Սայմոն Բրեթ

Սայմոն Էնթոնի Լի Բրեթ (անգլ.՝ Simon Anthony Lee Brett, հոկտեմբերի 28, 1945(1945-10-28), Worcester Park, Ուրսեսթեր պարք, Սուրրեյ, Անգլիա ), բրիտանացի գրող, բազմաթիվ դետեկտիվների և պիեսների հեղինակ, ռադիոբեմականացումների  պրոդյուսեր։


== Անձնական կյանք ==
Բրեթը ծնվել է գանձապահի ընտանիքում և սկզբում սովորել է Օքսֆորդի Դուլվիչ քոլեջում, այնուհետև Վադամ քոլեջում, որտեղ նա անգլերեն լեզվի մասնագետի առաջին կարգի պատվավոր աստիճան է ստացել։ Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա,  ապրում է Արունդելում, Անգլիայի Արևմտյան Սասսեքսում։
2000 թվականից ի վեր Բրեթը հանրաճանաչ «Դետեկտիվների ակումբի” (Detection Club) նախագահն է։ Նա արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի սպայի կոչմանը  2016 թվականի Ամանորյա ցուցակում ՝ գրականությանը ծառայելու համար։ ["No. 61450". The London Gazette (Supplement). 30 December 2015. p. N11]


== Ռադիո և հեռուստատեսային կարիերա ==
Օքսֆորդի համալսարանը ավարտելուց հետո Բրեթը ընդունվեց BBC- ի որպես պրակտիկանտ և աշխատեց BBC Ռադիո և Լոնդոն Ուիքենդ  հեռուստատեսությունում։  Այնտեղ նա թողարկեց «Գալակտիկայի զբոսաշրջիկի ուղեցույց» -ի (The Hitchhiker's Guide to the Galaxy) առաջին դրվագը, ինչպես նաև «Բըրկիսի ուղին» («The Burkiss Way») կատակերգության շարքի բազմաթիվ դրվագներ, «Կներեք, ես գաղափար չունեմ» (I'm Sorry I Haven't a Clue) խորագրով և հումորային խաղ  Just a Minute : 1990-ականների կեսերին Բեթը գրել և վարել է «Գարշելի պիես” (Foul Play) ռադիոբեմականացված խաղ, որտեղ ուղիղ եթերում  հավաքել է հեղինակավոր դետեկտիվ գրողներին առաջարկվող առեղծվածը լուծելու համար։ Հեռուստատեսություն տեղափոխվելուց հետո Բրեթը պատրաստեց «Առաջին մասի վերջը» (End of Part One) և «Գլամների ընտանիքը» (The Glums) LWT հեռուստատեսության համար։
Բրեթը մի քանի սիթքոմների հեղինակն է, այդ թվում `BBC Radio 4-ի Հենրիի անվան տակ`«Ոչ մի պարտականություններ և հոտավետ վարդեր» ։ Հենրին հետագայում թողարկվել է հեռուստատեսությամբ ITV- ի համար։ Նա գրել է BBC ռադիո դետեկտիվի դերասան Բալդիի դրվագները (2000)։


== Գրական կարիերա ==
Բրեթը գրել է դետեկտիվ վեպերի չորս շարք՝ Չարլզ Փարիզ, տիկին Պարգետեր, Ֆետերինգ, Բլոտտո և Թվինքս։ Այս վեպերի մեծ մասը ստեղծված են «Ոսկե դարաշրջանի» դետեկտիվի ավանդույթով՝ ընթերցողին զվարճացնելով հումորով, էքսցենտրիկ հերոսներով և սյուժեի բարդ շրջադարձներով։ Բրեթը նաև գրել է մի շարք դետեկտիվ պիեսներ և վերոնշյալ շարքերից դուրս վեպեր, որոնցից “Համակարգի կատվածահար վիճակ” (A Shock to System (1984), ամենայն հավանականությամբ, լավագույնն է համարվում ի շնորհիվ դրա հիման վրա նկարահանված ֆիլմում Մայքլ Քեյնի մարմնավորած բիզնեսի ղեկավարի կերպարի, որը վրեժխնդիր է լինում մի մարդուց կարիերայում իրենից առաջ անցնելու համար։


