armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բաուտցեն

Բաուտցեն (Бауцен, գերմ.՝ Bautzen), Бу́дышин или Бу́дишин (Upper Sorbian: Budyšin ), քաղաք Գերմանիայում՝ Սաքսոնիա երկրամասում, Շփրե գետի վերին հոսանքում։ Լուժիկյան սերբերի ոչ պաշտոնական մայրաքաղաքն է։ Մտնում է «Լուժիկյան բնակմարզ» անվանումով հայտնի մշակութա-տարածքային ինքնավարության մեջ, որտեղ գործում են լուժիկյան լեզվի ու մշակույթի պահպանմանն ու զարգացմանը նպաստող օրենսդրական ակտեր՝ ընդունված  Սաքսոնիա և Բրանդենբուրգ երկրամասերի օրենսդիր մարմինների կողմից։ Քաղաքում, գերմաներենի հետ մեկտեղ, պաշտոնական լեզու է համարվում լուժիկերենը։: Ըստ Առնոշտ Մուկայի «Dodawki k statisticy a etnografiji łužickich Serbow» վիճակագրական աշխատության՝ 1884 թվականին քաղաքում ապրողների թիվը եղել է 17 509, որից մոտավորապես 4 հազարը կամ 23 տոկոսը լուժիկյան սերբեր էին։ 2013 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 39 607։


== Պատմություն ==
Բնակավայրը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 1002 թվականին։ 1018 թվականի Բուդիշինյան պայմանագրով հանձնվել է Լեհաստանի թագավոր Բոլեսլավ Առաջին Խիզախին։
1319-ից մինչև 1635 թվականը գտնվել է Չեխիայի թագավորության (Չեխական թագի հողերի) կազմում, միաժամանակ ընդգրկվել «Վեց քաղաքների միության» մեջ։ Երեսնամյա պատերազմի շրջանում հանձնվել է Ալբերտինյան ճյուղի Վետտիններին։
Բաուտցենի մոտ 1813 թվականի մայիսին տեղի ունեցած ճակատամարտում Նապոլեոն Բոնապարտին հաջողվել է նեղը գցել ռուս-պրուսական զորքերին։


== Քույր քաղաքներ ==
Բաուտցենը բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

 Գերմանիա, Վորմս (1990)
 Գերմանիա, Հայդելբերգ (1991)
 Ֆրանսիա, Դրյո (1992)
 Չեխիա, Յաբլոնեց նադ Նիսոու (1993)
 Լեհաստան, Ելենյա Գուռա (1993)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բաուտցենի պաշտոնական կայքջը (գերմաներեն)
Բաուտցենի պաշտոնական կայքջը
Interactive sightseeing tour through Bautzen (German)

Bautzen/ Budyšin, Historischen Ortsverzeichnis von Sachsen
Մոնթեսումա I

Մոնտեսումա I (1398, Տենոչտիտլան - 1469, Տենոչտիտլան), ացտեկների առաջնորդ 1440 թվականից։ Ացտեկների տլատոանիի՝ Ուիլիցիլիպուտլի (1395-1414 թթ.) և Միախվակսիխվիտլի որդին էր։
Ացտեկներին է ենթարկել Կենտրոնական Ամերիկայի մյուս հնդկացիներին և գլխավորել այդ ցեղերի միությունը (կենտրոնը Տենոչտիտլանն էր, այժմ՝ Մեխիկո)։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոլիե

Սոլիե (ֆր.՝ Soliers), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2177 մարդ, բնակչության խտությունը` 428.54 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.08 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 8 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1442 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1046-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 396։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,5 %։ 1046 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 949 անձ (479 տղամարդ և 470 կին)։ Գործազուրկ են եղել 97 անձ (45 տղամարդ և 52 կին)։ 396 անաշխատունակներից 147-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 177-ը` թոշակառուներ, իսկ 72-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Մարտեն դը Կարալպ

Սեն Մարտեն դը Կարալպ (ֆր.՝ Saint-Martin-de-Caralp), համայնք Ֆրանսիայում՝ Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Ֆուա Ռուրալ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Ֆուան է։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09269։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 349 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 221 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 160-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 61-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 72,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 75,4 %)։ 160 աշխատունակ բնակիչներից 148-ը աշխատում էին (85 տղամարդ և 63 կին), անաշխատանք էին 12-ը (7 տղամարդ և 5 կին)։ 61 անգործունակ մարդկանցից 22-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 25-ը թոշակառու, 14-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Սեն Մարտեն դը Կարալպ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-24-ին։ Վերցված է 2012-2-26 
«Սեն Մարտեն դը Կարալպ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-04-ին։ Վերցված է 2013-01-26
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ 2013–14

Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ 2013–14, Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 54-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Մանչեսթեր Սիթի» ֆուտբոլային ակումբը։ «Մանչեսթեր Սիթին» նվաճեց երրորդ տիտղոսը ակումբի պատմության մեջ՝ եզրափակիչում հաղթելով «Սանդերլենդին» 3-1 հաշվով։
Անտոնիո Սիվերա

Անտոնիո Սիվերա (իսպ.՝ Antonio Sivera Salvá, օգոստոսի 11, 1996, Խատիվա), իսպանացի դարպասապահ, ով հանդես է գալիս իսպանական «Մեստալիայում»։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Վալենսիա» ===
2013 թվականին Անտոնիոն պայմանագիր է կնքել իսպանական «Վալենսիայի» երիտասարդական թիմի հետ։ Թիմի կազմում հանդես է եկել մինչև 2015 թվականը։


=== «Մեստալիա» ===
2015 թվականի ամռանը Անտոնիոն պայմանագիր է կնքել «Մեստալիայի» հետ։


== Միջազգային կարիերա ==
2015 թվականին Իսպանիայի Մ19 հավաքականի հետ մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը, որտեղ Իսպանիայի հավաքականը հաղթանակ է տարել։


== Ձեռքբերումներ ==
Եվրոպայի չեմպիոն(Մ19) - 2015


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը BDFutbol-ում (անգլ.)
Յաակ Լիպսո

Յաակ Լիպսո (ապրիլի 18, 1940(1940-04-18), Տալլին, Էստոնիա - մարտի 3, 2023(2023-03-03)), հանգստի անցած էստոնացի պրոֆեսիաոնալ բասկետբոլիստ, որը հանդես է եկել Խարհրդային սոցիալիստական հանրապետությունների միության կողմից։ Միակ էստոնացի բասկետբոլիստն է, որը նվաճել է երկու մեդալ Օլիմպիական խաղերում։ Լիպսոն նաև երկու մեդալ է նվաճել ՖԻԲԱ աշխարհի առաջությունում, իսկ Խորհրդային միության բասկետբոլի ազգային հավաքականի հետ երեք անգամ դարձել է Եվրոպայի բասկետբոլի առաջնության չեմպիոն։ 1961-1970 թվականներին եղել է Խորհրդային միության բասկետբոլի ազգային հավաքականի անդամ։ Ակտիվ կարիերայից հետո Լիպսոն մարզիչ է դարձել։


== Ակումբային կարիերա ==
Լիպսոն իր կարիերան սկսել է 1956 թվականին՝ 16 տարեկան հասակում, երբ անդամագրվել է TRÜ բասկտբոլի հավաքականին (հիմա՝ Տարտուի համալսարանի բասկետբոլային թիմ)։ Այդ թիմի կազմում խաղացել է չորս մրցաշրջան և նվաճել Էստոնական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության չեմպիոնությունը երկու անգամ (1958, 1959)։ Դրանից հետո նա մի մրցաշրջան խաղացել է Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում՝ նախքան ԲԿՄԱ Մոսկվա տեղափոխվելը։ Հաջորդ ութ տարիներն անցկացրել է թիմում՝ նվաճելով Եվրալիգայի երկու չեմպիոնական տիտղոս (1963, 1969) և ԽՍՀՄ լիգայի վեց չեմպիոնական տիտղոս (1962-1966, 1969)։ Այնուհետև Լիպսոն երկու տարով տեղափոխվել է «Տալլինա Կալև» բասկետբոլային ակումբ, որից հետո՝ «Harju KEK» ակումբ և նվաճել Սովետական Էստոնիայի չեմպիոնի ևս երկու տիտղոսներ (1974, 1979)։


