armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Օրթիտ

Օրթիտ (հունարեն՝ ὀρθός - ուղիղ, ալլանիտ անգլիացի՝ հանքաբան  Թ․ Ալլանի (անգլ.՝ Th․ Allan) ազգանվամբ), միներալ, բյուրեղագիաական համակարգը մոնոկլինային է։ Կիրառվում է ապարների բացարձակ հասակը կապարային մեթոդով որոշելու և հազվագյուտ տարրեր (Ce, V և այլն) կորզելու համար։


== Հատկություններ ==

Քիմիական կազմը՝ (Ce, Ca)2(Fe2+, Fe3+), Al2 [O/OH|Si04/Si2O7/]։ Բյուրեղագիտական համակարգը մոնոկլինային Է։
Առաջացնում է պրիզմատիկ բյուրեղներ, հատիկավոր ագրեգատներ, անկանոն անջատումներ։ Գույնը՝ գորշ, սև։ Կարծրությունը՝ մինչե 6, խտությունը՝ 3200-4000 կգ/մ3։


== Կիրառում ==
Կիրառվում է ապարների բացարձակ հասակը կապարային մեթոդով որոշելու և հազվագյուտ տարրեր (Се, V են) կորզելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օրթիտը միներալների պատկերասրահում (անգլ.)
Օրթիտի բնութագիրը (անգլ.)
Չմահեն

Չմահեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էդուարդ Մարգարյան

Էդուարդ Սարգսի Մարգարյան (դեկտեմբերի 24, 1929(1929-12-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 2011), հայ փիլիսոփա, մշակութաբան։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1984)։


== Կենսագրություն ==

Էդուարդ Մարգարյանը ծնվել է Երևանում։ 1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1958 թվականից եղել է ՀՀ ԳԱԱ փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտի գիտաշխատող։ 2006 թվականին ընտրվել է Ռուսաստանյան մշակութաբանական (գիտակրթական) ընկերության պատվավոր անդամ։
Աշխատությունները վերաբերում են մշակութաբանության, ինչպես նաև համաշխարհային քաղաքակրթության դինամիկայի համատեքստում հայ ժողովրդի գոյատևման ու զարգացման հիմնախնդիրներին («Համաշխարհային ստրատեգիական կառավարման ունակությունը։ ՄԱԿ-ի համակարգի առաջիկա բարեփոխումը էվոլյուցիոն գոյատևման հրամայականների տեսանկյունից», անգլերեն, 1998 թվական)։ Մարգարյանը մարդկային գործունեությունը սահմանում է որպես սոցիալական ակտիվություն, որը ծրագրավորվում և իրականացվում է մշակույթի մեխանիզմների օգնությամբ։
Մարգարյանը հրապարակել է շուրջ 200 աշխատություն, այդ թվում՝ ավելի քան 30 մենագրություն, որոնք տպագրվել են Հայաստանում, Ռուսաստանում և այլ երկրներում։


== Երկեր ==
О консцепции локальных цивилизаций, Ереван, 1962.
Очерки теории культуры, Ереван, 1969.
Теория культуры и современная наука, Москва, 1983.
Маркарян Э. С. Избранное. Наука о культуре и императивы эпохи (Отв. ред. и составитель А. В. Бондарев), М.-СПб., 2014, 656 с.


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Культурология и глобальные вызовы современности к разработке гуманистической идеологии самосохранения человечества: Сборник научных статей, посвященный 80-летию Э. С. Маркаряна (Подобщ. ред. А. В. Бондарева и Л. М. Мосоловой), СПб., 2010.
Սմոլյաժ

Սմոլյաժ (ուկրաիներեն՝ Смоляж), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2009 թվականի տվյալներով Սմոլյաժ գյուղում բնակվում էր 410 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 205 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սինգենետիկ հանքավայրեր

Սինեգետիկ հանքավայրեր, օգտակար հանածոների հանքավայրեր, որոնք առաջացել են ներփակող ապարների հետ միաժամանակ։ Սովորաբար ունեն շերտի ձև և տեղադրվում են վերադիր ու ստորադիր ապարների հաստվածքներին ներդաշնակ։ Սինեգետիկ հանքավայրերին պատկանում են, գլխավորապես, օգտակար հանածոների (խավազներ, կավեր, կրաքարեր, ածուխներ, այրվող թերթաքարեր, ֆոսֆորիտներ, բոքսիտներ, երկաթի, մանգանի, պղնձի, ուրանի և այլ հանքանյութեր) նսովածքային հանքավայրերը։ Հազվադեպ հանդիպում են օգտակար հանածոների (քրոմիտ, տիտանամագնետիտ, նիոբիումային, սուլֆիդային պղինձնիկելային հանքանյութեր) սինգենետիկ մագմատիկ հանքավայրեր։
Կարոլին Վոզնյացկի

Կարոլին Վոզնյացկի (հուլիսի 11, 1990(1990-07-11)[…], Օդենսե, Դանիա), դանիացի թենիսիստուհի։


== Կենսագրություն ==
Վոզնյացկին լեհական ներգաղթողների, Պյոտր և Աննա Վոզնյացկիների դուստրն է։ Մայրը խաղացել է Լեհաստանի ազգային վոլեյբոլի կանանց հավաքականում, իսկ հայրը խաղացել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլ։ Ամուսինները տեղափոխվեցին Դանիա, երբ Պյոտրը պայմանագիր կնքեց Դանիայի ֆուտբոլային ակումբ Բոլդկլուբբեն 1909-ի հետ։ Կարոլինի ավագ եղբայրը՝ Պատրիկը, պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է Հվիդովրե ԻՖ դանիական ակումբում։


== Մեծ սաղավարտ ==


=== Եզրափակիչ հանդիպումներ (0-1) ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.carolinewozniacki.dk/ Կարոլին Վոզնյացկու. պաշտոնական կայք
Նեելովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)

Նեելովո (ռուս.՝ Неелово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մալալայ Ջոյա

Մալալայ Ջոյա (փուշթու՝ ملالۍ جویا, ապրիլի 25, 1978(1978-04-25), Farah, Աֆղանստան), աֆղան իրավապաշտպան, գրող և քաղաքական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
2005-2007 թվականներին եղել է Աֆղանստանի Ազգային ասամբլեայի պատգամավոր։ Աֆղանական խորհրդարանում զինվորականների և ռազմական հանցագործների ներկայությունը հրապարակավ դատապարտելու համար հեռացվել է Ազգային ասամբլեայից։ Նա խիստ քննադատում էր Համիդ Քարզայի վարչակազմը և նրա արևմտյան դաշնակիցներին, հատկապես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին։ 2006 թվականին հանդես է եկել կանադական Նոր ժողովրդավարական կուսակցության դաշնային համագումարում՝ համաձայնվելով հարավային Աֆղանստանում ՆԱՏՕ-ի գործողությունների քննադատության հետ։
2007 թվականի մայիսին Աֆղանստանի խորհրդարանի պատգամավորի պաշտոնից նրա ազատվելը միջազգային մակարդակով բողոք առաջացրեց։
Նրան ծառայության վերականգնելու դիմումը ստորագրեցին մի շարք գրողներ, այդ թվում՝ Նոամ Չոմսկին (որը ավելի ուշ նշել է, որ նա ավելի արժանավոր թեկնածու է Նոբելյան մրցանակի համար, քան Բարաք Օբաման), ինչպես նաև Կանադայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Իսպանիայի խորհրդարանի անդամները։ Բրիտանական «BBC» ընկերությունը Մալալային անվանել է «Աֆղանստանի ամենախիզախ կինը»։
2010 թվականին «Time» ամսագիրը Մալալայ Ջոյային համարել է աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ կանանցից մեկը, իսկ «Foreign Policy» ամսագիրը՝ 100 լավագույն մտածողներից մեկը։ 2011 թվականի մարտի 8-ին «The Guardian» օրաթերթը Մալալային ներառեց 100 լավագույն ակտիվիստ կանանց ցանկում։
Մալալայի կյանքը և քաղաքական գործունեությունը ներշնչել են Թոմաս Պիստոյային գրելու՝ իտալական «Փարանջիի լեգենդը» (իտալերեն՝ La leggenda del Burqa) վեպը։


