Մեխակով Տիրամայրը (Լեոնարդո դա Վինչիի կտավ)

«Մեխակով Տիրամայրը» (իտալերեն՝ Madonna del Garofano), իտալացի նկարիչ Լեոնարդո դա Վինչիի վրձնին պատկանող նկար, որը նա կերտել է 1478 թվականին։ Ըստ ամենայնի նկարը ստեղծվել է այն ժամանակ, երբ աշակերտում էր իր ուսուցչի՝ Անդրեա դել Վերոկկիոյի արվեստանոցում։ Կա նաև ուսուցչի կողմից զուգահեռ ստեղծված աշխատանքը, սակայն կոմպոզիցիայում և ոճում արդեն իսկ զգացվում է հանճարի ձեռագիրը։ Նկարն այսօր պահպանվում ու ցուցադրվում է Մյունխենի Հին պինակոտեկ թանգարանում։


== Նկարագիր ==
Աստվածամայրը պատկերված է գլուխը ազնվաբար վեր պահած դիրքով։ Նրա հագին հանդերձանքի բարդ հավաքածու է, որի գույները ներդաշնակորեն զուգակցվում են հետին պլանում երևացող շքեղ լեռնային տեսարանի հետ։ Դիմագծերը նկարիչը վրձնել է կատարյալ, ոչ մի դիմախաղ չկա, որն աղավաղի այդքան համաչափ դեմքը. միայն թեթևորեն նկատվում է ժպիտ շրթունքների հատվածում։ Լեոնարդո դա Վինչին թեթևակիորեն Մարիամ Աստվածածնի դեմքը պատել է ծխագույն մշուշապատ երանգավորում։ Այսպիսի տեխնոլոգիան, որը կոչվում է սֆումատո, Լեոնարդոն հասցնում է կատարելության. դիտողին թվում է, թե գլխավոր կերպարը հեռու և կտրված է գտնվում։
Ի հակադրություն հանգիստ ու վեհ Մարիամ Աստվածածնի, նորածին Հիսուսը պատկերված է էներգիայով լեցուն և շարժման մեջ։ Նա բառացիորեն դողում է, որպեսզի հասնի մոր ձեռքին այդքան կանացի ու վեհ կերպով բռնած կարմիր մեխակին։ Աջ ոտքով Քրիստոսը կռթնած է բարձին։ Ձախ ոտքը լարվածությունից վեր է բարձրացված


== Պատմություն ==
Այս նկարն անհայտությունից դուրս եկավ գերմանական Գյունցբուրգ քաղաքում տեղի ունեցած մի այրի կնոջ իրերի վաճառքի ժամանակ՝ 1889 թվականին։  Անգին նկարը գնեց մի գործարար գերմանական 22 մարկով։ Մի քանի ամիս անց նա վերավաճառեց նկարը Հին պինակոտեկին 800 մարկով, որպես Անդրեա դել Վերոկկիոյի աշխատանք։ Արագորեն ամբողջ աշխարհին հայտնի դարձավ, որ թանգարանը ձեռք է բերել Լեոնարդո դա Վինչիի վրձնին պատկանող նկարը, որն այդ ժամանակ գնահատվեց 8000 մարկ։ Նկարի իսկության մասին թանգարանի հոգաբարձուներից Ջորջո Վազարին իր գրքում գրում է.

Կոնոսիերների մեծամասնությունը, ով այցելել է Մյունխեն դիտելու Լեոնարդոյի վաղ տարիքում արված մինչ այդ անհայտ գործը, առանձնապես չհիացան։ Նրանք փաստեցին, որ նկարը ընդամենը անհայտացած բնօրինակի կրկնօրինակ է համարվում։ Ավելի ուշ ուշադրություն դարձրին Լուվրում պահպանվող Լեոնարդոյի գրաֆիկական աշխատանքներին, որտեղ կար մի կնոջ գլխի ուրվագիծ։ Այն ըստ երևույթին կապ ուներ «Մեխակով Տիրամոր» աշխատանքի հետ։


== Տե՛ս նաև ==
Ավետում (Լեոնարդո դա Վինչիի կտավ)


== Գրականություն ==
Боргези С. Старая пинакотека. — Мюнхен, 2003.
Седова Т. А. Старая пинакотека в Мюнхене. — М.: Искусство, 1990.
Cornelia Syre, Jan Schmidt, Heike Stege et al.: Leonardo da Vinci - Die Madonna mit der Nelke, Ausstellung in der Alten Pinakothek, 194 Seiten, 139 Abb., München, Schirmer/Mosel 2006, ISBN 978-3-8296-0272-3
Wilhelm Suida: Leonardo und sein Kreis, 1929, Verlag F. Bruckmann A.-G. (München)
Maria Pomilio und Angela Ottino Della Chiesa: Klassiker der Kunst – Leonardo da Vinci, 1967, Kunstkreis Luzern – Freudenstadt – Wien
The Legacy of Leonardo, 1998, Skira Editore S.p.A. (Mailand), ISBN 88-8118-463-X


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Leonardo da Vinci: anatomical drawings from the Royal Library, Windsor Castle, exhibition catalog fully online as PDF from The Metropolitan Museum of Art, which contains material on Madonna of the Carnation (see index)