armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ժատեց

Ժատեց (չեխ․՝ Žatec, գերմ.՝ Saaz), պատմական քաղաք Չեխիայի Հանրապետության Լոունի շրջանի Ուստեցկ երկրամասում։ Հայտնի է «Ժատեցկի հմուլի» աճեցման ավելի քան 700-ամյա ավանդույթով։ Ժատեցն արտադրում է իր սեփական գարեջուրը, և այստեղ ամեն տարի քաղաքային հրապարակում անցկացվում է Dočesná  բերքահավաքի փառատոնը։


== Պատմություն ==
Չեխիայի թագավորության ամենավաղ պատմական վկայակոչումը վերագրվում է Sacz բոհեմական ամրոցին, 1004 թվականի Տիտմար Մերզեբուրգի լատինական քրոնիկոնում։ Այդ ժամանակ գերմանացի Հենրիխ II արքան վերանվաճում է ամրոցը լեհ դուքս Բոլեսլավ I-ից։ 11-րդ դարի ընթացքում դա պատկանում էր Վրշովցի հզոր ազնվական ընտանիքին։ 1265 թվականին Պրժեմիսլ Օտակար II-ի կառավարության օրոք քաղաքին տրվում է արքայական քաղաքի արտոնություններ։ Զինանշան քաղաքացիներին տրվել է Վլադիսլավ  II-ի կողմից, Միլանի հարձակման ժամանակ ցուցաբերած քաջության համար։
1419 թվականի Հուսյան հեղափոխական շարժումից մինչև Երեսնամյա պատերազմը քաղաքը հուսականության կամ բողոքականության հետևորդ էր, իսկ Սպիտակ լեռան ճակատամարտից հետո 1620 թվականին Չեխիայի բնակչության մեծ մասը լքեց քաղաքը։ Այնտեղ գերմանացի և հռոմի կաթոլիկները  մնացին մինչև 1945 թվականը, որից հետո գերմանախոս բնակիչները ստիպված եղան հեռանալ իրենց տներից և արտագաղթեցին Գերմանիա։
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և հետո Մեսերշմիտ արտադրության ու ինքնաթիռների փորձարկման օդային բազա են մտնում նոր ռեակտիվ կործանիչներ, որոնք տեղակայված էին քաղաքի մոտ։ 1948 թվականին արտադրամասը շարունակում էր արտադրել Avia S-199, Մեսերշմիտ Bf.109 ինքնաթիռներ, որոնք վաճառվեցին Իսրայելին։ Նախապես օդային բազայում իրականացվեց ուսուցում իսրայելցի օդաչուների համար։ Այստեղից բազմաթիվ այլ ռազմական պաշարներ տարվեցին Իսրայել, որոնք օգնեցին նոր պետությանը ապահովելու իր անկախությունը։


== Մարդիկ ==
Գաբրիել Անտոն
Փիթեր Գլասեր
Եվգեն Գուրա
Տեպլ Յոհան Ֆոն
Կարել Ռեյներ
Ադոլֆ Ստրաուս
Սվերակ Յան
Մարիա Տրեբեն
Միրոսլավ Վարգա


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website Archived 2008-12-12 at the Wayback Machine.
Friends of Saaz/ Žatec (in German and English)
Էյսա Բաթերֆիլդ

Էյսա Մաքսվել Թորնթոն Ֆար Բաթերֆիլդ (անգլ.՝ Asa Bopp Farr Butterfield, ապրիլի 1, 1997(1997-04-01), Իսլինգտոն, Մեծ Լոնդոն), անգլիացի դերասան։ Առավել հայտնի է դարձել «Մերլին», «Զոլավոր գիշերազգեստով տղան», «Միսս Պերեգրինի տան տարօրինակ երեխաները», «Ժամանակի պահապանը», «Էնդերի խաղը» և «Տիեզերքը մեր միջև» ֆիլմերում մասնակցություն ունենալուց հետո։


== Կենսագրություն ==
Էյսա Բաթերֆիլդը ծնվել է 1997 թվականի ապրիլի 1-ին, Մեծ Բրիտանիայում, Ժակլին Ֆարի և Սեմ Բաթերֆիլդի ընտանիքում։
Բաթերֆիլդը իր դերասանական կարիերան սկսել է յոթ տարեկանից՝ դպրոցի բեմի վրա։ 2006 թվականին կայացել է Էյսայի դեբյուտը՝ կինոյում, Էյսան կատարում էր Էնդրուի դերը Սամյոն Շորի հեռուստատեսային դրամայում՝ «Թոմասից հետո»։
Երկու տարի ուշ Բաթերֆիլդը կատարել է Բրունոյի դերը՝ Մարկ Հերմանի «Զոլավոր գիշերազգեստով տղան» վեպում, իսկ դերի համար նոմինացվել է Բրիտանական անկախ կինո մրցանակին, որպես «Առավել հեռանկարային սկսնակ», բայց մրցանակը զիջել է Դև Պատելին։
2011 թվականին Էյսան՝ Մարտին Սկորսեզի արկածային Ժամանակի պահապանը ֆիլմում, կատարել է Հյուգո Կարբեի դերը, որտեղ իր խաղընկերը եղել է Բեն Քինգսլին և Քլոե Մորեցը։ Կինոնկարը բարեհաճորեն ընդունվել է քննադատների կողմից և հաջողության է հասել աշխարհի մասշտաբով։
2013 թվականին Բաթերֆիլդը մասնակցություն է ունեցել Գևին Հուդի «Էնդերի խաղը» գիտաֆանտաստիկ ֆիլմում, որտեղ նա կատարել է գլխավոր՝ շնորհալի Էնդեր Վագինի դերը։
2015 թվականին Մացեկ Շերբովսկու և Քրիս Լավիսի «Սպիտակ կրկես» ֆիլմում կատարել է գլխավոր դերը, իսկ 2016 թվականին Թիմ Բարթոնի «Միսս Փերեգրինի տան տարօրինակ երեխաները» ֆիլմում, որը նկարահանվել է Ռենսոմ Ռիզգի համանուն վեպի հիման վրա, կատարել է գլխավոր դերերից մեկը։
2017 թվականին նկարահանվել է «Տիեզերքը մեր միջև» ֆիլմը, որտեղ Էյսան կատարել է գլխավոր դերը։
2018 թվականին նկարահանվել է «Սեռական դաստիարակություն» հեռուստասերիալում, որտեղ կատարել է գլխավոր դեր։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էյսա Բաթերֆիլդ Internet Movie Database կայքում
Համբույր (կտավ, Կլիմտ)

«Համբույր» (անգլ.՝ The Kiss), ավստրիացի սիմվոլիստ նկարիչ Գուստավ Կլիմտի 1907-1908 թվականներին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Վիեննայի Բելվեդեր պատկերասրահում և համարվում է վաղ նորագույն շրջանի գլուխգործոցներից մեկը։ Այն վիեննական մոդեռնի խորհրդանիշ է և համարվում է Կլիմտի ամենահայտնի աշխատանքը։ Կտավն ունի 180 սմ բարձրություն, 180 սմ լայնություն, նյութը՝ յուղաներկ և ոսկե շերտեր։


== Նկարագրություն ==
Կտավը ստեղծվել է Կլիմտի այսպես կոչվող «Ոսկե շրջանում», երբ նա նկարել է մի շարք նմանատիպ ոսկեզօծ ոճի աշխատանքներ։ Նկարը քառակուսի է, այստեղ պատկերված է իրար փարված մտերմիկ զույգ, իսկ կտավի մնացած մասը ներկայացված է շողացող, էքստրավագանտ մակերեսով։ Նկարիչը զույգին պատկերել է ծաղկավետ մարգագետնի եզրին։ Տղամարդը հագնել է ոսկե ֆոնին անկանոն տեղադրված սև ու սպիտակ ուղղանկյուններից զգեստ, գլխին կրում է խաղողի որթատունկից պսակ, իսկ կինը ներկայացված է կլորավուն ծաղկավոր թեթև զգեստով, մազերի մեջ ծաղիկներ են։ Նմանատիպ համադրված զույգեր Կլիմտը պատկերել է «Beethoven Frieze» և «Stoclet Frieze» կտավներում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ նկարիչը պատկերել է իրեն և իր սիրեցյալ Էմիլյա Ֆլյոգեին
Օրանիենբաում զբոսայգում նկարի մոտիվներով տեղադրվել է կոմպոզիցիոն քանդակ
Սանկտ Պետերբուրգի Էլագին կղզում կա նմանատիպ քանդակ


