armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էնտրոպիա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էնտրոպիա (այլ կիրառումներ)Էնտրոպիա (հին հունարեն՝ ἐντροπία շրջադարձ, փոխակերպում), բազմաթիվ էլեմենտներից բաղկացած համակարգի անկարգավորվածության չափը բնական գիտություններում։ Մասնավորապես, վիճակագրական ֆիզիկայում որևէ մակրոսկոպիկ վիճակի իրականացման հավանականությունն է, ինֆորմացիայի տեսությունում՝ անորոշության չափը որևէ փորձում, որը կարող է տարբեր ելքեր, հետևաբար, նաև տարբեր տեղեկության քանակ ունենալ, ինֆորմատիկայում՝ տեղեկությունների ոչ լրիվության, անորոշության աստիճանը։
Էնտրոպիայի հասկացությունը 1865 թ. առաջին անգամ կիրառել է Ռուդոլֆ Կլաուզիուսը թերմոդինամիկայում՝ էներգիայի ցրման անդարձելիության չափի (իդեալական պրոցեսից իրական պրոցեսի շեղման չափի) որոշման համար։ Էնտրոպիան թերմոդինամիկական վիճակի ֆունկցիա է, դարձելի պրոցեսի դեպքում մնում է հաստատուն, մինչդեռ ոչ դարձելի պրոցեսների դեպքում նրա փոփոխությունը միշտ դրական է, այսինքն՝ աճում է։

  
    
      
        d
        S
        =
        
          
            
              δ
              Q
            
            T
          
        
      
    
    {\displaystyle dS={\frac {\delta Q}{T}}}
  ,որտեղ 
  
    
      
        d
        S
      
    
    {\displaystyle dS}
  -ը էնտրոպիայի աճն է, 
  
    
      
        δ
        Q
      
    
    {\displaystyle \delta Q}
  -ն ՝ համակարգին տրված նվազագույն էներգիան, T-ն՝ բացարձակ ջերմաստիճանը։


== Կիրառման ոլորտները ==
Էնտրոպիա (թերմոդինամիկա) թերմոդինամիկական համակարգի անկարգավորվածության չափը բնորոշող թերմոդինամիկական ֆունկցիա է։ Այսինքն՝ այն բնորոշում է համակարգի մասնիկների տեղաբաշխման և շարժման անհամասեռությունը։
Տեղեկութային էնտրոպիան տեղեկությունների աղբյուրի անկարգավորվածության չափն է, որը բնորոշվում է նիշի փոխանցման ժամանակ դրա ի հայտ գալու հավանականությամբ։
Դիֆերենցիալ էնտրոպիան անընդհատ բաշխումների էնտրոպիան է։
Դինամիկ համակարգերի էնտրոպիան համակարգի հետագծերի վարքի քաոսայնության չափն է դինամիկ համակարգերի տեսությունում։
Կառավարման տեսության մեջ էնտրոպիան համակարգի վարքի կամ վիճակի անորոշության չափն է տրված պայմաններում։Էնտրոպիան համակարգի վիճակի ֆունկցիան է, որը հավասարակշիռ պրոցեսում հավասար է համակարգին տրված կամ համակարգից վերցրված ջերմության քանակին։
Էնտրոպիան համակարգի միկրովիճակների և մակրովիճակի միջև կապ հաստատող ֆունկցիան է, ֆիզիկայում միակ ֆունկցիան, որը ցույց է տալիս պրոցեսի ուղղորդվածությունը։ Էնտրոպիան համակարգի վիճակի ֆունկցիա է. այն կախված չէ համակարգի անցումից մի վիճակից մյուս վիճակին, այլ՝ համակարգի սկզբնական ու վերջնական դիրքերից։


== Տե՛ս նաև ==
Քաոս


== Հղումներ ==
Էնտրոպիա տերմինի սահմանման պատմությունը
Տեղեկութային ֆունկցիաները և Բոլցմանի էնտրոպիան
Կատարո (գինի)

«Կատարո» «Domaine Avetissyan» ընկերության՝ հայկական գինու ապրանքանիշ, որն արտադրվել է Արցախում, խնդողնի խաղողի տեսակից։ Ունեցել է Կարմիր «Կատարո», Կարմիր «Կատարո» Reserve, Սպիտակ «Կատարո» և «Կատարո» Ռոզե տեսակներըԳործարանը գտնվել է Հադրութի շրջանի Տող գյուղում, որը Արցախյան 44-օրյա պատերազմի ավարտից հետո անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Պատմություն ==
Գործարանի հիմնադիր Ավետիսյանները Խաղողագործությամբ զբաղվել են նախորդ դարի 20-ական թվականներից, այգին հիմնվել էր խողողագործների դինաստիայի հիշատակին։ Նախագծի, գինեգործարանի և խաղողի այգու զարգացման գործով զբաղվել են Գրիգորի Ավետիյանը և նրա ընտանիքի անդաները։ Խաղողագործության վերաբերյալ խորհրդատվությունները տվել է ֆրանսիացի փորձագետ Ժյուլյեն Լալուն։


== Խաղողի այգի ==
Խաղողի այգին տեղակայված էր Արցախի Հադրութի շրջանի Տող գյուղից ոչ հեռու, ծովի մակարդակից 740-780 մետր բարձրության վրա։ Խաղողի այգին տնկված էր հարավային հողային լանջերին, որտեղ հողը հիմնականում կավի է։ Ձմեռները մեղմ են (հազվադեպ է ջերմաստիճանը հասնում -18 °C-ի), և այգին չէին ծածկում։ Տնկման խտությունը՝ 1650 խաղող/հա, նախատեսված է եղել ստեղծվել ևս մեկ այգի ավելի բարձր խտությամբ, մինչև 5000 խաղող/հա։ Խաղողի այգու համար ընտրվել էին 80 լավագույն թփեր, որոնցից ստեղծվել էր 3 կլոն։ Ֆրանսիացի խաղողագործ Ժյուլյեն Լալուն  ընտրել էր հատուկ օպտիմալ զարկերակ այս տեսակի համար։


== Գինեգործարան ==
Կատարո կարմիր գինին ստեղծվում էր սեփական գինեգործարանում։ Խաղողը հավաքվում էր հայկական ավանդական բերքահավաքի նման, ֆերմենտացիան տեղի էր ունենում չժանգոտվող պողպատի տակառների մեջ, հսկվող ջերմաստիճանի տակ։ Գինու պահպանման համար օգտագործվում էին արցախյան կաղնու փայտից պատրաստված տակառներ։ Տակառատախտակի համար հարմարանքը պատրաստվում էր գինեգործի հսկողության տակ և պահպանվում բացօթյա վայրում գինեգործարանի տարածքում։ Ամեն  տարի «Կատարո»-ն թողարկում էր մոտ 60-100 հազար շիշ գինի։


=== Կարմիր Կատարո ===
Կարմիր Կատարո գինին ստացվում էր Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Տող գյուղից ոչ հեռու գտնվող խաղողի այգիներից հավաքված Խնդողնի սորտի (100%) տեսակից։ Գինին թափանցիկ մուգ կարմիր գույնի է։ Այն մշակում էին Տող գյուղի գինեգործարանում՝ պահպանվելով չժանգոտվող տանկերի մեջ հատուկ ջերմաստիճանում։


=== Կարմիր Կատարո Reserve ===
Կարմիր Կատարո ռեզերվ գինին նույնպես ստացվում էր Խնդողնի սորտի (100%) տեսակից։ Այն պահպանվում էր Արցախյան կաղնուց պատրաստված տակարներում 12 ամիս շարունակ և լրացուցիչ պահպանվում նաև շշերում։ Այն պահպանվում է 14-16 °C ջերմաստիճանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Գազ կնճռոտ

Գազ կնճռոտ (լատ.՝ Astragalus corrugatus), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Միամյա բույս է՝ մինչև 20 սմ բարձրությամբ, թույլ ծածկված մանր, պարզ մազիկներով։ Տերևների երկարությունը 1,5-3,5 սմ է։ Ծաղկաբույլը ունի 1-3 ծաղիկ։ Պսակը բաց մանուշակագույն է։ Ունդերը գծային են, մինչև 4 սմ երկարությամբ։


