armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գլինա

Գլինա (խորվ.՝ Glina), քաղաք է Խորվաթիայում, գտնվում է երկրի կենտրոնական մասում, Սիսակ-Մոսլովինա շրջակայքում։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալներով կազմում է 4 680 մարդ, որոնցից 69.6%-ը կազմում են խորվաթները, 27,5 %-ը՝ սերբերը։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==
Գլինան կանգնած է համանուն մի փոքրիկ գետի վրա։ Հյուսիսից 20 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Բոսնիա և Հերցեգովինայի սահմանը։ Գլինայի հյուսիս արևելքում գտնվում է Պետրինյա (20 կմ ) և Սիսակ (30 կմ) քաղաքները։ Հյուսիսից 60 կմ հեռավորության վրա է գտնվում մայրաքաղաք Զագրեբը։


== Պատմություն ==
Գլինան առաջին անգամ հիշատակվում է 1284 թվականին։ Թուրքերի հետ դիմակայության ժամանակ Գլինան ռազմական սահմանի ամրացված կարևոր կետերից մեկն էր։ 1846 թվականին Յոսիպ Ռանյանին գրել է Խորվաթիայի ազգային հիմնը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին տեղի էր ունենում սերբերի էթնիկ զտում։ Այդ ժամանակահատվածում Գլինայում տեղի էին ունենում կոտորածներ, որոնք տևեցին մինչև 1941 թվականի օգոստոսը։
Խորվաթիայում պատերազմի ժամանակ Գլինան զբաղեցնում էր ինքնահռչակ Սերբիայի Կրանի զորքերը, ինչի հետևանքով քաղաքում տեղի ունեցավ փախստակնների զանգվածային արտագաղթ։ 1995 թվականին քաղաքը միացավ Խորվաթիային, որից հետո Սերբիայի բնակչության մեծ մասը փախավ քաղաք։
Գլինան պատերազմների ընթացում տուժված խորվաթական քաղաքներից մեկն է։ Պատերազմի ընթացքում քաղաքը խիստ տուժել է, ավերվել են տների զգալի մասը։ Գլինայի վերանորոգումը շարունակվում է մինչև օրս։


== Բնակչություն ==
Քաղաքը ավանդաբար բնակեցված է եղել սերբական, խորվաթական բնակչության կողմից։ 1991 թվականի մարդահամարի համաձայն, սերբերը Գլինայում կազմել են բնակչության 60%-ը, իսկ խորվաթները` 35 % -ը։
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով, սերբերը կազմել են բնակչության 27,46%, իսկ խորվաթները՝ 69,68%-ը։ Տարածաշրջանի ընդհանուր բնակչությունը ռազմական գործողությունների արդյունքում նվազել է 23 040 մարդուց (1991 թվական) մինչև 9 868 մարդ (2001 թվական)։

Ազգային կազմը՝


== Տեսարժան վայրեր ==
Սուրբ Նեպոմուց Հովհաննես եկեղեցի - միջնադարյան տաճարը կլասիցիզմ ոճով։ Լուրջ վնասվել է պատերազմի ժամանակ։


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт города


== Ծանոթագրություններ ==
Պոցալո

Պոցալո, (իտալ. Pozzallo), քաղաք Իտալիայում՝ Սիցիլիա կղզու հարավային հատվածում, ենթարկվում Պագուզա նահանգին։
Միակ ծովային քաղաքն է նահանգում։ Ափերը ողողում է Միջերկրական ծովը, որտեղ կա նավահանգիստ և պարբերաբար նավեր են մեկնում դեպի Մալթա։
Քաղաքում կա երկու լողափ, որոնցից մեկը ՝ Pietre Nereն, իր էկոլոգիականության և մաքրության համար նշվում է Կապույտ Դրոշով։
Ազատ օրերին հարևան նահանգների և տեղի բնակչությունը գալիս են քաղաքի ավազոտ լողափեր։
Պոցալոն մի շարք ավտոբուսային երթուղիների համար համարվում է սկզբնակետ դեպի՝ Կատանիա, Սիրակուզ, Ռագուզա, Պալորմո՝ և այլն։
Հիմնադրվել է XIV դարում, երբ Մոդիկի կառավարությունը որոշեց ափի մոտ կառուցել պահեստների մի ամբողջության և սկսեց առևտուր նավերով։ 1429 թվականին Ջովանի Բերնարդո Կաբրերոն կառուցեց մի բերդ, ծովահեններից պաշտպանվելու համար, հիմա այն համարվում է հիմնական տեսարժան վայրերից մեկը։
Բնկաչությունը կազմում է 18377 մարդ (2004 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 1263 մարդ/կմ² է։ Զբաղեցրած տարածքը՝ 14,94 կմ։ Փոստային ինդեքս՝ 97016, հեռախոսային կոդ՝ 0932:
Բնակչության բարեխոսն է համարվում Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հունիսի 24-ին։


== Հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Մալայա Շապկովկա

Մալայա Շապկովկա (ուկրաիներեն՝ Мала Шапківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1895 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Շապկովկա գյուղում բնակվում էր 77 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,46 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 167,39 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոբերտա Դունբար

Ռոբերտա Ջոնսոն Դումբար (, Narragansett Pier, Վաշինգտոն շրջան, Ռոդ Այլենդ, ԱՄՆ - նոյեմբերի 1, 1956(1956-11-01)), ամերիկյան ակումբի անդամ և խաղաղության համար պայքարող Ռոդ Այլենդում։ Նրա անունը երբեմն գրվել է Ռոբերտա։


== Վաղ կյանք ==
Ռոբերտա Ջոնսոն Դունբարը ծնվել է Նարագանսեթ Պիերում` Ռոդ Այլենդում։ Նա Դանիել Դունբարի և Լուիսա Քարթվրայթի դուստրն է
։


== Կարիերա ==
1902-1905 թվականներին, նաև 1931 թվականին Դունբարը եղել է գունավոր կանանց ասոցիացիայի ֆեդերացիայի նախագահ
։ 
1913 թվականին Ռոբերտա Դունբարն ընտրվել է Գունավոր կանանց ազգային ասոցիացիայի Պրովիդենդ Ռոդ Այլենդյան մասնաճյուղի հիմնադիր անդամ։ Նա եղել է նաև Պրովիդենսի Աշխատավոր աղջիկների ակումբի նախագահ։
1928 թվականին զբաղեցրել է Ռոդ Այլենդ ֆեդերացիայի գունավոր կանանց ակումբի նախագահի պաշտոնը
։  Դունբարը ղեկավարել է Խաղաղության դեպարտամենտը 1930-ական թվականներին։ Նա 1937 թվականին ճառով է հանդես եկել Տեխաս նահանգում, որտեղ ասում էր «Մենք` կանայքս, խաղաղություն ենք ուզում, և չկա որևէ ազգության պատկանող կին ավելի լավ դրության մեջ խաղաղությունը այս դարաշրջան բերելու համար, քան ամերիկացի կինը։
1950 թվականին Դունբարն ընտրվել է Նյուպորտ լիգայի կանանց կողմից իրենց պատգամավորը լինելու համար ազգային կոնվենցիայում։


== Անձնական կյանք ==
Դունբարը մահացել է Պրովիդենսի գունավոր կանանց ծերանոցում 1956 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Անահիտ Շահբազյան

Անահիտ Խաչատուրի Շահբազյան (հունիսի 25, 1986(1986-06-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), երգչուհի։