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Համբույր» կտավը Բելվեդեր պատկերասրահի կայքում


== Աղբյուրներ ==
Alfred Weidinger, Stefanie Penck: Gustav Klimt The Kiss. Berlin, Jovis Verlag 2013, ISBN 978-3-86859-310-5
Schwartz, Agatha. Gender and Modernity in Central Europe. University of Ottawa Press, 2010. ISBN 0-7766-0726-X
Partsch, Susanna. Klimt: Life and Work. London, Bracken Books, 1989. ISBN 1-85170-286-5
O'Connor, Anne-Marie (2012). The Lady in Gold, The Extraordinary Tale of Gustav Klimt's Masterpiece, Portrait of Adele Bloch-Bauer, Alfred A. Knopf, New York, ISBN 0-307-26564-1.
Julio Vives Chillida, "El significado iconográfico de El beso (los enamorados), de Gustav Klimt", comunicación al primer Coup de Fouet Art nouveau International Congress, Barcelona, junio de 2013. [1]
Լևկինո (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)

Լևկինո (ռուս.՝ Левкино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 35 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պուլլի (գյուղ, Սաուգա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊուլլիՊուլլի (էստ․՝ Pulli), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Սաուգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 153 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տոլբազի (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏոլբազիՏոլբազի (ռուս.՝ Толбазы, բաշկիրերեն՝ Талбазы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9730 մարդ։

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալֆրեդ Նիեդոլս

Ալֆրեդ Նիեդոլս (ռուս.՝ Алфред Ниедолс, լատիշ․՝ Alfrēds Niedols, նոյեմբերի 12, 1929(1929-11-12), Medze Parish, Լատվիա - փետրվարի 12, 2017(2017-02-12), Լատվիա), խորհրդային և լատվիացի լուսանկարիչ։ Տարբեր լուսանկարչական մրցույթների հաղթող։ «FOTAST»-ի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ալֆրեդ Նիեդոլսը ծնվել է 1929 թվականի նոյեմբերի 12-ին Լատվիայի Մեձյան ավանում։ 1944-1950 թվականներն աշխատել է հոր ագարակում և «Dzintars» կոլխոզում։ 1950 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ։ 1953-1985 թվականներն աշխատել է որպես մետաղագործ, ապա Լիեպայայի «Կարմիր մետաղագործ» գործարանում որպես հերթափոխի պետ։
Նիեդոլսի առաջին ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 1958 թվականին։ 1965 թվականից Լիեպայայի ժողովրդական ֆոտոստուդիայի լուսանկարիչն է եղել։ Մասնակցել է մի շարք ֆոտոցուցահանդեսների, Լիեպայայում ունեցել է նաև անհատական ցուցահանդեսներ՝ 1979, 1999, 2004 և 2010 թվականներին։ Նիեդոլսի աշխատանքները տեղ են գտել բազմաթիվ գրքերում և ալբոմներում։
2004 թվականին պարգևատրվել է Բարիկադի մասնակցի հուշամեդալով։ Ամուսնացած էր լուսանկարիչ Էլգա Նիեդոլեի հետ։
Մահացել է 2017 թվականի փետրվարի 12-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Tiks atklāta Latvijas dzimšanas dienai veltīta fotogrāfiju izstāde
V. Lēvalde «Liepājnieki no A līdz Z biogrāfiskajā vārdnīcā»
Sākumlapa > Raksti > Liepājnieki > Mūžībā aizgājis ilggadējais kluba «Fotast» biedrs Alfrēds Niedols
Այաքս Լասնամյաե

