Սալմա Հայեկ

Սալմա Վալգարմա Հայեկ Հիմենես-Պինո (իսպ.՝ Salma Valgarma Hayek Jiménez-Pinault, սեպտեմբերի 2, 1966(1966-09-02)[…], Coatzacoalcos, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկական և ամերիկյան դերասանուհի, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Ամենահաջողակ մեքսիկական դերասանուհին Հոլիվուդում Կարմեն Միրանդայից հետո։ Հայեկը նկարահանվել է ավելի քան 30 ֆիլմերում։ Նա առաջին մեքսիկուհին է, որ ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի կանացի լավագույն դերի համար (2002)։


== Կենսագրություն ==
Սալմա Հայեկը ծնվել է Մեքսիկայի Վերակրուս նահանգի Կոացակոալկոս քաղաքում։ Նա իսպանական ծագում ունեցողԴիանա Հիմենես Մեդինայի ու լիբիական ծագում ունեցող Սամի Հայեկ Դոմինգեսի դուստրն էր։ Սալմայի մայրն օպերային երգչուհի էր, հայրը՝ նավթային ընկերության ղեկավար, ով մի անգամ առաջադրվել է Կոաղակոալկոսի քաղաքապետի թեկնածու։ Սալմայի անունը (Սալիմ անվան իգական տարբերակն է) ծագում է արաբերեն «salima» բառից, որ նշանակում է «խաղաղություն, անվտանգություն, առողջություն»։ Սալման մեծացել է ապահովված, բարեպաշտ ընտանիքում և 12 տարեկանում ուղարկվել է կրթությունը շարունակելու կաթոլիկական դպրեց-ինտերնատում, որ նախատեսված էր աղջիկների համար և գտնվում էր Լուիզիանայում։ Այնտեղ գտնվելու տարիներին Սալմայի մոտ ախտորոշվում է դիսլեկսիա։
Սալման կարգապահական խնդիրների պատճառով դպրոցից հեռացվելուց հետո վերադառնում է Մեքսիկա, բայց կարճ ժամանակ անց մեկնում է Հյուսթոն, որտեղ մինչ 17 տարեկանը բնակվել է մորաքրոջ հետ։ Հետագայում նա ընդունվում է Մեխիկոյի Իբերո-Ամերիկյան ինստիտուտ, որտեղ ուսումնասիրել է միջազգային հարաբերություններ։


== Կարիերա ==


=== Մեքսիկայում ===

23 տարեկան հասակում Հայեկը առաջատար դեր է ստանում մեքսիկական հաջողակ «Թերեզա» (1989 թվական) հեռուստանովելում, որի շնորհիվ նա վաստակում է ազգային աստղի կարգավիճակ։ Հետագայում, 1994 թվականին, Հայեկը նկարահանվում է «Հրաշքների ծառուղի» ֆիլմում, որը ստացել է ավելի շատ մրցանակներ, քան որևէ այլ ֆիլմ մեքսիկական կինոյի պատմության ընթացքում։ Իր դերակատարման համար Հայեկը արժանանում է Մեքսիկայի գլխավոր կինոմրցանակի՝ «Արիել»-ի անվանակարգմանը։