== Տարածում ==
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երասխ գյուղի շրջակայք)։ Հանդիպում է նաև Նախիջևանում, Արևելյան Անդրկովկասում, Անատոլիայում, Հյուսիսարևմտյան և Միջին Ասիայում, Իրանում, Աֆղանստանում, Պակիստանում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800 մ բարձրությունների վրա։ Ծաղկում է ապրիլ ամսին, պտղաբերում՝ մայիսին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանում հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա՝ 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսով։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Չի պահպանվում։ Անհրաժեշտ է իրակացնել հետազոտական աշխատանքներ նոր աճելավայրեր հայտնաբերելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Մարտին դե լա Վեգա

Սան Մարտին դե լա Վեգա (իսպ․՝ San Martín de la Vega) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վեգաս շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 105,9 կմ²։ Բնակչությունը 16677 մարդ (2006 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Հալիմա Ադեն

Հալիմա Ադեն (անգլ.՝ Halima Aden, սեպտեմբերի 19, 1997(1997-09-19), Kakuma, Turkana County, Քենիա), սոմալիական ծագմամբ ամերիկացի մոդել։
Հայտնի է որպես հիջաբով առաջին կինը «Միսս Մինեսոտա ԱՄՆ» մրցույթում, որտեղ դարձել է կիսաեզրափակչի մասնակից։ Աշխարհի այն սակավաթիվ մոդելներից է, որ հանդես է եկել հիջաբով և բուրկինիով։


== Կենսագրություն ==
Հալիմա Ադենը ծնվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Քենիայի Կակումա փախստականների ճամբարում՝ սոմալական ընտանիքում։
Երբ Հալիման վեց տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ՝ բնակություն հաստատելով Մինեսոտա նահանգի Սենթ Քլաուդ քաղաքում։
2016 թվականին Հալիման գրավել է ազգային ԶԼՄ-ների ուշադրությունն այն բանից հետո, երբ մասնակցել է «Միսս Մինեսոտա ԱՄՆ» մրցույթին՝ դառնալով այդ մրցույթում բուրկինի և հիջաբ կրած առաջին մասնակիցը։ Հաջորդ տարի Ադենը «IMG Models»-ի հետ եռամյա պայմանագիր է ստորագրել։ 2017 թվականի փետրվարին առաջին անգամ ելույթ է ունեցել «Նյու Յորքի նորաձևության շաբաթվա» շրջանակներում։ Ավելի ուշ նույն թվականին աշխատել է որպես «Միսս ԱՄՆ 2017» մրցույթի նախնական և հեռուստատեսային փուլերի ժյուրի։
Այդ ժամանակվանից աշխատել է շատ դիզայներների հետ, որոնց թվում են Մաքս Մառան և Ալբերտա Ֆերետին, մասնակցել է Միլանի նորաձևության շաբաթին և լոնդոնյան «Modest fashion»-ին։ Ադենը լուսանկարվել է American Eagle-ի և Glamour-ի համար, ինչպես նաև հայտնվել է Կարին Ռոիթֆելդի CR Fashion Book ամսագրի շապիկին։
Հալիմա Ադենը եղել է հիջաբ կրած առաջին մոդելը, որը բարձրացել է միջազգային պոդիում (բեմահարթակ) և պայմանագիր ստորագրել մոդելային խոշոր գործակալությունների հետ։ 2017 թվականի հունիսին դարձել է «Allure», Vogue Arabia և British Vogue ամսագրերի շապիկին հայտնված հիջաբ կրած առաջին մոդելը։
2018 թվականին Ադենը դարձել է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի դեսպան, որտեղ նրա աշխատանքը կենտրոնացած էր երեխաների իրավունքների պաշտպանության վրա։
2020 թվականի նոյեմբերին Հալիմա Ադենն իր Ինստագրամում հայտարարել է, որ դադարել է աշխատել որպես մոդել, քանի որ այն վտանգում էր իր կրոնական համոզմունքները։ Նա իր որոշումից հետո աջակցություն է ստացել Ռիհաննայից, ինչպես նաև Ջիջի և Բելլա Հադիդ քույրերից։ Նա հայտարարել է նաև, որ մասնակցելու է «Միսս Տիեզերքին»՝ դառնալով գեղեցկության այդ միջազգային մրցույթի պատմության մեջ Սոմալին ներկայացրած առաջին մասնակիցը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սուպերմոդել Հալիմա Ադեն. «Ոչ մի կին չպիտի կրի հիջաբ հակառակ իր կամքին»(ռուս.)
Հիջաբ կրած առաջին մոդել Հալիմա Ադենն ավարտել է գործունեությունը կրոնական նկատառումներով(ռուս.)
Պարույր Բադալյանց

Պարույր Սիմոնի Բադալյանց (1923 - 1992), հայ ճարտարապետ։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ։ «Երևաննախագիծ» ինստիտուտի տնօրեն (1968-1973)։


== Գործունեություն ==
1949 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի արդյունաբերական ինստիտուտը։ 1952-1957 թվականներին եղել է Բաքվի գլխավոր ճարտարապետի տեղակալ, 1959-1964 թվականներին Ռյազանի շրջանում՝ ճարտարապետների միության նախագահ։ 1968-1973 թվականներին ղեկավարել է «Երևաննախագիծ» ինստիտուտը։


== Ստեղծագործություններ ==
Ռյազան քաղաքի գլխավոր հատակագիծ
Պարասրահներ Մինսկում, Ռյազանում
Ստալինի պողոտայի կառուցապատումը Բաքվում
Երևանի Հարավ-արևմտյան թաղամասի 2-րդ միկրոշրջանի կառուցապատում


== Գրականություն ==
Երևաննախագիծ 50, 1958-2008 թթ., Երևան, 2008 թ․, էջ 9։


== Ծանոթագրություններ ==
Անյես Վարդա

Անյես Վարդա, անունը ի ծնե՝ Արլետ Վարդա (ֆր.՝ Agnès Varda, Arlette Varda, մայիսի 30, 1928(1928-05-30)[…], Իքսել, Բրյուսել, Բելգիա - մարտի 29, 2019(2019-03-29)[…], Փարիզի 14-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր, գեղարվեստական և վավերագրական կինոյի սցենարիստ և պրոդյուսեր, ինչպես նաև հայտնի լուսանկարիչ։
Վարդայի կինեմատոգրաֆիական ոճը տարբերում է վավերագրական ռեալիզմը, սոցիալական հարցերի և ֆեմինիզմի թեմայի նկատմամբ հետաքրքրությունը, ինչպես նաև վառ արտահայտված փորձարարական մոտեցումը։ Քննադատ Էլիսոն Սմիթի խոսքով՝ Անյես Վարդայի կարիերան կարևոր և հաճախ թերագնահատված ձայն է ժամանակակից ֆրանսիական կինոյում։ Նրա աշխատանքը նախանշել է նոր ալիքի առաջացումը, իսկ «Պուենտ-Կուրտ»-ը պարունակում է այդ շարժմանը բնորոշ շատ տարրեր, որոնք նրան ճանարում են բերել։ Չնայած ֆրանսիական նոր ալիքի հետ սերտ կապին, ավելի ճիշտ կլինի ասել, որ Վարդան պատկանում է Ձախ ափի կինոռեժիսորների Նոր ալիքին։ Այս խումբն առանձնացրել է Բոհեմյան կյանքի հանդեպ սերը, գրականության և պլաստիկ արվեստի մեջ ներգրավվածության բարձր աստիճանը, և որպես արդյունք՝ փորձարարական կինեմատոգրաֆի նկատմամբ հետաքրքրությունը, ինչպես նաև ձախ քաղաքականության աստվածացումը»։ Ձախ ափի խմբի առաջատար ռեժիսորներն են Քրիս մարկերը, Ալեն Ռենեն և Անյես Վարդան, նրան են հարել Ժան Պիեռ Մելվիլը, Ալեն Ռոբ-Գրիյեն և Մարգերիտ Դյուրասը, ինչպես նաև «Նոր վեպ» գրական շարժման ներկայացուցիչները։
Կինոյում իր աշխատանքի համար Վարդան արժանացել է Բեռլինի կինոփառատոնի «Արծաթե արջ» («Երջանկություն »ֆիլմի համար), Վենետիկի փառատոնի «Ոսկե առյուծ» («Առանց տանիքի, օրենքից դուրս ֆիլմի համար»), Լուի Դելլյուկիմրցանակին, երկու Սեզարի՝ վավերագրական աշխատանքների համար և պատվավոր Սեզարին՝ 2001 թվականին։ 2015 թվականին Կաննի կինոփառատոնում արժանացել է պատվավոր «Ոսկե արմավենու ճյուղ» մրցանակին։
Կինոարվեստում ունեցած ավանդի համար «Օսկար» պատվավոր մրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Անյես Վարդան ծնվել է 1928 թվականի մայիսի 30-ին Բրյուսելում։ Նրա մայրը ֆրանսուհի էր, իսկ հայրը Մերձավոր Արևելքի փախստականների հունական ընտանիքից էր։ Վարդան Սորբոնում սովորել է գրականություն և հոգեբանություն, իսկ Լուվրի դպրոցում՝ արվեստի պատմություն։ Սկզբում Վարդան ցանկանում էր թանգարանային կուրատոր դառնալ, բայց լուսանկարչության դասընթացի ավարտից հետո փոխեց իր ծրագրերը։ Բավականին արագ ստեղծելով առաջին կարգի լուսանկարչի համբավ՝ Վարդան դարձել է Ավինյոնի թատերական փառատոնի և ազգային ժողովրդական թատրոնի պաշտոնական լուսանկարիչ, իսկ հետո շարունակել է կարիերան որպես ֆոտոլրագրող։
2019 թվականի մարտի 29-ին 91 տարեկան հասակում մահացել է Անյես Վարդան։ Նա բուժվում էր քաղցկեղից, որը և հանդիսացել է մահվան պատճառ։


=== Լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմեր ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт
Аньес Варда на сайте imdb
Аньес Варда на сайте Senses of cinema
Аньес Варда на сайте inoekino(ռուս.)
Интервью газете Взгляд, 2010(ռուս.)
Интервью журналу Сеанс, 2010(ռուս.)
Նիվա (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նիվա (այլ կիրառումներ)Նիվա շրջան (էստ․՝ Nõva vald), շրջան Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Նիվա գյուղը։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 424 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 3,27 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը Archived 2019-06-16 at the Wayback Machine. (էստոներեն)
Ողջաբերդ (բնապատմական համալիր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ողջաբերդ (այլ կիրառումներ)
Ողջաբերդ, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանում, որը բնապատմական համալիր է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Կոտայքի մարզում, Ողջաբերդ գյուղի հյուսիսարևելյան մասում։ Այն գրանցված է Հայաստանի Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» Հայաստանի Կառավարության որոշման համաձայն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Ուիլյամ Թոմսոն

Ուիլյամ Թոմսոն, 1-ին Բարոն Կելվին (անգլ.՝ William Thomson, 1st Baron Kelvin, հունիսի 26, 1824(1824-06-26)[…], Բելֆասթ - դեկտեմբերի 17, 1907(1907-12-17)[…], Լարգս, Largs, Այրշիր, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի ֆիզիկոս։ Բացառիկ ընդունակությունների համար 10 տարեկանում ընդունվել է Գլազգոյի համալսարան, այնուհետո, 1843 թ․՝ Քեմբրիջի համալսարանը, որն ավարտելուց հետո, 22 տարեկանում, դարձել է Գլազգոյի համալսարանի բնափիլիսոփայության ամբիոնի ղեկավար (1846 - 1899 թթ.), 1904 թ.՝ նաև այդ համալսարանի նախագահը։ 1851 թ. ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1890 - 1895 թթ. եղել է այդ ընկերության նախագահը։ Գիտության մեջ ունեցած իր ակնառու վաստակի համար 1892 թ. Թոմսոնն ստացել է լորդի տիտղոս և կոչվել լորդ Կելվին։


== Աշխատանքները ==
Թոմսոնը մշակել է մեթոդ, որը թույլ տվեց լուծել էլեկտրատեխնիկայի, մագնիսաստիկայի, ջերմահաղորդակցության տեսության մի շարք բարդ խնդիրներ։ Թոմսոնին է պատկանում թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի ձևակերպումներից մեկը, որի հիման վրա ապացուցվել է, որ երկրորդ սեռի հավերժական շարժիչ (մեքենա, որը էներգիան ամբողջությամբ վերածում է աշխատանքի) չի կարող գոյություն ունենալ։
Ջեյմս Պրեսկոտ Ջոուլի հետ բացահայտել է, որ ծակոտկեն միջնորմով իրական գազերի դանդաղ հոսույթի ժամանակ դրանց ջերմաստիճանը փոխվում է, որը գիտության մեջ հայտնի է «Ջոուլ-Թոմսոնի էֆեկտ» անունով։ Նա ուսումնասիրել է նաև բյուրեղների մագնիսական հատկությունները, բացահայտել ֆեռոմագնիսների տեսակարար ջերմահաղորդականության կախումը դրանց մագնիսացումից (Թոմսոնի էֆեկտ), ստեղծել մի շարք գերզգայուն էլեկտրաչափեր, համապիտանի կողմնացույց և այլ սարքեր։
Միավորների միջազգային համակարգում 1 Կ ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասն է։ 1 Կ = 1C


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 323
Ներբող

Ներբող կամ օդա, չափածո ստեղծագործության հնագույն ժանր կամ երաժշտական ժանր։
Որպես չափածո ստեղծագործական ժանր իրենից ներկայացնում է գովասանական կամ փառաբանական բովանդակություն ունեցող բանաստեղծություն։ Հին Հունաստանում նշանակել է երգեցողություն, երգչական ձայնով կատարվող ստեղծագործություն, ավելի ուշ՝ հանդիսավոր, բարոյախոսական բնույթի քնարական խմբերգային երգ։ Ներբողներ են գրել Պինդարոսը (մ․ թ․ ա․ V դարում), Հորացիոսը (մ ․թ․ ա․ I դարերին․); Վերածննդի և Բարոկկոյի շրջանում (XVII—XVIII դարերին) «Ներբող» տերմինը գործածության մեջ է մտել պաթետիկորեն բարձր քնարական գործերը հատկանշելու համար (Պ․ Ռոնսար՝ Ֆրանսիայում, Գ․ Քյաբրերա՝ Իտալիայում, Ա․ Քոուլի և Զ․ Դրայդեն՝ Անգլիայում, Գ․ Ռ․ Վեկեռլին՝ Գերմանիայում)։ Այնուհետե առաջատար ժանր է դարձել կլասիցիզմի (XVII— XVIII դարերին) գրականության մեջ (Ֆ․ Մալերբ, Վոլտեր, ժ․ Բ․ Ռուսո, է․ Լեբրեն՝ Ֆրանսիա)։ Ներբող իր տեսական ձեավորումն ստացել է ներբող Բուալոյի (1636—1711 թվականներին) «Քերթողական արվեստ» (1674 թվականին) տրակտատում։ Այն լայնորեն կիրառել են նաև ռուս բանաստեղծները (Վ․ Տրեդյակովսկի, Մ․ Լոմոնոսով, Գ․ Գերժավին, Ա․ Պուշկին)։ Հայ գրականության մեջ հայտնի են Դ․ Վարուժանի («Զոն»), Սիամանթոյի («Նավասարդյան աղոթք առ դիցուհին Անահիտ»), Ե․ Չարենցի («էպիքական լուսաբաց» և «ԳԻՐՔ ճանապարհի» ժողովածուներում) ներբողները։ 
Որպես երաժշտական ժանր հնում հանդիսացել է որևէ մեկին ուղղված երաժշտական ստեղծագործություն։ XVII դարից արեմտաեվրոպական երկրներում ներբող նշանակել է նաև պալատական տոնակատարությունների համար գրված վոկալգործիքային երաժշտական ստեղծագործություն որևէ պալատականի պատվին։ Անգլիայում մոտիկ է եղել կանտատին (Հ․ Պյորսել, Գ․ Ֆ․ Հենդել)։ Գերմանիայում, կանտատակերպ Ն-ների կողքին (Ցո․ Ս․ Բախ, «Սգո ներբող», Լ․ Բեթհովեն, 9-րդ սիմֆոնիայի ավարտը), տարածում են գտել նաև այլ տիպի երգ ներբողներ՝ նվագակցությամբ (Գ․ Ֆ․ Տելեման, Ֆ․ է․ Բախ, Ք․ Վ․ Գլյուկ)։ Հետագայում ստեղծվել են գործիքային ներբողներ։ Ավելի ուշ ներբող են կոչվել բազմազան ձևերի, կատարողական տարբեր կազմերի համար գրված հանդիսավոր, հիմնի բնույթի երկերը։ Ներբողներ են գրել Լ․ Քերուբինին, Ֆ․ Լիստը, ժ․ Բիզեն, Ի․ Ստրավինսկին, Ս․ Պրոկոֆևը, Ա․ Խաչատրյանը («Ներբող Վ․ Ի․ Լենինի հիշատակին», «Ուրախության ներբող»)։
Սամբոյի Ռուսաստանի առաջնություն 2020

