armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռոզմարի Հարությունյան

Ռոզմարի Հարությունյան Քոհեն (անգլ.՝ Rosemary Hartounian Cohen, , Թավրիզ), հայազգի սոցիոլոգ, գրող, լրագրող, նկարչուհի։


== Կենսագրություն ==
Ռոզմարի Հարությունյանը ծնվել է Թավրիզում։ Մանուկ հասակում նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Թեհրան։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Ռոզմարին սովորել է Թեհրանի օտար լեզուների և գրականության ինստիտուտի անգլիական գրականության և լեզվի բաժնում, այնուհետև ընդունվել է Թեհրանի համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետ։ Ուսումը շարունակելու նպատակով մեկնել է Ֆրանսիա, սովորել Սորբոնի համալսարանի հասարակագիտության ֆակուլտետում, հետագայում ավարտել է նաև նույն համալսարանի ասպիրանտուրան (համաշխարհային հասարակագիտություն բաժին)։ 1984 թվականին Ռոզմարին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ և բնակություն հաստատել Լոս Անջելեսում։


== Նկարչություն ==
1985 թվականին Ռոզմարին ստեղծել է «Ատելիե դե Փարիզ» ցուցասրահ-արվեստի միջազգային կենտրոնը, որտեղ ներկայացված են նաև նրա մետաքսի վրա կատարած նկարչական գործերը։


== Երկեր ==
«Լիանա հրեշտակի գույները խառնելու առեղծվածը» (անգլերեն՝ The Secret of Mixing Colors from Angel Liana), 2016, Լոս Անջելես, ISBN 978-0-9969741-0-3:
«Անուշ» (անգլերեն՝ Anoush, The Daughter of King Shen), 2012, Լոս Անջելես, ISBN 978-0-966-7361-6-8:
«Երուսաղեմի մայրը լալիս է»  (անգլերեն՝ Mother of Jerusalem is Crying), 2012, Լոս Անջելես, ISBN 978-0-9667361-4-4:
«Վերապրած խոյեցի Արուսյակը։ Հուշագրություն» (անգլերեն՝ Veraprats Khoyetsi Arusyake), 2011, Երևան, ISBN 978-9939-64-019-8:
«Վերապրածը» (անգլերեն՝ The Survivor), 2002, Լոս Անջելես, ISBN 0-9667361-2-5:


== Մեջբերումներ  «Վերապրած խոյեցի Արուսյակը հուշագրության» մասին ==


== Գրականություն ==
Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012։


== Ծանոթագրություններ ==
Կանադական ժայռոտ լեռներ

Կանադական ժայռոտ լեռներ (անգլ.՝ Canadian Rockies), լեռնազանգված Կանադայի արևմուտքում, որը հանդիսանում է խաղաղօվկիանոսյան Կորդիլերների մի մասը։ Ամենաբարձր կետը Ռոբսոն լեռն է (3,954 մետր), ամենացածր կետը՝ Լիարդ գետը (305 մետր)։


== Բնութագիր ==
Կանադական ժայռոտ լեռները ձգվում են հյուսիսից Կանադայի հարավային սահմաններում 603 կմ։ Զբաղեցնում է 93409 կմ քառ.։ Լեռնազանգվածը բաղկացած են նստվածքային ապարների այնպիսի շերտերից, ինչպիսիք են թերթաքարերը և կրաքարերը։ Սրանք աշխարհագրականորեն ավելի երիտասարդ են, քան ամերիկյան Ժայռոտ լեռները։ Հինգ ազգային պարկեր տեղակայված են Կանադայի ժայռոտ լեռներում։ Դրանք են՝ Բանֆ ազգային պարկը, Յոհոն, Ջասպերը, Կուտնեյը և Վոթերթոն-Լեյքսը։ Լեռները ծածկված են անտառներով, որոնց հյուսիսային մասում դրանք լեռնային-տայգայական են, իսկ հարավում՝ սոճուտներ։


== Ամենաբարձր գագաթներ ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Peakware.com Archived 2016-09-27 at the Wayback Machine.
Peaklist.org
Britannica.com
Roger W. Patillo: The Canadian Rockies: Pioneers, Legends and True Tales. Trafford Publishing 2005, 9781412056274 (restricted online version (Google Books))
Brenda Koller: The Canadian Rockies Adventure Guide. Hunter Publishing Inc. 2006, ISBN 978-1-58843-573-6 (restricted online version (Google Books))
Բլոմբե

Բլոմբե (ֆր.՝ Blombay), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 116 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.25 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.47 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 20 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 63 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 46-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 17։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,0 %։ 46 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 43 անձ (23 տղամարդ և 20 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (1 տղամարդ և 2 կին)։ 17 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սողոմոն (բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սողոմոն (այլ կիրառումներ)Սողոմոն, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պորտուգալիայի զինանշան

Պորտուգալիայի զինանշան պաշտոնապես ընդունվել է 1911 թվականի հունիսի 30-ին Պորտուգալիայի դրոշի հետ։


== Պատմություն և նշանակություն ==
ժամանակակից պորտուգալական զինանշանը ենթարկվել է հազարավոր փոփոխությունների։ Զինանշանը իր սկիզբը առնում է կապույտ խաչից, որը գտնվում է Հերիխ Բուրգունդացու արծաթագույն ֆոնի վրա, որտեղ էլ անընդհատ ինչ-որ նոր տարրեր կամ ավելացվել են կամ պակասացվել, և վերջանում գերբագիտական մեծ տարրերի միաձուլմամբ 1911 թվականին։


== Նկարագրություն ==
Զինանշանը ոսկե արմիլայական ասպարեզ է, որում տեղադրված է գերբագիտական վահան։ Վահանի վրա սպիտակ ֆոնով խաչերի տեսքով պատկերված են կապույտ փոքրիկ 5 վահաններ։ Իսկ փորքրիկ վահանների վրա պատկերված է արծաթագույն 5 բեզանտ։ Մեծ վահանի եզրերում պատկերված են հսկայական կարմիր եզերքներ, որոնք վրա էլ գտնվում է ոսկե ամրոցների ընտանիքը։ Արմիլայական ասպարեզը զարդարված է ոսկե մասնաճյուղերով, որոնց ներքևից կապված են երկու ժապավեններ՝ կարմիր և կանաչ (պետական դրոշի գույները)։


=== Փոքր վահաներ և բեզանտներ ===
Պորտուգալիայի Թագավորության անկախացման պաշտոնական ընդունումից հետո՝ 1143 թվականին, բուրգուդական դրոշում ավելացվեցին արծաթագույն բեզանտները (բյուզանդական դրամներ), որը նշանակեց թագավորի՝ որպես անկախ միապետի իրավունքը՝ ստեղծելու սեփական արտարժույթը։ Միջնադարյան գերբագիտական վահանի գունավորման ժամանակ նա կորցրեց որոշ տարրեր և խաչի պատկերներ։ Առանց խաչի և հինգ փոքրիկ վահանները այդ տեղում, որտեղ եղել էին արծաթագույն բեզանտները, զինանշանը պատկանեց Սանշ I-ին։ Հետագայում արծագույն բեզանտների թիվը կրճատվեց թագավոր Սեբաստիան I-ի հրամանով։ Քննադատները բացատրում են, որ դրանք նման են Քրիստոսի հինգ վերքերին, բայց այդպիսի բացատրությունը քիչ հավանական է։