=== Կարիերայի սկիզբը Հոլլիվուդում ===
Ամերիկա դերասանուհին ժամանում է «անօրինական գաղթականի կարգավիճակում»։ Չնայած ոչ այնքան լավ անգլերեն լեզվի իմացության, 1991 թվականին Հայեկը տեղափոխվում է Լոս Անջելես, Ստելլա Ադլերի մոտ դերասանական արվեստին սովորելու նպատակով։ Ռոբերտ Ռոդրիգեսը և նրա պրոդյուսերը, իսկ հետագայում կինը, Էլիզաբեթ Ավելլանը Հայեկին հրավիրում են նկարահանումների Անտոնիո Բանդերասի հետ համատեղ՝ «Հանդուգնը» ֆիլմում, որը էկրան է բարձրանում 1995 թվականին։ Ֆիլմը դերասանուհուն որոշակի ճանաչում է բերում ԱՄՆ-ում և ուշադրություն հոլլիվուդյան կինոընկերությունների կողմից։ Մնալով հավատարիմ ռեժիսորին, Սալմա Հայեկը մերժում է հրավերը նկարահանվելու «Զորրոյի դիմակը» ֆիլմում այն բանից հետո, երբ նախագիծը լքում է Ռոբերտ Ռոդրիգեսը և դերը բաժին է ընկնում Քեթրին Զետա-Ջոնսին։
Սալման, Մեթյու Պերրիի հետ, գլխավոր դերերն են կատարում «Շտապես, մարդկանց կծիծաղեցնես» ռոմանտիկ կատակերգությունում։ «Հանդուգնը» ֆիլմում իր հաջողությունից հետո նա նկարահանվում է փոքրիկ, բայց հիշվող, վամպիրների թագուհու դերը «Մայրամուտից մինչև լուսաբաց» ֆիլմում, որում սեղանի վրա կատարում է օձի հետ պար։ 1999 թվականին Հայեկը գլխավոր դեր է կատարում խոշորաբյուջե «Վայրի, վայրի Ուեսթը» ֆիլմում՝ Ուիլ Սմիթի հետ միասին և երկրորդական դեր Քևին Սմիթի «Դոգմա» ֆիլմում։ 2000 թվականին նա նկարահանվում է Բենիսիո դել Տորոյի և Հոլլիվուդյան այլ աստղերի հետ բազմաթիվ մրցանակներ ստացած «Թրաֆֆիկ» ֆիլմում։ 2003 թվականին Սալման կրկնում է «Հանդուգնը» ֆիլմում իր դերը՝ նկարահանվելով «Մի անգամ Մեքսիկայում» ֆիլմում, երաժիշտի մասին եռագրության եզրափակիչ մասում։


=== Ռեժիսոր, պրոդյուսեր և դերասանուհի ===

Մոտավորապես 2000 թվականին Հայեկը հիմնադրում է «Ventanarosa» պրոդյուսերական ընկերությունը և զբաղվում է ֆիլմերի և հեռուստատեսային նախագծերի արտադրությամբ։ Նրա առաջին փորձը նման տեսակի գործունեությունում դառնում է «Գնդապետին ոչ մեկը չի գրում» ֆիլմը, որը Մեքսիկայի կողմից ընտրվում է ներկայացնելու «Օսկար»-ի մրցանակաբաշխությունում՝ «Լավագույն օտարերկրյա ֆիլմ» անվանակարգում։
2002 թվականին թողարկվում է «Ֆրիդա» ֆիլմը, որում Սալման հանդես է գալիս որպես համապրոդյուսեր, նաև խաղում է մեքսիկացի նկարչուհի Ֆրիդա Կալոի գլխավոր դերը, որի համար արժանանում է «Օսկար»-ի անվանակարգումին, որպես լավագույն դերասանուհի։ Դա նրան դարձնում է՝ Կետի Խուրադոյի և Ադրիանա Բարրասայի հետ, երեք մեքսիկացի դերասանուհիներից մեկ, որնք անվանակարգվել են այդ մրցանակի համար։ Մեծ մասամբ շնորհիվ նախագծում նրա մասնակցության, այնտեղ հաջողվում է հավաքել աստղային դերասանական կազմ կազմված Ալֆրեդ Մոլինայից, Անտոնիո Բանդերասից, Էշլի Ջադից, Ջեֆրի Ռաշից, Էդվարդ Նորթոնից և Վալերիա Գոլինոյից։
2003 թվականին Հայեկը նկարահանում է «Հրաշք Մալդոնադո» ֆիլմը Showtime մալուխային ցանցի համար, որի համար ստանում է «Էմմի» ցերեկային մրցանակը «մանկական, երիտասարդական կամ ընտանեկան ծրագրերի կարկառուն ռեժիսուրա» անվանակարգում։
2005 թվականի նոյեմբերին երաժշտական հոլովակ է նկարահանում երգիչ Պրինցի համար՝ «Te Amo Corazon» («I love you, sweetheart») անվանումով, որում խաղացել է նրա ընկերուհի Միա Մաէստրոն։
2006 թվականի սեպտեմբերին Սալմա Հայեկը դառնում է «Տգեղ Բեթթին» («Ugly Betty») հեռուստասերիալի գործադիր պրոդյուսերը, որը հեռարձակվում էր ամբողջ աշխարհով 2006 թվականից մինչև 2010 թվականը։ Ամերիկյան հառուստատեսությանը հարմարեցնելու ժամանակ նրան օգնում էր Բեն Սիլվերմենը, որին են պատկանում կոլումբիական «Yo soy Betty, la fea» հեռուստանովելի իրավունքները և բովանդակությունը, որը էկրան է բարձրանում 2001 թվականին։ Սկզբնապես, 2004 թվականին, նախագիծը նախատեսվում էր որպես կես ժամանոց հաղորդում NBC-ի համար, սակայն հետագայում, 2006 թվականին, ընտրվում է ABC-ի կողմից և տրվում է պրոդյուսեր Սիլվիո Հորտային։


