Նիկոլյա Վանյե

Նիկոլյա Վանյե (մայիսի 5, 1962(1962-05-05), Դակար, Սենեգալ), ֆրանսիացի գրող, ռեժիսոր և սցենարիստ։


== Կենսագրություն ==
Նիկոլյա Վանյեն ծնվել է Սենեգալում, որտեղ նրա հայրը անցնում էր զինվորական ծառայություն։ Նա մեծացել է Ֆրանսիայի Սոլոնի քաղաքում, նրա պապին պատկանող ֆերմայում և ավարտել է միջազգային ագրոարդյունաբերական զարգացման բարձրագույն դպրոցը։
1983 թվականին Վանյեն սկսել է կանոեյով ճանապարհորդություն Շեֆերվիլից մինչև Ունգավա ծովածոց՝ հնդկական Մոնտանյեի ցեղի հետքերով։ Այս արշավախմբի արդյունքը դարձավ նրա առաջին Grand «Nord» գիրքը և «les coureurs de bois» (1985) վավերագրական ֆիլմը, որը նկարահանվել է «Antenne 2» հեռուստաալիքի համար։
1986 և 1987 թվականներին նա ճամփորդել է Ժայռոտ լեռներով և Ալյասկայով։ 
1990 և 1991 թվականներին նա մեկնել է Մոնղոլիայից Սիբիր 7000 կիլոմետրանոց արշավախմբի՝ դեպի Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս։ 1993 թվականին Վանյեն վերադարձել է Սիբիր, որտեղ ապրել է քոչվոր-հովիվների ընտանիքի առօրյա կյանքով։ 
1994-1995 թվականներն ընկած ժամանակահատվածը Վանյեն կնոջ և մեկ տարեկան դստեր հետ ճամփորդել է Ալյասկայում գտնվող Ժայռոտ լեռներով։ 1995 թվականի դեկտեմբերին կինոթատրոններում թողարկվեց նրանց «Ձյան երեխան» գիտարշավի մոտիվներով գեղարվեստական ֆիլմը։
2004 թվականին վարձույթով թողարկվում է Նիկոլյա Վանյեի «Վերջին գազանորս» ֆիլմը։ Ֆիլմը պատմում է մշտակամորթ գազանների վրա որս իրականացնող ամերիկացի  որսորդների ներկայացուցիչներից մեկի՝ Նորման Վինթերի կյանքի մեկ տարվա պատմություն։  
2005-2006 թվականը Նիկոլյա Վանյեն Բայկալ լճից մինչև Մոսկվա 4 ամսվա ընթացքում անցել է 800 կիլոմետրանոց երթուղի։ Արշավախումբը ստացել է «Սիբիրյան Ոդիսևս» անվանումը։ 
Այնուհետև ռեժիսորը պատրաստում է նոր արշավախումբ՝ ամենամեծ օվկիանոսից մինչև աշխարհի ամենամեծ լիճը՝ Խաղաղօվկիանոսյան ափից մինչև Բայկալ՝ Մանջուրիայով, Մոնղոլիայով և Հարավային Սիբիրի մի մասով։ Նա նաև պատրաստվում է էկրանավորել իր «Ոսկին ձյան տակ» վեպը, որը  նկարագրում է պատանի ամերիկացու պատմությունը 19-րդ դարում՝ Կլոնդայքի ոսկե տենդի ժամանակաշրջանում։
Նիկոլյա Վանյեն համարվում է բնության ակտիվ  պաշտպան։ Մասնավորապես, նա գլխավորում և աջակցում է «Դպրոց ակցիան» (L'école et!) ծրագիրը՝ հիմնված Ֆրանսիայի ազգային կրթության նախարարության կողմից, որի նպատակն է դպրոցում էկոլոգիայի խթանումն ու կայուն զարգացումը։


