Ալեքսանդր Դոբրոլյուբով

Ալեքսանդր Միխայլովիչ Դոբրոլյուբով (ռուս.՝ Александр Михайлович Добролюбов, սեպտեմբերի 8, 1876(1876-09-08), Վարշավա, Ռուսական կայսրություն - մոտ 1945, Ուջար, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս բանաստեղծ։ Ռուսական դեկադանսի հայտնի ներկայացուցիչներից մեկը։ 
Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի հեռավոր ազգակցականն է։


== Կյանք և ստեղծագործական ուղի ==
Ալեքսանդր Դոբրոլյուբովը ծնվել է Վարշավայում։ 1892 թ. Դոբրոլյուբովի հոր մահից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ։ Մոտավորապես նույն ժամանակ Դոբրոլյուբովը տարվում է եվրոպական սիմվոլիստերի պոեզիայով և նրանց ապրելակերպի ոճով, Մտերմանում է Վալերի Բրյուսովի, Նիկոլայ Մինսկու և Դմիտրի Մերեժկովսկու հետ։
1895 թ. ընդունվել է Պետերբուրգի համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետ։ 1998թ. թողել է ուսումը։
Դոբրոլյուբովի առաջին բանաստեղծական գիրքը «Natura naturans. Natura naturata» (վերնագիրը հղում է անում Բենեդիկտ Սպինոզաին), լույս է տեսել 1895 թ.: Դոբրոլյուբովն առաջիններից է, ով իր բանաստեղծություններում փորձել է իրականացնել արվեստների սինթեզ։ Իր առաջին գրքում նա փորձում է սինթեզել պոեզիան, արձակը, երաժշտությունն ու գեղանկարչությունը։ Ժողովածույի որոշ  բաժնիններում բանաստեղծություններին նա տալիս է երաժշտական  անվանումներ («Похоронный марш», «Хор», «Solo») և ուղեկցում դրանք երաժշտությանը բնորոշ մեկնաբանություններով («Adagio maestoso», «Andante quasi adagio», «Andante соn moto»):
Դոբրոլյուբվն առավել հայտնի է իր տարօրինակ ապրելակերով և նոր կյանք կերտելու (жизнетворчество) փորձերով։
Դեռ երիտասարդ տարիքում տարված լինելով միստիկ-կրոնական գաղափարներով նա վարում է տարօրինակ կեսնսակերպ. ապրում է սև սենյակում, որտեղ անցկացնում է ինչ-որ ծիսակարգեր, օգտագործում է թմրանյութեր և ստեղծում մահվան պաշտամունք՝ ինչի ազդեցության տակ նրա «հետևորդ» ընկերներց մեկն ինքնասպանություն է գործում։ Հավանաբար այդ իրադարձության հետևանքով 1898 թ. Դոբրոլյուբովը հրաժեշտ է տալիս բոհեմական  կյանքին և դիմում դեպի քրիստոնեությունը։ Դոբրոլյուբովի որոշ մտերիմ սիմվոլիստներ Վալերի Բրյուսովի գլխավորությամբ 1900 թ. հրատարակում են նրա երկրորդ «Բանաստեղծությունների ժողովածու» գիրքը։


== Արվեստի մերժում ==
1905 թ. լույս  է տեսնում Դոբրոլյուբովի «Անտեսանելի գրքից» (1905) ժողովածուն։ Այս ժողովածույում Դոբրոլյուբովը հրապարակում է յուրօրինակ մանիֆեստ, որում արտացոլված են Դոբրոլյուբովի այդ շրջանի կրոնական հայացքները։ «Անտեսանելի գրքից» ժողովածույում Դոբրոլյուբովը հանդես է գալիս արվեստի դեմ, քանի որ ըստ նրա այն կեղծ է և հորինված։ Համաձայն Դոբրոլյուբովի, պետք չէ պատկերել այս աշխարհը, պետք է ստեղծել նոր աշխարհ և նոր երկիր։ Դոբրոլյուբովը գրում է՝ «Ձեր բոլոր գրքերը, ձեր բոլոր արվեստները, ձեր ողջ գիտությունը, ձեր ողջ կրթությունը, ձեր բոլոր քաղաքներն ու սովորույթները՝ մի մեծ անապատ է»։
Այսպիսով նա մերժում է մշակույթն ու քաղաքակրթությունը և որոշում թողնել գրական գործունեությունն ու գյուղացիական հագուստով հեռանալ՝ դեգերել ժողովրդի մեջ։ 1900-ականների սկզբերին նրա շուրջ ձևավորվում է «դոբրոլյուբովականների» աղանդ, որը Դոբրոլյուբովը գլխավորում է մինչև 1915 թ.: Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Դոբրոլյուբովի վերաբերյալ տեղեկություններն աստիճանաբար նվազում են, սակայն հայտնի է, որ նա վարում էր թափառական կյանք։ Դոբրոլյուբովի մահվան տարեթվի վերաբերյալ ստույգ տվյալներ չկան։ Դոբրոլյուբովը մահացել է 1943-1945 թվականների միջակայքում։


== Ազդեցություն ==
Դոբրոլյուբովի բանաստեղծությունների գեղարվեստական նշանակությունը մեծ չէ։ Դոբրոլյուբովի ստեղծագործությունները ստվերբած են նրա վառ կենսագրությամբ, որին սիմվոլիստները մեծ նշանակություն էին տալիս, ընկալելով այն որպես «միստիկ ժողովրդականության» օրինակ։


== Ստեղծագործությունները ==
Natura naturans. Natura naturata, 1985
Собрание стихов, 1900
Из книги невидимой, 1900
Сочинения, сб., Berkeley, 1981


== Գրականություն ==
Казак Вольфганг։ Лексикон русской литературы XX века։ Москва: РИК «Культура»։ 1996.
Минералова И.Г. Русская литература серебряного века. Поэтика символизма. — 2-е изд. — Москва: Флинта, Наука, 2004.
Русская поэзия «серебряного века». 1890–1917. Антология.։ / ред. Гаспаров М.Л. — Москва: Наука։ 1993.
Русские писатели. 1800-1917: Биограф.Словарь. Т. 2 г-к։ / глав. ред П.А. Николаев. — Москва: Большая Российская Энциклопедия։ 1992.


== Ծանոթագրություններ ==