armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ջոզուե Կարդուչչի

Ջոզուե Կարդուչչի (իտալերեն՝ Giosuè Carducci, հուլիսի 27, 1835(1835-07-27)[…], Valdicastello Carducci, Պիետրասանտա, Լուկա, Տոսկանա, Իտալիա[…] - փետրվարի 16, 1907(1907-02-16)[…], Բոլոնիա, Իտալիա[…]), իտալացի բանաստեղծ, 1906 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։
«Առ Սատանան» (1865) պոեմում երգում է ազատությունը, երկրային ուրախությունները, «Յամբեր և էպոդներ» (1865-1879) ժողովածուում ողբում Իտալիայի համար ընկածներին։ Հրատարակել է նաև «Նոր բանաստեղծություններ» (1861-1887) և «Բարբարոսական ներբողներ» (1877-1889) ժողովածուները։ Արժանացել է գրականության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի (1906)։


== Կենսագրություն ==
Կարդուչչին ծնվել է Վալդիկաստելլոյում (Լուչչա նահանգում փոքր քաղաք)։ Հայրը բժիշկ էր։ Նա կողմնակից էր Իտալիայի միավորմանը։ Նման քաղաքական դիրքորոշում ունենալու պատճառով ընտանիքը ստիպված է լինում մի քանի անգամ փոխել ապրելավայրը։ Վերջ ի վերջո նրանք բնակություն են հաստատում Ֆլորենցիայում։ Քոլեջում սովորելու ընթացքում Կարդուչչին հիացած էր Հունական և Հռոմեական հին ժամանակների սահմանափակ ոճով։ Նրա սկզբնական աշխատանքներում արտացոլված է սահմանափակ դասական ոճը։ Կարդուչչին իտալերեն է թարգմանել Հոմերի Իլլիականի 9-րդ գիրքը։ 1856 թվականին նա ավարտում է Պիզայի դպրոցը և սկսում է դասավանդել դպրոցում։ Հաջորդ տարվա ընթացքում Կարդուչչին հրատարակում է իր բանաստեղծությունների առաջին հավաքածուն (Ոտանավորներ)։ Կարդուչչիի համար շատ դժվար տարիներ էին. նրա հայրը մահանում է, իսկ եղբայրը ինքնասպան է լինում։ 1859 թվականին նա ամուսնանում է Էլվիրա Մենիկուչչիի հետ։ Նրանք ունենում են 4 երեխա։ Կարճ ժամանակ Կարդուչչին հունարեն է դասավանդում Պիստոիայի տեղի դպրոցում, իսկ այնուհետև Բոլոնիայի համալսարանում աշխատում է որպես պրոֆեսոր։ Կարդուչչիի ուսանողներից էր Ջիովաննի Պասկոլին, ով ավելի ուշ դառնում է գրող։ 
Կարդուչչին հայտնի դասախոս և գրականության և հասարակության քննադատ էր։ Նա աթեիստ էր։ Նրա հակա-եկեղեցական հեղափոխական եռանդը երևում է "Սատանային նվիրված օրհներգ" հայտնի բանաստեղծությունում։ Բանաստեղծությունը ստեղծվել է 1863 թվականին՝ սկզբում որպես ճաշի սեղանի շուրջ արված բաժակաճառ, լույս է տեսել 1865 թվականին, իսկ 1869 թվականին վերահրատարակվել է Բոլոնիայի "Իլ Պոպոլո" (Il Popolo) ռադիկալ թերթում։ 1890 թվականին Կարդուչչին հանդիպում է ապագա պոետ Աննի Վիվանտիին. նրանց միջև սիրային ինտրիգ է ձևավորվում։ 2004 թվականին հրատարակվում է նրանց անցենզուր նամակները։ Մինչդեռ "Սատանային նվիրված օրհներգ"-ը ունեցավ բավական հեղափոխական ազդեցություն, Կարդուչչի ամենալավ բանաստեղծությունները ծնվեցին ավելի ուշ։ Նրա լավագույն գործերը ներառված են "Նոր ոտանավորներ" և "Բարբարոս Ձոներգեր" ժողովածուներում։
Կարդուչչին առաջին իտալացի գրողն է, ում շնորհվել է նոբելյան մրցանակ 1906 թվականին։ Նա նաև ընտրվել է Իտալիայի սենատոր։ Կարդուչչին մեծ մասամբ հայտնի է որպես բանաստեղծ, սակայն նա նաև գրել է արձակ գործեր։ Կարդուչչին նաև հիանալի թարգմանիչ էր. նա իտալերեն է թարգմանել Գյոթեի և Հեյնի մի շարք գործեր։ Նա մահացել է Բոլոնիայում 71 տարեկան հասակում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլևայա (այլ կիրառումներ)

Պոլևայա, կարող է վերաբերել՝

Պոլևայա - գետ Ռուսաստանում, Ինստուչի վտակ
Պոլևայա - գյուղ Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Վոլժսկի շրջանի կազմում
Պոլևայա - քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանում
(2565) Գրոգլեր

(2565) Գրոգլեր (անգլ.՝ Grogler), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,35738 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8052 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9095 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1322,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272308 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,03° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2565) Գրոգլեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Շորժայի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Շորժա գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 13 հուշարձան (6 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Նեդվիժի

Նեդվիժի (ռուս.՝ Недвижи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հավրք

Հավրք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասուն գավառի Խուլփի գավառակում։ Գտնվում էր գավառակի հարավային մասում։
1915 թվականին ուներ 120 (25 ընտանիք) հայ բնակիչ, զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է 1915-ին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Փրկվածները բնակություն են հաստատել տարբեր երկրներում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարտին Լուսինյան

Մարտին Քրիստափորի Լուսինյան (փետրվարի 20, 1896(1896-02-20), Դոնի Ռոստով, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 9, 1983(1983-05-09), Կրասնոդար, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ օպերետային դերասան, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ, (1957), ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1960)։


== Կենսագրություն ==
Մարտին Լուսինյանը ծնվել է 1896 թվականին, Դոնի Ռոստովում։ Դպրոցական նվագախմբում նվագել է թառ։ Սուղ միջոցների պատճառով կիսատ է թողել ուսումը հայկական հոգևոր ճեմարանում։
Դերասանական գործունեությունը սկսել է Նախիջևանի հայկական դրամատիկական թատերախմբում (1911)։ 1916-1920 թվականներին աշխատել է Արևելյան Կովկասի Դրամայի և օպերետի հայկական թատրոնում՝ Ա. Շահենի ղեկավարությամբ, 1920-1925 թվականներին՝ Դոնի Ռոստովի օպերետի թատրոնի դերասան։ Եղել է հայկական երաժշտական կոմեդիայի հիմնադիրներից մեկը, կատարել է բազմաթիվ ռուսական օպերետների թարգմանություններ։ 1929-1930 թվականներին հանդես է եկել «Չուգոնենկո» օպերետում։ 1930-1939 թվականներին եղել է Ռոստովի, Բաքվի, Պերմի, Սվերդլովսկի, Տուլայի թատրոնների հանդիսավար։ 1939-1941 թվականներին եղել է Կրասնոդարի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի դերասան։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին աշխատել է Ղազախական ԽՍՀ ստալինյան թատրոնում, 1944-1947 թվականներին` Վորոշիլովգրադի, 1947-1948 թվականներին` Երևանի օպերային թատրոններում։ 1948 թվականից խաղացել է Կրասնոդարի երկրամասային թատրոնի օպերետում։