=== Չարլզ Փարիզ ===
Բրետը մի քանի գրքեր է գրել Չարլզ Փարիզի մասին։ Դա մի բաժանված (բայց ոչ ամուսնալուծված 30 տարվա ընթացքում), չափավոր հաջողակ դերասան է, մի փոքր խմելու հետ խնդիր ունեցող, որը խառնվում է տարբեր հանցագործությունների մեջ և իր կամքին հակառակ հայտնվում է  սիրողական դետեկտիվի դերում։ Այս հերոսին նվիրված 19 վեպ է գրվել.
1.	Դերերում՝ անհայտանալու հերթականությամբ  - Cast, In Order of Disappearance (1975)
2.	Այսքան արյուն  - So Much Blood (1976)
3.	Թակարդ աստղի համար - Star Trap (1977)
4.	Սիրողական դիակ - An Amateur Corpse (1978)
5.	Կատակերգուի մահը - A Comedian Dies (1979)
6.	Միկրոֆոնի մյուս կողմը - The Dead Side of the Mic (1980)
7.	Իրավիճակային ողբերգություն - Situation Tragedy (1981)
8.	Անկախամտածված սպանություն - Murder Unprompted (1982)
9.	Սպանություն սեփականության իրավունքով - Murder in the Title (1983)
10.	Չմահացած, միայն պառկած - Not Dead, Only Resting (1984)
11.	Մեռած բաժանում - Dead Giveaway (1985)
12.	Ի՞նչ սրիկա է դա - What Bloody Man Is That? (1987)
13.	Մի շարք սպանություն - A Series of Murders (1989)
14.	Իրավական մարմիններ - Corporate Bodies (1991)
15.	Վերանորոգված դիակ - A Reconstructed Corpse (1993)
16.	Հիվանդացած և մահացած  - Sicken and So Die (1995)
17.	Մահվան սենյակի ֆարսը - Dead Room Farce (1998)
18.	Պատշաճ ընդմիջում - A Decent Interval (2013)
19.	Մոխրոտիկի The Cinderella Killer (2014)
20.	Մահացու սովորություն - A Deadly Habit (2018)


=== Տիկին Պարգետեր ===
Տիկին Պարգետերը մութ անցյալով մի այրի է, ով իր մահացած ամուսնու ընկերների մի փոքր օգնությամբ կարողանում է բացահայտել , is able to solve տարօրինակ առեղծվածներ. Տիկին Պարգետին նվիրված վեպերն են.
1.	Դիակի մի հիասքնչ դաս - A Nice Class of Corpse (1986)
2.	Տիկին ՝ ենթադրաբար մահացած - Mrs, Presumed Dead (1988)
3.	Տիկին Պարգետերի փաթեթը - Mrs Pargeter's Package (1990)
4.	Տիկին Պարգետերի մսից մի կիլո - Mrs Pargeter's Pound of Flesh (1992)
5.	Տիկին Պարգետերի սյուժեն - Mrs Pargeter's Plot (1996)
6.	Տիկին Պարգետերի փառքի գագաթնակետը -Mrs Pargeter's Point of Honour (1999)
7.	Տիկին Պարգետերի սկզբունքը - Mrs Pargeter's Principle (2015)
8.	Տիկին Պարգետերի հասարակության հետ կապերը - Mrs Pargeter's Public Relations (2017)