«Այաքս Լասնամյաե» (էստ․՝ FC Ajax Lasnamäe), էստոնական ֆուտբոլային ակումբ է։ Հիմնադրվել է Տալլին քաղաքում՝ 1993 թվականին։


== Թիմի պատմություն ==
«Այաքս Լասնամյաէ» ֆուտբոլային ակումբը 1993 թվականին, 2003 թվականից 2005 թվականը ակումբի անունը եղել է «Այաքս Էստել Տալլին»։ 2006 թվականին առաջին անգամ մտել է Մեյստրիլիգա, Էստոնիայի բարձրագույն դիվիզիոնում, և զբաղեցրեց 8-րդ տեղը, որը դարձավ ակումբի ամենալավ արդյունքը ակումբի պատմության մեջ։ 2007 թվականին «Այաքս Լասնամյաէ»-ն զբաղեցրեց վերջին տեղը և թռել է Էսիլիգա։ Հետո ծախսեց 3 մրցաշրջան Էսիլիգայում, 2011 թվականին «Այաքսը» ստացավ իրավունք հանդես գալու լավագույն դիվիզիոնում, սակայն առաջնության արդյունքները ավարտվեց մի սարսափելի խփած և բաց թողնված գոլերի տարբերությամբ՝ 11-192։ Այս արդյունքով թիմը սահմանեց Մեյստրիլիգայի հակառեկորդ (1992 թ.ից սկսած)։ Առաջնության առաջին կեսում ակումբը բաց է թողել 66 գոլ, իսկ երկրորդում - 126 գոլ։


== Նախորդ անունները ==
1993 — 2003 «Այաքս Լասնամյաէ»
2003 — 2005 «Այաքս Էստել Տալլին»
2005 — «Այաքս Լասնամյաէ»


== Ակումբն Էստոնիայի առաջնություններում վերջին տարիներին ==


== Հայտնի ֆուտբոլիստներ ==
 Նիկիտա Անդրեև


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ակումբի Պաշտոնական կայքը (ռուս.)
Պրոֆիլը soccerway.com կայքում (ռուս.)
Պրոֆիլը weltfussballarchiv.com կայքում(չաշխատող հղում) (անգլ.)
Դրովենևո (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)

Դրովենևո (ռուս.՝ Дровенево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (այլ կիրառումներ)

Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի, կարող է վերաբերել՝

Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքում՝ Սեբաստիայի փողոց 32 հասցեում, Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքի թաղապետարանի առջև։
Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Ստեփան Շահումյանի անվան թիվ 1 դպրոցի առջև։
Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի, գտնվում է Սյունիքի մարզի Սիսիան քաղաքի գեղարվեստի դպրոցի դիմաց։


== Տես նաև ==
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան, գտնվում է Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի կենտրոնում։
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան, գտնվում է Երևանում։
Ծնավոր

Ծնավոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։ Գտնվում էր Թորթում գյուղաքաղաքից հարավ-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուուցի

Ռուուցի (էստ․՝ Ruutsi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կաքավաձոր

Կաքավաձոր, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, մարզկենտրոնից՝ 38 կմ հս- արմ., բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1675 մ։


== Բնակչություն ==
Կաքավաձորի ազգաբնակչության փոփոխությունը
Բնակիչների նախնիները գաղթել են Սասունի Գարմավ և Ընկուզեք գյուղերից։


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, ծխախոտագործությամբ և հացահատիկի մշակությամբ։


== Շինություններ ==
Գյուղից 500 մ հվ-արլ. գտնվում է Յոթ աղբյուր սրբատեղին։


== Տես նաև ==
Կաքավաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Շեյխան (այլ կիրառումներ)

Շեյխան, կարող է վերաբերել՝

Շեյխան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում
Շեյխան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Հազրոյի գավառակում
Շեյխան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում
Անդրեևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անդրեևսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Անդրեևսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Андріївська селищна рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 9705 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 94.11 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 103.13 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լուցենկովո (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Լուցենկովո (ուկրաիներեն՝ Луценкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լուցենկովո գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալեքսանդր Բաղրամյան