== Անձնական կյանք ==
Հայեկը հանդիպել է դերասան Էդվարդ Նորտոնի հետ չորս տարվա ընթացքում, 1999 թվականից մինչև 2003 թվականը, իսկ այնուհետև Ջոշ Լուկասի հետ՝ 2003 թվականից մինչև 2004 թվականը։ Ավելի ուշ Հայեկը պատրաստվում էր ամուսնանալ Ֆրանսուա Անրի Պինոյի (նա հանդիսանում է բազմաթիվ հայտնի նորաձևության տների (Yves Saint Laurent, Gucci) սեփականատեր և մտնում է աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց հարյուրյակի մեջ) հետ, 2007 թվականի սեպտեմբերի 21-ին զույգի մոտ Լոս Անջելեսում ծնվում է առաջնեկը։ Աղջկան անվանում են Վալենտինա Պալոմա Պինո։ 2008 թվականի հուլիսին զույգը բաժանվում է, դւստրը մնում է Սալմայի հետ։ Սակայն որոշ ժամանակ անց նրանք հաշտվում են և 2009 թվականի ապրիլի 25-ին զույգը ամուսնանում է Վենետիկի Լա Ֆենիչե հինավուրց թատրոնում։
Նրա լավագույն ընկերուհին իսպանացի հայտնի դերասանուհի Պենելոպե Կրուսն է։ Միասին նրանք գլխավոր դերն են կատարում 2006 թվականին նկարահանված «Ավազակուհիները» ֆիլմում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Los Vega խմբի հետ միասին ձայնագրում է «La Bruja» երգը, որը մտնում է «Ֆրիդա» ֆիլմ որպես սաունդտրեկ։ Նաև ձայնագրում է «Siente mi amor» երգը՝ «Մեկ անգամ Մեքսիկայում» ֆիլմի սաունդտրեկը։
2005 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Օսլոյում, Ջուլիանա Մուրի հետ միասին, վարում է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի հանձնման կապակցությամբ ամենամյա համերգը։
Հայեկը խոսում է անգլերեն, իսպաներեն, արաբերեն և պորտուգալերեն լեզուներով։
2016 թվականի մայիսի 30-ին Սալմա Հայեկը Վատիկանում Հռոմի պապ Բենեդիկտոս XVI-ի կողմից արժանանում է «Մարդասիրական մրցանակ»-ի։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերակատարումներ ===


=== Պրոդյուսեր ===


=== Ռեժիսուրա ===


== Ծանոթագրություններ ==