Ռոքֆելլերների ընտանիք

Ռոքֆելլերներ (անգլ.՝ Rockefeller), ամերիկացի արդյունաբերողների, քաղաքական գործիչների և բանկիրների ընտանիք, աշխարհում ամենահարուստ ընտանիքներից մեկը։ Իրենց հարստության համար պարտական են նավթային բիզնեսին, որն ստեղծվել է 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին, որն ստեղծել են Ջոն Ռոքֆելլերը և նրա եղբայր Ուիլյամ Ռոքֆելլերը հիմնականում Standard Oil ընկերության միջոցով։ Ռոքֆելլերների կողմից վերահսկվող մեկ այլ հայտնի ընկերություն է եղել Chase Manhattan Bank-ը։ Ընտանիքը համարվում է ամենաազդեցիկներից մեկը, եթե ոչ ամենաազդեցիկը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմության մեջ։


== Ծագում ==
Ռոքֆելլերների ընտանիքի հիմնադիրներից մեկը գործարար Ուիլյամ Ռոքֆելլեր ավագն էր, որը ծնվել է Գրեյնջերում (Նյու Յորք), բողոքական ընտանիքում։  Նա վեց երեխա է ունեցել առաջին կնոջից՝ Էլիզա Դևիսոնից, որոնցից առավել հայտնի են դարձել նավթային մագնատներ Ջոն Ռոքֆելլերը և Ուիլյամ Ռոքֆելլերը՝ Standard Oil նավթային ընկերության հիմնադիրները։ Ջոն Ռոքֆելլերը Հյուսիսային բապտիստական եկեղեցու բարեպաշտ անդամ է եղել և աջակցել է բազմաթիվ կրոնական հաստատությունների:


== Ընտանեկան վիճակ ==
Ռոքֆելլերների ընդհանուր կարողության չափը՝ ակտիվների, ներդրումների և անձնական խնայողություններ, երբեք հայտնի չի եղել, նույնիսկ մոտավոր։ Ընդհանուր առմամբ ընտանիքի ֆինանսների և յուրաքանչյուր անդամի մասին գրառումները երբեք չեն բացահայտվել հանրության կամ առանձին հետազոտողների համար։ 
Ի սկզբանե ընտանիքի հարստությունը ամբողջովին տնօրինել են տղամարդիկ։ Կանայք կարող էին ազդեցություն ունենալ որոշումների վրա, սակայն նրանց միջամտությունը սահմանափակվում էր միայն խորհուրդներով, նրանց տրամադրության տակ չկար ընտանեկան ֆինանսների բաժին։
Կապիտալի մեծ մասը կենտրոնացված է ընտանեկան հավատարմագրային ֆոնդերում, որոնք ձևավորվել են 1934 և 1952 թվականներին և գտնվել են Chase Bank-ի կառավարման ներքո, որը Chase Manhattan Bank-ի իրավահաջորդն էր։ Հիմնադրամին են պատկանել Standard Oil-ի և այլ դիվերսիֆիկացված ակտիվների իրավահաջորդ ընկերությունների բաժնետոմսերը, ինչպես նաև ընտանիքի անշարժ գույքը։ Վերահսկել է հիմնադրամի կոմիտեի վիճակը։
Ներդրումների կառավարումն իրականացրել է Rockefeller Financial Services հոլդինգը։ 2017 թվականից այն գլխավորել է Դևիդ Ռոքֆելլեր կրտսերը։


== Ընտանիքի անդամներ ==


=== Նախնիներ ===
Ուիլյամ Ռոքֆելլեր Ավագ (1810-1906 թվականներ)՝ Էլիսա Դևիսոն (1813-1889 թվականներ)
Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր (1839-1937 թվականներ), Ուիլյամ Ռոքֆելլեր Ավագի որդին, կինը՝ Լաուրա Ռոքֆելլեր (1839-1915 թվականներ)
Ուիլյամ Ռոքֆելլեր Կրտսեր (1841-1922 թվականներ), Ուիլյամ Ռոքֆելլեր Ավագի որդին
Ֆրանկլին Ռոքֆելլեր  (1845-1917 թվականներ), Ուիլյամ Ռոքֆելլեր Ավագի որդին, կինը՝ Հելեն Էլիզաբեթ Սկոֆիլդ


=== Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերի ժառանգներ ===
Էլիզաբեթ Ռոքֆելլեր (1866-1906 թվականներ), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերի դուստրը, ամուսին՝ Չերլզ Ստրոնգ
Մարգարետ Ռոքֆելլեր Ստրոնգ  (1897-1985 թվականներ), Էլիզաբեթ Ռոքֆելլերի դուստրը
Ալտա Ռոքֆելլեր  (1871-1962 թվականներ), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերի դուստրը
Ջոն Ռոքֆելլեր Պրենտիս  (1902-1972 թվականներ), Ալտա Ռոքֆելլերի որդին
Աբրա Պրենտիս Ուիլկին (ծնված՝ 1942 թվականին), Ջոն Ռոքֆելլեր Պրենտիսի դուստրը
Էդիտ Ռոքֆելլեր (1872-1932 թվականներ), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերի դուստրը, ամուսին՝ Գարոլդ Ֆաուլեր Մակորմիկ
Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր Կրտսեր (1874-1960 թվականներ),  Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերի որդին, կինը՝ Էբի Օլդրիչ (1874-1948 թվականներ)
Էբիգեիլ Օլդրիչ Ռոքֆելլեր (1903-1976 թվականներ), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր Կրտսերի դուստրը
Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր 3-րդ (1906-1978 թվականներ), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր Կրտսերի որդին, կինը՝ Բլանշետ Ֆերի Հուկեր
Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր 4-րդ (1937 թվական), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր 3-րդի որդին, կինը՝ Շարոն Պերս
Ջասթին Օլդրիչ Ռոքֆելլեր (1979 թվական), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր 4-րդի որդին
Հոուպ Օլդրիչ Ռոքֆելլեր (1946 թվական), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր 3-րդի որդին
Ալիդա Ռոքֆելլեր Մեսինջեր (1949 թվական), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր 3-րդի դուստրը
Նելսոն Օլդրիչ Ռոքֆելլեր (1908-1979 թվական), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր Կրտսերի որդին, առաջին կինը՝ Մերի Կլարկ Տոդհանտեր, երկրորդ կինը՝ Մարգարետ Ֆիտլեր
Ռոդման Կլարկ Ռոքֆելլեր (1932-2000 թվականներ), Նելսոն Օլդրիչ Ռոքֆելլերի որդին
Միլի Ռոքֆելլեր (1955 թվական), Ռոդման Կլարկ Ռոքֆելլերի դուստրը
Սթիվեն Կլարկ Ռոքֆելլեր (1936 թվական), Նելսոն Օլդրիչ Ռոքֆելլերի որդին
Մայքլ Կլարկ Ռոքֆելլեր (1938-1961), Նելսոն Օլդրիչ Ռոքֆելլերի որդին
Ֆիտլեր Մարկ Ռոքֆելլեր (1967),  Նելսոն Օլդրիչ Ռոքֆելլերի որդին
Լորանս Սպելման Ռոքֆելլեր (1910-2004 թվականներ), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր Կրտսերի որդին, կինը՝ Մարի Ֆրենչ
Լաուրա Սպելման Ռոքֆելլեր (1936 թվական), Լորանս Սպելման Ռոքֆելլերի դուստը
Մարիոն Ֆրենչ Ռոքֆելլեր (1938 թվական), Լորանս Սպելման Ռոքֆելլերի դուստը
Ֆիտլեր Մարկ Ռոքֆելլեր (1941 թվական), Լորանս Սպելման Ռոքֆելլերի դուստը
Ուիտրոպ Օլդրիչ Ռոքֆելլեր (1912-1973 թվականներ), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր Կրտսերի որդին
Ուիտրոպ Պոլ Ռոքֆելլեր (1948-2006 թվականներ), Ուիտրոպ Օլդրիչ Ռոքֆելլերի որդին
Դեյվիդ Ռոքֆելլեր (1915-2017 թվականներ), Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր Կրտսերի որդին
Դեյվիդ Ռոքֆելլեր Կրտսեր (1941 թվական), Դեյվիդ Ռոքֆելլերի որդին
Էբիգեիլ Ռոքֆելլեր(1943 թվական),Դեյվիդ Ռոքֆելլերի դուստրը
Նևա Ռոքֆելլեր Գուդվին (1944 թվական), Դեյվիդ Ռոքֆելլերի դուստրը
Դուլանի Մարգարետ Ռոքֆելլեր (1947 թվական), Դեյվիդ Ռոքֆելլերի դուստրը
Գիլդեր Ռիչարդ Ռոքֆելլեր (1949-2014 թվականներ), Դեյվիդ Ռոքֆելլերի որդին, կինը՝ Նենսի Կինգ
Էյլին Ռոքֆելլեր (1952 թվական), Դեյվիդ Ռոքֆելլերի դուստրը