== Հիշատակ ==
Կրասնոդարում 2003 թվականին Լուսինյանի անունով փողոց է կոչվել։


== Դերեր ==
Պոպանդոպուլո՝ Ալեքսանդրովի «Հարսանիք Մալինովկայում»
Տյուֆյակին՝ Միլյուտինայի «Աղջկական իրարանցում»,
Լոսոսինո-Օստրովսկի՝ Միլյուտինայի «Կրկեսը վառում է կրակները»
Քութաիսով՝ Ստրելնիկովի «Աղախին»
Զուպան՝ Շտրաուսի «Գնչուական բարոն»
Հերթապահ՝ Շտրաուսի «Չղջիկ»
Հավալուսն՝ Կալմանի «Կրկեսի արքայադուստրը»
Պանդոկապետ Բոգոմոլով՝ Սվիրիդովի «Լույսեր»
Քեռի Կրիժան՝ Կեմենի «Ինչ-որ տեղ հարավում»


== Պարգևներ ==
ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1957
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, 1960


== Ծանոթագրություններ ==
Սահմանադրական դատարան

Սահմանադրական դատարան, պետական իշխանության դատական ճյուղին պատկանող սահմանադրական վերահսկողության մարմին, որի իրավասության ներքո է գտնվում սահմանադրությանը իրավական նորմերի համապատասխանության գնահատումը։ Սահմանադրական դատարանը (ի տարբերություն մնացած բոլոր դատարանների) իրավունք ունի ուժը կորցրած ճանաչել օրենքը կամ նորմատիվ իրավական ակտը, եթե այն ճանաչվի հակասահմանադրական։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ սահմանադրական դատարան ստեղծվել է Ավստրիայում (Ավստրիայի սահմանադրական դատարան) 1920 թվականին։ Նրա կոնցեպցիան մշակել է ավստրիացի իրավաբան Հանս Կելզեն։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո սահմանադրական դատարան ստեղծվեց ԳԴՀ-ում (ԳԴՀ-ի սահմանադրական դատարան), այնուհետև Ֆրանսիայում՝  1958 թվականին Հինգերորդ հանրապետության հիմնադրման ժամանակ (Ֆրանսիայի սահմանադրական դատարանը՝ դատական գործառույթների հետ միասին, սակայն սահմանափակ լիազորություններով), 1980 թվականին Բելգիայում՝ երկրի ֆեդերալիզացման ժամանակ (Բելգիայի սահմանադրական դատարանը, որը սկզբում անվանվել է Արբիտրաժային, սակայն հենց սկզբից ունեցել է սահմանադրական լիազորություններ)։
1963 թվականին ստեղծվեց Հարավսլավիայի սահմանադրական դատարանը, 1986 թվականին Լեհաստանում, իսկ 1990-ական թվականների սկզբին՝ գործնականում բոլոր արևելաեվրոպական պետություններում (այդ թվում Ռուսաստանում՝ Ռուսաստանի սահմանադրական դատարան)։
Խորհրդային միությունում 1989 թվականի դեկտեմբերի 23-ի ԽՍՀՄ № 973-I «ԽՍՀՄ-ում սահմանադրական վերահսկողության մասին» օրենքով սահմանադրական հսկողության գործառույթները հանձնարարվում էին օրենսդիր մարմիններին՝ Ազգային պատգամավորների խորհրդին։ ԽՍՀՄ ազգային պատգամավորների համագումարի ժամանակ ձևավորվեց Սահմանադրական հսկողության հանձնաժողով։ Նմանատիպ հանձնաժողովներ ստեղծվեցին և՛ դաշնակիցների Գերագույն Խորհուրդների օրոք (բացառությամբ Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության, որտեղ նման հանձնաժողով այդպես էլ չստեղծվեց), և՛ ինքնիշխան հանրապետությունների օրոք։


== Գերագույն դատարանը` որպես սահմանադրական դատարան ==
Մի շարք պետություններում չկան սահմանադրական դատարաններ, իսկ օրենքների սահմանադրականությունը որոշելու, սահմանադրությանը հակասող օրենքների ուժը կորցրած ճանաչելու լիազորություն ունի Գերագույն դատարանը (օրինակ՝ ԱՄՆ-ի Գերագույն դատարանը, Շվեյցարական գերագույն դատարանը, այդպես էր նաև ԽՍՀՄ-ում՝ 1924 թվականի սահմանադրությամբ)։


== Տես նաև ==
Սահմանադրություն
Սահմանադրականություն
Իրավաբանություն
Ռուսաստանի Դաշնության սահմանադրական դատարան
Բելգիայի սահմանադրական դատարան
Գերմանիայի սահմանադրական դատարան
Ֆրանսիայի սահմանադրական խորհուրդ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Конституционный суд на dic.academic.ru
«Конституционное Правосудие». Вестник Конференции органов конституционного контроля стран молодой демократии
Ռյաբովկա (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)

Ռյաբովկա (ուկրաիներեն՝ Рябівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռյաբովկա գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լիպովցի (քաղաքատիպ ավան, Օկտյաբրսկի շրջան)

Լիպովցի (ռուս.՝ Липовцы), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Պրիմորիեի երկրամասի Օկտյաբրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6055 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խա (կիրճ)

Խա կիրճ (հուն․՝ Φαράγγι Χά), նեղ կիրճ, Մոնաստերակի Դակոսում, Հունաստանի Կրետե կղզու արևելյան մասում։ 


== Ստուգաբանություն ==
«Խա կիրճ» անվանումը ծագել է հունարեն կրետական բարբառի ​​«խասկո» (հուն․՝ χάσκω) բառից, որը նշանակում է «առանձնացնել» կամ «խոսել»։


== Աշխարհագրություն ==
Խա կիրճը գտնվում է Թրիպտի լեռնաշղթայի արևմտյան լանջին և դուրս է գալիս Վասիլիկի գյուղից արևելք՝ Իերապետրա հարթավայրում։ Այստեղից բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի՝ Պաhիա Ամոս և ծովածոց։ Մարդկանց համար գործնականում անհասանելի լինելով՝ կիրճը պահպանում է հարուստ և բազմազան բուսական ու կենդանական աշխարհ։ Նրա խորությունը մոտ      1․000 մետր է (3․300 ոտնաչափ), և ասվում է, որ աշխարհի ամենամեծ ճեղքերից մեկն է:

Կիրճը գտնվում է Իերապետրայի Իսթմոսի հյուսիսային ծայրում։ Երկրաբանական խզվածքի մուտքը շատ դժվար է։ Ճանապարհը մոտենում է կիրճին 110 կիլոմետր (68 մղոն) ազգային մայրուղու երկայնքով Հերակլիոնից դեպի Այոս Նիկոլաոս, այնուհետև մուտքը տանում է Իերապետրա և Էպիսկոպի գյուղով։ Այս գյուղից հեռացնող ճանապարհը 10 մետր (6․2 մղոն) հեռավորության վրա տանում է դեպի Թրիպտի, որտեղ գտնվում է եկեղեցի։ Այստեղից կիրճ կարելի է հասնել միայն ոտքով։


