armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ժան Կաբյու

Ժան Կաբյու (ֆր.՝ Jean Cabut,հունվարի 13, 1938(1938-01-13)[…], Շալոն ան Շամպայն, Մարն, Ֆրանսիա - հունվարի 7, 2015(2015-01-07)[…], Փարիզի 11-րդ շրջան, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի ծաղրանկարիչ։
Հայտնի էր «Կաբյու» (ֆր.՝ Cabu) կեղծանվամբ։ Փարիզի Շառլի Էբդո երգիծական ամսագրի նախկին աշխատակից։


== Կարիերա ==
Արվեստ սկսել է ուսումնասիրել «École Estienne»-ում։ Առաջին անգամ իր գործերը հրապարակվեցին 1954 թվականին տեղական թերթում։ Ալժիրում կռվելու տարիներին, նկարազարդումներ է կատարել Paris Match թերթի համար։ Ծառայության ավարտից հետո դարձել է «Hara-Kiri» ամսագրի հիմնադիրներից մեկը։ 1980-ական թվականներին համագործակցել է «Récré A2» մանկական հեռուստաընկերության հետ, զուգահեռ իր աշխատանքը համատեղելով Շառլե Էբդոյում ու Le Canard enchaîné-ում։
2006-ից մինչև 2007 թվականները Օտել դե Վիլում անցկացրել է «Կաբյուն և Փարիզը» ծաղրանկարային ցուցահանդեսը։ Ինչպես նաև նրա մասին ֆիլմ է նկարահանվել «France 5» հեռուստաալիքի համար՝ «Կաբյու, քաղաքականապես ոչ կոռեկտ»։
Սպանվել է 2015 թվականի հունվարի 7-ին Փարիզի Շառլե Էբդո թերթի շտաբ-բնակարանում հրաձգության հետևանքով։


== Ընտանիք ==
Հանդիսանում էր ֆրանսիացի երգչուհի ու երգահան Մանո Սոլոյի հայրը (Ապրիլի 24 1963 — Հունվարի 10 2010)։


== Աշխատանքներ ==


=== Ալբոմներ ===
Շարք Le Grand Duduche
Le Grand Duduche (1967, Dargaud)
Il lui faudrait une bonne guerre !… (1972, Dargaud)
L’Ennemi intérieur (1973, Le Square)
Le Grand Duduche en vacances (1974, Le Square)
Passe ton bac, après on verra ! (1980
Maraboud’ficelle 1980, Dargaud)
À bas la mode ! (1981, Dargaud)
Le Grand Duduche et la fille du proviseur (1982, Dargaud)
Շարք Le Grand Duduche
Le Journal de Catherine (1970, Le Square)
Catherine saute au paf ! (1978, Le Square)
Les Aventures de madame Pompidou (1972, Le Square)
Mon beauf''շարք''
Mon beauf’ (1976, Le Square)
La France des beaufs (1979, Le Square)
Mitterrand et son beauf (1984, Albin Michel)
À consommer avec modération (1989, Albin Michel)
Les nouveaux beaufs sont arrivés (1992, Le Cherche midi)L’Intégrale beauf (октябрь 2014, Michel Lafon)
Inspecteur la bavure (1981, Albin Michel)
Le Nez de Dorothée (1986, Flammarion)
ՇարքLe Grand Duduche
Tonton roi de France (1988, Belfond)
Tonton accro (1988, Albin Michel)
Tonton la-terreur (1991, Albin Michel)
Adieu Tonton (1992, Albin Michel)
Le Gros Blond avec sa chemise noire (1988, Albin Michel)
Les Interdits de Cabu (1989, Albin Michel)
Mort aux vieux ! (1989, Albin Michel)
Cabu au Canard enchaîné (1989, Albin Michel)
Les abrutis sont parmi nous (1992, Albin Michel)
Responsables mais pas coupables ! (1993, Albin Michel)
Secrets d’État (1994, Albin Michel)
Les Aventures épatantes de Jacques Chirac (1996, Albin Michel)
Vas-y Jospin ! (1999, Albin Michel)
À gauche toute ! (2000, Albin Michel)
C’est la faute à la société (2008, 12 bis)
Mai 68 (collectif, 2008, Michel Lafon)


=== Կոլեկտիվային ===
Élevons le débat, Charlie Hebdo 2009—2010, Les Échappés
Plus belle la crise !, Charlie Hebdo 2008—2009, Les Échappés
Liberté Égalité Fraternité, Charlie Hebdo 2007-2008, Les Échappés
Les Brèves de Charlie Hebdo (3 հատոր), 2008-2009-2010, Les Échappés


=== Տարբեր ===
Ouvrez le massacre Ժան Մարիի հետ, 1977


== Ծանոթագրություններ ==
Դեմերջի (գետ)

Դեմերջի (ռուս.՝ Демерджи, ուկրաիներեն՝ Демірджі , Ղրիմի թաթարերեն՝ Demirci, Демирджи Ղրիմի թաթարերեն՝ Demirci, Демирджи), գետ Ղրիմում, Ալուշտայի քաղաքային շրջանի տարածքում։


== Նկարագրություն ==
Դեմերջի գետի երկարությունը 13 կիլոմետր է, ավազանի մակերեսը՝ 53,4 կմ², ջրի տարեկան միջին ծախսը՝ 0,217 մ³։ Գետն ունի 7 վտակ։ Գետի ակունքը գտնվում է Դեմերջի զանգվածի հարավարևմտյան լանջին, Պախկալ-Կայա լեռան ստորոտում, մոտ 900 մ բարձրության վրա։ Գետի թեքությունը 70,8 մ/կմ է։ Գետի հովիտը, որը վերին հոսանքներում ունի ուժեղ թեքություն և ավելի նման է կիրճի, գրեթե անտառազուրկ է, կազմված է կավե թերթաքարերից։ Գետին բնորոշ են կտրուկ տարափային հեղեղումները, տեղի են ունենում սելավային հոսքեր (1997 թվականի ջրհեղեղն ունեցել է ավելի քան 100 մ³/վ ջրի ծախս)։ Ջրհեղեղներից պաշտպանվելու համար 1986 թվականին, գետաբերանից 8 կմ հեռավորության վրա, կառուցվել է 1,11 մլն մ³ ծավալով Կուտուզովյան ջրամբարը։
Գետի ստորին ավազանում հովիտը փոքր-ինչ ընդլայնվում է՝ միանալով հարևան Ուլու Ուզենի հովտին և հոսում է Ալուշտայի միջով՝ քաղաքի արևելյան մասում թափվելով Սև ծովը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Реки Южного берега Крыма
Лист карты L-36-117 Симферополь. Масштаб: 1 : 100 000. Состояние местности на 1984 год. Издание 1988 г.
(4632) Ուդագավա

(4632) Ուդագավա (անգլ.՝ Udagawa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Տակուո Կոջիմայի կողմից Չիյոդայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,206182 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8256 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5868 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1196,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,300775 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,49° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4632) Ուդագավա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կուրկուժին

Կուրկուժին (ռուս.՝ Куркужин), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կաբարդինո-Բալկարիայի հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մալկա գետի աջ ափին 56 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 66 կմ է, ավազանի տարածքը 531 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մալկա գետի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կասպից ծովից մինչև Տերեկա և Վոլգա գետեր։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 07020000812108200004382
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108200438
Ավազանի կոդը - 07.02.00.008
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պուտյատինո (գյուղ, Գլինկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊուտյատինոՊուտյատինո (ռուս.՝ Путятино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պալցևո (այլ կիրառումներ)

Պալցևո, կարող է վերաբերել՝

Պալցևո - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Պալցևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Պալցևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Թելիլ Փըրմա

Թելիլ Փըրմա, լեռ Վրաստանում, Փոցխով գետի ձախ կողմում, Ախալցխա քաղաքից մոտ 25 կմ հարավ֊արևմուտք։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարդան Վահրամյան