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Бурстин Д. Американцы: демократический опыт = The Americans: The Democratic Experience. / Под общ. ред. и с коммент. В. Т. Олейника. — М.: Изд. группа «Прогресс»—"Литера", 1993. — 832 с. — ISBN 5-01-002603-1.
Ергин Д. Добыча: Всемирная история борьбы за нефть, деньги и власть = The Prize: The Epic Quest for Oil, Money, and Power. — М.: «Альпина Паблишер», 2011. — 944 с. — ISBN 978-5-9614-1252-9
Пачкалов А. В. Финансовые династии: архитекторы глобализма. М.: Концептуал, 2019. — 320 с. — ISBN 978-5-907172-32-6.
Abels, Jules. The Rockefeller Billions: The Story of the World’s Most Stupendous Fortune. New York: The Macmillan Company, 1965.
Aldrich, Nelson W. Jr. Old Money: The Mythology of America’s Upper Class. New York: Alfred A. Knopf, 1988.
Allen, Gary. The Rockefeller File. Seal Beach, California: 1976 Press, 1976.
Brown, E. Richard. Rockefeller Medicine Men: Medicine and Capitalism in America. Berkeley: University of California Press, 1979.
Caro, Robert A. The Power Broker: Robert Moses and the Fall of New York. New York: Vintage, 1975.
Ron Chernow Titan: The Life of John D. Rockefeller, Sr. London: Warner Books, 1998.
Черноу, Рон Титан. Жизнь сэра Джона Д. Рокфеллера. — М.: Крон-Пресс, 1999. — 264 с. — (Экспресс). — ISBN 5-232-01040-9
Collier, Peter, and David Horowitz. The Rockefellers: An American Dynasty. New York: Holt, Rinehart & Winston, 1976.
Elmer, Isabel Lincoln. Cinderella Rockefeller: A Life of Wealth Beyond All Knowing. New York: Freundlich Books, 1987.
Ernst, Joseph W., editor. «Dear Father»/"Dear Son: " Correspondence of John D. Rockefeller and John D. Rockefeller Jr. New York: Fordham University Press, with the Rockefeller Archive Center, 1994.
Flynn, John T. God’s Gold: The Story of Rockefeller and His Times. New York: Harcourt, Brace and Company, 1932.
Fosdick, Raymond B. John D. Rockefeller Jr.: A Portrait. New York: Harper & Brothers, 1956.
Fosdick, Raymond B. The Story of the Rockefeller Foundation. New York: Transaction Publishers, Reprint, 1989.
Gates, Frederick Taylor. Chapters in My Life. New York: The Free Press, 1977.
Gitelman, Howard M. Legacy of the Ludlow Massacre: A Chapter in American Industrial Relations. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1988.
Gonzales, Donald J., Chronicled by. The Rockefellers at Williamsburg: Backstage with the Founders, Restorers and World-Renowned Guests. McLean, Virginia: EPM Publications, Inc., 1991.
Hanson, Elizabeth. The Rockefeller University Achievements: A Century of Science for the Benefit of Humankind, 1901—2001. New York: The Rockefeller University Press, 2000.
Harr, John Ensor, and Peter J. Johnson. The Rockefeller Century: Three Generations of America’s Greatest Family. New York: Charles Scribner’s Sons, 1988.
Harr, John Ensor, and Peter J. Johnson. The Rockefeller Conscience: An American Family in Public and in Private. New York: Charles Scribner’s Sons, 1991.
Hawke, David Freeman. John D.: The Founding Father of the Rockefellers. New York: Harper & Row, 1980.
Hidy, Ralph W. and Muriel E. Hidy. Pioneering in Big Business: History of Standard Oil Company (New Jersey), 1882—1911. New York: Harper & Brothers, 1955.