== Նվաճումներ ==


=== Ազգային հավաքական ===
Օլիմպիական խաղեր  1964,  1968
Աշխարհի առաջնություն  1967,  1970
Եվրոպայի առջնություն  1963,  1965,  1967


=== Ակումբ ===
Եվրալիգա, 1963, 1969
Սովետական Միության լիգայի առաջնություն, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1969
Էստոնական խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության առաջնություն, 1958, 1959, 1971, 1974, 1979


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրքեր ==
Lääne, Tiit (2006)։ Eesti olümpiamedalivõitjad 1912–2006։ Eesti Olümpiakomitee։ էջեր 132–133։ ISBN 9949-427-25-8 
Lään, Vello, Ibrus, Märt (2006)։ Eesti korvpall portreed։ Eesti Korvpalliliit։ էջեր 143–158։ ISBN 9949-406-68-4 


== Արտաքին հղումներ ==
Profile at databaseOlympics.com
Profile at basketpedya.com
Զանդվորտ

Զանդվորտ (հոլ.՝ Zandvoort ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 32,04 կմ² է, բնակչությունը՝ 16.575 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 15.200 եվրո է։


== Արտաքին հղումներ ==
Նորություններ Զանդվորտից (հոլանդերեն) Archived 2020-08-24 at the Wayback Machine.
Գյուլիստանի պայմանագիր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյուլիստան (այլ կիրառումներ)Գյուլիստանի պայմանագիր, ռուս-պարսկական (1804-1813) պատերազմից հետո ստորագրված հաշտության պայմանագիր՝ Ռուսական կայսրության և Ղաջարական Պարսկաստանի միջև։ Իրադարձությունը տեղի է ունեցել Արցախի Գյուլիստան գյուղում, 1813 թվականի հոկտեմբերի  12-ին։
Գյուլիստանի հաշտության պայմանագիրով ամրագրվեց Արևելյան Վրաստանի (նախկին Քարթլի-Կախեթի թագավորության) միացումը Ռուսաստանին, որը կայացել էր դեռ 1801 թվականին, և կայսրությանն անցան նոր տարածքներ՝ ժամանակակից Դաղստանը, Ադրբեջանը և Արցախը։ Նախքան պատերազմը այդտեղ ձևավորվել էին մի քանի խանություններ՝ Բաքվի, Ղարաբաղի, Շիրվանի, Դերբենդի ու Թալիշի։ Ժամանակակից Հայաստանի Հանրապետության տարածքից Ռուսաստանին են անցել Լոռի-Փամբակը (Լոռու մարզ), Ղազախ-Շամշադինը (Տավուշի մարզ)՝ որպես Արևելյան Վրաստանի մասեր, Շորագյալը (Շիրակի մարզ՝ Երևանի խանությունից) և Զանգեզուրը (Սյունիքի մարզ՝ Ղարաբաղի խանությունից)։
Ռուսաստանը Կասպից ծովում ռազմական նավատորմ պահելու բացառիկ իրավունք ստացավ։ Երկու երկրների վաճառականներին ազատ առևտրի իրավունք տրվեց։ Պայմանագիրը խաղաղություն բերեց Հարավային Կովկասում. հայերն ու վրացիներն ազատվեցին պարսկական և օսմանյան զավթիչների հարձակումներից, վերջ գտավ ավատատիրական տարանջատվածությունը։ Մեկ տասնամյակ անց մուսուլման բնակիչների հրահրմամբ և արտաքին ճնշման ազդեցության տակ տեղի ունեցավ ռուս-պարսկական ևս մեկ պատերազմ (1826-1828), որը դարձյալ ավարտվեց ռուսների հաղթանակով։ Իրանի Թուրքմենչայ գյուղում կնքված հաշտության պայմանագրով հաստատվեցին Գյուլիստանի պայմանագրի կետերը և առաջ եկան նոր ձեռքբերումներ։


== Տես նաև ==
Թուրքմենչայի պայմանագիր
Ռիվարոսա

Ռիվարոսա (իտալերեն՝ Rivarossa), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.427 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 130 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10040։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
կայք (իտալ.)(չաշխատող հղում)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
(3703) Վոլկոնսկայա

(3703) Վոլկոնսկայա (անգլ.՝ Volkonskaya), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի օգոստոսի 9-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,330983 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0171 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6449 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Վոլկոնսկայա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0081 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1299,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,276946 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,74° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3703) Վոլկոնսկայա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կամսար Սարգսյան

Կամսար Սարգսյան Հարությունի (նոյեմբերի 15, 1883(1883-11-15) - նոյեմբերի 21, 1936(1936-11-21), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), բանվոր հեղափոխական, գրաշար, կոմունիստական կուսակցության անդամ (1917)։


== Գործուենություն ==
Աշխատել է Ալեքսանդրապոլի (այժմ՝ Գյումրի), Թիֆլիսի, Կարսի, Դոնի Ռոստովի և Երևանի տպարաններում, մասնակցել մայիսմեկյան ցույցերի, տպագրիչների գործադուլների և նրանց արհմիությունների կազմակերպմանը։ 1917 թվականին, Գևորգ Հանեսօղլյանի հետ, Սասրգսյանի կազմել և հրատարակել է «Հեղափոխական երգեր» ժողովածուն։ Մամուլում տպագրել է ֆելիետոններ։ Բարձր գնահատելով նրա վաստակը տպագրության գործում՝ ՀԽՍՀ Կենտգործկոմը 1934 թվականին Սարգսյանին շնորհել է Խորհրդային Հայաստանի Աշխատանքի հերոսի կոչում։ 
Չնայած ԽՍՀՄ փլուզմանը, Գյումրիի փողոցներից մեկը մինչ օրս կոչվում է նրա անունով։
Մուլագուլովո

Մուլագուլովո (ռուս.՝ Муллагулово, բաշկիրերեն՝ Муллағол), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 161 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գեղաձոր (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեղաձոր (այլ կիրառումներ)Գեղաձոր, գետ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Կարկաչան գետի ձախ վտակը (Ախուրյանի ավազան)։ Միախառնվելով Մանթաշին՝ կազմավորում է Կարկաչանը։ Սկիզբ է առնում Արագածի հյուսիսային լանջից՝ 3300 մ բարձրությունից։ Հոսում է դեպի հյուսիս` 300–350 մ խորության տրոգով։ Սնումը ձնաանձրևային է, հորդացումը՝ հունիս–հուլիսին, սառցային երևույթները՝ 6 ամիս։ Տարեկան միջին ծախսը 0,40 մ3/վրկ է, հոսքը՝ 12,6 մլն մ3/մվ։
Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլեգ Բարանով

Օլեգ Վալենտինովիչ Բարանով (ռուս.՝ Олег Валентинович Баранов, մարտի 23, 1982(1982-03-23), Պենզա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, ծանր հարձակվող։ Հանդես է եկել Ռուսաստանի բասկետբոլի սուպերլիգայի առաջնությանը մասնակցած «Ռյազան» ակումբում։ 2015 թվականին ավարտել է բասկետբոլիստի իր կարիերան և 2016/2017 տարեշրջանի նախօրյակին ընդգրկվել «Ուրալ» ակումբի մարզչական շտաբում։ Ռուսաստանի բասկետբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությանը մասնակցող այդ թիմի գլխավոր մարզչի օգնականն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на официальном сайте БК «Нижний Новгород»(չաշխատող հղում)
Էջը Eurobasket.com կայքում(անգլ.)
Շամե (Էրզրումի գավառ)

