Լիդիա Վելեժևա

Լիդիա Լեոնիդովնա Վելեժևա (ռուս.՝ Ли́дия Леони́довна Ве́лежева, հոկտեմբերի 2, 1966(1966-10-02), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ու ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի, քաղաքական-հասարակական գործիչ։ ՌԴ վաստակավոր արտիստ (2010), Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն-Ալանիայի վաստակավոր արտիստ, «Միասնական Ռուսաստան» քաղկուսակցության գերագույն խորհրդի անդամ (2012 թվականի մայիսի 26-ից), ՌԴ 5-րդ գումարման հասարակական պալատի անդամ (2014 թվականի փետրվարի 18-ից)։


== Կենսագրություն ==
Լիդիա Վելեժևան ծնվել է 1966 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Կիևում, երկվորյակ քրոջ՝ Իրինայի լույս աշխարհ գալուց 5 րոպե հետո։
Աղջիկների ծնվելուց հետո ծնողները բաժանվում են։ Մայրը՝ Լյուբով Վելեժևան, աշխատում էր ծխախոտի ֆաբրիկայում, որտեղ աշխատում էին երեք հերթափոխով։ Նրա համար դժվար էր միայնակ դաստիարակել դուստրերին, այդ պատճառով նրանց ուղարկել էր չինարենի խորացված ուսուցմամբ հանրակրթական գիշերօթիկ դպրոց, որտեղ բացի հիմնական ուսումից աշակերտները հնարավորություն ունեին հաճախել տարբեր սպորտային և թեմատիկ խմբակների։ Տարբեր ժամանակներում Լիդան զբաղվել է հանդբոլով, գեղասահքով, ժողովրդական պարերով, սովորել է նվագել կիթառ և դաշնամուր, մասնակցել է բոլոր դպրոցական համերգներին, ասմունքել է և երազել դառնալ դերասանուհի։ Ամենաերկարատև դրամատիկական խմբակում սովորելն էր, որտեղ բեմադրվում էին ուկրաինական պիեսներ։ Լիդիայի և քրոջ վեցերորդ դասարանն ավարտելուց հետո նրանց մայրն ամուսնացավ թոշակի անցած գնդապետի հետ։ Խորթ հայրը՝ Վլադիմիրը, աղջիկների փոխարինեց իրենց հորը, առաջարկեց վերջիններիս վերցնել գիշերօթիկ դպրոցից, սակայն նրանք հրաժարվեցին, քանի որ նրանց շատ էր դուր գալիս այդ դպրոցում ապրելն ու սովորելը։
13 տարեկան հասակում Լիդիան ինքնուրույն գնաց Կիևի Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան կինոստուդիա, ուր տարավ երեխա դերասանների քարտադարանի համար իր լուսանկարը։ Շուտով նրան հաստատում են ռեժիսոր Ռադոմիր Վասիլևսկու խորհրդային մանկական գեղարվեստական ֆիլմի (Սպասում) գլխավոր դերերից մեկում (Վարկա), որը նկարահանվեց 1981 թվականին Օդեսայի կինոստուդիայում։ Այդ ֆիլմում նկարահանվող դերասան Յուրի Կատին-Յարցևը, գնահատելով Լիդիայի կատարած աշխատանքը ֆիլմում, վերջինիս խորհուրդ տվեց միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո մեկնել Մոսկվա և ընդունվել թատերական ուսումնարան։ Սակայն, գիշերօթիկ դպրոցն ավարտելու տարին սկսնակ դերասանուհին չհամարձակվեց մեկնել մայրաքաղաք։ Նա փորձեց ընդունվել Կիևի Ի․ Կարպենկո-Կարիի անվան թատերական ինստիտուտ, սակայն անհաջող։ Հաջորդ տարի՝ 1984 թվականին, այդուհանդերձ հետևելով Կատին-Յարցևի խորհրդին՝ որոշեց մեկնել Մոսկվա, որտեղ առաջին անգամից ընդունվեց Բորիս Շչուկինի անվան ուսումնարան։
1988 թվականին Լիդիա Վելեժևան ավարտեց Բ․ Շչուկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարանը (ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ Ալլա Կազանսկայայի դերասանական դասարանը)։ Նույն թվականին ընդունվում է Ե․ Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոնի թատերախումբ, որտեղ աշխատում է մինչ այսօր։
2003 թվականի փետրվարին ընդգրկվել է «Միասնական Ռուսաստան» քաղաքական կուսակցության շարքերում։
2005 թվականի հունիսի 28-ին ստորագրել է «Իզվեստիե» թերթում հրապարակված նամակը՝ ի աջակցություն «ՅՈՒԿՈՍ» նավթային ընկերության նախկին ղեկավարների դատավճռին։
2010 թվականի փետրվարի 15-ին «արվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար» Լիդիա Վելեժևային շնորհել է «ՌԴ վաստակավոր արտիստ» պատվավոր կոչումը։
2012 թվականի փետրվարի 6-ին Լիդիա Վելեժևան 2012 թվականի մարտին կայացած ՌԴ նախագահի ընտրություններում դարձավ Վլադիմիր Պուտինի վստահված անձը։ 2012 թվականի մայիսի 26-ին մտավ «Միասնական Ռուսաստան» քաղաքական կուսակցության Գերագույն խորհրդի կազմի մեջ, որին անդամագրված է 170 մարդ։
2012 թվականի նոյեմբերի 26-ին «Ռոսիա 1» հեռուստաալիքով վարել է «Գործ Х․ հետաքննությունը շարունակվում է» առեղծվածային թոք շոուն։
2014 թվականի փետրվարի 18-ից՝ ՌԴ 5-րդ գումարման հասարակական պալատի անդամ։