Վարդան Գրիգորի Վահրամյան (1955, Թավրիզ, Իրան), իրանահայ կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, սյուրռեալիստ նկարիչ։ Հանդես է գալիս որպես մենակատար (բարիտոն), երգչախմբի ղեկավար։


== Կենսագրություն ==
Վարդան Վահրամյանը ծնվել է 1955 թվականին Թավրիզում՝ նկարիչ Գրիգոր Վահրամյանի և երաժիշտ-նկարիչ Մարուսյա Առաքելյանի ընտանիքում։
Վարդան Վահրամյանը հարմոնիա է ուսանել ինչպես իրանցի, այնպես էլ հայաստանցի մաեստրոների մոտ։ 1980 թվականից «Կոմիտաս» եկեղեցական երգչախմբի հիմնադիրն ու դիրիժորն է։
2000-2001 թվականներին նրա Ռեքվիեմը կատարել է Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի երգչախումբը՝ նվիրված Հայաստանում քրիստոնեության հիմնադրման 1700-ամյակին։ 2006 թվականին հրավիրվել է Հայաստան, որտեղ նրա «Լույս առավոտ» ստեղծագործությունը կատարվել է «Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ» փառատոնի ժամանակ։ Վահագն Դավթյանի խոսքերի հիման վրա ստեղծված «Լույս առավոտի» և Վարանդի խոսքերով գրված «Հավերժական ջահ» ստեղծագործությունները ստեղծվել են մեծ ոգեշնչմամբ, զգացմունքայնությամբ ու նվիրումով։
2011 թվականին ռեժիսոր Ռեզա Շամսի Սուրբ Ստեփանոսի տաճար կարճամետրաժ ֆիլմի երաժշտության հեղինակը Վարդան Վահրամյանն է, ինչպես նաև 2013 թվականի հուլիսի 13-ին Երևանում Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի ժամանակ ցուցադրված «Մարուսյա» ֆիլմի երաժշտության հեղինակն է։
Երգահանների և կոմպոզիտորների միջազգային գիլդիայի (Միացյալ Թագավորություն) թղթակից անդամ է։


== Նկարչություն ==
Վարդան Վահրամյանը նաև տաղանդավոր նկարիչ է, որը հայտնի է իր սյուրռեալիստական ոճով։ Նրա յուղաներկի վրա արված կտավները ներկայացվել են Իրանի տարբեր պատկերասրահներում, լուսաբանվել ինչպես իրանական, այնպես էլ օտարերկրյա թերթերում և լրատվամիջոցներում։
Վահրամյանը նկարազարդել է Բևեռլի Կողլանի «Խոսող կատուն» վիպակը։


== Ֆիլմ ==
2006 թվականին Վարդան Վահրամյանը նկարահանվել է Թավրիզ. պատկերներ մոռացված աշխարհից ֆիլմում։ Վահրամյանը հանդիսանում է նաև ֆիլմի սաունդթրեքի հեղինակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստետոսկոպ

Ստետոսկոպ (հին հունարեն՝ στηθοσκόπιο, στῆθος «կուրծք» + σκοπή «դիտել»), բժշկական լսողական սարք՝ նախատեսված ներքին օրգանների (թոքեր, բրոնխներ, սիրտ, անոթներ և այլն) աղմուկները լսելու (աուսկուլտացիա) համար։ Առավել հաճախ օգտագործվում է թոքերը և սրտի տոները լսելու նպատակով։ Կիռարվում է նաև աղիների և զարկերակներում ու երակներում արյան հոսքի լսման նպատակով։ Ճնշաչափի (սֆիգմոմանոմետր, տոնոմետր) հետ համակցված օգտագործվում է հաճախ նաև արյան ճնշման չափման ժամանակ։ Հազվադեպ օգտագործվում է նաև մեքենագործության մեջ (այսպես կոչված՝ «մեխանիկական ստետոսկոպ»)։ Ստետոսկոպը, որի լսողական հատկությունները ուժեղացված են, կոչվում է ֆոնենդոսկոպ։


== Պատմություն ==
1816 թվականին ստեղծել է Ռենե Թեոֆիլ Հիացինտ Լաեննեկը Փարիզի Նեկեր հոսպիտալում։ Այն իրենից ներկայացնում էր բարակ սնամեջ գլանաձև փայտե խողովակ՝ ականջին դնելու համար նախատեսված ներհրումով, կազմությամբ նման էր լսողական ապարատին, մոնոֆոնիկ էր։ Առաջին ճկուն ստետոսկոպի մասին ոչ այնքան պարզ նկարագիր նշվում է 1829 թվականին։ 1840 թվականին Golding Bird-ը նկարագրել է իր ճկուն խողովակով ստետոսկոպը, որը սակայն ունեցել է մեկ ականջակալ։ 1851 թվականին իռլանդացի բժիշկ Arthur Leared-ը ստեղծեց ստետոսկոպ, որն ուներ երկու ականջակալներ, իսկ 1852 թվականին George Cammann-ը այն կատարելագործեց՝ կոմերցիոն արտադրության համար, ինչը դարձավ չափանիշ նույնիսկ այսօր ստետոսկոպերի արտադրության մեջ։
1940 թվականին Rappaport-ը և Sprague-ն նախագծեցին նոր ստետոսկոպ, որն ուներ երկու կողմ. մեկը՝ շնչառական համակարգի լսման համար, մյուսը՝ սիրտ-անոթային համակարգի համար։ 1960-ականների սկզբին Հարվարդի Բժշկական Դպրոցի պրոֆեսոր, բժիշկ Դ. Լիտմանը ստեղծեց մի նոր ստետոսկոպ, որն ավելի թեթև էր, քան նախորդները, և ուներ ակուստիկ կատարելագործված հատկանիշներ։


== Ստետոսկոպի տեսակներ ==


=== Ակուստիկ ===
Ակուստիկ (լսողական) ստետոսկոպին ծանոթ են մարդկանց մեծամասնությունը։ Նրա աշխատանքի մեխանիզմը կայանում է կրծքային մակերեսից օդակիր սնամեջ խողովակներով լսողի ականջներին ձայնի փոխանցման մեջ։ Ստետոսկոպի կրծքային հատվածը ունի երկու կողմ. «դիաֆրագմա» և «զանգ»։ Ակուստիկ ստետոսկոպերը օգտագործվում են բոլորից հաճախ։


=== Էլեկտրոնային ===
Էլեկտրոնային ստետոսկոպը (կամ ստետոֆոն) էլեկտրոնային եղանակով ուժեղացնում է մարմնի աղմուկները՝ դարձնելով ավելի լսելի, քան ակուստիկ ստետոսկոպով լսելու ժամանակ։


=== Ֆետալ ստետոսկոպ ===
Ֆետալ ստետոսկոպը կամ ֆետոսկոպը նախատեսված է պտղի սրտի զարկերի լսման համար։ Այն հայտնի նաև որպես Պինարդի ստետոսկոպ կամ ուղղակի պինարդ՝ ի պատիվ ֆրանսիացի մանկաբարձ Ադոլֆ Պինարդի (1844-1934)
Կաիավեռե (այլ կիրառումներ)

Կաիավեռե անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կաիավեռե - գյուղ Էստոնիայի Պալամուսե շրջանի կազմում։
Կաիավեռե - գյուղ Էստոնիայի Տաբիվեռե շրջանի կազմում։
Կոնտուրսի Տերմե

Կոնտուրսի Տերմե (իտալերեն՝ Contursi Terme), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 3182 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 114 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 28 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84024, հեռախոսային կոդ՝ 0828։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Դոնատ Արեցցոն։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 7-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 1042


== Դեպքեր ==
Չինաստանում Չենգ Չժոուն դառնում է Չժոու արքայատան արքա։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Տրիկոմո

