Տրադեսկանցիա

Տրադեսկանցիա, բամբասանք (լատ.՝ Tradescantia), պատկանում է կոմելինազգիների (Commelynaceae) ընտանիքին։ Մշտադալար գետնատարած խոտաբույս է։ Իր հայրենիքում՝ Ամերիկայում աճում է ճահճուտներում։ Տրադեսկանցիա է անվանվել ի պատիվ հայտնի բուսաբան Ջոն Տրադեսկանտի։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Բնակարաններում մշակվող ամենաաչքի ընկնող ամպելային բույսերից է։ Հատկապես շատ է տարածված կանաչատերև տրադեսկանցիան (T.quianensis Hort.), իր սպիտակ ու դեղին խայտաբղետ դեկորատիվ ձևերով։ Զեբրանման տրադեսկանցիայի (T.zebrina Hort.) շերտերը գորշագույն են։ Այս տեսակի դեկորատիվ ձևերից է T. multicolor-ը, որի տերևները դարչնագույն են, վարդագույն և արծաթագույն շերտերով։ Կաթնագույն տրադեսկանցիայի (T.lackenensis Hort.) տերևները համարյա բոլորովին սպիտակ են, վարդագույն երանգով։


== Օգտագործում ==
Տրադեսկանցիայի բոլոր տեսակներն էլ կիսաստվեր պայմաններում կարելի է օգտագործել սկահակներում, ծաղկային ձևավորումներում և այլն։


== Մշակում ==
Բազմացվում է կտրոններով, որոնք հեշտությամբ արմատակալում են թեթև հողում։ Արմատակալած ցողունները կարելւ է անջատել մայր բույսից, կտրատել, բաժանել համապատասխան մասերի և տնկել թաղարներում որպես ինքնուրույն բույսեր։ Կարելի է նաև ճյուղերը կտրատել և 8-10-ական հատ տնկել ավազախառն, խոնավ հողում, որտեղ դրանք արմատակալում են։ Նման եղանակով տրադեսկանցիան կարելի է բազմացնելամբողջ տարվա ընթացքում, եթե ջերմային պայմանները բավարար են։ Լավ է աճում 2 մաս ճմահողից, 1 մաս փտած գոմաղբից և 1 մաս ավազից կազմված հողախառնուրդում։ Քնի որ ծագումով ճահճային բույս է, ուստի ամռան ընթացքում պետք է առատորեն ջրել։ Թաղարները խորհուրդ է տրվում տեղավորել կիսաստվերում, որպեսզի բույսերը չկորցնեն տերևների դեկորատիվ երանգը։


== Տեսակներ ==

Tradescantia ambigua Mart. ex Schult. & Schult.f.
Tradescantia anagallidea Seub.
Tradescantia ×andersoniana W.Ludw. & Rohweder
Tradescantia andrieuxii C.B.Clarke
Tradescantia boliviana (Hassk.) J.R.Grant
Tradescantia brachyphylla Greenm.
Tradescantia bracteata Small ex Britton
Tradescantia brevifolia (Torr.) Rose
Tradescantia buckleyi (I.M.Johnst.) D.R.Hunt
Tradescantia burchii D.R.Hunt
Tradescantia cerinthoides Kunth
Tradescantia cirrifera Mart.
Tradescantia commelinoides Schult. & Schult.f.
Tradescantia crassifolia Cav.
Tradescantia crassula Link & Otto
Tradescantia cymbispatha C.B.Clarke
Tradescantia deficiens Brandegee
Tradescantia edwardsiana Tharp
Tradescantia ernestiana E.S.Anderson & Woodson
Tradescantia exaltata D.R.Hunt
Tradescantia fluminensis Vell.
Tradescantia gentryi D.R.Hunt
Tradescantia gigantea Rose
Tradescantia gracillima Standl.
Tradescantia grantii Faden
Tradescantia guatemalensis C.B.Clarke ex J.D.Sm.
Tradescantia guiengolensis Matuda
Tradescantia gypsophila B.L.Turner
Tradescantia hirsuticaulis Small
Tradescantia hirsutiflora Bush
Tradescantia hirta D.R.Hunt
Tradescantia huehueteca (Standl. & Steyerm.) D.R.Hunt
Tradescantia humilis Rose
Tradescantia leiandra Torr.
Tradescantia llamasii Matuda
Tradescantia longipes E.S.Anderson & Woodson
Tradescantia masonii Matuda
Tradescantia maysillesii Matuda
Tradescantia mcvaughii D.R.Hunt
Tradescantia mirandae Matuda
Tradescantia monosperma Brandegee
Tradescantia nuevoleonensis Matuda
Tradescantia occidentalis (Britton) Smyth
Tradescantia ohiensis Raf.
Tradescantia orchidophylla Rose & Hemsl.
Tradescantia ozarkana E.S.Anderson & Woodson
Tradescantia pallida (Rose) D.R.Hunt
Tradescantia pedicellata Celarier
Tradescantia peninsularis Brandegee
Tradescantia petiolaris M.E.Jones
Tradescantia petricola J.R.Grant
Tradescantia pinetorum Greene
Tradescantia plusiantha Standl.
Tradescantia poelliae D.R.Hunt
Tradescantia pygmaea D.R.Hunt
Tradescantia reverchonii Bush
Tradescantia roseolens Small
Tradescantia rozynskii Matuda
Tradescantia schippii D.R.Hunt
Tradescantia sillamontana Matuda
Tradescantia soconuscana Matuda
Tradescantia spathacea Sw.
Tradescantia standleyi Steyerm.
Tradescantia stenophylla Brandegee
Tradescantia subacaulis Bush
Tradescantia subaspera Ker Gawl.
Tradescantia tepoxtlana Matuda
Tradescantia tharpii E.S.Anderson & Woodson
Tradescantia umbraculifera Hand.-Mazz.
Tradescantia valida G.Brückn.
Tradescantia velutina Kunth & C.D.Bouché
Tradescantia virginiana L.
Tradescantia wrightii Rose & Bush
Tradescantia zanonia (L.) Sw.
Tradescantia zebrina Bosse


== Գրականություն ==
Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան