Միշել Պլատինի

Միշել Ֆրանսուա Պլատինի (ֆր.՝ Michel François Platini, հունիսի 21, 1955(1955-06-21)[…], Ժյոֆ), ֆրանսիացի նախկին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Եղել է ՈՒԵՖԱ-ի նախագահը 2007 թվականից մինչև 2016 թվականը։
Համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը։ Ըստ «Ֆրանս Ֆուտբոլ» պարբերականի համարվում է 20-րդ դարի լավագույն ֆրանսիացի ֆուտբոլիստը։ Երեք անգամ արժանացել է Ոսկե գնդակի (1983, 1984, 1985)։ 1984 թվականի Եվրոպայի առաջնության հաղթող։ Եվրոպայի առաջնությունների լավագույն ռմբարկուն է (9 գնդակ)։ 2011-ին ճանաչվել է որպես լավագույն արտասահմանցի խաղացող՝ իտալական ֆուտբոլի պատմության մեջ։
Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանակիր. 1985 թվականին՝ Շեվալյե, 1988 թվականին՝ Սպա։
Չորս տարի մարզել է Ֆրանսիայի հավաքականը, սակայն նշանակալի հաջողությունների չի հասել։
1992 թվականից հետո սկսել է զբաղվել վարչական աշխատանքով և զբաղեցրել մի շարք պաշտոններ ՖԻՖԱ-ում, Ֆրանսիայի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիայում։ 2007 թվականի հունվարի 26-ին ընտրվել է ՈՒԵՖԱ-ի նախագահ, 2011 թվականի մարտի 22-ին՝ վերընտրվել այդ պաշտոնին։
2010 թվականի օգոստոսի 31-ին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով։
2015 թվականի մայիսի 21-ին մեկօրյա ոչ պաշտոնական այցով ժամանել էր Երևան, այցելել Մայր Աթոռ (Սուրբ Էջմիածին)։ Նրան ուղեկցում էր ՀՖՖ նախագահ Ռուբեն Հայրապետյանը։ Երևանի Ավանի ֆուտբոլի ակադեմիայում տեղի է ունեցել նաև մամուլի ասուլիս։


== Ակումբային գործունեություն ==


=== Երիտասարդ տարիներ ===
Միշել Պլատինին ծնվել է Ֆրանսիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Ժյոֆ ավանում։ 20-րդ դարի սկզբին նրա պապն Իտալիայից եկել է Ֆրանսիա և հաստատվել այնտեղ։ Հայրը՝ Ալդո Պլատինին, ֆուտբոլ էր խաղում սիրողական մակարդակում և ամեն կերպ օգնում էր իր տղային ֆուտբոլային առաջին քայլերում։ Փոքր տարիքում Միշելն ստացել է «Ֆուտբոլային գնդակի Փոքրիկ Իշխան» (Անտուան դը Սենտ-Էքսզյուպերիի հեքիաթի հերոսի անունով) և «Պելեատինի» (իր սիրելի ֆուտբոլիստի՝ Պելեի անունով) մականունները։
Միշելի առաջին թիմը եղել է Ժյոֆ ավանի համանուն պատանեկան ակումբը։ 1972 թվականի ամռանը Պլատինին պայմանագիր կնքեց «Նանսի» ֆուտբոլային ակումբի հետ, որն ամենաուժեղն էր տարածաշրջանում։


