Շախտի

Շախտի (ռուս.՝ Шахты), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզում, որը տեղակայված է Գրուշևկա, Այուտա և Կադամովկա գետերի վրա։ Գտնվում է Ուկրաինայի սահմանից 26 կիլոմետր, Դոնի Ռոստովից 68 կիլոմետր, Դոն գետից 35 կիլոմետր և Մոսկվայից 1000 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Կրթական և արդյունաբերական կենտրոն է Ռուսաստանի հարավում` Հարավային Դաշնային տարածաշրջանում։ Համարվում է Արևմտյան Դոնբաս ագլոմերացիայի հենակետային քաղաքներից մեկը։ 2011 թվականին Շախտին դարձել է Արևմտյան Դոնբասի մշակութային և հոգևոր կենտրոնը։ Քաղաքը տվել է 9 օլիմպիական և 1 պարաօլիմպիկ չեմպիոն։ 1867 թվականին հայտնի է եղել որպես Լեռնային Գռուշևսկա բնակավայր։ 1881 թվականին քաղաքին տրվել է Ալեքսանդրովսկ Գռուշևսկիյ անվանումը, իսկ 1921 թվականին այն ստացել է իր ներկայիս անվանումը։ Ըստ 2017 թվականի տվյալների, քաղաքում բնակվում է 235 492 մարդ։ Շախտին համարվում է մարզի երկրորդ քաղաքը ըստ տարածքի, երկրորդ քաղաքը՝ ըստ բնակչության թվի և չորրորդ քաղաքը՝ ըստ արդյունաբերական արտադրանքի մասշտաբի` Դոնի Ռոստովից, Տագանրոգից և Նովոչերկասկից հետո։


== Աշխարհագրություն ==

Քաղաքը տեղակայված է մարզի հարավարևմտյան մասում` Դոնեցկի բլրաշարի հարավ-արևելքում։ Բլրապատ տարածք է` արհեստականորեն աճեցված անտառներով։ Քաղաքի շրջակայքում կան 20-ից ավելի տարբեր ջրամբարներ։ Դրանցից ամենախոշորը` Արտյոմովսկի ջրամբարը, ունի ավելի քան 2 կիլոմետր երկարություն։ Այն կառուցվել է նախորդ դարի քսանական թվականներին՝ Շախտիի կոնդենսացիոն էլեկտրակայանի շարժանիվը զովացնելու համար։ Բնության խորհրդանիշներից մեկը Լիսիչկինո լիճն է, որը գտնվում է Պոպովկա գյուղի մոտ։ Քաղաքը շրջապատված է խոշոր կանաչ տարածքներով, որտեղ աճում են ակացիաներ, սոճիներ, բարդիներ և այլ ծառատեսակներ։ Քաղաքի կանաչ գոտին զբաղեցնում է 831 հեկտար տարածք։
Քաղաքային հատվածը զվաղեցնում է 16 065,3 հեկտար տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է 1574 մարդ/կմ²։ Քաղաքի մեջ մտնում են երեք բնակավայրեր։ Քաղաքը չունի պաշտոնական վարչական բաժանում, սակայն այն պայմանականորեն բաժանված է 6 մասերի։


== Քույր քաղաքներ ==
 Գելզենկիրխեն, Գերմանիա
 Նիկոպոլ, Բուլղարիա
 Սևերոդոնեցկ (քաղաք, Ուկրաինա), Ուկրաինա
 Արմավիր, Հայաստան


== Մեդիա ==
Ռադիո "Хит FM" 104.7;
Ռադիո "Европа плюс" 101.9;
Ռադիո "Вести FM" 106.8;
Ռադիո "Love Радио" 101.0;
Ռադիո Н 102.6;
Ռադիո «Русское Радио Шахты» 107,3;
Ռադիո «Дорожное Радио Шахты» 102,4;
«Студия ДТВ»;
«ТВ-ШаНС»;
Ռադիո «Европа плюс Шахты»;
«Шахтинские известия» (թերթ);
«К Вашим услугам» (թերթ);
«Шахты.ру» կայք;
«Шахты.су» կայք;
Блокнот (Թերթ).
Радио Вести фм 106,8
Радио Маяк 100,5
Авторадио 103.5
Радио России 102.9