== Կենսագրություն ==
Անահիտ Շահբազյանը ծնվել է 1986 թվականի հունիսի 25-ին, Երևանում։ 2002 թվականին ավարտել է Երևանի Նիկոլայ Գոգոլի անվան թիվ 35 միջնակարգ դպրոցը։ 1994-2000 թվականներին սովորել է Երևանի Տիգրան Չուխաջյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժնում։ 2010 թվականին ավարտել է Մովսես Խորենացու անվան համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 2001-2003 թվականներին սովորել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնին կից դպրոց-ստուդիայում։ 2007 թվականին մասնակցել է «Ընծա» համահայկական երգի փառատոնին և զբաղեցրել 3-րդ տեղը։ Արժանացել է նաև այլ մրցանակների՝ Նարե Բալայանի անվան հատուկ մրցանակ, հատուկ նվեր (երգ և տեսահոլովակ) Շուշան Պետրոսյանի կողմից։ Փառատոնից հետո աշխատել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում՝ որպես մենակատար։ 
2008 թվականին մասնակցել է «Բազե» համահայկական երգի փառատոնին, որտեղ արժանացել է Վարդուհի Վարդանյանի ընտանիքի կողմից հատուկ մրցանակի և Գրան Պրի մրցանակի։ 2008 թվականին մասնակցել է «Աշխարհի երգերը» միջազգային երգի փառատոնին և զբաղեցրել 1-ին տեղ՝ ներկայացնելով Հայաստանը։ Մրցույթում մոլդովական ժյուրիի կողմից արժանացել է նաև հատուկ նվերի՝ մոլդովական «Bluze la mare» երգի լավագույն կատարման համար և նվեր է ստացել 2 երգ՝ կոմպոզիտոր Վալենտին Դինգայի կողմից։ 2009 թվականին մասնակցել է «Ընծա» համահայկական երգի փառատոնին զբաղեցնելով 2-րդ տեղը։ 
2010 թվականին մասնակցել է «Սլավյանսկի բազար» երգի միջազգային մրցույթին՝ զբաղեցնելով 2-րդ տեղը, և կրթության, գիտության ու մշակութային համագործակցության միջկառավարական հիմնադրամի կողմից ստացել դրամական մրցանակ՝ սեփական ձայնասկավառակի ձայնագրման համար։ 2013 թվականին մասնակցել է «Ծովային հանգույց» երգի միջազգային մրցույթին, արժանանալով է Գրան Պրի մրցանակի։ 
2010 թվականից աշխատում է Հայաստանի պետական ջազային նվագախմբում՝ որպես մեներգչուհի։
Ամուսնացել է 2016 թվականին, Կարեն Զադիրյանի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անահիտ Շահբազյան - «Մայր Համալսարան»
Զոլոտկի (Նեկլինովսկի շրջան)

Զոլոտկի (ռուս.՝ Золотьки ), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Բոլշենեկլինովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Պարահրապարակ (ֆիլմ)

«Պարահրապարակ» (ռուս.՝ «Танцплощадка»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1985 թվականին։


== Սյուժե ==
Երիտասարդ մասնագետ-ճարտարապետ Կոստյա Կոլոբկովը ուղևորվում է մի փոքր առողջարանային քաղաք, որպեսզի այնտեղ կառուցի նոր առողջարան։ Օբյեկտի շինարարությունը նախատեսվում է այն վայրում, որտեղ գտնվում է հին պարահրապարակը։
Այստեղ, այս պարահրապարակում, Կոնստանտինը հանդիպում է իր սիրուն և հասկանում է, թե որքան կարևոր է այն տեղի բնակիչների համար։ Իր կարիերան վտանգելով՝ նա քաղաքացիների հետ հակամարտության մեջ է մտնում իշխանությունների հետ՝ նպատակ ունենալով պաշտպանել պարահրապարակի ապագան և հասնել շինարարությունը մեկ այլ տեղ տեղափոխելուն և ի վերջո հասնում է իր նպատակին։


== Դերերում ==
Եվգենի Դվորժեցկի – Կոստյա Կոլոբկով
Ալեքսանդրա Յակովլևա – Սաշա
Սերգեյ Գազարով – Միտյա
Աննա Նազարևա – Նաստյա
Վլադիմիր Դրուժնիկով – Իպոլիտ Անատոլևիչ
Լյուդմիլա Շագալովա – Մարիա Նիկոլաևնա
Նիկոլայ Պրոկոպովիչ – Միխալ Միխալիչ
Լյուդմիլա Շևել – Ժաննա (վոկալ՝ Լարիսա Դոլինա)
Կոստյա Ատամանով – Սանկա
Տատյանա Ագաֆոնովա – Բուբնովա
Ելենա Դենիսովա – Կատյա
Դմիտրի Օլենևսկի – Սեմյոն
Յուրի Վնուկով – գանգրահեր տղա
Սերգեյ Կիսլիչենկո – երկչոտ տղա
Գալինա Սեմյոնովա – աղջիկ պարահրապարակում 
Օլգա Տոկարևա – ակնոցով կին
Էպիզոդներում՝ Գ․ Վիննիկ, Ալեքսանդր Զախարով, Ա. Մաշկով, Վ. Սամոյլով, Ս. Սեդնև, Ի. Տորինա, Ա. Ուստինով


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր՝ Սամսոն Սամսոնով
Սցենարիստներ՝ Արկադի Ինին, Սամսոն Սամսոնով
Օպերատոր՝ Վիկտոր Շեստոպյորով
Կոմպոզիտոր՝ Եվգենի Դոգա
Երգերի բառերը՝ Միխայիլ Տանիչի
Նկարիչ՝ Եվգենի Մարկովիչ


== Երգեր և գործիքային երաժշտություն ==
1987 թվականին «Մելոդիա» ընկերությունը թողարկել է ֆիլմի սաունդթրեքով ձայնապնակ (C60 24433 000)։ Առաջին մասում ներկայացված են երգեր, երկրորդ մասում՝ գործիքային պիեսներ։
Կողմ 1․

Танцплощадка (Միխայիլ Տանիչ)
На последнем сеансе кино (Միխայիլ Տանիչ)
Песня Нептуна (Միխայիլ Տանիչ)
Любовь начинается просто (Միխայիլ Տանիչ)
Вишня (Միխայիլ Տանիչ)Կողմ 2․

Пригласи меня
Танец Шуры
Здравствуй, утро
Моя золотая
Я играю для тебяՁայնագրության մասնակիցներ

Լարիսա Դոլինա, վոկալ (1-5)
Միխայիլ Կոչետկով, կիթառ
ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիայի նվագախմբի մենակատարների գործիքային եռյակ Իգոր Նազարուկի ղեկավարությամբ (Իգոր Նազարուկ՝ ստեղնաշարային գործիքներ, Ալեքսեյ Իսպլատովսկի՝ բաս կիթառ, Անդրեյ Չերնիշյով՝ հարվածային գործիքներ)
Վոկալ խումբ Լյուդմիլա Ուրմանի ղեկավարությամբ (9)


== Ծանոթագրություններ ==
Kellogg (ընկերություն)

Kellogg ընկերություն (հաճախ՝ Kellogg’s, ռուս.՝ Келлогс) (NYSE: K), ամերիկյան ընկերություն՝ հայտնի որպես արագ պատրաստման համար նախատեսված չոր նախաճաշեր և մթերքներ արտադրող։ Շտաբ-բնակարանը գտնվում է ԱՄՆ-ի Բաթլ-Կրիկ քաղաքում։


== Պատմություն ==
Հիմնադրվել է 1906 թվականին Ուիլյամ Քեյթի կողմից՝ «Battle Creek Toasted Corn Flake Company» անվան ներքո։ Ընկերությունն արտադրում էր չափազանց մեծ տարածում ունեցող «Kellogg’s Toasted Corn Flakes» (Քելլոգի եգիպտացորենի փաթիլներ) և 1922 թվականին անվանափոխվեց՝ դառնալով «Kellogg Company»:


