ՄաթՎորքս

ՄաթՎորքս (անգլ.՝ MathWorks), ամերիկյան մասնավոր կազմակերպություն, որը մասնագիտանում է մաթեմատիկական հաշվողական ծրագրաշարի մեջ։ Դրա հիմնական արտադրանքը ներառում է Մաթլաբ և Սիմուլինկ, որոնք աջակցում են տվյալների վերլուծությանը և սիմուլյացիային։


== Պատմություն ==
Ընկերության հիմնական արտադրանքը՝  Մաթլաբը, ստեղծվել է 1970-ականներին Քլիվ Մոլերի կողմից, ով այդ ժամանակ Նյու Մեխիկո համալսարանի համակարգչային գիտության ամբիոնի վարիչ էր։ Դա անվճար գործիք էր համալսարանի դասախոսների համար։ Ջեք Լիթլը, ով, ի վերջո, հիմնադրեց ընկերությունը, պատահաբար գտավ այդ գործիքը, երբ նա Սթենֆորդի համալսարանի էլեկտրատեխնիկա ֆակուլտետի շրջանավարտ էր։

Լիթլն ու Սթիվ Բանգերտը վերափոխեցին Մաթլաբի կոդը C- ում, մինչդեռ նրանք գործընկերներ էին ինժեներական ընկերությունում ։ 1984-ին նրանք հիմնադրեցին ՄաթՎորքսը ՝ Մոլերի հետ միասին , Լիթլը սպառեց այն իր տանից` Պորտոլա հովտում, Կալիֆոռնիա։ Լիթլը առաջին հաճախորդներին սկավառակներ ուղարկեց պայուսակներում (սննդի պահեստավորման տոպրակներում)։ Ընկերությունը 1985 թվականի փետրվարին վաճառեց իր առաջին պատվերը ՝  Մաթլաբի 10 օրինակ ՝ 500 դոլարով Մասսաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտին (MIT)։ Մի քանի տարի անց Լիթլն ու ընկերությունը տեղափոխվեցին Մասսաչուսեթս,  և Լիթլը վարձեց Ժաննա Օ'Կեֆին ՝ համակարգչային փորձառու գործադիր, որպեսզի օգնի բիզնեսը պաշտոնականացնելու։ 1997-ին ՄաթՎորքսը եկամտաբեր էր ՝ պահանջելով մոտ 50 միլիոն դոլար եկամուտ և ուներ շուրջ 380 աշխատող։
1999 թ.-ին ՄաթՎորքսը տեղափոխվեց Մասսաչուսեթս՝ Նաթիկում գտնվող Էփըլ Հիլլ գրասենյակային համալիր ՝ 2008 և 2009 թվականներին ձեռք բերելով համալիրի լրացուցիչ շենքեր, ի վերջո, գրավելով ամբողջ կամպուսը։ ՄաթՎորքսն ավելի ընդլայնվեց 2013 թ.-ին ՝ գնելով Բոստոնի գիտական հին շտաբի կամպուսը, որը մոտ է ՄաթՎորքսի շտաբներին Նաթիկում։
Մինչև 2018 թվականը ընկերությունը Նաթիկում ուներ շուրջ 3000 աշխատակից և ասում էր, որ ունի շուրջ 900 միլիոն դոլար եկամուտ։


== Արտադրանքներ ==
Ընկերության երկու առաջատար արտադրանքներն են Մաթլաբը, որը ծրագրավորողներին հնարավորություն է տալիս վերլուծել և պատկերացնել տվյալները և մշակել ալգորիթմներ, իսկ Սիմուլինկը ՝ գրաֆիկական և սիմուլյացիոն միջավայր է՝ դինամիկ համակարգերի վրա հիմնված նախագծման համար։ Մաթլաբը և Սիմուլինկն օգտագործվում են օդատիեզերական, ավտոմոբիլային, ծրագրային և այլ ոլորտներում։ Ընկերության մյուս արտադրանքներն են՝ Փոլիսփեյս, ՍիմԻվենթս և Սթեյթֆլո։