== Ծանոթագրություններ ==
IFPI Denmark

IFPI Denmark (թարգմանաբար՝ ՖԱՄՖ Դանիա),  Ֆոնոգրամմա արտադրողների միջազգային ֆեդերացիայի (IFPI) դանիական մասնաճյուղ և Դանիայում պաշտոնական չարթերի թողարկող կազմակերպություն։


== Ոսկե և պլատինե մրցանակներ ==
Ոսկե և պլատինե մրցանակներ սկսել են շնորհվել Գանիայում 1990-ականների սկզբում։ Վաճառքների տվյալներին պահանջները նույնն են տեղացի և արտասահմանցի կատարողների գործերի նկատմամբ։


=== Ալբոմներ ===


=== Սինգլներ ===


=== DVD-ներ ===
Տեսա-սինգլ DVD-ներ

Ամբողջական DVD-ներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բրոգլիո եղբայրների կոթող

Բրոգլիո եղբայրների կոթող (ֆիններեն՝ De Broglie -veljesten obeliski), գորշ կանաչավուն մարմարից պատրաստված կոթող, որը տեղադրվել է 1827 թվականին՝ Վիբորգի Մոնրեպո պուրակում գտնվող ժայռի վրա` ի հիշատակ Նապոլեոնյան պատերազմների մարտերում զոհված երկու եղբայրների։


== Պատմություն ==
Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության հետևանքով դաշտային մարշալ Վիկտոր դե Բրոգլին իր ընտանիքի հետ հեռացավ Ֆրանսիայից և 1796 թվականից ծառայեց ռուսական բանակում։ Նրա թոռնուհին՝ իշխանուհի Ալեքսանդրիա Սիմպլիցիա դե Բրոլիեն (01/06/1787-03/16/1824), սովորել էր Սմոլնիի ինստիտուտում, իսկ 1811 թվականին նա ամուսնացավ բարոն Պավել Նիկոլայիի հետ և բնակություն հաստատեց նրա Մոնրեպո դաստակերտում։ Նրա երեք եղբայրները  ցամաքային շլյախտայական կորպուսում սովորելուց հետո, ծառայում էին ռուսական  գվարդիայում (Պրեոբրաժենսկի  և Սեմյոնովսկի գնդերում), նրանցից երկուսը՝ Օգյուստ-Սեզարը (Auguste-César de Broglie, 1783-1805)  և Շարլ-Ֆրանսուան (Charles-François de Broglie, 1788-1813) մահացան, Օգյուստը ընկավ Աուստեռլիցում, իսկ Շարլը՝ Կուլմում։

Կնոջ վաղաժամ մահից հետո բարոն Նիկոլան անգլիացի ճարտարապետ Չարլզ Հիտկոտ Տետամին (1772-1842) պատվիրեց իր եղբայրներին նվիրված հուշարձան կառուցել։ Լեուկատսկի ժայռի վերևում կառուցված կոթողը հաջողությամբ միախառնվեց բնապատկերի հետ և դարձավ Մոնրեպո պուրակի խորհրդանիշերից մեկը։ 
Երկաստիճան սալիկով պատվանդանի վրա գտնվող հուշարձանը պատրաստել է շվեդ քանդակագործ Էրիկ Գյոթեն (1799-1838)։ Պատվանդանի որմնախորշերում տեղադրված են մարմարե սալիկներ` լատիներեն արձանագրություններով. Հյուսիսային և հարավային կողմերում մակագրությունները նվիրված են Ալեքսանդր I-ին, իսկ արևելյան և արևմտյան կողմում` բարոն Նիկոլայի կողմից դե Բրոգլիո եղբայրների կոթողի տեղադրման մասին։ Կորել է Օգյուստ-Սեզարին նվիրված արևելյան սալաքարը, ինչպես նաև կոթողի հիմքում ասպետական սաղավարտների տեսքով տեղադրված հարթաքանդակները։ 
Ծովափնյա Լեուկատսկայա (Լեվկադյան) ժայռը կոչվում է հունական Լեֆկաս կղզու անունով (Լեուկա, Լեվկադա), որի վրա հին ժամանակներում գտնվել է Ապոլլոնի տաճարը, որտեղից ամեն տարի նետում էին հանցագործներին որպես քավության նոխազ։ Ըստ լեգենդի՝ բանաստեղծուհի Սապփոն իրեն ծովն է նետել Լեվկադյան ժայռից՝ անպատասխան սիրո պատճառով։ Հենց այստեղից էլ առաջացել է «նետվել Լեվկադյան ժայռից» արտահայտությունը, այսինքն՝ ինքնասպանություն գործել հուսահատությունից։ 1805-1806 թվականներից ժայռի վրա տեղակայված էր Ամուրի տաճարի տաղավարը, որը մինչև 1827 թվականը խարխլվել էր և փոխարինվել էր կոթողով։ Ժայռի գագաթից բացվում է տպավորիչ տեսարաններ դեպի պուրակ։
Կոթողի սալերի վրայի արձանագրություններում օգտագործվում են եղբայրների անունների լատինացված ուղղագրությունը՝ Ավգուստ և Կարլ Բրոգլիո (Broglio): Եղբայրների ծառայակից Ալեքսանդր Չիչերինի հուշերում ազգանունը ներկայացվում է որպես դե Բրոգլիո-Ռեվել։ Այս հնագույն տոհմը սերում է պիեմոնտյան  Broglia  ընտանիքից ՝ Բրոգլիայից, որի ազգանունը Ֆրանսիայում փոխվել է Broglie կամ Broglio և տարբեր աղբյուրներում այն ներկայացվում է որպես Բրոլի, Բրոյլի, Բրոյլ, Բրոգլիո (դե Բրոլ)։ Այս առումով գրականության մեջ տեղ է գտել «Բրոլի եղբայրների կոթող» անվանումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кепп Е.Е. Выборг. Художественные достопримечательности / Ред. О.В. Казаков. — Выборг: «Фантакт», 1992. — 200 с.
Տրիեստի աստղադիտարան

Տրիեստի աստղադիտարան ( իտալերեն՝ Osservatorio Astronomico di Trieste   կամ OAT ) աստղագիտական հետազոտությունների կենտրոն է, որը գտնվում է հյուսիսային Իտալիայի Տրիեստ քաղաքում։