== Սեփականատերեր և ղեկավարություն ==
Ընկերության խոշորագույն բաժնետերը «W.K. Kellogg Foundation» բարեգործական հիմնադրամն է (շուրջ 24 %): Ընկերության շուկայական կապիտալիզացիան 2007 թվականի փետրվարի 26-ի տվյալների համաձայն՝ կազմում է 19,96 միլիարդ դոլար։
Ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահը և ընկերության գլխավոր ղեկավարը Ջեյմս Ջեննեսն է (James Jenness):


== Գործունեություն ==
Ընկերությունը թողարկում է չոր նախաճաշեր (corn flakes, եգիպտացորենի փաթիլներ), կրեկերներ, տոստեր, վաֆլիներ, հացահատիկային մթերք՝ Kellogg’s, Keebler, Cheez-It, Murray, Austin, Famous Amos և այլ ապրանքանշանների ներքո։ Kellogg-ի ձեռնարկությունները տեղակայված են աշխարհի 17 երկրներում, իսկ ընկերության թաղարկած արտադրանքը վաճառվում է աշխարհի ավելի քան 180 երկրներում։
Ընկերության աշխատակազմը 25 հազարից ավելի մարդ է կազմում։ 2006 թվականին շրջանառությունը կազմել է 10,9 միլիարդ դոլար (2005 թվականին կազմել է 10,52 միլիարդ դոլար), իսկ մաքուր եկամուտը կազմել է 1 միլիարդ դոլար։


=== Kellogg-ը Ռուսաստանում ===
2008 թվականի հունվարի կեսին Kellogg-ը հայտարարեց Ռուսաստանում (Վորոնեժ) United Bakers-ի շահագործման մասին։ United Bakers-ը մասնագիտացված է  կրեկերների և չոր նախաճաշերի արտադրության ոլորտում։ Գործարքի արժեքը (առանց ընկերության պարտքը հաշվելու) գնահատվում է 80-150 միլիոն դոլար։


== Տես նաև ==
Եգիպտացորենի փաթիլներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Ընկերության պաշտոնական կայքը
Արագաչափ

Սպիդոմետր, արագաչափ (անգլ.՝ speed՝ արագություն և մետր), տրանսպորտային մեքենաների շարժման արագությունը և անցած ճանապարհը որոշելու սարք։ Սպիդոմետրում օգտագործում են շարժման արագության՝ մագնիսական տիպի ցուցիչ և անցած ճանապարհի՝ հոլովակային տիպի հաշվիչ։ Սեխանիկական հաղորդակի դեպքում սպիդոմետրի ցուցիչը և հաշվիչը ճկուն լիսեռով միացնում են ռեդուկտորին, որի ատամնանիվներից մեկը պտույտը ստանում է փոխանցումների տուփի տարվող լիսեռից։ Էլեկտրական հաղորդակի դեպքում փոխանցումների տուփի լիսեռի հետ միացված է տվիչը՝ կոնտակտային ընդհատիչը, որը հաստատուն հոսանքը վախակերպում է եռաֆազ փոփոխական հոսանքի։ Վերջինիս հաճախականության փոփոխությունը համեմատական է փոխանցումների տուփի տարվող լիսեռի պտտման հաճախականությանը։ Փոփոխական հոսանքը մատուցվում է էլեկտրաշարժիչին, որի ռոտորը պտտվում է այն նույն հաճախականությամբ, ինչ և տվիչը։ Լինում են նաև կենտրոնախույս սպիդոմետրեր։
Արագաչափը հորինել է մինչև 1888 թվականը Յոսիպ Բելուչիչը։ Նա արտոնագրեց իր գյուտը 1888 թվականին Վիեննայում և այն ներկայացրեց 1889 թվականին Փարիզի Exhibition Universelle ցուցահանդեսում։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլայ Շատսկի

Նիկոլայ Սերգեևիչ Շատսկի (ռուս.՝ Шатский, Николай Сергеевич, օգոստոսի 16 (28), 1895, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 1, 1960(1960-08-01), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային երկրաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1953)։


== Կենսագրություն ==
1929 թվականին ավարտել է Մոսկվայի լեռնային ակադեմիան։ 1932 թվականից՝ Մոսկվայի երկրաբանահետախուզական ինստիտուտի պրոֆեսոր։ 1934 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ երկրաբանական ինստիտուտում։ 1956 թվականից՝ տնօրեն։ Շատսկին տեկտոնական նոր ուղղությունների և ուսումնասիրության մեթոդների հիմնադիրն է։ 1933 թվականին Ա․ Դ․ Արխանգելսկու հետ կազմել է ԽՍՀՄ տարածքի տեկտոնական կառուցվածքի ընդհանուր սխեման, ուսումնասիրել է պլատֆորմների տեկտոնական կառուցվածքները և մշակել նրանց դասակարգման հիմունքները։ Շատսկու ղեկավագությամբ կազմվել են Եվրասիայի երկրաբանական և ԽՍՀՄ տեկտոնական առաջին քարտեզները (1952, 1956)։ ԽՍՀՄ պետական (1946) և լենինյան (1958) մրցանակներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հորդանան (այլ կիրառումներ)

Հորդանան կարող է վերաբերել՝

Հորդանան - պետություն Արևմտյան Ասիայում։
Հորդանան - գետ Արևմտյան Ասիայում։
Գրեմ Բեքել

Գրեմ Բեքել (անգլ.՝ Graham Beckel , դեկտեմբերի 22, 1949(1949-12-22), Օլդ Լայմ, Նյու Լոնդոն շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Ադամանդե ոստիկանը», «Պեռլ Հարբոր», «Սապատավոր սարը», «Լքելով Լաս Վեգասը» և «Լոս Անջելեսի գաղտնիքները» ֆիլմերից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ագնես Բ.

Ագնես Բ. (ծն. Agnès Andrée Marguerite Troublé, նոյեմբերի 26, 1941(1941-11-26), Վերսալ), ֆրանսիացի կուտուրյե։ Նա հայտնի է նորաձևության և ֆիլմարտադրության ասպարեզում իր անունը կրող բրենդով։


== Կյանքը և վաղ գործունեությունը ==
19 տարեկանում Ագնեսն ուներ երկվորյակներ և 20-ում նա բաժանվեց նրանց հորից։ Նա կրթություն ստացավ Փարիզի Լուվրի համալսարանում։ Շուտով նա հայտնի դարձավ իր յուրահատուկ ոճով, երբ Էլլե (ELLE) ամսագիրը թողարկեց նրա հագուստների լուսանկարները։ Այնուհետև նա դարձավ ամսագրի կրտսեր խմբագիր։ Երկու տարի անց նա լքեց ամսագիրը, որպեսզի շարունակի հագուստի մոդելավորողի կարիերան։ Իր առաջին նորաձևության բուտիկը նա բացեց 1975-ին։


== Ընդլայնում ==
1981 թ. Ագնեսը սկսում է մոդելավորել հագուստ տղամարդկանց համար։ Առաջին միջազգային խանութը նա հիմնում է Նյու Յորքում 1983-ին։


== Պարգևներ ==
198S թվականին Ագնեսին շնորհվել է «Վաստակի համար» Ֆրանսիայի ազգային շքանշան և այդ շքանշանի ասպետի կոչում, 1995 թվականին՝ սպայի կոչում։2000 թվականին նա արժանացել է «Պատվո լեգեոնի շքանշանի» և այդ շքանշանի ասպետի կոչման։


== Ծանոթագրություններ ==
(5957) Իրինա

(5957) Իրինա (անգլ.՝ Irina), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի մայիսի 11-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,229629 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8676 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5917 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2119,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,169815 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,88° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5957) Իրինա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հրեական սփյուռք