Սամբոյի Ռուսաստանի առաջնություն 2020, անցկացվել է 2020 թվականի փետրվարի 27-ից մարտի 2-ը Չեբոքսարի քաղաքի «Չեբոքսարի-Արենա» մարզահամալիրում։ 


== Մեդալակիրներ ==


=== Տղամարդիկ ===


=== Կանայք ===


=== Մարտական սամբո ===


== Հղումներ ==
«Чемпионат России по самбо»։ sambo.ru։ Всероссийская федерация самбо։ Վերցված է 2019-12-04 
«Результаты 1 дня чемпионата России по самбо-2020»։ Всероссийская федерация самбо (ռուսերեն)։ 2020-02-29։ Վերցված է 2020-02-29 
«Результаты 2 дня чемпионата России по самбо-2020»։ Всероссийская федерация самбо (ռուսերեն)։ 2020-03-01։ Վերցված է 2020-03-01 
«Результаты 3 дня чемпионата России по самбо в Чебоксарах»։ Всероссийская федерация самбо (ռուսերեն)։ 2020-03-01։ Վերցված է 2020-03-05
Աստերոիդների ցանկ (129001-129100)

Աստերոիդների ցանկ (128901-129000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (129101-129200)
 Աստերոիդների ցանկ (128901-129000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (129101-129200)
Բաիմովո (գյուղ, Աբզելիլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲաիմովոԲաիմովո (ռուս.՝ Баимово, բաշկիրերեն՝ Байым), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1183 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իչարի Մուշուլան

Իչարի Մուշուլան, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1886 թվականին գյուղն ունեցել է 236 ադրբեջանցի, իսկ 1908-ին՝ 526 ադրբեջանցի բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էնթոնի Ջորջ

Էնթոնի Կոնռադ Ջորջ (անգլ.՝ Anthony Conrad George, ծնվել է 1938 թվականի հունվարի 7-ին, Գրենադայի Կարրիակո կղզում), գրենադացի արվեստագետ, առավել հայտնի է որպես Գրենադայի դրոշի ստեղծող։ 
Գրենադայի անկախության հռչակումից մեկ տարի առաջ նա մասնակցեց ազգային խորհրդանիշների ձևավորման մրցույթին։ Նա ներկայացրեց Ազգային դրոշի և զինանշանի իր տարբերակները և հաղթեց երկու մրցույթներում։
Այնուամենայնիվ նրա ստեղծած զինանշանը և դրոշը ամբողջությամբ ճանաչեցին միայն մոտ 30 տարի հետո։


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Էնթոնին ծնվել է Ֆլորենս Ստիելի և Ջոն Սոլոմանի ընտանիքում Լ'Էստերեում, փոքր կղզի Գրենադայի ափամերձ տարածքում։ Էնթոնին հինգ երեխաներից երկրորդն էր։
Նա ընդունվել է հորաքրոջ սեփական դպրոցը և սովորել է մինչև 10 տարեկանը, այնուհետև տեղափոխվել է Գրենադա հիմնական մաս և 1948 թվականին շարունակել է կրթությունը Սուրբ Էնդրյուի Հռոմեական կաթոլիկ դպրոցում։ 1959 թվականին նա արտագաղթել է Անգլիա բարձրագույն կրթություն ստանալու համար և սովորել է տարբեր քոլեջներում և պոլիտեխնիկական ինստիտուտներում։ Ավարտելուց հետո նա վերադառնում է Գրենադա 1969 թվականին, որտեղ նա դասավանդում է տարբեր ուսումնական հաստատություններում։


== Աշխատանք ==
1973 թվականի սեպտեմբերին նա աշխատանքի անցավ անկախության խորհրդում, որտեղ պետք է նախապատրաստական աշխատանքներ տաներ 1974 թվականին Գրենադայի անկախության համար։
1991 թվականին Էնթոնին նշանակվեց Գրենադայում Միացյալ թագավորության և Եվրոպայի առևտրային ներկայացուցիչ։


== Հիշողություն ==
2009 թվականին Գրենադայի ֆինանսների նախարարության կողմից և Գրենադայի փոստային ծառայության կողմից թողարկվեցին փոստային նամականիշներ ի պատիվ Էնթոնի Ջորջ, Գրանադայի անկախության 35-րդ տարելիցի նախաշեմին։
2012 թվականի փետրվարի 6-ին Գրենադայում Էնթոնիի անունով առանձին փողեց անվանվեց։


== Ծանոթագրություններ ==
Մախովկա (գյուղ, Կուպյանսկի շրջան)

Մախովկա (ուկրաիներեն՝ Махівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Միխալե

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միխալե (այլ կիրառումներ)Միխալե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Խոլմոկ (այլ կիրառումներ)

Խոլմոկ, կարող է վերաբերել՝

Խոլմոկ - գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում
Խոլմոկ - գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում
Ցուցահանդես 9-ը 5-ի վրա

Ցուցահանդես 9-ը 5-ի վրա (անգլ.՝ 9 by 5 Impression Exhibition), Ավստրալիայի իմպրեսիոնիստների գեղարվեստական ցուցահանդեսը։


== Պատմություն ==
Ցուցադրությունը բացվել է 1889 թվականի օգոստոսի 17-ին։ Մելբուռնում Գեյդելբերգի դպրոցի նկարիչների կողմից Buxton's Rooms-ի շենքում, Swanston Street փողոցում, քաղաքի քաղաքապետարանի դիմաց։ Ցուցահանդեսը անվանակոչվել է աշխատանքներից մեծ մասի պատվին` 9-ը 5-ի վրա (23 սմ×13 սմ), պատրաստված են ծխախոտի ձեռնարկատեր, նկարիչ և բարերար Լուի Աբրահամի ծխախոտի տուփերի վրա։

Այն ցուցադրում էր ավստրալիական իմպրեսիոնիզմի առաջատար նկարիչների, ինչպես նաև քանդակագործ Չարլզ Ռիչարդսոնի և Վիկտորիայի արվեստի դպրոցի ազգային պատկերասրահի ուսանողների 183 աշխատանք։ Ցուցահանդեսի կատալոգը մշակվել է մասնակիցներից մեկի՝ Չարլզ Քոնդերի կողմից։
Ցուցահանդեսը տպավորեց երկրի հասարակությանը և բերեց բազմաթիվ աշխույժ մեկնաբանություններ՝ դառնալով կարևոր իրադարձություն Ավստրալիայի արվեստի պատմության մեջ։ Ցուցահանդեսային աշխատանքները շարունակվում են հայտնվել արվեստի շուկայում առ այսօր` 2009 թվականին Սոթբիսի աճուրդում Չարլզ Քոնդերի Centennial Choir at Sorrento աշխատանքը վաճառվել է 492 000 ավստրալիական դոլարով։ Ցուցահանդեսի 123-րդ տարեդարձը նշելու համար 2012 թվականին, բարերար Մաքս Քարթերը հարավային Ավստրալիայի Արվեստի պատկերասրահին նվիրել է այս ցուցահանդեսից չորս նկար, որոնք արժեն ավելի քան 3 000 000 ԱՄՆ դոլար` այս ցուցահանդեսի աշխատանքներից սա ամենամեծ խումբն է, որոնք երբևէ փոխանցվել են ավստրալիական պետական ​​գործակալությանը։

Ցուցահանդեսում ներկայացված որոշ աշխատանքներ
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
National Gallery of Victoria, The 9 by 5 Impression Exhibition 1889, Melbourne, Victoria, Australia Archived 2019-02-24 at the Wayback Machine.
9 by 5 exhibition
Դեղին տունը