== Պատմություն ==
Աստղադիտարանը ծագում է Ծովային դպրոցից, որը հիմնադրել է Տրիեստում Ավստրիայի կայսրուհի Մարիա Թերեզան 1753 թվականին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Ավստրո-Հունգարիայի լուծարումից և Իտալիայի Թագավորությանը Տրիեստի միացումից հետո՝ 1923 թվականին, աստղադիտարանը միացել է իտալական աստղագիտական աստղադիտարանների ցանկին։ Այսօր աստղադիտարանը Իտալիայի Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտի (INAF) կազմում է, որը ներառում է 20 հետազոտական հաստատություններ ամբողջ երկրում։ Տրիեստի աստղադիտարանի գիտական արտադրությունը գերազանցում է տարեկան 130 աշխատությունը, որոնք հիմնականում տպագրվում են միջազգային գրախոսվող ամսագրերում։


== Գիտահետազոտական աշխատանք ==
Աստղադիտարանում կատարված հիմնական հետազոտական աշխատանքները վերաբերում են արտագալակտիկական աստղագիտությանը և տիեզերագիտությանը (տիեզերքի լայնածավալ կառուցվածքը, միջգալակտիկական միջավայրը), աստղերի ֆիզիկանյին, միջաստեղային միջավայրին և գալակտիկաններին, Արեգակի և Արեգակնային համակարգի ֆիզիկային (ռադիոաստղագիտություն, պսակային պլազմա, գիսաստղային և միջմոլորակային փոշին), բարձր էներգիայի աստղաֆիզիկային ( գերնոր աստղեր, գամմա-ճառագայթների պայթյուններ), աստղագիտական տեխնոլոգիաներին (տվյալների հավաքագրման և վերահսկման համակարգչային համակարգեր, ներառյալ հեռակառավարումը, պատկերների ձեռքբերումը, մշակումը և վերլուծությունը, գերհաշվարկները) և տիեզերական աստղագիտությանը (տիեզերքի զարգացում), տեխնոլոգիաների և տիեզերական դիտարկումների։ Առանձնահատուկ կարևոր է մասնակցությունը Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի (ESO) նախագծերին. Չիլիում ESO-ի կողմից շահագործվող Շատ մեծ աստղադիտակի (VLT).  Արիզոնայի Մեծ երկդիտակ աստղադիտակի (LBT), Եվրոպական տիեզերական գործակալության (ESA) կողմից 2009-ից 2013 թվականներին շահագործված Պլանկ տիեզերանավի և Եվրոպական ծայրահեղ մեծ աստղադիտակի (E-ELT) աշխատանքներին։
Տրիեստի աստղադիտարանը ինտեգրված է Տրիեստի և շրջակայքի բոլոր հիմնական տեղական գիտական հաստատությունների հետ ( AREA Science Park, Միջազգային առաջադեմ հետազոտությունների դպրոց և Տրիեստի համալսարան ) և համագործակցում է խոշոր ազգային և միջազգային աստղագիտական հաստատությունների հետ, ինչպիսիք են իտալականը տիեզերական գործակալությունը (ASI) և Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (ESA)։


== Ծանոթագրություններ ==
Վելսկի շրջան

Վելսկի շրջան (ռուս.՝ Вельский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Արխանգելսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վելսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 10600 կմ²։


== Բնակչություն ==
2011 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 54611 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,15 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Տիտվինիսծկարո

Տիտվինիսծկարո (վրաց.՝ ტიტვინისწყარო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Խաշուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 900 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խաշուրից հեռու է 32 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 15 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլովկա

Վիլովկա (ուկրաիներեն՝ Вилівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1685 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վիլովկա գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,854 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 50,35 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չոբանաղա-Կալյասի

Չոբանաղա-Կալյասի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չինո

Չինո (իտալերեն՝ Cino), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Սոնդրիո գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալերի կազմում է 335 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 67 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 23010, հեռախոսային կոդ՝ 0342:
Չինոն սահմանակից է Չերչինո, Մանտելո, Նովատե Մեցոլա, Դուբինո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Գևորգ զորավարը։ Տոնը նշվում է ապրիլի 23-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Ըստ ISTAT-ի տվյալների


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսային կոդ՝ 0342 617275
Էլեկտրոնային փոստ՝ accino@provincia.so.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.cino.so.it/


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
1326

1326 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1326 թվականն է, 
XIV դարի 26-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կոնստանդին Դ Լամբրոնացի, Հայոց կաթողիկոս է նշանակվել 1323 թվականին։ Հաջորդել է Կոնստանդին Գ Կեսարացուն
Բարիտոն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բարիտոն (այլ կիրառումներ)Բարիտոն (իտալերեն՝ baritono, հունարեն baritonos-ից՝ ցածր հնչող, ծանր տոն)


== Նկարագրություն ==
Բասի և տենորի միջին տեղը գրավող արական երգչաձայն, ձայնածավալն է մեծ օկտավայի լյա-ից մինչև առաջին օկտավայի սոլը (լյա բեմոլ-ը)։ Տարբերակում են քնարական և դրամատիկ բարիտոններ։

Քնարական բարիտոնը հնչողության բնույթով մոտ է դրամատիկ տենորին
Դրամատիկ բարիտոնն ավելի առնական է, հնչեղ։ Ցածր ռեգիստրում մոտենում է բասինՆոտագրվում են բասի բանալիով։


== Ծանոթագրություններ ==
Շազրե

Շազրե (ֆր.՝ Chaserey), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 48 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.86 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 165 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 115 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 38 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 33 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 28-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 5։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 84,8 %։ 28 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 26 անձ (15 տղամարդ և 11 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (2 կին)։ 5 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 2-ը` թոշակառուներ։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սանտ Անջելո ա Ֆազանելլա

Սանտ Անջելո ա Ֆազանելլա (իտալերեն՝ Sant'Angelo a Fasanella), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 801 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 26 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 32 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84027, հեռախոսային կոդ՝ 0828։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0828 961006
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.santangeloafasanella.sa.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սոշանսկոե

Սոշանսկոե (ուկրաիներեն՝ Сошанське), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1680 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սոշանսկոե գյուղում բնակվում էր 581 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1787 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 325,13 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆեդորովկա (Չերտկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆեդորովկա (այլ կիրառումներ)Ֆեդորովկա (ռուս.՝ Федоровка), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։ Մտնում է Օսիկովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Առբավեռե

Առբավեռե (էստ․՝ Arbavere), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Կադռինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Էսփեն Բուգե Փեթերսոն

Էսփեն Բուգե Փեթերսոն նորվ.՝ Espen Bugge Pettersen, մայիսի 10, 1980(1980-05-10), Տյոնսբերգ, Նորվեգիա), նորվեգացի  ֆուտբոլիստ, դարպասապահ «Սթրյոմսգոդսեթ» ֆուտբոլային ակումբում  և Նորվեգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։


== Կարիերա ==


=== Նախնական կարիերա ===
Բուգե Փեթերսոնը սկսել է իր կարիերան տեղական ֆուտբոլային ակումբներում՝ «Թյոնսբերգ» և «Էիք-Թյոնսբերգ»։ Էիք-Թյոնսբերգում խաղացել է մինչև 2002 թվականը, որից հետո տեղափոխվել է «Սանեֆյորդ»։ 9 մրցաշրջանի ընթացքում ակումբի կազմում խաղացել է 250 հնարավորից 240 խաղ։


=== «Մոլդե» ՖԱ ===
2010 թվականի հուլիսի 31-ին հայտարարվեց, որ Բուգեն տեղափոխվել է «Մոլդե»՝ կնքելով 3,5 տարվա պայմանագիր։ Մոլդեի կազմում անցկացրած իր երկու մրցաշրջանում Բուգեն հաղթեց Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնություն, երբ ակումբը գլխավոր մարզիչ նշանակվեց «Մանչեսթեր Յունայթեդում» իր կարիերան ավարտած Օլե Գուննար Սուլշերը։ Չեմպիոնական մրցաշրջանում նա արժանացավ «Առաջնության լավագույն դարպասապահ» կոչումին։


