armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հուկ (բռնցքամարտ)

Հուկ (անգլ.՝ hook), դասական հարված ավանդական բռնցքամարտում։ «Հուկ» բառը անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է «կեռիկ», որը համընկնում ռուսական անվան հետ։ Այնուամենայնիվ, ներկայումս անգլերեն տարբերակը ավելի լայն տարածում ունի։

		
		
Հուկը կողային հարված է։ Այն հասցվում է արմունկում ծալված թևով միջին և մոտ հեռավորությունների վրա։ Սովորաբար հարվածը հիմնականում հասցվում է ծնոտին, բայց կարող է նաև հարվածներ հասցվել իրանին․ հատկապես լյարդի վրա։ Այն կիրառվում է ինչպես առջևի այնպես էլ հետևի ձեռքերով։
Հուկը շատ վտանգավոր նոկաուտային հարված է։ Այն չի պահանջում ճոճ, կիրառվում է մոտ հեռավորության վրա, և խցանման ռոտացիայի շնորհիվ չափազանց հզոր է։ Եթե մարդը աջլիկ է ապա նա հիմնականում հուկը պետք է հարվածի ձախ ձեռքով, որպեսզի ավելի մեծ վտանգ հասցնի հակառակորդին։


== Տես նաև ==
Ապերկոտ
Քրոս (բռնցքամարտ)
Ջեբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Виды ударов в боксе на сайте Физтех. Ру Archived 2013-07-30 at the Wayback Machine.
«Удары» (ռուսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 7 октября 2008  
Элементы бокса. Удары. Archived 2013-07-30 at the Wayback Machine.
Применение свинга в бою
https://www.youtube.com/watch?v=0SrRNCbUKQY
«Մշակի» հանգստության համար

««Մշակի» հանգստության համար», հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1913 թվականին։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթի (№ 78) ապրիլի 9-ի համարում։ Այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության չորրորդ հատորում (էջ 252-253)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 7-րդ հատորում արտատպվել է Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթից։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեյ Ուեսթի դեմքը, որն օգտագործվել է որպես սյուրռեալիստական սենյակ

Մեյ Ուեսթի դեմքը, որն օգտագործվել է որպես սյուրռեալիստական սենյակ,
Սալվադոր Դալիի «հումորային» աշխատանքներից մեկը, որոնք նա ստեղծվել է ժամանակ առ ժամանակ։


== ՏԵղեկություն նկարի մասին ==
Բազմոցը վարդագույն է, նկարվել է ամերիկացի դերասանուհի Մեյ Ուեսթի շուրթերի ձևով։ Մազերը վարագույրի ձևով են, որոնք քողարկում են մուտքը դեպի սենյակ, աչքերը նկարների տեսքով են, իսկ քիթը՝ բուխարու, որի վրա ժամացույց է դրված։
Շուրթերի գույնը իր ժամանակներում շատ հայտնի դարձավ` ձեռք բերելով սկանդալային ճանաչում, և այս գույնը սկսեց իր աշխատանքներում օգտագործել դիզայներ Էլիզա Սկիապարելլին։
Սենյակ-պատրանքի գաղափարը Դալիի թատրոն-թանգարանում իրականացվել է  Ֆիգերաս քաղաքում Օսկար Տուսկետսի կողմից հենց իր` Դալիի ղեկավարությամբ։ Այն բացվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 28-ին։
Նկարը ներառված է Դալիի «Պարանոյա և պատերազմ» (անգլ.՝ Paranoia and War) նկարների շարքում։


== Գրականություն ==
Edmund Swinglehurst. Paranoia and War // Salvador Dalí. Exploring the Irrational. — Todtri Productions Limited, 1996. — P. 63. — 128 p. — ISBN 1-85501-833-0
Жиль Нере. Дали. — Taschen. — С. 41. — 96 с. — ISBN 5-88896-057-8


== Արտաքին հղումներ ==
Սալվադոր Դալի, Մեյ Ուեսթի դեմքը, որն օգտագործվել է որպես սյուրռեալիստական սենյակ
Սալվադոր Դալիի տուն-թանգարանը Ֆիգերասում
Սերգեյ Գրիգորյան

Սերգեյ Վարդանի Գրիգորյան (ապրիլի 14, 1923(1923-04-14), Վլադիկավկազ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 4, 1943(1943-10-04), Դնեպրովոկամենկա, Վերխնեդնեպրովսկի շրջան, Դնեպրոպետրովսկի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Խորհրդային Միության հերոս (հետմահու, 20․12․1943), բժշկական ծառայության լեյտենանտ։
Սովորել է Թբիլիսիի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան մանկավարժական ինստիտուտում, ապա՝ Խարկովի ռազմաբժշկական ուսումնարանում։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ որպես սանիտարական դասակի հրամանատար մասնակցել է Հյուսիսարևմտյան ռազմաճակատի մարտերին, Ուկրաինայի ազատագրմանը։
Զոհվել է Դնեպրի գետանցման ժամանակ՝ վիրավորներին բուժօգնություն ցույց տալիս։ Դնեպրովոկամենկա գյուղի գերեզմանատանը, որտեղ գտնվում է հերոսի շիրիմը, կանգնեցվել է նրա հուշարձանը։ Սերգեյ Գրիգորյանի հուշարձանները բարձրացվել են նաև Վրաստանի Թեթրիծղարո ավանի հրապարակում և այն դպրոցի բակում, որտեղ նա սովորել է։


== Պարգևներ ==
Խորհրդային Միության հերոսի կոչում և Ոսկե աստղի շքանշան (20.12.1943, հետմահու);
Լենինի շքանշան (20.12.1943, հետմահու);
Հայրենական պատերազմի շքանշան՝ 2-րդ աստիճանի (24.10.1943);
Կարմիր աստղի շքանշան (11.11.1943);
«Արիության համար» մեդալ (ԽՍՀՄ) (24.07.1943).


== Գրականություն ==
Амирханян М. Д. Армяне — Герои Советского Союза. — Կաղապար:Ер., 2005. — ISBN 99930-4-342-7.
Саркисян С. Т. Энциклопедия Арцах-Карабаха. — СПб., 2005. — 312 с.: ил. — ISBN 5-9676-0034-5.
Цкитинишвили К. В, Чинчилакашвили Т. Г. Герои Советского Союза из Грузии. — Կաղապար:Тб., 1981. — С. 125—126.
Сатрапинский Ф. Военные медики — Герои Советского Союза. — Л., 1975. — С. 52—53.
Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.


== Ծանոթագրություններ ==
Ռահեստե

Ռահեստե (էստ․՝ Raheste), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վառբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ռենատո Ռուջերո

Ռենատո Ռուջերո (իտալերեն՝ Renato Ruggiero, ապրիլի 9, 1930(1930-04-09), Նեապոլ, Իտալիա - օգոստոսի 4, 2013(2013-08-04), Միլան, Իտալիա), իտալացի պետական գործիչ և դիվանագետ, 2001-2002 թվականներին Իտալիայի արտաքին գործերի 9-րդ նախարար, Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության 2-րդ գլխավոր քարտուղար։


== Կենսագրություն ==
Ռենատո Ռուջերոն ծնվել է 1930 թվականի ապրիլի 9-ին Նեապոլում։ 1995 թվականին Նեապոլի Ֆրիդրիխ 2-րդի անվան համալսարանում իրավաբանական կրթություն ստանալուց հետո, սկսել է զբաղվել դիվանագիտական գործունեությամբ։ Աշխատել է Սան Պաուլուում, Մոսկվայում, Վաշինգտոնում և Բելգրադում դիվանագիտական ներկայացուցչություններում։
1970 թվականից մինչև 1973 թվականը հանդիսացել է եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ֆրանկո Մալֆատիի համակարգի առաջնորդը։ Դրանից հետո, 1973 թվականից մինչև 1977 թվականը եղել է Եվրոպական հանձնաժողովի շրջանային քաղաքականության գլխավոր տնօրինություն ղեկավար։