=== Ամրոցներ ===
Աֆոնս III-րդի կառավարության ժամանակ զինանշանում ի հայտ եկան ոսկե ամրոցների հետ կարմիր եզերքներ (ոչ թե աշտարակների, ինչպես հաստատում են որոշ պատմիչներ, այլ հենց ամրոցների հետ)։ Ամրոցների թիվը 12-ից քչացավ և հասավ 8-ի։ Աֆոնս IV-ը ստեղծեց 12, իսկ Սեբաստիան I-ը վերջնականորեն զինանշանի վրա պատկերեց 7 ամրոց։ Հավանաբար նրանք նշանակում են մավրիտանական ամրոցները, որոնք կռվեցին Ռեկոնկիստաների ժամանակ։


=== Արմիլայական ասպարեզ ===
Պորտուգալական գերբագիտության մեջ սկսած XV դարից կարևոր տարրն է արմիլայական ասպարեզը, որը հաճախակի օգտագործվել է գաղութների դրոշների վրա, մասնավորապես Բրազիլական գաղութների։ Այդ նավարկային գործիքը, որը օգտագործվել է տարածությունների հաշվարկման համար, խորհրդանշում է Պորտուգալիայի նշանակությունը աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների ժամանակ, նաև գաղութային ունեցվածքի առատությունը, որը պատկանել է առաջին հանրապետությանը։
Չնայած արմիլայական ասպարեզը հիմնականում գործածում են որպես «հանրապետական» տարր, ի տարբերություն կապտասպիտակ դրոշի վրայի թագի, նա պատկերվեց նաև միապետական դրոշների վրա։ Մասնավորապես, Պորտուգալիայի, Ալգարվի և Բրազիլիայի միասնական թագավորության դրոշի վրա, իսկ նրա մասնատումից հետո պատկերվեց թագավորության դրոշի, հետագայում՝ Բրազիլիայի կայսրության դրոշի վրա։


== Զինանշանի պատմություն ==

		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Զինանշանի բառագիրք
Սապետնյա

Սապետնյա (ուկրաիներեն՝ Сапетня), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սապետնյա գյուղում բնակվում էր 475 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բոգատիր (գյուղ, Պոգրեբիշչեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոգատիրԲոգատիր (ուկրաիներեն՝ Богатир), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոգատիր գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,07 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 242,86 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բարեգործական ընկերություն հայոց

Բարեգործական ընկերություն հայոց, հիմնվել է 1860 թվականին, Կոստանդնուպոլիսում։ Նպատակն էր երկրագործական ու արհեստագործական կրթություն տալ անապահով հայ երեխաներին։ Հիմնադիրներն էին Գ. և Մ. Աղաթոնները, Մ. Պեշիկթաշլյանը, Ս. Թագվորյանը, Ծերենցը, Գ. Օտյանը և ուրիշներ։ Ընկերության աշխատանքներին գործուն մասնակցություն է ունեցեյ Միքայել Նալբանդյանը։ Գործել է մինչև 1874 թվականը։
Ժողովածու (3695)

Ժողովածու (3695), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3695 թվի տակ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16X10,5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 13 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիր, նոտրգիր։ Կազմը` լաթապատ ստվարաթուղթ։


== Բովանդակություն ==
Գիրք Պետոյից
Բանր իմաստնոնց
Այս չորրորդ Սերիլայս է։
Յաղաղս պատկերացուցո
Թևան
Նախերգանք քարոզի
Մովսեսի գումարումն իրողութեանց սահմանաց Դաւթի։


== Ծանոթագրություններ ==
Հրաչիկ Աբգարյան (ֆիզիկոս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հրաչիկ Աբգարյան (այլ կիրառումներ)Հրաչիկ Հմայակի Աբգարյան (սեպտեմբերի 10, 1947(1947-09-10), Պեմզաշեն, Շիրակի մարզ), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1999), պրոֆեսոր (2003)։ ՌԴ բնական ԳԱ ակադեմիկոս (1998)։


== Կենսագրություն ==
Հրաչիկ Աբգարյանը ծնվել է 1949 թվականին Արթիկի շրջանի Պեմզաշեն գյուղում։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը «Կիսահաղորդիչների և դիէլեկտրիկների ֆիզիկա» մասնագիտությամբ։ 1970-1972 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1972-1990 թվականներին աշխատել է Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտում, 1972-1986 թվականներին եղել է կրտսեր գիտաշխատող, 1986-1990 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող։ 1990 թվականից աշխատել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանում, 1996 թվականից՝ բժշկական և կենսաբանական ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ 2004 թվականից կենսաֆիզիկայի համահայկական ընկերակցության անդամ է։
Աշխատանքները վերաբերում են կենսահաղորդչային և պիեզոէլեկտրական միացությունների ֆոտոէլեկտրական հատկություններին և դրանց վրա էլեկտրոնային ճառագայթման ազդեցություններին, համակարգերում ինքնակազմակերպման երևույթների ուսումնասիրություններին։


== Անդամակցություն ==
Կենսաֆիզիկայի համահայկական ընկերակցության անդամ (2004)։


== Երկեր ==
Абгарян Г. А., Исследование нелинейных фото- и электроиндуцированных явлений в сложных неметаллических соединениях и микрогетерогенных структурах биологической структуры [Текст] ։ автореферат дис. ... д-ра физ.-мат. наук ։ 01.04.07 - Физика твёрдого тела, 01.04.14 - Теплофизика и молекулярная физика; Ин-т приклад. проблем физики НАН РА. - Ереван, 1999. (դիսերտացիայի թեմա)


== Ծանոթագրություններ ==
Կումայրիի բազիլիկ եկեղեցի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կումայրի (այլ կիրառումներ)Կումայրիի բազիլիկ եկեղեցի, բազիլիկ եկեղեցի Հայաստանի պատմական Կումայրի քաղաքում։ Եկեղեցու կառուցումը վերագրվում VII դարին։ Եկեղեցին ունեցել է մի գմբեթ։
Եկեղեցին գտնվում է «Կումայրի» տուրիստական հանգրվանի բակում։ Պահպանվել է եկեղեցու միայն հիմքը և որոշ քանդակազարդ քարեր։


== Ճարտարապետություն ==

Պեղումներով բացված Կումայրիի եկեղեցին (VII դարի վերջ) ունի քառամույթ գմբեթավոր բազիլիկի հորինվածք։ Քառակուսաձև աղոթասրահը արևելքում ավարտվում է բեմի պայտաձև հատակագիծ ունեցող աբսիդով, որի երկու կողմում գտնվում են ուղղանկյուն ավանդատները։ Գմբեթը բարձրացել է ընդհանուր կառուցվածքի կենտրոնում։ Հյուսիսային ճակատից բացվող միակ դուռն ունի զույգ կիսասյունիկներով շքամուտք։ Արևելյան ճակատը մշակված է սեղանաձև հատակագծով երկու «հայկական խորշով»։ Կենտրոնագմբեթ կառուցվածքներին բնորոշ համաչափություններ և գմբեթի տեղադրություն ունեցող այս եկեղեցին Հայաստանի վաղ միջնադարի նույնատիպ հուշարձանների ամենաուշ օրինակն է։