=== Նորվեգիայի հավաքական ===
2010 թվականի մայիսի 10-ին Բուգեն մասնակցեց Նորվեգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում ընդդեմ Չեռնոգորիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղին՝ փոխարինելով Ռունե Յրսթեինին խաղի 89-րդ րոպեին։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրութունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
Արիստակես Գրիչ (այլ կիրառումներ)

Արիստակես Գրիչ (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), հայ գրիչ, բառարանագիր
Արիստակես Գրիչ, Ռըստակես Գրիչ, «որդի Խոցադեղի և Գրամիկի»
Արիստակես Գրիչ, «որդի Զանփաշի և Նուկրարի»
Խուբս (Քղիի գավառ)

Խուբս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։ Գտնվում էր Քղի քաղաքից 12 կմ արևմուտք, Խաչկոն (Խաչկոնց) լեռան հարավային. ստորոտին, սարավանդի վրա, շրջապատված Սիվրի լեռների ճյուղերով։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Ըստ ավանդության արաբ զորքերը տիրել են Ս. Կարապետ վանքին և միաբաններից հաց են խնդրել՝ անընդհատ կրկնելով «խուբս», որը արաբերենից նշանակում է հաց։ Այստեղից էլ գյուղի անվանումը մնացել է Խուբս։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղն ուներ փարթամ բուսականություն, բերրի արտեր և ջրառատ էր։


== Պատմություն ==
Խուբսը գավառի մարդաշատ հայաբնակ գյուղերից էր։ Եղել է դիմադրողական շարժման կենտրոն։ Կոտորածներն այստեղ սկսվեցին 1914 թվականի մայիսի 25-ից, որի ժամանակ մահացավ 1642 մարդ։
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է։ Գյուղն ամայացել է։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ մոտ 1400 (200 ընտանիք) հայ բնակիչ։ 1915 թվականին փոքրիկ գյուղաքաղաք էր և ուներ 317 տուն՝ 2400 բնակչով, որոնց մեծ մասը XVIII դարում եկել էին Դերսիմից։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղը նշանավոր էր իր գինիով։ Գյուղն ուներ բաղնիք, շուկա, մի քանի աղբյուրներ և ջրաղաց։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Խուբսն ուներ Ս. Կարապետ անունով եկեղեցի (հնում վանք) և Ս. Սարգիս անունով մատուռ։ Գյուղից 2 կմ հեռավորության վրա, բլրի գագաթին գտնվում էր Ս. Փրկիչ վանքը, որը ուխտատեղի էր։ Գյուղից 1-2 կմ հեռու, Սերկևիլ գյուղի մոտ, բարձր բլրի վրա գտնվում էր Ս. Փրկչի վանքը։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ  երկսեռ վարժարան, որը դեռ գործում էր Եղեռնի նախօրեին:։ Կ. Պոլսի Միացյալ ընկերությունը 1879 թվականին հիմնել էր վարժարան։ Գյուղում կար նաև մանկապարտեզ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սուխայա Բալկա (այլ կիրառումներ)

Սուխայա Բալկա, կարող է վերաբերել՝

Սուխայա Բալկա - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ձեռժինսկի քաղաքային խորհրդում
Սուխայա Բալկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում
Սուխայա Բալկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Դոմանյովկայի շրջանում
Սուխայա Բալկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում
Սուխայա Բալկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում
Սուխայա Բալկա - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վոլգոդոնսկի շրջանում
Սուխայա Բալկա - ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում
Սանտա Մարիա դել Ջիլիո

Սանտա Մարիա դել Ջիլիո (իտալերեն՝ Santa Maria del Giglio, Santa Maria Zobenigo) բարոկկո ոճի կաթոլիկ տաճար Վենետիկում։


== Պատմություն ==
Տաճարը կառուցվել է X դարում։ Շինարարական աշխատանքներին սկիզբ է դրել Ջուբանիկոների ընտանիքի կողմից հիմնադրված հասարակական հիմնադրամը։
Տաճարի գլխավոր առանձնահատուկ գիծը նրա ճակատային մասն է, որը կառուցել է ճարտարապետ Ջուզեպպե Սարդին` ի պատիվ Անտոնիո Բարբարոյի ու նրա ընտանիքի։ Տաճարներում սովորաբար հանդիպող սրբերի քանդակների փոխարեն այստեղ ուրվագծվում են Զադար, Հերակլիոն, Պադովա, Հռոմ, Սպլիտ քաղաքների տեսարանները, որոնք կարևոր դեր և նշանակություն են ունեցել այդ ընտանիքի համար։ Բարբարոների ընտանիքը Վենետիկի ամենահարուստ, հայտնի ու ազնվազարմ ընտանիքներից էր։ Այս ազգանունը տարիներ շարունակ կրել են եպիսկոպոսներ, կարդինալներ, արվեստագետներ ու մեծն հումանիստներ։
Տաճարի սյուների միջև կերտված են Բարբարո եղբայրների արձանները։ Տաճարի թանգարանում ցուցադրվող կտավների շարքում են Ռուբենսի ու Տինտորետտոյի գործերից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
 Մեդիաֆայլեր L'église Santa Maria del Giglio թեմայով Վիքիպահեստում:
Արխիվում.
Satellite image from Google Maps
Chorus Venezia entry Archived 2007-08-21 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Martin Gaier, Facciate sacre a scopo profano. Venezia e la politica dei monumenti fra Quattro e Settecento. Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti, ISBN 88-88143-14-9.
Մեսենկուր

Մեսենկուր (ֆր.՝ Messincourt), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 593 մարդ, բնակչության խտությունը` 72.76 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.15 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 100 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 34 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 388 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 280-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 108։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,2 %։ 280 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 240 անձ (144 տղամարդ և 96 կին)։ Գործազուրկ են եղել 40 անձ (17 տղամարդ և 23 կին)։ 108 անաշխատունակներից 34-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 49-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պանրի շուկաներ (Նիդերլանդներ)

Հետևյալ ցուցակում տրված են տեղեկություններ XXI դարի սկզբին գործող հոլանդական պանրի շուկաներից հինգի մասին։
Վուրդեն (հոլ.՝ Woerden) քաղաքում գտնվող շուկան լիարժեք առևտրային ժամանակակից պանրի շուկա է։ Մյուս չորսը՝ Ալկմարում, Գաուդայում, Էդամում և Հորնում, համարվում են Միջնադարի պանրի շուկաների պատմական կրկնօրինակները։


== Ալկմար ==

Ալկմարի պանրի շուկան աշխատում է ամեն ուրբաթ՝ 10:00-ից մինչև 12:30՝ ապրիլի առաջին ուրբաթ օրվանից մինչև սեպտեմբերի առաջին ուրբաթ։ Գոյություն ունեն պանրի բեռնակիրների (հոլ.՝ kaasdragers) չորս խմբեր (հոլ.՝ vemen), որոնք միմյանցից տարբերվում են գլխարկների գույներով․ կապույտ, կարմիր, կանաչ և դեղին։ Երկու բեռնակիրներ տեղափոխում են պանրի գլուխները պատգարակների վրա դեպի կշեռքներ, սովորաբար պատգարակները կշռում են 160 կիլոգրամ։ Պանրի գինը որոշվում է ըստ բարտերային համակարգի (հոլ.՝ handjeklap)։