Jonas, Gerald. The Circuit Riders: Rockefeller Money and the Rise of Modern Science. New York: W.W.Norton and Co., 1989.
Josephson, Emanuel M. The Federal Reserve Conspiracy and the Rockefellers: Their Gold Corner. New York: Chedney Press, 1968.
Josephson, Matthew. The Robber Barons. London: Harcourt, 1962.
Kert, Bernice. Abby Aldrich Rockefeller: The Woman in the Family. New York: Random House, 2003.
Klein, Henry H. Dynastic America and Those Who Own It. New York: Kessinger Publishing, [1921] Reprint, 2003.
Kutz, Myer. Rockefeller Power: America’s Chosen Family. New York:Schuster, 1974.
Lundberg, Ferdinand. America’s Sixty Families. New York: Vanguard Press, 1937.
Lundberg, Ferdinand. The Rich and the Super-Rich: A Study in the Power of Money Today. New York: Lyle Stuart, 1968.
Lundberg, Ferdinand. The Rockefeller Syndrome. Secaucus, New Jersey: Lyle Stuart, Inc., 1975.
Manchester, William R. A Rockefeller Family Portrait: From John D. to Nelson. Boston: Little, Brown, and Company, 1959.
Moscow, Alvin. The Rockefeller Inheritance. Garden City, NY: Doubleday & Co., 1977.
Nevins, Allan. John D. Rockefeller: The Heroic Age of American Enterprise. 2 vols. New York: Charles Scribner’s Sons, 1940.
Nevins, Allan. Study In Power: John D. Rockefeller, Industrialist and Philanthropist. 2 vols. New York: Charles Scribner’s Sons, 1953.
Allan Nevins Джон Д. Рокфеллер. Промышленник и филантроп / Пер. с англ. Л. А. Игоревского. — М.: Центрполиграф, 2010. — 445, [2] с. — ISBN 978-5-227-02189-2
Okrent, Daniel. Great Fortune: The Epic of Rockefeller Center. New York: Viking Press, 2003.
Reich, Cary. The Life of Nelson A. Rockefeller: Worlds to Conquer 1908—1958. New York: Doubleday, 1996.
Roberts, Ann Rockefeller. The Rockefeller Family Home: Kykuit. New York: Abbeville Publishing Group, 1998.
Rockefeller, David. Memoirs. New York: Random House, 2002.
Rockefeller, Henry Oscar, ed. Rockefeller Genealogy. 4 vols. 1910 — ca.1950.
Rockefeller, John D. Random Reminiscences of Men and Events. New York: Doubleday, 1908; London: W. Heinemann. 1909; Sleepy Hollow Press and Rockefeller Archive Center, (Reprint) 1984.
Roussel, Christine. The Art of Rockefeller Center. New York: W.W. Norton and Company, 2006.
Scheiffarth, Engelbert. Der New Yorker Gouverneur Nelson A. Rockefeller und die Rockenfeller im Neuwieder Raum Genealogisches Jahrbuch, Vol 9, 1969, p16-41.
Sealander, Judith. Private Wealth and Public Life: Foundation Philanthropy and the Reshaping of American Social Policy, from the Progressive Era to the New Deal. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1997.
Siegmund-Schultze, Reinhard. Rockefeller and the Internationalization of Mathematics Between the Two World Wars: Documents and Studies for the Social History of Mathematics in the 20th Century. Boston: Birkhauser Verlag, 2001.
Stasz, Clarice. The Rockefeller Women: Dynasty of Piety, Privacy, and Service. New York: St. Martin’s Press, 1995.
Tarbell, Ida M. The History of the Standard Oil Company. New York: Phillips & Company, 1904.
Winks, Robin W. Laurance S. Rockefeller: Catalyst for Conservation, Washington, D.C.: Island Press, 1997.
Young, Edgar B. Lincoln Center: The Building of an Institution. New York: New York University Press, 1980.