armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ստեփանոս Ձիք Ջուղայեցի

Ստեփանոս Ձիք Ջուղայեցի (1583, Ջուղա - 1647), գրող, նկարիչ, տաղասաց։


== Կենսագրական համառոտ տեղեկություններ ==
Ստեփանոս Ձիք Ջուղայեցին ծնվել է 1583 թվականին Ջուղա քաղաքում ջուղայեցի Շնորհավորի և Ստեփանոսի ընտանիքում։ Ունեցել է Ձիք, Նաղաշ Երեց մականուններ։


== Ստեղծագործական գործունեությունը ==
Ստեփանոս Ձիք Ջուղայեցին 1605 թվականի բռնագաղթից հետո տեղափոխվում է Սպահան, որտեղ զբաղվել է ավետարաններ գրչագրելով։ Այնտեղ նա 1608 թվականին խոջա Վելիջանի պատվերով գրչագրել է Ավետարան։ 1609 թվականին խոջա Տերիջանի պատվերով նույնպես ստեղծել է Ավետարան։
1619 թվականից գործել է Հալեպում, Երուսաղեմում, Վանում և այլ քաղաքներում։ Այդ ընթացքում գրչագրել և ծաղկել է մի շարք ձեռագրեր, որոնցից հայտնի են 1619 թվականին Հալեպում ծաղկած Ավետարանը, 1620 թվականին Երուսաղեմում գրչագրած Տոնացույցը, 1622 թվականին Գրիգոր Տաթևացու Հարցմանց Գիրքը, 1623 թվականին ստեղծած Ավետարանը, 1636 թվականին Վանում գրչագրած Ավետարանը և այլ մատյանները, որոնց մի մասը ունեն բարձրարվեստ մանրանկարներ ու լուսանցազարդեր։ Այդ ձեռագրերից երկուսը գտնվում են Երևան քաղաքում տեղակայված Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում թիվ 5637 և 5645 համարների ներքո։
Ձիք Ջուղայեցու հիշատակարանների մեծ մասը գրված են չափածո՝ տաղերի տեսքով։ Այս տեսակետից ուշագրավ են 1623 թվականին գրած նրա «Յիշատկարան Աւետարանի եւ մեկնութիւն Ժխորանացն», 1641 թվականին գրված նրա «Յիշատակարան Աս տուածաշունչ գրոց արարեալ նոյն Ստե փաննոսի երեց որդի Ստեփանոսի ի խընդրոյ պարոն Մելիք Աղային որդւոյ խոջա Սաֆարի» և այլ տաղերը։


== Ընտանիք ==
Ստեփանոս Ձիք Ջուղայեցին ամուսնացած է եղել Աննայի հետ։ Ունեցել է երկու որդի՝ Բարսեղը և Հակոբը։ Բարսեղը հայտնի է եղել Բարսեղ Ջուղայեցի անունով, եղել է վարդապետ։ Հակոբը եղել է գրող և հանդես է եկել Հակոբ Ջուղայեցի անունով։ Գործել է Նոր Ջուղայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլայ Ռերիխի հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)

Նիկոլայ Ռերիխի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Николаю Рериху), հուշարձան Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, որը նվիրված է անվանի նկարիչ Նիկոլայ Ռերիխին։ Բացվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Հուշարձանը գտնվում է Բոլշոյ պողոտայի և Վասիլևյան կղզու 25-րդ գծի խաչմերուկում՝ «Վասիլեոստրովեց» զբոսայգում։ 3,5 մետր բարձրությամբ հուշարձանը պատրաստված է կարելական գրանիտից։ Քանդակագործն է Վ. Վ. Զայկոն, ճարտարապետը՝ Յ. Ֆ. Կոժինը։


== Հուշարձանի ստեղծման պատմություն ==
Հուշարձանի նախագիծը ստեղծել է քանդակագործ Վիկտոր Վլադիմիրովիչ Զայկոն։ 2002 թվականի ապրիլի 16-ին քաղաքաշինական խորհուրդը հաստատել է նախագիծը։
Հուշարձանի տեղադրման վայրն ընտրվել է ոչ պատահականորեն։ Նիկոլայ Ռերիխի կյանքի զգալի մասը կապված է Վասիլևյան կղզու հետ։ Նկարիչը ծնվել է 1874 թվականի սեպտեմբերի 27-ին (հոկտեմբերի 9) Սանկտ Պետերբուրգում, Վասիլևյան կղզում, Համալսարանի առափնյա փողոցում։ Վասիլևյան կղզու հետ են կապված ուսումնառության և նկարչի կայացման տարիները։ Այստեղ է գտնվել Կ. Ի. Մայի գիմնազիան, որտեղ նա ստացել է միջնակարգ կրթությունը։ Այնուհետև Ռերիխը սովորել է միաժամանակ Արվեստի ակադեմիայում և Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Ուսանողական տարիներին Նիկոլայ Կոնստանտինովիչը մասնակցել է Կայսերական ռուսական հնագիտական ընկերության գործունեությանը։ Վասիլևյան կղզում գտնվող Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի եկեղեցում է կայացել նաև Նիկոլայ Ռերիխի և Ելենա Շապոշնիկովայի պսակադրությունը։
2006 թվականի փետրվարի 17-ին Սանկտ Պետերբուրգի նահանգապետ Վալենտինա Մատվիենկոն ստորագրել է Սանկտ Պետերբուրգի կառավարության «Ն. Կ. Ռերիխի հուշարձանը տեղադրելու մասին» թիվ 156 որոշումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Рериха воплотили в граните» репортаж канала НТВ в день открытия памятника
«Памятник Николаю Рериху» сюжет о памятнике канала ТВ100
Էնե լը Շատո

Էնե լը Շատո (ֆր.՝ Ainay-le-Château), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Սերիյի կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մոնլյուսոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03003։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 1092 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի փետրվար ամսվա դրությամբ Էնե լը Շատոյում գրանցված էին 76 ընկերություններ։ Նրանցից մեծամասնությունը զբաղվում է տնայնագործական արտադրանքով, առևտրով և կոմունալ ծառայություններով։ Այստեղ հասանելի են Banque postale, Banque populaire և Crédit Agricole Centre France բանկերը։
2007 թվականի տվյալներով 618 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 426-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 192-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 68,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 60,6 %)։ 426 աշխատունակ բնակիչներից 374-ը աշխատում էին (200 տղամարդ և 174 կին), անաշխատանք էին 52-ը (25 տղամարդ և 27 կին)։ 192 անգործունակ մարդկանցից 32-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 85-ը թոշակառու, 75-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սենտ Էթյեն եկեղեցի (XIII դար)
Սեն Ռոշ ժամատուն
Ամրաշինական կառույց


== Հայտնի մարդիկ ==
Անդրե Լվով (1902—1994)՝ ֆրանսիացի միկրոկենսաբան, ֆիզիոլոգիայի և բժշկության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Էնե լը Շատո» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-29-ին։ Վերցված է 2012-7-16 
«Էնե լը Շատո» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Ալլիկու (գյուղ, Սաուե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱլլիկուԱլլիկու (էստ․՝ Alliku), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սաուե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 1575 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բազմալիճք

Ապրեի լիճ, լիճ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Գեղամա լեռների արևմտյան մասում, Սևաբերդ գյուղից 8 կմ հարավ–արևմուտք։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 3066 մ է, մակերեսը՝ 2 հա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ադերլան Սանտոս

Ադեռլան Լեանդրո դե Ժեսուս Սանտոս (պորտուգալերեն՝ Aderlan Leandro de Jesus Santos, ապրիլի 9, 1989(1989-04-09), Salgueiro, Պերնամբուկու, Բրազիլիա), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան։ Հանդես է գալիս իսպանական «Վալենսիա»-ի կազմում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Բրագա» ===
2012 թվականի հուլիսի 11-ին Ադեռլանը պայմանագիր է կնքել պորտուգալական «Բրագայի» հետ։ Թիմի կազմում իր նորամուտը Սանտոսը նշել է «Մարիտիմո» ֆուտբալային ակումբի դեմ խաղում։
Թիմի կազմում իր առաջին գոլը Սանտոսը խփել է 2013 մայիսի 3-ին՝ «Մորեիրենսե»-ի դեմ խաղում։