== Էդամ ==

Էդամ քաղաքում գտնվող պանրի շուկան ամենահայտնին է Նիդերլանդներում, և ինչպես հետևում է անվանումից, այստեղ վաճառվում է Էդամ տեսակի պանիր։ Ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա, պանիրը վաճառվում է ձիու սայլակների և նավակների մեջ։ Շուկան բացվում է հուլիսին և օգոստոսին՝ չորեքշաբթի օրերին՝ 10:30-ից մինչև 12:30։


== Հորն ==
Հորնում գտնվող շուկան բացվել է 2007 թվականին, աշխատում է յուրաքանչյուր հինգշաբթի՝ 12:30-ից մինչև 13:45, իսկ հունիսի 28-ից սեպտեմբերի 20-ը ընկած ժամանակահատվածում՝ ամեն հինգշաբթի երեկոյան՝ 21:00-ից մինչև 22:15։


== Գաուդա ==

Գաուդայի շուկան աշխատում է ավելի քան երեք հարյուրամյակ՝ հոլ.՝ Goudse kaasmarkt-ում, պանիր վաճառվում է հունիսից օգոստոս ամիսներին։ Աշխատում է ամեն հինգշաբթի՝ 10:00-ից մինչև 12:30։ Շուկան շրջապատված է մի շարք ցուցահանդեսային վրաններով, որոնց մեջ ցուցադրվում են հոլանդական պատմական մասնագիտությունները՝ պարնի արտադրությունից մինչև յուղի արտադրություն։


== Վուրդեն ==
Վուրդենի շուկան գործում է ավելի քան 100 տարի, ամեն չորեքշաբթի, առևտուրը սկսվում է առավոտյան ժամը 9-ին ֆերմերի՝ պանրի արտադրողների (հոլ.՝ kaasboeren) և շուկայի վաճառողների (հոլ.՝ marktmeester) միջև, ինչի արդյունքում պարզ է դառնում տարբեր տեսակի պանիրների գինը։ Պանիրները, որոնք վաճառվում են շուկայում «ֆերմերային պանիրներ» են (հոլ.՝ boerenkazen), որոնք արտադրվում են ավանդական ձևերով և ունեն ավելի լավ համ, քան գործարաններում արտադրված պանիրները։


=== Վուրդենի պատմական պանրի շուկան ===
Որպես ավանդույթ, օգոստոսին, ամառային արձակուրդների վերջին չորեքշաբթի օրը (Կենտրոնական Նիդերլանդների համար), աշխատում է պատմական պանրի շուկան, որի ժամանակ ֆերմերները և իրենց կանայք հագնում են պատմական հագուստներ և վերականգնում ավանդական պանրի շուկան։


== Տես նաև ==
Նիդերլանդների մշակույթ
Նիդերլանդական խոհանոց
Պանիր
Շուկա
Նիդերլանդներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Tourist information (անգլ.) Էդամի և էդամական պանրի մասին
Dutch Farm Cheese Archived 2011-02-07 at the Wayback Machine. կայքում կգտնեք տեղեկություն պանրի արտադրության մասին
Gourmet-Food.com Տեղեկություն և գրքեր հոլանդական պանրի վերաբերյալ
Նաիրա Վահանյան

Նաիրա Յուրայի Վահանյան (մայիսի 1, 1966(1966-05-01), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դաշնակահարուհի, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Նաիրա Վահանյանը ծնվել է 1966 թվականի մայիսի 1-ին Կիրովականում (ներկայում՝ Վանաձոր)։ 1982 թվականին ավարտել է Վանաձորի Է. Կզարթմյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի բաժինը, 1986 թվականին՝ Մ. Թավրիզյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի դաշնամուրի բաժինը, 1991 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի (Է. Ապրեսովայի դասարան) դաշնամուրի բաժինը։
Դասավանդել է Վանաձորում, 1995-1996 թվականներին՝ Մոսկվայի N 138 դպրոցում, նաև Իսահակ Դունաևսկու անվան (դասատու, կոնցերտմայստեր), 1996 թվականից՝ Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցում (եղել է դասատու, ապա՝ դաշնամուրի բաժնի վարիչ), 2011 թվականից (միաժամանակ)՝ Արմեն Տիգրանյանի անվան երաժշտական դպրոցում (եղել է դաշնամուրի բաժնի վարիչ)։ 2012 թվականին դարձել է Տիգրան Չուխաջյանի անվան երաժշտական դպրոցի տնօրեն։ 
2007 թվականին դարձել է «Առնո Բաբաջանյանի հիշատակի միջազգային հիմնադրամի» անդամ, 2016 թվականին՝ փոխնախագահ։ 2017 թվականին դարձել է «Էդվարդ Միրզոյանի հիշատակի հիմնադրամի» տնօրեն։


== Պարգևներ ==
2013 – Հայաստանի Հանրապետության Մովսես Խորենացու մեդալ,
2015 – Ռուսաստանի Դաշնության «Լավագույն ուսուցիչ» մեդալ։
Աննա Քրիբել

Աննա Բիրգիտտե Քրիբել (նորվ.՝ Anna Birgitte Kriebel կամ ուղղակի Քրիբել, օգոստոսի 20, 1861(1861-08-20), Տրոնհեյմ, Trondhjems stiftamt, Նորվեգիա - փետրվարի 1, 1926(1926-02-01), Միլան, Իտալիայի թագավորություն), նորվեգացի օպերային երգչուհի, սոպրանո։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Աննա Քրիբելը ծնվել է նորվեգական Թրոնհեյմ քաղաքում 1861 թվականին՝ ատաղծագործի ընտանիքում։ Երգել սովորել է հայրենի քաղաքում։ 1886 թվականին հանդիպել է Էդվարդ Գրիգի հետ, որը շատ է հավանում ապագա երգչուհու ձայնը։
1887 թվականին Աննան ելույթներով հանդես է գալիս Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում՝ սկանդինավյան երաժշտության երեկույթներին, որը կազմակերպել էր Օսկար Կոմետտանը։ Այստեղ Աննա Քրիբելը մեծ ճանաչում է գտնում և նրան կոչում են «մեծ շնորհք ունեցող երիտասարդ նորվեգուհի»։
1889 թվականին երգչուհին հանդես է գալիս Գերմանիայում։ Նույն թվականին իր դեբյուտն է կատարել իտալական բեմերում՝ Լիվոռնոյում։ Այստեղ կատարեց Ջակոմո Մեյերբերի «Հուգենոտներ» օպերայում Մարգարիտա Վալուայի պարտիան։ Երաժշտական քննադատները Աննա Քրիբելի ձայնը որակեցին որպես ուժեղ և զրնգուն։ «Հուգենոտներ» օպերայի դիրիժորը Վիտտորիո Վանզոն էր, ում հետ հետագայում՝ երկու տարի անց ամուսնացավ երգչուհին։ Ամուսնու հետ Աննան շատ անգամներ բեմ բարձրացավ, այդ թվում և Լա Սկալայում։
Երգչուհին երբեմն-երբեմն վերադառնում էր հայրենիք՝ հյուրախաղերի։ 1902 թվականին նա Յուհան Հալվորսենի հրավերով Նորվեգիայի մայրաքաղաքում կատարում է Մոցարտի «Դոն Ժուան» օպերայի Դոննա Աննայի արիան։ 1906 թվականին կրկին է վերադառնում Նովեգիա, որպեսզի նոյեմբերի 22-ին ելույթ ունենա Հակոն VII արքայի գահակալման արարողությանը։
Օպերայից հեռանալուց հետո Աննա Բիրգիտտե Քրիբելը դասավանդել է Միլանի վոկալիստների դպրոցում։
Երգչուհին իր մահկանացուն կնքել է 1926 թվականի փետրվարի 1-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Marte Mona. Berømte og gløymde Trondheimskvinner. — Norske Samlaget, 2004. — P. 21-24. (նորվ.)
Լեհցե (գյուղ, Կիիլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼեհցեԼեհցե (էստ․՝ Lähtse), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիիլի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 365 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Միանգամյա օգտագործման դրախտ