=== Անձնական կյանք ===
Ամուսինը՝ Ալեքսեյ Գուսկովը (ծնվ․՝ մայիսի 20, 1958), թատրոնի և կինոյի դերասան է, պրոդյուսեր, ՌԴ ժողովրդական արտիստ։ Լիդիան և Ալեքսեյն ամուսնացել են 1988 թվականին։
Որդին՝ Վլադիմիր Գուսկովը (ծնվ․՝ հունվարի 7, 1989), թատրոնի և կինոյի դերասան է։ 2009 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Բ․ Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտը «Դրամատիկական թատրոնի և կինոյի դերասան» մասնագիտացմամբ (պրոֆեսոր Գալինա Սազոնովայի դասարան), որից հետո ընդունվել է Մոսկվայի Վ․ Մայակովսկու անվան ակադեմիական թատրոնի թատերախումբ, որտեղ աշխատում է մինչ այսօր։ 2015 թվականի հուլիսի 22-ին արժանացել է «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց» թերթի թատերական մրցանակի դափնեկիր (2014/2015 թատերաշրջան) «Երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դեր» անվանակարգի «Սկսնակներ» կատեգորիայում Մայակովսկու անվան թատրոնի բեմին ռեժիսոր Նիկիտա Կոբելևի «Վերջինները» ներկայացման մեջ Ալեքսանդրի դերակատարման համար։
Թոռը՝ Ստեֆանիան, ծնվել է 2016 թվականի մարտի 18-ին։
Որդին՝ Դիմիտրի Գուսկովը (ծնվ․՝ նոյեմբերի 8, 1994), սովորել է ՎԳԻԿ-ի պրոդյուսերության և էկոնոմիկայի ֆակուլտետում։


== Ստեղծագործական կյանք ==


=== Դերերը թատրոնում ===


=== Ֆիլմագրություն ===


=== Հնչյունավորում ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
2010 - ՌԴ վաստակավոր արտիստի կոչում՝ արվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար։
2017 - Բարեկամության շքանշան՝ հայրենական մշակույթի և արվեստի, զանգվածային լրատվամիջոցների զարգացման գործում ունեցած վաստակի, բազմամյա արգասաբեր գործունեության համար։
Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն-Ալանիայի վաստակավոր արտիստ պատվավոր կոչում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լիդիա Վելեժևա․ հակիրճ կենսագրություն, դերերը թատրոնում, թատերական այլ աշխատանքներ, ֆիլմագրություն, ռադիոներկայացումներ, մամուլ Ե․ Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոնի պաշտոնական կայք // vakhtangov.ru (ռուս.)
Լիդիա Վելեժևա դերասանուհին․ կենսագրություն, դերեր, ֆիլմեր, լուսանկարներ, մրցանակներ և կարծիքներ։ Archived 2009-08-04 at the Wayback Machine. // ruskino.ru (ռուս.)
Լիդիա Վելեժևա։ Դերասանուհու մասնակցությամբ ֆիլմերի և ներկայացումների ակնարկ, լուսանկարներ // afisha.ru (ռուս.)
Լիդիա Վելեժևա։ Կենսագրություն և ֆիլմագրություն Archived 2018-04-10 at the Wayback Machine. «Ռոսիա 1» հեռուստաընկերություն // russia.tv (ռուս.)