Տրիկոմո (հուն․՝ Ταύρος, թուրքերեն՝ Yeni İskele), քաղաք Կիպրոս կղզու հյուսիս-արևելքում՝ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանում։
1974 թվականին Թուրքիայի կողմից Հյուսիսային Կիպրոսի ռազմակալումից հետո քաղաքը դե ֆակտո մտնում է անկախ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության մեջ։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների քաղաքի բնակչությունը կազմում է 1,948 մարդ, հիմնականում՝ թուրքեր։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նորման Թոմաս

Նորման Թոմաս (անգլ.՝ Norman G. Thomas, մայիսի 1, 1930(1930-05-01), Alamosa, Կոլորադո, ԱՄՆ - մայիսի 19, 2020(2020-05-19)), ամերիկացի աստղագետ։
Աշխատում է Լոուելի աստղադիտարանում օգտագործելով բլինկ-կոմպարատոր, աշխատելով համատեղ Ռոբերտ Բերնհեմի հետ։
Հանդիսանում է 55 աստերոիդների հայտնաբերող, ներառյալ որոշ աստերոիդներ ապոլոններից (4544) Քսանտուս և (4581) Ասկլեպիուս, ինչպես նաև ամուրներից (3352) ՄակԱուլիֆը։


== Տես նաև ==
Բրայան Սկիֆ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պլախտիևկա (գյուղ, Բլիզնյուկովի շրջան)

Պլախտիևկա (ուկրաիներեն՝ Плахтіївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1825 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պլախտիևկա գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,15 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 73,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Այգաբաց

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այգաբաց (այլ կիրառումներ)Այգաբաց, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, մարզկենտրոնից՝ 10 կմ հարավ-արևելք։ Գյուղը հիմնադրվել է 1830 թ. Բասենից գաղթած հայերի կողմից։


== Բնակչություն ==
Այգաբացի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է հացահատիկի մշակությամբ և անասնաբուծությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Այգաբացում կանգուն է XIX դարի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին։


== Տես նաև ==
Այգաբացի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Սամբորովկա

Սամբորովկա (ուկրաիներեն՝ Самборівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1946 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սամբորովկա գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,24 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 166,67 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սպարտա

Սպարտա (հին հունարեն՝  Σπάρτη, լատ.՝ Sparta), կամ Լակեդեմոն (հին հունարեն՝ Λακεδαίμων, լատ.՝ Lacedaemon), սկզբում հին քաղաք–պետություն Պելոպոնեսում Եվրոտաս գետի հովտում։ Որպես պաշտոնական անվանում հիմնականում օգտագործվել է Լակեդեմոն անվանումը։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Սպարտա Քաղաք Հին Հունաստանում, Պելոպոնես թերակղզում։ Սպարտա անվան ստուգաբանությունը տրվում է երկու կերպ։ Առաջինը կապվում է քաղաքի հիմնադիր Սպարտոնի անվան հետ, մ.թ.ա. մոտ 1880 թվականին։ Մյուս ստուգաբանությամբ՝ առաջացել է Սպարտայի անունից, որը Լակեդեմոնի կինն էր։


== Պելոպոնեսյան միություն ==
Մ. թ. ա. 6-րդ դարի վերջին Սպարտա պետությունը հիմնել է Պելոպոնեսյան միությունը, որը դարձել է Հունաստանի գերիշխող ուժը։
Պելոպոնեսյան և Աթենական միությունների միջև տևական պայքարը դադարել է մ. թ. ա. 445 թվականին կնքված 30-ամյա հաշտությամբ։ Մ. թ. ա. 444–429 թվականներին անընդմեջ Աթենքի առաջին ստրատեգոս է ընտրվել Պերիկլեսը, որի կառավարման տարիներն աթենական դեմոկրատիայի ծաղկման ժամանակաշրջանն է։ Մ. թ. ա. 431 թվականին Աթենական և Պելոպոնեսյան միությունների միջև վերսկսվել է պատերազմը, որն ավարտվել է մ. թ. ա. 404 թվականին՝ Աթենքի պարտությամբ։
Սպարտայի գերիշխանությունից հունական պոլիսների ազատվելու ձգտումը հանգեցրել է Կորնթոսյան պատերազմին (մ. թ. ա. 395–387)։ Պատերազմից հետո Սպարտան առժամանակ պահպանել է իր ազդեցությունը Հունաստանում, սակայն մ. թ. ա. 379 թվականից, երբ Թեբեից վտարվել է Սպարտայի կայազորը, Թեբեն Պելոպիդասի և Էպամինոնդասի ժամանակ ռազմական հաջող գործողություններ է ձեռնարկել Սպարտայի դեմ և ժամանակավորապես դարձել է Հունաստանի առաջատարը։ Պելոպոնեսյան միությունը քայքայվել է։


== Սպարտան արվեստում ==


=== Գրականություն ===


==== Վեպեր ====
Ասիմակոպուլոս, Կոստաս. «Սպանություն Սպարտայում», «Արքան և Արձանը», «Ալթանան Պարգիից»; Վեպեր
Յերբի, Ֆրենկ. «Հեռացում Սպարտայից»


==== Քնարերգություն ====
Կավաֆիս, Կոնստանոս. Լիրիկա


=== Կինեմատոգրաֆ ===
300 սպարտացիները (ֆիլմ, 1962) (1962 թ. ֆիլմ)
Սպարտայի գլադիատորները (1964 թ. ֆիլմ)
Տրոյա (ֆիլմ) (2004 թ. ֆիլմ])
300 սպարտացիները (ֆիլմ, 2006) (2006 թ. ֆիլմ)


=== Համակարգչային խաղեր ===
«God of War» - խաղի գլխավոր հերոսը սպարտացի հրամանատար է
«Rome: Total War» - Սպարտան հանդես է գալիս որպես հունական պետության մայրաքաղաք
«300: March to Glory»
«Ատլանտիկա օնլայն» - վարձկաններից մեկը սպարտացի է
«Ancient wars - Sparta» - սպարտացիների համար առանձին գործողություն
«Halo» սերիայի խաղերում - սպարտացիները էլիտային զինվորներ են, ովքեր պաշտպանում են մարդկությանը այլմոլորակայիններից
«Լեգեոն 3. Սպարտացիներ»


== Ծանոթագրություններ ==
Չերվոնիե Պոլոգի (գյուղ, Լուբնիի շրջան)

Չերվոնիե Պոլոգի (ուկրաիներեն՝ Червоні Пологи), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնիե Պոլոգի գյուղում բնակվում էր 95 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աշոտ Ներկարարյան

Աշոտ Նիկողոսի Ներկարարյան (1907, Լեռնապատ, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - անհայտ), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1962): ԽՄԿԿ անդամ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Աշոտ Ներկարարյանը ծնվել է 1907 թվականին, Գուգարքի շրջանի Լեռնապատ գյուղում։ Ավարտել է հայրենի գյուղի տարրական դպրոցը, այնուհետև՝ Կիրովական քաղաքի առաջին աստիճանի կուսակցական դպրոցը։ 1934 թվականին ավարտել է Անդրկովկասյան կոմունիստական համալսարանը, իսկ 1941 թվականին՝ Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ 1934-1938 թվականներին աշխատել է Մեղրիի շրջանային լուսբաժնի վարիչ, միաժամանակ շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցում դասավանդել է ԽՍՀՄ ժողովուրդների պատմություն։ 1938-1939 թվականներին աշխատել է Թալինի շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։
1941 թվականին Ներկարարյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ և ուղարկվել ռազմաճակատ։ Նա եղել է վաշտի քաղղեկ, 59-րդ դիվիզիայի 183-րդ գնդի ագիտատոր, 2-րդ Բելոռուսական ռազմաճակատի 6-րդ առանձին ինժեներասակրավորային գվարդիական գումարտակի հրամանատարի քաղաքական գծով տեղակալ։ Մասնակցել է Լեհաստանի ազատագրմանը, մարտերով հասել Արևելյան Պրուսիա։ Հայրենական պատերազմում ցուցաբերած արիության ու խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի և Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշաններով։
1946 թվականին Ներկարարյանը զորացրվել է բանակից և աշխատանքի անցել Երևանի լենինյան կուսշրջկոմում, որպես պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչ։ 1948-1963 թվականներին աշխատել է Երևանի ակումբագրադարանային տեխնիկումի տնօրեն և դասավանդել ԽՄԿԿ պատմություն։ 1962 թվականին նրան շնորհվել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչում։ 1963 թվականից եղել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ԽՄԿԿ պատմության ամբիոնի ավագ դասախոս։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1962)
Կարմիր աստղի շքանշան
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Պոգարշչինա (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)

