Նիկոլայ Կասատկին

Նիկոլայ Ալեքսեևիչ Կասատկին (ռուս.՝ Николай Алексеевич Касаткин, դեկտեմբերի 25, 1859(1859-12-25) կամ դեկտեմբերի 13, 1859(1859-12-13), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 17, 1930(1930-12-17)[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս գեղանկարիչ-ռեալիստ։ Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ 1891 թվականից, Հանրապետության առաջին ժողովրդական նկարիչը (1923), սոցիալիստական ռեալիզմի հիմնադիրներից մեկը։ Սովորել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում՝ աշակերտելով Վասիլի Պերովին։ Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի իսկական անդամ (1903)։


== Կենսագրություն ==
Նիկոլայ Կասատկինը ծնվել է 1859 թվականի դեկտեմբերի 13-ին (դեկտեմբերի 25-ին) Մոսկվայում՝ գեղանկարիչ-վիմագրող Ալեքսեյ Կասատկինի ընտանիքում։

1873-1883 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան, որտեղ նրա ուսուցիչներն են եղել Վասիլի Պերովն ու Իլարիոն Պրյանիշնիկովը։
1891 թվականից անդամակցել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերությանը։ 1883 թվականին Կասատկինը «Աղքատները եկեղեցու գավթում» (ռուս.՝ «Нищие на церковной паперти») կարի համար ստացել է ուսումնարանի բարձրագույն պարգևը՝ մեծ արծաթե մեդալ և նկարչի կոչում։ 1894 և 1895 թվականներին այցելել է Դոնբաս։

1894-1917 թվականներին Նիկոլայ Կասատկինը՝ որպես մանկավարժ, աշխատել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում։ Բացի այդ, ուսումնարանն ավարտելուց հետո Կասատկինին իր՝ Ռուսաստանում խոշորագույն գրահրատարակչությունում աշխատելու էր հրավիրել Իվան Սիտինը։ Նկարիչն այնտեղ աշխատել է 30 տարի՝ մասնակցելով այնպիսի հրատարակությունների, ինչպիսիք են «Ռուսաստանի պատմությունը նկարներում» (ռուս.՝ «Русская история в картинах»), առաջին սեղանի օրացույցը, «Մեծ ռեֆորմը» (ռուս.՝ «Великая реформа»)՝ գյուղացիական բարեփոխումների իրականացման հիսունամյակին նվիրված հրատարակությունը և այլն։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Կասատկինն եղավ առաջինը, ում շնորհվեց Հանրապետության ժողովրդական նկարչի կոչում (1923)։ Նա դարձավ նոր կազմավորված Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների միության (ռուս.՝ Ассоциация художников революционной России) անդամ։ 1924 թվականին գործուղվել է Անգլիա՝ ստեղծելու այնտեղի պրոլետարիատի սոցիալական պայքարին նվիրված նկարներ։ Սակայն այդպես էլ չհաջողվեց նրան դարձնել «խորհրդային գեղանկարչության Գորկի»։ Ուշ շրջանի նրա ստեղծագործություններից առավել հաջողված են մի շարք դիմանկարներ («Սովորելու ժամանակն է։ Պիոները գրքերով» (ռուս.՝ «За учебу. Пионерка с книгами»), 1926, Հեղափոխության թանգարան)։
Նիկոլայ Կասատկինը հանկարծամահ է եղել 1930 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, երբ Հեղափոխության թանգարանում մեկնաբանում էր իր նոր՝ «Կարայական ողբերգություն» (ռուս.՝ «Карийская трагедия») նկարը։ Թաղված է Մոսկվայում։
Նիկոլայ Կասատկինի աշակերտներից են եղել Բորիս Իոգանսոնը, Վասիլի Մեշկովը և այլք։


== Հիշատակ ==
1956 թվականին ԽՍՀՄ-ում թողարկվել է Նիկոլայ Կասատկինին նվիրված նամականիշ։
Նիկոլայ Կասատկինի անունն է կրում Մոսկվայի փողոցներից մեկը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Журавлёв В. В., Журавлёва Е. А. Николай Алексеевич Касаткин: народный художник. 1859-1930. — М.-Л., 1945.
Епишин А. С. Миф, проект и результат. Ранняя советская живопись 2-й половины 1920-х — начала 1930-х годов. — М., 2012.


== Արտաքին հղումներ ==
Русская живопись. Касаткин Николай Алексеевич (1859—1930)
Биография в Энциклопедии Кругосвет.
Избранные репродукции картин Н. А. Касаткина Archived 2008-10-10 at the Wayback Machine.
Епишин А. С. Революционные архетипы в произведениях русской живописи 1880-1910-х годов. Эволюция образов // NOTA BENE, № 1, 2012.