Հրեական սփյուռքը (եբր.` גלות) հանդիսանում է աշխարհի ամենահին և ամենաուսումնասիրված սփյուռքերից։ Հրեաների սփռումը այլ երկրներում սկիզբ է առել Ք.ա. VIII դարում, Իսրայելական թագավորության անկումից հետո, հետագայում շարունակվել 5-րդ դարում Բաբելոնյան կալանքից հետո, ավելացել է հելլինիստական դարաշրջանում, և վերջապես մասսայական բնույթ է ստացել Հռոմեական կայսրության ժամանակ։
Հրեական սփյուռքի գլխավոր առանձնահատկությունը այն է, որ իր պատմության երկար ժամանակաշրջանի ընթացքում հրեաների ճնշող մեծամասնությունը կտրված են եղել իրենց պատմական հայրենիք` Պաղեստինից, որտեղ արաբական նվաճումների տարիներին բնակություն էին հաստատում արաբները և իսլամացվում եր։ Այս կերպ, ի տարբերություն հույների և հայերի, բոլոր հրեաները հստակ ժամանակում դարձան սփյուռքի ներկայացուցիչներ՝ փաստացիորեն կորցնելով ոչ միայն հսկողությունը իրենք հայրենիքի վրա, այլ նաև կապը Պաղեստինի հետ երկար հարյուրամյակների ընթացքում։
Հրեական էթնիկական հիմքը Պաղեստինում վերականգնվեց միայն 20-րդ դարի կեսերին։


== Հրեաները Հայաստանում ==
Տես՝ Հրեաները Հայաստանում


== Հրեական բնակչությունը ըստ երկրների ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վենետիկի պատմություն

Վենետիկ (իտալերեն՝ Venezia, վեն․՝ Venes(s)ia), կղզիների խումբ հյուսիսային Իտալիայում, որոնց վրա հիմնադրվել է պատմական Վենետիկ քաղաքը, հետո նաև տալլասոկրատական Վենետիկյան հանրապետությունը։ 1866 թ-ից Վենետիկը մտնում է Իտալիա պետության կազմի մեջ։
Իր գոյության բոլոր 1500 տարիներին Վենետիկը կարևոր դեր է խաղացել որպես ծովային, քաղաքական և առևտրական կենտրոն, նոր ժամանակներում եվրոպական տերությունների համար քաղաքական շահարկումների առարկան էր, իսկ այսօր հանդիսանում է զբոսաշրջային «մեքքա»։ 6-րդ դարում Վենետիկն հանդիսանում էր կղզիների խումբ, որոնք բնակեցված էին առաջին վերաբնակներով, 11-րդ դարում այն արդեն Սերենիսսիմա (Սրբազանագույն) էր՝ «Ադրիատիկ թագուհին», որը վերահսկում էր Արևելքի և Արևմուտքի միջև առևտուրը։ Արդեն 13-րդ դարում Վենետիկը ոչ այնքան երկար ժամանակով կառավարեց Բյուզանդիան։ 1508 թ., որպեսզի հաղթանակ տանի Վենետիկի նկատմամբ, ստիպված էին միավորվել Ֆրանսիայի, Իսպանիայի և Սրբազան Հռոմեական կայսրության թագավորները։ Միայն 1797 թ. Նապոլեոնը կարողացավ վերջ դնել վենետիկյան անխախության 1376-ամյա պատմությանը։ Այսօր Վենետիկը թանգարան է բաց երկնքի տակ, ինչպես նաև խոշոր մշակութային կենտրոն։
Անե (Շարանտի գավառ)

Անե (ֆր.՝ Anais), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 587 մարդ, բնակչության խտությունը` 59.47 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.87 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 95 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 15 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 386 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 300-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 86։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,7 %։ 300 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 269 անձ (148 տղամարդ և 121 կին)։ Գործազուրկ են եղել 31 անձ (13 տղամարդ և 18 կին)։ 86 անաշխատունակներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE
Քունդուզ (այլ կիրառումներ)

Քունդուզ, կարող է վերաբերել՝

Քունդուզ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում
Քունդուզ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում
Արևիկ Անափիոսյան

Արևիկ Անափիոսյան (մայիսի 19, 1986(1986-05-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական գործիչ,  քաղաքագետ, ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ։


== Կենսագրություն ==
Արևիկ Անափիոսյանը ծնվել է 1986 թվականի մայիսի 19-ին, Երևանում։ 2002-2008 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը, 2006 թվականին ստացել է բակալավրի,  2008 թվականին՝ մագիստրոսի կրթական աստիճան։ 2007-2008 թվականներին սովորել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի Քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների դպրոցում և ստացել քաղաքագիտության մագիստրոսի աստիճան։ 2008 -2012 թվականներին  եղել է Երևանի պետական համալսարանի քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի ասպիրանտ, 2010-2011 թվականներին մասնակցել է ՀՀ դիվանագիտական դպրոցի դիվանագետների դասընթացներին։ 2015 թվականին եղել է Տարտուի համալսարանի  Կառավարության և քաղաքականության ինստիտուտի ասպիրանտ-հետազոտող։ 2020-2021 թվականներին սովորել է Հարվարդի բիզնես դպրոցում «Ընդհանուր կառավարում» մասնագիտացմամբ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
2005 թվականին եղել է Հայաստանի զարգացման գործակալության ներդրումների վարչության ղեկավարի օգնական (կամավոր հիմունքներով), 2007-2008 թվականներին ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության Եվրոպայի վարչությունում եղել է կամավոր, 2009-2010 թվականներին՝ Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման ազգային կենտրոն հիմնադրամ՝ որպես ավագ մասնագետ, վերապատրաստման ծրագրի համակարգող, 2011 թվականից՝ Երևանի պետական համալսարանի Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնումի ծրագրերի համակարգող, դասախոս, 2013 թվականից՝ Key Ideas / Silicon Valley/-ում որպես բիզնես խմբագիր, վերլուծաբան, Wikistrat (Վաշինգտոն) հետազոտող-վերլուծաբան, 2013-2014 թվականներին՝ ԵՄ Կենտրոնի (Հայաստան) «ԵՄ-ի մասին իրազեկվածության մակարդակի բարձրացում» ծրագրի բարձրագույն կրթության փորձագետ, 2014 թվականին՝ Շվեյցարիայի ազգային գիտության հիմնադրամի (SCOPES) ծրագրի հետազոտող, 2014 թվականից՝ Հանրային քաղաքականության ինստիտուտի տնօրեն, 2015-2017 թվականներին՝ Եվրոպայի Խորհրդի (Հայաստան) «Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգում բարեվարքության ամրապնդում և կոռուպցիայի դեմ պայքար» ծրագրի խորհրդատու-համակարգող, 2017 թվականից՝ «Հասարակագիտություն» առարկայի 11-րդ դասարանի ուսումնական նյութերի ժողովածուի մշակման և դպրոցներում փորձարկման ծրագրի հրավիրված համակարգող, միաժամանակ դասավանդել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում։ 2017 թվականին եղել է Կիրառական քաղաքականության կենտրոնի (Բուլղարիա) գործադիր անդամ, ծրագրի ղեկավար։ 2018 թվականի մայիսի 21-ին նշանակվել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի տեղակալ, 2019 թվականի հունիսի 4-ին՝ ՀՀ կրթության, գիտության մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ։ 2020 թվականի մայիսից աշխատում է ՄԱԿ-ի գրասենյակում, որպես Հայաստանում ՄԱԿ-ի Մշտական համակարգողի խորհրդական համագործակցության և զարգացման ֆինանսավորման ուղղությամբ։
Շուրջ 10 հրապարակումների հեղինակ՝ միջազգային հեղինակավոր պարբերականներում
Տիրապետում է անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն և ռուսերեն լեզուներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլոտնոեի շրջան