1977-1980 թվականներին եղել է արտաքին գործերի նախարարության առաջնորդ և Իտալիայի վարչապետի ներքին քաղաքականության գծով խորհրդական։
1980-1984 թվականներ՝ Եվրոպական համայնքին կից Իտալիայի մշտական ներկայացուցիչ։
1984 թվականից մինչև 1985 թվականը եղել է Իտալիայի արտաքին գործերի նախարարության տնտեսական բաժանմունքի պետ։
1985-1987 թվականներին եղել է արտաքին գործերի նախարարության կադրերի դեպարտամենտի առաջնորդ և գլխավոր քարտուղար։
1987 թվականից մինչև 1991 թվականը հանդիսացել է Իտալիայի ներքին առևտրի նախարար։
1991 թվականից մինչև 1995 թվականը Fiat կոնցեռնի և մի շարք այլ խոշոր ընկերություններում զբաղեցրել է ղեկավար պաշտոններ։
1995-1999 թվականներին հանդիսացել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր քարտուղարը։
1999-2001 թվականներին եղել է Eni կոնցեռնի նախագահը։
2001 թվականից մինչև 2002 թվականը եղել է Իտալիայի արտաքին գործերի նախարար, հրաժարական է տվել վարչապետ Սիլվիո Բեռլուսկոնիի և «Հյուսիսի լիգա» կուսակցության հետ անհամաձայնության պատճառով։
2006-2008 թվականներ՝ վարչապետ Ռոմանո Պրոդիի եվրոպական քաղաքականության գծով օգնական։Ռենատո Ռուջերոն մահացել է 2013 թվականի օգոստոսի 4-ին Միլանում` 83 տարեկան հասակում։ Մինչ մահն աշխատել է Citigroup-ում։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչ,
Սուրբ Միքայելի և Սուրբ Գևորգի շքանշան,
Սուրբ Գրիգորի Մեծի շքանշանի Մեծ խաչ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռենատո Ռուջերոն Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության պաշտոնական կայքում
Renato Ruggiero, su Treccani.it – Enciclopedie on line, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Modifica su Wikidata
Ruggiero(չաշխատող հղում), in Enciclopedia Italiana, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Modifica su Wikidata
Տերևավոր ծովային վիշապ

Տերևավոր ջրային վիշապը (լատ.՝ Phycodurus eques) ծովային ձկան տեսակ է և այս ձկները ծագում են այլ ապրելակերպ ընտրած ծովաձիուկներից։ Մարմնի վրա տեղակայված ելուստները լողալու համար չեն նախատեսված, այլ թաքնվելու համար։


== Բնակավայր ==
Տերևավոր վիշապը ապրում է հարավային և արևմտյան Ավստրալիան ողողող միջին ջերմաստիճանի և ոչ խոր ջրերում։ Սկզբում գիտնականները կարծում էին, որ այս ձուկը չի տեղաշարժվում։ Հետո պարզվեց, որ կարող են իրենց բնից հարյուրավոր մետրեր հեռու գնալ և իրենց լավ զարգացած կողմնորոշությամբ վերադառնում են։ Նրանց հիմնականում գտնում են մինչև 50 մ խորության վրա, կառչած ծովային ժայռերին, բույսերին կամ ավազի կույտերի վրա։


== Բնավորություն և սնուցում ==
Սիրում է ջրիմուռների փնջերում թաքնվել և հայթայթել իր որսին։ Հիմնականում սնվում է ծովային պլանկտոնից և հոդվածոտանիներից, երբեմն էլ նա սնվում է փոքր ձկներով և ծովաձիուկներով։ Իր դեղնականաչավուն գույնից կենդանիները նրան խառնում են ավազի և ջրիմուռների հետ։ Իր հանգիստ բնավորությամբ ապրում է մոտ 8 տարի։ Շատ տարօրինակ է, բայց տերևավոր ծովային վիշապը ատամ չունի։ Տերևավոր ջրային վիշապն օգտագործում է իր գլխի վրա տեղադրված թևիկները պտտվելու և կողմնորոշվելու համար։ Նրա կաշին հաստ է այդ պատճառով նա քիչ է տեղաշարժվում։ Նրանք կարող են երկար ժամանակ նույն տեղում մնալ և կարող են հասնել մինչև 150 մ/ժ արագությանը։

Մարմնի չափերը։ 20-45 սմ
Ջրային կենդանի է։Տերևավոր ծովային վիշապը ջրի մեջ առաջ է մղվում մեջքի և պոչի լողակներով։ Լողակները փոքր են և թափանցիկ, որպեսզի նա ջրիմուռի նման լողա։ Կարող է փոխել մաշկի գույնը խառնվելու միջավայրին։ Սակայն այդ ունակությունը կախված է տարիքից, միջավայրից, սննդից, ստրեսի աստիճանից։ Մաշկը կարող է դառնալ կանաչ, դեղին, կարմիր և դրանց խառնուրդները։


== Բազմացում ==
Էգը ունենում է մոտ 250 վառ վարդագույն ձվեր։ Էգը տեղադրում է այդ ձվերը արույի պոչում տեղադրված խողովակում և այսուհետ արուն է զբաղվում ձվերով։ Հարկ է մոտ 9 շաբաթ, որ ծնվեն ձագերը։ Այդ 9 շաբաթվա ընթացքում ձվերը ստանում են նարնջագույն կամ մանուշակագույն գույն։ Արուն թափ է տալիս իր պոչը, որ ձագերը դուրս գան, որը տևում է 24-48 ժամ։ Երբ ձագը դուրս եկավ արուի պոչից, ապա նա լրիվ անկախ է։ Սկզբից սնվում է շրջակա մանր կենդանիներով և բույսերով։ Ձագերի միայն 5 %-ն է, որը գոյատևում է։ Պետք է մոտ 28 ամիս, որ ձագը դառնա սեռահասուն։


== Վտանգվածության աստիճանը ==
Նրանք ենթարկված են շատ վտանգների՝ և բնական, և մարդկանց ազդեցությունից։ Մարդիկ որսում են նրանց հետաքրքիր և տարօրինակ տեսքի համար և երբեմն որոշ բժշկություններում։ Ձագերը շատ դանդաղ են լողում և հեշտ զոհ են դառնում գիշատիչների համար։ Ձագերը հազվադեպ են դիմանում փոթորիկներին։ Տերևավոր ծովային վիշապը նաև վտանգված է աղտոտումից և թունաքիմիկատներից։ Ավստրալիան սահմանել է օրենք, որը պաշտպանում է նրանց։


== Ընտելացում ==
Օրենքի պատճառով տերևավոր ծովային վիշապ ընտելացնելը թանկ հաճույք է։ Դեռ ոչ մի ընտելացված տերևավոր ծովային վիշապ չի բազմացել լաբորատորներում։ Նրանց ընտելացնելը շատ դժվար է, քանի որ նրանք շատ նուրբ են և ունեն մեծ պահանջարքներ։


== Մշակույթի մեջ ==
Տերևավոր ծովային վիշապը Ավստրալիայի ջրային ուժերի գերբն է։ Նրանց անունով է կազմակերպվել նաև Leafy Sea Dragon ցուցահանդեսը։ Այդ ցուցահանդեսը կազմակերպվել է 2005 թվականին և ունեցել է 7000 այցելու։


== Պատկեր ==
Վելիկիե Կուտիշչա

Վելիկիե Կուտիշչա (ուկրաիներեն՝ Великі Кутища), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1782 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկիե Կուտիշչա գյուղում բնակվում էր 298 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,855 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 348,54 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վորոբևկա (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)

Վորոբևկա (ռուս.՝ Воробьевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալեքս Հիգինս