Պոգարշչինա (ուկրաիներեն՝ Погарщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1740 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոգարշչինա գյուղում բնակվում էր 859 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,87 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 221,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զոլթաու

Զոլթաու (գերմ.՝ Soltau), քաղաք Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Ստորին Սաքսոնիա երկրամասի Հայդեկրայս (գերմ.՝ Heidekreis, մինչև 2011 թ. հուլիսի 31-ը՝ Զոլթաու-Ֆալլինգբոստել - գերմ.՝ Soltau-Fallingbostel) շրջանում, երկրամասի մայրաքաղաք Հաննովերից ոչ մեծ հեռավորության վրա։ Զբաղեցնում է 203,24 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 03 3 58 021: Բնակչության թվաքանակը 2016 թվականի վերջերին եղել է 21.324: Զոլթաուում է ծնվել գերմանացի անվանի ինժեներ, ֆիզիկոս Ավգուստ Վյոհլերը (1819-1914), ով հայտնի է մետաղների հոգնածության վերաբերյալ իր արժեքավոր հետազոտություններով։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Զոլթաուում՝ գերմանական բանակի նախկին զորանոցի բարաքներում գործել է համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ ռուս, ֆրանսիացի, անգլիացի, բելգիացի շուրջ 1.400 գերի է մահացել հիվանդությունների ու անմարդկային վերաբերմունքի պատճառով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Խաղալիքների թանգարանը (գերմ.՝ Spielmuseum Soltau)
Աղի թանգարանը (գերմ.՝ Soltauer Salzmuseum)
Հին ռատուշան (գերմ.՝ Altes Rathaus)՝ կառուցված 1826 թվականին


== Գործընկեր քաղաքներ ==
Զոլթաուն գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ. 

 Քոլդվոթեր, ԱՄՆ, Միչիգան նահանգ
 Լան, Ֆրանսիա
 Միսլիբուժ, Լեհաստան
 Օստերբուրգ (Ալտմարկ), Սաքսոնիա-Անհալթ
 Զիելոնա Գուրա, Լեհաստան


== Գրականություն ==
Wolfgang Bargmann: Die Siedlung Soltau in der Niedersächsischen Geschichte. Band I: Von der germanischen Siedlung bis zum Dreißigjährigen Krieg. 2003, ISBN 3-933802-09-1. (Zusammenfassung,  https://ris.stadt-soltau.de/download.asp?file_id=4289%7C(չաշխատող հղում) wayback= 20150504040614 | text=ris.stadt-soltau.de}})
Wolfgang Bargmann: Die Stadt Soltau in der Niedersächsischen Geschichte. Band II: Vom Dreißigjährigen Krieg bis zum Ende des Ersten Weltkrieges 1620 bis 1919. 2005, ISBN 3-933802-14-8.
Wolfgang Bargmann: Die Stadt Soltau in der Niedersächsischen Geschichte. Band III: Vom Ende des Ersten Weltkriegs 1918 bis zum Beginn der zweiten Phase der Stadterneuerung Anfang 2009. 2009, ISBN 978-3-933802-19-4.
Wilhelm Schaeffer: Geschichte der Stadt Soltau. Stadtverwaltung Soltau, Soltau 1937.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Պաշտոնական կայքէջը
Página web oficial del distrito de Heide
Մկրտիչ Համբարձումյան

Մկրտիչ Համբարձումի Համբարձումյան (ապրիլի 12, 1907(1907-04-12), Բայազետ, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - դեկտեմբերի 30, 1991(1991-12-30), Երևան, Հայաստան), հայ կենսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1968 թ.)։ ԽՍՀՄ Հայրենական Մեծ Պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
1929 թվականին ավարտել է ԵՊՀ և 1932 թվականին՝ Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1956-1975 թվականներին՝ խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության հայկական ԳՀԻ-ի բույսերի ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի բաժնի վարիչ, 1975 թվականից՝ խորհրդատու։ Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ պայմաններում պտղատու ծառատեսակների և խաղողի վազի ցրտադիմացկուն ֆիզիոլոգիայի հարցերին։ Մշակել է խաղողի վազի ցրտահարությունների դեմ պայքարի ֆիզիկաքիմիական եղանակներ, ինչպես նաև գերչորացման դեմ պայքարի միջոցառումներ։
Սուրբ Համբարձում եկեղեցի (Նոր Նախիջևան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Համբարձում եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Համբարձում եկեղեցի, XVIII դարի կորսված հայկական եկեղեցի Նոր Նախիջևանում (այժմ` Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Պրոլետարսկի շրջանի կազմում)։ Եկեղեցին գտնվում էր Նոր Նախիջևանի Վոզնեսենսկի փողոցում (այժմ` Ռյաբիշևի փողոց), 34-րդ և 36-րդ գծերի միջև։ 1930-ական թվականների վերջում տաճարը ոչնչացվել է։


== Պատմություն ==
Համբարձման քարե եկեղեցու շինարարությունն իրականացվել է 1781-1783 թվականներին։ Հանդիսավոր օծումը կատարել է արքեպիսկոպոս Հովսեփ Բ Արղության Երկայնաբազուկը, որը տեղի է ունեցել 1783 թվականի օգոստոսի 27-ին։ Տաճարը կիսաշրջանաձև աբսիդով, լուսաթմբուկային գմբեթով և մուտքի վերևում փոքր զանգակատնով փոքր թեմական եկեղեցի էր։ Երեք դռները շրջանակված էին սյուներով։ Ճակատը ձևավորված էր համեստ դասական դեկորով, այն լրացնում էին դասական նմուշի երեսկալները և քիվերը։ Եկեղեցուն բնորոշ տարրեր էին պատի մեջ ագուցված խաչքարերը։ Դրանցից մեկը, որը գտնվում էր ճակատին, ոմն Կարապետի հիշատակին նվիրված գրությամբ, 1439 թվականի էր։ Տաճարին կից գոյություն է ունեցել հայկական հոգևոր ճեմարան։
1799 թվականին տաճարը հիմնանորոգվել է։ Գլխավոր խորանը կառուցվել է վաճառական Մաթևոս Քրիստափորի Շորբարոնովի միջոցներով։ 1863-1868 թվականներին հավատացյալներից հավաքված միջոցներով եկեղեցին կրկին վերանորոգվել է։ 1879 թվականի օգոստոսին եկեղեցին կողոպտվել է։ Գողացվել են եկեղեցական ողջ ունեցվածքը և գույքը։ 1882 թվականին գույքը վերականգնվել է։
1898 թվականի հունիսի 6-ին Նախիջևանի քաղաքային վարչություն է դիմել Սուրբ Համբարձում եկեղեցու երեցփոխ Եգոր Քրիստափորի Ալախանովը` հերթական վերանորոգման աշխատանքներն անցկացնելու համար միջոցների հատկացման խնդրանքով։ Ի պատասխան այդ խնդրանքի` քաղաքային վարչությունը առաջարկությամբ դիմել է Քաղաքային դումային` եկեղեցու վերանորոգման համար միանվագ հատկացնել երկու հազար ռուբլի և այդ գումարը ներառել հաջորդ` 1899 թվականի ծախսերի մեջ։ Քաղաքային դուման հավանություն է տվել վարչության եզրակացությանը։ Միաժամանակ ստեղծվել է դրամահավաք կազմակերպելու համար հոգաբարձություն։ 1898-1899 թվականներին ավարտվել են եկեղեցու վերանորոգման-վերականգնման աշխատանքները։
Ժամերգությունները շարունակվել են մինչև 1936 թվականը։ Օգոստոսի 18-ի փոթորիկը պոկել է տաճարի տանիքը։ Փոթորկից հետո եկեղեցին փակվեց` սկզբում վերանորոգման նպատակով, ապա` վերջնականապես։ Տաճարը քանդեցին, իսկ հոգևոր ճեմարանը վերափոխեցին` այնտեղ բացելով Անտառային դպրոց։ 1942 թվականին քաղաքի գերմանական օկուպացիայի ժամանակ գերմանացի մի զինծառայողի սպանելու համար Վերմախտի զինվորները դպրոցի բակում գնդակահարեցին մի քանի տասնյակ անմեղ խաղաղ բնակիչների։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Դուրգարյան