Բոլոտնոեի շրջան (ռուս.՝ Болотнинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նովոսիբիրսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բոլոտնոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3374 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 29943 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8,87 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Վիլանովա դե Էսկորնալբոու

Վիլանովա դե Էսկորնալբոու (կատ.՝ Vilanova d'Escornalbou), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում, մտնում է Տարրագոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ-Կամպ շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 17,33 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 573 մարդ (2010 թվականի համաձայն)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Página web del Ayuntamiento de Vilanova d’Escarnalbou
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d’Estadística de Catalunya
Información general Archived 2007-10-08 at the Wayback Machine.
Datos sobre Vilanova
Փամբա Քրդական

Փամբա Քրդական, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։
Գտնվում է Հայաստանի տարածքում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 472 քուրդ բնակիչ։


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լայմ (հեռուստաալիք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լայմ (այլ կիրառումներ)Լայմ (անգլ.՝ Lime TV), հայկական երաժշտական և ժամանցային հեռուստաընկերություն, հեռարձակումը սկսվել է 2010 թվականին որպես «12-րդ ալիք», փոխարինելով լիցենզիան ավարտված «Հայ TV» հեռուստաալիքին, և 2012 թ. ապրիլի 21-ից, անցկացված լայնածավալ ռեբրենդինգից հետո ստացել է «Լայմ» անվանումը։ Եթեր է հեռարձակվում Հայաստանի տարածքի մոտ 50% տարածքով մեկ։ Հեռուստաընկերության գործադիր տնօրենն է Մհեր Վարդանյանը։ Պոտենցիալ դիտողների թիվը հասնում է շուրջ 1,7 միլիոն մարդու։ Հեռարձակումը ավարտել է 2015 թվականին։


== Հաղորդումներ ==
«Energy» (հետագայում հեռարձակվել է Նոր ալիքով, հաղորդման արտադրությունը՝ Սիգմա TV)
«Pop Lime»
«Beat Lime»
«DUOS»
«Baby Lime»
«Retro Time»
«Lime Tube»
«Lime Arena»
«Lime Zone»
«Astro Lime»
«Love is…»
«Ֆան Day»
«Evrika»
«Ավտո Focus»
«Քայլ առ քայլ»
«ArmTop»
«InterTop»
«CV» (հետագայում հեռարձակվել է ATV-ով)
«Pop Art» (հեռարձակվել է նաև Արմնյուզով, հետագայում հեռարձակվել է ATV-ով)
«Tattoo Art»
«Hot Lime»
«Lunch Time»
«KamoBlog» (հետագայում հեռարձակվել է Արմնյուզով)
«KamoBlog Ժամանց»
«Կյանքի կարուսել» (հետագայում հեռուստասերիալը ցուցադրվել է Առաջին ալիքով, արտադրությունը՝ Սիգմա TV)
«Ընթրիք առանց փողկապի» (հետագայում հեռարձակվել է Կենտրոնով)
«Հապետ Show» (մինչ այդ հեռարձակվել է Հայ TV-ով, հետագայում հեռարձակվել է Նուռ TV-ով)


== Տարբերանշաններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
«Lime TV» վիդեոալիքը YouTube ցանցում


== Ծանոթագրություններ ==
Սիզ (Էն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սիզ (այլ կիրառումներ)Սիզ (ֆր.՝ Cize), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Սեյզերյա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի կոդը՝ 01106։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 170 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրանսիայի վիճակագրության և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Ստարորեչյե Ագելդինո

Ստարորեչյե Ագելդինո (ռուս.՝ Староречье Агельдино), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Յորսա գետի ձախ ափին՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 483 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը ստորին Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝։

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010300512111100040227
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111103990
Ավազանի կոդը — 20.02.00.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 19
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Մարտինիկա

Մարտինիկան (ֆրանսերեն՝ Martinique) Փոքր Անթիլյան կղզեխմբի մի կղզյակ է, որը գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի Կարիբյան ծովում։ Վարչական առումով Ֆրանսիայի անդրծովյան շրջանն է։


== Աշխարհագրություն ==
Կղզին գտնվում է Վեստ Ինդիայի Հողմակողմ կղզիների խմբում, Ֆրանսիայի անդրծովյան դեպարտամենտ։ Բարձրությունը՝ մինչև 1397 մ (Մոնտան Պելե գործող հրաբուխ)։ Տարածությունը՝ 1,1 հազար կմ²։ Վարչական կենտրոնը և գլխավոր նավահանգիստը՝ Ֆոր դը Ֆրանս։ 1635 թվականից Ֆրանսիան սկսել է կղզու գաղութացումը, տեղացի կարիբներ հնդկացիների բնաջնջումը և Աֆրիկայից բերած ստրուկ սևամորթների բռնի բնակեցումը կղզում։ 1946 թվականին ստացել է Ֆրանսիայի «անդրծովյան դեպարտամենտի» կարգավիճակ։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
Տնտեսության հիմքը շաքարեղեգի, ադամաթզի, արքայախնձորի մշակությունն է։


== Ստուգաբանություն ==
Հայտնագործել է Ք. Կոլոմբոսը 1502 թվականին՝ Սուրբ Մարտինի կաթոլիկական տոնի օրը, և այդ սրպի անունով էլ կղզին կոչվել է Martinique:
Բաժանվում է 4 օկրուգների՝


== Տես նաև ==
Մոն Պելե


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլի (գյուղ, Տոմաշպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիլիՎիլի (ուկրաիներեն՝ Вила), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տոմաշպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1600 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վիլի գյուղում բնակվում էր 1 049 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,78 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 277,51 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հայաստանը Մանկական Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում

Հայաստանը  կմասնակցի Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում կայանալիք Մանկական Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթին։ Հունիսի 11-ին հայտարարվեց, որ այս տարի կլինի ներքին ընտրություն և ահա հուլիսի 14-ին Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերությունը հայտարարեց, որ մրցույթում Հայաստանը կներկայացնի 12-ամյա Միքայել Վարոսյանը։


== Ներքին ընտրություն ==
Հունիսի 11-ին հայկական հանրային հեռարձակող Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերությունը հայտարարեց Մանկական Եվրատեսիլ 2015 թվականի իր մասնակցության պայմանները, որը կկայանա Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։ Սկզբում հայտարարվեց, որ մասնակցի անունը կհայտարարվի հուլիսի 1-ին, սակայն պլանները փոխվեցին և հուլիսի 14-ին հայտարարեցին, որ երկիրը կներկայացնի Միկան՝ Միքայել Վարոսյանը։


== Արդյունքները ==


=== Հայաստանի տված միավորները ===
Բուամոն (Սոմի գավառ)

Բուամոն (ֆր.՝  Boismont), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 462 մարդ, բնակչության խտությունը` 29.67 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.57 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 55 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 295 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 185-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 110։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 62,7 %։ 185 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 169 անձ (93 տղամարդ և 76 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (7 տղամարդ և 9 կին)։ 110 անաշխատունակներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 43-ը` թոշակառուներ, իսկ 45-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ամեր (ամրոց)

Ամեր, Աման, ամրոց Խարբերդի նահանգում, Արածանիի գետաբերանի մոտ։ Ոմանք հնարավոր են համարում նույնացնել Եփրատի վրա, Արածանիի գետաբերանից նարավ գտնվող այժմյան Օրթ էմիրլեր վայրի հետ։ IX դարում պավլիկյանների հենակետ էր։ Հիշատակում է Կոստանղին Ծիրանածինը։ Ըստ Կեդրենոսի Աման։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալաղայա-կարաչանլու

Ալաղայա-կարաչանլու, գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։
1886 թ.-ին ուներ 187 ադրբեջանցի բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (245301-245400)