		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Գյումրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Օֆելյա Ավետիսյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Ավետիսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Օֆելյա Յուխանի Ավետիսյան (օգոստոսի 22, 1923(1923-08-22), Դոնի Ռոստով, Դոնի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռեժիսոր։


== Կենսագրություն ==
1948 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը, 1950 թվականին՝ Երևանի Թատերական ինստիտուտը։ 1950 թվականից եղել է Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի ռեժիսոր։ 1969 թվականից դասավանդել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, պրոֆեսոր` 1987 թվականից։


== Բեմադրություններ ==
Արբուզովի «Իրկուտսկյան պատմություն» (1960)
Գիբսոնի «Երկուսը ճոճանակին» (1963)
Շեքսպիրի «Ռիչարդ III» (1965)
Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար» (1970)


== Ծանոթագրություններ ==
Կնճիթաթերթիկ սապատավոր

Կնճիթաթերթիկ սապատավոր (լատ.՝ Rhinopetalum gibbosum), շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Բազմամյա, փոքր գնդաձև սոխուկով բույս է։ 6-20 սմ բարձրությամբ ցողունը ներքևում մերկ է, վերևում մանր ծծիչներով։ Տերևները նշտարաձև են կամ ձվաձև։ 13-15 մմ երկարությամբ և 6-10 մմ լայնությամբ ծաղկապատի մասերը բաց կամ մուգ վարդագույն են, իսկ ներքևի մասում մուգ մանուշակագույն։ 12-14 մմ երկարությամբ և 16-20 մմ լայնությամբ տուփիկը հորիզոնական տափակացած է։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հայտնի է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երասխի լեռնաշղթա, Վեդի, Գոռավան, Արարատ)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Իրանում, Միջին Ասիայում, Աֆղանստանում և Պակիստանում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ծովի մակարդակից 850-1000 մ բարձրությունների վրա, ստորին լեռնային գոտում, չոր կավախճաքարոտ, ավազոտ, քարքարոտ լանջերին, ավազային անապատում և կիսաանապատում։ Ծաղկում է մարտ-ապրիլին, պտղաբերում է մայիս-հունիս ամիսներին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Գոռավանի ավազուտներ» պետական արգելավայրում և «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարինե Խալաթովա

Կարինե Յուրիի Խալաթովա (հունիսի 20, 1953(1953-06-20), Գանձակ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բանաստեղծ, թարգմանիչ, լրագրող։ Հայաստանի գրողների միության (1989), Մոսկվայի գրողների միության (1996) անդամ է։


== Կենսագրություն ==
Կարինե Խալաթովան ծնվել է 1953 թվականին, Կիրովաբադում։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի և գրականության բաժինը։ Ռուսերեն է թարգմանել հայ գրողների մի շարք ստեղծագործություններ, հեղինակ է հայ մշակույթին և գրականությանը նվիրված մի շարք հոդվածների։ Հրատարակվել է «Գրական Հայաստան», «Գրքերի աշխարհ», «Կոմունիստ», «Հայաստանի Հանրապետություն», «Ուրարտու», «Կոմսոմոլեց» և այլ հայկական և ռուսական պարբերականներում։
Թարգմանել է Մուշեղ Գալշոյանի, Զորայր Խալափյանի, Վալտեր Արամյանի, Ստեփան Ալաջաջյանի, Շահեն Թաթիկյանի, Վախթանգ Անանյանի, Մկրտիչ Սարգսյանի, Հրաչյա Քոչարի, Կարինե Խոդիկյանի և այլ գրողների ստեղծագործություններից։ 
1993-2008 թվականներին ապրել է Մոսկվայում, «Центрполиграф», «Эксмо», «Акпресс» և այլ պարբերականներում աշխատել որպես լրագրող և խմբագիր։ 2008 թվականին վերադարձել է Հայաստան և եղել է ԱՊՀ և Բալթյան երկրների թարգմանիչների մի քանի գիտաժողովների կազմակերպիչներից։ 2010-2011 թվականներին եղել է «ԱՊՀ և Բալթյան երկրների թարգմանիչներ» կայքի առաջին խմբագիրը, 2011-2012 թվականներին՝ Հայաստանի գրողների միության միջազգային գրական կապերի կենտրոնի ղեկավարը։ Մասնակցել է թարգմանչական մի շարք միջազգային գիտաժողովների և կոնֆերանսների։ Մոսկովյան «Меценат и мир» և «Առագաստ» ամսագրերի հեղինակ և թարգմանիչ (2010)։


== Երկեր ==
«Гранатовое кабаре» (2009)
«В поисках утерянного сна» (2012)
«Նրանք սիրել են Հայաստանը» (2011)
«Старый Ереван» («Հին Երևանը 1920-1940-ական թվականների հայ դասականների պատմվածքներում և հուշերում», 2016 թվական)


== Մրցանակներ ==
ՀԳՄ Միքայել Նալբանդյանի անվան մրցանակ, 2012։
Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնի և ՀԳՄ «Կանթեղ» մրցանակ, 2013։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐ ԵՎ ԿՅԱՆՔ՝ ԱՆԻՎՆԵՐԻ ՎՐԱ / Մոսկովյան իմ մեմուարներից/Կարինե Խալաթովա
Կիրակի. եկեղեցում/Կարինե Խալաթովա
Սանտա Մարիա դեյ Միրակոլի

Սանտա Մարիա դեյ Միրակոլի (իտալերեն՝ Santa Maria dei Miracoli, լատ.՝ Sanctae Mariae Miracolorum), կաթոլիկ եկեղեցի Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Տեղակայված է Պիացցա դել Պոպոլո հրապարակում, Ավրելիանոսի պատի հյուսիսային դարբասների դիմաց, Վիա դել Կորսո փողոցի վրա։ Սանտա Մարիա դեյ Միրակոլի և կից Սանտա Մարիա դի Մոնտեսանտոն «երկվորյակ» եկեղեցիները կառուցվել են 1662-1679 թվականներին ճարտարապետներ Կառլո Ռեյնալդիի, Կառլո Ֆոնտանայի և Լորենցո Բերնինիի կողմից։ Եկեղեցիների կառուցումը նախաձեռնել է Ալեքսանդր VII Պապը, որը հանձնարարում է Կառլո Ռեյնալդիին երկու եկեղեցիներով ձևավորել Վիա դել Կորսո փողոցի մուտքը։ Երկու շինությունների կառուցումը ֆինանսավորում է կարդինալ Ջիրոլամո Գաստալդին։