=== «Վալենսիա» ===
2015 թվականի օգոստոսի 27-ին Ադերլան Սանտոսը տեղափոխվել է «Վալենսիա»։ Տրանսֆերն արժեցել է 9.5 միլիոն եվրո։ Թիմի ակզմում իր դեբյուտը Ադերլանը նշել է սեպտեմբերի 22-ին՝ «Էսպանյոլի» դեմ խաղում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ադերլան Սանտոս պրոֆիլը BDFutbol կայքում
Մամրին

Մամրին (ուկրաիներեն՝ Мамрин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մամրին գյուղում բնակվում էր 346 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,635 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 544,88 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վիկտոր Տկաչենկո

Վիկտոր Տկաչենկո (ռուս.՝ Ви́ктор Алекса́ндрович Ткаче́нко, հունվարի 6, 1939(1939-01-06)), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1965 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։
1965 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1991 թվականի օգոստոսի 17-ից մինչև 1991 թվականի դեկտեմբերի 25-ը Պերուում եղել է ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1991 թվականի դեկտեմբերի 25-ից մինչև 1997 թվականի փետրվարի 3-ը Պերուում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1996 թվականի հոկտեմբերի 29)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография на сайте Центра военно-политических исследований МГИМО
Մորդովսկոե (գյուղ, Պավլովսկի շրջան)

Մորդովսկոե (ռուս.՝ Мордовское), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռե մաժոր

Ռե մաժոր (D-dur), ռե տոնիկայով մաժոր տոնայնություն։ Բանալիի մոտ ունի երկու դիեզ՝ ֆա դիեզ և դո դիեզ։ 
Բարոկկոյի շրջանում ռե մաժորը համարվում էր «փառքի բանալին»։


== Հայտնի ստեղծագործություններ ռե մաժորում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (243101-243200)

Աստերոիդների ցանկ (243001-243100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (243201-243300)
 Աստերոիդների ցանկ (243001-243100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (243201-243300)
Յուխիմովո

Յուխիմովո (ուկրաիներեն՝ Юхимове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Զնամենկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յուխիմովո գյուղում բնակվում էր 213 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1522 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 139,95 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բիխաչ (այլ կիրառումներ)

Բիխաչ կարող է վերաբերվել.

Բիխաչ, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։
Բիխաչ, բոսնիական համայնք։
If I Ain’t Got You

«If I Ain’t Got You» (հայերեն՝ «Եթե ես չունեմ քեզ»), ամերիկացի երգչուհի Ալիշա Քիզի երգը նրա երկրորդ ստուդիական ալբոմից՝ «The Diary of Alicia Keys»-ից (2003)։ Երգի հեղինակը և պրոդյուսերը հենց Ալիշան է։
2004 թվականի փետրվարին երգը թողարկվել է որպես առանձին սինգլ։ Դա վերոնշյալ ալբոմից երկրորդ սինգլն էր՝ «You Don’t Know My Name»-ից հետո։
«Billboard» ամսագրի «Billboard Hot 100» հիթ-շքերթում երգը հասել է 4-րդ հորիզոնական։


== Պատմություն ==
Ալիշա Քիզը երգը գրել է այն բանից հետո, երբ 2001 թվականի օգոստոսի 25-ին 22-ամյա երգչուհի Ալիա Դանա Հոութոնն ավիավթարից մահացել է Բահամյան կղզիներում։ Այդ ողբերգության տպավորության տակ նա հորինել է այն։
Երգչուհին նշել է․


== Մրցանակներ ==
Այս երգի համար Ալիշա Քիզը 2005 թվականին արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի՝ որպես «Կանացի լավագույն վոկալային աշխատանք R&B ժանրում»։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Մարտեն լը Վիեյ

Սեն Մարտեն լը Վիեյ (ֆր.՝ Saint-Martin-le-Vieil), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 221 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.68 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.25 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 620 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 145 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 20 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 136 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 98-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 38։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,1 %։ 98 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 83 անձ (47 տղամարդ և 36 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (6 տղամարդ և 9 կին)։ 38 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Օրգեև (ազգային պարկ)

Օրգեև ազգային պարկ (մոլդ.՝ Parcul Național Orhei), ազգային պարկ Մոլդովայի կենտրոնական հատվածում։ Գտնվում է Քիշնևից 16 կմ հյուսիս՝ Օրգեև քաղաքի մերձակայքում։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==
Պարկը գտնվում է Կոդրի բարձունքում։ Նրա ընդհանուր մակերեսը (33792,09 հա) կազմում է երկրի տարածքի 1 %-ը։ Պարկի լանդշաֆտը ժայռոտ է՝ մասամբ ծածկված անտառներով։ Անտառածածկ տարածքները զբաղեցնում են պարկի 18,551 հեկտարը։ Տարածքը կտրատված է հովիտներով և կիրճերով։ Պարկի տարածքով հոսում է Ռեուտ գետը։
Պարկը տեղակայված է չորս շրջանների տարածքում՝ Օրգեև, Ստրաշենսկի, Կալարաշ, Կրիուլյանսկ, և ներառում է 18 կոմունաների տարածք։
Ազգային պարկի տարածքում աճում են ավելի քան 700 տեսակ անոթավոր բույսեր, ապրում է 109 տեսակի թռչուն, 41 տեսակ կաթնասուն։ 26  բուսատեսակ ընդգրկված է Մոլդովայի Կարմիր գրքում։ Հազվագյուտ տեսակներից պարկի տարածքում հանդիպում են եվրոպական անտառային կատու, անտառային կզաքիս, փոքր շահնարծիվ, սև ցին, սովորական իժ։


== Ազգային պարկի ստեղծման պատմություն ==
Այս տարածքում ազգային պարկ հիմնելու առաջին փորձը կատարվել է 1989-1991 թվականներին, սակայն այն հաջողությամբ չի պսակվել։ 2008 թվականից գաղափարը նորից շրջանառվել է Մոլդովայի Հանրապետության շրջակա միջավայրի պահպանության նախարարության, ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի և Բնության համաշխարհային հիմնադրամի (համագործակցել է ֆինանսապես) կողմից։ 2013 թվականի հուլիսի 12-ին Մոլդովայի խորհրդարանը օրենք է ընդունել ազգային պարկ հիմնելու մասին։ Նրա նպատակն է եղել բույսերի ու վայրի կենդանիների, ինչպես նաև այս տեղանքում գտնվող բնապահպանական, գիտական, մշակութային արժեք ունեցող օբյեկտների պահպանությունը։ Մինչև Օրգեև ազգային պարկին հիմնադրումը Մոլդովան եղել է միակ երկիրը Եվրոպայում, որը չի ունեցել ազգային պարկ։


== Զբոսաշրջային հիմնական օբյեկտներ ==
Օրգեև ազգային պարկի զբոսաշրջային հիմնական գրավչություններն են Տրեբուժեն արգելոցը, Կուրկիի եկեղեցին, Ցիգենեշտ լանդշաֆտային արգելոցը, հնագիտական մի շարք հուշարձաններ, Ոսկե հորդայի ժամանակշրջանի Շեխր ալ Ջեդիդ քաղաքը, մոլդավական միջնադարյան քաղաքն իր ամրոցներով, հինգ վանքեր, ազնվականական չորս կալվածքներ, հետաքրքիր այլ օբյեկտներ։
Մշակութային-բնական Հին Օրքեյ արգելոցը 2007 թվականից հավակնում է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում ընգրկվելուն։
Օրգեև պարկի տարածքում զբոսաշրջային մի քանի ուղղություններ կան, այդ թվում՝ ավտոմեքենաների, հեծանվորդների, արշավորդների և ալպինիստների համար։