Շամե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 38 կմ հարավ-արևելք։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը լեռնային էր։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կարինե (ֆիլմ)

«Կարինե», 1967 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած ֆիլմ։ Տիգրան Չուխաճյանի «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա» կոմիկական օպերայի էկրանավորումը։


== Սյուժե ==
Պճնամոլ երիտասարդը, դիմելով խարդավանքների ու խորամանկությունների, կարողանում է իրականացնել ընկերոջ պսակադրությունը սիրած աղջկա հետ՝ հակառակ վերջինիս հոր կամքի։ Գործողությունները կատարվում են 19-րդ դարում։


== Դերերում ==
Կարինե - Լիդիա Հարությունյան
Հոր-Հոր - Աշոտ Քաջվորյան
փաստաբան Սիսակյան - Արման Կոթիկյան
փաստաբանի կինը - Վարդուհի Վարդերեսյան
Արմեն - Ժիրայր Ավետիսյան
Մարգար - Տիգրան Լևոնյան
Սիմոն - Ժան Սրապյան
Շուշան - Վարվառա Կարապետյան
լուսանկարիչ - Երվանդ Մանարյան
հացթուխ-վանական - Գեն (Գ. Շահնազարյան)Դերերգերը կատարում են՝

Կարինե - Գոհար Գասպարյան
Հոր-Հոր - Դավիթ Պողոսյան
Արմեն և Մարգար - Տիգրան Լևոնյան


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ - Լևոն Ղարագյոզյան, Արման Մանարյան (Երվանդ Մանարյանի մասնակցությամբ)
Բեմադրող օպերատոր - Մարատ Վարժապետյան
Գլխավոր նկարիչ - Վալենտին Պոդպոմոգով
Գգործիքավորում և երաժշտական խմբագրումներ - Ղազարոս Սարյան, Տիգրան Մանսուրյան
Երգերի տեքստի հեղինակ - Համո Սահյան
Հնչյունային օպերատոր - Էդուարդ Վանունց
Ռեժիսոր - Ա. Սամվելյան
Օպերատոր - Ա. Միրաքյան
Զգեստների նկարիչ - Պ. Անանյան
Նկարիչ - դիմահարդար - Պ. Ասչյան
Ռեժիսորի ասիստենտ - Ա. Գաբրիելյան
Օպերատոր ասիստենտ - Ռուդ. Ժամհարյան, Է. Վարդանյան, Ս. Բյուքուջյան
Նկարիչ-ասիստենտ - Գ. Իսայան, Է. Մանդալյան
Մոնտաժ - Գ. Միլոսերդովա
Խմբագիր - Ռ. Կարապետյան
Տնօրեն - Հ. Ոպյան


== Գրականություն ==
Իր Կարինեին գտավ պատահաբար, պահեց հավերժ։ Աննա Բաբաջանյան, Դա եղել է այսպես…, Ե., Դարակ, 2019, էջ 16-24։


== Ծանոթագրություններ ==
Վեներայի ծնունդը (այլ կիրառումներ)

Վեներայի ծնունդը եզրը կարող է վերաբերել՝

«Վեներայի ծնունդը»՝ իտալական տոսկանյան դպրոցի նկարիչ Սանդրո Բոտիչելլիի նկարը,
«Վեներայի ծնունդը»՝ ֆրանսիացի նկարիչ, ակադեմիզմի ներկայացուցիչ Ալեքսանդր Կաբանելի նկարը,
«Վեներայի ծնունդը»՝ ուշ ակադեմիստ նկարիչ Ուիլյամ Բուգրոյի նկարը,
«Վեներայի ծնունդը»՝ ֆրանսիացի նկարիչ Ժան Լեոն Ժերոմի նկարը նյու ժանրում։
(2446) Լունաչարսկի

(2446) Լունաչարսկի (անգլ.՝ Lunacharsky), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,35457 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9745 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7346 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1319,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272795 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2446) Լունաչարսկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Առիստե (գյուղ, Օռիսաառե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱռիստեԱռիստե (էստ․՝ Ariste), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Օռիսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մովսես (Միքելանջելո)

«Մովսես», հինկտակարանային մարգարեի մարմարե քանդակ՝ 235 մ բարձրությամբ, որը կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում Հուլիոս II պապի դամբարանի քանդակախմբում Սան Պիետրո ին Վինկոլի բազիլիկում։ Այդ քանդակի վրա Միքելանջելոն աշխատել է 1513-1515 թվականներին։ Մովսեսի երկու կողմերում տեղադրված են մեծ վարպետի աշակերտների կողմից ստեղծված Լիայի և Ռաքելի քանդակները։
«Մովսես»-ը Հուլիոս II-ի դամբարանի հոյակապ մտահղացման մասն էր կազմում, որը չիրականացավ ֆինանասկան խնդիրների պատճառոով։
Սկզբնապես դամբարանը նախատեսվում էր տեղադրել Սուրբ Պետրոսի բազիլիկում։ Քանդակագործը դամբարանի համար նախատեսել  էր ևս մի քանի կերպար, այդ թվում և «Ըմբոստ ստրուկը», «Մեռնող ստրուկը», որոնք չմտան դամբարանի վերջնական հորինվածքի մեջ չափերի փոփոխության պատճառով։
Արվեստաբանները քանդակում տեսնում են Դոնատելլոյի  «Հովհաննես Ավետարանիչի» (Ֆլորենցիայի Օպերա դել Դուոմոյից) մտահղացման վերաիմաստավորում և այն պլաստիկան, որով Միքելանջելոն պատկերել է մարգարեներին Սիքստինյան կապելլայի առաստաղին։
Մարգարեն պատկերված է եղջյուրներով, որն  աստվածաշնչյան «Ելք» գլխի մի քանի տողի Վուլգաթայի ոչ ճիշտ թարգմանության արդյունքն է։  Եբրայերեն տեքստում ասվում է, որ հրեաների համար դժվար էր նայել Մովսեսի դեմքին
כי קרן עור פניו:
קרניים  բառը եբրայերենում ունի մի քանի նշանակություն։ Այն կարելի է թարգմանել և՛ որպես  «եղջյուր» և՛ որպես  «ճառագայթ»։ Հետևաբար כי קרן עור פניו արտահայտությունը կարելի է թարգմանել «քանի որ երեսը լույս էր ճառագում», այլ ոչ թե «դեմքը եղջյուրավոր էր»։

Համարվում է, որ սա առաջին քանդակն է, որի  ընկալման համար նշանակալի է ժամանակային ասպեկտը։ Շրջանցելով քանդակը՝ դիտորդը  բացահայտում է նրա մեջ թաքնված ուժը և շարժումը:
Իր ստեղծման պահից «Մովսեսը» համարվում է մարդկային հանճարի մեծագույն հղացումներից մեկը «գուցե մարդկային ուժի և հասունության մեծագույն կերպար ողջ արևմտյան քանդակագործության մեջ»։ Հինկտակարանային հերոսի վիթխարի  հոգևոր ուժն արտահայտված է քանդակի լեզվով, որն իր հարստությամբ և ուժով համարվում է կերպարվեստի մեծագույն ձեռքբերումներց մեկը։
Մովսեսի քանդակի մոտ իր անվանակցի հետ համր երկխոսությանն է նվիրված է Միքելանջելո Անտոնիոնիի «Միքելանջելոյի հայացքը» ֆիլմը (2004)։ ««Մովսես» Միքելանջելո» աշխատության մեջ (1914) կերպարին հոգեվերլուծական մեկնաբանություն էտալիս Զիգմունդ Ֆրոյդը:


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Sigmund Freud, Il Mosè di Michelangelo, Bollati Boringhieri, 1975
Corrado Augias, I Segreti di Roma, Mondadori, 2005
Բարնաբիանթկարի

Բարնաբիանթկարի (վրաց.՝ ბარნაბიანთკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 550 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 10 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 264 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խուան Մանուել Սանտոս

Խուան Մանուել Սանտոս Կալդերոն (իսպ.՝ Juan Manuel Santos Calderón; օգոստոսի 10, 1951(1951-08-10)[…], Բոգոտա, Կոլումբիա), 2010 թվականի օգոստոսի 7-ից Կոլումբիայի նախագահն է, Կոլումբիայի` ազգային պաշտպանության նախկին նախարարն է։ 2016 թվականին դարձել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Սանտոսը հայտնի քաղաքական տոհմից է։ Նրա պապի եղբայրը՝ Էդուարդո Սանտոս Մոնտեխոն, 1938—1942 թվականներին եղել է Կոլումբիայի նախագահ, նա նաև հիմնել և խմբագրել է El Tiempo թերթը։ Նրա հայրը՝ Էնրիկե Սանտոս Կաստիլոն, զբաղվել է այդ թերթի խմբագրությամբ ավելի քան 50 տարի։ Նրա ազգական եղբայր Ֆրանսիսկո Սանտոս Կալդերոնը Ալվարո Ուրիբեյի նախագահության տարիներին եղել է փոխնախագահ։
2010 թվականին Սանտոսը դարձավ նախագահի թեկնածու։ Կոլումբիայի նախագահական ընտրությունների առաջին փուլը անցկացվել է նույն թվականի մայիսի 30-ին։ Սանտոսի օգտին քվեարկել էր ընտրողների 46,5 %-ը, իսկ նրա հակառակորդ Անատանասա Մոկկուսի օգտին՝ 21,5 %: Քանի որ թեկնածուներից ոչ ոք չէր հավաքել 50 տոկոսը, հունիսի 20-ին անցկացվեց երկրորդ փուլը, որին մասնակցում էին երկու հիմնական թեկնածուները։ Այդ փուլում Սանտոսը ստացել էր 69,06 % ձայն և դարձավ նախագահ։
2014 թվականի հունիսի 15-ին վերընտրվեց և օգոստոսին 7-ին նորից զբաղեցրեց նախագահի պաշտոնը մինչև 2018 թվականը։
2016 թվականի սեպտեմբերի 16-ին խաղաղության պայմանագիր կնքեց պարտիզանական FARC խմվավորման հետ` ավարտելով երկարատև կոլումբիական քաղաքացիական պատերազմը։
2016 թվականին ստացել է խաղաղության Նոբելյան մրցանակ՝ «երկրում ավելի քան կես դար տևող քաղաքացիական պատերազմը դադարեցնելու համար»։


== Անձնական կայնք ==
1987 թվականին Սանտոսը ամուսնացել է երկրորդ անգամ։ Նրա առաջին ամուսնությունը ռեժիսոր և հաղորդավարուհի Սիլվիա Ամայա Լոնդոնոյի հետ էր, որը տևեց երեք տարի։ Իր երկրորդ կնոջը՝ դիզայներ Մարիա Կլեմենսիա Ռոդրիգոս Մուներին Սանտոսը հանդիպել է այն ժամանակ, երբ El Tiempo թերթի տնօրենն էր։ Մարիան այդ ժամանակ աշխատում էր կապի և տեղեկատվության նախարարությունում, որպես քարտուղարուհի։ Այդ ամուսնությունից Սանտոսը ունեցավ երեք երեխա՝ Մարտինը (ծնված՝ 1989), Մարիա Անտոնիան (ծնված՝ 1991) և Էստեբանը (ծնված՝ 1993):
Սանտոսը հաստատում է, որ արդեն երկար ժամանակ է, ինչ զբաղվում է տրանսցենդենտալ մեդիտացիայով։ 1998 թվականին նա հանդիպել է տրանսցենդենտալ մեդիտացիայի հիմնադիր Մախարիշի Մահեշ Յոգիի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Banco de la República — Juan Manuel Santos Archived 2013-05-31 at the Wayback Machine.
Markets Favor Santos Latin Business Chronicle Archived 2010-11-28 at the Wayback Machine.
Interview with Cambio Archived 2012-06-29 at Archive.is
Colombialink.com — Juan Manuel Santos Archived 2010-05-27 at the Wayback Machine.
Presidencia de Colombia — Juan Manuel Santos
Կոլումբիայի նոր նախագահը՝ Խուան Մանուել Սանտոս, «Մոսկվայի արձագանք» ռադիոկայանի «48 րոպե» հաղորդում, 22.06.2010
Վալդևիմբրե

Վալդևիմբրե (իսպ.՝ Valdevimbre), բնակավայր և համայնք Իսպանիայում՝ Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի Լեոն պրովինցիայի Պարամո Լեոնես շրջանում։ Բնակչությունը՝ 1063 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վալդևիմբրե
Աստերոիդների ցանկ (41501-41600)

Աստերոիդների ցանկ (41401-41500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (41601-41700)
 Աստերոիդների ցանկ (41401-41500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (41601-41700)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (40001)-(45000)»։ www.minorplanetcenter.net
Սահակ Ծաղկարար

Սահակ Տեր-Գրիգորյան (Սահակ Ծաղկարար), (Իսահակ Ծաղկարար)   (1788, Երևան - 1857, Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), հայ բնագետ, քիմիկոս, գրիչ և մանրանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1788 թվականին, Երևանում, քահանա Մահտեսի Տեր-Գրիգորյանի ընտանիքում։ Ուսում է ստացել Վաղարշապատի Ժառանգավորաց վարժարանում, դարձել է Էջմիածնի միաբանության անդամ, 1812 թվականին՝ վարդապետ, 1832 թվականին՝ եպիսկոպոս։ Հոգևորականի գործին  զուգահեռ զբաղվել է կիրառական քիմիայով։  Սահակ Ծաղկարարի դիմանկարը  իր «Այրարատ. Բնաշխարհ Հայաստանեայց» բանբերում զետեղել է Ղևոնդ Ալիշանը, անվանելով նրան «հռչակավոր Ծաղկարար»։ 1956 թվականին «Բանբեր Մատենադարանի» միջնադարագիտական, հայագիտական, ձեռագրագիտական հանդեսում տպագրվել է Երևանի պետական համալսարանի անօրգանական քիմիայի ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Տիրան Ղազանչյանի ընդարձակ հոդվածը, որտեղ նշված է, որ Ծաղկարարին է պատկանում Մատենադարանում պահվող N6247 և 9029 ձեռագրերը, որոնցում ներկայացված են իր մասին տվյալները և քիմիական հայտնագործությունները։
Սահակ Ծաղկարարը եղել է ինքնուս-քիմիկոս։ 1836 թվականին Էջմիածնի կազմատնից շպրտվող թղթի մնացորդները կրկին թղթի վերածելու համար նա փորձեր է կատարել, ինչը պսակվել էին հաջողությամբ։ Էջմիածնի Սինոդը երկու անգամ՝ 1836 և 1837 թվականներին նրան մերժել է թղթի վերամշակման նոր գործարանի կառուցումը։ Ծաղկարարի հաջորդ քիմիական գործունեությունը հաջողվել է իրականացնել Ռուսական կառավարության աջակցությամբ․ Երևանի նահանգը  Ռուսական Կայսրությանը միացնելուց հետո ռուսները  հետաքրքրվել են Արարատյան դաշտի որդան կարմիրից ներկ ստանալու գործընթացով և Սահակ Ծաղկարարին նշանակել  են որդան կարմիրի ստացման գործընթացի կազմակերպիչ։ Այդ աշխատանքների համար Ռուսաստանի ցարը 1834 թվականին Սահակ Ծաղկարարին նվիրել է ամեթիստե ադամանդակուռ մատանի, 1839 թվականի հունիսից նշանակել է 200 ռուբլի ցմահ թոշակ։
Սահակ Ծաղկարարը պատմականորեն համարվում է վերջին մարդը, որը 19-րդ դարում փորձել է վերականգնել որդան կարմիրի բաղադրատոմսն ու դրանից ներկանյութ ստանալ։
Սահակ Ծաղկարարը բացի որդան կարմիրից, ներկեր է ստացել տարբեր եղանակներով։
Բացի որդան կարմիրից՝ Ծաղկարարը գրել է նաև մի ամբողջ տետր՝ նվիրված տարբեր ներկերի ստացման եղանակներին։ Հատկապես զբաղվել է լաջվարդ ներկի արտադրությամբ, որը սովորել է մի պարսիկ պալատական նկարչից։ Բացի այդ  նա նաև անդրադարձել է պոտաշի ստացմանը, մետաղների ոսկեզօծմանը և արծաթազօծմանը, սոսինձի պատրաստմանը, երկաթ հալելու ու մխելու, կաշվի դաբաղման խնդիրներին և հարցերին։
Սահակ Ծաղկարարը մահացել է 1857 թվականին, Երևանում։ 1863 թվականին, Միքայել Նալբանդյանն իր նամակներից մեկում՝ հասցեագրված Ղազարոս Նալբանդյանին, գրել է՝ «Ծաղկարարը մեռավ և նրա հետ գերեզման իջավ (ներկ) պատրաստելու եղանակը»։