Կարեն Պայքարի Դուրգարյան (մարտի 14, 1969(1969-03-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիրիժոր, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2006)։


== Կենսագրություն ==
1996 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։ 1997 թվականից ուսումը շարունակել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում՝ պրոֆեսոր Մուսինի դասարանում։ 1995 թվականից եղել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի ասիստենտ, սիմֆոնիկ նվագախմբի պատասխանատու դիրիժոր, 1997 թվականին՝ Երևանի Կամերային երաժշտական թատրոնի երաժշտական ղեկավար և դիրիժոր։ 1997 թվականին հանդես է եկել Մեծ Բրիտանիայի Ալդենբուրգ քաղաքում տեղի ունեցող փառատոնում։ 2001 թվականին դարձել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր դիրիժորը։
2001-2002 թվականներին բեմադրել է Բիզեի «Կարմեն» և Բելինիի «Նորմա» օպերաները, որոնք 2003 թվականին բեմադրել է նաև Մոսկվայի Մեծ թատրոնում։ 2002-2003 թվականներին Գ. Ռոժդեստվենսկու հետ համատեղ Իտալիայի Թուրին քաղաքում բեմադրել է Չայկովսկու «Օպրիչնիկ» օպերան և 5 համերգով հանդես է եկել Կալիարիում։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Հունաստանում, Պորտուգալիայում, Իտալիայում, Լիբանանում, ԱՄԷ-ում, Քուվեյթում, Շվեյցարիայում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Ճապոնիայում և այլուր։ 2000 թվականին աշխատել է արաբական հայտնի երգչուհի Ֆայրուզի հետ, ում հետ 2000-2001 թվականներին և 2003 թվականին մասնակցել է Բեյրութի փառատոներին։ 2005 թվականին Ստամբուլի կենտրոնում ներկայացրել է Արամ Խաչատրյանի «Գայանե» բալետը։ 2006 թվականին ղեկավարել է Սանկտ Պետերբուրգի Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը և բացել է 11-րդ միջազգային երաժշտական Օլիմպոս փառատոնը։ 2008 թվականին Դամասկոսի արաբական մշակութային փառատոնի ժամանակ հանդես է եկել միջազգային նվագախմբի և երգչախմբի նվագակցությամբ։
2015 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ազատվել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր դիրիժորի և երաժշտական ղեկավարի պաշտոնից՝ հաստիքի կրճատման կապակցությամբ։


== Պարգևներ ==
Մովսես Խորենացու մեդալ (2009)։
ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ (2013)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կարեն Դուրգարյանի կենսագրությունը Մարինինյան թատրոնի կայքում
Կարեն Դուրգարյանի մասին artistsmanagement.com կայքում Archived 2014-12-26 at the Wayback Machine.
Սորոնգ

Սորոնգ (ինդոն.՝ Sorong), նավահանգստային քաղաք Ինդոնեզիայում, մտնում է Արևմտյան Պապուա նահանգի կազմի մեջ։ Քաղաքի տարածքը հատկացվել է ինքնուրույն վարչական միավորի`քաղաքապետարանի համար։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը տեղակայված է նահանգի հյուսիսարևմտյան մասում, Նոր Գվինեա կղզու հյուսիս–արևմուտքում (Չենդրավասի թերակղզի), Հալմախերի ծովի ափին։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը չափվում է 13 մետր։
Սորոնգը տեղակայված է Մանոկվարրիից՝ նահանգի վարչական կենտրոնից մոտավորապես 305 կմ դեպի հարավ։


== Վարչական բաժանում ==
Սորոնգի քաղաքապետարանի տարածքը բաժանված է 6 շրջանների (distrik), որոնք իրենց հերթին բաժանված են 31 գյուղական բնակավայրերի (kelurahan): Քաղաքապետարանի ընդհանուր մակերեսը 1105 կմ² է։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2010 թվականին անցկացված պաշտոնական մարդահամարի տվայլների՝ բնակչության թիվը կազմել է 118,017 մարդ։ Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.


== Կլիմա ==


== Էկոնոմիկա ==
1908 թվականին քաղաքի մերձակայքում հետազոտական աշխատանքներ են տարվել նավթի հանքավայրեր հայտնաբերելու ուղղությամբ։ Առաջին հորատանցքը բացվել է 1935 թվականին։ Ներկայումս Սորոնգը Ինդոնեզիայի նավթի և գազի արդյունաբերության կենտրոններից մեկն է։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ապակե կախազարդը

«Ապակե կախազարդը», 2013 թվականին նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը երիտասարդ զույգի դրամատիկ սիրո մասին է. տղան բանակում, ծառայության ժամանակ իմանալով, որ իր սիրած աղջիկը հղի է, ինքնակամ լքում է զորամասն ու գնացքով ճանապարհվում նրա մոտ՝ միասին հղիութունը ընդհատելու վերաբերյալ որոշում կայացնելու։ Սակայն ճանապարհին գնացքում տեղի ունեցած անհեթեթ սպանությունը նրան ստիպում է փոխել որոշումը։


== Դերերում ==
Մագդալենա Մնացականյան
Նարեկ Ներսիսյան
Կարեն Ջանիբեկյան
Տիգրանուհի Տեր-Մարկոսյան
Լիդա Զաքարյան
Վահագն Սիմոնյան
Սամսոն Ստեփանյան
Արմեն Աբելյան
Նարինե Գրիգորյան
Աշոտ Ճենտերեճյան
Կոնստաս Միշելե
Ռոմեին Սիզանա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ապակե կախազարդը» ֆիլմի պաշտոնական կայքը Archived 2019-12-23 at the Wayback Machine.
«Ապակե կախազարդը» Archived 2014-08-31 at the Wayback Machine.
Մոսկվայում կայացել է «Ապակե Կախազարդը» ֆիլմի ռուսաստանյան պրեմիերան Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
СТЕКЛЯННЫЙ БРЕЛОК(չաշխատող հղում)
56-րդ հյուսիսային զուգահեռական

56-րդ հյուսիսային զուգահեռականը Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ 56°-ի անկյուն կազմող կետերից կազմված շրջագիծն է։ 
Անցնում է Հյուսիսային Ամերիկայով, Ատլանտյան օվկիանոսով, Եվրոպայով, Ասիայով, և Խաղաղ օվկիանոսով։


== Ցերեկվա տևողությունը ==
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում 17 ժամ 37 րոպե՝ ամառային և 6 ժամ 57 րոպե՝ ձմեռային արևադարձերի ժամանակ։


== Բնութագրական տվյալներ ==
Հեռավորությունը հյուսիսային բևեռից 3793 կմ է, հասարակածից` 6209 կմ։
Երկարությունը 22461 կմ է, որը կազմում է հասարակածի երկարության 56.0%-ը։


== Աշխարհի շուրջ ==
Ամսաթվի սահմանից սկսած դեպի արևելք` 


== Տե'ս նաև` ==
55-րդ հյուսիսային զուգահեռական
57-րդ հյուսիսային զուգահեռական
56-րդ հարավային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Ռակիտնոեի շրջան

