Մալոնաթթու

Մալոնաթթու՝ НООС-СН2-СООН, սահմանային երկհիմն կարբոնաթթու, հայտնաբերվել է շաղգամի հյութում։
Մալոնաթթվի աղերը և էսթերները անվանում են մալոնատներ։


== Ֆիզիկական և քիմիական հատկություններ ==
Մալոնաթթուն լավ լուծվում է ջրում և էթանոլում։ Բենզոլում չի լուծվում։
Մալոնաթթուն հալման կետից քիչ բարձր ջերմաստիճանում տաքացնելիս անջատվում է CO2 և փոխարկվում քացախաթթվի։
Նույն ձևով ալկիլմալոնաթթուները հալաման կետից բարձր ջերմաստիճանում տաքացնելիս կորցնելով CO2 փոխարկվում են ալկիլքացախաթթու, այսինքն՝ պրոպիոնաթթու։
Մեթիլէթիլմալոնաթթուն փոխարկվում է մեթիլէթիլքացախաթթվի, այսինքն՝ վալերիանաթթվի իզոմերներից մեկի։

  
    
      
        
          
            
              C
              
                2
              
            
            
              H
              
                5
              
            
            O
            O
            C
            C
            
              H
              
                2
              
            
            C
            O
            O
            H
            +
            C
            
              H
              
                2
              
            
            O
            +
            H
            N
            (
            C
            
              H
              
                3
              
            
            
              )
              
                2
              
            
            →
            
              C
              
                2
              
            
            
              H
              
                5
              
            
            O
            O
            C
            (
            C
            
              H
              
                2
              
            
            
              )
              
                2
              
            
            N
            (
            C
            
              H
              
                3
              
            
            
              )
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {C_{2}H_{5}OOCCH_{2}COOH+CH_{2}O+HN(CH_{3})_{2}\rightarrow C_{2}H_{5}OOC(CH_{2})_{2}N(CH_{3})_{2}}}}
  
  
    
      
        
          
            C
            
              H
              
                2
              
            
            (
            C
            O
            O
            H
            
              )
              
                2
              
            
            +
            R
            C
            H
            O
            →
            R
            C
            H
            (
            O
            H
            )
            C
            H
            (
            C
            O
            O
            H
            
              )
              
                2
              
            
            +
            R
            C
            H
            
              =
            
            C
            (
            C
            O
            O
            H
            
              )
              
                2
              
            
            →
            R
            C
            H
            
              =
            
            C
            H
            C
            O
            O
            H
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {CH_{2}(COOH)_{2}+RCHO\rightarrow RCH(OH)CH(COOH)_{2}+RCH{\text{=}}C(COOH)_{2}\rightarrow RCH{\text{=}}CHCOOH}}}
  


== Ստացում և կիրառում ==
Սինթետիկ եղանակով մալոնաթթու ստանալու համար քացախաթթվի մոլեկուլում եղած ջրածնի ատոմներից մեկը տեղակալում են քլորով և ստանում քլորքացախաթթու։ Վերջինս փոխազդեցության մեջ դնելով կալիումի ցիանիդի հետ ստանում են ցիանքացախաթթու, որը օճառացումից հետո վերածվում է մալոնաթթվի՝

Մալոնաթթուն կիրառվում է չհագեցած թթուների, ամինաթթուների, վիտամիններ B1 և B6 սինթեզում։


== Գրականություն ==
Օրգանական քիմիայի դասընթաց, Բ. Ա. Պավլով և Ա. Պ. Տերենտև
Кнунянц И. Л. и др. т.2 Даффа-Меди // Химическая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — 671 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-035-5


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
pH-Spectrum of Disodium Malonate Archived 2012-01-28 at the Wayback Machine.
pH-Spectrum of Malonate-copper-complex Archived 2016-03-13 at the Wayback Machine.
Calculator: Water and solute activities in aqueous malonic acid