Ալեքսանդր Խաչատուրի Բաղրամյան (դեկտեմբերի 24, 1938(1938-12-24), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երկրաֆիզիկոս։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1988), պրոֆեսոր (1991): 
Մահացել է 2022 թվականի մարտի 6֊ին Գյումրի քաղաքում կորոնավիրուսի պատճառով


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Բաղրամյանը ծնվել է 1938 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, Լենինական քաղաքում։ 1963 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզմաթ ֆակուլտետը։ 1966-1967 թվականներին վերաորակավորվել Է ԽՍՀՍ գիտությունների ակադեմիայի Երկրի ֆիզիկայի ինստիտուտում։ 1973-1981 թվականներին՝ ՀԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի Երկրաֆիզիկայի և ճարտարագիտական սեյսմոլոգիայի ինստիտուտի փոխտնօրեն։ 1990 թվականից՝ ԳՊԻ-ի ընդհանուր ճարտարագիտատեխնիկական առարկաների ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են Անատոլիա-Կովկասյան տարածքի քարոլորտի կառուցվածքին, լարվածաձևախախտումային վիճակին և սեյսմիկ պայմաններին։


== Երկեր ==
Сейсмологический бюллетень Кавказа: Январь-июнь, 1973. Отв. ред. В. Г. Папалашвили, З. З. Султанова, А. Х. Баграмян, Сост. Т. М. Лебедева и др. Тбилиси: Мецниереба, 1974.
Строение земной коры в различных районах Кавказа. А. Х. Баграмян, Отв. ред. А. Г. Назаров, АН АрмССР, Ин-т геофизики и инженерной снйсмологии. Ереван: Изд-во АН АрмССР, 1974.
Строение, напряженно-деформированное состояние и условия сейсмичности литосферы Малого Кавказа. Д. И. Сихарулидзе, Н. П. Тутберидзе, А. Х. Баграмян и др. Тбилиси: Мецниереба, 1983.
Поверхностные волны в обратных задачах сейсмологии. Д. И. Сихарулидзе, А. Х. Баграмян, Н. П. Тутберидзе и др., Отв. ред. О. В. Лурсманашвили, АН АрмССР. Ин-т геофизики и инженерной сейсмологии. АН ГССР. Ин-т геофизики. Ереван: Изд-во АН АрмССР, 1987.
Сейсмотектоническая деформация и напряженное состояние земной коры в центральной части Армянского нагорья.


== Ծանոթագրություններ ==
Յարոսլավ Սեյֆերտ

Յարոսլավ Սեյֆերտ (չեխ․՝ Jaroslav Seifert, սեպտեմբերի 23, 1901(1901-09-23)[…], Ժիժկով, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա - հունվարի 10, 1986(1986-01-10)[…], Պրահա, Չեխոսլովակիա), չեխ գրող, լրագրող։ 1984 թվականին արժանացել է գրականության Նոբելյան մրցանակի «քնարերգության համար, որ աչքի է ընկնում թարմությամբ, զգացմունքայնությամբ ու հարուստ երևակայությամբ և վկայում է հոգու ազատության ու մարդու բազմակողմանիության մասին»։