== Նկարագրություն ==
Կիրճը մուտքի մոտ ունի 370 մետր (1․210 ոտնաչափ) բարձրություն, որտեղ լայնությունը մոտ 3 մետր (9․8 ոտնաչափ) է։ Այն ունի մոտ 1․5 կիլոմետր (0․93 մղոն) երկարություն, մի քանի կետերում հատկապես նեղ է և ունի ժայռոտ պատեր, որոնք բարձրանում են մինչև 300 մետր (980 ոտնաչափ), կասկադային տեսքով։ Կիրճը ճեղքվում է «ուղիղ անկյան տակ մի խզվածք-ժայռ, որը բաժանում է արևելյան Կրետեն»։ Կիրճի լայնությունը տատանվում է 6-10 մետրի սահմաններում (20-33 ոտնաչափ), որոշ վայրերում այն ​​նույնքան նեղ է, որքան 1․5 մետրը (4 ոտնաչափ 11 դյույմ)։ Նրա խորությունը մոտ 1,000 մետր է (3,300 ոտնաչափ)։ Կիրճն ունի ջրվեժներ իր երկայնքով, որոնցից 250 մետր անկումն ամենից զառիթափն է։
Այս լայն խզվածքից առաջացած երկրաբանական գոյացությունները բացահայտում են ժայռերի հուները և դրանց ծալքերը, որոնք նույնական են կիրճի երկու ափերին: Երկրաբանորեն այն մեկնաբանվում է որպես «r Tectonics» ակտիվ նորմալ խզվածք, որը հայտնի է որպես Իերապետրա ակտիվ խզվածք՝ հյուսիս-արևելք-հարավ-արևմուտք ուղղվածությամբ:
Մոտակայքում անցկացվում է նավարկություն։ Կիրճն ունի 10-45 մետր տարբեր երկարությամբ 26 աբսեյլ (33-148 ոտնաչափ)։


=== Հնագիտական ​​պեղումներ ===
Մերձակայքում կատարվող հնագիտական ​​պեղումները հայտնաբերել են ուշ նեոլիթ-վերջնական նեոլիթ (մ.թ.ա. 4000 - մ.թ.ա. 3000 թվականներ) օկուպացիա Մոնաստիրակի Կատալիմատայում, որը գտնվում է անորոշ վիճակում Խա կիրճի եզրին: Մոտակայքում է գտնվում Մոնաստիրակի Խալասմենոսը։ Մի շարք ավերակներ և արտեֆակտներ են հայտնաբերվել Խա կիրճի հյուսիսային ափին, իսկ որոշ ավերակներ՝ ժայռի ուղղահայաց երեսի մոտ տեղադրված առանձին նեղ ժայռային դարակների վրա։ Բացի հնագետներից, արկածներ փնտրող ժայռամագլցողներ են նկատվում այդ տարածքում, որը հակառակ դեպքում գրեթե անհասանելի է:


== Վայրի բնություն ==
Սմիրնիյա, հովանոցավորների ընտանիքի ծաղկավոր բույսերի ցեղ, որոնք հայտնաբերվել են Կրետեում, հանդիպում է նաև անհասանելի Խա կիրճում։ Այս բույսի երեք տեսակ կա։ Կիրճում բնակվում են բազմաթիվ չվող և էնդեմիկ թռչուններ, կաթնասուններ, սողուններ և միջատներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Փամբակի լեռներ

Փամբակի լեռներ , Բամբակ, Պամբակի լեռնաշղթա, Պամբի լեռնաշղթա, Պամբուգ, Սպիտակի լեռնաշղթա, Փամբակ, Փամփակի լեռնաշղթա, լեռնաշղթա Հայաստանի Շիրակի, Լոռու, Արագածոտնի, Կոտայքի, Տավուշի և Գեղարքունիքի մարզերում։ Ձգվում է Շիրակի սարահարթի հյուսիսարևելյան եզրից մինչև Սևանի թերակղզի՝ 100 կմ-ից ավելի։ Լայնությունը մինչև 16 կմ է։ Նրանց միջև կան շատ գյուղեր։
Ամենաբարձր գագաթը Թեժլեռն է՝ 3101 մ բարձրությամբ, որը գտնվում է լեռնաշղթայի կենտրոնական հատվածում։ Բարձր գագաթներից է նաև Մայմեխը՝ 3094 մ։ Ունի ծալքաբեկորային ծագում։ Կենտրոնական հատվածից դեպի հարավ-արևելք է տարածվում Ծաղկունյաց լեռնաշղթան։ Լեռնաշղթայի արևմտյան հատվածում հարաբերական բարձրությունները ավելի փոքր են, միջլեռնային գոգավորությունները ավելի լայն։ Այստեղ է տեղադրված Փամբակի լեռնանցքը։ Լանջերը միջին թեքության են ու շատ կտրատված են։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոտոսինթեզի գործողության սպեկտր

Ֆոտոսինթեզի գործողության սպեկտրը պատահական լույսի ալիքի երկարությունից ֆոտոսինթեզի ինտենսիվության կախվածության կոր է:Այս կախվածությունից պարզ է դառնում, թե լույսի որ ալիքի երկարության վրա են առավել արդյունավետ ֆոտոսինթեզի ֆոտոքիմիական ռեակցիաները:Քլորոֆիլը շատ ավելի արդյունավետ է կլանում է սպեկտրի կարմիր և կապույտ մասերը, որոնք առավել արդյունավետ են ֆոտոսինթեզի համար:Հետևաբար, գործողությունների սպեկտրի գծապատկերը պարունակում է երկու գագաթնակետ կարմիր և կապույտ շրջաններում:
Տիպիկ ֆոտոսինթետիկ օրգանիզմի ֆոտոսինթեզի գործողությունների սպեկտրը ձևով կրկնում է իր հիմնական (քլորոֆիլներ, մանրեոքլորոֆիլներ) և օժանդակ գունանյութերի (կարոտինոիդներ, ֆիկոբիլիններ) ամփոփ կլանման սպեկտրները:
Ֆոտոսինթեզի գործողության սպեկտրի ուսումնասիրության հիմնական դերը պատկանում է Կ. Ա. Տիմիրյազևին, որը մշակել է ֆոտոսինթեզի արդյունավետության հաշվարկման ճշգրիտ մեթոդ `հիմնված ներծծված CO2- ի ծավալի միաժամանակ որոշման և փակ անոթում O2- ի արտանետման վրա:Օգտագործելով այս մեթոդը ՝ նա ցույց տվեց, որ ընդհանուր առմամբ ֆոտոսինթեզի գործողության սպեկտրը համընկնում է քլորոֆիլների կլանման սպեկտրի հետ, ինչը նշանակում է, որ հենց այդ մոլեկուլներն են պատասխանատու ֆոտոսինթեզի ընթացքի համար:


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆոտոսինթեզ
Կլանման սպեկտր
Քլորոֆիլ


== Արտաքին հղումներ ==
Физиология растений онлайн: принципы Спектрофотометрии
Պուշկովո (գյուղ, Գոլովանևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պուշկովո (այլ կիրառումներ)Պուշկովո (ուկրաիներեն՝ Пушкове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պուշկովո գյուղում բնակվում էր 442 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2172 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 203,5 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մոլտենո

Մոլտենո (իտալերեն՝ Molteno), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3094 մարդ, բնակչության խտությունը 1031 մարդ/կմ² է։ Զբաղեցնում է 3 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքսն է՝ 22047, հեռախոսային կոդը՝ 031։
Բնակավայրի բարեխոս է համարվում Սուրբ Ռոքոն (S. Rocco)։ Նրա տոնը ամեն տարի նշվում է օգոստոսի 16-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Գեորգի Գոսպոդինով

Գեորգի Գոսպոդինով (բուլղար․՝ Георги Господинов Георгиев, 7 հունվարի, 1968), բուլղարացի արձակագիր, բանաստեղծ, գրականագետ, քննադատ, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Գեորգի Գոսպոդինովը ծնվել է 1968 թվականի հունվարի 7-ին Յամբոլ գյուղում։ Ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1993 թվականից աշխատում է «Литературен вестник» թերթում (1998—2003 թվականներին եղել է գլխավոր խմբագիր)։ Բացի դրանից՝ Օքսֆորդի «Orient Express» գրական ամսագրի բուլղարական բաժնի խմբագիրն է։ Բուլղարիայի գիտությունների ակադմիայի Գրականության ինստիտուտի դոկտոր է։


== Ստեղծագործությունը ==


=== Բանաստեղծական ժողովածուներ ===
«Лапидариум» (1992)
«Черешата на един народ» (1996, 1998, 2003)
«Писма до Гаустин» (2003)
«Балади и разпади» (2007)


