120-ՊՄ-43 ականանետ

1943 թվականի նմուշի 120-միլիմետրանոց գնդային ականանետ (ՊՄ-43) (ռուս.՝ ПМ-43), 120 միլիմետր տրամաչափի խորհրդային ականանետ։ Հարթափող կոշտ համակարգ է, որի լիցքավորումը կատարվել է փողաբերանի հատվածքից։ Տվյալ տիպի զենքերի ամենահաջող տարբերակներից մեկն է։


== Պատմություն ==
Ականանետը 1938 թվականի նմուշի 120-միլիմետրանոց գնդային ականանետի ձևափոխված տարբերակն է, որի արդիականացումը կատարել է կոնստրուկտորների կոլեկտիվը սերիական գործարանի գլխավոր կոնստրուկտոր Ալեքսանդր Կոտովի գլխավորությամբ 1943 թվականին։
Ականանետի կառուցվածքի տեխնոլոգիականության բարձրացումը նպաստել է արտադրության ծավալների բարձրացմանը, ինչի արդյունքում արդեն 1943 թվականին 120-միլիմետրանոց ականանետերի հաստիքային քանակը Կարմիր բանակի հրաձգային դիվիզիաներում 18-ից հասել է 21-ի։
Մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտը ակտիվորեն օգտագործվել է 1938 և 1941 թվականների նմուշի 120-միլիմետրանոց ականանետների հետ միասին։
Զենքը պատճենել է Չինաստանը որպես  Type 53 ականանետ։ Ավելի դիմացկուն, բայց ավելի ծանր տարբերակ է Type 55-ը, որը մշակել է Norinco-ն։ Եգիպտոսը նույնպես ստեղծել է իր արդիականացված տարբերակը՝ Helwan Model UK 2։


== Նկարագրություն ==
Փողի կառուցվածքը պարզեցվել է, ինչը թույլ է տվել կոտրված զարկանը փոխել առանց ականանետը քանդելու, ինչը ոչ միայն հարմար է, այլ նաև կարևոր է մարտական իրավիճակում։ Դրանից բացի, ականանետին ավելացվել են զույգ հարվածամեղմիչներ զսպանակի  ավելի երկար ընթացով ու տատանվող նշանոցով։ Տատանվող նշանոցի ավելացումը պարզեցրել է հորիզոնական դիրք տալու մեխանիզմը։ Ինչպես նաև բարձրացել են ականանետի շահագործման ու մարտական բնութագրերը։
Ենթադրաբար միայն հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում փողաբերանի հատվածում տեղադրվել է ապահովիչ կրկնակի լիցքավորման դեմ։


== Շահագործող երկրներ ==
 Ադրբեջան – 107 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
 Կոնգոյի Հանրապետություն – 28 2018 թվականի դրությամբ
 Մոլդովա – 7 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
 Ռուսաստան – 900 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ 15 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
 Թուրքմենստան – 66 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
 ԿԱՀ – 12 Մ-1943 2018 թվականի դրությամբ
 Ուկրաինա – 30 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
 Հարավային Սուդան – որոշակի քանակության ՊՄ-43 և Type-55 2018 թվականի դրությամբ
 Աֆղանստան
 Ալբանիա
 Ալժիր
 Բանգլադեշ – Type 53 տարբերակ
 Բոտսվանա – 6
 Կամբոջա
 Կաբո Վերդե – 6
 Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն – 12 հատ պահեստում
 Չինաստան – արտադրվել է որպես Type 53 և Type 55
 Կոնգոյի Հանրապետություն – 28
 Կուբա
 Չեխիա
 Եգիպտոս – ՊՄ-43 և Helwan Model UK 2
 Գվինեա
 Գվինեա Բիսաու – 8
 Գայանա – 18
 Հունգարիա – 1 (2016 թվականի դրությամբ)
 Իրաք
 Ղազախստան
 Հյուսիսային Կորեա
 Լաոս
 Մադագասկար
 Մոզամբիկ – 12
 Մյանմա – Type 53 տարբերակ
 Նեպալ
 Նիկարագուա: 24
 Պակիստան – Type 53 տարբերակ
 Ռումինիա
 Սլովակիա
 Սուդան
 Շրի Լանկա
 Սիրիա
 Տանզանիա – Type 53 տարբերակ
 Զիմբաբվե – 6


=== Նախկին օպերատորներ ===
 ԽՍՀՄ
 Բուլղարիա
 Վիետնամ – ՊՄ-43, Type 53 և Type 55, ականանետներն ընդունվել են Վիետնամի ժողովրդական բանակի սպառազինության մեջ և օգտագործվել Հարավային Վիետնամի ազատագրման ժողովրդական ճակատի պարտիզանների կողմից Վիետնամի պատերազմի ընթացքում
 Հարավային Եմեն
 Վրաստան – 14 ականանետ ստացվել է Բուլղարիայից ռազմական օգնության շրջանակներում
 Հյուսիսային Կորեա – մնացել է սպառազինության մեջ առնվազն մինչև 1997 թվականը
 Լեհաստան – 1943 թվականի մայիսին 120-միլիմետրանոց ականանետներ է ստացել Լեհաստանի Տ. Կոստյուշկոյի անվան 1-ին հետիոտնային դիվիզիոնի 120-մմ ականանետային 1-ին լեհական առանձին դիվիզիոնը, ավելի ուշ՝ լեհական այլ զորամասեր։
Գերմանիայի դեմոկրատական հանրապետություն
 Հարավսլավիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
International Institute for Strategic Studies (February 2016)։ The Military Balance 2016 116։ Routlegde։ ISBN 9781857438352 


== Արտաքին հղումներ ==
120-мм полковые миномёты.