Վիկտորյա Լիսենկո

Վիկտորյա Լիսենկո (ռուս.՝ Викто́рия Гео́ргиевна Лысе́нко, մարտի 22, 1953(1953-03-22), Կարա-Կոլ, Ղրղզական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս փիլիսոփա, հնդկաբան և բուդդայագետ, հնդկական և վաղ բուդդայական փիլիսոփայության մասնագետ։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ «Մեծ ռուսական հանրագիտարանի» հեղինակներից է։
Ռուսաստանի Դաշնության կրթության և գիտության նախարարության փիլիսոփայության, հասարակագիտության և մշակութաբանության բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի փորձագիտական խորհրդի նախագահի տեղակալ (2018 թվականից)։


== Կենսագրություն ==
Վիկտորիա Լիսենկոն ծնվել է 1953 թվականի մարտի 22-ին Ղրղզստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Պրժևալսկ քաղաքում։
1976 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը։
1982 թվականին Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանում «Վայշեշիկի դպրոցի ատոմիզմը» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիան՝ ստանալով փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ Մասնագիտությունը՝ 09.00.03, փիլիսոփայության պատմություն։
1998 թվականին Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության ինստիտուտում «Հնդկական մտքի պատմության մեջ դիսկրետային և մայրցամաքային. լեզվաբանական ավանդույթ և վայշեշիկա» թեմայով պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան՝ ստանալով փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան (մասնագիտությունը՝ 09.00.03, փիլիսոփայության պատմություն)։ Պաշտոնական ընդդիմախոսներ՝ բանասիրական գիտությունների դոկտոր Բորիս Զախարին, պատմական գիտությունների դոկտոր Նատալյա Իսաևա և փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր Մարյա Կոզլովա։ Առաջատար կազմակերպություն՝ Ռուսաստանի պետական համալսարանի հումանիտար հետազոտությունների բարձրագույն ինստիտուտ։
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության ինստիտուտի արևելյան փիլիսոփայության սեկտորի վարիչ։ Ռուսաստանի հումանիտար պետական համալսարանի պրոֆեսոր։


== Գիտական գործունեություն ==
Վիկտորիա Լիսենկոյի հետազոտությունների երկու հիմնական ուղղություններն են վայշեշիկի դպրոցի փիլիսոփայությունը և վաղ բուդդիզմը, վերջերս զբաղվում է հնդկական տեսությունների ընկալմամբ։ Հակված է համեմատաբար լայնորեն մեկնաբանել հնդկական փիլիսոփայության պատմության առարկան, այն վաղ շրջանում առանց սահմանագծելու հստակ կրոնի։ Ուշադրություն է դարձնում նաև համեմատական փիլիսոփայությանը։ Թարգմանել է ֆրանսիացի փիլիսոփաներ Ֆրանսուա Ժյուլենի և Միշել Յուլենի աշխատանքները։


== Մրցանակներ ==
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության ինստիտուտի 2004-2005 թթ. լավագույն գրքի մրցույթի «Դասականների հրատարակում» անվանակարգում «Պրաշաստապադա։ Վիկտորիա Լիսենկոյի թարգմանությամբ և մեկնաբանություններով» առանձնահատկությունների կատեգորիաների հավաքածուն հաղթող է ճանաչվել։
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության ինստիտուտի 2011-2013թթ. լավագույն գրքի մրցույթի «Անհատական մենագրություններ» անվանակարգում «Անմիջական և միջնորդավորված ընկալում. բուդդայական և բրահմանցի փիլիսոփաների միջև վեճ (տեքստերի դանդաղ ընթերցում)» գիրքը զբաղեցրել է 1-ին տեղը։


== Հիմնական աշխատանքներ ==


=== Մենագրություններ ===
Лысенко В. Г. «Философия природы» в Индии: атомизм школы вайшешика. М.,Наука (ГРВЛ). 1986. 199 с.
Лысенко В. Г. Ранняя буддийская философия. Терентьев А. А., Шохин В. К. Философия джайнизма. (ИВФ). М., ВЛ. 1994. 384 с 4 т.э.
2-е изд. Лысенко В. Г. Опыт введения в буддизм: ранняя буддийская философия. М., Наука. 1994.
3-е изд. Лысенко В. Г. Ранний буддизм: религия и философия. Учебное пособие. М., ИФ РАН. 2003. 246 с (с подробным историографическим очерком)
Лысенко В. Г. Дискретное и континуальное в истории индийской мысли: лингвистическая традиция и вайшешика. АД … д.филос.н.: 09.00.03. М., 1998.
Лысенко В. Г. Универсум вайшешики: (По «Собранию характеристик категорий» Прашастапады). (ИВФ). М., ВЛ. 2003. 488 с 1 т.э.
Лысенко В. Г. Ранний буддизм: религия и философия. Учебное пособие. — М.: ИФ РАН, 2003. — 246 с. — ISBN 5-201-02123-9
Индийская философия. Энциклопедия (в соавт. с Шохиным В. К., Степанянц, Мариэтта Тиграновна, Железновой Н. А., Канаевой Н. А.). М.: издательская фирма «Восточная литература», 2008, 960 с.
Лысенко В. Г. Непосредственное и опосредованное восприятие: спор между буддийскими и брахманистскими философами (медленное чтение текстов) / Рос. акад. наук, Ин-т философии. — М.: ИФРАН, 2011. — 233 с.
Лысенко В. Г., Канаева Н. А. Буддийские философы об инструментах достоверного познания. М.: ИФ РАН, 2014.