=== Արձակ ===
«Естествен роман» (1999, 2000)
«И други истории» (2001)
"Физика на тъгата" (2011)


=== Այլ գրքեր ===
«D.J», "Апокалипсис приходит в 6 вечера" պիեսներԳրական միստիֆիկացիաներ

«Българска христоматия» (1995)
«Българска антология» (1998)


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Международная ассоциация «Живая классика»(չաշխատող հղում) (ռուս.)
Издательский дом «Жанет 45»
Поэзия Георги Господинова на сайте болгарской виртуальной библиотеки «Слово»
Творчество Георги Господинова (российские журнальные издания) (ռուս.)
Եփրեմ Պողոսյան

Եփրեմ Հակոբի Պողոսյան  (Փոնչոյան Սարգիս, մարտի 14, 1897(1897-03-14), Խաշուտ, Ախալցխայի շրջան, Վրացական ԽՍՀ - մայիսի 20, 1972(1972-05-20), Վիեննա, Ավստրիա), հայ բանասեր, քերական։


== Կենսագրություն ==
Եփրեմ Պողոսյանը ծնվել է 1897 թվականին Ախալցխայի շրջան Աբաթխե գյուղում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1910 թվականին մեկնել է Վիեննա, ավարտել (1917) միաբանության դպրոցը, դարձել Մխիթարյան միաբանության անդամ (1917)։ 1921 թվականից դասավանդել է միաբանության վարժարաններում, 1927-1947 թվականներին՝ Պլովդիվում, որտեղ, հայոց լեզվի քերականության ուսուցմանը նպաստելու նպատակով, գրել է «Քերականություն աշխարհաբար լեզվի» 1-4-րդ դասարանների դասագրքերը։ 1948 թվականին վերադարձել է Վիեննա, ձեռնամուխ եղել հայ նշանավոր գերդաստանների և մշակութային ընկերությունների պատմության ուսումնասիրմանը։ Հրատարակվել են Պողոսյանի մի շարք մենագրություններ («Պատմություն Հայ Մշակութային Ընկերություններ ու», հ․ 1-3, 1957-1969 թվականներ, «Ոսկյան և Մըսըրլյան գերդաստանները», 1953, «Տատյան գերդաստանը», 1968 և այլն), ինչպես նաև «Նոր տարվո տոնը հին և նոր Հայոց քով» (1952), «Համբարձման տոնն և հայ ժողովրդի վիճակախաղը» (1956) ազգագրական բնույթի գրքերը, «Ապրումներ» (1968) բանաստեղծությունների ժողովածուն։
Մահացել է 1972 թվականի մայսիսի 20-ին Վիեննայում։


== Երկեր ==
Փոքրիկ ծխան մաքրողը (Թատր. մէկ արարուածով), 1934։
Գոտֆրիդ փոքրիկ ճգնաւորը (Հետաքրքրական բարոյալից վեպ), 1939։
Նոր տարւոյ տօնը։ Հին եւ նոր հայոց քով (Քննական ուսումնասիրութիւն), 1952։
Հայ խմբագրուհիներ։ Ուսումնասիրութիւն, իրենց կեանքի եւ գործի մասին։ Ութը պատկերներով, 1953։
Ալլահվէրտեան գերդաստանը։ Վիեննա։ տպ. Մխիթարեան, 1957։
Պիլէզիկճեան գերդաստանը։ Վիեննա։ տպ. Մխիթարեան, 1963։
Պալեան գերդաստանը, 1981։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջոնի Նյումեն

Ջոն Սիլվիեստր Նյումեն կրտսեր (անգլ.՝ John Sylvester Newman, Jr., նոյեմբերի 28, 1963(1963-11-28), Danville, Վիրջինիա, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։


== Խաղացողի կարիերա ==
Խաղացել է թեթև հարձակվողի և հարձակվող պաշտպանի դիրքերում։ Սովորել է Ռիչմոնդի համալսարանում։ 1986 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Կլիվլենդ Կավալիերս» ակումբի կողմից՝ 29-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Նյու Յորք Նիքս», «Շառլոթ Հորնեթս», «Նյու Ջերսի Նեթս», «Միլոուքի Բաքս», «Դենվեր Նագեթս», «Դալաս Մավերիքս» և «Պանիոնիոս» ակումբների կազմում։ NBA-ում ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 16 մրցաշրջան։ 1984 թվականին ճանաչվել է Eastern College Athletic South կոնֆերենցիայի ուսանողների միջև տարվա բասկետբոլիստ։ NBA կարիերայի ընթացքում ընդհանուր առմամբ խաղացել է 1159 խաղ, որոնցում հավաքել է 12 740 միավոր (11,0 մ/խ), կատարել է 2536 անդրադարձ, 1688 փոխանցում, 1064 խլում և 246 բլոկշոտ։


== Ֆիլմագրություն ==
1997 թվականին Չառլի Շինի, Լինդա Հեմիլտոնի, Դոնալդ Սազերլենդի և Գոր Վիդալի հետ միասին խաղացել է Shadow Conspiracy ֆիլմում։


== NBA կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ Օֆ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը NBA.com կայքում(անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (114501-114600)

Աստերոիդների ցանկ (114401-114500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (114601-114700)
 Աստերոիդների ցանկ (114401-114500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (114601-114700)
Սենտ Էտիեն դյու Բուա (Էն)

Սենտ Էտիեն դյու Բուա (ֆր.՝ Saint-Étienne-du-Bois), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպ մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Տրեֆոր Կյուիզիա համայնքի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Բուրկ ան Բրես շրջանի օկրուգը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 01350։


== Տեղադրություն ==
Համայնքը տեղակայված է Փարիզից 370 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից 70 կմ հյուսիս, Բուրակ ան Բրես շրջանից 11 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։


== Կլիմա ==
Համայնքում կլիման կիսացամաքային է՝ խիստ ամառ ու ձմեռ։ Անձրևները հաճախակի չեն լինում՝ հիմնականում ամռանը։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 2441 մարդ։


== Վարչակազմ ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 1514 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 1177-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 337-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը — 77,7%, 1999 թվականին եղել է՝ 74,2%)։ 1117 աշխատունակ բնակիչներից 1105-ը աշխատում էին (589 տղամարդ և 516 կին), անաշխատանք էին 72-ը (27 տղամարդ և 45 կին)։
337 անգործունակ մարդկանցից 111-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 167-ը թոշակառու, 59-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Сент-Этьен-дю-Буа» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի տվայլների և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ։ Վերցված է 2014-06-04 
«Сент-Этьен-дю-Буа» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Վերցված է 2014-06-04
Մուսաներ

Մուսաներ՝ Զևսի դուստրերը։ Ըստ հին հունական դիցաբանության՝ մուսաները մարդկանց պարգևել են արվեստի ձիրք և նրանցից յուրաքանչյուրը հանդիսացել է առանձին արվեստի ներկայացուցիչը և շնորհք պարգևողը։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==

Հունական առաջին մեծ գրողները՝ Հոմերոսը և Հերոդոտոսը, իրենց ստեղծագործությունները սկսում են դիմելով մուսաներին։
Հունական դիցաբանության մեջ մուսաները ինն են