== Աշխատություններ ==
«Խրատ ծաղկարարութեան» (1815-1840, Մատենադարան, ձեռագիր N9029),
«Գաղափար օրինակի մանրանկարաց Սահակաց Ծաղկարարի (1819-1837, ձեռագիր N6248)
«Բազմավեպ» (1843, ձեռագիր N6247)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ереванци Исаак
Հայ քիմիկոսներ, Ռոմիկ Հարությունյան, Սերգեյ Գրիգորյան, ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ, էջ 267-268
Быть ли новому армянскому бренду?
Ջեմիլ

Ջեմիլ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Յացինո-Օկարի (գյուղ, Զենկովի շրջան)

Յացինո-Օկարի (ուկրաիներեն՝ Яцине-Окарі), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յացինո-Օկարի գյուղում բնակվում էր 33 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,269 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 122,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աշխատանքային վեճեր

Աշխատանքային վեճեր, գործատուի և աշխատողների միջև անհամաձայնություններ` կապված աշխատանքային պայմանների հետ։ Կարող է ներառել տարաձայնություններն աշխատանքային պայմանների, աշխատանքային օրենսդրության հատուցումների, աշխատանքային ժամերի, կոլեկտիվ համաձայնությամբ կամ արդեն իսկ համաձայնեցված պայմաններում բանակցվող մշտական ​​պայմանագրի և աշխատավարձերի, ներքին կանոնների և այլ նորմատիվ ակտերի կիրառման շուրջ։
Ռիբոֆլավինազ

Ռիբոֆլավինազ, (ՖՀ 3.5.99.1), ֆերմենտի տեսակ, որը կատալիզում է հետևյալ քիմիական ռեակցիան

Այս ֆերմենտի երկու սուբստրատներն են ռիբոֆլավինը և ջուրը։ Ստացված վերջանյութերն են լումիքրոմը և ռիբիտոլը։
Այս ֆերմենտը պատկանում է այն հիդրոլազների ենթադասին, որոնք ազդում են պեպտիդային կապից տարբեր ածխածին-ազոտ կապերի վրա։ Այս ֆերմենտի համակարգային անվանումն է ռիբոֆլավին հիդրոլազ։ Այս ֆերմենտը մասնակցում է ռիբոֆլավինի մետաբոլիզմին։


== Ծանոթագրություններ ==

Yanagita T and Foster JW (1956)։ «A bacterial riboflavin hydrolase»։ J. Biol. Chem. 221 (2): 593–607։ PMID 13357454
Սիրո ծառ

«Սիրո ծառ» («հարսանեկան ծառ», «նորապսակների ծառ», «երջանկության ծառ»), քանդակե կոմպոզիցիա ծառի տեսքով, հատուկ նախատեսված է նրա համար, որպեսզի նորապսակները կամ ուղղակի սիրահարները նրա վրա կախեն կողպեքներ, որոնք կխորհրդանշեն փոխհարաբերությունների ամրությունը (այսպես կոչված «սիրո կողպեք»)։
Մոսկվայում առաջին «սիրո ծառը» տեղադրվել է 2007 թվականի ապրիլին տեղի սիրահարների` Լուժկովյան կամրջի վրա, ծառի վրա առաջին կողպեքը կախել են 2007 թվականի ապրիլի 21-ին Կոստանտին և Մարինա Յակիմովները։ 2008 թվականի հուլիսի 9-ի դրությամբ Լուժկովյան կամրջին արդեն կա 5 «ծառ», որոնցից չորսը միանման են։


== Տես նաև ==
Ցանկությունների ծառ (Պետրոզավոդսկ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Фотографии замков на «дереве любви» Archived 2009-09-28 at the Wayback Machine.
Дерево любви онлайн
(7039) Յամագատա

(7039) Յամագատա (անգլ.՝ Yamagata), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի ապրիլի 14-ին Տոմիմարու Օկունիի կողմից Նանյոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,397044 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0495 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7446 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1355,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,265577 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,56° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7039) Յամագատա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Միշել Քիգան

Միշել Քիգան (անգլ.՝ Michelle Keegan, հունիսի 3, 1987(1987-06-03), Ստոկպորտ, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1987 թվականի հունիսի 3-ին Մեծ Բրիտանիայի Ստոկպորտ քաղաքում։ Սովորել է Սելֆորդի Սուրբ Պատրիկի անվան դպրոցում, իսկ հետո Մանչեստեր դերասանական դպրոցում։
2008 թվականին խաղացել է «Coronation Street» սերիալում։ 2014-2015 թվականներին Դին-Դինի դերը եվրոպական թատրոնում, «Փիթեր Փեն» ներկայացման ժամանակ։


== Անձնական կյանքը ==
2006-2008 թվականներին հանդիպել է դերասան Էնթոնի Քուինլանի հետ։ 2008-2010 թվականներին հանդիպել է մոդել Բրեդ Գովարդի հետ։ 2010 թվականի դեկտեմբերին նշանված է եղել «The Wanted» խմբի վոկալիստ Մաքս Ջորջի հետ, սակայն 2012 թվականի կեսերին բաժանվել են։ 2012 թվականի դեկտեմբերից սկսել է հանդիպել Մարկ Ռայթի հետ։


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Միշել Քիգան Internet Movie Database կայքում
Միշել Քիգան Թվիթթերում
Պորտուգալիայի թագավորություն

Պորտուգալիայի թագավորություն (պորտ.՝ Reino de Portugal), Պորտուգալիայի պատմության ընթացքում միապետական ժամանակաշրջան, որը տևել է 1139 թվականի հունիսի 26 մինչև 1910 թվականի հոկտեմբերի 5-ը։ 1908 թվականին կատարված արքայի սպանությունից հետո երկրում տեղի ունեցան շատ ցույցեր գործադուլներ։ Եվրոպական տերություններից բացի, պորտուգալացիները ունեին գաղութներ նաև Հարավային Ամերիկայում, Ասիայում և Աֆրիկայում։ 1139-1910 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում թագավորությունում իշխել են հինգ արքայատոհմեր։