Իվանչա գյուղում գործում է Ժողովրդական արհեստների թանգարանը։ Պարկի տարածքում տեղակայված գյուղերում տարածում ունեցող արհեստներից այստեղ ներկայացված են մի շարք արհեստներ՝

փայտի փորագրություն
քարի փորագրություն
դարբնություն
շյուղերով գործում
կտավագործություն
դերձակություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
AO «ProRuralInvest» 15 Оntrebări despre Parcul Naţional Orhei. — Chișinău: PNUD Moldova, 2011. — 20 с. Արխիվացված է Մայիս 20, 2014 Wayback Machine-ի միջոցով:
Andrei Munteanu, Valeriu Derjanschi, Victoria Covali, Lilia Ţоcu, Alexandru Rotaru Valori naturale ale Parcului Naţional Orhei. — Chișinău: PNUD Moldova, 2011. — 56 с. Արխիվացված է Մայիս 21, 2014 Wayback Machine-ի միջոցով:
Ciobanu Vasile, Gherciu Viorel Dezvoltarea agriculturii ecologice on viitorul Parc Naţional Orhei. — Chișinău, 2011. — 22 с. Արխիվացված է Մայիս 21, 2014 Wayback Machine-ի միջոցով:
Իվանովսկոե (այլ կիրառումներ)

Իվանովսկոե, կարող է վերաբերել՝

Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Բորովսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Կուրսկի մարզի Ռիլսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Իստրինսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Չեռնոգոլովկա քաղաքային օկրուգի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Իվանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Հաավականնու

Հաավականնու (էստ․՝ Haavakannu), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Լռություն (ֆիլմ, 2016)

«Լռություն» (անգլ.՝ Silence), ռեժիսոր Մարտին Սկորսեզեի ֆիլմը։ Ացենարը գրված է Ջեյ Կոկսի և Մարտին Սկորսեզեի կողմից և հիմնված է Սյուսակու Էնդոյի համանուն վեպի հիման վրա։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, իսկ Ռուսաստանում՝ 2017 թվականի հունվարի 28-ին։


== Սյուժե ==
17-րդ դարում երկու եզվիտ ժամանում են օտարեկրացիների համար փակ Ճապոնիա, որոնելու համար իրենց ուսուցչին։ Ծագող արևի երկրում կառավարում է՝ Սյոգունատ Տոկուգավան, ով արգելում է կաթոլիկությունը։ Իշխանությունը ցանկանում է մաքրել պետությունը օտար կրոնի ազդեցությունից և կազմակերպում է ճապոնական քրիստոնյաների հալածանք։ Վանականները տեսնում են անհամար տանջանքներ, որոնց ենթարկվում են իրենց դավանակիցները։ Մինչդեռ քահանաները չեն դադարում քարոզել իրենց փորձերը, ինչի արդյունքում նույնպես ընդարհվում են չարության և բռնությունների հետ։ Ներխուժելով թշնամու սահմաններ, դրամայի հերոսների մոտ հարց է ծագում, թե ինչո՞ւ է Աստված լռում այն ժամանակ, երբ նրա զավակները տանջվում են։


== Դերերում ==
Էնդրյու Գարֆիլդ - Տեր Սեբաստիան Ռոդրիգես
Ադամ Դրայվեր - Տեր Ֆրանցիսկո Գարուպե
Լիամ Նիսոն - Տեր Քրիշտովան Ֆերրեյրա
Քիարան Հայնդս
Թադանոբու Ասանո
Սինյա Ցուկամատո


== Արտադրություն ==
2013 թվականի մայիսին հայտնի դարձավ, որ Էնդրյու Գարֆիլդն ու Կեն Վատանաբեն պետք է նկարահանվեն ֆիլմում։ 2015 թվականի հունվարին Թադանոբուն զբաղեցրեց Վատանաբեի տեղը ֆիլմում։
Ֆիլմի նկարահանումները սկսվեցին 2015 թվականի հունվարի 30-ին Թայվան կղզում և ավարտվեցին մայիսին։
Առաջին թրեյլերը հայտնվեց էկրաններին 2016 թվականի նոյեմբերի 23-ին՝ պրեմիերայից մի ամիս առաջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջորջ Հերբերտ, 5-րդ կոմս Քարնարվոն

Ջորջ Էդվարդ Սթենհոուպ Մոլինո Հերբերտ, 5-րդ կոմս Քարնարվոն (անգլ.՝ George Edward Stanhope Molyneux Herbert, 5th Earl of Carnarvon, հունիսի 26, 1866(1866-06-26), Highclere Castle - ապրիլի 5, 1923(1923-04-05), Կահիրե, Եգիպտոս), անգլիացի եգիպտագետ և հնություններ հավաքող։


== Կենսագրություն ==
Քարնարվոնի 4-րդ կոմսի և լեդի Էվելին Սթենհոուպի (1834-1875 թվականներ) որդի Հենրի Հովարդ Հերբերտ (1831-1890 թվականներ)։ Մինչ հոր մահը կրում էր Փորչեսթերի լորդի տիտղոս։
Կրթությունը ստացել է Իթընի քոլեջում և Քեմբրիջի համալսարանի Տրինիտի քոլեջում։ Տարված էր որսով, արշավներով, հազվագյուտ իրերի հավաքող էր։ Երբ բրիտանացի եգիպտագետ Էռնեստ Բաջը նրան առաջարկեց զբաղվել եգիպտագիտությամբ, Քարնարվոնը ծանոթացավ Հովարդ Քարթերի հետ։
1895 թվականի հունիսի 26-ին Սուրբ Մարգարիտի եկեղեցում Քարնարվոնն ամուսնացավ Ալմինե Վիկտորիա Մարիա Ալեքսանդրա Ուոմբուելլի՝ Մարի Բեյերի (Ֆրեդերիկ Չարլզ Ուոմբուելլի կինը) դստեր հետ, բայց նրա հարազատ հայրը, ինչպես ենթադրում էին, Ռոտշիլդների տոհմից Ալֆրեդ Ռոտշիլդն էր, ով լեդի Քարնարվոնին դարձրեց իր ժառանգորդը։
Նրանց երեխաները Հենրի Ջորջ Ալֆրեդ Մարիուս Վիկտոր Ֆրենսիս Հերբերտը (1898 թվականի նոյեմբերի 7-1987 թվականի սեպտեմբերի 22) և լեդի Էվելին Լեոնորա Ալմինա Հերբերտն (1901 թվականի օգոստոսի 15-1980 թվական) էին։


== Եգիպտագիտություն ==
1906 թվականին Ջորջ Քարնարվոնը և հնագետ Հովարդ Քարթերը Եգիպտոսում՝ Թեբեի ու Դեյր էլ-Բահարիի մոտ, սկսեցին իրենց պեղումները։ Բազմամյա հետազոտությունների արդյունքում գիտնականները հայտնաբերեցին 12-րդ և 18-րդ դինաստիաների փարավոնների դամբարանները։ Այդ մասին նրանք նկարագրում էին իրենց համատեղ  «Հետազոտություն Թեբեում հինգ տարի» աշխատության մեջ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմն ընդհատեց հետազոտությունները, բայց շուտով նրա ավարտից հետո պեղումները վերսկսվեցին և 1922 թվականի նոյեմբերի 22-ին Քարնարվոնն ու Քարթերը բացեցին Թութանհամոնի դամբարանը։ Թութանհամոնը մ.թ.ա. XIV դարի Ամարնաների շրջանի փարավոն էր։ Թաղման սենյակը բացվել է 1923 թվականի փետրվարին, իսկ 1924 թվականի հունվարին գտնվել է սարկոֆագը։
1923 թվականի ապրիլի 5-ին Ջորջ Քարնարվոնը մահացավ Կահիրեում թոքաբորբից։ Լորդ Քարնարվոնի մահվան հանգամանքը լրատվամիջոցների համար առիթ հանդիսացավ փարավոնի անեծքի մասին լեգենիդի տարածմանը։