Դեղին տունը (հոլ.՝ Het gele huis), այլ կերպ՝ «Փողոցը» (հոլ.՝ De straat), յուղաներկով նկարված կտավ։ Հեղինակը 19-րդ դարի հոլանդացի հետիմպրեսիոնիստ նկարիչ Վինսենթ վան Գոգն է։ Նկարվել է 1888 թվականին։
Նկարում պատկերված է Ֆրանսիայի Առլ քաղաքի տներից մեկը, որում 1888 թվականի մայիսի 1-ին Վինսենթ վան Գոգը վարձակալել է 4 սենյակներ՝ երկուսը մեծ, նկուղային հարկում և երկուսը փոքր, առաջին հարկում։ Առաջին հարկի պատուհանը, որ գտնում է անկյունի մոտ և որի երկու փականները բաց են, Վան Գոգի սենյակինն է, որտեղ Պոլ Գոգենը ապրել է 9 շաբաթ 1888 թվականի հոկտեմբերի վերջին։ Մյուս լուսամուտի դիմաց, որի մի փականը փակ է, Վան Գոգի ննջասենյակն է գտնվում։ Ճակատային երկու փոքր սենյակները Վան Գոգը վարձակալել է ավելի ուշ։
Ձախ թևում տեղակայված է նպարեղենի խանութ (ֆր.՝ Comestibles, inscribed on the signboard over the marque)։
Շենքը դիմակայել է տարատեսակ վերանորոգումների, այնուհետև դաժանորեն վնասվել է 1944 թվականի հունիսի 25-ին Հակահիտլերյան խմբավորման ռմբակոծություններից և քանդվել ավելի ուշ։
Վան Գոգը նշում է, որ ռեստորանը, որտեղ նա սովորություն ուներ ճաշելու, նկարի վարդագույն ներկված շենքն է՝ տեղակայված ձախ ծայրում։ Այն պատկանում էր իր տանտիրուհուն՝ Վիդո Վենիսակին, ով հանդիսանում էր նկարում պատկերված մնացած շինությունների տերը։
Նկարի աջ հատվածում պատկերված է գնացքի երկաթուղի, որ միացնում է քաղաքը Լունելին, որ գտնվում է Ռոն գետի հակառակ ափին։


== Ծագում ==
Կտավը նկարվել է 1888 թվականի սեպտեմբերին, որից հետո Վան Գոգը այն ուղարկել է իր եղբայր Թեոյին։

Սկզբում Վան Գոգը կտավն անվանել է «Տունը և իր միջավայրը» (ֆր.՝ La Maison et son entourage)։ Ավելի ուշ նա նախընտրել է ավելի իմաստալի անվանում և անվանել «Փողոցը» (ֆր.՝ La Rue)՝ հարգանք ցույց տալով Փարիզի փողոցները ցույց տվող ճեպանկարների շարքի նկատմամբ, որ նկարել էր Ժան-Ֆրանսուա Ռաֆաելլին և որ հրատարակվել էր «Le Figaro» թերթում։


== Նկարի այլ տարբերակներ ==
Չկան նկարի նախնական տարբերակներ, սակայն նույն շինությունը հայտնվել է Վան Գոգի ուրիշ մի քանի նկարներում։ Ջրաներկով արվածը, ըստ Վան Գոգի, հիմնված է կտավի վրա։
Տասնամյակներ անց Պոլ Սինյակը՝ Վան Գոգի ընկերը և կուսակիցը, նկարել է այս վայրի երկու նկար ջրաներկով։

		


== Նկարի ճակատագիր ==
Նկարը երբեք չի լքել նկարչի հավաքածուն։ 1962 թվականից սկսած այն Վինսենթ վան Գոգի հիմնադրամի սեփականությունն է դարձել, որի հիմնադիրը Վինսենթ Վիլհեմ վան Գոգն էր՝ նկարչի եղբորորդին։
«Դեղին տունը» կտավում պատկերված շենքը այժմ գոյություն չունի։ Այն ոչնչացվել է 1940-ական թվականներին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։


== Արտաքին հղումներ ==
Կտավը Վան Գոգի թանգարանում
Նկարի մասին Վան Գոգի նամակներում


== Ծանոթագրություններ ==
Արդեչ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արդեչ (այլ կիրառումներ)Արդեչ, գետակ Վայոց ձորի մարզում, Արփա գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում համանուն լեռան հյուսիսային լանջից բխող Մեծակունք աղբյուրից և Արփի գյուղի հյուսիսային մասում միանում մայր գետին։ Երկարությունը 6 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Բնության թանգարան (Սոչի)

Սոչիի ազգային պարկի բնության թանգարան (ռուս.՝ Музе́й приро́ды Со́чинского национа́льного па́рка), մշակութային, կրթական հաստատություն Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի քաղաքի Խոստինսկի շրջանի Մացեստա միկրոշրջանում։ Սոչիի ազգային պարկի ցուցահանդեսային բաժինն է։ Բացվել է 1998 թվականին 1984 թվականին կառուցված շենքում։


== Նկարագրություն ==
Սոչիի բնության թանգարանը հիմնադրվել է 1998 թվականին։ Թանգարանի այցելուները հնարավորություն ունեն ծանոթանալու Արևմտյան Կովկասի բուսական և կենդանական աշխարհի պատմությանը։ Թանգարանը համարվում է Սոչիի ազգային պարկի ցուցասրահը։ Բնության թանգարանի տարածքը 80 մ2 մի փոքր մեծ է։ Ունի երկու սրահ։ Առաջին սրահում ներկայացված է ազգային պարկի և առողջարանի պատմությանը,  երկրորդ սրահում` Մեծ Սոչիի բնության պատմությունը։


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանի ցուցադրությունը բաժանված է ըստ կլիմայական գոտիների։ Այստեղ կան ստենդներ և դիորամներ, որտեղ ներկայացված են բարձր լեռները, անտառային բեկորներ այնտեղ բնակվող տարբեր բնակիչների հետ միասին։ Այստեղ ցուցադրված են կովկասյան ջրասամույրի, կովկասյան գորշ արջի, կովկասյան լեռնային այծի խրտվիլակներ։ Կան նաև մեծ թվով հերբարիում բույսեր, մրգեր, թռչունների ձվեր։ Թանգարանում ներկայացված են օգտակար հանածոների արժեքավոր ցուցանմուշներ։ Թանգարանային ցուցադրության մի մասը գտնվում է Կրասնոպոլյանսկի անտառային տնտեսությունում, որի կազմում ներկայացված են էկզոտիկ բույսեր Հյուսիսային Ամերիկայից, Չինաստանից և Ճապոնիայից։


== Հասցե ==
Թանգարանը գտնվում է Ռուսաստանի Սոչի քաղաքի Ռուչեյ դե Սիմոնա 3 հասցեում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
МУЗЕЙ ПРИРОДЫ НАЦИОНАЛЬНОГО ПАРКА
ОПИСАНИЕ ПРИРОДЫ «МУЗЕЙ ПРИРОДЫ СОЧИНСКОГО НАЦИОНАЛЬНОГО ПАРКА»
Աբերներ

Աբերներ (հնում՝ Ապարան), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում, գտնվում է Նախիջևան քաղաքից մոտ 6 կմ հեռավորության վրա։ Հիշատակել են Ֆրանսիացի ճանապարհորդներ Ժան Շարդենը և Ժան-Բատիստ Տավերնիեն։ Հնում կոչվում էր Ապարան, և այն մտնում էր պատմական Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Երնջակ գավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Այն Հալակիմի շրջան

Այն Հալակիմի շրջան (արաբ․՝ ناحية عين حلاقيم‎‎), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի արևմուտքում՝ Համայի մարզում։ Հանդիսանում է Մասյաֆի գավառի հինգ շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Այն Հալակիմ քաղաքն է։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 16,502 մարդ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 69.66 քառ.կմ տարածք։
Ունի 17 գյուղ և ավան

Այն Հալակիմ (արաբ․՝ عين حلاقيم‎‎), բնակչություն՝ 1,216
Այն ալ-Շամս (արաբ․՝ عين الشمس‎‎), բնակչություն՝ 2,327
Ակդոկար (արաբ․՝ أق دوكار‎‎), բնակչություն՝ 377
Աշեկ Օմար (արաբ․՝ عاشق عمر‎‎‎), բնակչություն՝ 473
Բաամրա (արաբ․՝ بعمرة‎‎), բնակչություն՝ 508
Բարշիմ (արաբ․՝ برشين‎‎), բնակչություն՝ 1,155
Բեյթ Նատեր (արաբ․՝ بيت ناطر‎‎), բնակչություն՝ 1,304
Դլեիբե (արաբ․՝ الدليبة‎‎), բնակչություն՝ 1,566
Էլայան Կաստլե (արաբ․՝ قلعة عليان‎‎), բնակչություն՝ 257
Հարմալ (արաբ․՝ حرمل‎‎), բնակչություն՝ 871
Հիկր Բեյթ Ատիկ (արաբ․՝ حكر بيت عتق‎‎), բնակչություն՝ 336
Քահֆ Էլհաբաշ (արաբ․՝ كهف الحبش‎‎), բնակչություն՝ 508
Խերբեթ Հզուր (արաբ․՝ خربة حزور‎‎‎), բնակչություն՝ 479
Մաջուի (արաբ․՝ المجوي‎‎), բնակչություն՝ 1,517
Մաշրաֆա (արաբ․՝ المشرفة‎‎‎), բնակչություն՝ 1,555
Թին Էլսաբիլ (արաբ․՝ تين السبيل‎‎), բնակչություն՝ 562
Բեյթ Աատիկ (արաբ․՝ بيت عتق‎‎), բնակչություն՝ 488