Կալլիոպե - էպիկական պոեզիայի՝ էպոսի,
Կլիո - պատմության,
Եվտերպե - քնարերգության,
Թալիա - կատակերգության,
Մելպոմենե - ողբերգության,
Տերփսիքորա - պարերի,
Էրատո - էրոտիկ (սիրո) պոեզիայի և երաժշտության,
Պոլիհիմնիա (կամ Պոլհիմնիա) - հիմների,
Ուրանիա - աստղագիտության։Հոմերոսի պատկերացմամբ մուսաները ապրել են Օլիմպոս լեռան կամ Պառնաս սարի վրա։ Պառնասում է գտնվել Կաստալյան աղբյուրը, որի ջուրը խմողին տրվել է բանաստեղծական տաղանդ և մարգարեական ձիրք։ Հեսիոդոսը իր հայրենիքի Հելիկոն սարը համարում է մուսաների բնակատեղի և իբր թե այդտեղ տեսել է նրանց։ Ըստ հին հունական առասպելաբանության Հյուսիսային Հունաստանում մուսաներն ապրել են Տեմպեյան հովտում և նրա մոտ գտնվող Պիերիա լեռան վրա։ Նրանք ապրել են նաև Պինդոս լեռան վրա։
Մուսաներն ունեցել են իրենց հատուկ կենդանիներն ու բույսերը։ Նրանց սրբազան ծառը եղել է դափնին, իսկ սրբազան կենդանիները՝ մեղուներն ու ճպուռները։
Մուսաները եղել են հավերժական բերկրանքի ու ցնծության մեջ։ Նրանք միշտ պարել են, երգել, իսկ երբ տեսնում էին, որ Ապոլլոնը անցնում է երգչախմբի գլուխ, սկսում էին ավելի լավ երգել, քան առաջ։
Բանաստեղծը մուսաներից էր ստանում ոգեշնչում, այդ պատճառով պոետը սուրբ մարդ էր, իսկ նրա վրա ձեռք բարձրացնելը հանցագործություն։ Մուսաները տիրապետում են ճշմարտության։ Պոետներին ճշմարտություն է հասնում այնքան, որքան նրանց կշնորհի մուսան։


== 9 մուսաներ ==


== Աղբյուրներ ==
Դերբի Քաունթի

Դերբի Քաունթի (անգլ.՝ Derby County FC), անգլիական ֆուտբոլային ակումբ Դերբի քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1884 թվականի փետրվարի 5-ին։ Անգլիայի երկակի չեմպիոն է(1971/72, 1974/75): 1946 թվականին դարձել է Անգլիայի գավաթակիր, իսկ 1975 թվականին՝ Անգլիայի սուպերգավաթակիր։ Անգլիայի առաջնության առաջին մասնակից է։
Ներկա պահին թիմը հանդես է գալիս Անգլիայի ֆուտբոլի երկրորդ դիվիզիոնում։ Իր տնային հանդիպումները թիմն անցկացնում է «Պրայդ Պարկ» մարզադաշտում, որն տեղավորում է 33500 հանդիսականի։


== Ձեռքբերումներ ==
Անգլիայի չեմպիոն - 1972, 1975
Անգլիայի փոխչեմպիոն - 1896, 1930, 1936
Անգլիայի գավաթակիր - 1946
Անգլիայի սուպերգավաթակիր - 1975


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ակումբի պաշտոնական կայքը
Անգլիայի ֆուտբոլի երկրորդ դիվիզիոնի կայքը
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Քարագլուխ)

Սբ. Խաչ եկեղեցի. գյուղամիջում մինչև այսօր կանգուն եռանավ բազիլիկ հորինվածքով եկեղեցու (ըստ՝ 1925 թվականի վկայության՝ «քարեա, հոյակապ») որմերում առկա ավելի հին շինությանը պատկանող պատմաճարտարապետական բեկորները հուշում են, որ այն հիմնվել է թերևս վերջինիս կառուցման պահին արդեն բավականաչափ ավերված եկեղեցու տեղում։ Մասնավորապես ուշադրություն է գրավում հին եկեղեցու գեղաքանդակ և խաչազարդ բարավորը, որը, որպես հնավանդ հիշատակ, ագուցվել է նորաշեն եկեղեցու արևմտյան ճակատում։
Նոր եկեղեցու կառուցման մասին շինարարները որևէ վկայություն չեն թողել, իսկ գրավոր հիշատակություններն ընդամենը հայտնում են 1920-ական թվականներին կատարված գողությունների մասին (նախ կողոպտվել է 1924 թվականի հուլիսի 27-ի լույս 28-ի գիշերը, իսկ 1925 թվականի հուլիսի 3-ին Չանախչի գյուղի մոտ քրդերը թալանել էին Արարատյան թեմի հոգևոր խորհրդի եկեղեցուն ընծայված իրերը)։
Եկեղեցին ունի եռանավ թաղածածկ բազիլիկ հորինվածք (արտաքին չափսերը՝ 19,7×12,0 մետր)։ Երկլանջ ծածկի տակ առնված տանիքը ներքուստ պահում են երկու զույգ սյուներն ու չորս զույգ որմնասյուները։ Արևելյան ճակատին՝ կիսաշրջան եզրագծով ավագ խորանի երկու կողմերում, առկա է ուղղանկյուն հատակագծով մեկական ավանդատուն։ Լուսավորությունն իրականացված է վեց լուսամուտներով, որոնցից երեքը (նեղ) բացված են արևելյան, երկուսը (ավելի լայն)՝ հարավային, իսկ վերջինը (նույնպես լայն)՝ արևմտյան ճակատներից։ Եկեղեցու սյուները, որմնասյուները, թաղակիր կամարներն ու անկյունաքարերը կառուցված են սրբատաշ, իսկ մնացյալները՝ կիսակոփ կամ անմշակ քարով։ Կառույցը ներքուստ սվաղված է։ Կենտրոնական նավի թաղակիր զույգ կամարների սվաղի շերտին առկա են որմնանկար պարզ զարդագոտիներ։
Եկեղեցու որմերում ինչպես արտաքուստ, այնպես էլ ներքուստ պատահական դիրքով ագուցված են ամբողջական կամ բեկորված մի քանի խաչքարեր։


== Գրականություն ==
Ս. Կարապետյան, Աղնջաձոր, Թառաթումբ, Քարագլուխ, Սալլի գյուղերի պատմական հուշարձանները, էջ 19-20։
ՀԱԴ, ֆ. 48, ց. 1, գ. 289, թ. 47:
ՀԱԴ, ֆ. 48, ց. 1, գ. 289, թ. 52:
ՀԱԴ, ֆ. 48, ց. 1, գ. 289, թ. 17:
Ֆեոդոր Ռոկոտով

Ֆեոդոր Ստեպանովիչ Ռոկոտով (1735, Vorontsovo manor Park, Obruchevsky District - դեկտեմբերի 24, 1808(1808-12-24), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն), ռուս նկարիչ։
Սովորել է Պետերուբգի Գեղարվեստի ակադեմիայում(1760 թվականից)։ 1765 թվականից ակադեմիկոս։ Ռոկոտովը առաջին ռուս նկարիչներից էր, որ տիրապետեց XVIII դարի կեսի արևմտաեվրոպական հանդիսային դիմանկարի ոճաձևերին (Եկատերինա II-ի դիմանկարը, 1763 թ., Տրետյակովյան Ֆեոդոր Ստեպովիչ Ռոկոտով «Անհայտ կնոջ դիմանկար» (1770 թ., Հայաստանի պետական պատկերասրահ, Երեան) պատկերասրահ, Մոսկվա և Ռուսական, թանգարան, Լենինգրադ), միաժամանակ շարունակելով 18-րդ դարի 1-ին կեսի ռուս, դիմանկարչության ավանդույթները (Ի. Լ․ Գոլենիշչև-Կուտուգովի դիմանկարը,1760-ական թվականների 1-ին կեսերի, Ռուսական, թանգարան)։ 1765 թ.-ին տեղափոխվել է Մոսկվա։ Ստեղծել է բանաստեղծ Վ․ Ի․ Մայկովի (մոտ 1765 թ.), Ա․ Ի․ Վորոնցովի (1760-ական թվականների վերջ) և այլոց դիմանկարներ։ Նշանավոր են հատկապես պատանիների նրա կերտած բանաստեղծական և երիտասարդական հմայքով տոգորված դիմանկարները։ 1780-ական թվականների դիմանկարներում գերիշխում են ավելի հստակ, գունեղ տոները, ծավալները դառնում են ավելի որոշակի (Վ․ Ե․ Նովոսիլցովայի դիմանկարը, 1780 թ., Տրետյակովյան պատկերասրահ)։ Ռոկոտովի «Անհայտ կնոջ դիմանկարը» (1770 թ.) գտնվում է Հայաստանի պետական պատկերասրահում։