== Տես նաև ==
Փարավոնների անեծք


== Ծանոթագրություններ ==
Աթմաթ

Աթմաթ (ֆր.՝ Hattmatt), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 641 մարդ, բնակչության խտությունը` 154.46 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.15 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 34 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 448 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 346-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 102։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,2 %։ 346 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 324 անձ (167 տղամարդ և 157 կին)։ Գործազուրկ են եղել 22 անձ (8 տղամարդ և 14 կին)։ 102 անաշխատունակներից 36-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 41-ը` թոշակառուներ, իսկ 25-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Crisalide (Vola)

«Crisalide (Vola)», սանմարինացի երգչուհի Վալենտինա Մոնեթայի երգն է, որով ներկայացրել է Սան Մարինոն Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգի խոսքերի հեղինակն է Մաուրո Բալեստրինը, իսկ երաժշտության հեղինակը Ռալֆ Զիեգելը։
2013 թվականի մարտի 15-ին San Marino RTV-ն ներկայացրել է  երգն ու նրա տեսահոլովակը։
2013 թվականի մայիսի 16-ին Վալենտինա Մոնեթան Շվեդիայում կատարել է երգը մրցույթի կիսաեզրափակիչ փուլում՝ զբաղեցնելով 11-րդ հորիզոնականը 47 միավորով և եզրափակիչ չի անցել։


== Երգացանկ ==
Digital download«Crisalide (Vola)» – 2։56
«Crisalide (Vola)» (Karaoke version) – 2։56Digital maxi-single«Crisalide (Vola)» – 2։56
«Chrysalis (You'll Be Flying)» – 2։56
«Crisalide (Vola)» (Karaoke version) – 2։56
«Chrysalis (You'll Be Flying)» (Karaoke version) – 2։56


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը YouTube-ում
Բելա Խոտենաշվիլի

Բելա Խոտենաշվիլի (վրաց.՝ ბელა ხოტენაშვილი, հունիսի 1, 1988(1988-06-01), Թելավ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի շախմատիստուհի, գրոսմայստեր (2013).
Վրաստանի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է երկու Օլիմպիադաների (2010-2012 թվականներ), երկու աշխարհի (2011-2013 թվականներ) և երկու Եվրոպայի թիմային առաջնության։
Մարզիչը Դավիթ Ջոջուան է։
Ամուսնացած է միջազգային վարպետ Վախթանգ Սուլաշվիլու հետ, նրանք ունեն մեկ աղջիկ՝ Մարիամը։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կաղապար:ՖԻԴԵ
Բելա Խոտենաշվիլի շախմատիստի էջն ու խաղերը Chessgames.com կայքում
Անձնական քարտը Իվան Սոկոլով 365chess.com կայքում
Ելույթները  շախմատային օլիմպիադաներում
Գևորգ Աբգարյան (այլ կիրառումներ)

Գևորգ Աբգարյան կարող է վերաբերել՝

Գևորգ Կարապետի Աբգարյան (1888-1967) — հայ քանդակազարդող վարպետ։
Գևորգ Վահագնի Աբգարյան (1920-1998) — հայ բանասեր, պատմաբան, ձեռագրագետ։
Տրիխոմոնոզ

Տրիխոմոնոզ, տրիխոմոնիազ, տրիխոմոնադոզ, մարդու և կենդանիների միզասեռական օրգանների բորբոքային հիվանդություն։
Հարուցիչը մտրակավորների դասի, միաբջիջ օրգանիզմներն են՝ տրիխոմոնասները։ Մարդ ու տրիխոմոնոզի հարուցիչը Trichomonas vaginalis-ն է։ Վարակի աղբյուրը հիվանդ մարդն է կամ տրիխոմոնասակիրը։ Վարակվում են հիմնականում սեռական, երբեմն կենցաղային ճանապարհով՝ անձնական օգտագործման առարկաների միջոցով։ Կանանց տրիխոմոնոզ հիմնականում արտահայտվում է հեշտոցաբորբով, տղամարդկանցը՝ միզուկաբորբով։ Հիվանդությունը բնորոշվում է արտաքին սեռական օրգանների ուժեղ քորով, առատ, փրփրոտ սպիտահոսությամբ, միզարձակման ցավոտությամբ։ Կանանց տրիխոմոնոզ հաճախ ուղեկցվում է նաև արգանդի վզիկի խողովակի լորձաթաղանթի բորբոքումով, տղամարդկանցը՝ սերմնաբշտերի, շագանակագեղձի և մակամորձիների ախտահարումով։ Տրիխոմոնոզի ախտանշանները կախված են հիվանդության փուլերից, պրոցեսի տեղադրությունից։ Ընթացքը երկարատև է, կրկնություններով։ Ախտորոշվում է միզասեռական օրգանների արտազատուկների մանրադիտակային հետազոտության, հիվանդի գանգատների և տվյալների հիման վրա։


== Բուժումը դեղորայքներով ==
Բուժման ընթացքում սեռական կյանքն արգելվում է։ Սեռական հիգիենայի կանոնների պահպանում, պայքար վեներական հիվանդությունների դեմ։ Կենդանիներից տրիխոմոնոզով հիվանդանում են հիմնականում խոշոր եղջերավորները, հազվադեպ՝ թռչունները։ Խոշոր եղջերավոր կենդանիների հարուցիչը՝ Trichomonas foe tus-ը, ախտահարում է սեռական օրգանները և տարածվում է առավելապես զուգավորման ժամանակ։ Հիվանդությունն ուղեկցվում է վաղ վիժումներով, ստերջությամբ, սեռական օրգանների յուրահատուկ ախտահարումներով։ Առողջացած ցուլերը հաճախ տրիխոմոնասակիր են։ Տրիխոմոնոզ ախտորոշում են կլինիկական նշանների, համաճարակաբանական տվյալների և մանրադիտակային հետազոտությունների հիման վրա։ Բուժումը՝ ֆուրազոլիդոն, կարբոխոլին են։ Կանխարգելումը՝ տրիխոմոնոզով հիվանդ կենդանիների մեկուսացում և բուժում, արհեստական սերմնավորման կիրառում։ Թռչունների տրիխոմոնոզի հարուցիչն ախտահարում է մարսողական ուղիները, լյարդը և այլ օրգաններ։ Առավել հաճախ հիվանդանում են ճտերը։ Բուժումը՝ տրիխոպոլ, օսարսոլ են։ Կանխարգելումը՝ ճտերի մեկուսացված աճեցում, կերաբաժնում տրիխոմոնադոցիտների օգտագործում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Trichomonas columbae video
Ավսարակ

Ավսարակ, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Դիլման քաղաքից 45 կմ հյուսիս-արևմուտք, Զողիկ լեռան վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Արմենուհի Կյուրեղյան

Արմենուհի Ստեփանի Կյուրեղյան (օգոստոսի 26, 1963(1963-08-26), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մաթեմատիկոս, քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավոր (ՀՅԴ, «ՀՅԴ» խմբակցություն)։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1963 թվականի օգոստոսի 26-ին Վանաձորում։
2006 թվականից ՀՅԴ կուսակցության անդամ է։


=== Կրթություն ===
1984 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1988 թվականին ավարտել է ՀՀ ԳԱԱ հաշվողական կենտրոնի ասպիրանտուրան։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։