Ռակիտնոեի շրջան (ուկրաիներեն՝ Рокитнянський район), շրջան Ուկրաինայի Կիևի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ռակիտնոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 661,51 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 36354 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 54,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Միստրալ (քամի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միստրալ (այլ կիրառումներ)
Միստրալ (ֆր.՝ mistral), հյուսիսարևմտյան ուժեղ և սառը քամի, երբեմն փչում է Սեվեններից դեպի Ֆրանսիայի Միջերկրածովյան ափը։ Նկատվում է Ռոն գետի ակունքների մոտ, Մոնպելիե և Տուլոն քաղաքների միջև։ Լինում է տարվա բոլոր եղանակներին, հատկապես ձմռանը։ Նման է բորա քամուն։
Օգյուստ Քլեզինգեր

Օգյուստ Քլեզինգեր (անգլ.՝ Auguste Clésinger) (հոկտեմբերի 22, 1814(1814-10-22), Բեզանսոն - հունվարի 5, 1883(1883-01-05), Փարիզ), 19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչ, քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==

Օգյուստ Քլեզինգերը ծնվել է Ֆրանսիայի Դու դեպարտամենտի և Ֆրանշ-Կոնտե տարածաշրջանի վարչական կենտրոնի Բեզանսոն քաղաքում։ Նրա հայրը ՝ Ջորջ-Ֆիլիպը, քանդակագործ էր, ումից նա արվեստի առաջին դասերն է ստացել։ Օգյուստի աշխատանքը՝ Ժյուլ դե Վալդահոն վիկոնտի կիսանդրին , առաջին անգամ ցուցադրվել է 1843 թվականին Փարիզյան սալոնում, իսկ վերջին անգամ 1864 թվականին։ 

1847 թվականին Քլեզինգերը մի քանդակ է ստեղծում Օձի խայթած կինը, որի մեծ սենսացիա է առաջացնում։ Այդ քանդակի բնորդուհին է եղել ֆրանսիացի նկարչուհի, մոդել, գրական սալոնի տիրուհի Ապոլոնիա Սաբատյեն, ով մտերմիկ հարաբերությունների մեջ է եղել Հյուգոյի, Շառլ Օգյուստեն դը Սենտ-Բյովի, Թեոֆիլ Գոթիեի, Գյուստավ Ֆլոբերի, Ալեքսանդր Դյումայի, Էդմոն Գոնկյուրի, (նա Ապոլոնիային Նախագահ մականունն է տվել, որը հետագայում տարածվել է այդ շրջանում), Էկտոր Բեռլիոզի, Էդուարդ Մանեի, Գյուստավ Դորեի, Շառլ Բոդլերի և այլոց հետ, ովքեր հաճախ էին լինում նրա սալոնում։ Քանդակի գեղեցկությունը հատկապես բարձր է գնահատել Թեոֆիլ Գոթիեն։
1847 թվականին նա ամուսնացել է ֆրանսիացի գրող Ժորժ Սանդի դստեր ՝ Սոլանժ Դյուդեվանի հետ։ Երկու տարի անց, 1849 թվականին ամուսնական զույգն աղջիկ է ունեցել։ Նրանց ամուսնությունը կարճատև է եղել։ 1855 թվականին ամուսնալուծությունից կարճ ժամանակ անց մահանում է նրանց դուստրը՝ Ժաննան։
Քանդակագործը մահացել է 1883 թվականի հունվարի 5-ին։ Թաղված է Փարիզի Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։


== Պարգևներ ==
Պատվավոր Լեգեոնի ասպետական խաչ շքանշան, 1849 թվական
Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան ՝ սպայի կոչում, 1864 թվական


== Ստեղծագործական ժառանգություն ==

Օգյուստի քանդակներից են նաև հրեական ծագմամբ ֆրանսիացի դերասանուհի Էլիզա Ռաշելի կիսանդրին և Լուիզա Սավոյացու քանդակը (1851 թ.), որը տեղադրված է Լյուքսեմբուրգյան այգում։
Ֆրեդերիկ Շոպենի մահից հետո, 1849 թվականի հոկտեմբերին 17-ին քանդակագործը հանել է կոմպոզիտորի մահվան դիմակն ու ձախ ձեռքի պատճենը։ Մեկ տարի անց, 1850 թվականին Պեր Լաշեզի գերեզմանատանը գտնվող Շոպենի գերեզմանաքարի վրա Քլեզինգերը կերտում է պեոզիայի և երաժշտության մուսա Եվտերպեի քանդակը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Biographies of Auguste Clésinger
Les amis de George Sand


== Ծանոթագրություններ ==
Բռնցքամարտի Ռուսաստանի առաջնություն 2012

Բռնցքամարտի Ռուսաստանի առաջնություն 2012, անցկացվել է 2012 թվականի նոյեմբերի 12-ից 20-ը Սիկտիվկար քաղաքում։


== Մեդալակիրներ ==


== Հղումներ ==
«Բռնցքամարտի Ռուսաստանի առաջնության հաղթողները»։ Mixfight.ru։ 2012-11-20։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-04-30-ին։ Վերցված է 2015-08-16
Տալական (քաղաքատիպ ավան, Բուրեյսկի շրջան)

Տալական (ռուս.՝ Талакан), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Ամուրի մարզի Բուրեյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7437 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էթել Սմիթ

Էթել Սմիթ (անգլ.՝ Ethel Smyth, ապրիլի 22, 1858(1858-04-22), Սիդքափ, Լոնդոն - մայիսի 8, 1944(1944-05-08), Ուոկինգ, Սյուրեյ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի կոմպոզիտոր, կանանց ընտրական իրավունք տրամադրելու սուֆրաժիստական  շարժման  առաջնորդներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Սմիթը ծնվել է Սուրեյի կոմսության  Ուոկինգ քաղաքում։ Նրա հայրը եղել է թագավորական հրետանու գեներալ-մայոր։ Էթելը ութ երեխաներից մեկն էր։ Նրա ընտանիքը դեմ է եղել, որ նա երաժիշտ դառնա։  Սովորել է Ալեքսանդր Յուինգի հետ,  տասնյոթ տարեկանում հետաքրքրվել է Ռիխարդ Վագներով և Էկտոր Բեռլիոզով։
Ընտանիքի հետ խոշոր վեճից հետո նրան թույլատրվեց երաժշտություն սովորել Լայպցիգում, կոնսերվատորիայի ավարտից հետո նա մասնավոր դասեր է առել Հենրիխ ֆոն Հերցոգենբերգից։ Կոնսերվատորիայում նա ծանոթացել է մի քանի հայտնի կոմպոզիտորների, այդ թվում՝ Միլան Դվորժակի, Էդվարդ Գրիգի,  Գրիգը և Պյոտր Չայկովսկու, բայց նա իր ուսումը համարել է անորակ և մեկ տարի անց թողել կոնսերվատորիան։
Հենրիխ ֆոն Հերցոգենբերգի մոտ սովորելու ընթացքում նա հանդիպել է Կլարա Շումանի և Յոհաննես Բրամսի հետ։ Հետագայում՝ 1891 թվականին նա գրել է «Mass in» ստեղծագործությունը, որը նման էր Բրամսի  «Գերմանական Ռեքվիեմ» սիմֆոնիային։ Նա նաև Բրամսի ոճով գրել է մի քանի գերմանական երգեր և յոթ կարճ երգչախմբային նախերգանքներ։
Էթել Սմիթի ստեղծագործությոինների մեջ  ընդգրկվել են կամերային գործեր, սիմֆոնիաներ, երգչախմբային ստեղծագործություններ և օպերաներ (ամենահայտնին՝ «The Wreckers»-ը)։
1910 թվականին  Սմիթը միացել է կանանց սոցիալական և քաղաքական միությանը, որը քվեարկող իրավունք ունեցող կազմակերպություն էր և գործին նվիրվելու համար երկու տարի հրաժարվել  երաժշտությունից։ 1911 թվականի գրած նրա կանանց քայլերթը  դարձել է կանանց ընտրական իրավունքի շարժման հիմն, չնայած որ ընտրողներն ավելի հաճախ բղավում էին բառեր, քան երգում։  Երբ Կանանց սոցիալ-քաղաքական միության առաջնորդ Էմմելին Պանկհյորսթը  կոչ արեց անդամներին կոտրել ընտրական իրավունքի դեմ պայքարի քաղաքական գործիչների ապակիները՝ ի նշան բողոքի, Սմիթը միացավ  108 հոգու և արեց դա։ Նա երկու ամիս ազատազրկվել Հոլլոուի բանտում։
1922 թվականին Էթել Սմիթն արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի։