Աստերոիդների ցանկ (245201-245300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (245401-245500)
 Աստերոիդների ցանկ (245201-245300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (245401-245500)
Յուզեֆ Պանկևիչ

Յուզեֆ Պանկևիչ (լեհ.՝ Józef Pankiewicz, նոյեմբերի 29, 1866(1866-11-29)[…], Լյուբլին, Լյուբլինի գավառ, Լուբլինի նահանգ, Լեհական թագավորություն, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 4, 1940(1940-07-04), Լա Սիոտա), լեհ նկարիչ, գրաֆիկ և մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
1884-1885 թվականներին սովորել է Վարշավայի Նկարի դասարանում (Ակադեմիա) Վոյցեխ Գերսոնի և Ալեքսանդր Կալինսկու ղեկավարությամբ։ Ապա Վլադիսլավ Պոդկովինսկու հետ մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ ստացել է կրթաթոշակ Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում սովորելու համար։ 1889 թվականին երկու երիտասարդ նկարիչները մեկնել են Փարիզ, որտեղ Պանկևիչին սպասում էր իր առաջին մեծ հաջողությունը. ռեալիստական ոճով ստեղծված նրա «Շուկա երկաթե դարպասների հետևի հրապարակում» նկարն արժանացել է արծաթե մեդալի Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում։
Փարիզում Պանկևիչը ծանոթացել է իմպրեսիոնիստների արվեստին և 1890 թվականին Վարշավա վերադառնալուց հետո հայրենիքում պրոպագանդել այդ նոր գեղարվեստական ոճը։ Իմպրեսիոնիստական ոճով ստեղծված «Ծաղկի շուկա Սբ. Մագթաղինեի եկեղեցու բակում՝ Փարիզում» (1890) կտավը արժանացել է դրական արձագանքների գեղարվեստի քննադատների կողմից։ Հետագայում Պանկևիչը տարվել է սիմվոլիզմով, ինչի մասին են վկայում նրա «Ստարե Մյաստայի շուկան Վարշավայում գիշերը» (1892), «Գիշերային արահետ» (1893), «Կարապները լճակում» (1894) աշխատաքները։ XIX դարի 90-ական թվականների վերջին նկարիչն ստեղծել է դիմանկարների շարք, որոնց թվում է «Պանի Օդերֆելդի դիմանկարը դստեր հետ» (1897), որն արժանացել է ոսկե մեդալի Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում։
1897 թվականին նկարիչը միացել է Կրակովի Լեհ նկարիչների «Արվեստ» միությանը։ 1897-1906 թվականներին ճանապարհորդել է Գերմանիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Բելգիայում և Նիդերլանդներում։ 1906 թվականին դարձել է Կրակովի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր։ 1908 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ ստեղծել է մի շարք բնանկարներ ու նատյուրմորտներ Սեզանի ազդեցությամբ, ծանոթացել նկարիչ Պիեռ Բոնարի հետ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելու ժամանակ նկարիչը գտնվում էր Իսպանիայում, որտեղ մնացել է մի քանի տարի։ Այդ ընթացքում Պանկևիչը ծանոթացել է կերպարվեստի նոր ուղղությանը՝ կուբիզմին։ Այդ ժամանակաշրջանից մնացել են Պանկևիչի մի շարք «իսպանական» կտավներ։ Պատերազմից հետո Պանկևիչն ապրել է Փարիզում, որտեղ մտերմացել է պոստիմպրեսիոնիստների հետ, սատարել լեհ նկարիչների փարիզյան խմբին՝ կապիստներին։ 1923 թվականին Պանկևիչը վերադարձել է Կրակով, կրկին դասավանդել ակադեմիայում, իսկ 1925 թվականից գլխավորել նրա մասնաճյուղը Փարիզում։ Այդ ժամանակաշրջանում նկարիչն ստեղծել է հիմնականում նատյուրմորտներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Janusz Janowski, "Józef Pankiewicz wobec „łacińskiej tradycji” malarstwa europejskiego" (Pankiewicz and the "Latin Tradition" in European painting), Pamiętnik Sztuk Pięknych, Nicolaus Copernicus University in Toruń, #1(4), 2003
Elżbieta Charazińska (ed.), Józef Pankiewicz 1866-1940. Życie i dzieło. (exhibition catalog) National Museum, Warsaw, 2006 83-7100-335-8
Stefania Krzysztofowicz-Kozakowska, Józef Pankiewicz, "Mistrzowie malarstwa polskiego" series, Kluszczyński, 1996 83-86328-64-9


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրություն և ստեղծագործություն(լեհ.)
Յուզեֆ Պանկևիչի աշխատանքներ
Կիվու (լիճ)

Կիվու, լիճ Արևմտյան Աֆրիկայում, Ռուանդայի և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության սահմանին` Արևելաաֆրիկյան ռիֆտային հովտում, Աֆրիկյան մեծ լճերից մեկն է։ Կիվու լճից սկիզբ է առնում է Ռուզիզի գետը, որը հոսում է հարավային ուղղությամբ և թափվում Տանգանիկա լիճը։


== Աշխարհագրություն ==
Լճի մակերեսը կազմում է մոտավորապես 2700 կմ², ջրագիծը գտնվում է ծովի մակարդակից 1460 մ բարձրության վրա։ Լճի գոգավորությունը տեղակայված է ռիֆտային հովտումում, որն աստիճանաբար ընդլայնվում է` պատճառելով հրաբխային ակտիվություն տարածաշրջանում և խորացնելով լիճը։ Ավելագույն խորությունը 496 մետր է (16-րդ տեղ)։ Լիճը շրջապատված է լեռներով։
Կիվուն հայտնաբերվել է 1894 թվականին գերմանացի ճանապարհորդ Գուստավ Ադոլֆ ֆոն Գյոթցենի կողմից։
Լճի վրա է գտնվում աշխարհի ամենամեծ` քաղցրահամ ջրում տեղակայված կղզիներից մեկը` Իջվին (Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն)։
1948 թվականին տեղի է ունեցել լճի հարևանությամբ գտնվող Կիտուրո հրաբխի ժայթքումը։ Լիճը եռաց, և այնտեղ ապրող ձկները եփվեցին։ Բնիկները հաճույքով ուտում էին եփած ձուկը` հանելով այն լճից։


== Ֆաունա ==
Լճում ապրում են բեղլուները։


== Վտանգ ==
Լճի ջրի ստորին շերտերը հագեցած են ածխաթթու գազով և մեթանով։ Մեթանի պաշարները գնահատվում են 55 մլրդ. մ³: Գազերի արտանետումը` երկրաշարժի կամ հրաբխային ակտիվության բարձրացման հետևանքով սպառնում է հարակից տարածքների երկու միլիոն բնակիչների կյանքին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Географический энциклопедический словарь: Географические названия / Гл. ред А. Ф. Трёшников; Ред. кол.: Э. Б. Алаев, П. М. Алампиев, А. Г. Воронов и др. — М.: Сов. энциклопедия, 1983. — С. 208. — 538 с. — 100 000 экз.
Олейников И. Н. Озеро Танганьика. Опыт физико-географической характеристики / И. Н. Олейников // Страны и народы Востока / Под общей редакцией члена-корреспондента АН СССР Д. А. Ольдерогге. — Москва : Наука, 1969. — Вып. IX : Страны и народы Африки. — С. 182—207.
Զապորոժիեց (գյուղ, Թելմանովսկի շրջան)

Զապորոժիեց (ուկրաիներեն՝ Запорожець), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զապորոժիեց գյուղում բնակվում էր 296 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆրոյ Գուտիերես