=== Աշխատանքային գործունեություն ===
1988-1992 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ հաշվողական կենտրոնի գիտաշխատող, 1992 թվականից աշխատում է Վանաձորի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ինֆորմատիկայի ու տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդների ու մոդելավորման ամբիոնում որպես դոցենտ։ 1993-2000 թվականներին աշխատել է ՀՀ սոցիալական ապահովության պետական ծառայության Վանաձորի տարածքային բաժնի նպաստների բաժնի վարիչ։ 2016-2017 թվականներին եղել է Վանաձորի ավագանու անդամ։


=== Հասարակական գործունեություն ===
1997 թվականից եղել է Համալսարանական կրթությամբ կանանց ասոցիացիայի Վանաձորի մասնաճյուղի քարտուղար, ապա՝ փոխնախագահ, նախագահ։ 2004 թվականից Համալսարանական կրթությամբ կանանց ասոցիացիային կից Կանանց լիդերության բարձրագույն դպրոցի ղեկավարն է։ 2005 թվականից աշխատում է որպես Քաղաքացիական նախաձեռնությունների Լոռու մարզային կենտրոնների ղեկավար։

2017 թվականի ապրիլի 2-ին Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավոր՝ ՀՅԴ համապետական ընտրական ցուցակով։ ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման Գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։


== Աշխատություններ ==
Երկու ուսումնական ձեռնարկի, մասնագիտական 30 հոդվածի հեղինակ է։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հունաստանի սահմանադրություն (1822)

1822 թվականի Հունաստանի սահմանադրություն, առաջին էպիդավրոսյան ժողովի ընթացքում՝ 1822 թվականի հունվարի 1-ին, ընդունված նորմատիվ ակտ, որը անուղղակիորեն հանդիսացել է Հունաստանի պայմանական վարչակարգի ժամանակավոր սահմանադրությունը։ Սահմանադրության ընդունման նպատակը երկրում ժամանակավոր կառավարության հաստատումն էր, ինչպես նաև անկախության պատերազմի գործիչների միջոցով ազգային խորհրդարանի ստեղծումը։ 1822-ի սահմանադրությունը հանդիսանում է հանրապետական Հունաստանի պատմության առաջին սահմանադրությունը։
Հունաստանի առաջին սահմանադրությունը հատկապես աչքի է ընկել խիստ ազգայնականական ընդգծումներով։ Մասնավորապես, երկրորդ բաժնի երկրորդ գլխում բովանդակված է հետևյալը.

Սահմանադրության նախագիծը մշակվել է Հունաստանի անկախության պատերազմում գործուն դերակատարություն ունեցած երեք խոշոր ռազմական կազմակերպությունների՝ Արևմտյան մայրցամաքային Հունաստանի սենատի, Արևելյան մայրցամաքային Հունաստանի արեոպագոսի և Պելոպոնեսյան սենատի կողմից։ Սահմանադրության տեսակարար հիմքը Վինսենցո Գալինայի աշխատությունն էր։
Հարկ է նշել, որ նպատակահարմարությունից ելնելով հույն օրենսդիրները խուսափում են 1793 և 1795 թվականների Ֆրանսիայի կամ 1787 թվականի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հեղափոխական, ազատատենչ և ժողովրդական սկզբունքներով բովանդակված սահմանադրության դրույթների ընդունումից։ Գլխավոր պատճառը՝ «Սրբազան դաշինք»-ի գաղափարախոսությանը չհակասելու հույների մտավախությունն էր։ Նույն հանգամանքով էլ պայմանավորված էր փաստը, որ սահմանադրությունում որևէ կերպ հիշատակված չէ անկախության համար պայքարող «Ֆիլիկի էթերիա» կազմակերպության մասին։


== Կառուցվածք ==
1822 թվականի սահմանադրությունը հստակորեն սահմանազատում էր գործադիր և օրենսդիր իշխանությունը՝ ընդունելով կառավարման խորհրդարանական մոդել։ Սահմանադրությունում բովանդակված է նաև վերջիններիս իրավակական կարգավիճակին և պարտականություններին վերաբերվող անցումային դրույթներ։ Իրավական ակտն ընդունվել է Էպիդավրոսում տեղի ունեցած Հունաստանի ազգային ժողովի անդրանիկ նիստում։
Սահմանադրությունը կազմված էր չորս բաժիններից և ընդհանուր հաշվով ներառում էր 109 դրույթ։

Բաժին առաջին՝ վերաբերվում էր հույների (ըստ սույն բաժնի՝ հույն էր կոչվում Հունաստանի տարածքում ապրող ցանկացած քրիստոնյա) կրոնական և քաղաքացիական իրավունքներին, հույն ուղղափառ եկեղեցու սահմանադրաիրավական կարգավիճակին և գերակայությանը։
Բաժին երկրորդ՝ վարչական հարցեր և վարչական պատասխանատվության տեսակներ։
Բաժինն երրորդ՝ օրենսդիր իշխանության սահմանադրաիրավական կարգավիճակը։
Բաժին չորրորդ՝ գործադիր իշխանության սահմանադրաիրավական կարգավիճակը։Չհաշված որոշ հանգամանքներ, այնուամենայնիվ, Հունաստանի առաջին սահմանադրությունը համարվում է ժամանակաշրջանի համար բավականաչափ լիբերալ և ժողովրդավարական։ Գործադիրի և օրենսդիր իշխանության նմանօրինակ տարանջատումը արտացոլում է քաղաքական հավասարակշռություն պահպանելու ուժային կենտրոնների ձգտումը։ Այնուամենայնիվ, հետհեղափոխական իրադրությունը այս երկրում խոչընդոտում է սահմանադրական նորմերի ամբողջական գերակայությանը։


== Տես նաև ==
Հունաստանի Սահմանադրություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
1822 թվականի սահմանադրության բնօրինակի սկանավորված տարբերակը
Հունական սահմանադրության (1822) բովանդակությունը գերմաներենով Archived 2007-09-26 at the Wayback Machine.
Սև Աչք

M 64 (Messier 64, Мессье 64, այլ նշանակումներ՝ NGC 4826, ZWG 130.1, UGC 8062, KARA 559, MCG 4-31-1, IRAS12542+2157, PGC 44182, Քնած Գեղեցկուհի գալակտիկա, Սև Աչք գալակտիկա), գալակտիկա Բերենիկեի Գես համաստեղությունում։
Այդ օբյեկտի յուրահատկությունը նրանում է, որ առաջացել է երկու տարբեր կողմ պտտվող միաձուլված գալակտիկաներից։ Դրա արդյունքում կենտրոնային գազափոշային սկավառակը պտտվում է պերեֆիրայի աստղերի ու գազերի ուղղությանը հակառակ։
Այս օբյեկտը ներառվում է «Նոր ընդհանուր կատալոգի» օբյեկտների ցանկի մեջ։


== Դիտարկումներ ==

M 64-ը շնորհիվ իր գեղեցիկ արտաքին տեսքի օբյեկտը դարձավ սիրողական դիտարկումների առարկա։ Դիտարկումների լավագույն ժամանակը ձմեռվա վերջից մինչև ամառվա սկիզբն ընկած ժամանակահատվածն է։ Օբյեկտը գտնելը այդքան էլ դժվար չէ՝ α — γ երևակայան Վերոնիկայի Վարսերը գծի վրա (մոտ է α-ին) պարզկա գիշերը հազիվ երևում է ոչ պայծառ 35 Com աստղը (5m): «Սև աչքը» պետք է գտնել դրանից արևելք-հարավ-արևելք ուղղությամբ։ Օպտիկական աստղադիտակով կամ հեռադիտակով այն աչքի չի ընկնում։
Սիրողական աստղադիտակով սկզբում երևում է գալակտիկայի ձգված ձվածրաձևի տեսքը և պայծառ աստղաձև միջուկը։ Լավ գիշերը (առանց արհեստական և բնական լուսավորման) աստղադիտակի ապերտուրայի 200-300 մմ-ից ուշադիր դիտելու դեպքում, միջուկից հյուսիս-արևելք ընկած տարածքում լավ երևում է գոյացությունը, որը տվել է այդ օբյեկտի անվանումը։ Ձգված մութ մասը լուսավորում է միջուկը, գալակտիկային տալով արտահայտիչ տեսք։ Գալակտիկայի անկյունից գտնվող մութ բծի հարևանությամբ գտնվում է ավելի պայծառ (11m) աստղ, առաջին գծում։