«Միանգամյա օգտագործման ցանկ» (ռուս.՝ «Однора́зовый рай»), 2003 թվականի կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որը նորովի է մեկնաբանում Ադամի ու Եվայի պատվիրազանցության պատմությունը։
Մուլտֆիլմի անոտացիան՝ «Հետաքրքրասիրությունը արատ չէ, այլ առաջընթաց»։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը ներկայացնում է Ադամի ու Եվայի մեղսագործության ոչ ավանդական պատմությունը։ Մուլտֆիլմի ընթացքում հնչում են իրադարձությունների մասնակիցների արձակած առանձին ձայներ, ինչպես նաև օրիգինալ երաժշտություն, սակայն հերոսները չեն խոսում։
Սկզբում ցուցադրվում է բնապատկերի մի հատված, ապա բնապատկերն ամբողջությամբ։ Երկնագւյն ծաղիկներով պատված բլուրների գագաթներին երևում են առանց ծաղիկների փոքր մարգագետիններ, որոնցից մեկում աճել է բարու և չարի ճանաչման ծառը։
Ծաղիկների վրայով նախ քայլում, ապա վազում են Ադամն ու Եվան։ Եվան գնում է առջևից և Ադամին տանում ծառի մոտ։ Նրանց անցած ճանապարհին մնում է  տրորված ծաղիկների շերտը։ Եվան ունի երկար մազեր և բավական նկատելի կուրծք, իսկ Ադամը ճաղատ է ու առանց սեռական որոշակի հատկանիշների։
Որդը կրծում է խնձորը ներսից և հանկարծ լսում է, որ ինչ-որ մեկն այն կրծում է դրսից։ Որդը փորձում է դուրս գալ, բայց այդ պահին լսվում է խնձորը հերթական անգամ կծելու ձայնը, և որդի շուրջն ամեն ինչ սևանում է։
Ադամն ու Եվան դադարում են ծամել, Եվան զկրտում է։ Ադամը նետում է խնձորը, որը նախքան այդ ուտում էր։ Ադամը նույնպես զկրտում է, ինչից հետո Երկրի առաջին մարդւ մոտ հայտնվում է առնանդամը, որը հիշեցնում է Ադամի կոլւ տված որդին։ Ադամը շփոթված է, իսկ Եվան դիտում է նրան, ապա բռնում գլուխն ու գոռում։ Նրա գոռոցից շուրջը գտնվող ծառերի խնձորդներից դուրս են գալիս բոլոր որդերը՝ տեսնելու, թե ինչ է պատահել։


== Ստեղծողներ ==


== Փառատոններ և մրցանակներ ==
2004 ֆիլմը մասնակցել է «Նիկա» կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին.
Ֆիլմը մասնակցել է Սուզդալ-2005 փառատոնի ինֆորմացիոն ծրագրին,
2005 թվականին ֆիլմը մասնակցել է «ԲԻՄԻՆԻ» անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնին (Ռիգա)։
2008 թվականին ֆիլմը մասնակցել է ժամանակակից ռուսական անիմացիայի «ReАнимация» փառատոնի ծրագրին (Կրասնոդար)։
2010 թվականին ֆիլմը մասնակցել է Ռուսական կինոյի փառատոնին (Festival du cinéma russe à Honfleur) Օնֆլերում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ֆիլմում օգտագործվել է Արտո Թունջբոյաջյանի երաժշտությունը։ Լուսագրերում նշված են երկու կոմպոզիտորներ՝ Արտո Թունջբոյաջյան և Արեգ Նազարյան, ընդ որում՝ առաջինը նշված է Թունջբոյաջյանի անունը, սակայն «Аниматор.ру» կայքում ֆիլմում Թունջբոյաջյանի երաժշտությունն օգտագործելու մասին ինֆորմացիան բացակայում է, ինչպես նաև նրա անունը նշված չէ կոմպոզիտորների ամբողջական ցանկում «Аниматор.ру» կայքում։


== Քննադատություն ==
Ռուսլան Սաղաբալյանի հոդվածում «Միանգամյա օգտագործման դրախտ» մուլտֆիլմի հերոսներ Ադամն ու Եվան սկզբում բնութագրվում են որպես «երկու անսեռ արարածներ», «անդրոիդներ»։
2017 թվականի հունիսին վիդեոբլոգեր Պիկուլին հրապարակել է մուլտֆիլմի 10 րոպեանոց վերլուծություն, որը մուլտֆիլմի բովանդակությունն ասոցացնում է դպրոցներում «ՈՒղղափառ մշակույթի հիմունքներ» առարկայի ներմուծման հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Միանգամյա օգտագործման դրախտ» ֆիլմը Յութուբում
Գևորգ Բարդակչյան

Գևորգ Պարգևի Բարդակչյան (օգոստոսի 2, 1942(1942-08-02), Բեյրութ, Լիբանան), հայ բանասեր, պատմաբան, գրականագետ։ 
Օքսֆորդի համալսարանի դոկտոր (1979), պրոֆեսոր (1982)։ ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ (28.12.2011)։


== Կենսագրություն ==
Դպրոցն ավարտել է Դամասկոսում, այնուհետև՝ ընդունվել և ավարտել Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը և Օքսֆորդի համալսարանը։ 1974-1987 թվականներին դասախոսել է Հարվարդի համալսարանում, 1987 թվականից Միչիգանի համալսարանի հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի վարիչն է, 1995 թվականից, միաժամանակ՝ հայագիտական ծրագրերի տնօրեն։
Աշխատությունները վերաբերում են ուշ միջնադարի և նոր շրջանի պատմությանը, գրականությանը և մշակույթին («Յակոբ Պարոնեանի այլաբանական կարգ մը երկերու պատմական դեմքերն ու դէպքերը», 1980, «Հիտլերը և հայերի ցեղասպանությունը», 1991)։
1985 թվականին անգլերեն լեզվով «Հիտլերը և Հայոց ցեղասպանությունը» գրքում, հիմնվելով մինչ այժմ անհայտ արխիվային փաստաթղթերի վրա, Բարդակչյանը տվել է անառարկելի ապացույցներն այն բանի, որ Հիտլերը, ծրագրելով հրեաների զանգվածային ոչնչացումը, որպես նախադեպ նկատի է ունեցել Օսմանյան կայսրությունում կատարված Հայոց ցեղասպանությունը, ինչպես նաև թուրքերի անպատժելիությունը մարդկության դեմ գործած հանցագործության համար։ Մասնակցել է ցեղասպանության հարցերին նվիրված միջազգային գիտական կոնֆերանսներին։