=== Նանսի (1972-1979 թվականներ) ===
Պլատինիի առաջին պրոֆեսիոնալ մրցաշրջանն ակումբում տեղի ունեցավ 1972-1973 թվականներին, երբ վնասվածք ստացավ ակումբի գլխավոր ռմբարկուն։ Պլատինիի դեբյուտային խաղը 1973 թվականի մայիսի 2-ին կայացած «Նանսի»-«Նիմ» հանդիպումն էր։ Արդեն հաջորդ խաղի ժամանակ նա երկու գնդակ ուղարկեց «Լիոն»-ի դարպասը (վերջնահաշիվը 4:1), այդպիսով խփելով իր առաջին գոլերն ակումբում։ Դրանից հետո Միշելը դարձավ ակումբի ամենալավ տուգանային և տասնմեկ մետրանոց հարվածներ իրացնողը։
1973-1974 մրցաշրջանում հիմնական կազմում խաղաց 21 խաղում՝ հեղինակելով ընդամենը 2 գնդակ։ 1974-1975 մրցաշրջանում «Նանսի»-ն հայտնվեց 2-րդ դիվիզիոնում։ Այնտեղ երիտասարդ կիսապաշտպանը խփեց 17 գոլ և դարձավ իր ակումբի առաջատարը։ Արդեն հաջորդ տարի թիմը նորից բարձրացավ 1-ին դիվիզիա և 1976 թվականին զբաղեցրեց 4-րդ հորիզոնականը։
Այդ ընթացքում Պլատինին գտնվում էր ծառայության մեջ, սակայն ոչ սովորական զորամասում, այլ մարզական գումարտակում, որտեղից նա հնարավորություն ուներ մասնակցելու մարզումներին և ակումբի խաղերին։
Իր առաջին խաղն ազգային հավաքականի կազմում անց է կացրել 20 տարեկանում, 1976 թվականի մարտի 27-ին, Չեխոսլովակիայի հավաքականի դեմ։ Խաղի 76-րդ րոպեին Միշելը հեղինակեց իր առաջին գոլը «կապույտների» համար։
1976 թվականի ամռանը Միշելն իր մասնակցությունն ունեցավ Մոնրեալի օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլային մրցաշարում։ 1/4-րդ եզրափակչում Ֆրանսիան պարտվեց ԳԴՀ-ին, որն էլ հաղթեց մրցաշարը։ Հենց այդ տարում էլ Միշելը դարձավ տարվա ֆուտբոլիստը, իսկ «Ոսկե գնդակի» հավակնորդների մեջ 21-ամյա ֆրանսիացին զբաղեցրեց 5-րդ տեղը՝ զիջելով միայն Ֆրանց Բեկենբաուերին, Ռոբ Ռենսենբրինկին, Իվո Վիկտորին և Քևին Քիգանին։
Պլատինիի շնորհիվ «Նանսի»-ն երբեմն հաղթում էր ֆրանսիական ակումբներ «Մոնակոյին», «Նանտին» և «Սենտ Էտենին»։ 1977 թվականին նրանք առաջնությունն ավարտեցին 4-րդ հորիզոնականում, իսկ 1978 թվականին՝ 6-րդում։ Հենց այդ թվականին «Նանսի»-ն հաղթեց Ֆրանսիայի գավաթը՝ իր պատմության մեջ միակ անգամ։ Եզրափակչում թիմը 1:0 հաշվով հաղթեց «Նիցցային», իսկ հաղթական գոլը հեղինակեց հենց Միշել Պլատինին։ 1977/1978 մրցաշրջանի 9 գավաթային խաղերում Պլատինին խփեց 8 գնդակ։
1978 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության վիճակահանության ժամանակ Ֆրանսիային բաժին հասավ ուժեղ խումբ։ Ֆրանսիայի հետ մեկտեղ խմբում էին հայտնվել նաև Արգենտինան, Իտալիան և Հունգարիան։ Այնուամենայնիվ Ֆրանսիան զբաղեցրեց 3-րդ հորիզոնականը և տուն վերադարձավ, նույնիսկ 3:1 հաշվով հաղթանակը հունգարացիների նկատմամբ չօգնեց նրանց։ Պլատինին մասնակցեց ընդամենը 3 խաղի և խփեց 1 գնդակ՝ Արգենտինայի հավաքականի հետ խաղում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
20-րդ դարի մեծագույն մարզիկները. Միշել Պլատինի Archived 2011-01-11 at the Wayback Machine.(ռուս.)
Միշել Պլատինին national-football-teams.com կայքում(անգլ.)
Պլատինին sports-reference.com կայքում Archived 2012-05-26 at the Wayback Machine.(անգլ.)