Թեև այս կառույցներին արտաքին տեսքի նմանության համար անվանում են «երկվորյակ» եկեղեցիներ, սակայն թե՛ նախագծով, թե՛ արտաքին ձևավորմամբ, նրանք ունեն որոշակի տարբերություններ։
Սանտա Մարիա դի Մոնտեսանտո եկեղեցին ունի օվալաձև ուրվագծեր, իսկ Սանտա Մարիա դեյ Միրակոլին շրջանաձև կառույց է՝ ութանկյուն գմբեթով և զանգակատնով։ Վերջինս կառուցվել է 18-րդ դարում։ Սանտա Մարիա դեյ Միրակոլի եկեղեցու կառուցումը սկսվել է 1675 թվականին և ավարտվել է 1681 թվականին։
Եկեղեցու ինտերիերը զարդարված է Բերնինիի աշակերտ Անտոնիո Ռաջիի ֆրեսկոներով։ Բենեդետտո և Գաստալդի կարդինալների արձանները Կառլո Ֆոնտանայի աշխատանքներն են։ Ինտերիերի ձևավորումը ևս պատկանում է Կառլո Ֆոնտանային։ Բարձր բեմի վրա Մարիամ Աստվածածնի պատկերն է, որի անունն է կրում եկեղեցին։ Նրան է նվիրված նաև բեմի աջ կողմում գտնվող առաջին աղոթարանը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Herbert Rosendorfer Kirchenführer Rom. Edition Leipzig 1999, ISBN 3-361-00485-3, Стр. 171. (գերմ.)
M. Armellini, Le chiese di Roma dal secolo IV al XIX, Roma 1891, p. 323(իտալ.)
C. Hülsen, Le chiese di Roma nel Medio Evo, Firenze 1927, pp. 537–538(իտալ.)
C. Rendina, Le Chiese di Roma, Newton & Compton Editori, Milano 2000, p. 203-204(իտալ.)
M. Quercioli, Rione IV Campo Marzio, in AA.VV, I rioni di Roma, Newton & Compton Editori, Milano 2000, Vol. I, pp. 264–334(իտալ.)
R. Luciani, Santa Maria dei Miracoli e Santa Maria di Montesanto, Fratelli Palombi Editori, Roma 1990, pp. 22–46(իտալ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Պատկերասրահ
Ֆոնտանկա (գյուղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆոնտանկա (այլ կիրառումներ)Ֆոնտանկա (ուկրաիներեն՝ Фонтанка), գյուղ Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Կոմինտերնովսկոե շրջանում։ Հիմնադրվել է 1949 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Ֆոնտանկա գյուղում բնակվում էր 6 260 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1490,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ուլիս Ռեմյոլ

Ուլիս Ռեմյոլ (ռուս.՝ Улыс-Ремъёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիշերա գետի աջ ափին՝ 89 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000016699
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001669
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոմիխայլովկա (գյուղ, Լուկոյանովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոմիխայլովկաՆովոմիխայլովկա (ռուս.՝ Новомихайловка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Լուկոյանովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քարայգի (գետ)

Քարայգի, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Նռնաձոր գետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Մեղրու լեռների հարավարևմտյան լանջերից և Նռնաձոր գյուղից 1 կմ հարավ-արևելքում միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 8,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարուց և չարից անդին

Բարուց և չարից անդին (գերմ.՝ Jenseits von Gut und Böse), գերմանացի փիլիսոփա Ֆրիդրիխ Նիցշեի փիլիսոփայական գիրքն է, որն առաջին անգամ լույս է տեսել 1886 թ.: Գիրքը շարունակում է Նիցշեի նախորդ՝ «Այսպես խոսեց Զրադաշտը» գրքի գաղափարները, սակայն ավելի քննադատորեն ու պոլեմիկալ կերպով է մոտենում այն հարցերին, որոնք դրվել էին նաև «Այսպես խոսեց Զրադաշտ»-ում։
Սկանդինավյան լեռներ

Սկանդինավյան լեռներ, լեռնային համակարգ Սկանդինավյան թերակղզում։ Երկարությունը մոտ 1700 կմ է, լայնությունը՝ հյուսիսում 200-300 կմ, հարավում մինչև 600 կմ, բարձրությունը՝ մինչև 2470 մ (Գալհյոպիգեն լեռ)։ Սկանդինավյան լեռների խիստ կտրտված լեռնաճյուղերը զառիվայր իջնում են դեպի Նորվեգական ծով՝ առաջացնելով բազմաթիվ հրվանդաններ, թերակղզիներ, կղզիներ, խոր հովիտներ և ֆիորդեր։ Սկանդինավյան լեռների ռելիեֆը հնագույն սառցադաշտերի գործունեության հետևանքով հարթվել է։ Նրա ձևավորման գործում կարևոր դեր ունեն ջրային էրոզիան, ձյան և սառցադաշտերի գործունեությունը։ Սկանդինավյան լեռների բնորոշ են Սկանդինավյան (վահանաձև) տիպի ժամանակակից սառցադաշտեր։ Օգտակար հանածոներից կան երկաթի, պղնձի, տիտանի, պիրիտի հանքանյութեր։ Գետերը կարճ են, ջրառատ, սահանքավոր։ Կան տեկտոնասառցադաշտային ծագման բազմաթիվ լճեր և ջրվեժներ։ Լանջերը (300-1100 մ բարձրությունները) ծածկված են ասեղնատերև անտառներով, ավելի վեր՝ լեռնային տունդրայով և մարգագետիններով։
1005

1005 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1005 թվականն է, 
XI դարի 5-րդ տարին։
Հոլով

Հոլով, թեքական և կցական լեզուներում անվանական խոսքի մասերին (գոյական, ածական, թվական) և դերանուններին հատուկ քերականական կարգ, որն արտահայտում է տարբեր առարկաների, առարկայի ու հատկանիշի, առարկայի ու գործողության միջև եղած հարաբերությունները և դրսևորվում է բառի վերջավորություններով, հիմքի հերթագայություններով (հոլովական թեքույթներ) կամ այդ երկուսի, որոշ դեպքերում նաև նախդիրների, զուգակցումով։ Հոլով են կոչվում նաև հոլովական թեքույթներով բաղադրված առանձին բառաձևերը (հոլովաձևեր), որոնք ունեն իրենց անվանումները և որոնց ամբողջությունը՝ նրանց կազմության եղանակների ու միջոցների հետ, կազմում է տվյալ լեզվի հոլովման համակարգը։ 