== Երկեր ==
A Textbook of Modern Western Armenian, by Բարդակչյան Գևորգ Պարգևի, Thomson, Robert W., Edition: 1st ed.Type: book Book; Literary form: not fiction Publisher: New York, Caravan Books, 1977.
Hitler and the Armenian genocide / Kevork Bardakjian., by Բարդակչյան Գևորգ Պարգևի, Material type: book Book; Literary form: not fiction Publisher: Cambridge, Mass. Zoryan Institute, 1985.
Հիտլերը և հայերի ցեղասպանությունը։ [Հիտլերի ճառը 1939 թվականի օգոստոսի 22-ին], Բարդակչյան Գևորգ Պարգևի, Ալթունյան Շ. Ս, Արզաքանյան, Ն. Մ., Երևան,  «Հայաստան», 1991։
A Reference guide to modern Armenian literature, 1500-1920: With an introductory history / Bardakjian, K. B., by Բարդակչյան Գևորգ Պարգևի, Material type: book Book; Literary form: not fiction Publisher: Detroit, Mich. : Wayne State University Press, 2000.
Հիտլերը և հայոց ցեղասպանությունը։ [Հիտլերի ճառը 1939 թվականի օգոստոսի 22-ին], Բարդակչյան Գևորգ Պարգևի, Ալթունյան Շ. Ս., Երևան, «Նշանակ», 2005։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովայա Սբրոդովկա

Նովայա Սբրոդովկա (ռուս.՝ Новая Сбродовка, բաշկիրերեն՝ Яңы Сбродовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հանսֆորդ շրջան (Տեխաս)

Հանսֆորդ շրջան (անգլ.՝ Hansford County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2000 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 5369 մարդ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 5613 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Սպիրմեն (անգլ.՝ Spearman) բնակավայրը։
Հանսֆորդ շրջանը մտնում է Տեխասի 46 շրջանների թվի մեջ, որտեղ գործում է «չոր օրենք»-ը կամ սահմանափակված է ալկոհոլային խմիչքների վաճառքը։ 


== Պատմություն ==
Հանսֆորդ շրջանը կազմավորվել է 1889 թվականին։ Իր անվանումը ստացել է Տեխասի կոնգրեսմեն և դատավոր Ջոն Հանսֆորդի պատվին։


== Աշխարհագրություն ==
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Հանսֆորդ շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2384 կմ², որից 2282 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 2 կմ²-ն կամ 0,07 %-ը՝ ջրային տարածքները։


=== Հարևան շրջաններ ===
Օչիլտրի շրջան (արևելք)
Ռոբերտս շրջան (հարավ-արևելք)
Տեխաս շրջան (հյուսիս)
Հատչինսոն շրջան (հարավ)
Շերման շրջան (հարավ-արևմուտք)


== Բնակչություն ==
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 5613 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2 մարդ/կմ²։
Բնակչության թիվը 2000 թվականի դրությամբ կազմում էր 5369 մարդ։ Առկա էր 2005 տնային տնտեսություն և 1489 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 3732 բնակելի շինություն՝ 2 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 79,88 %, սևամորթներ կամ աֆրոամերիկացիներ – 0,04 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,75 %, ասիացիներ – 0,22 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 17,47 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 1,64 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 31,48 %-ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 29,30 % - մինչև 18 տարեկան, 6,80 % - 18-24 տարեկան, 26,30 % - 25-44 տարեկան, 22,30 % - 45-64 տարեկան և 15,20 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 36 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 93,50 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 96,40 տղամարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․


== Ծանոթագրություններ ==
Անձրև (այլ կիրառումներ)

Անձրև, կարող է վերաբերել՝

Անձրև - բնության երևույթ, որը ամպերից թափվում է երկրի մակերեսին հեղուկ կաթիլի տեսքով
Անձրև - հայկական արական անուն
Տարոն Ավիա

«Տարոն Ավիա», ավիաընկերություն, որը 2007 թվականին հիմնադրվել և գրանցվել է Հայաստանում։
Իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ և բեռնափոխադրումներ դեպի ԱՊՀ երկրներ, ծրագրում է ընդլայնել իր գործունեությունը Եվրասիական Միության տարածքում։
Թռիչքներն իրականացվում են Boeing 737-500 տեսակի օդանավերով։
Ավիաընկերության հիմնադիր-տնօրենն է Գառնիկ Պապիկյանը։
2-րդ ազգային փոխադրողն է, որն իր ակտիվ գործունեությունը սկսել է Գյումրու Շիրակ օդանավակայանում 2017թ. ապրիլի 25-ից՝ իրականացնելով չվերթներ դեպի Կրասնոդար, Սամարա և Դոնի Ռոստով ուղղություններով, հետագայում նաև դեպի Մոսկվա։ Գյումրի-Դոնի Ռոստով ուղղությամբ չվերթներ այլևս չեն իրականացվում, իսկ մնացած ուղղությունները ժամանակավորապես ավիաընկերությունը չեղարկել է՝ հաշվի առնելով ձմեռային չվացուցակի առանձնահատկությունները։
Ավիաընկերությունը 2017 թ. նոյեմբերի 17-ից սկսած չվերթներ է իրականացնում նաև Երևան - Մոսկվա/Վնուկովո/ - Երևան ուղղությամբ։
Ավիաընկերությունը ժամանակավորապես դադարեցրել է իր գործունեությունը:


== Նավատորմ ==


== Ուղղությունները ==


== Այլ ==
Տրանսպորտը Հայաստանում


== Հղումներ ==
http://taron-avia.am/am
Շառլ լը Մորվան

Շառլ լը Մորվան (ֆր.՝ Charles le Morvan, փետրվարի 26, 1865(1865-02-26), Pleubian - 1933), ֆրանսիացի աստղագետ, աշխատել է Փարիզի աստղադիտարանում։
Մորիս Լյովիի և Պիեռ Պյուսուի հետ միասին աշխատել է Լուսնի լուսանկարչական քարտեզի վրա, որը տպագրվել է 1896 թվականին Փարիզի աստղադիտարանի կողմից։
Հայտնաբերել է (774) Արմոր աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Carte photographique de la Lune (ֆր.)
Մահաթմա Գանդիի հուշարձան (Մոսկվա)

Մահաթմա Գանդիի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Махатме Ганди), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է հնդիկ քաղաքական և հոգևոր առաջնորդ, Հնդկաստանի` Մեծ Բրիտանիայից անկախանալու շարժման ղեկավար և գաղափարախոս Մահաթմա Գանդիին (1869-1948)։ Քանդակը տեղադրված է Ինդիրա Գանդիի հրապարակից քիչ հեռու, Ռամենկի շրջանում։


== Պատմություն ==
Մահաթմա Գանդիի հուշարձանը Հնդկաստանի կառավարության և ժողովրդի նվերն է Մոսկվային։ Այն հանդիսավորությամբ բացվել է 1988 թվականի հուլիսի 8-ին։
Հուշարձանի հեղինակը հնդիկ քանդակագործ Գաուտամ Պալն է։ Հուշարձանի պատվանդանը նախագծել են ճարտարապետներ Վ. Վ. Պասենկոն և Ի. Պ. Կրուգլովը, իսկ կառուցել է կոնստրուկտոր Վ. Ե. Կորեին։
Հուշարձանը քանդակված է Մահաթմա Գանդիի քանդակների համար արդեն ավանդական ոճով. նա պատկերված է ճգնավորներին բնորոշ ավանդական հագուստով և, ուխտավորի գավազանին հենված, լայն քայլով առաջ գնալիս։ Այս կերպարը մարմնավորում է Գանդիի բարձր հոգևոր անձնանվիրությունը, նրա անձնազոհությունը ճշմարտությունը փնտրելիս։ Պատվանդանին արված է պարզ մակագրություն`