=== Ֆեզերինգ ===
Ֆեզերինգը մի երևակայական գյուղ է Անգլիայի հարավային ափին, Թարրինգ (Tarring) գյուղի մոտակայքում։ Այստեղ է բնակվում Քերոլ Սեդդոնը, սիրողական դետեկտիվ կինը, ով թոշակի անցած պետական ծառայող, և Ջուդի Նիքոլսը, նրա ընկերուհի հարևանը։ Մինչ այժմ տպագրվել են 17 Ֆեզերինգ գյուղի առեղծվածներ (ամեն մի գրքի անվանման մեջ բառերը սկսվում են նույն տառով).
1.	Մարմինը լողափում - The Body on the Beach (2000)
2.	Մահ Դաունսում -  Death on the Downs (2001)
3.	Մարմինը քաղաքում - The Torso in the Town (2002)
4.	Սպանություն թանգարանում - Murder in the Museum (2003)
5.	Կախվածը հյուրանոցում - The Hanging in the Hotel (2004)
6.	Վկան հարսանիքին - The Witness at the Wedding (2005)
7.	Դանակահարում ախոռում - The Stabbing in the Stables (2006)
8.	Մահ  վարսահարդարիչի տակ - Death Under the Dryer (2007)
9.	Արյուն բուքմեյքերային գրասենյակում - Blood at the Bookies (2008)
10.	Թունավորում գարեջրատանը - Poisoning at the Pub (2009)
11.	Կրակոցներ խանութում - The Shooting in the Shop (2010)
12.	Ոսկորներ լողափի տնակի տակ - Bones Under the Beach Hut (2011)
13.	Հրազեն պատկերասրահում - Guns in the Gallery (2011)
14.	Դիակը դատարանում - Corpse on the Court (2012)
15.	Խեղդումը բեմի վրա - Strangling on the Stage (2013)
16.	Դամբարան Թուրքիայում - The Tomb in Turkey (2014)
17.	Սպանություն սրճարանում - The Killing In The Cafe (2015)
18.	Ստախոսը գրադարանում - The Liar In The Library (2017)


=== Բլոտտո և Թվինքս ===
Այս ֆարսային դետեկտիվները պատկերում են Առաջին համաշխարհային պատերազմից անմիջապես հետո ընկած ժամանակահատվածում արիստոկրատ ընտանիքից հմայիչ և խելոք Բլոտտոին և նրա գեղեցիկ ու խելացի քրոջ Թվինքսին։
1.	Բլոտտոն, Թվինքսը և նախկին թագավորի դուստրը - Blotto, Twinks and the Ex-King's Daughter (2009)
2.	Բլոտտոն, Թվինքսը և մահացած այրի դքսուհին -  Blotto, Twinks and the Dead Dowager Duchess (2010)
3.	Բլոտտոն, Թվինքսը և Ռիվյերայի կրծողները - Blotto, Twinks and the Rodents of the Riviera (2011)
4.	Բլոտտոն, Թվինքսը և մաքսանենգի ընկերուհին - Blotto, Twinks and the Bootlegger's Moll (2012)
5.	Բլոտտոն, Թվինքսը և սֆինքսի առեղծվածը - Blotto, Twinks and the Riddle of the Sphinx (July 2013)
6.	Բլոտտոն, Թվինքսը և ցարի ժառանգը - Blotto, Twinks and the Heir to the Tsar (July 2015)
7.	Բլոտտոն, Թվինքսը և արծաթյա էկրանի աստղերը - Blotto, Twinks and the Stars of the Silver Screen (2017)


== Պիեսներ ==
•	Առերես սպանություն - Murder in Play (1994)
•	Պարոն Քվիգլիի վրեժը - Mr Quigley's Revenge (1995)
•	Ուրվագիծը - Silhouette (1998)
•	Կարմիր Գլխարկի պատմությունը - The Tale of Little Red Riding Hood (1998)
•	Քնած դշխուհի - Sleeping Beauty (1999)
•	Թեյնիկը վրա դնելիս - Putting the Kettle on (2002)
•	Վատ երազ - A Bad Dream (2005)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
•	Պաշտոնական կայքէջ -