Նիկոլայ Լյուբիմով

Նիկոլայ Միխայլովիչ Լյուբիմով (ռուս.՝ Никола́й Миха́йлович Люби́мов, նոյեմբերի 7 (20), 1912, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 22, 1992(1992-12-22), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային թարգմանիչ, մասնավորապես ֆրանսերենից և իսպաներենից։ Բազմահատոր մենագրությունների հեղինակ է։


== Կենսագրություն ==
Նիկոլայ Լյուբիմովը ծնվել է 1912 թվականի նոյեմբերի 7 (20)-ին, Մոսկվայում։ Վոլոգդայի շրջանի մարզպետ Մ. Ն. Կորմիլիցինի որդին է (1835-1892), Ռյազանի շրջանի մարզպետ Ն. Ա. Բոլդարևի ծոռը (1826-1904)։ Նրա մյուս պապը՝ Միխաիլ Երմիևիչ Լյուբիմովը (1847-1893)՝ Կոլուգայի մարզպետի որդին, առավել քան 20 տարի աշխատել է գյուղական ուսուցիչ Գրոդնոյի շրջանի Կոբրինի գավառում։ Հայրը՝ Միխաիլ Միխայլովիչ Լյուբիմովը 1911 թվականին ամուսնացել է Ելենա Միխայլովնա Կորմիլիցինայի հետ։
Մանկությունն ու պատանեկությունն անցել է Կալուգայի շրջանի Պերեմիշլ շրջկենտրոնում, որտեղ և 1930 թվականին նա ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Մոսկվայի պետական լեզվաբանական համալսարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Պետերբուրգի փիլիսոփայական ընկերության «Ակադեմիա» (Academia) գրահրատարակչություն։
1930-ականների սկզբին կալանավորվել է և երեք տարի անցկացրել աքսորավայրում՝ Արխանգելսկում։ Լյուբիմովի մայրը՝ Ելենա Միխայլովնան, որպես բռնազավթած տարածք համարվող Պերեմիշլում գտնվող և քաղաքապետի հետ որոշակի հարաբերությունների մեջ եղող անձ, կալանավորվել է՝ ֆաշիստ-զավթիչների հետ համագործակցելու մեղադրանքով, և դատապարտվում տաս տարվա ազատազրկման։ Ազատվում է կալանքից 1951 թվականի վերջին։ 
Լյուբիմովն աշխատել է գեղարվեստական գրականության թարգմանիչ տարբեր հրատարակչությունների պատվերով։ 1942 թվականից ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ է։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
Լյուբիմովը թարգմանել է երկու տասնյակից ավել խոշոր վեպեր և պիեսներ։ Խմբագրել է Օգոնյոկ («Огонёк», հասարակական-քաղաքական և գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ շաբաթաթերթ) գրադարանում հրատարակվող Վ. Հյուգոյի, Ա. Դոդեի, Մերիմեի ստեղծագործությունների ժողովածուները։ Ի. Ա. Բունինի, Ս. Ն. Սերգեև-Ցենսկու ստեղծագործությունների ժողովածուների ներածական հոդվածների հեղինակն է։
«Նովիյ միր» և «Լիտերատուրնայա Արմենիա» ռուսական պարբերականներում տպագրվել են Լյուբիմովի հուշերը Էդուարդ Բագրիցկու, Տատյանա Շչեպկինա-Կուպերնիկի և այլոց մասին։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացել է երեք անգամ․

առաջին կինը՝ Լյուբիմովա (Կեսել) Մարգարիտա Ռոմանովնա, թարգմանիչ
դուստրը՝ Լյուբիմովա Ելենա Նիկոլաևնա (1941-2001)
որդին՝ Լյուբիմով Բորիս Նիկոլաևիչ (ծնվ. 1947 թ), թատերագետ
երիորդ կինը՝ Լյուբիմովա Գալինա Վլադիմիրովնա (1928-1983)
դուստրը՝ Լյուբիմովա Աննա Նիկոլաևնա (ծնվ. 1961 թ)
երրորդրդ կինը (այրին)՝ Ժիգուր Զելմա Յանովնա (ծնվ.1927 թ)։1950-ականների վերջերից Ն. Մ. Լյուբիմովը ապրում էր  «Աէրոպորտ» մետրոկայանի մոտ գտնվող գրական կոպերատիվներում. սկզբում «Մոսկվայի գրողներ» ԲՇԿ-ում (Չերնյախովսկու փ., տուն №4), ապա՝ «Սովետական գրող» ԲՇԿ-ում  (Կրասնոարմեյսկայա փ., տուն №29)


== Ն. Վ. Լյուբիմովի հիմնական թարգմանությունների ցանկ ==


== Մատենագրություն ==
«Былое лето» (ականատեսի հուշերից)։
«Перевод — искусство», M., «Советская Россия», 1982 pdf:
«Несгораемые слова», М., «Художественная литература», 1983: Արվեստի մասին Ա. Ա. Ֆետի, Ա. Կ. Տոլստոյի, Կ. Յա. Սլուչևսկու, Վլադիմիր Կորոլենկոյի, Իվան Բունինի, Ս. Սերգեև-Ցենսկու, Է. Գ. Էդուարդ Բագրիցկու, Բ. Պաստեռնակի ակնարկների գիրք, երկրորդ հրատարակության մեջ ակնարկներն ամբողջացվել են՝ Ի. Ս. Տուրգենև, Ն. Ս. Լեսկով,  Ս. Ա. Կլիչկով։
«Лингвистические мемуары»
«Неувядаемый цвет»-հուշերի գիրք, հատվածները տպվել են «Дружба народов» 1992 № 7, 1993 № 6, 7; «Москва» 1993, № 6, 7 ամսագրերի համարներում։ Ամբողջությամբ հրատարակված է 3 հատորով «Языки славянской культуры» հրատարակչության կողմից 2000, 2004, 2007 թթ.:


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1978) Գեղարվեստական թարգմանության և «Библиотека всемирной литературы» 200 հատորանի գրքերի շարքի հրատարակության գիտական սկզբունքների մշակման և իրականացման գործում մասնակցության համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Справочник Союза писателей СССР [по состоянию на 01.12.1963] / ред. К. В. Воронков, сост. Н. В. Боровская. — М.: Советский писатель, 1964. — 776 с. — 3000 экз.:
Справочник Союза писателей СССР [по состоянию на 01.01.1970] / ред. М. В. Горбачев, сост. Н. В. Боровская. — М.: Советский писатель, 1970. — 792 с. — 6000 экз.:
Справочник Союза писателей СССР [по состоянию на 01.06.1985] / Ред. К. Н. Селихов; сост.: В. А. Астахова, А. И. Либецкая, Л. И. Цветкова. — М.: Советский писатель, 1986. — 784 с. — 10 000 экз.:
Пузиков А. И. Будни и праздники: из записок главного редактора. М., 1994:
Рассадин С. Б. Советская литература. Побежденные победители. М., 2006:


== Հղումներ ==
Жигур З. Я. Из письма вдовы Любимова
Шмелева Е. Я. Заоблачная почвенность (Н. М. Любимов. Неувядаемый цвет. Книга воспоминаний)
Алексей Мельников (2018-07-09)։ «Марсель Пруст из Перемышля»։ «Новый Континент» (ru-RU)։ Վերցված է 2021-07-23