Ֆրոյ Գուտիերես (անգլ.՝ Froy Gutierrez, ապրիլի 27, 1998(1998-04-27), Դալաս), ամերիկացի դերասան, երաժիշտ, առավել հայտնի «Բելլան և Բուլդոգները» հեռուստասերիալում խաղացած Չառլիի դերով։


== Կենսագրություն ==
Ֆրոյը ծնվել է 1998 թվականի ապրիլի 27-ին Դալլասում։ Կիսով չափ մեքսիկացի է, տիրապետում է իսպաներենին և անգլերենին։ Ունի կրտսեր քույր և եղբայր։ «Պատանի գայլը» հեռուստասերիալում խաղում է Նոլան անունով տղայի դերը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հովհաննես Գյոդակյան

Հովհաննես Արսենի Գյոդակյան (հուլիսի 12, 1909(1909-07-12), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 19, 1955(1955-08-19)), հայ խորհրդային ագրոօդերևութաբան։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը (1932 թվականին)։ Դասախոսել է Մոսկվայի տարբեր ինստիտուտներում (1938-1943)։ 1943 թվականին եղել է Իրանում, որպես հիդրոօդերևութաբանական արշավախմբի պետ։ 1948- 1952 թթ. ՀՍՍՀ ԳԱ գյուղատնտեսական գիտությունների բաժանմունքի գիտական քարտուղար, 1952-1954 թթ.՝ խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության ԳՏԻ-ի տնօրեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Կտակ (բանաստեղծություն)

«Կտակ» (ուկրաիներեն՝ Заповіт), Տարաս Շևչենկոյի ծրագրային բանաստեղծությունը ուղերձ-կտակի տեսքով, որը նա գրել է 1845 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Պերեյասլավում։
Բանաստեղծությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել և ունի ուկրաինական մշակույթի վրա, մասնավորապես, դրվել է մի շարք կոմպոզիտորների երաժշտական ստեղծագործությունների հիմքում, ակտիվորեն օգտագործվում է մշակութային կյանքում, թարգմանվել է աշխարհի ժողովուրդների ավելի քան 150 լեզուներով։


== Երաժշտության մեջ ==
«Կտակը» հիմք է ծառայել մեծ թվով կոմպոզիտորների երաժշտական ստեղծագործությունների համար։
Առաջին անգամ ստեղծագործության համար երաժշտություն է գրել Նիկոլայ Լիսենկոն (1868 թվականին, տղամարդկանց երգչախմբի, տենորի և դաշնամուրի համար, 2-րդ խմբագրությունը՝ 1877 թվականին)։
Ամենահայտնին դարձել է «Կտակի»՝ ուկրաինական ժողովրդական-երգային ինտոնացիաներին մոտ մեղեդին, որը 1870-ական թվականներին ստեղծել է Գ. Գլադկին։ Ավելի ուշ այն խմբագրել է Լիսենկոն, իսկ  Գ.Մարկևիչն այն հրատարակել է Պոլտավայում։ Մեղեդին երկար ժամանակ համարվել է ժողովրդական։ Նրա երգչախմբային մշակումները կատարել են Յակով Ստեպովոյը, Կիրիլ Ստեցենկոն, Պորֆիրի Դեմուցկին, Ալեքսանդր Ալեքսանդրովը, Ալեքսանդր Սպենդիարյանը  և այլք։
«Կտակի» տեքստի հիման վրա գրված են նաև ավելի ընդարձակ երաժշտական ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ Վասիլի Բարվինսկու (1918), Ստանիսլավ Լյուդկևիչի (1934, երկրորդ խմբագրություն՝ 1955), Բորիս Լյատոշինսկու (1939), Լև Ռևուցկու (1939) կանտատները, Ռեյնգոլդ Գլիերի սիմֆոնիկ պոեմը (1939)։
Սերգեյ Պրոկոֆևի «Սեմյոն Կոտկո» օպերայի 4-րդ ակտում կա երգ՝ «Կտակ» բանաստեղծության տեքստով և Պրոկոֆևի ինքնատիպ երաժշտությամբ։
«Կտակի» համար Գլադկիի գրած մեղեդին դրվել է Դմիտրի Կաբալևսկու վոկալ-սիմֆոնիկ ստեղծագործության հիմքում, որը հնչում է Ալեքսանդր Դովժենկոյի «Շչորս» կինոէպոպեայում Վասիլի Բոժենկոյի հուղարկավորության տեսարանում։
Ընդհանուր առմամբ գոյություն ունեն «Կտակի» ավելի քան 60 երաժշտական մեկնաբանություններ։


== Թարգմանություններ ==
«Կտակը» թարգմանվել է աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով։ Այդ թարգմանությունները հավաքելու առաջին փորձը ձեռնարկել է Կիևի «Նաուկովա դումկա» հրատարակչությունը 1964 թվականին։ «Կտակի» առաջին թարգմանություններից է Էթել Լիլիան Վոյնիչի անգլերեն թարգմանությունը, որն ընդգրկվել է Շևչենկոյի թարգմանությունների նրա գրքում, որը հրապարակվել է 1911 թվականին։
Բանաստեղծությունն ունի մոտ մեկ տասնյակի հասնող հայերեն թարգմանություն։


== Տեքստ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Шевченковский словарь. Том 1 / Институт литературы имени Т. Г. Шевченко Академии Наук УССР. — К.: Главная редакция УРЕ, 1978. — С. 230—231.
Տուդելիլիա

Տուդելիլիա (իսպ.՝ Tudelilla), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 19,06 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 395 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 40 կմ հեռավորության վրա։
(1059) Մուսորգսկիա

(1059) Մուսորգսկիա (անգլ.՝ Mussorgskia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1925 թվականի հուլիսի 19-ին Վլադիմիր Ալբիցկու կողմից Սիմեիզում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,645672 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,156 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1353 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1571,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229034 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,1° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1059) Մուսորգսկիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Binance

«Binance», կրիպտոարժույթի փոխանակման հարթակ։ Կրիպտոարժույթի օրական առևտրի ծավալներով առաջինն է աշխարհումՀիմնադրվել է 2017 թվականին, գործարար Չենպեն Չժաոյի կողմից։ Սկզբնապես գրանցված է եղել Չինաստանում, սակայն կրիպտոարժույթի՝ խստացված կանոնակարգում մտցենելու պատճառով գլխամասային գրասենյակը դուրս է բերվել երկրից։ Գրանցված է Կայմանյան կղզիներում։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 Պաշտոնական կայք
Ալեքսանդր Բատուրինսկի

Ալեքսանդր Բատուրինսկի (լատիշ․՝ Aleksandrs Baturinskis, դեկտեմբերի 15, 1991(1991-12-15), Վենտսպիլս, Լատվիա), լատվիացի ֆուտբոլիստ, «Տեվտոնիա Յուլցեն» ակումբի պաշտպան։


== Կարիերա ==
Ալեքսանդր Բատուրինսկին իր ֆուտբոլի կարիերան սկսել է «Տրանզիտ» ակումբում, որի հետ 2008 թվականին զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Լատվիայի առաջին լիգայում։ 2009 թվականին Ալեքսանդր Բատուրինսկին «Տրանզիտի»  կազմում կատարել է իր նորամուտը Լատվիայի Բարձրագույն լիգայում։
2009 թվականի օգոստոսին «Վենստպիլս» ակումբ են տեղափոխվել «Տրանզիտ» ֆարմ-ակումբի չորս խաղացողներ, որոնց շարքում է եղել նաև Ալեքսանդր Բատուրինսկին։ Այդ մրցաշրջանում նա թիմի հետ արծաթե մեդալ է նվաճել  Լատվիայի առաջնությունում։
2010 թվականին Ալեքսանդր Բատուրինսկին վերադարձել է «Տրանզիտ», որի կազմում անցկացրել է ամբողջ մրցաշրջանը։ 2011 թվականին մրցաշրջանից առաջ «Տրանզիտ» վերակազմակերպվել է «Վենտսպիլս-2» ակումբի։
2011 թվականին Ալեքսանդր Բատուրինսկին տեղափոխվել է «Ելգավա» ակումբ, որտեղ դարձել է հիմնական կազմի մշտական խաղացող։
2012 թվականի հուլիսին Ալեքսանդր Բատուրինսկին հրավիրվել է Ռիգայի «Դաուգավա» ակումբ, բայց դեռևս «Ելգավայում» խաղալու ընթացքում ստացած միկրովնասվածքի պատճառով ակումբում իր նորամուտը նշել է միայն մեկ ամիս անց։