Ալեքսանդր «Ալեքս» Գորդոն Հիգինս (անգլ.՝ Alexander «Alex» Gordon Higgins, մարտի 18, 1949(1949-03-18), Բելֆասթ, Հյուսիսային Իռլանդիա, Միացյալ Թագավորություն - հուլիսի 24, 2010(2010-07-24), Բելֆասթ, Հյուսիսային Իռլանդիա, Միացյալ Թագավորություն), հյուսիսիռլանդական պրոֆեսիոնալ սնուկեր խաղացող։ 1972 և 1982 թվականների սնուկերի աշխարհի առաջնությունների, 1983 թվականի Մեծ Բրիտանիայի առաջնության, 1978 և 1981 թվականների Մասթերսի, ինչպես նաև 20 այլ պրոֆեսիոնալ մրցույթների հաղթող է։ Գրեթե 2 տասնամյակ շարունակ՝ 1970-ականների սկզբից մինչև 1980-ականների վերջ Հիգինսը եղել է բոլոր մեծ առաջնությունների հաղթողի հավակնորդ։ 2011 թվականից սնուկերի փառքի սրահի անդամ է։
Պատմության ամենահայտնի և ամենատաղանդավոր սնուկերիստներից մեկը՝ Ալեքս Հիգինսը, ստացել է «Փոթորիկ» մականունը իր արագ խաղի և վառ կերպարի համար։ Նրան, Ջիմի Ուայթին և Ռոննի Օ'Սալլիվանին երբեմն առանձնացնում են ինչպես երեք ամենատարօրինակ խաղացողներ բիլիարդի այս ոճում։ Նրանցից յուրաքանչյուրին իր ժամանակին հաջողվել է ընդլայնել խաղային հնարավորությունները և սնուկերի մասին պատկերացումները իրենց գեղեցիկ և հարձակողական ոճի հաշվին։ Ընդ որում, ընդգծվում է, որ հենց Հիգինսի շնորհիվ է կտրուկ բարձրացել սնուկերի հայտնիությունը աշխարհում։
2016 թվականին լույս տեսավ Բիլիարդային եղբայրները ֆիլմը։ Սյուժեի հիմքում ընկած են սնուկերի երկու լեգենդար խաղացողների՝ Ալեքս Հիգինսի և Սթիվ Դևիսի կյանքից իրական իրադարձությունները։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիպնյագի (գյուղ, Գոլովանևի շրջան)

Լիպնյագի (ուկրաիներեն՝ Липняги), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիպնյագի գյուղում բնակվում էր 51 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,381 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 133,86 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վերխնեյուլդաշևո

Վերխնեյուլդաշևո (ռուս.՝ Верхнеюлдашево, բաշկիրերեն՝ Үрге Юлдаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 397 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էբեկուր (Սոմի գավառ)

Էբեկուր (ֆր.՝  Hébécourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 481 մարդ, բնակչության խտությունը` 95.44 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.04 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 10 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 327 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 255-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 72։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,0 %։ 255 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 249 անձ (121 տղամարդ և 128 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին)։ 72 անաշխատունակներից 28-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պուշկինի լեռնանցք

Պուշկինի լեռնանցք, Բեզոբդալի լեռնանցք, Բզովդալի լեռնանցք, Դվալի լեռնանցք, լեռնանցք Հայաստանի Լոռու մարզում, Բազումի լեռնաշղթայի արևելյան մասում՝ 2038 մ բարձրության վրա։ 1963 թ. շահագործման է հանձնվել հեռուստատեսային աշտարակը օդերևութաբանական կայանով։ Այն ունի 181,0 մ բարձրություն։ Պուշկինի լեռնանցքի և նրա տակ կառուցված ավտոխճուղային թունելը (երկարությունը՝ 1830 մ) շահագործման հանձնվեց 1971 թ. նոյեմբերի 30-ին և Փամբակի հովիտը կապում է Լոռու դաշտին։ 2002 թ. շահագործման հանձնվեց Հայաստանում առաջին հողմաէլեկտրակայան, այն ունի ընդհանուր 2,4 մեգավատտ հզորություն։


== Անվանում ==
Կոչվել է ռուս բանաստեղծ Ալեքսանդր Պուշկինի անունով, որը 1829 թվականին էրզրում ճանապարհորդելիս այստեղ հանդիպել է ռուս գրող, դիվանագետ Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի աճյունը սայլով Իրանից Թբիլիսի տեղափոխողներին։ Հանդիպման վայրում կառուցված է աղբյուր-հուշարձան։


== Ծանոթագրություններ ==
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2005

ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի 2005 թ. խաղարկությունը տեղի ունեցավ Միացյալ Նահանգներում։ Հանդիպումները անցկացվեցին հուլիսի 6-ից մինչև 24-ը ԱՄՆ-ի յոթ քաղաքներում՝ Բոստոն, Նյու Յորք, Մայամի, Հյուսթոն, Լոս Անջելես, Կարսոն և Սիեթլ։ Մրցաշարի ձևաչափը փոխվեց։ Այժմ չորսական հավաքականներից կազմված երեք խմբերում առաջին և երկրորդ տեղերը զբաղեցրած թիմերը, ինչպես նաև երրորդ տեղ զբաղեցրած թիմերից երկու լավագույնները պայքարը շարունակում էին փլեյ-օֆֆում, որը սկսվում էր քառորդ եզրափակիչներից։ Այս անգամ մրցաշարին հրավիրվեցին երկու հյուր-թիմեր, որոնք էին Կոլումբիան և Հարավային Աֆրիկան։


== Որակավորում ==


== Մասնակիցներ ==


== Մրցավայրեր ==


== Հանդիպումներ ==


=== Խմբային փուլ ===


==== Խումբ A ====
Հանդիպումների արդյունքները


==== Խումբ B ====
Հանդիպումների արդյունքները


==== Խումբ C ====
Հանդիպումների արդյունքները


==== Լավագույնների որակավորումը ====


=== Փլեյ-օֆֆ ===


==== Քառորդ եզրափակիչ հանդիպումներ ====


==== Կիսաեզրափակիչ հանդիպումներ ====


==== Եզրափակիչ ====


== Գոլերի հեղինակները ==


== Մրցանակներ և նվաճումներ ==
Մրցաշարի լավագույն ֆուտբոլիստ ճանաչվեց և ստացավ «ամենաարժեքավոր խաղացող» կոչվող մրցանակը հարձակվող  Լուիս Տեխադան։ Մրցաշարի լավագույն ռմբարկուին տրվող «ոսկե խաղակոշիկ» մրցանակը հանձնվեց  ԴաՄարկուս Բիզլիին։ «Լավագույն դարպասապահ» մրցանակը ստացավ  Խայմե Պենեդոն։ «Ֆեյր փլեյի» մրցանակը հանձնվեց  Հոնդուրասի հավաքականին։


== Մրցաշարային աղյուսակ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
CONCACAF 2003 Gold Cup Technical Report; Confederation of North, Central American and Caribbean Association Football; New York, USA, 2005; ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք Archived 2013-01-26 at the Wayback Machine. (անգլ.)


== Հղումներ ==
2005 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթը; ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք Archived 2012-05-31 at the Wayback Machine., terra.com Archived 2013-10-06 at the Wayback Machine., worldfootball.net, RSSSF-ի արխիվ (անգլ.), arquivodosmundiais.com (պորտ.)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի մրցանակներ; ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք 1 Archived 2011-07-28 at the Wayback Machine., 2 Archived 2011-08-08 at the Wayback Machine., 3 Archived 2011-07-16 at the Wayback Machine., 4 Archived 2011-01-08 at the Wayback Machine., 5 Archived 2011-01-08 at the Wayback Machine., terra.com Archived 2009-07-21 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Արևելյան Աղուսար

Արևելյան Աղուսար լեռնագագաթ Կոտայքի մարզում, Գեղամա լեռնաշղթայի ամենաբարձր գագաթներից մեկն է։ Երեք Աղուսարերից  (Աղուսար 3335 մ, Արևելյան Աղուսար 3434 մ, Արևմտյան Աղուսար 3468 մ) անենացածրը։ Ունի հրաբխային ծագում։ Գտնվում է լեռնավահանի հյուսիսային մասում Աժդահակից 3,2 կմ հյուսիս արևմուտք։


== Ծանոթագրություններ ==
(1747) Ռայթ

(1747) Ռայթ (անգլ.՝ Wright), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1947 թվականի հուլիսի 14-ին Կառլ Վիրտանենի կողմից Մաունթ Համիլտոնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,709049 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,5203 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,8978 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 816,07 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,441136 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,42° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է A դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1747) Ռայթ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թեհրան Մանսիմով