== Պատմություն ==
Պորտուգալիայում միապետություն ստեղծելու պրոցեսը տևեց մեկ դար, իսկ վերացումը երկու տարի (1908-1910)։ Պորտուգալիայի թագավորությունը ստեղծվել է Ռեկոնկիստայի արդյունքում։ Երկրի տարածքը աստիճանաբար մեծացել է Արաբական Խալիֆայության տարածքի հաշվին։ Թագավորության առաջին արքան դառնում է Աֆոնսու I-ը։ Եվրոպական տերություններից բացի պորտուգալացիները ունեին տարածքներ Հարավային Ամերիկայում, Ասիայում և Աֆրիկայում։


== Տես նաև ==
Պորտուգալիայի պատմություն


== Գրականություն ==
Joaquim Veríssimo Serrão, História de Portugal: Do mindelo á regeneração (1832–1851)
José Mattoso, António Manuel Hespanha, História de Portugal 4: O Antigo Regime (1620–1807), (1998) ISBN 972-33-1311-1
Simão José da Luz Soriano, Historia da Guerra Civil e do estabelecimento do governo parlamentar em Portugal: comprehedendo a historia diplomatica, militar e politica d'este reino desde 1777 até 1834 Volume 9 (1893)
Գեղիկ (Թորթումի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեղիկ (այլ կիրառումներ)Գեղիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։ Գտնվում էր Օլթի քաղաքից 20-21 կմ հարավ-արևմուտք, նույնանուն Գեղիկ ավելի մեծ գյուղի մոտ։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը սարահարթային էր և անտառապատ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն բնակիչ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
1785

1785 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1785 թվականն է, 
XVIII դարի 85-րդ տարին։

 
Գրիմ եղբայրներ - Գերմանացի մեծ հեքիաթագիր (վ. 1863 թ.)


== Մահեր ==
Ապրիլի 2 - Գաբրիել Բոննո դը Մաբլի, ֆրանսիացի քաղաքական մտածող, ուտոպիստ կոմունիստ, պատմաբան
Կեռևեռե (գյուղ, Լաևա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿեռևեռեԿեռևեռե (էստ․՝ Kärevere), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Լաևա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 154 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Յուլիան Բրանդտ

Յուլիան Բրանդտ (գերմ.` Julian Brandt, մայիսի 2, 1996, Բրեմեն, Գերմանիա), գերմանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս գերմանական «Բայեր 04»-ի և Գերմանիայի ազգային հավաքականի կազմում։


== Ակումբային կարիերա ==
2014 թվականին Յուլիան Բրանդտը դարձել է գերմանական «Բայեր 04»-ի ֆուտբոլիստ։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը նշել է 2014 թվականի փետրվարի 15-ին՝ «Շալկե 04»-ի դեմ խաղում։ Երեք օր անց նա իր դեբյուտն է նշել Չեմպիոնների լիգայում՝ «ՊՍԺ»-ի դեմ խաղում։ Գերմանական ակումբի կազմում Յուլիանը իր առաջին գոլը խփել է 2014 թվականի ապրիլի 4-ին՝ «Համբուրգ»-ի դեմ խաղում։


== Միջազգային կարիերա ==
2016 թվականի մայիսի 17-ին հրավիրվել է ազգային հավաքական՝ Եվրոպայի առաջնությանը մասնակցելու համար։
2016 թվականին մասնակցել է նաև Օլիմպիական խաղերին, որտեղ Գերմանիայի հավաքականը դարձել է փոխչեմպիոն։
Գերմանիայի հավաքականի կազմում Բրանդտը մասնակցել է 2017 թվականի Կոնֆեդերացիաների գավաթին և նվաճել ոսկե մեդալ։


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2017 թվականի հունիսի 30-ի դրությամբ


=== Միջազգային գոլեր ===


== Ձեռքբերումներ ==
Եվրոպայի մինչև 19 տարեկանների առաջնություն. 2014
Ամառային օլիմպիական խաղեր. արծաթ 2016
ՖԻՖԱ Կոնֆեդերացիաների գավաթ. 2017


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բրանդտի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
Բրանդտի պաշտոնական Տվիտերի էջը
Բրանդտի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Բրանդտը transfermarkt-ում
Բրանդտը soccerbase.com-ում
Բրանդտը WhoScored.com կայքում
Բրանդտը Բորուսիա Դորտմունդի պաշտոնական կայքում
Բրանդտը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Բրանդտը ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում Archived 2019-04-08 at the Wayback Machine.
Սեմպլիրացում (մաթեմատիկական վիճակագրություն)

Մաթեմատիկական վիճակագրության մեջ սեմպլիրացումը, պատահական մեծությունների սկզբնական տարածման կամ այդ պատահական մեծության ընտրանք մանիպուլիացիայի տարբեր մեթոդների ընդհանուր անվանումն է, որը թույլ է տալիս մեծացնել վիճակագրական արդյունքների ճշտությունը։ Օրինակ՝փոքրացնել ընտրանքի օգնությամբ հաշվարկված որևէ բնութագրիչի միջին արժեքի դիսպերսիան։


== Տես նաև ==
Մետրոպոլիս-Հաստինգսի ալգորիթմ
Սոլնցևո (այլ կիրառումներ)

Սոլնցևո, կարող է վերաբերել՝

Սոլնցևո - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում
Սոլնցևո - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանում
Սոլնցևո - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում
Կոնստանտինա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոնստանտինա (այլ կիրառումներ)Կոնստանտինա (արաբ․՝ قسنطينة‎‎), քաղաք Ալժիրի հյուսիս-արևելքում, Կոնստանտինա վիլայայի վարչական և Արևելյան Ալժիրի առևտրաբաշխիչ կենտրոնը։


== Անվանում ==
Հայտնի է հին ժամանակներից։ Մ․ թ․ ա․ 3-րդ դարի վերջից մինչև մ․ թ․ ա․ 1-ին դարի կեսերը եղել է Նումիդիայի թագավորության մայրաքաղաքը և կոչվել Կիրտա (Ցիրտա)․ անվանումն առաջացել է փյունիկերեն կարտա ― «քաղաք» անունից։
«Կոնստանտինա» անվանումը քաղաքին տրվել է 313 թվականին՝ ի պատիվ հռոմեական կայսր Կոստանդիանոս Ա Մեծի։


== Ծանոթագրություններ ==
Սարերում

«Սարերում», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1891 թվականին։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումայնանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1891 թվականին։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյան ֆոնդի № 22-ում պահվում է մեկ ինքնագիր՝ թվագրված՝ «1891 թ․ ապրիլի 15», վերնագրված՝ «Մի պատկեր» (հանված է «Մուրճ» ամսագրի արխիվից)։
Առաջին անգամ, «Մի պատկեր» վերնագրով, տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (Էջ 66-68)։ Այնուհետև «Սարերում» վերնագրով՝  կրճատումներով և մշակված՝ 1903 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքում (էջ 17-18), հետո՝ 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքում (էջ 16-17), ապա՝ Երևանում 1940-1959 թվականերին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 68-69)։
Արտատպվել է 1908 թվականին՝ Բաքվում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքից։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուսաննա Աղայան

Սուսաննա Միքայելի Աղայան (1900, Փոթի, Քութայիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1958, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ՝ կիրառական արվեստի գծով։


== Կենսագրություն ==
1923-1926 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի «Հայարտան» ստուդիայում, 1937 թվականին ավարտել է Մոսկվայի տեսքստիլ ինստիտուտը, աշխատանքի անցել Մոսկվայի «Կրասնայա ռոզա» գործարանում, որտեղ աշխատել է 25 տարի։ 1923 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ 1936 և 1944 թվականներին Մոսկվայում կազմակերպվել է նրա անհատական ցուցահանդեսը։ Պատրաստել է գլխաշորերի, սփռոցների, վարագույրների, գորգերի, պաննոների էսքիզներ։


== Մատենագրություն ==
Ն. Կապլան, Ս. Աղայան. «Սովետական արվեստ», 1958, № 2։
Выставка работ С. М. Агаян. Каталог. М., 1944 г.


