Փոլ Քրուգման

Փոլ Քրուգման (անգլ.՝ Paul Robin Krugman, փետրվարի 28, 1953(1953-02-28), Օլբանի, ԱՄՆ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ և հրապարակախոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ տնտեսական գործունեության տեղակայման և առևտրի կառուցվածքի վերլուծության համար (2008)։


== Կենսագրություն ==
Փոլ Քրուգմանը ծնվել է Նյու Յորքի Լոնգ Այլենդ կղզում Դևիդ և Անիտա Քրուգմանների ընտանիքում, ովքեր Բրեստ Լիտովսկի հրեաների սերունդ էին։ Սկսել է հետաքրքրվել տնտեսագիտությամբ և պատմությամբ դեռ մանուկ ժամանակվանից՝ Այզեկ Ազիմովի գիտահանրամատչելի գրքերի ազդեցությամբ։ Սովորել է Յելի համալսարանում, 1977 թվականին Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում ստացել է գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Դասավանդել է նույն ինստիտուտում, Յելի, Բերկլիի Կալիֆորնիայի համալսարաններում, Լոնդոնի տնտեսագիտական դպրոցում, Ստենֆորդի համալսարանում։ 2000 թվականից մինչ այժմ (2014) պրոֆեսոր Փրինստոնի համալսարանում։
1983 թվականից ամուսնացած է Ռոբին Ուելսի հետ, ով ամուսնու հետ մի քանի տնտեսագիտական դասագրքերի համահեղինակ է։ Փոլ Քրուգմանի հեռու բարեկամներից է Դևիդ Ֆրումը։


== Ակադեմիական կարիերա ==
1977 թվականի սեպտեմբերին Քրուգմանը դարձել է Եյլի համալսարանի պրոֆեսորի օգնական։ 1979թ. ընդունվել Է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ֆակուլտետ։ 1982-1983թթ. Քրուգմանն աշխատել է Ռեյգանի Սպիտակ տանը՝ որպես տնտեսական խորհրդատուների խորհրդի անդամ։ 1984 թվականին նա վերադարձել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ՝ արդեն որպես պրոֆեսոր։ Կրուգմանը դասավանդել է նաև Սթենֆորդի համալսարանում, Եյլի համալսարանում և Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցում։

2000 թվականին Քրուգմանը ընդունվել է Փրինսթոնի համալսարան որպես տնտեսագիտության և միջազգային հարաբերությունների պրոֆեսոր։ Ներկայումս նա աշխատում է նաև Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցում և երեսուն միջազգային տնտեսական կազմակերպությունների խմբի (G30) անդամ է։ 1979 թվականից Նա Տնտեսական հետազոտությունների ազգային բյուրոյի գիտաշխատող է։ 2010 թվականին Քրուգմանն եղել է Արևելյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահը։ 2014 թվականի փետրվարին նա հայտարարել է, որ դուրս է գալու Փրինսթոնի համալսարանից և 2015 թվականի հունիսին միանալու է Նյու Յորքի քաղաքային համալսարանի դասախոսական կազմին։
Փոլ Քրուգմանը մեծ քանակությամբ աշխատանքներ է գրել միջազգային տնտեսագիտության մասին, այդ թվում՝  միջազգային առևտրի, տնտեսական աշխարհագրության և միջազգային ֆինանսների վերաբերյալ։ «Research Papers in Economics» (RePEc) նախագիծը այն դասում է աշխարհի ամենաազդեցիկ տնտեսագետների շարքին ։ Քրուգմանի՝ «Միջազգային տնտեսագիտություն։ Տեսություն և քաղաքականություն», որը գրված է նաև Մորիս Օբստֆելդի համահեղինակությամբ, միջազգային տնտեսագիտության բակալավրի ավարտական կուրսի ստանդարտ դասագիրք է։ Քրուգմանը նաև ավարտական կուրսի ուսանողների համար նախատեսված նյութի համահեղինակ է Ռոբին Ուելսի հետ միասին, վերջինս նշել է, որ շատ ոգևորված է Պոլ Սամուելսոնի դասական գրքի առաջին հրատարակությունից։  Քրուգմանը գրել է տնտեսագիտական, երբեմն էլ միջազգային տնտեսագիտության, եկամտի բաշխման և պետության քաղաքականության թեմաներով աշխատանքներ հանրության լայն շրջանակների համար։
Նոբելյան հանձնաժողովը հայտարարել է, որ Քրուգմանի հիմնական ներդրումը իր մասշտաբից տնտեսման ազդեցության վերլուծությունն է, որը զուգորդվում է այն ենթադրության հետ, որ սպառողները գնահատում են բազմազանությունը, միջազգային առևտուրը և տնտեսական գործունեությունը։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
1991 թվականին պարգևատրվել է Ջ․ Կլարկի մեդալով։ 2001 թվականից հայտնի խմբագիր է․ Նյու Յորք Թայմս թերթում ունի իր վերլուծական անկյունը։ Ադամ Սմիթի (1995), Ռեկտենվալդի (2000) և Աստուրիայի արքայազնի (2004) մրցանակների դափնեկիր։ 1997 թվականից Մյունխենի տնտեսագիտական հետազոտությունների կենտրոնի պատվավոր անդամ։
2008 թվականին ստացել է Նոբելյան մրցանակ՝ տնտեսական գործունեության տեղակայման և առևտրի կառուցվածքի վերլուծության համար, որն ստացել է ԱՄՆ նախագահական ընտրությունների նախօրյակին՝ լինելով Բուշի սուր քննադատ։ Ձևակերպել է իր գործունեության գնոսոեոլոգիական սկզբունքները։


== Աշխատություններ ==


=== Գիտական աշխատանքներ ===
Strategic Trade Policy and the New International Economics (1986)
Trade Policy and Market Structure (1989)
The Spatial Economy։ Cities, Regions and International Trade (1999) (Մասախիս Ֆուջիթի և Է․ Վենաբլսի հետ համատեղ)


=== Դասագրքեր ===
Krugman P. R., Obstfeld M. International Economics։ Theory and Policy. — 1988; 8-е изд.։ Prentice Hall, 2008. — 712 p. — ISBN 978-0-321-49304-0.
Krugman P. R., Wells R. Economics. — Worth Publishers, 2005. — 1200 p. — ISBN 978-1-57259-150-9.


=== Գիտահրապարակախոսական աշխատանքներ ===
The Great Unraveling։ Losing Our Way in the New Century. — W.W. Norton & Co., 2003. — 320 p. — ISBN 978-0-393-05850-5.
The Conscience of a Liberal. — W.W. Norton & Co., 2007. — 352 p. — ISBN 978-0-393-06069-0;
The Return of Depression Economics and the Crisis of 2008. — W. W. Norton, 2008. — 224 p. — ISBN 978-0-393-07101-6;


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փոլ Քրուգմանի հոդվածները Փրինստոնի համալսարանի կայքում
Փոլ Քրուգմանի էջը «Անկախ թերթում»
Փոլ Քրուգմանի անձնական, ոչ պաշտոնական կայքը
Փոլ Քրուգմանի տագնապ ներշնչող լավատեսությունը Archived 2013-05-12 at the Wayback Machine.
Փոլ Քրուգմանը ճգնաժամի մասին
Տնտեսագետ-պայքարող Փոլ Քրուգմանը
2009.06.08. 19-50. Նորություններ․ Փոլ Քրուգման․ Հարցազրույց Archived 2014-09-02 at the Wayback Machine.
Ս․ Երմոլաև «Նոբելյան կոչումը որպես կասկածների տեղիք» // «Պրոգնոզիս», 2009. № 2(18). — С. 288—296.