Թեհրան Ջավիդ օկլի Մանսիմով (ադրբ.՝ Tehran Cavid oğlu Mənsimov, օգոստոսի 24, 1972(1972-08-24), Düztahir, Qusar District, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի զինված ուժերի գնդապետ, Ղարաբաղյան պատերազմի առաջնորդներից մեկը և նոյեմբերի 4-8-ին տեղի ունեցած մարտերի հրամանատար։


== Կենսագրություն ==
Թեհրան Մանսիմովը ծնվել է 1972 թվականի օգոստոսի 24-ին Գուսարի շրջանի Դուզթահիր գյուղում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Գուսարում։ Թեհրան Մանսիմովը ադրբեջանական բանակի հատուկ նշանակության ջոկատների հրամանատարներից է։ 
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2005 թվականի հունիսի 24-ի թիվ 860 հրամանագրով Թեհրան Մանսիմովը պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2017 թվականի հունիսի 20-ի թիվ 3006 հրամանագրով գնդապետ Թեհրան Մանսիմովը պարգևատրվել է «Հայրենիքի համար» մեդալով։
2020 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի հրամանով, նրան շնորհվել է «Ադրբեջանի դրոշ» շքանշան2020 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի հրամանով, նրան շնորհվել է «Ադրբեջանի դրոշ» շքանշան


== Պարգևներ ==
 — «Հայրենիքի համար» մեդալ,
 — «Արիության համար» մեդալ,
 — «Զինվորական ծառայության համար» III աստիճանի մեդալ,
 — «Զինվորական ծառայության համար» II աստիճանի մեդալ,
 — «Անթերի ծառայության համար» III աստիճանի մեդալ,
 — «Անթերի ծառայության համար» II աստիճանի մեդալ,
 — «Անթերի ծառայության համար» I աստիճանի մեդալ,
 — «Ադրբեջանի զինված ուժերի վետերան» մեդալ,
 — Հոբելյանական մեդալ «Ադրբեջանի զինված ուժերի 10-ամյակը»,
 — Հոբելյանական մեդալ «Ադրբեջանի զինված ուժերի 90-ամյակը»,
 — Հոբելյանական մեդալ «Ադրբեջանի զինված ուժերի 90-ամյակը»,
 — «Ադրբեջանական բանակի 100-ամյակը» հոբելյանական մեդալ,
 — «Ադրբեջանի դրոշը» շքանշան։


== Ծանոթագրություններ ==
Պանրխաշ

Պանրխաշ, հնագույն հայկական ուտեստ, որը ավելի շատ բնորոշ է Շիրակի դաշտի բնակչությանը, և ունի իր պատրաստման արարողակարգը։


== Անվան պատմություն ==
Անունը ծագել է ուտեստի բաղադրիչների անունների համադրումից՝ պանիր և խաշել բառերից


== Բաղադրություն ==
Պանրխաշի պատրաստման մեջ օգտագործվում է լավաշ հաց, չեչիլ պանիր, սոխ, անարատ յուղ, եռացրած ջուր։


== Արարողակարգ ==
Հավաքվում են բոլոր հյուրերը և ընտանիքի անդամները սեղանի շուրջ, բաժանվում են կավե խորը պնակներ բոլորին։ Տանտիրուհին կատարում է գործողությունների հերթականությունը

վերցնում է 1 հատ լավաշ հաց և բաժանում մանր կտորների
վերցնում է մի փունջ չեչիլ պանիր և երկարությամբ նորից բաժանում բարակ թելիկների
վերցնում է իր կավե պնակը և պնակում հերթականությամբ տեղադրում՝ 1-ին շերտ լավաշ, 2֊րդ շերտ պանիր,3-րդ շերտ լավաշ, 4-րդ շերտ պանիր և այդպես շարունակ ըստ ցանկության
Հրահանգում է բոլորին կատարել նույն գործողությունները
Տանտիրուհին բերում է նախապես արդեն յուղով լավ տապակած և կարմրացրած սոխը և լցնելու համար հարմար ամանով եռացրած ջուրը
յուրաքանչյուր ոք իր ուտեստի վրա ավելացնում է եռացրած ջուրը այնքան որ ջուրը մի փոքր ծածկի մակերեսը, թողնում է ընդամենը 3 րոպե և այնուհետ քամում է ավելորդ ջրային մասը իր պնակից
ավելացնում են իրենց ուտեստի վրա նաև տապակած սոխը
մաղթում միմյանց բարի ախորժակ


== Տես նաև ==
Խաշ
Դեբորա Ֆալաբելլա

Դեբորա Ֆալաբելլա (պորտ.՝ Débora Falabella, փետրվարի 22, 1979(1979-02-22), Բելու Օրիզոնտի, Բրազիլիա), բրազիլացի դերասանուհի։
Նրա հայրը և քույրը դերասաններ են, իսկ մայրը՝ երգչուհի։ Իր դերասանական գործունեությունը սկսել է 1998 թվականից Ռեդե Գլոբոյում։ Նա նկարահանվել է մի շարք սերիալներում, ինչպիսիք են՝ «Երկու երես», «Երկնքից ընկած հրեշտակ» Բրազիլիայի պողոտա և այլն։ Հանրահայտ ճանաչում է ստացել Կլոն հեռուստասերիալում։ Հեռուսասերիալից հետո, որտեղ մարմնավորում էր Մելի կերպարը։ 2005 թվականին ամուսնանում է երաժիշտ Չակ Հիփոլիթոյի հետ և համատեղ ապրում են 5 տարի։ Նրանք ունեն 1 դուստր՝ Նինան։
Ներկա պահին նա շատ մտերիմ հարաբերությունների մեջ է Մուրիլու Բենիսիույի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
1605

1605 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1605 թվականն է, 
XVII դարի 5-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Ժամանակավոր հաշտություն է կնքվում պարսիկների և թուրքերի միջև։
1605-1607 - Ջալալիներն ասպատակություններ են կատարում Հայաստանում և հարևան երկրներում։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Հոկտեմբեր 27 - Աքբար Մեծ, մոգոլների ղեկավարը (ծ.1542)
Վարձկաններ

Վարձկաններ, օրավարձով ապրող չքավոր խավ միջնադարյան Հայաստանում։ Վարձկաններ են կոչվել նաև բերքի 1/5 կամ 1/10 մասն իրենց պահելու իրավունքով հողակտոր վարձակալած տնանկ գյուղացիները (ոմանք աշխատել են սեփական աշխատամիջոցներով)։ Վերջիններս իրենց սոցիալական վիճակով համարյա նույնացել են մշակներին։


== Առաջացում ==
Առաջացել է զարգացած ֆեոդալիզմի ժամանակաշրջանում գյուղացիների սնանկացման և հողազրկման հետևանքով։ Կենտրոնացել են հիմնականում քաղաքներում։


== Վարձկանների աշխատանք ==
Կատարել են տարբեր բնույթի ոչ մշտական (պատահական) աշխատանքներ և դրանց դիմաց ստացել օրավարձ։ Ստիպված ստանձնել են առավել ծանր, հաճախ կյանքի համար վտանգավոր գործեր։ Այդ հանգամանքը հաշվի առնելով՝ Մխիթար Գոշն իր «Դատաստանագրքում» սահմանել է, որ վարձկաններին վտանգավոր գործ հանձնարարած գործատերը պատասխանատու է նրանց արյան համար։ Վարձկանների աշխատանքը գնահատվել է սովորականից էժան, նրանք չեն ունեցել իրենց շահերը պաշտպանող եղբայրություններ։ Վարձկանների աշխատանքն օգտագործվել է նաև երկրագործության մեջ։ Հողակտորից և աշխատամիջոցներից զրկված գյուղացիներին հողատերերը վարձել են օրական կամ սեզոնային աշխատանքի։
Սեմենցևո (այլ կիրառումներ)

Սեմենցևո, կարող է վերաբերել՝

Սեմենցևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Սեմենցևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Կովալկի (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Կովալկի (ռուս.՝ Ковальки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կորոստիշևի շրջան