== Ծանոթագրություններ ==
(9835) 1984 UD

(9835) 1984 UD, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,742041 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0572 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4269 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1658,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217067 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,22° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9835) 1984 UD աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սան Նաձարիո

Սան Նաձարիո (իտալերեն՝ San Nazario), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1787 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 78 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս 36020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0424։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.) Archived 2012-08-20 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլայ Ֆիլիպ

Նիկոլայ Ֆիլիպ (ռումիներեն՝ Nicolae Filip, մարտի 3, 1926(1926-03-03), Sofia, Drochia District, Մոլդովա - մայիսի 15, 2009(2009-05-15), Բելցի, Մոլդովա), ֆիզիկայի մասնագետ, աշխատել է «ուլտրակարճ ռադիոալիքների տարածումը» թեմայի վրա, Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ է։ ԽՄԿԿ նախկին անդամ։
Եղել է Բելցի քաղաքի Ալեկու Ռուսոյի անվան պետական համալսարանի ռեկտոր (1986—2007)։


== Կենսագրություն ==
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու (1962)։
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1979)։
Համալսարանի պրոֆեսոր (1980), ռադիոֆիզիկայի առաջատար մասնագետ։
ԽՍՀՄ ժողովրդական կրթության գերազանցիկ (1971)։
1973 թվականին շնորհվել է ՄՍՀ բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր աշխատողի պատվավոր կոչում։
1995 թվականին ընտրվում է Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ։
1996 թվականին շնորհվում Է Մոլդովայի Հանրապետության գիտության և տեխնիկայի պետական մրցանակ։
1997 թվականից Ն․ Ֆիլիպը բարձրագույն դպրոցի գիտությունների միջազգային ակադեմիայի գործող անդամ է։
Գեորգե Ասաքիի անվան տեխնիկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր։
Ն. Ֆիլիպն ընդգրկվել է միջազգային կենսագրական կենտրոնի կողմից հրատարակված «20-րդ դարի 2000 ականավոր գիտնականներ» ժողովածուում։
2001 թվականից Բելցի քաղաքի պատվավոր քաղաքացի է։


== Պարգևներ ==
Աշխատանքային փառքի շքանշան (1995)
Հանրապետության շքանշան (2001)Բելցիի քաղաքային խորհրդի 2001 թվականի ապրիլի 3-ի թիվ 11/24 որոշմամբ Պատվո գրքում է գրանցվել՝ նրան շնորհելով «Բելցիի համայնքի պատվավոր քաղաքացի» կոչում։ 2010 թվականի մարտի 30-ին Բելցիի համայնքի ավագանու 3-րդ հերթական նիստում որոշում է կայացվել «Մարտի 26» փողոցի մի մասը կոչել ակադեմիկոս Ն․ Ֆիլիպի անունով։


== Հրապարակումներ ==
Իոնոսֆերայում դինամիկ գործընթացների հետազոտման ժամանակակից մեթոդներ (Ն. Շ. Բլաունշտեյնոմի, Լ․ Մ․ Երուխիմովի և այլոց հետ)։ Կիշինյով, Շտանիցա, 1991։


== Ծանոթագրություններ ==
Չերնիվոդի

Չերնիվոդի (ուկրաիներեն՝ Чорниводи), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերնիվոդի գյուղում բնակվում էր 2 074 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3755 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 552,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ուսպենսկոե (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւսպենսկոեՈւսպենսկոե (ռուս.՝ Успенское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 56 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նահատակ

«Նահատակ», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1888 թվականին։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1888 թվականին։ Նույն թվականին բանաստեղծը այն  ցույց է տվել ընկերներին, որի մասին վկայում է Ա․ Առաքելյանը։
Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահպանվում են ինքնագրի մի քանի հատվածներ։
Առաջին անգամ տպագրվել է Մոսկվայում 1890 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի I հատորում (էջ 55-61), որտեղից և արտատպել է հետագայում։
Այս բանաստեղծությունը պատկանում է Թումանյանի այն բանաստեղծությունների թվին, որոնք հարազատ են եղել առաջադեմ երիտասարդներին։ Մոսկվայի Մ․ Բարխուդարյանի տպարանի աշխատակից Է․ Ավետիսյանը 1890  թվականի հոկտեմբերին Հովհաննես Թումանյանին գրված նամակում ասում է․ 

Նույնը նաև գրել է Բագրատ Թումանյանցը նոյեմբերի 10-ի նամակում՝ ավելացնելով «Գիշերային առաջին աստղի դիմաց», «Երանություն էր խոստացել հույսս ինձ...», «Ի՞նչ ես կատաղել անմեղ արարքից...», «Չարամիտներին» բանաստեղծությունները։


== Ծանոթագրություններ ==
Քարլիկ Ստորին

Քարլիկ Ստորին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ջերմանիանո

Ջերմանիանո (իտալերեն՝ Germagnano), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.291 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 92 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 14 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0123։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Գրատո Աոստացին։


== Ժողովրդագրոթյուն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 123322512
Էլեկտրոնային ահսցե։ անհայտ
Գլխավոր կայք։


== Արտաքին հղումներ ==
Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Նոճազգիներ

Նոճազգիներ (լատ.՝ Cupressaceae) - բույսերի ասեղնատերևավորների կարգի ընտանիք՝ բարձր, միատուն կամ երկտուն ծառեր կամ թփեր են, միայնակ, ծայրային կամ ծոցային հասկիկներով, որոնց առէջները կամ թեփուկները դասավորված են հակադիր կամ երեքական՝ օղակներում։ Առէջները սովորաբար ունեն կարճ թելիկ և լայն, վահանաձև թեփուկ, որը ներքևից կրում է երկու-երեք-վեց ձվաձև, ազատ փոշանոթներ։ Փոշեհատիկը օդային պարկեր չունի։


== Հղումներ ==
Խամլար

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խամլար (այլ կիրառումներ)Խամլար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։


== Պատմություն ==
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թ․-ի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 35 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Կարապետ Բերկրեցի

Կարապետ Բերկրեցի (ծննդյան և մահվան թվերն անհայտ են), 15-րդ դարի 2-րդ կեսի մանրանկարիչ։
Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի ներկայացուցիչ։ Աշակերտել է Մինաս նկարչին, գործել Վասպուրականում։ Կարապետ Բերկրեցին պատկերազարդումներում (ձեռ. № 1591, 1620, 2445, 4778, 4837, 5067, 6767, 7835, բոլորը՝ Մատենադարանում), որպես հուզական-հոգեբանական գործոն, նախընտրել է թանձր գույնը, կարմիրի և կապույտի հակադրությունը, երբեմն կարմիրի բացարձակ տիրապետումով հասել է անսովոր լարվածության և դրամատիզմի։ Օգտագործել է նաև ոսկի։


== Աղբյուրներ ==
«Ով ով է Հայեր», կենսագրական հանրագիտարան, հատոր Ա, Երևան 2005
Մեչեկոուտ

