Եժի Լիբերտ

Եժի Լիբերտ (լեհ.՝ Jerzy Liebert, հուլիսի 23, 1904(1904-07-23) կամ հուլիսի 24, 1904(1904-07-24), Չեստոխովա, Սիլեզիայի վոյեվոդություն - հունիսի 19, 1931(1931-06-19), Վարշավա, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն), լեհ բանաստեղծ։


== Կենսագրություն ==
1915 թվականին ծնողների հետ տարհանվել է Մոսկվա, որտել սովորել է ռուսական գիմնազիայում, այնուհեևտ` լեհական դպրոցում։ 1918 թվականին վերադաձել է Լեհաստան։ Ընդունվել է Վարշավսկի համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետ, դասեր է տվել։ Այդ տարիներին ապրել է աղքատության մեջ։ Բանաստեղծական դեբյուտի տարիներին՝ 1920-ական թվականների սկզբին մտերիմ էր «Սկամանդր» խմբի բանաստեղծների հետ, ընկերություն էր անում Յարոսլավ Իվաշկևիչի հետ, նրա հյուրն է եղել քաղաքից դուրս նրա տանը Ստավիսկոյում։ Արդյունքում սկսել է հաճախել Վլադիսլավ Կորնիլովիչի կաթոլիկ խմբակ։ 1923-1928 թվականներին նամակագրական կապ է ունեցել Բրոնիսլավ Վայնգոլդի հետ։
Շատ է թարգմանել ռուսական պոեզիա (Միխայիլ Լերմոնտով, Ալեքսանդր Բլոկ), թարգմանել է Գեորգ Բյուխների «Վոյցեկ» դրաման։ Տառապել է տուբերկուլոզով, մի քանի անգամ և անհաջող բուժվել է կարպատյան առողջարաններում։


== Գործունեություն և ճանաչում ==
Պոետ Յարոսլավ Ռիմկևիչի բնութագրմամբ, Լիբերտի բանաստեղծություններն սկսվում են հովվերգությունից, իսկ ավարտվում` ողբերգությամբ։ Իր կյանքի ընթացքում գրական ճանաչման չհասնելով` Լիբերտը հետագայում մեծապես պահանջված էր լեհական գրականության մեջ, և այն էլ` ամենադժվար, կարևորագույն փոփխությունների տարիներին՝ 1934 թվականին Լիբերտի բանաստեղծական ժողովածուի համար նախաբան է գրել «Լեհական պոեզիայի Ապոլլոն» Լեոպոլդ Ստաֆը, իսկ 1943 թվականին Քշիշտոֆ Բաչինսկին, որը մի քանի ամսից մահացել է Վարշավայի ապստամբության ժամանակ, իր «Ընտրություն» պոեմի համար բնաբան է ընտրել Լիբերտի «Ձիավորը» բանաստեղծությունից։
Լիբերտի բանաստեղծության հիման վրա Կարոլ Շիմանովսկին գրել է «Լիտանիա Սուրբ Մարիամին»` սոպրանոյի, կանանց երգչախմբի և նվագախմբի համար։ Լիբերտի բանաստեղծությունների բազմիցս անդրադարձել է Հռոմի Հովհաննես Պողոս II պապը։ Բանաստեղծությունները թարգմանվել են անգլերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, պորտուգալերեն, իտալերեն, չեխերեն։


== Ստեղծագործություններ ==
Druga ojczyzna/ Այլ հայրենիք (1925)
Gusła/ Նզովքներ (1930)
Kołysanka jodłowa/ Օրորոցային (1932, հետմահու)


== Համատեղ հրապարակումներ և անթոլոգիաներ ==
Poezje zebrane. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1972.
Pisma zebrane. T.1-2. Warszawa: Więz, 1976.
Poezje wybrane. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1996
Listy do Agnieszki. Warszawa: Więz 2002.
Antología poética. Madrid: Adonais, 2005 (հրատարակությունը լեհերեն և իսպաներեն լեզուներով)
A Franciscan anthology: Saints Francis and Clare in poetry/ David Craig and Janet McCann, eds. Cincinnati: St. Anthony Messenger Press, 2005:


== Գրականություն ==
Lichniak Z. Poeta konsekwencji: rzecz o Jerzym Liebercie. Warszawa: Pax, 1952
Misiniec St. Ślady na niebie: duchowa droga Jerzego Lieberta. Kraków : Wydawn. Św. Stanisława BM Archidiecezji Krakowskiej, 1997
Dlugosz L. Chwila dla Lieberta// Zwoje, 2002, № 33 (5)
Szepan-Wojnarska A. «…you will get married to a fire»: The experience of transcendence in the life and the works of Jerzy Liebert. Krakow: Universitas, 2003.
Całbecki M. «Czarna kropla nieskończoności»: fenomen lęku w poezji Jerzego Lieberta, Władysława Sebyły i Aleksandra Rymkiewicza. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo, 2008


== Ծանոթագրություններ ==