Կորոստիշևի շրջան (ուկրաիներեն՝ Коростишівський район), շրջան Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կորոստիշև։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 973,9 կմ²։


== Բնակչություն ==
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 43238 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 44,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Գարեգին Նժդեհ (այլ կիրառումներ)

Գարեգին Նժդեհ, կարող է վերաբերել՝

Գարեգին Նժդեհ - հայ պետական և ռազմական գործիչ, քաղաքագետ-իմաստասեր
Գարեգին Նժդեհ - գեղարվեստական կինոնկար, որը պատմում է հայազգի ռազմական և քաղաքական գործիչներից մեկի՝ սպարապետ Գարեգին Նժդեհի անցած ուղու մասին
С-- (Ծրագրավորման լեզու)

C-- (արտասանվում է «C մինուս մինուս») C- ի նման ծրագրավորման լեզու է։ Լեզվի ստեղծողները ՝ ֆունկցիոնալ ծրագրավորման հետազոտողներ Սայմոն Փեյթոն Ջոնսը և Նորման Ռեմսին, նախագծել են, որ այն ստեղծվի հիմնականում շատ բարձր մակարդակի լեզուների կոմպիլյատորների կողմից, այլ ոչ թե գրվի ծրագրավորողների կողմից։ Ի տարբերություն շատ այլ միջանկյալ լեզուների, դրա ներկայացումը պարզ ASCII տեքստ է, այլ ոչ թե բայթկոդ կամ այլ երկուական ձևաչափ։


== Դիզայնը ==
«C--»- ը «շարժական ասսեմբլեր լեզու է», որը նախատեսված է բարձր կարգի մեքենայական կոդ արտադրող կոմպիլյատորների գործարկումը հեշտացնելու համար։ Լեզվի շարահյուսությունը հիմնականում փոխառվում է C- ից ՝ միաժամանակ չներառելով կամ փոփոխելով С լեզվի ստանդարտ առանձնահատկությունները և C լեզվի տիպի համակարգի ասպեկտները, քանի որ դրանք խոչընդոտում են «C--»-ի հիմնական հատկանիշներին և կոդավորման հեշտությանը։Լեզվի անունը ցույց է տալիս, որ «C--»-ը C- ի կրճատված ձևն է, այնպես ինչպես «C ++»-ը C- ի ընդլայնված ձևն է (-- նշանակում է «նվազում», իսկ ++ «ավելացում»)։«C--»-ի վրա աշխատանքը սկսվել է 1990-ականների վերջին։ Լեզվի առաջին տարբերակը թողարկվել է 1998 թվականի ապրիլին։ 1999 թվականի մայիսին HTML ձևով տեղադրվեց վերանայված ձեռնարկ։ 2000 թվականին Նորման Ռեմսիի («Առաջարկվող փոփոխություններ») և Քրիստիան Լինդիգի («Նոր քերականություն») կողմից առաջարկված փոփոխությունների արդյունքում ստացվեց «C--»-ի 2-րդ տարբերակը, որը վերջնական տեսքի բերվեց 2004 թվականին և պաշտոնապես թողարկվեց 2005 թվականին։


== Տիպային համակարգը ==
Ռեգիստրում կամ հիշողության մեջ պահվող արժեքը կարող է ունենալ միայն մեկ տեսակ `բիթերի զանգված։ Այնուամենայնիվ, բիթերի զանգվածը պոլիմորֆ տեսակ է, որը լինում է տարբեր մեծությամբ, օրինակ. bits8, bits32 կամ bits64: 32 կամ 64 բիթանոց «floating-point» տիպերը ներառված են։ Բացի բիթ-վեկտորի տեսակից, «C--»- ն ապահովում է բուլյան տիպը (bool), որը կարելի է հաշվարկել արտահայտություններով և օգտագործել կառավարման հոսքի համար (control flow), բայց չի կարող պահվել ռեգիստրում կամ հիշողության մեջ։
«C--» 2-րդ տարբերակում չկա տարբերություն բիթերի զանգվածի և «floating-point»-ի միջև։ Այս տեսակները կարող են նշվել լարային «բարի» պիտակով ՝ ի թիվս այլ բաների, տարբերելու համար փոփոխականի ամբողջը ընդդեմ բոց մուտքագրումը և դրա պահպանման պահվածքը (գլոբալ կամ տեղական)։ Առաջինն օգտակար է այն թիրախների վրա, որոնք ունեն առանձին գրանցիչներ ամբողջ և լողացող կետերի արժեքների համար։ Ներկայացվեցին ցուցիչների և մայրենի բառերի հատուկ տեսակներ, չնայած դրանք քարտեզագրված են թիրախից կախված երկարությամբ բիթ-վեկտորի վրա։

C– ի որոշ ծրագրավորողներ, այդ թվում ՝ Սայմոն Փեյթոն Ջոնսը, Ջոաո Դիասը և Նորման Ռեմսին, աշխատել են GHC–ի վրա, որի զարգացումը հանգեցրել է C-- լեզվի ընդլայնումների ՝ կազմելով Cmm դիալեկտը։


== Հղումներ ==
Ռեվալվացիա

Ռեվալվացիա (լատիներեն՝ valere — նշանակություն, արժեք ունենալ), երկրի դրամական միավորի ոսկու պաշտոնական պարունակության ավելացում կամ դրա արժույթյի կուրսի փաստացի բարձրացում։ Այլ երկրների արժույթների նկատմամբ բարձրացնելով տվյալ երկրի արժույթյի կուրսը՝ ռեվալվացիան թանկացնում է արտահանվող ապրանքները (օտարերկրյա արժույթյով արտահայտված) և, այդպիսով, համաշխարհային շուկայում թուլացնում երկրի մրցունակությունը, արգելակում նրա ապրանքների արտահանումը։ Իջեցնելով ներմուծվող ապրանքների գինը (ազգային արժույթյով արտահայտված)՝ ռեվալվացիան բարձրացնում է դրանց նկատմամբ եղած պահանջարկը և ավելացնում ներմուծումը։ Իր արժույթն ռեվալվացրած երկրում օտարերկրյա կապիտալի ներդրումը դառնում է անշահավետ, իսկ սեփական կապիտալի արտահանումը՝ շահավետ։ Միջազգային տուրիզմի բնագավառում՝ ուղևորության թանկության պատճառով օտարերկրյա զբոսաշրջիկների ներհոսքից ստացվող եկամուտը կրճատվում է, սակայն խթանվում է տեղացի զբոսաշրջիկների ուղևորությունն արտասահման, որոնց համար օտարերկրյա արժույթն դառնում է էժան։ Ռեվալվացիան իրականացվում է նաև տվյալ երկրի առևտրական հաշվեկշռի ակտիվ սալդոյի աճը կանգնեցնելու նպատակով։ Այդպիսի ռեվալվացիան երբեմն կատարվում է այլ երկրների կամ միջազգային արժույթֆինանսական կազմակերպությունների թելադրանքով։
Կրոզիա

Կրոզիա (իտալերեն՝ Crosia), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 8655 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 400 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 21,43 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87060։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0983։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է Արխանգել Միխաելը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ականյաց լեռնաշղթա

Ականյաց լեռներ, լեռներ Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհի Աղբակ գավառում, Վանա լճից հարավ-արևելք, այժմյա Բաշկալայի շրջանում։ Հիշատակվում է Հովհաննես Դրասխանակերտցու կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավետիս Գասպարյան

Խմբապետ Ավո, բնօրինակ անունը՝ Ավետիս Գասպարյան (1859, Արագիլ բուն - սեպտեմբերի 14, 1899(1899-09-14)), հայ ազգային-ազատագրական պայքարի գործիչ, ֆիդայի, Սոցիալ-դեմոկրատական հնչակյան կուսակցության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ավետիս Գասպարյանը ծնվել է Ալիգլբուն (Մուշի շրջան) գյուղում։ 
1890 թվականի հուլիսի 15-ին մասնակցել է Կ. Պոլսի Գումգափուի ցույցին։ 1893 թվականին կազմակերպչական նպատակով տեղափոխվել է Կիլիկիա, Մերսին քաղաքում 20-օրյա կալանքից հետո մեկնել է Աթենք, ապա՝ Բուլղարիա։ 1895 թվականին եղել է Կովկասում, 1896 թվականին՝ Թավրիզում։ 1897 թվականի հուլիսի 15-ին Փարամազի ֆիդայիների խմբի հետ անցել է Վան։ Այնուհետև անցել է Սալմաստ, զբաղվել Արևմտյան Հայաստան զենք ու կռվող ուժեր տեղափոխելու գործով։ Զոհվել է Փայաջուկից Սավրա գնալու ճանապարհին, թաղված է Դիլմանում (Սալմաստի գավառ)։