== Հայերենի հոլովներ ==
Հայերենում հոլովվում են գոյականը և որոշ դերանուններ, ինչպես և գոյականաբար առնված բառեր ու արտահայտություններ։ Ժամանակակից գրական արևելահայերենի քերականության մեջ (մասնավորապես՝ դպրոցական) հոլովման համակարգը ներկայացվում է 7 հոլովով։ Այդ հոլովներն են՝ ուղղական, սեռական, տրական, հայցական, բացառական, գործիական, ներգոյական։ Որոշ լեզվաբաններ տարբերակում են 5 հոլով՝ ուղղական, տրական, բացառական, գործիական, ներգոյական, ոմանք ընդունում են 6 հոլով՝ ն որոշիչ հոդը համարելով սեռականի ե՝ տրականի տարբերակիչ հատկանիշ։ Ուղղականը համարվում է ուղիղ հոլով և մյուս՝ թեք հոլովներին հակադրվում է հոլովական թեքույթի բացակայությամբ։ Դա անփոփոխ (մաքուր) հիմքով յուրատեսակ սկզբնաձև է, որից կազմվում են մյուս հոլովները։
Որոշ հետազոտողներ, այդ թվում՝ Մանուկ Աբեղյանը անկախ հոլով են անվանում ժամանակակից արևելահայերենի ուղղական և «կոչական» հոլովները, որոնցով դրսևորված բառերը նախադասության մեջ կամ անկախ են կամակցությունից (կոչական), կամ եթե ցույց են տալիս առարկաների հարաբերություններ, ապա այդ անում են ներունակությամբ, անկախ լրացական գործառույթից։


== Գրականություն ==
Ալեքսանդր Մարգարյան, Հայերենի հոլովները, Ե., Երևանի համալսարանի հրատ., 2000, 200 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Զելյոնոե (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶելյոնոեԶելյոնոե (ուկրաիներեն՝ Зелене), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնոե գյուղում բնակվում էր 149 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անտոնովկա (գյուղ, Եմելչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱնտոնովկաԱնտոնովկա (ուկրաիներեն՝ Антонівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անտոնովկա գյուղում բնակվում էր 106 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,685 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 154,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իտագուարու

Իտագուարու  (պորտ.՝ Itaguaru), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կնետրոնական նահագի Գոյաս մարզում։ Մտնում է Անապոլիս լան գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5139 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 239,936 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 21.4 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվե է 1958 թվականի նոյեմբերի 14-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 30.528.684,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 30.528.684,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,746 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Բորիս Գրեբենշչիկով

Բորիս Բորիսի Գրեբենշչիկով (Бори́с Бори́сович Гребенщико́в, նոյեմբերի 27, 1953(1953-11-27), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Ակվարիում ռոք-խմբի հիմնադիր, ղեկավար և երգերի հեղինակ, ռուսական ռոք-երաժշտության հիմնադիրներից մեկը։ 50 ստեղծագործական տարիների ընթացքում Գրեբենշչիկովը գրել է ավելի քան 600 երգ, թողարկել ավելի քան 50 երաժշտական ալբոմ։


== Կենսագրություն ==
1971 թվականին ավարտել է Լենինգրադի № 239 ֆիզիկա-մաթեմատիկական դպրոցը։ 1972 թվականին նա և Անատոլի Գունիցկին հիմնել են "Ակվարիում" ռոք-խումբը։ Մինչև 1980-ականների վերջերը խումբը վարում էր կիսաընդհատակյա գոյություն։
1977 թ. ավարտեց Լենինգրադի պետական համալսարանը և սկսեց աշխատել սոցիոլոգիայի ինստիտուտում` շարունակելով երգեր գրել և համագործակցել փորձարարական ուսանողական թատրոնի հետ։ 1977 թվականին հիմնեց «Ռոկսի» ինքնահրատ հանդեսը։
1978 թ. ամռանը Մայկ Նաումենկոյի հետ ձայնագրում է ակուստիկ ալբոմ։ "Թբիլիսի-80" ռոք-փառատոնին մասնակցելու պատճառով հեռացվեց աշխատանքից, իսկ «Ակվարիում» խումբն արգելվեց։
1981 թ. ձայնագրվեց "Ակվարիում"-ի առաջին ամբողջական ինքնահրատ ալբոմը՝ "Կապույտ ալբոմը", իսկ խումբը դարձավ Լենինգրադի ռոք-ակումբի անդամ։
1982 թ. դարձավ Կինո խմբի առաջին ալբոմի պրոդյուսերը։
1987 թ. ԽՍՀՄ-ում թողարկվեց «Ակվարիումի» առաջին պաշտոնական ալբոմը, իսկ Գրեբենշչիկովը հանդես եկավ որպես "Ասսա" ֆիլմի կոմպոզիտոր։ 1989 թ. թողարկվեց Գրեբենշչիկովի առաջին անգլալեզու ալբոմը՝ «Radio Silence», Դեյվ Սթյուարտի մասնակցությամբ։ 1997 թ. դարձավ «Տրիումֆ» մրցանակի դափնեկիր։ 2005 թվականից նաև ռադիոհաղորդավար է՝ վարում է «Աերոստատ» ծրագիրը։
2014 թ. թողարկեց մենակատարային «Սոլ» ալբոմը, որ մեծ հաջողություն ունեցավ։
2010 թ. Երևանում կայացավ նրա բանաստեղծությունների հայերեն ժողովածուի շնորհանդեսը։ 
2020 թ․ միացել է ռուս մտավորականներին՝ կոչ անելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յին պաշտպանել Արցախի հուշարձանները։


== Սոլո կարիերան ==
"Ակվարիում"-ի կազմից դուրս Գրեբենշչիկովը թողարկել է մի շարք սոլո ալբոմներ.

1978 — Все братья — сёстры (Մայկ Նաումենկոյի հետ)
1989 — Radio Silence (բացի երկու երգերից՝ անգլալեզու ալբոմ)
1992 — Русский альбом
1994 — Песни Александра Вертинского
1996 — Чубчик
1996 — Radio London (անգլալեզու դեմո-ձայնագրություններ)
1997 — Лилит
1998 — Борис Гребенщиков и Deadушки
1999 — Песни Булата Окуджавы
2004 — Без слов (գործիքային ալբոմ)
2014 — Соль
2018 — Время N
2020 — Знак Огня
2020 — Услышь меня, хорошая
2021 — Дань


=== Աշխատանքը ֆիլմերում ===
Որպես դերասան խաղացել է մի շարք ֆիլմերում, այդ թվում՝ "…Иванов" (1981), "Чёрная роза — эмблема печали, красная роза — эмблема любви" (1989), "Два капитана 2" (1992), "Нежный возраст" (2000), "БГ. Лев Толстой" (2002)։ Բազմաթիվ ֆիլմերի համար («Азазель», «2-Асса-2») գրել է երաժշտություն։


== Գրքեր ==
Բանաստեղծություններ / Բ. Գրեբենշիկով; Ռուսերենից թարգմանեց` Ա. Շեկոյան; Երևան։ «Անիվ», 2010. 92 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
«Ակվարիում»-ը համերգային ծրագրով հանդես կգա՞ ԼՂՀ-ում
Բորիս Գրեբենշչիկով․ «Սիրում եմ վերապրել գեղեցիկը», հարցազրույցը՝ Աշոտ Գրիգորյանի, art-collage.com, 2022
Վերխնեսորոկինո

Վերխնեսորոկինո (ռուս.՝ Верхнесорокино, բաշկիրերեն՝ Үрге Сорокин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 410 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սանիթեք Հայաստան