=== Ֆիլմեր ===
«Գայլ» ֆիլմը թողարկվել է 2009 թվականի Սյուզաննա և ներկայացվել 2010 թվականի Կաննի կինոփառատոնում։ Ֆիլմը պատմում է հյուսիս-արևելյան արկտիկական Սիբիրի էվեն ցեղի կյանքի մասին, որը գոյություն ունի հյուսիսային եղջերուների մեծ հոտերի հաշվին, և ինչի հաշվին նրանք պաշտպանվում են գայլերի հարձակումներից։
2013 թվականի դեկտեմբերին թողարկվել է ընտանեկան «Բելլ և Սեբաստիան» ֆիլմը, որը պատմում է Սեբաստիան անունով մի տղայի և Պիրենեյան լեռնային շան՝ Բելլի ընկերության մասին։ Ֆիլմը համաշխարհային վարձույթում հավաքել է ավելի քան 100 մլն դոլար։ 
2019 թվականի մայիսի 10-ին համաշխարհային վարձույթ է դուրս եկել «Թևերդ պարզիր» ֆիլմը, որը հիմնված է Քրիստիան Մուլեկի կենսագրության վրա։ Ֆիլմի սյուժեի համաձայն՝ Թոմն արձակուրդների ժամանակ այցելում է իր հորը՝ Քրիստիանին, ով օրնիթոլոգ էր, և զբաղվում էր ծվվան սագերի փրկության ուղղված փորձերով։ Սկզբում գաջեթներով ու խաղերով տարված դեռահասին բնության մեջ կյանքը ձանձրալի է թվում, սակայն ամեն ինչ փոխվում է, երբ հայտնվում են թռչնակները։ Երբ թռչունները մեծանում են, Թոմն և Քրիստիանը նրանց հետ մեկնում են Նորվեգիա։ Այստեղ, կամա թե ակամա, մի տղա, ով նման էր առասպելական Նիլսին, գնում է արտասովոր ճանապարհորդության վայրի սագերի հետ։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Ֆիլմեր ===
1985՝ Les coureurs de bois (վավերագրական)
1988՝ «Կարավան» / Caravane
1988՝ «Բաց գետեր» / Rivières ouvertes
1988՝ «Ջրի բաշխում» / Partage des eaux
1989՝ «Թակարդ դնողների ճանապարհը Լաբրադորում» / La course des trappeurs au Labrador (վավերագրական)
1992՝ «Դեպի հյուսիս ձմռանը» / Au nord de l’hiver
1995՝ «Ձյան երեխան» / L'Enfant des neiges («վավերագրական»)
1997՝ «Շան ձմեռ» / Un hiver de chiens
1999՝ «Սպիտակ Ոդիսական» / L'Odyssée blanche
2004՝ «Վերջին գազանորսը» / Le Dernier Trappeur (վավերագրական)
2006՝ «Ձյունե շներ» / Chiens des neiges
2006՝ «Սիբիրյան Ոդիսևս» / L’Odyssée sibérienne
2007՝ «Մեծ Ոդիսևս, 2007 թվական» / Grande Odyssée 2007
2008՝ «Գայլ» / Loup (գեղարվեստական)
2013՝ La dernière meute
2013՝ «Բելլ և Սեբաստիան» / Belle et Sébastien (գեղարվեստական)
2014՝ «Վայրի Ոդիսևսը» / L'Odyssée sauvage (վավերագրական)
2017՝ «Лесная школа» / L'école buissonnière (գեղարվեստական)
2019՝ «Թևերդ պարզիր» / Donne-moi des ailes (գեղարվեստական)
2020՝ «Պոլի» / Poly (գեղարվեստական)


=== Գրքեր ===
1988՝ «Մեծ Հյուսիս» / Grand Nord
1988՝ Le Triathlon historique
1988՝ «Հյուսիսային մենակություն» / Solitude nord
1992՝ Transsibérie, le mythe sauvage
1993՝ «Կյանքը հյուսիսում» / La Vie en nord
1994՝ «Սպիտակ մենակություն» / Solitudes blanches (վեպ)
1994՝ Otchum, chef de meute
1995՝ «Ձյան երեխան» / L'Enfant des neiges
1997՝ «Ձմեռ» / Un hiver
1997՝ «Հյուսիս» / Nord (ալբոմ)
1997՝ Robinson du froid
1998՝ Le Grand Brâme
1998՝ Destin Nord
1998՝ «Տարածք» / Territoire
1998՝ «Տայգա» / Taïga (պատկերազարդ վերաթողարկում Transsibérie)
1999՝ «Սպիտակ Ոդիսևս» /L'Odyssée blanche
2000՝ C'est encore loin l'Alaska...
2001՝ Le Chant du Grand Nord: Le Chasseur de rêve, I հատոր․ La Tempête blanche, II հատոր
2003՝ Le Voyageur du froid
2004՝ «Ոսկի ձյան տակ» / L'Or sous la neige (վեպ)
2004՝ «Վերջին գազանորսը։ ֆիլմի ստեղծում» / Le Dernier Trappeur: Making of
2004՝ «Վերջին գազանորսը» / Le Dernier Trappeur (պատկերազարդ հրատարկություն երեխաների համար)
2006՝ «Սիբիրյան Ոդիսևս» / L'Odyssée sibérienne
2007՝ Mémoires glacées
2008՝ «Գայլ» / Loup (վեպ)
2008՝ «Գայլ» / Loup (ֆիլմի ֆոտոալբոմ, Éditions du Chêne)
2009՝ «Գայլ» Loup (Կոմիքսների գիրք, նկարիչներ Éric Stalner, Pierre Boisserie)
2011՝ L'Or sous la neige (Կոմիքսների գիրք, նկարիչներ Éric Stalner, Jean-Marc Stalner)
2011՝ La Passion du Grand Nord (30 տարվա արշավները նկարներով, Éditions du Chêne)
Le Grand Voyage2011՝ Mohawks et les Peuples d'en haut, I հատոր
2012՝ La Quête de Mohawks, II հատոր2013՝ «Բելլ և Սեբաստիան» / Belle et Sébastien
2014՝ «Իմ շների հետ» / Avec mes chiens
2015՝ «Մեծ ճանապարհ» / La Grande Course
2016՝ Les Pieds sur terre. Encyclopédie de la nature mois par mois
2017՝ «Անտառային դպրոց» / L'École buissonnière
2019՝ «Թևերդ պարզիր» / Donne-moi des ailes, XO Editions
2020՝ «Պոլի» / Poly, XO Editions


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԿենսագրությունArchived 2010-01-07 at the Wayback Machine.(ֆր.)
«Գայլ» ֆիլմի էջըArchived 2013-06-05 at the Wayback Machine.(ֆր.)