== Կենսագրություն ==
Յարոսլավ Սեյֆերտը ծնվել է 1901 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Պրահայի արվարձանում, խանութի վարիչի ընտանիքում։ Վաղ տարիքում զբաղվել է ապրանքները գնորդներին տուն տանելով։ Կրթությունը եղել է անկանոն, չի ավարտել անգամ միջնակարգ դպրոցը։ 1920-ական թվականներին եղել է կոմունիստների շարքերում, չեխական ավանգարդի առաջնորդներից մեկն էր, ինչպես նաև անդամակցել է «Դևետսիլ» խմբակին (Կարել Տեյգե, Իրժի Վոլկեր, Կոնստանտին Բիբլ, Յինդրժիխ Շտիրսկի և այլք)։ 1929 թվականին լքել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերը՝ որպես բոքողի նշան Ստալինի վարած քաղաքականության դեմ։ Զբաղվել է լրագրությամբ, իսկ 1949 թվականից հետո զբաղվել է միայն գրականությամբ։ 1968 թվականին ընտրվել է Չեխոսլովակիայի Գրողների միության նախագահ։ 1977 թվականին ստորագրել է Խարտիա-77-ը։
Յարոսլավ Սեյֆերտը մահացել է 1986 թվականի հունվարի 10-ին Պրահայում։ Թաղվել է Պրահայի քաղաքային գերեզմանատանը ոստիկանների խիստ հսկողության ներքո։


== Մատենագրություն ==
Město v slzách (1921)
Samá láska (1923)
Na vlnách TSF (1925)
Slavík zpívá špatně (1926)
Básně (1929)
Poštovní holub (1929)
Hvězdy nad Rajskou zahradou (1929)
Jablko z klína (1933)
Ruce Venušiny (1936)
Jaro, sbohem (1937)
Zhasněte světla (1938)
Vějíř Boženy Němcové (1940)
Světlem oděná (1940)
Kamenný most (1944)
Přilba z hlíny (1945)
Ruka a plamen (1948)
Šel malíř chudě do světa (1949)
Píseň o Viktorce (1950)
Maminka (1954)
Chlapec a hvězdy (1956)
Praha a Věnec sonetů (1956)
Zrnka révy (1965)
Koncert na ostrově (1965)
Odlévání zvonů (1967)
Halleyova kometa (1967)
Kniha o Praze (1968)
Morový sloup (1968–1970)
Deštník z Picadilly (1979)
Všecky krásy světa (1979)
Býti básníkem (1983)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նոբելյան մրցանակի կայքում (անգլ.)
[1]
Կենսագրությունը, լուսանկարներ (անգլ.)
Սեյֆերտ (Seifert), Յարոսլավ
Радио Прага: Катерина Айзпурвит. Тема России в творчестве Я. Сейферта
Norwegian Air Shuttle

Նորվեգիայի ավիաընկերություն ավիաընկերության գրասենյակը գտնվում է Ֆորնեբյու քաղաքում (Օսլոյում)։ Ընկերությունը հանդիսանում է երկրորդ խոշորագույն ավիաընկերություններից (SAS-ից հետո)։ Ավիաընկերությունը Սկանդինավիայում, իսկ երրորդ ամենամեծ չվերթի և երթևեկության ցածր գնով ավիաընկերությունը հանդիասանում է Եվրոպայում (Ryanair-ից և EasyJet-ից հետո)։ Երթուղային ցանցը Նորվեգիան ներառում է 331 երթուղի, 120 ուղղություններով Եվրոպայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում։ Ավիաընկերությունում աշխատում են շուրջ 2500 աշխատակիցներ։


== Ինքնաթիռներ ==
2014 թվականի, հուլիսից ավիաընկերությունը բաղկացած է 95 օդանավից, դրանք են՝ 79 Boeing 737-800, 9 Boeing 737-300 և 7 Boeing 787-8։


== Ուղղություններ ==

2013 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ Նորվեգիայի ավիաընկերություն կատարել է հետևյալ ուղղություններով չվերթներ՝


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պասկալ Լավանշի

Պասկալ Լավանշի (ռուս.՝ Лаванши, Паскаль, հուլիսի 20, 1968(1968-07-20), Thonon-les-Bains). ֆրանսիացի գեղասահորդ, 1994 թվականի Աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր, 1995 թվականի Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 1995 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր, 1997 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, Ֆրանսիայի եռակի չեմպիոն, 1992, 1994 և 1998 թվականների Օլիմպիական խաղերի մասնակից՝ պարեր սառույցի վրա ձևում։ Հանդես է եկել Սոֆի Մոնյոտտի հետ։ դադարել է հանդես գալ 1998 թվականից։


=== Սպորտային ձեռքբերումներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Շիվ (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

Շիվ (ֆր.՝ Chives), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Օլնե կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17105։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 370 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շիվի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Կ2 (հեռուստաալիք)

Կ2 (ուկրաիներեն՝ К2), Ուկրաինական հեռուստաալիք, պատկանում է «U.A. Inter Media Group» մեդիախմբին։ Հեռուստաալիքը հիմնվել է 2005 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Ուղղված է 18-50 տարեկան կանացի լսարանի համար։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-05-01 at the Wayback Machine. (ուկր.) (ռուս.)