Սանիթեք Հայաստան, «Սանիթեք Ինթերնեյշնլ Գրուպ» թափոնների կառավարման միջազգային ընկերության մասնաճյուղը Հայաստանում։ Գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Լիբանանում։ Ընկերությունը հիմնվել է 2010 թ. սեպտեմբերին Բեյրութում, իսկ 2014 թ. դեկտեմբերից գործում է նաև Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում։ Սանիթեքը համագործակցում է Ասիայի, Եվրոպայի և Միացյալ Նահանգների մի շարք ընկերությունների հետ։ 


== Գործունեությունը Հայաստանում ==
Սանիթեքը հաղթել է Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի կողմից հայտարարված միջազգային մրցույթում, որը  կազմակերպվել էր Երևանի աղբահանության խնդիրը լուծելու նպատակով։ Երևանի վարչական շրջաններից մի քանիսում աղբահանության աշխատանքներն իրականացնելու համար  ընկերությունը սկզբնապես ներդրել է 10 միլիոն եվրո և աշխատանքի ընդունել 150 մարդ՝ նախատեսելով 2015 թ. ավարտին արդեն ներդրումները հասցնել 20 միլիոն եվրոյի, իսկ աշխատակիցների քանակը՝ 1100-ի։ Արդյունքում՝ Սանիթեքը սկսել է աղբահանություն իրականացնել Երևանի 12 վարչական շրջաններից 11-ում, այդ թվում՝ Արաբկիրում, Նուբարաշենում, Նոր Նորքում և Էրեբունիում։


== Ծառայություններ ==
Սանիթեքը մատուցում է բազմաբնույթ ծառայություններ, որոնք վերաբերում են թափոնների կառավարմանը, այդ թվում՝ սանիտարական մաքրում, աղբահանություն, ձնամաքրման աշխատանքներ, կոմպոստացում, թափոնների այրում, կոշտ և առողջապահական թափոնների համար նախատեսված կայանների կառուցում և շահագործում, սանիտարական աղբավայրերի կառուցում և կառավարում։


== Կորպորատիվ կառուցվածք և ղեկավարություն ==
2014 թ. դեկտեմբերին Սանիթեքը ներկայացրել էր Մադլեն էլ Բոլբոլին որպես  ընկերության հայաստանյան մասնաճյուղի ղեկավար։ 2015 թ. օգոստոսին ընկերությունն արդեն ներկայացնում էր «Սանիթեքի» բաժնետերերից Նիկոլաս Թավիլը։ Ավելի ուշ նա դարձավ Սանիթեք ընկերության համասեփականատեր՝ զբաղեցնելով գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը (մինչև օրս)։ 


== Մարտահրավերներ և քննադատություն ==
2015 թ. ամռանը Երևանում «Էլեկտրիկ Երևան» անունով հայտնի քաղաքացիական շարժման ընթացքում Սանիթեք ընկերության աղբամանները ցուցարարների կողմից օգտագործվեցին որպես  բարիկադներ։ Ընկերությունը զգալի նյութական վնասներ կրեց։
2016 թ. ամռանը և գարնանը ընկերությունը բազմիցս դիմեց քաղաքացիներին՝ խնդրելով չայրել և չվնասել Սանիթեքի աղբամանները տարբեր վարչական շրջաններում։
Ընկերությունը հաճախ ստիպված է լինում լրացուցիչ աշխատանքներ կատարել,  քանի որ մարդիկ նետում են աղբը դրա համար չնախատեսված վայրերում։


== Բարեգործություն և սոցիալական նախաձեռնություններ ==
 2016 թ. ապրիլին Սանիթեքը միացավ Երևանում հասարակական ծառայություններ  մատուցող մի շարք այլ ընկերությունների՝ մարդասիրական օգնություն ուղարկելով Արցախ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արճեշի դաշտ

Արճեշի դաշտ, դաշտ Հայկական լեռնաշխարհում։ Տարածվում է Վանա լճի հյուսիսային կողմում, Արճեշ գետակի ավազանում։ Ունի մոտ 10 կմ երկարություն և 2-4 կմ լայնություն։ Մինչև 1896 թվականը ուներ ոռոգովի շատ առուներ և խիտ բնակչություն, որի ճնշող մեծամասնությունը կազմում էին հայերը։ 1896 թվականի կոտորածների ժամանակ հայերի մի մասը ոչնչացվեց, մյուսները ցրվեցին տարբեր տեղեր, Հայկական գյուղերն ու բնակավայրերը զավթեցին անասնապահ քրդերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Դիսերնետ

Դիսերնետ (անգլ.՝ Dissernet, ռուս.՝ Диссернет), Ռուսաստանում գիտության մեջ գրագողության դեմ պայքարող կամավորական ցանցային միություն։ Միությունը կազմված է տարբեր բնագավառներում աշխատող մի շարք պրոֆեսիոնալ գիտնականներից, լրագրողներից, քաղաքացիական ակտիվիստներից, կամավորականներից։ Միության գործունեությունը հիմնականում ուղղված է Ռուսաստանի գիտական և կրթական հաստատություններում 1990-ականներին վերջից պաշտպանված թեկնածուական և դոկտորական ատենախոսությունների հասարակական փորձաքննության և դրա արդյունքներից առավել հանրայնացման անցկացմանը։


== Առանցքային ակտիվիստներ ==

Միխայիլ Գելֆանդ
Անդրեյ Զայակին
Սերգեյ Պարխոմենկո
Անդրեյ Ռոստովցև


== Գրականություն ==
«Russia Child Rights Advocate Denies Plagiarism Charge»։ RIA Novosti։ ապրիլի 4, 2013 
Von Bidder Benjamin (ապրիլի 15, 2013)։ «Wladimir Guttenberg»։ Der Spiegel (գերմաներեն) (16)։ Վերցված է 2013-08-12 
Khvostunova Olga (մայիսի 8, 2013)։ «Plagiarism-gate»։ Institute of Modern Russia 
Bowring Bill (մայիսի 23, 2014)։ «Putin's dissertation and the revenge of RuNet»։ openDemocracy։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-05-25-ին։ Վերցված է 2020-05-14 
«Des responsables russes accusés de plagiat»։ Le Figaro (ֆրանսերեն)։ հունվարի 28, 2014 
Eremenko Alexey (օգոստոսի 19, 2014)։ «Dissernet Activists Track Russian Officials With Black-Market Degrees»։ The Moscow Times 
Taranova Yulia (դեկտեմբերի 21, 2015)։ «Dissernet Dissernet: Fighting the Industry of Fake Reputations»։ Digital Russia։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-12-22-ին։ Վերցված է 2020-05-14 
Neyfakh Leon (մայիսի 22, 2016)։ The Craziest Black Market in Russia։ Slate։ Արխիվացված է օրիգինալից դեկտեմբերի 30, 2016-ին  
Russie : l'incroyable marché noir du plagiat։ Le Vif (ֆրանսերեն)։ մայիսի 23, 2016 
«Akadeemiline elu Venemaal – iga viies diplomitöö on mustalt turult ostetud, poliitikud teevad plagiaati» (էստոներեն)։ Delfi։ մայիսի 23, 2016 
«By Russian Standards, Melania Trump Would Be a Plagiarism Amateur»։ The New York Times (անգլերեն)։ հուլիսի 22, 2016 
Kassian Alexei, Larisa Melikhova (2019)։ «Russian Science Citation Index on the WoS platform: a critical assessment»։ Journal of Documentation 75 (5): 1162–1168։ ISSN 0022-0418։ doi:10.1108/JD-02-2019-0033 
«Russian journals retract more than 800 papers after ‘bombshell’ investigation»։ Science։ 2020-01-08 


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.dissernet.org Դիսերնետ. պաշտոնական կայք
(2305) Քինգ

(2305) Քինգ (անգլ.՝ King), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,785757 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7061 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8654 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1698,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211977 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,45° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2305) Քինգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ջերեմի Քորբին

Ջերեմի Բերնարդ Քորբին (մայիսի 26, 1949(1949-05-26)[…], Չիպպենեմ, Wiltshire, Ուիլտշիր, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, ով Լեյբորիստական կուսակցության և ընդդիմության առաջնորդն էր 2015 թվականի սեպտեմբերի 12-ից մինչև 2020 թվականը։ Նա Խորհրդարանի անդամ է (ԽԱ) 1983 թվականից։
Քաղաքականության հետ մեկտեղ նա աշխատել է որպես առևտրային միության ներկայացուցիչ։ Նրա քաղաքական կարիերան սկսվել է, երբ նա 1974 թվականին ընտրվել է Հարինգեյի խորհրդի անդամ, հետագայում նա եղել է Լեյբորիստական կուսակցության Հորսնիի մասնաճյուղի քարտուղար և այս պաշտոնում մնացել է մինչև պատգամավոր դառնալը Իսլինգթոն Նորթից։
Որպես բեքբենչ դեպուտատ նա հայտնի է եղել իր ակտիվությամբ և անհնազանդությամբ, հաճախ դեմ քվեարկելով Լեյբորիստների առաջարկներին, ներառյալ երբ կուսակցությունը իշխանության մաս էր Թոնի Բլեերի և Գորդոն Բրաունի ժամանակ։ Որպես Լեյբորիստների առաջնորդ, Կորբինը կողմնակից է վերականգնել ազգային ծառայություններ և առողջապահության ոլորտում ներդրումները սկսած 2010 թվականին և կողմնակից է, որպեսզի ապապետականացվեն ազգային կազմակերպությունները և երկաթուղին։ Երկար ժամանակ է նա հակապատերազմական և հակամիջուկային շարժումների ակտիվիստ է, Քորբինը նաև սատարում է այլ երկրների գործերին չմիջամտման քաղաքականությանը։ Նա եղել է հակապատերազմական և սոցիալիստական խմբավորումների անդամ մինչև Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդ դառնալը։
Երբ լեյբորիստները պարտություն կրեցին 2015 թվականին և հրաժարական տվեց լեյբորիստների նախկին առաջնորդ Էդ Միլիբանդը, Քորբինը դրեց իր թեկնածությունը Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդի ընտրություններում։ Նա ընտրվեց Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդ 2015 թվականի սեպտեմբերին առաջին փուլով` հավաքելով ձայների 59,5%-ը։
2016 թվականի սեպտեմբերին Քորբինը վերընտրվեց Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդ` հավաքելով ձայների 61,8%-ը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գառնավուկ

Գառնավուկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։ Գտնվում էր Մամախաթուն քաղաքից 28 կմ հարավ-արևելք, Արևմտյան Եփրատի ավազանի Շեյխքյոյդերես գետի միջին հոսանքի տարածքում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլևկա (գյուղ, Կոստիրյովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասիլևկաՎասիլևկա (ռուս.՝ Васильевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դուպիգայմ

Դուպիգայմ (ֆր.՝ Duppigheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1564 մարդ, բնակչության խտությունը` 211.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.38 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 13 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1049 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 778-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 271։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,2 %։ 778 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 744 անձ (389 տղամարդ և 355 կին)։ Գործազուրկ են եղել 34 անձ (19 տղամարդ և 15 կին)։ 271 անաշխատունակներից 74-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 145-ը` թոշակառուներ, իսկ 52-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բելչին (գյուղ, Իզյասլավի շրջան)

Բելչին (ուկրաիներեն՝ Більчин), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բելչին գյուղում բնակվում էր 406 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1051 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 386,3 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թոդեվերան

Թոդեվերան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում էր Հասանկալա գյուղաքաղաքից 32 կմ հարավ-արևելք, Արաքսի ավազանի վտակներից մեկի ափին։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը լեռնային էր։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակիչները կորտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1918-1920 թվականների Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 54 տուն հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Թոդեվերանն ուներ հայկական եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լույսի ցրում

Լույսի ցրում, լույսի տարածման ուղղության փոփոխությունը նյութում, որը դրսևորվում է իբրև նյութի ոչ ինքնուրույն լուսարձակում։ Լույսն իր էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցությամբ ստիպողական տատաանման մեջ է դնում միջավայրի էլեկտրոնները, ատոմները և մոլեկուլները, որոնք, դառնալով լույսի երկրորդային աղբյուրներ, լուսային էներգիան առաքում են հնարավոր բոլոր ուղղություններով։ Տարբերում են առաձգական ցրում, որը տեղի է ունենում առանց հաճախականության փոխակերպման, և ոչ առաձգական ցրում, որն ուղեկցվում է լույսի հաճախականության փոփոխությամբ։ Առաձգական ցրման դեպքում փուլային խիստ առնչություններ են պահպանվում սկզբնական և ցրված ալիքների միջև (կոհերենտ ցրում), մինչդեռ ոչ առաձգական ցրման դեպքում տեղի են ունենում ցրված ալիքի փուլի պատահական շեղումներ (ոչ կոհերենտ ցրում)։ Համասեռ միջավայրում Լույսի ցրում տեղի չունի, և փունջը չի փոխում սկզբնական ուղղությունը (լույսի ուղղագիծ տարածում)։ Լ. Ի. Մանդելշտամը ցույց է տվել (1907), որ Լույսի ցրումման երևույթի համար էական է հատկապես միջավայրի օպտիկական համասեռության խախտումը, այսինքն՝ բեկման ցուցչի ոչ հաստատուն լինելը։
Սևրյուկովո (գյուղ, Լենինսկի շրջան)

Սևրյուկովո (ռուս.՝ Севрюково), գյուղ Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Լենինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պանայոտիս Տաքցիդիս

Պանայոտիս Տաքցիդիս (հուն․՝ Παναγιώτης Ταχτσίδης, փետրվարի 15, 1991(1991-02-15), Նաֆպլիոն, Պելոպոնես), հույն ֆուտբոլիստ, իտալական Կատանիա ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպան։


== Ակումբային ==


=== ԱԵԿ ===
Պանայոտիսը համարվում է հունական ԱԵԿ ֆուտբոլային ակումբի սան։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը ակումբի հետ կնքել է 2007 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ 2009 թվականի հունվարի 27-ին Պանայոտիսը դարձավ ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը, որը երբևէ հանդես է եկել Հունաստանի առաջնությունում, այդ պահին նա 16 տարեկան 348 օրական էր, հենց այդ մեկնարկային խաղում նա խփեց հաղթական գոլը։


