Վինկո Մյոդեռնդորֆեր

Վինկո Մյոդեռնդորֆեր (սլովեներեն՝ Vinko Möderndorfer, սեպտեմբերի 22, 1958(1958-09-22), Ցելե, Սլովենիա), սլովենիացի արձակագիր, բանաստեղծ, թատերագիր, սցենարիստ, թատրոնի և կինոյի ռեժիսոր։


== Կենսագրություն ==
Ազգագրագետ և քաղաքական գործիչ Վինկո Մյոդեռնդորֆերի թոռն է։ Ծնվել է 1958 թվականին Ցելեում։ Ծննդավայրում միջնակարգ դպրոցն ավարտելով՝ ուսումնառությունը շարունակել է Լյուբլյանայի թատրոնի, ռադիոյի, կինոյի և հեռուստատեսության ակադեմիայում (համառոտագրած՝ AGRFT), որտեղ ուսումնասիրել է թատերական ու ռադիոռեժիսուրա։ Աշխատել է Սլովենիայի մի շարք թատերական ընկերություններում։ 1983 թվականին դարձել է «Գլեյ» փորձարարական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար, նկատելի բարեփոխումներ իրականացրել, որի համար արժանացել է «Ոսկե թռչուն» մրցանակի։ Նա արդեն հասցրել է հարյուրից ավելի ներկայացումներ բեմադրել թատրոնում և շուրջ ութսունը՝ ռադիոյում։ Բեմադրություններ է արել նաև հեռուստատեսությունում, իսկ կինոյում հանդես է եկել ոչ միայն որպես ռեժիսոր, այլ նաև սցենարիստ և իր աշխատանքների համար մրցանակների արժանացել թե՛ հայրենի երկրում, թե՛ նրա սահմաններից դուրս.: 2003 թվականից միաժամանակ թատերական ռեժիսուրա է դասավանդել AGRFT-ում։  
2016 թվականին Մյոդեռնդորֆերն ընտրվել է Պրեշերենի հիմնադրամի տնօրենների խորհրդի նախագահ։ 
Այս ամենի հետ մեկտեղ նա բեղմնավոր ու բազմաժանր գրող է, համարվում է սլովենիացի ականավոր հեղինակներից մեկը։ Հեղինակել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ, պոեմներ, պատմվածքներ, վեպեր, թատերգություններ, էսսեներ, մանուկների ու պատանիների համար գրքեր... Գրական գործունեությունն սկսել է 1970-ական թվականներին, բանաստեղծական փորձերով, 1990-ական թվականներից իր ուժերը փորձել է նաև արձակի ասպարեզում։ Նրա գրական ստեղծագործությունների հիմնական թեմաները հասարակական կյանքում տեղ գտած արատավոր երևույթների արտացոլումն ու դրանց քննադատությունն է, ինչպես նաև՝ սերը և էրոտիկան։ Սլովենիացի բանաստեղծ և գրականագետ Բորիս Նովակը Մյոդեռնդորֆերին համարում է էրոտիկ գրականություն ստեղծող լավագույն հեղինակներից մեկը։ Վերջինս իր գրական լավագույն երկերի համար հեղինակավոր պարգևներ է ստացել. 2000 թվականին՝ Պրեշերենի հիմնադրամի մրցանակ Nekatere ljubezni խորագիրը կրող պատմվածքների ժողովածուի համար, 2003-ին՝ Rožanc Award՝  Gledališče v ogledalu («Թատրոնը հայելու մեջ») գրքի համար, 2013-ին՝  միանգամից երեք՝ Zlata ptica, Desetnica և Večernica մրցանակներ «Կատուն կինոնկարում» մանկապատանեկան գրքի համար։ Նա Desetnica մրցանակի է արժանացել նաև «Կետաձուկը լողափին» (Kit na plaži, 2017) վեպի համար։
2019 թվականին Մյոդեռնդորֆերը հայտարարել է իր կարիերան վաղաժամ ավարտելու մասին։


== Ֆիլմ ==
Գեհեն (2014 սլովենական կինոնկար) - ռեժիսոր՝ Վինկո Մյոդեռնդորֆեր, գլխավոր դերերում՝ Յոժիցա Ավբել, Լյուդվիկ Բագարի, Սիլվո Բոժիչ


== Տպագիր ստեղծագործություններ ==


=== Մանկական պոեզիա ===
Kako se dan lepo začne, 1993
Madonca fleten svet, 1995
Zakaj so sloni rahlospeči, 2003
Luža, čevelj, smrkelj in rokav, 2009