== Ձեռքբերումներ ==
Լատվիայի գավաթի դափնեկիր – 2014


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը ՈՒԵՖԱ կայքում
Մուրադ Բալասանյան

Մուրադ Բալասանի Բալասանյան (հունիսի 22, 1946, Քարինտակ, Շուշիի շրջան), առաջին կարգի օդաչու-հրամանատար։ Վարազդատ Բալասանյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Կրասնի Կուտի (Սարատովի մարզ, Ռուսաստան) քաղաքացիական ավիացիայի օդաչուական ուսումնարանը (1967) և Կիևի քաղաքացիական ավիացիայի ճարտարագիտական ինստիտուտը (1982)։ 1967-1989 թվականներին աշխատել է Եվլախի (Ադրբեջան) քաղաքացիական ավիացիայի վարչությունում, 1989-1994 թվականներին՝ «Էրեբունի» և «Զվարթնոց» օդանավակայաններում։
1989-1992 թվականներին կամավոր մասնակցել է ՀՀ սահմանամերձ շրջանների և Արցախի ինքնապաշտպանությանը։
Շրջափակման ժամանակ, 1992 թվականին, Մուրադ Բալասանյանը նախաձեռնել և Յակ-40 ինքնաթիռով կատարել է առաջին թռիչքը Ստեփանակերտ։ Դրանից հետո վերականգնվել է Երևան-Ստեփանակերտ չվերթը։
Ընդհանուր թռիչքաժամը Արցախ կազմել է 100 ժամ։
Պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով։
2014 թ. մայիսի 8-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրառաջք

Գրառաջք, արձակ կամ չափածո փոքրածավալ (մի քանի տողից մինչև մի քանի էջ) ներբող, հանդիպում է միջնադարյան ձեռագրերում, հատկապես ժողովածուներում։ Ստեղծված են տվյալ գրության սկզբում դրվելու համար՝ հանդիսանալով ոչ ինքնուրույն, այլ տվյալ գրությունից կախյալ գրական ժանր։ Ըստ որոշ ուսումնասիրությունների գրառաջք գրվել է դեռևս 11-րդ դարից առաջ։


== Պատմություն ==
Գրառաջքները դեռևս լայն քննության առարկա չեն դարձել։ Նրանց մասին կցկտուր նշումներ կան միայն ձեռագրացուցակների մեջ։ Օրինակ, Մաշտոցի անվան Մատենադարանի ձեռագրերի  երկհատոր ցուցակում «Նամականի» խորագրի տակ նշված են այն ձեռագրերի համարները, որոնց մեջ կան «գրառաջք նախերգանք, օրինակք  նամակաց և գրութեանց»։ Այդ պատճառով է, որ հայոց լեզվի ու գրականագիտական բառարաններում բացակայում է գրառաջք բառը։ 
Ըստ Աելիտա Դոլուխանյանի ուսումնասիրության, գրառաջքները երևան են եկել 13-րդ դարի ձեռագրերում։ 
Հիմնվելով Ներսես Շնորհալու «Թուղթ ընդհանրականի», Գրիգոր Մագիստրոսի թղթերի ու նամակների՝ գրված 11-րդ դարում, «Գիրք թղթոց» ժողովածուի վրա՝ ենթադրվում է, որ այդպիսիք եղած լինեին նաև նախորդ դարերում։


== Հեղինակներ ==
Գրառաջքները լինում են առանց հեղինակների, սակայն դրանք բոլորն էլ պատկանել են ճանաչված հեղինակների գրչի։ Որպես առաջին հեղինակ նշվում է 13-րդ դարի բանաստեղծ Հովհաննես Երզնկացին։ Գրառաջքային շարքերի հեղինակներից է նաև 16-րդ դարի բանաստեղծ Հակոբ Թոխաթցին։ Ուշագրավ է 18-րդ դարի գործիչ ու բանաստեղծ Պաղատասար Դպրի 1752 թվականին հրատարակված «Բարևագիրքը»։ Այստեղ նամակների ամբողջական ձևերն են՝ գրառաջքերով  հանդերձ։ 


== Կիրառական նշանակություն ==
Գրառաջքները նամակների, թղթերի, կոնդակների, հրովարտակների նախաբան-սկսվածքներ են. քաղված են ոչ թե կոնկրետ ստեղծագերծություններից, այլ ստեղծված են նման գործերին նախորդելու համար։ Դրանք ուղղված են ստացողին և գրվում էր այնպես, որ նամակագիրն ինքն իրեն ավելի ցածր է դասում, իսկ հասցեատիրոջը գովերգում, օրհնում՝ ինչպես օրինակ, գրագրին ուղղված մի գրառաջքում է․

Այսպիսով՝ գրառաջքը միայն տվյալ գրության մեջ է պահպանում իր անկախությունը, հետևաբար նաև «ժանրային անվանումը», ուստի պայմանականորեն այն ոչ ինքնուրույն-կախյալ ժանր է։ 
Որոշ ձեռագրերում գրառաջքները կոչվում են «օրինակք»,«ձևք», «գովասանութիւնք» կամ «նախերգանք»։


== Բովանդակություն ==
Բովանդակային իմաստով գրառաջքը բազմաթիվ կիրառություններ է ունեցել։ Այն կարող էր հասցեագրված լինել տարբեր դիրք ու դեր ունեցող անձանց։ Կան գրառաջքներ, որտեղ դրվատում է հարսը.

Գրառաջքներ են նախատեսվել նաև բնակավայրերի, քաղաքների համար։ Հետևյալ գրառաջքը ուղղված է «Պարոնի և հեծելաւորի».


== Կառուցվածք ==
Գրառաջքները բաղկացած են հիմնականում հանգավոր քառատող տներից, ութ կամ իննը վանկանի տողերից։ Հանգը միապաղաղ է, ավարտվում է միևնույն ձայնավորով։ Գրառաջքի տարատեսակ դրսևորումներից մեկը «թղթառաջքն» է, որը դրվում է թղթից առաջ, ձուլվում է վերջինիս հետ։


== Նշումներ ==


== Տես նաև ==
Հիշատակարան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Փիլիպոս Ա Աղբակեցի կաթողիկոսի (1593-1655) Պարսկահայոց տուած կոնդակը - YouTube»։ www.youtube.com։ Վերցված է 2020-12-21
Բո (ձող)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բո (այլ կիրառումներ)
Բո (ճապ.棒: ぼう), երկար ձող, որը պատրաստված է փայտից կամ բամբուկից, երբեմն մետաղից։ Օգտագործվում է մարտարվեստներում որպես զենք։ Ամենաերկար Բո (180 սմ) կոչվում է ռոկուշհակուբո։ Բոյի հաստությունը, որպես կանոն, 3 սմ է։ Բո պատրաստում են պինդ ծառատեսակներից ինչպես սպիտակ կաղնին, բոխին, հաճարենին և բամբուկը։ Մեր օրերում բոն օգտագործվում է Ճապոնական մարտարվեստում բոդձյուցույում։


== Ծանոթագրություններ ==