=== Հարևան օբյեկտներ Մեսյեի կատալոգից ===
M 53 — (5 աստիճանով հարավ-արևելք, у α Com) պայծառ և խիտ գնդե կուտակում;
M 85, M 100, M 88, M 60, M 59, M 58, M 89 և M 90 — (հարավ-արևմուտք) գալակտիկաների կուտակում Կույսի համաստեղությունում;
M 3 — (հյուսիս-արևելք, Որսկան շներ համաստեղությունում) պայծառ գնդե կուտակում։


== Տես նաև ==
Նոր ընդհանուր կատալոգ


== Գրականություն ==
D. Pierini, A. Majeed, T. A. Boroson, and A. N. Witt Extended Red Emission in the Evil Eye Galaxy (NGC 4826)(անգլ.) // The Astrophysical Journal. — 2002. — 
Richard J. Rand and John F. Wallin Pattern Speeds of BIMA SONG Galaxies with Molecule-dominated Interstellar Mediums Using the Tremaine-Weinberg Method(անգլ.) // The Astrophysical Journal. — 2004. —  — 
Michael W. Regan, Michele D. Thornley, Stuart N. Vogel, Kartik Sheth, Bruce T. Draine, David J. Hollenbach, Martin Meyer, Daniel A. Dale, Charles W. Engelbracht, Robert C. Kennicutt, Lee Armus, Brent Buckalew, Daniela Calzetti, Karl D. Gordon, George Helou, Claus Leitherer, Sangeeta Malhotra, Eric Murphy, George H. Rieke, Marcia J. Rieke, and J. D. Smith The Radial Distribution of the Interstellar Medium in Disk Galaxies: Evidence for Secular Evolution(անգլ.) // The Astrophysical Journal. — 2006. — 
M. Krips, R. Neri, S. García-Burillo, S. Martín, F. Combes, J. Graciá-Carpio, and A. Eckart A Multi-Transition HCN and HCO+ Study of 12 Nearby Active Galaxies: Active Galactic Nucleus versus Starburst Environments(անգլ.) // The Astrophysical Journal. — 2008. —  — 


== Արտաքին հղումներ ==
M 64-ը WikiSky կայքում
M 64: Քնած գեղեցկուհի գալակտիկա
Աննա Բրիգադերե

Աննա Բրիգադերե (լատիշ․՝ Anna Brigadere, սեպտեմբերի 19 (հոկտեմբերի 1), 1861, Tērvete, Tērvete Parish, Լատվիա - հունիսի 25, 1933(1933-06-25), Tērvete, Tērvete Parish, Լատվիա), լատիշ գրող, դրամատուրգ։


== Կենսագրություն ==

Սկսել է գրել 1896 թվականին։ Իր ստեղծագործությունում հաճախ գործածել է ժողովրդական բանահյուսության մոտիվներ։ Գրել է պիեսներ-հեքիաթներ և երգիծական կատակերգություններ, բանաստեղծություններ և պատմվածքներ («Մարէ», «Սկեսուր», «Հաղթանակ»)։ Բրիգադերեի պիեսներն առավել հաճախ բեմադրվել են Լատվիայի ազգային թատրոնում (Ռիգա)։ Նա նաև գրել է «Աստված, բնություն, աշխատանք» (Dievs, daba, darbs) ինքնակենսագրական տրիլոգիան։ 


== Հեքիաթային պիեսներ ==
«Սպրիդիտիս» («Մատնաչափիկը», 1903 թվական)` էկրանարկվել է 1982 (մուլտֆիլմ) և 1985 (ֆիլմ) թվականներին
«Գունդեգա արքայադուստրը և Բրուսուբարդ թագավորը» (1911 թվական)
«Մայան և Պայան» (1922 թվական)
«Կախարդական Լոլիտա թռչունը» (1927 թվական)


== Գրականություն ==
Raksti I—XX. Riga, 1912—1939.
Anna Brigadere un Tervete / sastadijis Janis Rapa. Riga: Preses Nams, 1996. ISBN 9984-00-226-8 (на латышском)
Zenta Maurina. Baltais cels : studija par Annu Brigaderi. Riga: Zvaigzne ABC, 1996. ISBN 9984-04-304-5 (на латышском)


== Ծանոթագրություններ ==
Գայ Էքեր

Գայ Ֆրեդերիկ Էքեր (փետրվարի 9, 1959(1959-02-09), Սան Պաուլո, Բրազիլիա), բրազիլաամերիկացի դերասան, ով ավելի հայտնի է հեռուստասերիալներից։
Էքերը Լատինական Ամերիկայում հայտնի դարձավ այն ժամանակ, երբ  մարմնավորեց Սեբաստիան Վալեխոյին կոլումբիական Café, con aroma de mujer հեռուստանովելում։ Կոլումբիական երկրորդ հեռուստասերիալը՝ Guajira-ն, նույնպես հաջողության հասավ։ 1998 թվականին նա տեղափոխվեց Մեքսիկա և ստացավ իր առաջին դերը մեքսիկական հեռուստանովելում, մարմնավորելով՝ Քեյթ դել Կաստիլոյին La Mentira հեռուստանովելում, որը նույնպես մեծ հաջողություն գրանցեց։ Գլխավոր դերակատար է եղել Salomé և  Heridas de Amor հեռուստանովելներում։ Ամերիկացի հեռուստադիտողներին հայտնի է Լաս Վեգասի հեռուստատեսային շոուից՝ որպես դետեկտիվ Լուիս Պերեզ (որը զոհվում է Իրաքյան պատերազմում)։


== Կենսագրություն ==
Գայ Էքերը ծնվել է Սան Պաուլոյում, նա ամերիկացիներ Մարիոն և Բոբ Էքերների ընտանիքի երրորդ երեխան է (3 աղջիկ, 2 տղա)։ Նրա հայրը գործարար է, որը  դեռ մանկության տարիներից աշխատել է մի քանի բազմազգ ընկերությունների համար։ Էքերը նաև ապրել է Կոլումբիայում, Վենեսուելայում և Մեքսիկայում։
Փոքրիկ Էքերը մասնակցել է տարբեր թատերական ներկայացումներում և շոուներում։ Աուստինում գտնվող Տեխասի համալսարան ընդունվելու համար տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Ավարտել է միջազգային բիզնեսի ֆակուլտետը։ Մի քանի ամիս անց գիտակցել է, որ իր իրական կոչումը դերասանությունն է։ Գայ Էքերի ամենաառաջին աշխատանքը եղել է ՄաքԴոնլադսի գովազդը։
2013 թվականի հունիսի 24-ին հաստատվել է, որ Գայ Էքերը Սուսաննա Գոնսալեսի հետ միասին կնկարահանվի մեքսիկական Por siempre mi amor  հեռուստանովելում, որպես գլխավոր դերակատար։
2015 թ.-ին նա Ջուլիան Գիլի հետ սկսեց Միլլեր Լայթի գովազդային քարոզարշավը։


== Անձնական կյանք ==
1984-1986 թվականներին ամուսնացած է եղել դերասանուհի Նիա Պիպլեսի հետ։ 2000-2015 թվականներին ամուսնացած է եղել մեքսիկա-ամերիակացի դերասանուհի  Էսթելա Սեինզի հետ, որից ունի 3 երեխա՝ Լիամը (ծնված՝ 2001 թ), Սոֆիան (ծնված՝ 2003 թ) և  Կաելան (ծնված՝ 2005 թ)։
Նա տիրապետում է պորտուգալերենին, անգլերենին և իսպաներենին։