Մեչեկոուտ (ռուս.՝ Мечелоут), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Մուեզերսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուլա գետի ձախ ափին՝ 6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է, ավազանի տարածքը 104 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կարելիի ավազան, Ֆինլանդիայի և ՌԴ սահմանին, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Պատկանում է Կարելիի ավազանային շրջանին, Բալթիկ ծովի ավազան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01050000112102000010204
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001020
Ավազանի կոդը - 01.05.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Էդվին Ֆորեսթ

Էդվին Ֆորեսթ (անգլ.՝ Edwin Forres, մարտի 9, 1806(1806-03-09), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 12, 1872(1872-12-12), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ),  ամերիկացի դերասան։ 


== Կենսագրություն ==
Էդվին Ֆորեսթը աղքատ ընտանիքից էր։ Դերակատարումներով հանդես է եկել 1820 թվականից։ Խաղացել է Նյու Յորքի, Պիտսբուրգի, Նյու Օռլեանի թատրոններում։
1836 և 1845 թվականներին նա հյուրախաղերով հանդես է եկել Անգլիայում։
1853 թվականին Ֆորեսթը հեռացել է բեմից. վերադարձել է իր դերասանական մասնագիտությանը 1863-ին, բայց արդեն առանց հաջողության։
Կազմակերպել է մրցույթներ ամերիկյան լավագույն պիեսների համար, որոնք նա օգտագործում էր իր խաղացանկում։
Ամերիկացի խոշորագույն տրագիկ դերասաններից մեկի՝ Ֆորեսթի դերասանական արվեստը  ձևավորվել է Էդմունդ Քինի և  Ջ․Կուկի հայացքների ազդեցության ներքո։


== Դերեր ==
1826 - Վ. Շեքսպիրի «Օթելլո» (Թատրոն «Պարկ», Նյու Յորք) - Օթելլո
1829 - Ջ.Օ․Սթոունի «Հնդկացի Մեթամորան»  (Թատրոն «Պարկ», Նյու Յորք) - Մեթամորա
1831 - Ռ.Մ.Բյորդի «Գլադիատոր» ողբերգությունը (այդտեղ) - Սպարտակ
1835 - Ռ.Քոնրադի  «Ապստամբների առաջնորդ Ջեք Քեդը»  - Ջեք Քեդ
Փեյնի - «Բրուտոս» - Բրուտոս
Թ.Օթվեյի «Փրկված Վենետիկ» — Ջեֆեր
Քոուելսի  «Վիլհելմ Տելլ»  - Տելլ
Շեքսպիրի պիեսներում - Յագո,Լիր, Մարկոս Անտոնիոս, ՌիչարդIII, Մակբեթ, Համլետ
1872 -Է. Բուլվեր-Լիթթոնի - «Ռիշելյե» (Թատրոն Գլոբուս, Բաստոն ) — (վերջին դերակատարումը)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Գրականություն ==
Moses M. J. The fabulous Forrest. Boston, 1929.
T. Allston Brown History of the American stage. New York, 1870. P. 129—133


== Ծանոթագրություններ ==
Մեսիլե

Մեսիլե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արտակ Խաչատրյան (ազատամարտիկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արտակ Խաչատրյան (այլ կիրառումներ)
Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Խաչատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Խաչատրյան Արտակ Վլադիմիրի (հոկտեմբերի 20, 1964, Կալինինո քաղաքում (այժմ՝ Տաշիր՝ ՀՀ Լոռու մարզ) - 1993, ապրիլի 17, Գյուլիստան գյուղի մոտ (ԼՂՀ Շահումյանի շրջան)), հայ վիրաբույժ, ազատամարտիկ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը (1989 թվական)։ 1989-1991 թվականներին աշխատել է Տաշիրի կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցում որպես  շտապ բուժօգնության կայանի վարիչ, 1991 թվականի հոկտեմբեր - 1992 թվականի հունիսին՝ Շահումյանի շրջանի Վերին Շեն գյուղի հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ։ 1992 թվականի սեպտեմբեր - 1993 թվականի հունվարին «Եղնիկներ» պարտիզանական ջոկատի կազմում մասնակցել է Շահումյանի, Մարտակերտի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, բուժօգնություն է ցույց տվել խաղաղ բնակչությանն ու վիրավոր ազատամարտիկներին ։
1992 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին «Սպիտակ» փրկարարական ջոկատի կազմում օգնություն է ցույց տվել Հյուսիսային Օսեթիայում ձնահալքի տակ մնացած հայ վարորդներին։ Նույն թվականի ապրիլի 3-ին վերստին մեկնել է Շահումյան։ Զոհվել է վիրավոր ազատամարտիկներին Երևան տարհանելիս ուղղաթիռի հրետակոծվելուց։ Թաղված է Տաշիրում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՅուԹյուբ Նվիրյալները–Պատերազմի բժիշկները
Նիկոլ Բեհարի

Նիկոլ Բեհարի (անգլ.՝ Nicole Beharie, հունվարի 3, 1985(1985-01-03), Ուեսթ Փալմ Բիչ, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։


== Կյանք և Կարիերա ==
Նիկոլ Բեհարին ծնվել է Ֆլորիդա նահանգի Վեսթ Պալմա-Բիչ քաղաքում և 2007 թվականին Ջուլիարդի դպրոցում ավարտել է ուսումնառությունը ։ Հաջորդ տարի Բեգերը սկսել է իր դեբյուտը Ալֆրի Ուարդի-ի հետ «Ամերիկյան մանուշակագույն» անկախ կինոնկարում, այնուհետև հայտնվել է «Էքսպրես։ Սպորտի լեգենդ Էրնի Դևիսի պատմությունը» ֆիլմում ։ Հեռուստատեսությամբ նա առաջին անգամ ելույթ է ունեցել «Մայրիկի մեղքերը» կինոնկարում, որտեղ նա խաղում էր Ջիլ Սքոթի դստեր դերում։
Բեհարիի մի քանի նկարված ֆիլմերից, առավել հայտնին «Ամոթ»-ը ֆիլմն է, որը նա խաղացել է`Մայքլ Ֆասբենդերի հետ։ Ֆիլմի նկարահանումից հետո սկսվեց նրանց սիրավեպը, սակայն 2013 թվականի հունվարին նրանք բաժանվեցին ։ Նաև Բեհարին խաղացել է գլխավոր հերոսի կնոջ դերում «42» ֆիլմում 2013 թվականին։ Նաև 2013 թվին նա Fox Series-ից ստացել է մրցանակ «Քնած հովիտ» ֆիլմի գլխավոր դերի համար ։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստատեսություն ===


=== Թատրոն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նիկոլ Բեհարի Internet Movie Database կայքը
Նիկիֆորովցի

Նիկիֆորովցի (ուկրաիներեն՝ Никифорівці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիկիֆորովցի գյուղում բնակվում էր 566 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2792 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 202,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տրիզոբիո

Տրիզոբիո  (իտալերեն՝ Trisobbio), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 674 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 72 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0143։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ։


== Համայնքը տնօրինություն ==
Հեռախոս-0143 871104
Էլեկտրոնային փոստ-trisobbio@ruparpiemonte.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Մետաստաբիլ վիճակ

Մետաստաբիլ վիճակ ( լատ.՝ meta & stabilis   - մետա և կայուն ), միջակայուն վիճակ, համակարգի հարաբերական կայուն վիճակ, որից այն ինքնակամ (ներքին ֆլուկտուացիաների հետևանքով) կամ արտաքին գրգռիչի ազդեցությամբ կարող է անցնել ավելի կայուն վիճակի։ Ինքնակամ անցման հավանականությունը շատ ավելի փոքր է, քան անկայուն վիճակինը։

