Ելենա Ապրելևա

Ելենա Իվանովնա Ապրելևա (ռուս.՝ Елена Ивановна Апрелева, փետրվարի 24 (մարտի 8), 1846, Օրենբուրգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 4, 1923(1923-12-04), Բելգրադ, Հարավսլավիայի Թագավորություն), ռուս արձակագիր, թարգմանիչ, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է ռազմական գեոդեզիստ, առանձին Օրենբուրգի կորպուսի գեներալ-բնակտոր Իվան Ֆյոդորովիչ Բլարամբերգի և նրա կնոջ՝ Ելենա Պավլովնայի ընտանիքում։
Նա ստացել է տնային կրթություն և 1860-ականների լուսավոր գաղափարների ազդեցության ներքո, նախ պատրաստվել է դասավանդման՝ 1868 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանում քննություն հանձնելով տան ուսուցչի կոչման համար։
Աշխատել է «Ռուս ծերունի» ամսագրում, կատարել է թարգմանություններ։ 1870 թվականին կազմել Է «Խաղեր և պարապմունքներ երեխաների համար» գիրքը։ 1871 թվականին «Ընտանիք և դպրոց» ամսագրի հրատարակիչ Սիմաշկոն առաջարկել է նրան խմբագրել այդ հանդեսի «մանկական բաժինը», նրա խմբագրությունում լույս է տեսել առաջին 7 գրքույկը, որտեղ զետեղվել են նրա հեղինակած «Սիբիրի ակնարկները»։
1872 թվականին մեկնել է արտասահման՝ Պրահայում և Դրեզդենում ուսումնասիրել է մանկապարտեզների և տարրական դպրոցների կառուցվածքը, 3 կիսամյակ դասախոսություններ է լսել Ժնևի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ Ծանր հիվանդության հետևանքով ստիպված է եղել թողնել համալսարանն ու վերադառնալ Ռուսաստան։ Սակայն 1876 թվականին նա կրկին մեկնել է արտասահման, ապրել Փարիզում, որտեղ Իվան Տուրգենևի աջակցությամբ ավարտել է իր առաջին «Առանց մեղքի մեղավորները» վիպակը, 1877 թվականին այն տպագրվել է «Եվրոպայի տեղեկագրում»։
Նրա հետագա վեպերը և վեպերը տպագրվել են «Գործ» («Վասյուտա», «Ռուֆինա Կազդոևա»), «Ռուսական միտք» («Պանոչկա», «Ականավոր կին», «Գրաֆինյուշկա»), «Նիվա» («Տիմոֆեյ և Աննա», «Narcissus Poeticus» օրագիր) ամսագրերում, «Գործ» («Մեր իշխանուհին», Մոսկվա, 1899), «Կին սովորողներին օգնելու համար» («Նատուրմա Կուզմիչա», Մոսկվա, 1901) ժողովածուներում, «Մանկական ընթերցանություն», «Մանկական հանգիստ», «Աղբյուր» մանկական ամսագրերում։ «Ռուսական Վեդոմոստներում» նա տեղադրել է «Ղրիմի ակնարկները», էսքիզներ, պատմվածքներ, «Միջինասիական ակնարկները» (1893 թվականից տպագրվել է 26 ակնարկ) և հոդվածներ՝ «Իվան Տուրգենևի մասին հիշողություններից» (1904 թվականի հունվար), «Ալեքսեյ Ֆեոֆիլակտովիչ Պիսեմսկու մոտ» (1905), «Խմբագրի ալյուր։ Ն. Վ. Շելգունովի հիշատակին» (1908)։ Սանկտ Պետերբուրգի Փոքր թատրոնի բեմում բեմադրվել է նրա «Կոտրված գանգեր» պիեսը (1898)։ Առանձին թողարկմամբ լույս են տեսել «Ռուֆինա Կազդոևա» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1892), «էսքիզներ» (Մոսկվա, 1893) և միջին տարիքի երեխաների համար «Երկու աշխարհ» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1910) պատմվածքները։
Ամուսնանալել է Պյոտր Ալեքսեևիչ Ապրելևի հետ (նա թվով երրորդ կինն էր)։ Ելենա Իվանովնան ամուսնու հետ մեկնել է Թուրքիա, որտեղ էլ անցկացրել է ավելի քան 15 տարի՝ սկզբում Սամարղանդում, ապա Տաշքենդում։
1906 թվականին Սոչիի մերձակա Սևծովյան նահանգում, Ելենա Իվանովնայի աչքի առաջ սպանվել է իր ամուսինը, և այս սարսափելի իրադարձությունը այնպիսի ցնցում է առաջացրել, որ նա կուրացել է և գրեթե դադարեցրել է իր գրական գործունեությունը։ 1920 թվականին նա Նովոռոսիյսկով մեկնել է Սերբիա։
Մահացել է 1923 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Բելգրադում։


== Ընտանիք ==


=== Եղբայրներ ===
Վլադիմիր Իվանովիչ Բլարամբերգ (1843-1895), Ղրիմի իրավագետ։
Պավել Իվանովիչ Բլարամբերգ (1841-1907), կոմպոզիտոր։
Ամուսին' Պյոտր Ալեքսեևիչ Ապրելև (1.10.1841 — 10.09.1906), պաշտոնաթող ենթաօրենսդրական խորհրդական։


=== Երեխաներ ===
Բորիս, ռուս ծովային սպա, գրող։
Գեորգի (1889-10.01.1964, Փարիզ), գլխավոր շտաբի փոխգնդապետ, Վերսալի կադետական կորպուսի տնօրեն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Бларамберг Елена Ивановна»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Апрелева — Бларамберг // Энциклопедический словарь Русского библиографического института Гранат. Том 11/Изд. 7. — М.: Т-ва 'Бр. А. и И. Гранатъ и Ко' — 1911.
Биография // Ардов Е. (Апрелева Е. И.) Средне-Азиатские очерки. — Шанхай: Типография Издательства «Слово», 1935


== Առաջարկվող գրականություն ==
Une disciple de Tourgueniev: Elena Blaramberg — Ardov — Apreleva (1846—1923). Pour le cent cinquantenaire de sa naissance [Ученица Тургенева: Елена Бларамберг — Ардов — Апрелева (1846—1923). Сто пятьдесят лет со дня рождения] / Tamara Zviguilsky // Cahiers. Ivan Tourgueniev, Pauline Viardot, Maria Malibran / ред. Alexandre Zviguilsky. — Paris, 1977.


== Արտաքին հղումներ ==
Апрелева Елена Ивановна (псевдоним Ардов)
Оренбургская биографическая энциклопедия: Б
Е. И. Апрелева на Родоводе