== Ծանոթագրություններ ==
Վերա Զորինա

Վերա Զորինա (անգլ.՝ Vera Zorina, ի ծնե Էվա Բրիգիտա Հարտվիգ (գերմ.՝ Eva Brigitta Hartwig), հունվարի 2, 1917(1917-01-02)[…], Բեռլին, Գերմանական կայսրություն - ապրիլի 9, 2003(2003-04-09)[…], Սանտա Ֆե, ԱՄՆ), գերմանացի և ամերիկացի պարուհի, պարուսույց և դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Բեռլինում, գերմանացի Ֆրիտցա Հարթվիգի և նորվեգուհի Էբիգեյլ Ջոան Վիմպելմանի ընտանիքում, ովքեր եղել են պրոֆեսիոնալ երգիչներ։ Իր մանկությունը անց է կացրել Նորվեգիայի Տրոնհեյմ և Բերգեն քաղաքներում, իսկ կրթություն ստացել է Բեռլինի աղջիկների համար նախատեսված դպրոցում։ Վաղ շրջանից նա տարվեր է պարով, ստանալով համապատասխան դասընթացներ Օլգա Պրեոբրաժենկիայի և Նիկոլայ Լեգատայի մոտ։ Տասներկու տարեկան հասակում նա մարմնավորել է Մաքս Ռեյնհարդտայի «ամառային գիշերվա քունը» թատերային տեսարանը, իսկ հետո հայտնվել է նույն հեղինակի «Գոֆմանի հեքիաթներ»-ում։ 1933 թվականին հասնելով անմիջական հաջողության նա հաճախեց ռուս Մոնտե-Կառլո բալետի խումբը, ստանալով բեմական Վեռա Զորինա։
1937 թվականի լոնդոնյան ներկայացումներից մեկի ժամանակ նրան նկատում է ամերիկացի պրոդյուսեր Սեմուել Գոլդվինը, որն էլ նրա հետ կնքում է յոթ տարվա պայմանագիր՝ նկարահանումներ Հոլիվուդում։ Այս տարիների ընթացքում Զորինան հայտնվել է յոթ երաժշտական ժապավեններում, որոնցից են «Հոլիվուդի անխելքությունը» (1938 թ.), «Լուիզիական գնումներ» (1941 թ.), «Աստղագծային ռիթմ» (1942 թ.) և «Հետևելով տղաներին» (1944 թ.): 1938 թվականին նա խաղացել է Բրոդվեում, որտեղ շարունակել է հաջող ելույթները մինչև 1954 թվականը։ 1970-ական թվականներին Զորինան տնօրինել է Նորվեգիայի պետական օպերայի և բալետի թատրոնը, իսկ հետագայում հանդես է եկել որպես խորհրդատու Լինքոլն կենտրոնում և ռեժիսոր՝ Սանտա Ֆեի օպերային թատրոնում։ 1986 թվականին լույս է տեսնում նրա ինքնակենսագրականը՝ «Zorina» անվանմամբ։
1938 թվականից 1946 թվականներին Զորինայի ամուսինն է եղել փառավոր ամերիկացի, պարուսույց Ջորջ Բալանչինը։ Ամուսնալուծությունից հետո նա իր կյանքը կապել է «Columbia Records»-ի տնօրեն Գոդարդ Լիբերսոնի հետ, ունենալով երկու տղա՝ Ջոնաթանին և Փիթերին։ Նրանց ամուսնությունը տևենց մինչև ամուսնու մահը՝ 1977 թվականը։ 1991 թվականին պսակադրվեց վերջին՝ երրորդ անգամ կլավեսինիստ Փոլ Վուլֆոմի հետ։ Վեռա Զորինան մահացել է ինսուլտից՝ 2003 թվականի ապրիլին, 86 տարեկան հասակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Photographs and literature
Vera Zorina images
Collection Guide, Vera Zorina papers, 1910-2001 Houghton Library, Harvard University
Vera Zorina memorabilia collection.
Վասյուտինսկոե

Վասյուտինսկոե (ուկրաիներեն՝ Васютинське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Վասյուտինսկոե գյուղում բնակվում էր 93 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջոն Ցիմմերման

Ջոն Ցիմմերման (անգլ.՝ John Zimmerman, նոյեմբերի 26, 1973(1973-11-26), Բիրմինգհեմ), ամերիկացի գեղասահորդ, հանդես է եկել զուգասահքում։ Զուգընկերուհու՝ Կյոկյո Ինայի հետ՝  ԱՄՆ եռակի չեմպիոն (2000-2002), Աշխարհի և Չորս մայրցամաքների առաջնությունների մրցանակակիր։ Ներկա պահին՝ մարզիչ։


== Կարիերա ==

Ջոնը չմուշկներով սկսել է սահել երեք տարեկանում։ Նրա առաջին զուգընկերուհին եղել է Բրայ Տիբոլդը։ Այնուհետև նրա զուգընկերուհին է դարձել Ստեֆանի Ստիգլերը, ում հետ էլ ազգային առաջնությանը դարձավ բրոնզե մեդալակիր։
Գեղասահորդի համար ամենահաջողակ զուգընկերը դառնում է Կյոկյո Ինան։ Զույգը մարզվում էր Հակենսակում՝ Թամարա և Իգոր Մոսկվինների ղեկավարությամբ։ Ռուս մարզիչների ղեկավարությամբ Ինա/Ցիմմերման զույգը  երեք անգամ հաղթել է ԱՄՆ-ի առաջնությանը, բազմիցս դարձել է Գրան-Պրի էտապի մրցանակակիր, իսկ  2002 թվականին նվաճել է աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալը, ինչից հետո էլ ավարտել է սպորտային կարիերան։
Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո մասնակցում է տարբեր շոուների.

2004թ.-ից մինչ այսօր՝ «Stars on Ice»,
2006թ.՝ «Skating with Celebrities»-ում՝ կանադական դերասանուհի Ջուլիան Ռեյնոլդսի հետ,
2008թ.՝ «Աստղային սառույց» Ռոսիա 1 հեռուստաալիքով՝ հեռուստա և ռադիոյի հաղորդավար Ֆյոկլա Տոլստոյի հետ,
2010թ.՝ «Thin Ice»՝ պարեր սառույցի վրա աշխարհի չեմպիոն Շե-Լինն Բուրնի հետԲացի դրանից, Ջոնը կնոջ՝ Սիլվիա Ֆոնտանայի հետ աշխատում է «The Saveology Ice Complex»-ում, որտեղ նա մարզում է 2010 թվականի ԱՄՆ չեմպիոն Քեյդի Դեննիին և Ջերեմի Բարետտային։ 2012 թվականի ապրիլի 2-ին Ջոն Ցիմմերմանը և Սիլվիա Ֆոնտանան ծնողներ են դարձել։ Նրանք աղջիկ են ունեցել՝ Սոֆյան։


== Ելույթների արդյունքները ==
Կ. Ինայի հետՍ. Ստիգլերի հետԲ. Տիբոլդի հետ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pairs on Ice: К. Ина и Д. Циммерман Archived 2007-08-18 at the Wayback Machine.
Официальный сайт Д. Циммермана Archived 2018-08-21 at the Wayback Machine.
К. Ина и Д. Циммерман на официальном сайте "Stars on Ice"
Քիմիական հատկություններ