=== Ջենոա ===
2010 թվականի հունվարին ԱԵԿ-ը և Ջենոան համաձայնության եկան ֆուտբոլիստի տրանսֆերի համար։ Ապենինյան թերակղզի հույն ֆուտբոլիստը պաշտոնապես տեղափոխվեց ապրիլի 21-ին։


=== Չեզենա ===
2010 թվականի օգոստոսի 7-ին Պանայոտիսը վարձավճարի հիմունքներով տեղափոխվեց իտալական մեկ այլ ակումբ Չեզենա։


=== Գրոսսետո ===
2011 թվականի փետրվարի 2-ին նա տեղափոխվեց նույն քաղաքի մեկ այլ ակումբ նույնպես վարձավճարի հիմունքներով։ Նա տեղափոխվեց Գրոսսետո մեկ տարի ժամկետով։


=== Հելլաս Վերոնա ===
2011/2012 մրցաշրջանը Տաքցիդիսը անցակցրեց Վերոնա ֆուտբոլային ակումբում վարձավճարի հիմունքներով։ Նրա ներկայություն օգտակար եղավ թիմի համար, վերջինս Սերիա B-ում հասավ մինչև փլեյ-օֆֆ։


=== Ռոմա ===
2012 թվականի հուլիսի 19-ին Տաքցիդիսը 5 տարվա պայմանագիր կնքեց իտալական Ռոմա ակումբի հետ։ Մայրաքաղաքյին ակումբը Ջենոային վճարեց 2, 5 միլիոն եվրո։


=== Կատանիա ===


== Արտաքին հղումներ ==
Անհատական պրոֆիլը Ռոմայի պաշտոնական կայքում
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Վարդենիս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս քաղաքում։ Ընդգրկված է Վարդենիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Պատմություն ==
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցված է 1902-1912 թվականներին ըստ երևույթին՝ ավելի հին ժամանակներից գոյություն ունեցած եկեղեցու տեղում։ Եկեղեցու հատակագիծը խաչաձև է, գմբեթը՝ սլացիկ։ Գմբեթի թմբուկի վրա կան երկարավուն լուսամուտներ։ Կառուցված է գունագեղ և սրբատաշ բազալտով, ունի 3 կամարակապ դռներ։
Բակում կան գերեզմաններ, գեղազարդ խաչքարեր, ու տապանաքարեր (15–18–րդ դար)։ Այստեղ մինչև 19-րդ դարի վերջերը պահվել են մի քանի ձեռագիր ու հին տպագիր գրքեր։ Եկեղեցու բակում թաղված են ժամանակագիր Հովհաննես Ծարեցին (16-րդ դ) և Սարգիս Վարդապետը։


== Ծանոթագրություններ ==
(1433) Գերամտինա

(1433) Գերամտինա (անգլ.՝ Geramtina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1937 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Էժեն Դելպորտի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,796953 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3141 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2798 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1708,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210706 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,23° անկյուն։
Գերամտինա աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1433) Գերամտինա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կունկաս

Կունկաս (ռուս.՝ Кункас, բաշկիրերեն՝ Ҡунҡаҫ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իբրահիմ Բեյ

Իբրահիմ Բեյ (արաբ․՝ إبراهيم بك‎‎, իրական անունը Շինջիկաշվիլի (վրաց.՝ შინჯიკაშვილი, 1735, Թիֆլիս, Քարթլիի թագավորություն - 1817 կամ 1816, Dongola, Սուդան), ծագումով վրացի Եգիպտոսի օսմանյան նահանգապետ (1780-1781, 1784-1785, 1803-1804), մամլուքների առաջնորդ, ռազմական գործիչ, միացյալ Եգիպտոսի կառավարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Թբիլիսիից ոչ հեռու գտնվող Մարտկոփի գյուղում։ Մանուկ հասակում օսմանցի ավազակների կողմից գերեվարվում է և վաճառվում ստրկության, իր տիրոջ պարտադրությամբ ընդունում է իսլամ և վերցնում Իբրահիմ անունը։
Հետագայում նրան վաճառում են Եգիպտոսի կառավարչին, իսկ որոշ ժամանակ անց լավ ծառայության համար ազատ է արձակվում և նշանակվում է Կահիրեի քաղաքագլուխ։ Նրա նախկին տիրոջ մահից հետո իր հայրենակից՝ Մուրադ Բեյի հետ համատեղ նշանակվում է Եգիպտոսի գերագույն կառավարիչ։
Բուրգերի և Գելիապոլսի ճակատամարտերում, Իբրահիմը դիմակայում է Նապոլեոնի բանակին, սակայն երկու դեպքում էլ պարտություն է կրում ինչի պատճառով կորցնում է իշխանությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Chandler, David, The Campaigns of Napoleon New York, Macmillan, 1966.
Cole, Juan Napoleon’s Egypt: Invading the Middle East Palgrave Macmillan, 2007. [ISBN 1-4039-6431-9]
Herold, J. Christopher, Bonaparte in Egypt — London, Hamish Hamilton, 1962.
Herold, J. Christopher, The Age of Napoleon. New York, American Heritage, 1963.
Moorehead, Alan, The Blue Nile New York, Harper & Row, 1962.
Ահմեդ (այլ կիրառումներ)

Ահմեդ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․


== Տեղանուն ==
Ահմեդ (Մարդինի գավառ)
Ահմեդ-վագը Տրապիզոնի գավառ
Բեգլի-Ահմեդ Կարսի գավառ
Կարա-Ահմեդ Դիարբեքիրի գավառ


== Անուն ==
Ահմեդ I (1590-1617), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1730 - 1754 թթ.
Ահմեդ II (1643-1695), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1808 - 1839 թթ.
Ահմեդ III (1673-1736), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1703 - 1730 թթ.
Աճանան (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աճանան (այլ կիրառումներ)Աճանան, Եջանան, Խալաջ, Հալաջ, Հաճանան, Ներքին Նորաշենիկ, Օխտարիգետ, գետ Հայաստանում, Ողջիի ձախ վտակը։ Երկարությունը 29 կմ է, ավազանը 130 կմ²։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռնաշղթայի հարավային լանջերից, 2700 մ բարձրությունից։ Վերին հոսանքն անցնում է անտառապատ ձորով։ Տարեկան միջին ծախսը 0,92 մ³/վրկ, առավելագույնը 14,4 մ³/վրկ, տարեկան հոսքը 29,0 մլն. մ³։


== Ծանոթագրություններվբ  ջևֆտհցըցցըցտըցտըտըիտևգըհգբյհհ ==
Գոլոխվաստիխա

Գոլոխվաստիխա (ռուս.՝ Голохвастиха), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վետլուժսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բոլիշևո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)

Բոլիշևո (ռուս.՝ Болышево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 205 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեմենցևո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեմենցևոՍեմենցևո (ռուս.՝ Семенцево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)