Թերմոդինամիկական համակարգերի մետաստաբիլ վիճակ, անկայուն հավասարակշռության վիճակ։ Արտաքին բավական ուժեղ ազդակների ներգործությամբ համակարգը մետաստաբիլ վիճակից անցնում է մեկ այլ, ավելի կայուն վիճակի։ Մետաստաբիլ վիճակում են գտնվում, օրինակ, գերտաքացված հեղուկը (հեղուկ, որի ջերմաստիճանը բարձր է եռման ջերմաստիճանից՝ տվյալ ճնշման դեպքում), գերսառեցված գոլորշին (գոլորշի, որի ջերմաստիճանը ցածր է կոնդենսացման ջերմաստիճանից՝ տվյալ ճնշման դեպքում), գերհագեցած լուծույթը (լուծույթ, որի կոնցենտրացիան գերազանցում է հագեցած լուծույթի կոնցենտրացիան՝ տվյալ ճնշման դեպքում) և այլն։Քվանտային մեխանիկայի օրենքներով նկարագրվող քվանտային համակարգերի մետաստաբիլ վիճակ, ատոմային համակարգերի (ատոմների, մոլեկուլների, միջուկների) գրգռված վիճակ, որը կարող է երկար գոյատևել, այսինքն՝ կայուն է։ Մետաստաբիլ են այնպիսի գրգռված վիճակները, որոնցից քվանտային անցումը ավելի փոքր էներգիայով վիճակի ուղեկցվում է ճառագայթմամբ (ֆոտոնների առաքումով) և արգելված է ջոկման կանոններով, այսինքն՝ այդպիսի անցում կամ առհասարակ չի կարող տեղի ունենալ, կամ քիչ հավանական է։
Լեյլա Քասըմ

Լեյլա Քասըմ (քրդ.՝ لەیلا قاسم‎, 1952, Khanaqin, Diyala Governorate, Իրաք - մայիսի 12, 1974(1974-05-12), Բաղդադ, Իրաք), քուրդ ակտիվիստ, որը 1974 թվականին կախաղան է բարձրացվել Իրաքի Բաղդադ քաղաքում՝ ԲԱԱՍ կուսակցության ներկայացուցիչների կողմից։ Համարվում է քրդերի ազգային տառապյալներից մեկը։


== Վաղ տարիներ ==
Լեյլան ծնվել է քուրդ գյուղացիներ Դալահո և Դանի Քասըմների ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի հինգ զավակներից երրորդը։ Ծնվել է Խանակին քաղաքում, սակայն ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել է Էրբիլ, երբ Լեյլան դեռ չորս տարեկան էր։ Քասըմներն ապրել են ծայրահեղ աղքատության մեջ։ Լեյլան և նրա եղբայրը՝ Չիյակոն դեռ մանուկ տարիքում մորից սովորել են արաբերեն և գյուղատնտեսական հմտություններ։


== Քաղաքական գործունեություն ==
Երբ լրացել է Լեյլայի 16 տարեկանը, բաասիստ կուսակցական գործիչների գլխավորությամբ գեներալ Ահմադ Հասան ալ Բաքրը տապալել է նախագահ Աբդ ար Ռահման Արիֆին։ 1960-ական թվականների վերջին Լեյլան և Չիյակոն նոր ռեժիմի դաժանության վերաբերյալ ստեղծել են պամֆլետներ։ Դրանց թվում էր նաև նոր առաջնորդ Սադդամ Հուսեյնը, որը համարվում էր քրդական ազգայնականության գլխավոր թշնամիներից մեկը։
1970 թվականին նա անցել է Քուրդիստանի ուսանողների միության և Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության շարքերը։
1974 թվականին Լեյլա Քասըմը, սովորելով Բաղդադի համալսարանում, մեղադրվել է նախագահ Սադդամ Հուսեյնի վրա հարձակման փորձի մեջ։ Նրան ձերբակալել են, տանջել և  վերջապես 1974 թվականի մայիսի 12-ին, երկարատև ցուցադրական դատական գործընթացից հետո, կախաղան է բարձրացվել։ Կախաղան բարձրացնելու գործընթացն ուղիղ եթերով հեռարձակվել է Իրաքի ողջ տարածքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարամել

Կարամել կամ շաքարավենի (ֆր.՝ caramel, լատ.՝ cannamella «շաքարեղեգ») հրուշակեղենի տեսակ։ Պարունակում է շաքարների ամբողջություն (սախարոզ, մալթոզ, գլյուկոզ) և մրգերի, հատապտուղների, ընկույզի միջուկի ու կակաոյի բաղադրամասեր։ Լինում է նաբաթով և խորիզով (լցոնով)։ Նաբաթով կարամելը պատրաստվում է կարամելի զանգվածից, որն ստացվում է շաքարի լուծույթը օսլայի մաթի կամ մրգահյութի հետ թանձրացնելով։ Նաբաթով կարամելին համային հատկություններ տալու համար կարամելի պլաստիկ զանգվածին ավելացնում են սննդային թթուների (կիտրոնաթթվի, գինեքարաթթվի), էսենցիաների և ներկանյութերի հավելանյութեր։ Խորիզով կարամելի պատրաստման ժամանակ կարամելի զանգվածից ստանում են միայն արտաքին թաղանթը, որի ներսը լցվում է խորիզը (մրգա-հատապտղային, լիկյորի, մեղրի, կաթնային և այլն)։
Էսկադա

Էսկադան միջազգային շքեղ նորաձևության կազմակերպություն է, որն արտադրում է կանացի հագուստ։ Բրենդը ունի խանութներ շուրջ 60 տարբեր երկրներում։ Հիմնականում վաճառվում են Հյուսիսային Ամերիկայում, Արևմտյան և Արևելյան Եվրոպայում, և Ասիայում։


== Պատմություն ==

Էսկադան հայտնաբերել են Մարգարեթա և Ուուլֆգանգ Լեյներ 1978 թվականին Մյունխենում (Գերմանիա)։ Ընկերությունը ճանաչում ստացավ իր տարբերվող ստեղծագործություններով՝ անսովոր գույների և երանգների համատեղումով, բացառիկ հագուստի դիզայնով նախագծված և գործած հագուստով։ Նկատելով, որ ընկերության աճը արագորեն բարձրանում է, նրանք ընդլայնեցին իրենց հավաքածուն և դրանց ստեղծագործական աշխատանքները։
1986 թվականին Էսկադան դուրս եկավ համաշխարհային ասպարեզ։ Իսկ 1994 թվականին թողարկվեց ընկերության նոր գիծը՝ Escada Sport–ը, որը սկսեց արտադրել իր իսկ հավաքածուն և համագործակցեց Procter & Gamble ընկերության հետ։
Սկսած 2008 թվականի հուլիսից Բրունո Սալզերը ընկերության գործադիր տնօրենն էր, ով պատասխանատու էր դիզայնի, մարկեթինգի և վաճառքի համար։ Սակայն 2009 թվականի օգոստոսի 11–ին ընկերությունը սնանկացավ։ Ընկերությունը ձեռք բերվեց ազգությամբ հնդիկ միլիոնատեր Լակշմի Միթալի կողմից, ով տնօրենի կոչումը տվեց իր խորթ աղջկան՝ Մեջա Միթալին, ով այժմ էլ ընկերության սեփականատերն է։


== Ուշագրավ հաճախորդները ==
Շվեդիայի թագադրված արքայադուստր Վիկտորիան Էսկադաի մշտական հաճախորդ է։ Նա հագել է բրենդի զգեստերից մեկը Հունաստանի և Դանիայի արքայազն Նիկոլասի հարսանեկան արարողության ժամանակ 2010 թվականին։
2011 թվականին Յորքի դքսուհի Սարան կրել է բրենդի զգեստը Էլթոն Ջոնի White Tie and Tiara համերգային շրջագայության ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==