Քիմիական հատկությունները նյութերի (քիմիական տարրերի, պարզ նյութերի, քիմիական միացությունների) այն առանձնահատկություններն են, որոնք առնչություն ունեն քիմիական գործընթացների հետ, այսինքն` արտահայտվում են քիմիական ռեակցիաներում և ուղղակի ազդեցություն են ունենում ռեակցիայի ընթացքի վրա։
Քիմիական հատկություններից են այլ նյութերի հետ փոխազդելու հատկությունը, քայքայումը և դիսոցումը։ Քիմիական տարրի հիմնարար քիմիական հատկություններից մեկը նրա էլեկտրաբացասականությունն է։
Ի տարբերություն ֆիզիկական հատկությունների, քիմիական հատկությունների դեպքում նյութերի ռեակցիոնունակությունը չի կարելի համեմատել որևէ չափելի մեծության հետ։ Ռեակցիոնունակության հատկությունը բնութագրելու համար հարկավոր են մի շարք չափանիշներ, որոնցից յուրաքանչյուրը կախված է չափման որոշակի պայմաններից։ Ուստի նյութերի ռեակցիոնունակությունն ընկալվում է ոչ թե որպես անմիջական հատկություն, այլ` քիմիական հետազոտությունների համընդհանուր արդյունք ։
Քիմիական հատկությունները կախված են ոչ միայն նրանից, թե ինչ քիմիական տարրերից է կազմված նյութը։ Ռեակցիոնունակությունը կախված է նաև նյութերի մոլեկուլային կառուցվաքծից, (կառուցվածքային իզոմերիա) և տարածական իզոմերիայից (կոնֆորմացիայից)։ Որպես կանոն այն նյութերը, որոնք ունեն նույն կազմությունը և կառուցվածքը, ունեն նույն քիմիական հատկությունները, բացառությամբ այն ռեակցիաների, որոնց ժամանակ այդ նյութերը փոխազդում են մի այլ տարածական կոնֆիգուրացիայի հետ։ Այս տարբերությունը ավելի կարևոր է կենսաքիմիայում։ Օրինակ՝ սպիտակուցի` այլ կենսապես ակտիվ նյութերի հետ փոխազդեցության ունակությունը կարող է կախված լինել փոփոխվելու իր կարողությունից։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոդսոբնոե Խոզյայստվո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)

Պոդսոբնոե Խոզյայստվո (ռուս.՝ Подсобное Хозяйство), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 56 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սուրեն Ասլամազաշվիլի

Սուրեն Արտեմի Ասլամազաշվիլի (Ասլամազյան, մարտի 4, 1914(1914-03-04), Կավթիսխևի, Կասպիի մունիցիպալիտետ, Շիդա Քարթլիի մարզ, Վրացական ԽՍՀ - նոյեմբերի 22, 1970(1970-11-22), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ),  Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, Խորհրդային Միության հերոս, գվարդիայի սերժանտ։


== Կենսագրություն ==
Սուրեն Ասլամազաշվիլին ծնվել է 1914 թվականի մարտի 4-ին Վրաստանի Կասպիի շրջանի Կավթիսխևի գյուղում։ Նախնական կրթություն ստանալուց հետո աշխատել է Թբիլիսիի Ավտոտեխսպասարկման գործարանում։ Խորհրդային բանակի շարքերը համալրել է 1941 թվականին, գործող բանակի կազմում հանդես է եկել  1942 թվականի օգոստոսից։
1941-1945 թվականներին, խորհրդա-գերմանական պատերազմի տարիներին մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի պաշտպանությանը, Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Ռումինիայի, Հունգարիայի, Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը։ Հերոսի կոչման արժանացել է Դնեպրի գետանցման ժամանակ (1943 թվականի սեպտեմբերին) ցուցաբերած խիզախության համար։


== Պարգևներ ==
Կարմիր Խաչի շքանշան, 1943
Խորհրդային Միության հերոս, 1944
Լենինի շքանշան
«1941-1945 թթ. Հայրենական Մեծ պատերազմում Գերմանիայի հանդեպ հաղթանակի» մեդալ
«1941-1945 թթ. Հայրենական Մեծ պատերազմի հաղթանակի 20-ամյակի» մեդալ


== Գրականություն ==
Амирханян М. Д. Армяне - Герои Советского Союза. Ер., 2005.: ISBN 99930-4-342-7.


== Ծանոթագրություններ ==
Վահագն Մարգարյան

Վահագն Մարգարյան (սեպտեմբերի 5, 1995(1995-09-05), Վաղարշապատ, Էջմիածնի շրջան - նոյեմբերի 20, 2018(2018-11-20), Երևան, Հայաստան), հայ բալետի արտիստ։


== Կենսագրություն ==
Վահագն Մարգարյանը ծնվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 5-ին՝ Էջմիածնում։  8 տարի սովորել է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Ապագա գյուղի միջնակարգ դպրոցոմ, որից հետո ուսումը շարունակել  է Երևանի պարարվեստի պետական քոլեջում՝  հայկական ժողովորդական պար, ապա՝ դասական պար բաժիններում։ Վերջին կուրսում երկայացրել է Հայաստանը Լեհաստանի Գդանսկ քաղաքում կայացած «Պատանի պարողների Եվրատեսիլ» միջազգային պարի մրցույթում։
2013 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի պետական քոլեջը և որպես բալետի արտիստ ընդունվել աշխատանքի Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն։
Վահագն Մարգարյանը 2015 թվականին Չեչնիայում մասնակցել է Մախմուդ Էսեմբաևի պարի միջազգային 7-րդ փառատոնին և ստացել  2-րդ տեղի մրցանակը։
Մահացել է 2018 թվականի նոյեմբերի 20-ին Երևանում՝ ավտովթարից։


== Ներկայացումներ ==
Ա.Խաչատրյանի «Գայանե»-(Կարեն), «Սպարտակ»-(Հովիվներ)։
Ժ.Բիզեի, Ռ.Շչեդրինի «Կարմեն»-(Սպա)։
Պ.Չայկովսկու «Շչելկունչիկ»-(Պադեդե)։
Լ.Մինկուսի «Դոն Կիխոտ»-(Պադեդե)։
Կ.Խաչատրյանի «Չիպոլինո»-(Չիպոլինո)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մոմավառություն՝ ի հիշատակ բալետի արտիստ Վահագն Մարգարյանի (տեսանյութ)
23-ամյա Վահագնի շնորհիվ մարդկանց կյանքեր կփրկվեն. արյան տարբեր խումբ ունեցողներ շարունակում են արյուն հանձնել
(6640) Ֆալորի

(6640) Ֆալորի (անգլ.՝ Falorni), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի փետրվարի 24-ին Սան Վիտորե աստղադիտարանի կողմից Բոլոնիայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,265524 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1099 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4212 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1245,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289035 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,21° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6640) Ֆալորի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ներքին Քարհատ

Ներքին Քարհատ (այժմ կոչվում է՝ Ներքին Դաշկեսան կամ Աշաղի Դաշկեսան ադրբ.՝ Aşağı Daşkəsən), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Գտնվում է Քարհատ քաղաքից 1 կմ արևելք՝ Արթինաջուր գետի ձախակողմյան հարավարևելահայաց ձորալանջին, ծովի մակերևույթից 1280-1380 մ բարձրության վրա։


== Պատմություն ==
Քարհատ գյուղի տարածքում պահպանված բազմաթիվ դամբարանաբլուրների պեղումներն ու ուսումնասիրությունը ցույց են տվել, որ դրանք վերաբերում են բրոնզ-երկաթ անցումային դարաշրջաններին։ Քարհատը երկրամասի պատմական առավել նշանակալից անցյալ ունեցած գյուղերից է։ Նյութական մշակույթի պահպանված հուշարձանները փաստում են բնակավայրի գոյությունն առնվազն վաղ միջնադարից, սակայն գրավոր աղբյուրներում գյուղը հաճախակի սկսում է հիշատակվել միայն ԺԷ դարում, երբ Քարհատը վերածվում է գրչօջախի։ Մեզ հասած կամ հայտնի ձեռագրերը 6-ն են։
Ազգատոհմերի պատմության ուսումնասիրության առումով ուշագրավ է 1839 թվականին կազմված բնակիչների հետևյալ անվանացանկը.