== Ֆիլմագրություն ==
1986: Blood Money aka Dinero Sangre DVD [2002] ԱՄՆ [Amazon.com]


=== Համացանցային սերիալներ ===
2009: Vidas Cruzadas .... Դանիել


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Guy Ecker Internet Movie Database կայքում
Vidas Cruzadas - Guy Ecker new Webnovela Archived 2010-04-02 at the Wayback Machine.
Guy Ecker's Biography, Official website
Miller Lite: Rivales at YouTube
(2103) Լավեռնա

(2103) Լավերնա (անգլ.՝ Laverna), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի մարտի 20-ին Լա Պլատայի աստղադիտարանում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,142876 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5394 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7463 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2035,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176894 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,7° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2103) Լավերնա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռոյակովկա

Ռոյակովկա (ուկրաիներեն՝ Рояківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1784 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռոյակովկա գյուղում բնակվել է 404 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1073 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմել է 376,51 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Ռոյակովկա գյուղը հիմնադրվել է 1784 թվականին։ Գյուղը Ռոյակովսկի գյուղական խորհրդի վարչական կենտրոնն է, որը, բացի այդ, ներառում է Գուտիրևկա, Դալնեե և Սոֆիևկա գյուղերը։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Ռոյակովկա գյուղը գտնվում է Վշիվայա գետի ձախ ափին․ հոսանքի վերևում՝ 3 կմ հեռավորության վրա՝ Կեգիչևկա գյուղն է, հոսանքին ներքև՝ 2,5 կմ հեռավորության վրա՝ Ալեքսանդրովկա գյուղը, հակառակ ափին՝ Գուտիրևկա գյուղը։ Գյուղում կան մի քանի ամբարտակներ։


== Տնտեսություն ==
Կաթնամթերքի և թռչնաբուծական տնտեսություններ,
«Ռոյակովկա», գյուղատնտեսական ընկերություն,
«Սոֆիևկա» գյուղատնտեսական ՍՊԸ։


== Հիշարժան վայրեր ==
Խորհրդային զինվորների եղբայրական գերեզման։


== Հայտնի մարդիկ ==
Նիկոլայ Ֆեդորովիչ Կլիմենկո (1923 թվականի մարտի 25-ին Ռոյակովկա գյուղում - մահացել է 1943) - Խորհրդային Միության հերոս։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բանյան

Բանյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Գառնիկ Բանյան (1910-1989), թղթակից, խմբագիր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեյ Մասկ

Մեյ Մասկ (ի ծնե՝ Հալդեման, ապրիլի 18, 1948(1948-04-18), Ռեջայնա), կանադացի-հարավաֆրիկացի մոդել և դիետոլոգ։ Նա Իլոն Մասկի, Քիմբալ Մասկի և Տոսկա Մասկի մայրն է, և աշխատում է որպես մոդել արդեն մոտ 50 տարի, հայտնվելով տարբեր ամսագրերի շապիկներում, այդ թվում՝ Թայմ ասմագրի առողջության հրատարակության։


== Հարավային Աֆրիկա (1950-1989) ==
Մեյ Հալդեմանը ծնվել է 1948 թվականի ապրիլի 16-ին Կանադայի Սասկաչևան նահանգի Ռեջայնա քաղաքում։ Նա երկվորյակ է և հինգ երեխաներից մեկը։ 1950 թվականին Հալդեմիանի ընտանիքը տեղափոխվել է Հարավային Աֆրիկայի Պրետորիա քաղաք։ Նրա ծնողները՝ Ուինիֆրեդ «Ուին» Ջոզեֆինը (Ֆլեթչեր) և Ջոշուա Նորմալ Հալդեմանը, որը մանուալ թերապևտ (խիրոպրակտիկա) և սիրողական հնագետ էր, նախաձեռնող էին, և 1952 թվականին նրանք ամբողջ ընտանիքով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն են կատարել պտուտակային ինքնաթիռով։ Ավելի քան 10 տարի ընտանիքը թափառում էր Կալահարի անապատում՝ որոնելով լեգենդար կորած Կալահարի քաղաքը։ Նրա ծնողները տարբեր սլայդներ են ցույց տվել և պատմել իրենց ճամփորդությունների մասին։ Մեյն ասել է․ «Իմ ծնողները հայտնի են եղել, բայց ոչ սնոբներ»։
Երիտասարդ տարիքում Հալդեմանը 1969 թվականի «Միսս Հարավային Աֆրիկա» գեղեցկության մրցույթի եզրափակչի մասնակիցներից մեկն էր։ 1970 թվականին նա ամուսնացել է Էրոլ Մասկի՝ հարավաֆրիկացի ինժեների հետ, որին նա հանդիպել էր ավագ դպրոցում։ Զույգը երեք երեխա է ունեցել․ Իլոն Մասկ, Քիմբալ Մասկ և Տոսկա Մասկ։ Մեյը դիետոլոգիայի մագիստրոսի աստիճան է ստացել Հարավային Աֆրիկայի Նարնջագույն ազատ պետության համալսարանի (անգլ.՝ University of the Orange Free State) կողմից։ Հետագայում նա ստացել է նաև նուտրիցիոլոգիայի մագիստրոսի աստիճանը Տորոնտոյի համալսարանի կողմից։
1979 թվականին Մեյն ամուսնալուծվել է Էրոլ Մասկի հետ։ Երկու տարի անց Իլոնը որոշել է ապրել իր հոր հետ։ Քիմբալը միացել է Իլոնին չորս տարի անց։ Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո Իլոնը որոշել է տեղափոխվել Կանադա։ 1989 թվականին՝ վեց ամիս անց, Մեյը նույնպես տեղափոխվել է Կանադա իր դստեր՝ Տոսկայի հետ։


== Կանադա և Միացյալ Նահանգներ (1989-այժմ) ==
Մեյ Մասկի մոդելային կարիերան շարունակվել է Կանադայում և ԱՄՆ-ում։ Նա հայտնվել է Special K հացահատիկի տուփերի վրա, Revlon-ի գովազդներում, Բիյոնսեի տեսահոլովակում։ Բացի այդ՝ նա մերկ նկարահանվել է Թայմ ամսագրի շապիկի համար և նույնպես Նյու Յորք ամսագրի համար՝ կեղծ հղի որովայնով։ 2012 թվականին Մասկը հայտնվել է Elle Canada-յի շապիկի վրա և նկարահանվել է Target-ի և Virgin America-յի գովազային արշավներին։ 2015 թվականին նա պայմանագիր է կնքել IMG Models-ի հետ։ 2017 թվականի սեպտեմբերին՝ 69 տարեկան հասակում Մասկը դարձել է CoverGirl-ի ամենատարեց մոդելը, ինչը մեկ լրատվական հոդվածներից մեկում հաղորդվում էր որպես «պատմություն կերտել»։
Բացի մոդելային կարիերայից, նա նաև բիզնես ունի որպես դիետոլոգ, և հանդես է գալիս զեկույցներով ամբողջ աշխարհում։
Նա մեմուար է գրել «Կինը ծրագիր է կազմում։ Խորհուրդ արկածներով, գեղեցկությամբ և հաջողությամբ կյանքի համար» (անգլ.՝ A Woman Makes a Plan: Advice for a Lifetime of Adventure, Beauty, and Success, 2019)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Դերբի (մրցում)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դերբի (այլ կիրառումներ)
Դերբի (անգլ.՝ Derby), ձիարշավային մրցումներ ցեղական 3-ամյա զտարյուն հեծկան ձիերով՝ 2400 մ տարածության վրա։ Առաջին անգամ կազմակերպել է լորդ Էփսոմ Դերբին (որից Էլ Դերբի անունը), 1778 թվականին Անգլիայում։ 
Մի շարք երկրներում, դերբի են կոչվում 4-ամյա վարգաձիերով անցկացվող մարզաշրջանի գլխավոր մրցումները ևս, Գերմանիայում նաև՝ արգելքների հաղթահարման խոշորագույն մրցումները։
Առյուծի արձանիկ (մ․թ․ա․ 14-13-րդ դարեր, Դվին)