=== Հոդվածներ ===
ռուսերեն
այլ լեզուներով


== Թարգմանություններ ==
Жульен Ф. Путь к цели: в обход или напрямик. Стратегия смысла в Китае и Греции. / Пер. с фр. В. Г. Лысенко. М., Моск.филос.фонд. 2001.
Жульен Ф. О времени. Философия жить. / Пред. и пер. с фр. В. Г. Лысенко. М., Прогресс-Традиция. 2005.
Маламуд Ш. Испечь мир. Ритуал и мысль в древней Индии. / Пер. с фр. В. Г. Лысенко. (Серия «Исследования по фольклору и мифологии Востока»). М., ВЛ. 2005. 352 с 1500 э.
Прашастапада. Собрание характеристик категорий («Падартха-дхарма-санграха») с комментарием «Цветущее дерево метода» («Ньяя-кандали») Шридхары. / Пер. В. Г. Лысенко. (Серия «История восточной философии»). М., ВЛ. 2005. 640 с 800 э.
Юлен М. Память и бессознательное в «Йога-сутрах» и в психоанализе. Перевод с французского В. Г. Лысенко. // История философии, вып. 7. Издательство Института философии РАН, 2000.
Юлен М. Сравнительная философия: методы и перспективы. Перевод с французского В. Г. Лысенко. -Сравнительная философия. М.: «Восточная литература», 2000.
What is Philosophy in India: overcoming the eurocentric stereotypes // Socialinių mokslų studijos/Societal Studies.Mykolo Romerio universitetas. 2012, 4(2). С. 801—809.
Buddhist Atomism in the Light of Modern Concepts of «Emergent Property» and «Qualia» // Philosophy and science in Cultures of East and West. Russian philosophical studies, XIII / Ed. Marietta T. Stepanyants. Washington: The Council for Research of Values and Philosophy, 2014. P. 131—143.
Theodor Stcherbatsky and His Followers on Translation of Sanskrit Philosophical texts // Sanskrit and Development of World Thought. Ed. By Vempaty Kutumba Sastry. Delhi etc. Printworld, 2014. P. 104—117.
Лысенко В. Г. Ранний буддизм: религия и философия. Учебное пособие. — М.: ИФ РАН, 2003. — 246 с. — ISBN 5-201-02123-9
Индийская философия. Энциклопедия (в соавт. с Шохиным В. К., Степанянц, Мариэтта Тиграновна, Железновой Н. А., Канаевой Н. А.). М.: издательская фирма «Восточная литература», 2008, 960 с.
Лысенко В. Г. Непосредственное и опосредованное восприятие: спор между буддийскими и брахманистскими философами (медленное чтение текстов) / Рос. акад. наук, Ин-т философии. — М.: ИФРАН, 2011. — 233 с.
Юлен М.О падении в горах.. Перевод В. Лысенко. // История философии. № 10. М., 2003. — С.164-177. ISBN 5-201-02134-4
Юлен М. Идея переселения душ в XXI в., или Будущее одной иллюзии. Перевод с французского В. Г. Лысенко. — Сравнительная философия. Моральная философия в контексте многообразия культур. М.: «Восточная литература», 2004. С.199-216.ISBN 5-02-018404-7
Юлен М. Душа вчера и сегодня. (пер. В. Г. Лысенко). // Историко-философский ежегодник. М.: Наука, 2004. C.108-128.
Юлен М.Чувственные качества (qualia) — вызов материалистическим теориям сознания? / Вопросы философии 2005 г. N 3. С.81-91
Юлен М.Статус Веды в двух мимансах. Перевод В. Лысенко. Сравнительная философия: знание и вера в контексте диалога культур /Институт философии РАН.- М.: Вост. лит., 2008.- С. 100—107. ISBN 978-5-02-036338-0


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Лепехов С. Ю. Буддийская философия как идейная основа буддийской цивилизации // Проблемы новейшей историографии философии зарубежного Востока / Отв. ред. Г. Б. Шаймухамбетова. — М., 1998. — С. 20—45. — 105 с. — ISBN 5-201-01985-4
Островская Е. П. В. Г. Лысенко. Непосредственное и опосредованное восприятие: спор между буддийскими и брахманистскими философами (медленное чтение) // Письменные памятники востока. — СПб.: Институт восточных рукописей РАН, 2012. — № 1 (16). — С. 278—281. — ISSN 1811-8062.
What is Philosophy in India: overcoming the eurocentric stereotypes // Socialinių mokslų studijos/Societal Studies.Mykolo Romerio universitetas. 2012, 4(2). С. 801—809.
Buddhist Atomism in the Light of Modern Concepts of «Emergent Property» and «Qualia» // Philosophy and science in Cultures of East and West. Russian philosophical studies, XIII / Ed. Marietta T. Stepanyants. Washington: The Council for Research of Values and Philosophy, 2014. P. 131—143.
Theodor Stcherbatsky and His Followers on Translation of Sanskrit Philosophical texts // Sanskrit and Development of World Thought. Ed. By Vempaty Kutumba Sastry. Delhi etc. Printworld, 2014. P. 104—117.
Степанянц М. Т. Предисловие // Индийская философия: Энциклопедия / Отв. ред. М. Т. Степанянц; Ин-т философии РАН. — М.: Восточная литература; Академический проект; Гаудеамус, 2009. — С. 9—14. — 950 с. — (Summa). — ISBN 978-5-02-036357-1, ISBN 978-5-8291-1163-2, ISBN 978-5-98426-073-2


== Արտաքին հղումներ ==
Лысенко Виктория Георгиевна на сайте ИФ РАН
Виктория Георгиевна Лысенко Archived 2008-01-31 at the Wayback Machine. на сайте Русской антропологической школы
«У индийца есть ощущение, что он на своем месте» // Интервью в «Русском журнале»