19-20-րդ դարերին վերաբերող վիճակագրական տվյալներից երևում է, որ ընդհանուր առմամբ Քարհատում արձանագրվել է բնակչության անընդմեջ աճ մինչև 1894-1895 թթ., երբ համագյուղացիների կեսից ավելին փոխադրվել ու Արթինաջուր գետի հոսանքն ի վեր՝ 4 կմ հարավ-արևմուտք հիմնել են Վերին Քարհատը։ Նոր գյուղի հիմնադրումից հետո հին գյուղը սկսեցին անվանել Ներքին Քարհատ։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Գյուղի անվանումը ստուգաբանվում է «քար» «հատել» (այսինքն կրտել) բառերով, ինչը նշանակում է հանքագործների (քարհատների) գյուղ։


== Հայտնի ներքինքարհատցիներ ==
Սերգեյ Կարապետյան


== Տես նաև ==
Դաշկեսանի շրջան


== Արտաքին հղումներ ==
Ներքին Քարհատ բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նինա Ֆոքս

Նինա Ֆոքս (անգլ.՝ Nina Foch; ապրիլի 20, 1924(1924-04-20), Լեյդեն, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ - դեկտեմբերի 5, 2008(2008-12-05), Լոս Անջելես, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, ծագումով հոլանդացի, ներկայացված է եղել Օսկար մրցանակի։


== Կենսագրություն ==
Նինա Կոնսուելա Մաուդ Ֆոքսը (անգլ.՝ Nina Consuelo Maud Fock)  ծնվել է Հոլանդիայի Լեյդեն քաղաքում։ Նրա մայրը նույնպես դերասանուհի էր՝ Կոնսուելա Ֆլոուրտոնը, ով իր ամուսնուց՝ Դիրկ Ֆոքսից ամուսնալուծվելուց հետո իր պատանի աղջկա հետ տեղափոխվում է բնակության ԱՄՆ։ Մայրը շատ է օգնել Նինա Ֆոքսին նրա ստեղծագործական առաջընթացում։
Նորամուտը կինոյում կայացել է 1943 թվականին, ունենալով հաջողակ կարիերա։ Մասնավորապես 1951 թվականին խաղացել է  Ջին Քելլիի հետ «Ամերիկացին Փարիզում» երաժշտական կատակերգությունում, երկար ժամանակ հանդես է եկել «Թատրոն 90» հեռուստատեսային սերիալում՝ Լիբբի Հանեմանի դերում։ 1954 թվականին «Վարչական իշխանություն» ֆիլմում խաղացած դերի համար ներկայացվել է Օսկար մրցանակի երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար անվանակարգում։ 
Մյուս նշանավոր ֆիլմերից են «Մութ անցյալ» (1948), «Տասը պատվիրանները» (1956),  «Սպարտակ» (1960)։
Նինա Ֆոքսը երեք անգամ ամուսնացած է եղել,  առաջինը դերասան Ջեյմս Լիպտոնը (1954-1959), երկրոդր ամուսինը Դենիս Բրայթ (1959-1963), նրանք ունեցել են մեկ տղա, և երրորդը Մայքլ Դեվել (1967-993)։ Երեք անգամ էլ ամուսնալուծվել է։
Կյանքի վերջին տարիներին ապրել է Բևեռլի Հիլզում, որտեղ դասավանդել է Կինեմատոգրաֆիական արվեստ, նաև եղել է հոլիվուդյան մի շարք ռեժիսորների կոնսուլտանտ։ 
Մահացել է 84 տարեկան հասակում, Լոս Անջելեսի Ռոնալդ Ռեյգանի անվան բժշկական կենտրոնում արյան հիվանդությունից։


== Պատկերներ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Օրթագյոլ

Օրթագյոլ, Օրտագյոլ, լեոներ Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնաշղթայի արևելյան հատվածում, Ճորոխ գետի վերին հոսանքի շրջաններում։ Կազմում է Էշակսրտի լեռնաշղթայի շարունակությունը։ Ձգվում է հարավ-արևմտքից հյուսիս-աբևելք ուղղությամբ, Սպեր քաղաքից 25-30 կմ հարավ-արևմուտք։ Կովկասի 5– և 10-վերստանոց քարտեգներում՝ Օրտազյոլ։


== Ծանոթագրություններ ==
(6658) Ակիրաբե

(6658) Ակիրաբե (անգլ.՝ Akiraabe), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,29044 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1189 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,462 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1266,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284332 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,61° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6658) Ակիրաբե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սինդբադի յոթերորդ ճանապարհորդությունը

Սինդբադի յոթերորդ ճանապարհորդությունը (անգլ.՝ The 7th Voyage of Sinbad), ամերիկյան արկածային ֆիլմ-հեքիաթ` առասպելական ծովագնաց Սինդբադի հերթական ճանապարհորդության մասին։ Ֆիլմը թողարկվել է 1958 թվականին, ռեժիսոր Նաթան Յուրանի կողմից` «Հազար ու մի գիշեր» հեքիաթների ժողովածուի հիման վրա և ԱՄՆ ազգային կոնգրեսի կողմից ընդգրկվել է ազգային գրանցամատյանի ցուցակում` Կոնգրեսի գրադարանում պահպանվելու համար։


== Սյուժեն ==
Կինոնկարի սյուժեն չի համընկնում գրական աղբյուրի հետ և իրենից ներկայացնում է միանգամից Սինդբադի մի քանի ճանապարհորդությունների ազատ վերապատմությունը։
Հերթական նավարկության ժամանակ, ծովագնացն իր ընկերների հետ միասին, հայտնվում է թանձր մառախուղի մեջ և կորցնելով ուղղությունը, ափ է իջնում հեքիաթային կղզում, որտեղ ստիպված կռվի է բռնվում ցիկլոպի հետ, խորամանկում չար կախարդ Սոկուրային, տիրանում է ջինի կախարդական լամպին և ձեռք է բերում արքայադուստր Պարիսայի սերը։ Իր սիրեցյալի հետ միասին, նա շտապում է հայրենի Բաղդադ, ակնկալելով շուտափույթ հարսանիք։
Բաղդադում նրանց է հասնում կախարդ Սոկուրան և չար ուժերի ազդեցությամբ փոքրացնում է արքայադստեր հասակը` հասցնելով Մատնաչափիկի հասակին։ Նա պատրաստ է արքայադստերը կրկին վերակախարդել, պայմանով, եթե Սինդբադը իր կախարդանքի նյութերի համար ցիկլոպների կղզուց իր համար բերի երկգլխանի Ռուխ թռչունի ձվի կեղևը։
Սինդբադը կրկին կոչ է անում իր ընկերներին` նավարկելու, սակայն նման վտանգավոր ճանապարհորդության համար նավաստիները բավարար չեն և նա ստիպված ներգրավում է նաև Բաղդադի խալիֆի բանտարկյալներին։ Նավարկության ընթացքում վերջիններս ապստամբում են, սակայն ծովագնացն իր ընկերների հետ ճնշում է ապստամբությունը։
Կղզում նրանք բաժանվում են երկու խմբի։ Սինդբադի խումբը գերի է ընկնում ցիկլոպին և փակվում վանդակում։ Ազատության մեջ գտնվող Սոկուրան հրաժարվում է օգնել նավապետին։ Արքայադուստր Պարիսայի օգնությամբ, Սինդբադին հաջողվում է փախչել։ Իր ճարպկության և խորամանկության շնորհիվ, նա կարողանում է ցիկլոպին հասցնել անդունդի եզրը, որտեղից վերջինս ցած է ընկնում։
Ծովագնացը կարիք ուներ ուղեկցորդի, ով նախկինում հանդիսանում էր Սոկուրան։ Փոքրահասակ Պարիսան ներթափանցում է կախարդական լամպի մեջ և օգնություն խնդրում ջինից, փոխարենը խոստանալով ազատություն տալ նրան։ Իր մի քանի ընկերների կյանքի գնով, Սինդբադը կարողնում է հայթայթել Ռուխ թռչունի ձվի կեղևը։ Սոկուրան վերադարձնում է Պարիսայի հասակը, սակայն Սինդբադից պահանջում է նաև կախարդական լամպը։ Հերոսները կարողանում են փրկվել փախուստով։ Հաղթահարելով ևս մի ցիկլոպի, վտանգավոր վիշապի, ինչպես նաև անձամբ Սոկուրայի դեմ պայքարը, նրանք վերադառնում են նավ։ Նրանց այնտեղ դիմավորում է ազատագրված ջինը` նավի փոքրավորի կերպարանքով։ Որպես հարսանեկան նվեր, նա ապագա նորապսակների նավասենյակը լցրել էր ցիկլոպների գանձերով։


== Դերասանական կազմ ==


== Նկարահանող խումբ ==


== Քննադատությունը ==
Ֆիլմի նկատմամբ քննադատների ճնշող մեծամասնության արձագանքները դրական էին։ Հատկապես, այն ժամանակների համար, հատկանշական էր հատուկ էֆեկտների մասնագետ Ռեյ Հարիհաուզենի աշխատանքը։


== Տես նաև ==
Սինդբադի ոսկյա ճանապարհորդությունը
Սինդբադը և վագրի աչքը


== Ծանոթագրություններ ==
(3544) Բորոդինո

(3544) Բորոդինո (անգլ.՝ Borodino), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,400684 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8703 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,931 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1358,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264973 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3544) Բորոդինո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)