Առյուծի արձանիկ, մ․թ․ա․ 14-13-րդ դարերում Դվինում հայտնաբերված արձանիկ, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2982-1 համարի ներքո։


== Նկարագրություն ==
Հարթակի վրա կանգնած մ․թ․ա․ 14-13-րդ դարերում գտնված առյուծի սնամեջ քանդակ է։ Վերջինիս գլուխը խոշոր է՝ պսակված թավ բաշով, ականջները փոքր են, ցցված։ Աչքերը խոշոր, դուրս պրծած, կենտրոնում՝ խորը փոսորակով նշված են ակնախոռոչները։ Քթանցնքներն ունեն կլոր անցքերի ձև։ Երախը՝ ատամնաշարով, բաց է։ Վերին ծնոտին թույլ ռելիեֆով ընդգծված է մորթին։ Իրանը կլոր է, սնամեջ՝ զարդարված երկշար եռանկյունի ծակոտիներով, ոտքերը մեկնած են առաջ։ Պոչը երկար է՝ ծայրում գալաված։ Կենդանու ֆիգուրան դրված է խարսաձև հիմքով պատվանդանի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։
Հասմիկ Իսրայելյան - Պաշտամունքն ու հավատալիքները ուշ բրոնզեդարյան Հայաստանում, Երևան, 1973։
Ձորք

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ձորք (այլ կիրառումներ)
Ձորք, պատմական Հայաստանի Սյունիք նահանգի գավառներից։
Ձորք փոքրիկ գավառը տարածվում էր Կապան գետի վերին հոսանքի շրջանում։ Գավառը 11-րդ դարից սկսած կոչվեց Կապան, այնտեղ գտնվող Կապան քաղաքի անունով, իսկ ավելի ուշ՝ Բաղաբերդ։
Ձորքը Սյունիքի ամենալեռնոտ շրջանն է։ Նրա մի զգալի մասը այժմ էլ ծածկված է խիտ անտառներով։
Սյունիքի թագավորության գոյության ընթացքում Ձորքը դարձել էր նրա կենտրոնական շրջանը՝ ոստանը։
Ձորք գավառի պատմա-աշխարհագրական նշանավոր վայրերն են Գեղի բնակավայրը, Կապան քաղաքը, Վահանավանքը, Բաղաբերդ և Շլորուտ բերդերը։


== Աղբյուրներ ==
Ունա Չապլին

Ունա Կաստիլիա Չապլին (անգլ.՝ Oona Castilla Chaplin, հունիսի 4, 1986(1986-06-04), Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ունա Կաստիլիա Չապլինը ծնվել է 1986 թվականի հունիսի 4-ին։ Դերասանուհի Ջերալդին Չապլինի և կինեմատոգրաֆիստ Պատրիսիո Կաստիլիայի դուստրն է, Չարլի Չապլինի թոռնուհին, Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Յուջին Օ'Նիլի ծոռնուհին։ Ունա է անվանվել ի պատիվ տատիկի՝ Ունա Օ'Նիլի՝ Չարլի Չապլինի վերջին կնոջ և Յուջին Օ'Նիլի դստեր։ 2007 թվականին Ունա Չապլինը ավարտել է Թատերարվեստի թագավորական ակադեմիան։
Դերասանական կարիերան սկսել է 2007 թվականին՝ «Ուրվականներ» սերիալում խաղացած էպիզոդիկ դերով։ 2014 թվականին «ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիա» մրցանակաբաշխության ժամանակ «Գահերի խաղ» սերիալում խաղացած դերի համար առաջադրվել է «Լավագույն դերասանական կազմ դրամատիկական սերիալում» անվանակարգում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ունա Չապլինը Թվիթթերում
Կարմրաշեն (Վայոց ձորի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարմրաշեն (այլ կիրառումներ)Կարմրաշեն, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, մարզկենտրոնից 40 կմ հյուսիս-արևելք, Հերհեր գետի վերին հոսանքի շրջանում։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Կարմրաշեն (նախկինում՝ Քյոթանլի, Քյոթանլու) գյուղը գտնվում է Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Վայքի տարածաշրջանի հյուսիսարևմտյան կողմում գտնվող Վայոց լեռան ստորոտում, Հերհեր գետի վերին հոսանքի բարձրադիր սարավանդում։ Ծովի մակարդակից բարձր է 2030 մ։ Սահմանակից է՝ հյուսիս-արևելքից՝ Ջերմուկ, հարավ-արևելքից՝ Հերհեր, հարավ-արևմուտքից՝ Մալիշկա, հյուսիս-արևմուտքից՝ Գողթանիկ համայնքներին։ Շրջակայքում կան անտառակներ։
Մոտակայքում գտնվող հրաբխային խարամներն օգտագործվում են որպես շինարարական ավազ։ Տեղանքը քամոտ է։


== Պատմություն ==
Գյուղի հիմնադրման տարեթիվը ստույգ չէ։ Գյուղի շրջակայքում կան հնավայրեր և պատմաճարտարապետական կոթողներ։ Գյուղից մեկ կմ հարավ-արևելք գտնվում է Պողոս-Պետրոս խաչքարը, հարավ–արևմուտքում խարաբաներ գյուղատեղին է, հյուսիս-արևմուտքում՝ Գենգարա գյուղատեղին։
Խաչքարերը վերաբերում են 10-13-րդ դարերին։ Ղևոնդ Ալիշանը Կարմրաշենին է նույնացնում Սյունիք աշխարհի Վայոց ձոր գավառում հիշատակվող Գուտենի գյուղը։ 1963 թվականին այստեղ հիմնվել էր բանավան՝ Արփա-Սևան ջրատարի բանվոր-ծառայողների համար։
Այժմյան գյուղի տարածքը բնակեցվել է 1916 թվականից 1925 թվականն Նախիջևանի Բադամլու գյուղից ներգաղթածներով, ինչպես նաև Գնդեվազից, Վերնաշենից և այլ վայրերից եկածներով։
Նույն շրջանում հարևան տարածքներից Կարմրաշեն են տեղափոխվել նաև ադրբեջանցիներ։
1988 թվականին գյուղի ադրբեջանցի բնակչությունը տեղափոխվեց Ադրբեջան, իսկ նրանց փոխարեն գյուղ ներգաղթեցին մեծ թվով ադրբեջանահայեր, որոնց մեծ մասը հետագա տարիներին տեղափոխվեց այլ բնակավայրեր։
ՀՀ անկախությունից հետո գյուղի երիտասարդության նախաձեռնությամբ տեղանունները, որոնք ունեին թուրք-արաբա-պարսկական ծագում, վերանվանվեցին Կարմրաշենցի ճանաչված և նշանավոր մարդկանց անուններով, այդ վայրերում կառուցվեցին հուշաղբույրներ։


== Բնակչություն ==
Կարմրաշենի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է անասնապահությամբ, ինչպես նաև հացահատիկների և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Կարմրաշենից 1 կմ հարավ-արևելքում է գտնվում Պողոս-Պետրոս խաչքարը, կան XII-XV դարերի խաչքարեր։


== Հասարակական կառույցներ ==
Գյուղն ունի դպրոց, ակումբ, գրադարան, հեռախոսային ցանց, բուժկետ, խանութ։


== Տես նաև ==
Կարմրաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)


== Արտաքին հղումներ ==
Կարմրաշեն (Վայոց ձորի մարզ) բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։
2001 թվականի Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները, Հայաստանի վիճակագրական կոմիտե
Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio 
Brady Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 124, available online at the website of the Internet Archive:


== Ծանոթագրություններ ==