== Աղբյուրներ ==
Ֆեդինո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՖեդինոՖեդինո (ռուս.՝ Федино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իրաֆի շրջան

Իրաֆի շրջան, վարչական շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն - Ալանիայում։ Վարչական կենտրոնն է Չիկոլա գյուղը։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքը՝ 1376 կմ²։ Իրաֆի շրջանը գտնվում է հանրապետության հարավարևմտյան մասում, հարավից սահմանակից է Վրաստանին, հյուսիս-արևելքից՝ Կաբարդինո-Բալկարիայի հանրապետության հետ, արևելելքից՝ Հյուսիսային Օսիայի Դիգորի և Ալագիրի շրջանների հետ։ Շրջանի մեծ մասը լեռնային է։ Իր տարածքով հոսում են Ուրուխ, Խազնիդոն և Լեսկեն գետերը։ Իրաֆի շրջանում կա 14 գյուղական համայնք՝ 31 գյուղերով։


== Բնակչություն ==
Շրջանի բնակչությունը կազմում է 15 529 մարդ (2013)։ Մեծ մասամբ օսեր, որոնք խոսում են օսերեն լեզվի դիգորական բարբառով։


== Ծանոթագրություններ ==
Պարենամթերքի բանկ

Պարենամթերքի բանկ (англ. food bank)՝ բարեգործական ընկերություն է, որը զբաղվում է արտադրողի և մատակարարողի կողմից սննդամթերքի հավաքմամբ և փոխանցմամբ կարիքավորներին։

Պարենամթերքի բանկը անվճար ընդունում է պարենամթերային ապրանքներ, այդ թվում, որոնց գործողության ժամկետը մոտ է լրանալուն, փաթեթավորում են կամավորների օգնությամբ և հասցնում են չքավոր մարդկանց։ Ընդ որում գործում է ապրանքի որակի վերահսկման խիստ համակարգ։

Պարենամթերքի բանկը անմիջականորեն չի զբաղվում ապրանքի բաշխմամբ։ Դա անում է համագործակցող կազմակերպության ցանցը, որում մտնում են տեղական բարեգործական կազմակերպությունները և սոցիալական հիմնարկը, որոնք կարգավորված ուղիղ կապ ունեն կարիքավորների հետ (անվճար խանութ)։ Լոգիստիկայի ծախսերը ծածկելու և հաջորդ կիտված ապրանքի տեսկավորման համար անցկացվում են անհատներից և կազմակերպությունից կանխիկ գումարային նվիրատվության հավաքման ակցիաներ։


== Պարենաքմթերքի բանկի ստեղծման պատմությունը ==
Պարենաքմթերքի առաջին բանկը ստեղծվել է 1967 թվականին Ֆինիքսում՝ ԱՄՆ–ում։ Նրա ստեղխողն է եղել Ջոն վան Հենգելը։ Պարենամթերքի բանկերը արագ տարածվել են ամբողջ աշխարհում։
Առաջին եվրոպական պարենամթերքի բանկը ստեղծվել է 1983 թվականին Ֆրանսիայում։ Հիմա պարենամթերքի բանկերը գործում են Եվրոպայի 17 երկրներում։ Գործում է պարենամթերքի բանկերի գլոբալ ցանց, որի մեջ մտնում են 34 երկրներ։
Առաջին ռուսական պարենամթերքի բանկը՝ «Ռուս» պարենամթերքի ֆոնդը ստեղծվել է 2012 թվականին, իսկ 2013 թվականին դարձել է պարենամթերքի բանկերի գլոբալ ցանցի անդամ։


== Տես նաև ==
Անվճար ճաշարան
Կամավորություն
Ֆուդշերինգ
Համատեղ սպառում
Պատասխանատու կերպով սպառում


== Գրականություն ==
Loopstra, Rachel (2015), «Austerity, sanctions, and the rise of food banks in the UK», BMJ 350:  2, doi:10.1136/bmj.h1775, արխիվացված  օրիգինալից June 26, 2015-ին, https://web.archive.org/web/20150626113008/http://press.psprings.co.uk/bmj/april/foodbanks.pdf, վերցված է 25 June 2015  Արխիվացված է Հունիս 26, 2015 Wayback Machine-ի միջոցով:


== Արտաքին հղումներ ==
Hannah Lambie-Mumford (2011)։ «The Trussell Trust Foodbank Network: Exploring the Growth of Foodbanks Across the UK»։ Կաղապար:Нп3, Կաղապար:Нп3։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2020-05-15 
«On the breadline: Foodbanks»։ University of Sheffield։ 2012-02-05։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-08-23  


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆեդերիկո Ձանդոմենեգի

Ֆեդերիկո Ձանդոմենեգի (իտալերեն՝ Federico Zandomeneghi, հունիսի 2, 1841(1841-06-02)[…], Վենետիկ, Ավստրիական կայսրություն - դեկտեմբերի 31, 1917(1917-12-31), Փարիզ), իտալացի նկարիչ, իմպրեսիոնիզմի ժամանակաշրջանի կարկառուն ներկայացուցիչներից մեկը:


== Կյանք և գործունեություն ==
Ֆեդերիկո Ձանդոմենեգին ծնվել է 1841 թվականի հունիսի 2-ին իտալական Վենետիկ քաղաքում: Նրա հայրը՝ Պիետրո Ձանդոմենեգին և պապը՝ Լուիջի Ձանդոմենեգին հայտնի քանդակագործներ էին: 1856-1859 թվականներին Ֆեդերիկոն սովորել է Վենետիկի գեղարվեստական ակադեմիայում: Դրանից հետո ուսումը շարունակել է Պավիայում: Մասնակցություն է ցուցաբերել Իտալիայի անկախության համար մղվող պայքարին: Եղել է Գարիբալդիի կազմակերպած  «Հազարի արշավ» գործողության մասնակիցը:  1862-1866 թվականներին ապրել և ստեղծագործել է Ֆլորենցիայում: Այստեղ մուտք է գործել մաքիայոլի գեղանկարիչների խումբը:  1866 թվականին Ձանդոմենեգին վերադարձել է Վենետիկ, բայց հաճախակի այցելությունն է կատարել Ֆլորենցիա, որտեղ մասնակցել է մաքիայոլիի ցուցահանդեսներին:
1874 թվականին նա հանկարծակի որոշում և մեկնում է Փարիզ: Այստեղ շփվում է իմպրեսիոնիզմի և նրա ներկայացուցիչների հետ: Նրա վրա մեծ ազդեցություն են թողնում Անրի դը Տուլուզ-Լոտրեկը և Էդգար Դեգան: Բարձր է գնահատել Մերի Կեսսետի և Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարի արվեստը:  Այս ժամանակահատվածում կանանց շատ դիմանկարներ է վրձնում: Մասնակցում է իմպրեսիոնիստների ցուցահանդեսներին՝  1879, 1880, 1881 և 1886 թվականներին:
Ֆեդերիկո Ձանդոմենեգիի նկարների թեմատիկան Փարիզն է ու նրա շրջակայքը, մարդիկ, փողոցները, Սենը, բարձր դասի մարդիկ:
Կտավների վաճառքը նկարչին եկամուտներ քիչ են բերում, դրա պատճառով էլ վերջինս սկսում է նորաձևության ամսագրեր պատկերազարդել: 1914 թվականին Ձանդոմենեգիի նկարների մեծ ցուցադրությունը կայացավ Վենետիկում: Սակայն նկարիչը իր հայրենիքում փառքի արժանացավ միայն մահվանից հետո:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		

		
		


== Գրականություն ==
Steingräber, Erich; Matteucci, Giuliano (1984). The Macchiaioli: tuscan painters of the sunlight. New York: Stair Sainty Matthiesen Gallery.
Искусство Италии. Живопись, скульптура, архитектура X—XX вв. / Под ред. Фосси. М., 2001.
De Grada R. I Macchiaioli e il loro tempo. Roma, 1963.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Савельева А. Мировое искусство (500 мастеров живописи) / Мосин И. Г.. — Санкт-Петербург: ООО «СЗКЭО „Кристалл“», 2006. — С. 92. — 256 с. — ISBN 5-9603-0060-5
Федотова Е. Дзандоменеги, Федерико // Европейское искусство: Живопись. Скульптура. Графика. — М.: Белый город, 2006.
Broude N. The Macchiaioli: Italian Painters of the Nineteenth Century. — New Haven and London: Yale University Press, 1987. — ISBN 0-300-03547-0
176 (թիվ)

176 (հարյուր յոթանասունվեց), բնական թիվ է։


== Աստղագիտության մեջ ==
(176) Իդունան Աստերոիդների գլխավոր գոտու խոշոր աստերոիդ է։


== Այլ ոլորտներում ==
Տարվա 176-րդ օրը հունիսի 25-ն է (նահանջ տարիներին՝ հունիսի 24-ը)


== Տես նաև ==
176 թ.,
Մ.թ.ա. 176 թ.
Կարլ Յունգի ինստիտուտ

Կարլ Գուստավ Յունգի ինստիտուտ,  ուսումնագիտական հաստատություն Ցյուրիխում (Կյուսնախտի արվարձանում), որը հիմնադրվել է 1948 թվականին շվեյցարացի հոգեբույժ և հոգեբան, վերլուծական հոգեբանության հիմնադիր Կարլ Գուստավ Յունգի կողմից։


== Նկարագրություն ==
Ինստիտուտը հիմնադրվել է վերլուծական հոգեբանության և հոգեթերապիայի ոլորտում մասնագետների ուսուցման և հետազոտությունների անցկացման համար։ Կարլ Գուստավ Յունգը ղեկավարել է ինստիտուտը մինչև իր մահը՝ 1961 թվականը։
Ինստիտուտի գրադարանն ունի շուրջ 15 000 գիրք և պարբերական հրատարակություններ, որոնք վերաբերում են յունգյան հոգեբանությանը։
Աշխարհի մի շարք երկրներում կան կազմակերպություններ, որոնք նույն գործառույթներն են կատարում ազգային մասշտաբով (հետազոտություններ, մասնագետների ուսուցում և սերտիֆիկացում), օրինակ, հետևյալ քաղաքներում և երկրներում․
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ

Նյու Յորք
Լոս Անջելես
Չիկագո
Սան ՖրանցիսկոԳերմանիա

Բեռլին
Մյունխեն
Շտուտգարտ


== Տես նաև ==
Կարլ Գուստավ Յունգ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ցյուրիխում Կարլ Գուստավ Յունգի ինստիտուտի կայքը
Սանասար Ծատուրյան

Սանասար Գուրգենի Ծատուրյան (1968 հունիսի 22, Խանաբադ - 1993 հոկտեմբերի 30, Ասկերան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1968 թվականի հունիսի 22-ին Ասկերանի շրջանի Խանաբադ գյուղում։ Սովորել է տեղի միջնակարգ դպրոցում։ 1986 թվականին զորակոչվել է Խորհրդային բանակ, ծառայել է Վրաստանի Գորի քաղաքի տանկային զորամասում՝ որպես մեխանիկ-վարորդ։
Զորացրվելուց հետո ընդունվել է Երևանի ժողտնտեսական ինստիտուտի ֆինանսատնտեսագիտական բաժինը։ Տեղափոխվելով հեռակա բաժին՝ 1990 թվականին վերադարձել է հայրենի գյուղ և աշխատել Ասկերանի հակահրդեհային ջոկատում՝ որպես պահակախմբի պետ։ Եղել է Արցախյան շարժման առաջին ազատամարտիկներից։ Խանաբադում ջոկատի հրամանատար էր։ Մասնակցել է Ասկերանի շրջանի Քարագլուխ, Խանաբադ, Աղբուլաղ, Քյաթուկ, Նախիջևանիկ, Աղդամի շրջանի Ջինլի, Շահբուլաղ, Բոզդաղ, Ղուբաթլուի շրջանի Խանլըղ, Լաչինի շրջանի Ֆինգա, և Մարտակերտի շրջանի մի շարք գյուղերի ազատագրական ու պաշտպանական մարտերին։ Շուշիի ազատագրումից հետո նշանակվել է Խանաբադի և Քարագլխի պաշտպանության ղեկավար։ Ցուցաբերած սխրագործությունների շնորհիվ նշանակվել է Ասկերանի գնդի հրամանատարի տեղակալ։
Զոհվել է 1993 թվականին հոկտեմբերի 30-ին Ասկերանում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ»1-ին աստիճանի շքանշանով եւ «Մայրական երախտագիտություն` Արցախի քաջորդիներին» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի մեկ երեխա։ Հանգչում է Խանաբադի գերեզմանատանը։


== Տես նաև ==
Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Ժոան դե Մոլյետ

Սան Ժոան դե Մոլյետ  (իսպ.՝  Sant Joan de Mollet) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ժիրոնես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 3․28 կմ2, բնակչությունը՝ 513 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Վերջին նապաստակը

«Վերջին նապաստակը», 1971 թվականին նկարված,  «Էկրան» ստեղծագործական միավորման խորհրդային մուլտֆիլմ։ Ռեժիսոր Բորիս Բուտակովի ստեղծած  մուլտֆիլմը բնության պահպանության անհրաժեշտության մասին է ։


== Սյուժե ==
Ձմեռային անտառում լուռ է։ Սակայն անտառ է ժամանում գնացքը, և անտառում թնդացին կրակոցների ձայները։ Նապաստակը փախչում էր անտառում, իսկ նրա հետևից՝ մի խումբ որսորդներ հրացաններով։ Հանկարծակի նապաստակը առջևում տեսավ գայլին, որին նույնպես հետապնդում էին որսորդները։ Նապաստակը պտտվեց և ցատկեց ծառի ամենացածր և հաստ ճյուղին։ Գայլը նույնպես նկատեց որսորդներին, նայեց շուրջը և ցատկեց նույն ճյուղին։ Երկու որսորդական խմբերն էլ վազեցին առաջ։ Նապաստակը և Գայլը ցատկեցին ճյուղից և վազեցին, բայց շուրջը թնդում էին կրակոցները։  Դժբախտության ընկերները տեսան ցուցանակ՝ «Մինչև արգելոց 15 կմ»։ Նրանք սկսեցին մտնել արգելոց։ Գայլը զառիթափից ցատկեց  որսորդի վրա, որը այնքան վախեցավ, որ գցեց իր զենքը, գլխարկը, քուրքը, վալենկին և այնքան արագ վազեց, որ ոտնաթաթերը փայլում էին։ Նապաստակը օգնեց գայլին հագնել նետված հագուստը, կապեց նրա մռութը շարֆով և մտավ նրա գրպանը։ Եվ գայլը գնաց անտառով դեպի արգելոցը՝ հեռու մնալով որսորդներից։ Բայց որսորդական շունը զգաց գայլի ներկայությունը և հաչաց։ Գայլը և նապաստակը ստիպված փախան, նետելով քողարկող հագուստը։ Նրանք մինչև որսորդների գալը հասցրեցին հասնել մինչև սյունը, որի վա գրված էր «Պետական արգելոց» ։ Որսորդները ստիպված ետ գնացին՝ արգելոցում որսորդությունն արգելված է։ Նապաստակն ու գայլը ուրախացան, բայց տեսան մի հայտարարություն. «Կենդանինե՛ր զգույշ եղեք։ Արգելոցում կարող են լինել որսագողեր։ Եգոր Յոլկին»։