== Ծանոթագրություններ ==
Այծ

Այծ (լատ.՝  Capra hircus), առաջին ընտանի կենդանիներից։ Մերձավոր Արևելքում ընտելացվել է 9000 տարի առաջ։ Ընտանի այծի նախնին վայրի բեզոարյան այծն է (Capra hircus aegagrus) և մինչ օրս հանդիպում են հունական կղզիներում, Հայկական լեռնաշխարհում, Հարավ-արևելյան Ասիայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածքներում։


== Նկարագրություն ==
Էգ և արու այծերի մեծամասնությունը ունի մորուք, իսկ մարմինը ծածկված է մազերով։ Դրա երկարությունը և որակը կախված է ցեղատեսակից։ Օրինակ անգորական այծի մորթին երկար է և փափուկ, իսկ Քաշմիրը հայտնի է իր հաստ փափկափետուր մորթով։ Մորթու գույնը տատանվում է սպիտակից մուգ շագանակագույն, սև։ Ունի եղջյուրներ։


== Ենթատեսակ ==
Ներառում է 6 ենթատեսակ։

Բեզոարյան այծ (Capra hircus aegagrus)- տարածված է Հայաստանում, Փոքր Ասիայում և Աֆղանստանում։
Չիլտանական այծ (Capra hircus chialtanensis)- ապրում է Պակիստանում։ Գտնվում է ոչնչացման ծանր սպառնալիքի տակ, պահպանվել է միայն 500 անհատ։
Կռի-կռի (Capra hircus cretica)- հանդիպում է Կրետե կղզում և հարակից կղզիներում։
Capra hircus hircus- Հիմնական, տարածված ձևը, որը հանդիպում է ողջ աշխարհում։
Capra hircus jourensis- հանդիպում է հյուսիսային Սպորադներում։
Capra hircus picta- ապրում է Կիկլադական կղզու տարածքում։


== Այծ ==
Այծից ստացված հիմնական արտադրանքը՝ կաթ, միս, մորթի, բուրդ, կաշի։ Անգորական այծը տալիս է աճեցված բուրդ։


== Զինանիշագիտություն ==
Այծ պատկերված է մի շարք քաղաքների զինանշանների վրա։

		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.diclib.com/cgi-bin/d1.cgi?l=ru&base=colier&page=showid&id=5543#.VIq9dSusXDs
http://mirzhivotnih.ru/category/275
https://www.youtube.com/watch?v=mIOv3za_OnA


== Ծանոթագրություններ ==
Ղազար Փարպեցու փողոց (Երևան)

Ղազար Փարպեցու փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ հայ պատմիչ Ղազար Փարպեցու։


== Տվյալներ ==
Սկսվում է Կարեն Դեմիրճյան փողոցից և ձգվում մինչև Թումանյան փողոցը։ Հատվում է Պուշկինի փողոցի և Հին Երևանցու փողոցի հետ։
Խորհրդային տարիներին կրել է հայ բոլշևիկ, պրոֆեսիոնալ հեղափոխական Ղուկաս Ղուկասյանի անունը։


== Նշանակալի օբյեկտներ ==
Փողոցում գտնվում են.

Հայաստանի ժողովրդական կուսակցությունը
Կարեն Դեմիրճյանի թանգարանը
Հայաստանում Սլովենիայի հյուպատոսությունը
Հայաստանում Լիտվայի հյուպատոսությունըՂազար Փարպեցու 9բ հասցեում է գտնվում Սուրբ Զորավոր Աստվածածին եկեղեցին։


== Պատկերասրահ ==

		


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Աղբյուրներ ==
Երևան քաղաքի քաղաքային նշանակության փողոցների ցանկ
Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
Սերգեյ Ավագյան,  Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
Պոլյանոե (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)

Պոլյանոե (ուկրաիներեն՝ Поляне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլյանոե գյուղում բնակվում էր 599 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լևոն Կուկուլյան

Լևոն Ստեփանի Կուկուլյան (հունվարի 1, 1933(1933-01-01), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ դերասան։ ՌԴ ժողովրդական արտիստ (2006)։


== Կենսագրություն ==
Լևոն Կուկուլյանը ծնվել է Մոսկվայում։ 1956 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստաթատերական ակադեմիան և աշխատել Ռուսաստանի զինված ուժերի կենտրոնական ակադեմիական թատրոնում՝ որպես դերասան։ Հյուրախաղերով եղել է ռուսական զորքերի գրեթե բոլոր զորամասերում։


== Ներկայացումներ ==
Դունկան՝ Վիլյամ Շեքսպիրի «Մակբեթ»
Ավտոնոմ՝ Ն.Էրդմանի «Մանդատ»
Տոցկի՝ Ֆյոդոր Դոստոևսկու «Ապուշը»
Կնամոլ՝ Դ. Մերեժկովսկու «Պավել 1-ին»
Տրելոնի՝ Վ. Մալենկոյի «Գանձերի կղզին»
Բուրգդորֆ՝ «Վերջ»
Կուկլին՝ Ա. Շտեյնի «Օվկիանոս»
Գեներալ Սեմյոնով՝ Ա. Շիրյաևի «Էխո»
Բեպպե՝ Է. դե Ֆիլիպպոյի «Իմ ընտանիքը»
Հուսան՝ Լ. Շեյնինի «Թագավորի թոռը»
Արամ՝ «Քնելը վտանգավոր է»
Ջան՝ «Զինվորի հոգին»


== Ֆիլմեր ==
1967 թվականից նկարահանվել է ֆիլմերում։

Լոպես՝ «Այդ քաղցր բառը` ազատություն», 1972
«Աննա և կոմանդոր», 1974
«Չիլիի գիշերը», 1977
«Երիտասարդ Ռուսաստան», 1981
«Ռոբին Հուդի աղեղը», 1984
«Տեղահանում», 1991
Գևորգ Ադամյան՝ «Պատանդներ», 1991


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՌԴ Պատվո մեդալ, 2000
«Զինվորական համագործակցության ամրապնդման համար» մեդալ, 2003
Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ, 1991
Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ, 2006


== Ծանոթագրություններ ==
1601

1601 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի։ Սա մեր թվարկության 1601 թվականն է, 1-ին տարին XVII դարի։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Յան Բրեյգել Կրտսեր, հայտնի նիդերլանդացի (ֆլամանդացի) նկարիչ (մահ․ 1678)։
Գվիդո Գանյաչի, իտալացի ուշ բարոկո ժամանակաշրջանի նկարիչ (մահ․ 1663)։
Պիեռ դե Ֆերմա, ֆրանսիացի փաստաբան և մաթեմատիկոս (մահ․ 1665)։
Հունվարի 19 - Գվիդո Գանյաչի, իտալացի ուշ բարոկո ժամանակաշրջանի նկարիչ


