Արգենտինայի ազգային հիմն

Արգենտինայի ազգային հիմն (իսպ.՝ Himno Nacional Argentino), Արգենտինայի Ազգային оրհներգ։ Արգենտինայի ազգային օրհներգի բառերը գրել են Վիսենտե Լոպեսը և Պլանեսը, երաժշտությունը՝ Բլաս Պարերայի։ Երգն ընդունվել է որպես Ազգային оրհներգ 1813 թվականի մայիսի 11-ին՝ Իսպանիայից պաշտոնական անկախության հռչակումից երեք տարի անց։ Մայիսի 11-ը Արգենտինայում օրհներգի օրն է։


== Ստեղծման պատմություն ==
1812 թվականի մայիսի 24-ին Վիսենտե Լոպեսը ներկա գտնվեց El 25 de Mayo ներկայացմանը, որը նվիրված էր 1810 թվականի մայիսի 25-ի հեղափոխությանը։ Լուիս Ամբրոսիո Մորանտեի հեղինակած պիեսը եզրափակվել է օրհներգի դերասանների երգեցողությամբ։ Լոպեսը ոգեշնչվեց և նույն գիշեր գրեց բանաստեղծությունների առաջին տողերը, որոնք հետագայում փոխարինեցին Մորանտեի բառերը, որոնց համար Բլաս Պարերան երաժշտություն էր գրում։ 1813 թվականի մայիսի 11-ին ընդհանուր օրենսդիր ժողովը (ժամանակավոր կառավարություն) որպես օրհներգ հաստատեց Marcha Patriótica-ի («Հայրենասիրական երթ») տեքստը և կոմպոզիտոր Բլաս Պարերային հանձնարարեց երաժշտություն ստեղծել նրանց համար։ Որոշ հեղինակներ կարծում են, որ Պարերան ի սկզբանե համաձայնել է, սակայն արդյունքը չի ներկայացվել:Ի վերջո, Պարերան հրաժարվեց երաժշտություն գրել՝ օրհներգի խոսքերը հարձակումներ էին պարունակում Իսպանիայի դեմ, իսկ Պարերան իսպանացի էր և վախենում էր թագավորի արձագանքից։ Մերժումից հետո նրան բանտ են նստեցրել, որտեղ մահապատժի սպառնալիքի տակ ստիպված է եղել երաժշտություն գրել։ Պարերան պատճենեց կտորներ այն գործերից, որոնք նա ստեղծել էր ավելի վաղ թատերական ներկայացումների համար։ Դրանից հետո նա ազատ արձակվեց և հետագայում հեռացավ Արգենտինայից՝ երկար տարիներ ապրելով Ռիո դե Ժանեյրոյում և Իսպանիայում, որտեղ մահացավ։
Ավարտված տարբերակն առաջին անգամ կատարվել է 1813 թվականի մայիսի 14-ին արիստոկրատ Մարիկիտա Սանչես դե Թոմփսոնի տանը։ Օրհներգի հրապարակային կատարումը տեղի է ունեցել նույն թվականի մայիսի 25-ին Բուենոս Այրեսի թատրոնում հայրենասիրական գիշերային հավաքի ժամանակ։ Սկզբնապես օրհներգը կոչվում էր Canción Patriótica Nacional («Ազգային հայրենասիրական երգ»), իսկ ավելի ուշ՝ պարզապես Canción Patriótica («Հայրենասիրական երգ»)։ 1847 թվականին օրհներգը հրատարակվեց Himno Nacional Argentino («Արգենտինայի Ազգային օրհներգ») անունով, և մինչ օրս պահպանում է այդ անունը։


== Հետագա փոփոխություններ ==
1860 թվականին կոմպոզիտոր և դիրիժոր Խուան Պաբլո Էսնաոլան գործիքավորեց օրհներգի երաժշտությունը՝ այն դարձնելով ավելի ներդաշնակորեն հագեցած։
Տեքստի սկզբնական տարբերակը, որը կոչվում էր Լոպես Himno de Mayo («Մայիսյան օրհներգ») ստեղծվել է Իսպանիայից անկախության համար պայքարի ժամանակաշրջանում և լի էր հակաիսպանական հռետորաբանությամբ։19-րդ դարի ընթացքում հիմնը կատարվել է ամբողջությամբ։ Սակայն, ժամանակի ընթացքում զգացումը ատելության Իսպանիայի մարեց, և Արգենտինան դարձել է տուն բազմաթիվ իսպանացի ներգաղթյալների։1900 թվականի մայիսի 30-ին նախագահ Ռոքայի հրամանագրով ներդրվեց օրհներգի միայն առաջին և վերջին հատվածի հրապարակային կատարման պրակտիկան։
1924 թվականի օգոստոսի 2-ին մեկ այլ բանաձևով ամրագրվեց Պարերայի երաժշտությունը Էսնոլայի մշակման մեջ սի-բեմոլ մաժորի տոնայնության մեջ, և արգելվեց օրհներգի թեմայով երաժշտական տատանումները։


== Կատարում ==
Օրհներգի կատարումը պարտադիր է պաշտոնական միջոցառումների ժամանակ (ներկաները պետք է ոտքի կանգնեն և երգեն օրհներգը)։ Հեռարձակող ընկերությունները կարող են օրհներգը կատարել կեսգիշերին, իսկ հեռուստատեսությունը՝ հեռարձակման ավարտից առաջ։ Ազգային տոներին օրհներգի կատարումը պարտադիր է կեսգիշերին և կեսօրին։
Արգենտինայի օրհներգի կատարումը կարգավորվում է 10302/1944 որոշմամբ։
Այն դեպքերում, երբ օրհներգի կատարումը սահմանափակ է ժամանակով (օրինակ՝ սպորտային մրցումների ժամանակ), հաճախ կատարվում է միայն օրհներգի գործիքային ներածությունը։


== Օրհներգի տեքստը ==


== Արտաքին հղումներ ==
Аргентинский гимн в формате MP3
Аргентинский гимн с английскими субтитрами на сайте YouTube
История гимна Аргентины