== Բջջային կապ ==
Բիլայն,
Մեգաֆոն,
МТС,
Tele2,
Yota.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Боровик, Б. Бессмертен твой подвиг, солдат!: [торжественное открытие монумента Победы]/ Б.Боровик, Л. Куропятникова // Ленинское знамя. — 1985. — 8 мая. — С. 1.
В городе Шахты открылся памятник павшим воинам: [в поселке им. Артема установлен обелиск на братской могиле воинов, погибших в Великую Отечественную войну] // Пласт. — 2013. — 14 февр. — С. 1.
В память о тех, кто не вернулся из забоя, открыт обелиск на шахте Октябрьской революции // Пласт. — 2004. — № 23 (3 июня). — С. 3.
Ваш подвиг Отчизна славит, награда ему — бессмертье: [в пос. Аютинском открыт памятник воинам-землякам, погибшим в Великой Отеч. войне] // Ленинское знамя. — 1986. — 12 мая.
Вечная память: [мемориал на шахте им. Красина] // Шахтинские известия. — 2008. — 7 мая. — С. 5.
Ерёмина, Г. А. В памятниках города — его неповторимая судьба / Г. А. Ерёмина // К Вашим услугам. — 1988. — № 18 (30апр.). — С. 10.
Ерёмина, Г. А. И памятники тоже говорят / Г. А. Ерёмина // Тумба. — 2007. — № 7 (7 февр.). — С. 2.
Ершова, Н. Здесь память о воинах будет вечной: [мемориальный комплекс в городском парке]/ Н.Ершова // Шахтинские известия. — 2007. — № 27 (10 февр.). — С. 2.
Ершова, Н. Опалённые огнём войны: [мемориал жертвам фашизма в пос. им. Красина]/ Н.Ершова // Шахтинские известия. — 2007. — № 85 (5 мая.). — С. 2.
Захаров, А. Вечная слава героям: [открытие мемориала жертвам фашизма на шахте им. Красина]/ А.Захаров // Ленинское знамя. — 1975. — 10 мая. — С. 2.
Здесь начинался город: [пос. Сидорово-Кадамовскому — 205 лет. Памятник воинам-освободителям] // Грушевский мост. — 2007. — № 4. — С. 33.
Зорнина, Т. Как память храним: [к международному Дню памятников и исторических мест]/ Т. Зорнина // Поле зрения. — 2006. — № 113—115 (19 апр.). — С. 4.
Зотова, А. Ты помнишь, солдат?..: [строительство памятника Солдату-защитнику]/ А. Зотова // Шахтинские известия. — 2006. — № 247 (21 окт.). — С. 2.
Калинина, А. Мадонна Церетели: [одна из первых работ посвящена шахтинским ткачихам]/ А.Калинина // Шахтинские известия. — 2008. — 26 марта. — С. 3.
Мазин, А. В боях за власть Советов: [о памятнике героям-красногвардейцам в парке КиО г. Шахты]/ А.Мазин // Ленинское знамя. — 1957. — 19 апр. — С. 2.
Никто не забыт и ничто не забыто: [открытие мемориальных досок] // Ленинское знамя. — 1967. — 8 мая.
Новиков, С. Горнякам посвящённые: [памятники, посвящённые шахтёрам]/ С. Новиков // Шахтинские известия. — 1997. — 22 авг. — С. 2.
Новиков, С. А. Дань уважения или престижа ради?: [о судьбе памятника В. И. Ленину в городе Шахты]/ С. А. Новиков, нач. Центра хранения архивных документов // Шахтинские известия. — 1997. — № 33 (15 авг.). — С. 2.
Памятник как ориентир: [возле Общества слепых в городе Шахты Ростовской области установили памятник — черные очки и белая трость на круглом постаменте] // К вашим услугам. — 2013. — 17 июля. — С. 14.
Первым комсомольцам: [о памятной стеле в честь первых комсомольцев] // Ленинское знамя. — 1986. — 31 окт. — С. 1.
Севостьянова, Б. Достопримечательности провинциального города: [мемориал в пос. им. Красина] / Б. Севостьянова // Шахтинские известия. — 2002. — 4 марта. — С. 3.
Твоё свободное время: Путеводитель по городу Шахты. — Шахты, 1975. — 70с.
Телегин, В. Город Шахты в исторических памятниках / В. Телегин // Ленинское знамя. — 1975. — 11 янв. — С. 2.
Шупегина, Е. Монумент Победы: [о строительстве монумента]/ Е. Шупегина // Ленинское знамя. — 1984. — 24 ноября. — С. 4.


== Արտաքին հղումներ ==
Независимый интернет-портал https://shahty-city.ru Archived 2021-03-04 at the Wayback Machine.
Горностаев В. И. Александровск-Грушевский, где твоя история? // Донской временник: краеведческий альманах / Донская государственная публичная библиотека. Ростов-на-Дону, 1993—2014.