== Ծանոթագրություններ ==
Սուլդա

Սուլդա (վրաց.՝ სულდა) - գյուղ Վրաստանում, մտնում է Ախալքալաքի մունիցիպալիտետի մեջ։
Գյուղը գտնվում է Ախալքալաքից դեպի հարավ-արևմուտք 18 վերստ հեռավորությամբ։ Սրա արևելահարավային կողմում ձգվում է Գեոգտաղի շղթան, հարավային կողմում բարձրանում է Սրբի սարը, որի գագաթին կանգնեցրած է մի մեծ խաչ, շինված է Ս. Գևորգ անվամբ մի մատուռ՝ մեջը դրված է մի քարե խաչ, հյուսիսային կողմում Ղատանա սարը, լանջին մի գյուղ և եկեղեցու ավերակ, սրանից դեպի հյուսիս արևմուտք Մեծ Գիվնե սարը՝ գագաթին մի ավերակ եկեղեցի։ Հյուսիս-արևելյան կողմը Փոքր Գիվնե սարը և հյուսիսային կողմը Բերդի կանաչ կոչված փոքրիկ լիճը։
Սարի գագաթին կա մի ամրոցի ավերակ, որի միջից զանազան ստորերկրյա անցքեր ձգվում են մինչև գյուղի տները։ Տները կես գետնափոր են, բերդի սարի լանջին շինած է հասարակ մի եկեղեցի։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքն երկրագործությունն է։


== Ծունդա-Սունդա-Սուլդա ==
Հինավուրց լեգենդն ու պատմական փաստերը խոսում են այն մասին, որ Մեծ Հայքի Գուգարաց աշխարհի Ջավախք տարածքի կենտրոնը արևմուտքից դեպի արևելք տանող ճանապարհների վրա գտնվող վաճառաշահ Ծունդա-Սունդա-Սուլդա քաղաքն էր, որի կենտրոնում, գեղեցիկ ու ծառազարդ բլրակի վրա կանգնած էր Ծունդա արքայի պալատն ու ամրոցը։ Մինչև օրս էլ Սուլդա գյուղի ծերերը այն բլրակին, որի վրա կառուցված է Հովհաննես Մալխասյանի ջանքերով հիմնված միջնակարգ դպրոցի շենքը, ասում են բերդ։ Մեծերը պատմում էին, որ նախքան դպրոցի հիմնումը, բարձունքի այդ տարածքը շրջապատված էր քարե հսկայական պարիսպով, որի պատերը հետագայում քանդել են գյուղի բնակիչները, մի մասն էլ օգտագործել դպրոցի շինարարության ժամանակ։ Բերդն ունեցել է դեպի գյուղամիջյան հեղեղատն իջնող գաղտնի թունել ու ճանապարհ, որը մարդաբոյ քարեշար նեղ անցք է մի մարդու համար։ Այդ կարգի երկու թունելներից մեկն իջնում է դեպի գետը և աղբյուրը, այնտեղից ջուր բերելու համար, իսկ մյուսը՝ հակառակ կողմից իջնում էր դեպի բնակավայրն ու գլխավոր ճանապարհին իրար հաղորդակից դարձնելու կամ կապ պահպանելու, կամ նահանջելու և համալրվելու նպատակով։ Քարով ու կրով շարված թունելի այդ անցքի պատերը հիսուն մետրից հետո հանկարծ լայնանում են երկու կողմերից կիսաշրջան թոնրաձև աղեղներով։ Դա արված է հանդիպակաց եկողներին ճանապարհ տալու և գուցե հանգստանալու նպատակով։ Նույնատիպ թունելներ կան այժմ Ախալքալաքի ամրոցից դեպի ձորն ու Թափառվան գետն իջնող՝ մարդաբոյ, քարաշեն պատերով։ Պարզ է, որ դա արված է բերդի պաշարման ժամանակ լրացուցիչ ուժեր կամ ջուր տեղափոխելու կամ էլ անվնաս ու ծպտված նահանջելու նպատակով։


== Ծանոթագրություններ ==
Փոփխարա

Փոփխարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում՝ Ստորին Բասենում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Շտենարե

Շտենարե, գյուղ և բերդ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (152101-152200)

Աստերոիդների ցանկ (152001-152100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (152201-152300)
 Աստերոիդների ցանկ (152001-152100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (152201-152300)
Բրայան Էփսթեյն

Բրայան Սեմյուել Էփսթեյն (անգլ.՝ Brian Samuel Epstein, սեպտեմբերի 19, 1934(1934-09-19), Լիվերպուլ, Լանկաշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն - օգոստոսի 27, 1967(1967-08-27), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), հայտնի որպես «Բիթլզ ձևավորող փոփի արքայազնը» կամ «հինգերորդ բիթլ», անգլիացի երաժշտական մենեջեր, առավել հայտնի որպես «Բիթլզ» խմբի մենեջերը մինչև իր մահը։ Լիվերփուլում ղեղկավարել է «NEMS Enterprises» կոչվող ընտանեկան բիզնեսը։
1962 թ. Էփսթեյնը Decca-ի Լոնդոնի ստուդիային ներկայացրեց Բիթլզի ձայնագրությունը, սակայն Decca-ն հրաժարվեց իմբի հետ պայմանագիր կնքել։
«Բիթլզ»-ի նախնական հաջողությունը մեծապես կախված է եղել Էփսթեյնի կառավարման ոճով ու ճաշակով։


== Հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Կենսագրություն(անգլ.)
Շիրիմը «Find a Grave» կայքում(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Գաղտնագիր

Գաղտնագիրը կամ կրիպտոգրամման (հունարեն κρυπτός- գաղտնի և γράμμα- գիր բառերից) գրության ձև է, որը նպատակ ունի գրվածը հասկանալի դարձնել միայն որոշակի անձնավորությունների։


== Պատմություն ==
Գաղտնագիրն օգտագործվել է հին և միջին դարերից՝ քաղաքական, ռազմական, առևտրական, արհեստակցական և այլ տեղեկություններ հաղորդելու համար։ Առաջին գաղտնագրերից մեկը գավազանագիրն է (Հուն. σκυτάλη- գավազան), որն օգտագործել են հին Սպարտայում հիմնականում ռազմական գործողությունների ժամանակ։ Դա պարզագույն փոխարինագիր է։ Մագաղաթի ժապավենը փաթաթում էին որոշակի հաստության ձողի վրա և երկարությամբ գրում։ Հետո գրվածը կարդալու համար, հարկավոր էր ժապավենը փաթաթել նույն հաստության ձողի վրա։

______________________________________
| | | | | | |
| | Ս | Ա | Հ | Ի | Ն | 
|__| Ս | Պ | Ա | Ր | Տ |__ 
| Ա | Յ | Ի | Գ | Ա | |
| Ղ | Տ | Ն | Ա | Գ | |
| Ի | Ր | Ն | Է | | |
_______________________________________

Այսպիսով, «սա հին Սպարտայի գաղտնագիրն է» բառերը ժապավենը բացելուց հետո կկարդացվեն «սսադիապյտրհաիննիրքաէնտագ»
Փոխարինագիր է օգտագործել նաև Հուլիոս Կեսարը։ Բնագրի յուրաքանչյուր տառ փոխարինվել է այբուբենում որոշակի թվով ետևում գտնվող տառով։ Հուլիոս Կեսարն օգտագործում էր երեք տառի տարբերությամբ գաղտնագիր։
Հին Հնդկական Կամասուտրա գրքում սիրահարներին խորհուրդ է տրվում գաղտնագիր օգտագործել։


