պատվավոր պարգևը կատակերգականի ասպարեզում (America's highest comedy honor): Շափելին հերթական «Գրեմմի»-ն բերել է 2019 թվականին թողարկած Sticks & Stones-ը, որն այդ հեղինակավոր մրցանակը շահել է «Լավագույն կատակերգական ալբոմ» (Best Comedy Album) անվանակարգում։


== Անձնական կյանք ==
2001 թվականին Շափելն ամուսնացել է Էլեն Մենդոսա Էրֆի հետ։ Ունեն երկու որդի՝ Սուլեյման, Իբրահիմ և մեկ դուստր՝ Սանաա անունով։ 1991 թվականին Շափելն իսլամ է ընդունել։
2004 թվականին նա շատ ժամանակ ու ջանքեր է նվիրել Մեն նահանգի Օթիսֆիլդ քաղաքում կազմակերպված «Խաղաղության սերմեր» (Seeds of Peace) միջազգային ճամբարին, որտեղ ի մի էին եկել կոնֆլիկտներ ունեցող համայնքների երիտասարդ առաջնորդներ։
ԱՄՆ-ի 2020 թվականի նախագահական ընտրություններում Շափելն աջակցել է Էնդրյու Յանգին։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Կինո ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Հատուկ սթենդ ափ թողարկումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Դեյվ Շափել Internet Movie Database կայքում
"Transcripts: Interview with Dave Chappelle". Anderson Cooper 360, July 7, 2006. CNN.
«Dave Chapelle»։ Fresh Air (NPR)։ July 7, 2006 
Rachel Kaadzi Ghansah (October 2013)։ «If He Hollers Let Him Go»։ The Believer 11 (8)