== Մահեր ==
Երանուհի Գարագաշյան

Երանուհի Գարագաշյան (1848, Սկյուտար, Թուրքիա - ապրիլի 16, 1924(1924-04-16), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում Ուսկուդար թաղամասում, որտեղ ստացել է նախնական կրթությունը, ավարտել 1861 թ.։ Բեմական ասպարեզ է մտել 1865 թ.՝ Ս. Թղլյանի «Մեծն Տրդատ» պիեսում կատարելով Աշխենի դերը։ Առաջին մեկ-երկու թատերաշրջանում գերազանցապես խաղացել է արական դերեր, Ինչպես Պողի դերը Բ. դը Սեն-Պյերի «Պող և Վերգինե» պիեսում, Թ. Թերզյանի Հովսեփ Գեղեցիկի դերը համանուն պիեսում և այլն։ Նրա բեմական գործունեության ամենափայլուն շրջանն սկսել է 1867 թվականից, երբ դարձել է Հ. Վարդովյանի թատերախմբի պրիմադոննա դերասանուհի և բոլոր ներկայացումներում հանդես է եկել առաջնակարգ դերերով, ինչպես Սանդուխտ (Թ. Թերզյանի «Սանդուխտ կույս»), Անժելիք («Նեղսիրտ բարեգործը»), Հայկանուշ («Կործանումն Ռուբինյան թագավորության»), Թեոդորա («Վենետիկուհին») և այլն։ 1878 թ. միացել է Ս. Պենկլյանի օպերետային խմբին, շրջել է մի շարք քաղաքներ, եղել Ադրիանապոլսում, Ադանայում, Սալոնիկում և Կավալայում, հանդես է եկել Տիգրան Չուխաջյանի և թարգմանական մի քանի օպերետներում։ 1880 թ. իր քրոջ՝ Վերգինե Գարագաշյանի հետ եկել է Թիֆլիս, մեկ թատերաշրջան խաղացել է Թիֆլիսի հայկական խմբերում, Պետրոս Ադամյանի, Սիրանույշի և այլ պոլսահայ դերասանների հետ։ Հաջորդ թատերաշրջանից նորից վերադարձել է Պոլիս, Ս. Պենկլյանի խմբի հետ մեկնել է Եգիպտոս, այնտեղից անցել Բալկանյան երկրներ։ 1887 թ. վերադարձել է Պոլիս, միառժամանակ թողել բեմը, ապա մասնակցել է Կահիրեում կազմակերպված մի շարք ներկայացումների, մեծ հաջողությամբ կատարելով Մարգարիտ Գոթիեի (Ա. Դյումա (որդու) «Կամելիազարդ տիկինը»), Մեդեայի ([«Մեդեա»), Կատարին Հովարդի (համանուն պիեսում) դերերը, արժանանալով եգիպտական մամուլի բարձր գնահատմանը։ 1900-ականների սկզբներին եկել է Թիֆլիս, ամուսնացել է և մինչև կյանքի վերջն ապրել այնտեղ։ Դերերից են՝ Աշխեն (Ս. Հեքիմյանի «Հարմակ և Աշխեն»), Քեթևան (Գ. Սունդուկյանի «Խաթաբալա»), Հեղինե (Ժ. Օֆենբախի «Գեղեցկուհի Հեղինե»), Թերեզա (Մ. Կամոլետտիի «Քույր Թերեզա»)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոտազդեցություն

Մոտազդեցություն, պատկերացում, ըստ որի՝ միմյանցից հեռու գտնվող մարմինների փոխազդեցությունն իրագործվում է միջանկյալ օղակների (կամ միջավայրի) օգնությամբ, որոնք վերջավոր արագությամբ հաղորդում են փոխազդեցությունը կետից կետ։ Մինչև 19-րդ դարի 60-ից 80-ական թվականներին ֆիզիկայում գոյություն է ունեցել պատկերացում հեռազդեցության մասին, ըստ որի՝ մարմինների փոխազդեցությունը դատարկության միջով ակնթարթորեն հաղորդվում է որքան ասես մեծ հեռավորության վրա։ Էլեկտրամագնիսական դաշտի հայտնագործումը ցույց տվեց, որ հեռազդեցության մասին պատկերացումը սխալ է։
Խորեզի վանական համալիր

Խորեզի վանական համալիր (ռումիներեն՝ Mănăstirea Horezu), վանական համալիր, որը գտնվում է Ռումինիայի Վալախիա շրջանի համանուն քաղաքում։


== Պատմություն ==
Վանական համալիրը հիմնադրվել է 1690 թվականին։ Հիմնադիրը Կոնստանտին Բրայնկովյանունն է, որը հետագայում դասվել է սրբերի շարքին։ Առանձնանում է ճոխ ճարտարապետական ​​զարդանախշերով և դեկորատիվ որմնանկարներով։
Կոնստանտինի և Ելենայի եկեղեցին վանական համալիրի միակ եկեղեցին է։ Որմնանկարները պատկանում է Խորեզում աշխատող Կոնստանտին վարպետի վրձնին։
Ներկայումս վանքը հանդիսանում է Ռումինիայի գլխավոր ուխտագնացության կենտրոններից մեկը։
1993 թվականին վանական համալիրը ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ռումինիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ
Տրանսիլվանիայի ամրացված եկեղեցիներով գյուղերի ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Welcome to Romania
Mănăstirea Hurezi, Episcopia-Ramnicului.ro
Comisia Națională a României pentru UNESCO
Մոջիո Ուդինեզե

Մոջիո Ուդինեզե (իտալերեն՝ Moggio Udinese), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1932 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 15 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 144 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33015։ Հեռախոսային կոդ՝ 0433։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 0433 51177
Էլեկտրոնային փոստ։ segreteria@com-moggio-udinese.regione.fvg.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Մարգացնծու

Մարգացնծու (լատ.՝ Peucedanum), երիցանուկ, կորդվախունկ, երիցու աղցան, նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 120 տեսակ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==

Արմատը հաստացած է։ Ցողունի բարձրությունը 40-150 սմ է։ Տերևները հերթադիր են, փետրաձև կտրտված, ներքևինները՝ կոթունավոր, վերևինները՝ նստադիր։ Ծաղկաբույլը բարդ հովանոց է, ծաղիկները՝ մանր, դեղին, բաց դեղնավուն, կանաչադեղնավուն։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոսին։ Պտուղը Երկարավուն է կամ էլիպսաձև։


== Հայաստանում ==
Հայաստանում՝ 4(5) տեսակ՝

Մարգացնծու վոլգյան (P. ruthenicum),
Մարգացնծու Կովկասյան (P. caucasicum),
Մարգացնծու Զեդելմեյերի (P. zedelmeyeranum) և այլն։


== Տարածում ==
Հանդիպում է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերում։ Աճում է անտառածածկ լանջերին, թփուտներում, բացատներում, ենթալպյան խոնավ մարգագետիններում և այլն։


== Նշանակություն ==
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են եթերայուղեր։ Պատրաստուկները կիրառվում են որպես միզամուղ միջոց։ Կովկասյան մարգացնծու (հազվագյուտ հանդիպում է Տավուշի և Սյունիքի մարզերում, աճում է անտառեզրերին, թփուտներում) և Զեդելմեյերի մարգացնծու (հանդիպել է միայն Գիլլի լճի շրջակայքում) գրանցված են Հայաստանի Կարմիր գրքում։


== Դասակարգում ==


=== Տեսակներ ===
Մեծ թիվ են կազմում մարգացնծու Հյուսիսամերիկյան տեսակները, որոնք մտնում են Lomatium դասի մեջ։
Հաշվում են մոտ 64 մինչև 120 տեսակ.


=== Տաքսոնոմիա ===
Մարգացնծու դասը մտնում է входит Apiaceae ընտանիքի և Apialesկարգի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Флора СССР. В 30 т. / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Ред. тома Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1951. — Т. XVII. — С. 168—203. — 390 с. — 3500 экз.


== Արտաքին հղումներ ==
« Peucedanum L.»։ African Plants Database։ South African National Biodiversity Institute, the Conservatoire et Jardin botaniques de la Ville de Genève and Tela Botanica։ Վերցված է 2008-05-07 (չաշխատող հղում)