== Կորպորատիվ գործեր ==


=== Ինտելեկտուալ ունեցվածք և մրցակցություն ===
2002-ին ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը դատական հայց ներկայացրեց ՄաթՎորքսի և Վինդ Ռիվեր Համակարգի դեմ ՝ պնդելով, որ իրենց միջև համաձայնագիրը խախտում է հակամենաշնորհային օրենքները։ Համաձայնագրում նշված է, որ երկու ընկերությունները պայմանավորվել են դադարեցնել մրցակցությունը դինամիկ կառավարման համակարգի ձևավորման ծրագրային ոլորտում, ընդ որում  ՄաթՎորքսը միայնակ վաճառում է Վինդ Ռիվերի Մատրիքքս ծրագիրը և որ Վինդ Ռիվերը կդադարեցնի այդ ոլորտում բոլոր հետազոտություններն ու զարգացումը, նաև՝ վաճառքը։ Երկու ընկերություններն էլ ի վերջո համաձայնության եկան Արդարադատության նախարարության հետ և պայմանավորվեցին MATRIXx ծրագրակազմը վաճառել երրորդ կողմի։ 2001-ին ՄաթՎորքսի ընդհանուր վաճառքը կազմում էր 200 միլիոն դոլար, իսկ դինամիկ կառավարման համակարգի ձևավորման ծրագրակազմը կազմում էր այդ վաճառքների կեսը։
2003 թ.-ին ՄաթՎորքսի Սիմուլինկ ծրագրակազմը խախտել է Ազգային Գործիքներից 3 արտոնագիր, որը վերաբերում է տվյալների հոսքի դիագրամներին, որոշում, որը հաստատվել էր վերաքննիչ դատարանի կողմից 2004 թ-ին։
2011-ին ՄաթՎորքը դատական գործ հարուցեց ԱքսելըրԱյսին `մեկ դատարանում հեղինակային իրավունքի խախտման համար, նաև արտոնագրային և ապրանքային նշանի խախտման մեջ` մեկ այլ դատարանում։ ԱքսելըրԱյսը երկու դեպքում էլ ընդունեց համաձայնության հրամանագրերը, նախքան դատավարությունների սկսվելը։
2012 թ.-ին Եվրահանձնաժողովը բացեց հակամենաշնորհային հետաքննություն ՄաթՎորքսի նկատմամբ այն բանից հետո, երբ մրցակիցները պնդեցին, որ ՄաթՎորքսը մերժել է արտոնագրեր տրամադրել իր ինտելեկտուալ ունեցվածքի համար, ինչը մարդկանց թույլ կտա ստեղծել իր արտադրանքի հետ փոխգործունակ ծրագրեր։  Գործը փակվեց 2014 թ-ին։


=== Լոգո ===
Լոգոն ներկայացնում է մի բարակ L- ձևավորված մեմբրանի առաջին թրթռման մոդելը, որոնք ամրացված են ծայրերին և կառավարվում են ալիքի հավասարմամբ, ինչը Մոլերի ատենախոսության թեման էր։


=== Համայնք ===
Ընկերությունն ամեն տարի հովանավորում է ինժեներական մի շարք ուսանողական մրցույթներ, ներառյալ  ԷքոՔԱՐ-ը՝ Միացյալ Նահանգների Էներգետիկայի բաժնի (DOE) և Ջեներալ Մոթորսի (GM) ստեղծած առաջատար տրանսպորտային տեխնիկայի մրցույթ։ ՄաթՎորքը հովանավորեց նաև Լոնդոնի Գիտությունների թանգարանում մաթեմատիկայի ցուցահանդեսը։
Կոդավորող համայնքում ՄաթՎորքսը հյուրընկալում է Մաթլաբ Սենթրալին՝ առցանց փոխանակում, որտեղ օգտվողները հարցնում և պատասխանում են հարցերին և կիսվում են կոդերով:Մաթլաբ Սենթրալը ներկայումս ունի ավելի քան 145,000 հարց իր Մաթլաբ Պատասխանների շտեմարանում։ Ընկերությունն ակտիվորեն աջակցում է բազմաթիվ գիտական հաստատությունների `ՍԹեՄ կրթությունը բարելավելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հավելյալ ընթերցանության համար ==
Higham Nicholas (մարտի 16, 2017)։ «Tracing the Early History of MATLAB Through SIAM News»։ SIAM News 


== Արտաքին հղումներ ==
https://www.mathworks.com/ ՄաթՎորքս. պաշտոնական կայք