=== Մանկական արձակ ===
Sin Srakolin, 1999
Muc Langus in Čarovnička Gajka, 2002
Vrnitev muca Langusa in Čarovničke Gajke, 2006
Potovanje muca Langusa & Čarovničke Gajke, 2009
Rdečehlačka : vesele zgodbe zelo male deklice, 2010
Velika žehta, 2011


=== Մանկական թատերախաղեր ===
Pozor! Hudobe na delu!, 1997
Miši v operni hiši, 2007


=== Բանաստեղծական ժողովածուներ մեծահասակների համար ===
Rdeči ritual, 1975
Pesmičice, 1977
Mah, 1981
Telo, 1989
Male nočne ljubavne pesmi, 1993
Zlodejeve žalostinke, 1999
Pesmi iz črne kronike, 1999
Temno modro kot september, 2003
Skala in srce, 2004
Razhajanja, 2007
Dotikanja, 2008
Tavanja, 2010
Prostost sveta, 2011
Nimam več sadja zate, 2011


=== Պատմվածքներ ===
Krog male smrti, 1993
Čas brez angelov, 1994
Tarok pri Mariji, 1994
Ležala sva tam in se slinila kot hudič, 1996
Nekatere ljubezni, 1997
Total, 2000
Druga soba: novelete, 2004
Vsakdanja spominjanja : zgodbe 1993–2007, 2008
Kino dom : zgodbe nekega kina, 2008
Plava ladja, 2010


=== Վեպեր ===
Tek za rdečo hudičevko, 1996
Pokrajina št. 2, 1998
Predmestje, 2002
Omejen rok trajanja, 2003
Ljubezni Sinjebradca, 2005
Nespečnost, 2006
Odprla sem oči in šla k oknu, 2007
Opoldne nekega dne, 2008
Nihče več ne piše pisem, 2011


=== Թատերգություններ ===
Kruti dnevi, 1982
Prilika o doktorju Josefu Mengeleju, 1986
Help, 1989
Camera obscura, 1990
Hamlet in Ofelija, 1994
Transvestitska svatba, 1994
Sredi vrtov, 1995
Štirje letni časi, 1996
Jožef in Marija, 1997
Vaja zbora – tri komedije, 1998
Limonada slovenica, 1999
Mama je umrla dvakrat, 1999
Podnajemnik, 2000
Klub Fahreinheit, 2001
Mefistovo poročilo, 2002
Tri sestre, 2002
Limonada slovenica: štiri komedije, 2003
Na kmetih, 2003
Mrtve duše, 2004
Na dnu, 2006
Šah mat ali Šola moralne prenove za može in žene, 2006
Štiri komedije, 2008
Lep dan za umret, 2009
Blumen aus Krain: igre 1990–2010, 2011


=== Էսսեների ժողովածուներ ===
Gledališče v ogledalu, 2001
Vzporedni svet : razmišljanja o ustvarjanju, 2005
Hvalnica koži, 2011


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Milko Matičetov: Vinko Möderndorfer, Etnografski muzej, Ljubljana, 1959
Enciklopedija Slovenije; knjiga 7, Mladinska knjiga, Ljubljana, 1993
Vid Sagadin: Iščoči osebki, Literatura, LDS, Ljubljana, 1995
Polona Hanžek Novak: V srcu mladi, Genija, 2004
Tia Benko: Knjiga za ljudi z močnim želodcem, Literatura, LDS, Ljubljana, 2005
Veliki splošni leksikon; knjiga 11, DZS,  Ljubljana, 2006
Mare Cestnik: Vinko Möderndorfer, Vzporedni svet, Ampak, Nova revija, Ljubljana, 2007


== Արտաքին հղումներ ==
Milko Matičetov: Vinko Möderndorfer, Etnografski muzej, Ljubljana, 1959
Enciklopedija Slovenije; knjiga 7, Mladinska knjiga, Ljubljana, 1993
https://web.archive.org/web/20120224112510/http://www.drustvo-dsp.si/si/pisatelji/84/detail.html
Avtorjeva dela v Digitalni knjižnici Slovenije
Intervju: Vinko Möderndorfer
Ježkova nagrada za Vinka Möderndorferja
Vinko Möderndorfer: Druga soba
Ljudmila
Pokrajina Št. 2
Imdb
Vinko Möderndorfer se predstavi Benetkam
Linhartova Nežka v sodobni Möderndorferjevi preobleki
Vinko Möderndorfer: Vsakdanja spominjanja