Աշկելոն (ազգային պարկ)

Աշկելոն ազգային պարկ (եբրայերեն՝ גן לאומי אשקלון‎), ազգային պարկ Իսրայելում, գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին՝ Աշկելոն քաղաքից հարավ-արևմուտք։
Ազգային պարկը տեղակայված է Հին Աշլկելոնի տեղում։ Այն շրջապատված է 12-րդ դարի կեսերին՝ Ֆաթիմյան խալիֆայության օրոք կառուցված պարսպով։ Պարիսպն ի սկզբանե ունեցել է 2200 մետր երկարություն, 50 մետր լայնություն և 15 մետր բարձրություն։ Պարսպի մնացորդները ներկայում գտնվում են ազգային պարկի արևելյան և հարավային մասերում։
Այգու տարածքում հայտնաբերվել են բազմաթիվ քաղաքակրթությունների հնագիտական ​​վկայություններ, որոնց ազդեցության տակ շկելոնը գտնվել է հազարամյակներով ձգված իր պատմության տարբեր դարաշրջաններում՝ ներառյալ քանանացիները, փղշտացիները, պարսիկները, փյունիկացիները, հույները, հռոմեացիները, բյուզանդացիները, մուսուլմանները, խաչակիրները։


== Ուսումնասիրության պատմություն ==
1815 թվականին Լեդի Էսթեր Ստենհոուպն առաջին պեղումները է կատարել Պաղեստինում։ Օգտագործելով միջնադարյան իտալական ձեռագիրը՝ որպես ուղեցույց՝ նա համոզել է օսմանյան իշխանություններին թույլատրել պեղումներ կատարել ոսկե մետաղադրամների մեծ գանձ որոնելու համար, որոնք ենթադրաբար թաքցվել են Աշկելոնի մզկիթի փլատակների տակ։ Յաֆֆայի նահանգապետ Մուհամմադ-աղա Աբու Նաբբութին հրամայվել է ուղեկցել նրան։ Պեղումների երկրորդ օրը երեք կամ չորս ոտնաչափ խորության վրա հայտնաբերվել են մզկիթի ժապավենային հիմքերը, ինչպես նաև մարմարե սյուների բեկորներ, կորնթոսյան խոյակ, կավե աման և երկու փոքր կավե գավաթներ։ Հետագա ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ շենքի պատմությունն ունեցել է մի քանի տարբեր փուլեր։ Ըստ երևույթին, սկզբում այն եղել է հեթանոսական տաճար, այնուհետև վերածվել է եկեղեցու, ապա՝ մզկիթի։ Հիմնական գտածոն եղել է առանց գլխի հնագույն մարմարե արձանը, որն ունեցել է յոթ ֆուտ բարձրություն, և որը Ստենհոուպի հանձնարարությամբ ջարդվել է և նետվել ծովը։ 1980-ական թվականներին ենթադրվել էր, որ դա արվել է թուրքական իշխանությունների կողմից հետապնդման սպառնալիքի պատճառով։
1921 թվականին Երուսաղեմի բրիտանական հնագիտության դպրոցն սկսել է պեղումներ կատարել Աշկելոնում, որոնց հիմնական նպատակը եղել են Ստենհոուպի կողմից մեկ դար առաջ հայտնաբերված օբյեկտները։ Արդյունքում հայտնաբերվել են սյուների և մարմարե արձանների մնացորդներ. ամենահին գտածոները վերաբերում են Հերովդես Մեծի ժամանակաշրջանին. հավանաբար հենց այդ ժամանակ է կառուցվել բուլեվտերիայի շենքը (քաղաքային խորհրդի ժողովի վայրը)։ 1985 թվականին Հարվարդի համալսարանի հնագետ Լոուրենս Ստաջերը պեղումն է կատարել է ծովային նավահանգստում։ 2007 թվականից ի վեր պեղումների հիմնական ուղղվածությունները եղել են վաղ երկաթի դարաշրջանը և ուշ բրոնզե դարաշրջանը։ 2007 թվականին գեոռադարի օգնությամբ հայտնաբերվել են իսլամական դաժաշրջանի ամրաշինությունների մնացորդներ և հռոմեական ֆորումի տեղում կառուցված բազիլիկ։ 2009 թվականին քաղաքի միջնադարյան ամրությունները ուսումնասիրելու համար միաժամանակ օգտագործվել են գեոռադարներ և զոնդեր։


== Հիմնական տեսարժան վայրեր ==
Քանանական դարպաս – քաղաքային դարպասներ և քանանացիների շրջանի պարսպի մնացորդներ։ Շինությունը թվագրվում է մ.թ.ա. 1850-ական թվականներով։ Դարպասները պատրաստված են կավե աղյուսներից և ավազաքարի տեղական տեսակից (կուրկար)։
Հռոմեական բազիլիկ – հռոմեական ժամանակաշրջանի բազիլիկի ավերակներ (մ.թ. 2-րդ դար կամ 3-րդ դարի սկիզբ) սյունաշարի մնացորդներով և մարմարե հատակով։
Բյուզանդական եկեղեցի – Օրհնյալ կույս Մարիամի եկեղեցու ավերակներ (մ.թ. 5-րդ դար)։
Ջրհորներ – այգու տարածքում կան 67 պատմական ջրհորներ, որոնց մեծ մասը վերաբերում է բյուզանդական շրջանին։
Միջնադարյան պարիսպ – կառուցվել է 12-րդ դարում՝ արաբական տիրապետության դարաշրջանում, քաղաքը խաչակիրներից պաշտպանելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«The Leon Levy Expedition to Ashkelon» (անգլերեն)։ fas.harvard.edu։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-01-27-ին։ Վերցված է 2013-1-8 
Страница парка на сайте The Israel Nature and Parks Authority