== Հին Հայաստանի գաղտնագրեր ==
Հայկական գաղտնագրերի մի մասը պարունակում է քաղաքական տեղեկություններ, ծածկագրեր, մյուսը՝ հիշատակարաններ, որտեղ գրիչները տեղեկություններ են հաղորդում իրենց մասին։ Դրանք բաժանվում են մի քանի խմբերի՝


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գաղտնագիրը հնագու, հատորյն ժամանակներից Archived 2007-12-13 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Գաղտնագրի տեխնիկական բառարան (անգլ.)
Գաղտնագրության մասին Archived 2009-10-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ինչպես վերծանել հայկական ծածկագրերը
Ռամաս

Ռամաս (ֆր.՝ Ramasse) կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Սեյզերյա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի կոդը՝ 01317։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 250 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրանսիայի վիճակագրության և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Բիր-Տավիլ

Բիր-Տավիլ (արաբ․՝ بيرطويل‎‎ «երկար աղբյուր»)՝ տարածք՝ հյուսիսից սահմանակից Եգիպտոսին, իսկ արևմուտքից ու արևելքից՝ Սուդանին։ Իր անունը ստացել է տեղի  աղբյուրի (ներկայումս գոյություն չունեցող) անունից։ Երկու երկրներն էլ Բիր-Տավիլում հրաժարվում են իրենց իրավունքներից։ Այսպիսով, այն հայտնի է նաև  «ոչ մեկի  տարածք անունով»։
Բիր-Տավիլը տեսքով նման է քառանկյունու, սակայն երբեմն անվանում են «Բիր-Տավիլի եռանկյունի»


== Պատմություն ==
Սուդանում 1899 թվականի անգլո-եգիպտական համաձայնագրի համաձայն՝ Եգիպտոսի և Սուդանի միջև սահմանն անցնում էր 22-րդ զուգահեռով։ Սակայն 1902 թվականին Բրիտանիան "քաղաքական սահմանից" անկախ նոր "վարչական սահման" անցկացրեց, ինչի արդյունքում Հալաիբի եռանկյունին հանձնվեց Սուդանին։ Դրա հետ մեկտեղ Բիր-Տավիլը հանձնվել Է Եգիպտոսի կառավարմանը, քանի որ նրա տարածքն օգտագործվել է որպես եգիպտական տարածքում բնակվող Աբաբդե ցեղի արոտավայր։
Այն բանից հետո, երբ երկու պետություններն անկախություն ստացան, Հալաիբի եռանկյունին մնաց Սուդանի վերահսկողության տակ, իսկ Բիր-Տավիլը՝ եգիպտական։ 1958 թվականի փետրվարի 1-ին Եգիպտոսը Սուդանից պահանջել էր վերադարձնել 1899 թվականի սահմանը և փոխանցել Հալաիբի եռանկյունինի՝  դրա դիմաց հրաժարվելով շատ ավելի քիչ արժեքավոր տարածքի ՝ Բիր-Տավիլի նկատմամբ իրավունքներից։ Սուդանը չի համաձայնել զիջել եռանկյունին և մինչ օրս ճանաչում է 1902 թվականի սահմանը։ Այսպես  առաջացել է մի իրավիճակ, երբ Բիր-Տավիլին սահմանակից երկու երկրներն էլ այդ տարածքը իրենցը չեն համարում։


== Աշխարհագրություն ==
Ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2060 կմ², երկարությունը արևմուտքից արևելք տատանվում է 95 կմ,  հյուսիսից հարավ՝ 46 կմ։ Բիր-Տավիլի հյուսիսային մասում գտնվում է Տավիլ լեռը ՝ 459 մետր բարձրությամբ, արևելյան մասում՝ Խազար-ազ-Զարկա լեռը (662 մետր), հարավային մասում՝ Վադի Տավիլ։ Մշտական բնակչությունը բացակայում է։


== Վիրտուալ պետություններ, որոնք հավակնում են Բիր-Տավիլին ==
Հյուսիսային Սուդանի թագավորությունից ամերիկյան Աբինգդոն քաղաքի բնակիչ Ջերեմի Հիթոն 2014 թվականի հունիսին հայտարարել է այդ տարածքի վրա իր իրավունքները։
Միջերկրական Թագավորությունից ռուսաստանցի գործարար Դմիտրի Ժիխարևը 2015 թվականին իրեն հռչակել է Բիր-Տավիլի թագավոր։


== Տես նաև ==
Terra nullius


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
International Boundary Study. Sudan — Egypt (United Arab Republic) Boundary (1962)(անգլ.)
Ձիավարուհին (Բրյուլովի նկար)


== Ստեղծման պատմություն ==
Կտավը ստեղծվել է 1832 թ-ին, կոմսուհի Յուլիա Պավլովնա Սամոյլովայի խնդրանքով։ Կտավում, որտեղ պատկերված է շան վզկապը նկարիչը գրել է «Սամոլյովա» ազգանունը։ 1832թ․-ին կտավը ցուցադրվել է Միլանի «Բրերա» պատկերասրահում։ Դեռևս այն ժամանակ  արձագանքները շատ մեծ եղան, որոնք համախմբեց և թարգմանեց Բրյուլովի հավատարիմ աշակերտներից մեկը՝ Միխայիլ Ժելեզնովը։ Կտավը  կոմսուհու հավաքածուից էր, ում մահից առաջ՝ 1872թ․-ին, վաճառքի հանվեց։ 
1896թ-ին «Ձիավարուհին» երևան եկավ Պ․Մ․Տրետյակովյան պատկերասրահում։ Սկզբում ենթադրվում էր, որ նկարում պատկերված է հենց կոմսուհին, բայց արվեստագետները ապացուցեցին, որ դա այդպես չէ, համեմատելով կտավը  Բրյուլովի ավելի վաղ շրջանի ստեղծագործությունների հետ։ Կտավի վրա պատկերված են կոմսուհի Սամոյլովայի երկու դաստիարակները՝ Ջովաննինա և Ամացիլիա Պաչինիները։ Ամացիլիա Պաչինին եղել է իտալացի կոմպոզիտոր Ջովաննի Պաչինիի աղջիկը, որը Յու․Սամոյլովայի ընկերն էր։ Ջովանինայի մասին քիչ են տեղեկությունները։ Կան վարկածներ, որ նրա իրական անունը Ջովաննինե Կարմինե Բերտոլյոտտի է, և նա համարվում է Կլեմենտին Պերրիի դուստրը։ Կոմսուհու երկրորդ ամուսնու քույրը։ Նկարիչը իր աշխատանքը անվանել է «Ջովաննին ձիու վրա»։
Իտալիայում կա այս նկարի փորագրված տարբերակը, որը համարվում է հայտնի երգչուհի Մալիբրանի դիմանկարը, ով Պոլինա Վիարդոյի քույրն էր։


== Սյուժե ==
Նկարում պատկերված է զբոսանքի տեսարանը։ Կոմսուհու դաստիարակը ձիավարելով մոտենում է տանը, որը պատկանում է խորթ մորը։ «Ձիավարուհին» կտավը դինամիկ ստեղծագործություն է, որտեղ ձիավարուհին ոգևորված է իր ձիավարությամբ, ձին՝ կանգնած ետին ոտքերի վրա, խրխնջում է, շունը հաչում է՝ պտտվելով ձիու ոտքերի տակ, իսկ վարդագույն զգեստով և կանաչ կոշիկներով փոքրիկ Ամացիլիան վազում է  դիմավորելու ընկերուհուն՝ միաժամանակ հիացած նայելով նրան։


== Գրականության ցանկ ==