Շանբերան

Շանբերան, (անգլ.՝ Antirrhinum), առյուծաբերան, խլածաղկազգիների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա դեկորատիվ խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 40 տեսակ։
ՀՀ-ում մշակության մեջ՝ 1 տեսակ՝

Շանբերան խոշոր (A. majus)։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է Շանբերանի շուրջ 40 տեսակ՝ տարածված Հյուսիսային կիսագնդում։ Հայաստանում մշակվում է խոշոր շանբերանը։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Նշված տեսակը միամյա կամ բազմամյա խոտաբույս է, ցողունի բարձրությունը՝ 30-ից 60 սմ։ Տերևները նշտարաձև են, ծաղիկները՝ խոշոր, երկշուրթ, կարճ ծաղկակոթերով, կարմիր, դեղին կամ սպիտակ։ Սերմերը ձվաձև են, կնճռոտ։ Ծաղկաբույլը հասկանման է, ծաղիկները՝ խոշոր, երկշուրթ, կարճ ծաղկակոթերով, կարմիր, դեղին, սպիտակ և այլն։ Սերմերը մանր են, ձվաձև, կնճռոտ։


== Կիրառում ==
Պարտեզագործության մեջ օգտագործվում են հատկապես խոշոր և վառ ծաղիկներ ունեցող տարատեսակները, գաճաճները՝ ծաղկաթմբերի գազոնների, ծաղկազարդման համար։ Լայնորեն կիրառվում է նաև գենետիկական հետազոտություններում։


== Տեսակներ ==
Antirrhinum australe
Antirrhinum barrelieri
Antirrhinum boissieri
Antirrhinum braun-blanquetii
Antirrhinum charidemi
Antirrhinum graniticum
Antirrhinum grosii
Antirrhinum hispanicum
Antirrhinum latifolium
Antirrhinum lopesianum
Antirrhinum majus L. 
Antirrhinum meonanthum
Antirrhinum microphyllum
Antirrhinum molle
Antirrhinum onubensis
Antirrhinum pertegasii
Antirrhinum pulverulentum
Antirrhinum rupestre
Antirrhinum sempervirens
Antirrhinum siculum
Antirrhinum spurium
Antirrhinum valentinum
Antirrhinum calycinum
Antirrhinum orontium
Antirrhinum breviflorum
Antirrhinum confertiflorum
Antirrhinum cornutum
Antirrhinum costatum
Antirrhinum coulterianum
Antirrhinum fernandezcasasii
Antirrhinum filipes
Antirrhinum kellogii
Antirrhinum kingii
Antirrhinum leptaleum
Antirrhinum multiflorum
Antirrhinum nuttalianum
Antirrhinum ovatum
Antirrhinum subcordatum
Antirrhinum vexillo-calyculatum
Antirrhinum virga
Antirrhinum watsonii
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Rothmaler W. Taxonomische Monographic der Gattung Antirrhinum, B., 1956.
Sutton, D.A. (1988) A Revision of the Tribe Antirrhineae. Oxford: OUP.
Rothmaler W. 1956. Taxonomische Monographie der Gattung Antirrhinum. Akademie-Verlag, Berlin, Germany.
Romo A., Stubing G., Peris J. B. (1995)։ «A new species of Antirrhinum (Scrophulariaceae) from North Morocco»։ Annales Botanici Fennici 32: 165–168 
Albach D. C., Meudt H. M., Oxelman B. (2005)։ «Piecing together the "new" Plantaginaceae»։ American Journal of Botany 92 (2): 297–315։ PMID 21652407։ doi:10.3732/ajb.92.2.297 
Tolety J, Sane A. Antirrhinum , in Kole C (ed.) Wild Crop Relatives: Genomic and Breeding Resources. Plantation and Ornamental Crops. Springer 2011, pp. 1-14
A. R. Doaigey, K. J. Harkiss. Application of epidermis characters to the taxonomy of European species of Antirrhinum (Schrophulariaceae). Nordic Journal of Botany. Volume 11, Issue 5, pages 513–524, December 1991. DOI: 10.1111/j.1756-1051.1991.tb01258.x
Vargas P, JA Rosselló, R Oyama, J Güemes. 2004 Molecular evidence for naturalness of genera in the tribe Antirrhineae (Scrophulariaceae) and three independent evolutionary lineages from the New World and the Old. Plant Syst Evol 249:151–172.


== Արտաքին հղումներ ==
Львиный зев - яркое украшение сада 
The Plant List
Antirrhinum in Topwalks Archived 2009-07-06 at the Wayback Machine.
The Genus Antirrhinum (Snapdragon): A Flowering Plant Model for Evolution and Development
Antirrhinum majus genetic and phenotypic database