Կոլի Սիբեր

Կոլի Սիբեր (անգլ.՝ Colley Cibber, նոյեմբերի 6 (16), 1671[…], Լոնդոն, Անգլիայի թագավորություն - դեկտեմբերի 11, 1757(1757-12-11), Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), անգլիացի դերասան և «դերասան-մենեջեր», դրամատուրգ և բանաստեղծ-դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Իր գունագեղ «Կոլի Սիբերի կյանքի գովաբանությունը» գրքում (անգլ.՝ Apology for the Life of Colley Cibber, 1740) նա անեկդոտային և նույնիսկ քաոսային ոճով նկարագրել է իր անձնական կյանքը։ Նա Դրուրի Լեյնում գրել է 25 պիես իր դերասանական կազմակերպության համար, որոնց կեսը վերցվել է տարբեր աղբյուրներից, ինչը, ի թիվս այլոց, հանգեցրել է Ռոբերտ Լոուին և Ալեքսանդր Փոփին քննադատելու նրա «դժբախտ հաշմանդամությունը»՝ որպես «խաչված Մոլիերի և դժբախտ Շեքսպիրի»։ Նա առաջին հերթին իրեն համարել է դերասան և մեծ հաջողություն է ունեցել հանրահայտ կատակերգական «ֆոպերում» այն ժամանակ, երբ ողբերգական դերասանի ամպլուայում նա համառ էր, բայց շատ ավելի ծաղրելի։
Հանդուգն Սիբերը, լինելով էքստրովերտ անհատականություն, չի հարմարվել իր ժամանակակիցներից շատերի հետ, և նրան հաճախ մեղադրել են անճաշակ թատերական բեմադրությունների, բիզնեսի վարման ստվերային մեթոդների, ինչպես նաև սոցիալական և քաղաքական անսկզբունքայնության մեջ, որը, ինչպես համարվել է, շրջանցելով շատ ավելի լավ պոետների, բերել է նրան դափնեկրի կոչում։ Գրական շրջանակներում այս կոչման դեմ բողոքն այնքան մեծ է եղել, որ Սիբերի ժառանգորդ Ուիլյամ Ուայթհեդը ստիպված է եղել իր հասցեին լսել շատ տհաճ բաներ միայն նրա համար, որ զբաղեցրել է բանաստեղծ–դափնեկրի տեղը։ Վերջինս նույնիսկ սկսել է ստեղծագործություններ հրատարակել կեղծանուններով, որոնք հանրության և քննադատների կողմից արժանացել են ջերմ ընդունելության՝ չիմանալով, որ դրանց հեղինակը ծաղրանքի և անտաղանդության մեջ մեղադրելու իրենց սիրելի օբյեկտն է։
Նա հասել է իր ամոթալի փառքի գագաթնակետին, երբ դարձել է գլխավոր հերոս՝ գլխավոր տխմար (the head Dunce), Պոուպի սատիրական «The Dunciad» պոեմում։
Սիբերի բանաստեղծական ստեղծագործությունները ծաղրանքի են ենթարկվել նրա ժամանակաշրջանում և հիշվել են միայն այն բանի համար, որ վատն են եղել։ Բրիտանական թատրոնի պատմության մեջ նրա նշանակությունը հիմնված է այն բանի վրա, որ նա եղել է անհայտ դերասան-մենեջերների երկար շարքում առաջիններից մեկը՝ նրա երկու կատակերգությունների հանդեպ հետաքրքրության՝ որպես ճաշակի զարգացման աղբյուրի, 18-րդ դարասկզբի գաղափարախոսության և պատմական աղբյուր հանդիսացող նրա ինքնակենսագրականի արժեքավորության համար։


== Մատենագրություն ==
Ashley, L. R. N. (1965), Colley Cibber, New York: Twayne 
Barker, R. H. (1939), Mr Cibber of Drury Lane, New York: Columbia University Press 
Cibber, Colley (1966a) [first published 1740, ed. 1889], Lowe, Robert W, ed։, An Apology for the Life of Colley Cibber, 1, New York: AMS Press, արխիվացված  օրիգինալից 11 January 2011-ին, https://web.archive.org/web/20110111093235/http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=Cib1Apo.sgm&images=images%2Fmodeng&data=%2Ftexts%2Fenglish%2Fmodeng%2Fparsed&tag=public&part=all, վերցված է 18 November 2009 
Cibber, Colley (1966b) [first published 1740, ed. 1889], Lowe, Robert W, ed։, An Apology for the Life of Colley Cibber, 2, New York: AMS Press, արխիվացված  օրիգինալից 11 January 2011-ին, https://web.archive.org/web/20110111094222/http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=Cib2Apo.sgm&images=images%2Fmodeng&data=%2Ftexts%2Fenglish%2Fmodeng%2Fparsed&tag=public&part=all, վերցված է 18 November 2009 
Hazlitt, William (1845) [first published 1819], Lectures on the English Comic Writers, New York: Wiley and Putnam 
Highfill, Philip Jr; Burnim, Kalman A.; Langhans, Edward (1975), «Cibber, Colley», Biographical Dictionary of Actors, Actresses, Musicians, Dancers, Managers and Other Stage Personnel in London, 1660–1800, 3, Carbondale, Illinois: Southern Illinois University Press, pp. 213–238, ISBN 0-8093-0692-1 
Koon, Helene (1986), Colley Cibber: A Biography, Lexington, Kentucky: University Press of Kentucky, ISBN 0-8131-1551-5 
Lewis, D. B. Wyndham; Lee, Charles, eds։ (1984) [first published 1930], The Stuffed Owl: An Anthology of Bad Verse, Everyman Ltd, ISBN 0-460-01186-3 
Milhous, Judith (1979), Thomas Betterton and the Management of Lincoln's Inn Fields 1695–1708, Carbondale, Illinois: Southern Illinois University Press, ISBN 0-8093-0906-8 
Pope, Alexander (2003), Price, Martin, ed։, The Rape of the Lock and Other Poems, New York: Signet Classic, ISBN 0-451-52877-8 
Sullivan, Maureen (1973), Colley Cibber: Three Sentimental Comedies, New Haven and London: Yale University Press, ISBN 0-300-01532-1 


== Ծանոթագրություններ ==