Սկզբնապես Մահաթմա Գանդին պատկերված էր ակնոցով, բայց այն կոտրել են այլևս չեն վերադարձվել։ Վանդալների հարձակմանն է ենթարկվել նաև գավազանը, և այն ստիպված էին վերականգնել։
Արձանի հարևանությամբ տեղադրված է սալիկ, որտեղ համառոտ պատմվում է Մահաթմա Գանդիի մասին և նշվում են հուշարձանի հեղինակները։
Մահաթմա Գանդիի հուշարձանից քիչ հեռու` Ինդիրա Գանդիի հրապարակում է գտնվում հնդիկ մեկ այլ քաղաքական գործիչ Ինդիրա Գանդիի հուշարձանը։


== Աղբյուրներ ==
«Памятник Ганди в Москве»։ Памятники всего мира։ Վերցված է 2014-04-20 
«Памятник Махатме Ганди»։ Географический факультет МГУ им. М. В. Ломоносова։ Վերցված է 2014-04-20
Լուշի Մոնֆան

Լուշի Մոնֆան (ֆր.՝ Louchy-Montfand), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Սեն Պուրսեն սյուր Սյուլ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մուլեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03149։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 453 մարդ։


== Տնտեսություն ==
Տնտեսության հիմնական ճյուղը գինեգործությունն է։
2007 թվականի տվյալներով 288 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 216-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 72-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 75,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 77,1 %)։ 216 աշխատունակ բնակիչներից 208-ը աշխատում էին (114 տղամարդ և 94 կին), անաշխատանք էին 8-ը (1 տղամարդ և 7 կին)։ 72 անգործունակ մարդկանցից 31-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 26-ը թոշակառու, 15-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սեն Պուրսեն ռոմանական եկեղեցի
Մոնֆան դղյակ (XIV դար)


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Լուշի Մոնֆան» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-28-ին։ Վերցված է 2012-7-14 
«Լուշի Մոնֆան» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Պորտու Նասիունալ

Պորտու Նասիունալ (պորտ.՝ Porto Nacional), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Պորտու Նասիունալի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 43 682 մարդ՝ 2006 թվականի, իսկ 51 846 մարդ 2014 թվականի տվյալներով։ տվյալներով։ Գրավում է 4 464,11 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 11,61 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1859 թվականի հուլիսի 13-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 291.127.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 6.219,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,75 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ  Պորտու Նասիունալի մասին


== Ծանոթագրություններ ==
Պատկերագիտություն

Պատկերագիտություն (հին հունարեն εικών՝ նկար և λόγος՝ գիտություն), 20-րդ դարի 20-30-ական թվականներին ծագած արվեստի պատմության հետազոտական ուղղության անվանում, որն ուսումնասիրում է գեղարվեստական ստեղծագործության խորհրդանշական կողմերը՝ լրացնելով պատկերագրությանը։


== Մեթոդական կողմեր ==
Եզրույթն առաջին անգամ կիրառվել է Չեզարե Ռիպայի «Իկոնոլոգիա» (1593) աշխատության մեջ։ 1892 թվականին պատկերագիտական մեթոդիկան հաջողությամբ կիրառել է Ստրասբուրգի գիտնական Աբի Վարբուրգը իր՝ Սանդրո Բոտիչելլիի «Վեներայի ծնունդը» և «Վեներայի թագավորությունը» աշխատանքների վերաբերյալ ատենախոսության մեջ։ Իր պատկերագիտական վերլուծությունն առաջին անգամ ներկայացրել է Հռոմում կայացած արվեստի պատմաբանների տասներորդ միջազգային կոնգրեսի ժամանակ։ Նա նկարագրել է Ֆերարա քաղաքի Սիֆանոյայի պալատում տարվա եղանակները պատկերող որմանկարի վրա կատարած իր աշխատանքը։ Դրա շնորհիվ Վարբուրգը կարողացել է մեկնաբանել այդ որմնանկարի աստղագիտական բովանդակությունը և բարդ սիմվոլիկան։ Պատկերագիտական վերլուծությունը սկսել են լայնորեն կիրառել Վարբուրգ դպրոցի աշակերտները և աշխատակիցները։
Պատկերագիտության հետագա զարգացման գործում մեծ դեր է խաղացել գերմանական ծագում ունեցող ամերիկացի գիտնական Էրվին Պանոֆսկին։ Պանոֆսկին խոսել է կերպարվեստի ստեղծագործությունների և գրական գործերի միջև առկա կապի մասին և նկատել, որ դրանք երբեմն կարող են ուղիղ կապ չունենալ։ Դա խիստ քննադատության է արժանացել ակադեմիական արվեստագետների կողմից։ Նա «ձևի համապատասխանության և խորհրդանշական իմաստի» համապատասխանություն էր փնտրում, ինչի համար օգտագործում էր «գեղարվեստական ինտենցիա» (անգլ.՝ artistic intention) եզրույթը։ Որպես պատկերագիտության վերլուծության մակարդակ՝ Պանոֆսկին առանձնացրել է սկզբնական կամ բնական բովանդակությունը, որը ներառում է փաստացի և էքսպրեսիվ («գեղարվեստական մոտիվների բնագավառ» կազմող), երկրորդական կամ պայմանական բովանդակություն (կերպարների, սյուժեների և այլաբանությունների բնագավառը կազմող) և ներքին նշանակություն («խորհրդանշական իմաստների» բնագավառ)։ Պանոֆսկին պատկերագիտությունը բաժանել է մի քանի մակարդակի՝ առաջնային կամ բնական, բովանդակություն՝ փաստական և արտահայտչական բաղադրիչով, երկրորդական կամ պայմանական, բովանդակություն՝ կերպարները, սյուժեն և այլաբանությունները ներառյալ, և ներքին նշանակություն՝ խորհրդանշական մոտիվներ։ 

1939 թվականին Պանոֆսկին ստեղծել է գեղարվեստական ստեղծագործություն ներկայացնելու եռաստիճան ծրագիր.

նախապատկերագիտական վերլուծություն,
պատկերագիտական վերլուծություն,
պատկերագիտական մեկնաբանություն։Ընդ որում, գիտնականը տարբերակել է ստեղծագործության պատկերագիտական վերլուծության երեք մակարդակ. 

երևութական,
կարևոր,
վավերագրական։Պատկերագիտության տեխնիկան կարևոր է արվեստի պատմության ուսումնասիրությունների մեջ՝ որպես գեղարվեստական-պատմական ստեղծագործությունների տարբեր երևույթների վիզուալ ուսումնասիրության կարևոր գործիք։


== Տես նաև ==
Արվեստագիտություն
Էսթետիկա


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Либман М. Я. Иконология // Современное искусствознание за рубежом: Очерки / Отв. ред. Б. Р. Виппер, Т. Н. Ливанова. — М.: Наука, 1964. — С. 62—76.
Свящ. Стефан Ванеян. Иконология // Православная энциклопедия. — Церковно-научный центр «Православная энциклопедия». — Т. 22. — С. 47-50.