== Ստեղծոներ ==
Սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր՝ Բորիս Բուտակով
Բեմադրող նկարիչներ՝ Բորսիս Բուտակով, Գ. Չեռնիկով
Օպերատոր՝ Էրիստ Գաման
Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Կրիվցով
Ձայնային օպերատոր՝ Լ. Պիյրսալու
Մոնտաժ՝ Նինա Բուտակովա
Մուլտիպլիկատորներ՝  Բորիս Բուտակով, Ի. Բելովա
Ռեժիսորի օգնական՝ Վ. Պուխովա
Մուլտիպլիկատորի օգնական՝ Օլգա Կիսելյովա
Խմբագիր՝ Վալերիա Կոնովալովա
Ֆիլմի տնօրեն՝ Լ. Սադկովսկայա
Ստեղծողներ ներկայացված են մուլտֆիլմի տիտրերով։


== Գեղարվեստական առանձնահատկությունները ==
Մուլտֆիլմում ոչ մի խոսք հնչում, հնչում է երաժշտություն, կենդանի բնության ձայներ, գնացքի աղմուկ, կրակոցների ձայներ։


== Քննադատողի արձագանքը ==

— Գեորգի Բորոդին «Բուսյա»


== Հոլովակ ==
Մուլտֆիլմը թողարկվել է  DVD տարբերակով՝ «Հեքիաթների մոտ հյուր։ 3-րդ թողարկում» մուլտֆիլմների հավաքածուում։


== Արտաքին հղումներ ==
«Վերջին նապաստակը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Էկրան» ստեղծագործական միություն


== Ծանոթագրություններ ==
Աշոտ (Դարանդայի գավառակ)

Աշոտ, գյուղաքաղաք պատմական Փոքր Հայքում, Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Դարանդայի գավառակում։


== Պատմություն ==
Աշոտն առաջին անգամ հիշատակված է Այնթապի եկեղեցում պահպանված 1619 թվականի ձեռագիր հիշատակարանում։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ Աշոտի հայերը զանգվածաբար ոչնչացվեցին թուրքերի կողմից։


== Բնակչություն ==
Մեծ եղեռնի նախօրյակին ուներ 1650 հայ բնակիչ (650 տուն)։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, արհեստներով և առևտրով։ Բարեկարգ ճաևապարհով կապված էր Սեբաստիայի հետ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Աշոտն ուներ եկեղեցի և վանք։ Շրջակայքում պահպանվել էին միջնադարյան բերդի ավերակներ և հին գերեզմանոց։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ ուսումնարան։


== Գրչություն ==
Միջին դարերում եղել է գրչության կենտրոն։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
Հավկունք

Հավկունք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում։ Ըստ այլոց բաժանմամբ մտնում էր Տալվորիկ կամ Խիանք գավառակների կազմում։
Ուներ 8-18 տուն հայ բնակիչ։
Հավկունքն ուներ մի ավերակ եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կուզմինո (գյուղ, Մուկաչևոյի շրջան)

Կուզմինո (ուկրաիներեն՝ Кузьмино), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
Չճշտված տվյալներով Կուզմինո գյուղում բնակվում էր 216 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,769 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 280,88 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տալնիկովի ջրվեժ

Տալնիկովի (կամ Տալնիկովսկի, ռուս.՝ Тальниковый водопад) ջրվեժ Ռուսաստանում ամենաբարձր ջրվեժը, ըստ որոշ պնդումների, նաև Ասիայում։ Գտնվում է Կրասնոյարսկի երկրամասում Պուտորանի սարավանդի վրա (Միջին սիբիրական սարահարթ) Պուտորանի արգելոցում, Դյուպկուն լճի մոտ, 1-ին Գագարիա և 2-րդ Գագարիա գետերի գետաբերանների միջև։
Ջրվեժը ձևավորվում է սեզոնային Տրապեցիա Սեղանաձև լեռներից՝ 1-2 ամիս ժամկետով։ Ջրվեժը կասկադային է, տասնհինգապատ, ավելի քան 600 մ բարձրությամբ։
Ջրվեժը դիտվում է որպես զբոսաշրջիկների ներգրավման վայր, սակայն տրանսպորտային և հյուրանոցային ենթակառուցվածքների բացակայության պատճառով այդ վայրերում զբոսաշրջիկների տեղափոխումն ու տեղաբաշխումը չափազանց դժվար է։


== Ջրվեժի բարձրություն ==
Ի սկզբանե գիտահանրամատչելի գրականության մեջ հաղորդվում էր, որ Տալնիկովա գետի գետաբերանի շրջանում կասկադի բարձրությունը տեսողականորեն գնահատվում է 600 մետր։ Ջրվեժի գործիքային չափումները (թեոդոլիտով) «Աշխարհագրական գեղադիտակ» գրքի հեղինակ Պյոտր Կրավչուկի նախաձեռնությամբ գիտարշավ է անցկացրել 1990 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ջրամաշկի տուրիստական բաժնի սպորտային «Ստալ» ակումբի Դնեպրոպետրովսկի  մետալուրգիական գործարանում։ Արշավախումբը բաղկացած էր 8 մարդուց, ղեկավարում էր ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ Բորիս Իլյիչ Բաբիցկին։ Նրանց չափումների համաձայն՝ ջրվեժի կասկադի բարձրությունը կազմում է 482 մետր։ Չափումների արդյունքը գրանցվել է Պյոտր Կրավչուկի «Բնության ռեկորդներ» գրքում։
Ըստ անկախ նախագծի՝ «Տալնիկովի ջրվեժը առասպել է, թե իրականություն» այս արշավախմբի ընթացքում չափվել է մեկ այլ ջրվեժ, իսկ Տալնիկովի ջրվեժի իսկական բարձրությունը պետք է համարել 600-700 մետր։ Ըստ ավելի ուշ աղբյուրների ջրվեժի բարձրությունը հասնում է 600-700 մետրի։


== Ծանոթագրություններ ==
Դեհրադուն

Դեհրա-Դուն (Դեհրադուն) (հինդի՝ देहरादून), քաղաք Հնդկաստանի հյուսիսում գտնվող Ուտտարակհանդ նահանգում։ Քաղաքը տեղակայված Սիվալիկյան բլուրների ստորոտին, խոշոր տրանսպորտային կենտրոն։ Այստեղ ավարտվում է երկաթուղու ճյուղը, որը Դելիից ձգվում է մինչև Հնդկաստանի հյուսիս։ Բացի դրանից, Դեհրադունով անցնում է ճանապարհ, որը տանում է դեպի լեռնային Ուտտարկանդ շրջան։
2011 թվականի Հնդկաստանի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 714 223 մարդ։
Կլիմայական առողջարան, տնտեսությունը ներկայացված է թեյի մշակմամբ, պոլիգրաֆիական արտադրությամբ։
Դեհրադունից 34 կիլոմետր դեպի հյուսիս գտնվում է Մասսուրի լեռնային առողջարանը, որի տների տանիքները տեսանելի են Դեհրադունից։ Գաղութային ժամանականերին Մասսուրին Հնդկաստանի հյուսիսում ապրող բրիտանացիների համար ամառային աթոռանիստ է ծառայել։ Դեհրադունից դեպի հյուսիս տեղակայված են Հիմալայների հարավային լանջերը, որոնք ծածկված են խիտ անտառներով, իսկ պարզ եղանակին մոտակա բլուրների գագաթներից տեսանելի են Նանդադևի և Կամեթ գագաթները։


== Կլիմա ==
Կլիման Դեհրադունում մերձարևադարձային մուսսոնային է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://web.archive.org/web/20060815000031/http://www.slovar.info/
http://aquarium.lipetsk.ru/discovery/india/
Արճրա

Արճրա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում կամ Արծկեի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճի հյուսիսային ափին, Արճեշ քաղաքից 32-33 կմ արևելք, Արկե քաղաքից 30 կմ արևելք։


== Պատմություն ==
1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բնակչությունը ենթարվեց զանգվածային կոտորածի, իսկ գյուղն ավերվեց ու ամայացավ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 74 տուն՝ 477 հայ բնակիչով։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ, մասամբ՝ մեղվաբուծությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արճրան ուներ հայկական եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր նախակրթական վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==