== Ծանոթագրություններ ==
Նևա (այլ կիրառումներ)

Նևա անվանումը կարող է վերաբերել՝


== Աշխարհագրական ==
Նևա (գետ), գետ Ռուսաստանի Դաշնությունում
Մեծ Նևա, Նևա գետի այն հատվածը, որն անցնում է Դվորցովի կամրջից մինչև Նևայի խորշ
Փոքր Նևա, սկիզբ է առնում Նևա գետից և թափվում է Նևայի շուրթ
Նևա (այգի), այգի Սանկտ Պետերբուրգում
Նևա (կայարան, երկաթուղային կայարան Սանկտ Օետերբորգում


== Գիտական ==
1603 Նևա, աստերոիդ Արևային համակարգում


== Տեխնիկական ==
Նևա (առագաստանավ), Յու. Ֆ. Լիսյանսկու առաջին ռուսական շուրջերկրյա ճանապարհորդության նավը
Նևա (ռադիոընդունիչ), խորհրդային առաջին գրպանային ռադիոընդունիչ
Նևա (ֆոտոապարատ), խորհրդային ֆոտոապարատ
Առոյո դե լա Էնկոմիենդա

Առոյո դե լա Էնկոմիենդա (իսպ.՝ Arroyo de la Encomienda), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմում գտնվող Վալյադոլիդ նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպանիյա-դել-Պիսուերգա շրջանի (կոմարկի) կազմում։ Զբաղեցնում է 11,54 կմ² մակերես։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը 12 758 մարդ է։ Հեռավորությունը նահանգի վարչական կենտրոնից 8 կմ է։
Քաղաքի հովանավորը համարվում է սուրբ Խուան անտե Պոռտամ Լատինամը։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1150 թվականին։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.aytoarroyo.es/
Քեյթ Բուման

Քեյթի Բաուման (մոտ 1989, West Lafayette, Տիպիկանու շրջան, Ինդիանա, ԱՄՆ), Ամերիկացի գիտնական  Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական համալսարանում համակարգչային գիտության պրոֆեսոր։ Նա ուսումնասիրելով համակարագչային մոդելավորումը, ծրագիր է գրել, որը օգտագործելով Event Horizon Telescope-ից ստացած տվյալները կարողացել է վերականգնել սև անցքի տեսքը, արժանիորեն դառնալով սև անցքը տեսած առաջին մարդը։

Բումանը մեծացել է ԱՄՆ-ի Ինդիաննա նահանգում և ավարտել է West Lafayette Junior - ավագ դպրոցը 2007 թվականին։ Նա առաջին անգամ լսեց Event Horizon Telescope ի մասին դպրոցում 2007 թվականին։


= Կրթություն =
Քեյթը էլեկտրոնային ինժիներիա է սովորել   Միչիգանի համալսարանում, այն ավարտելով 2011 թվականին։ Նա Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի էլեկտրա-ինժիներիայում մագիստրոսի և դոկտորի աստիճաններ է ստացել։ Նրան կրթաթոշակով աջակցել է Ազգային գիտություն հիմնադրամը, որին այսօր շատերն են շնորհակալ տաղանդաշատ աղջկան ուսումը շարունակելու հնարավորություն տալու համար։ Նրա մագիստրատուրայի թեզը, Հյուսվածքների հատկանիշների գնահատումը շարժման դիտարկման միջոցով արժանացել է Էրնստ Գուիլեմի մրցանակին `լավագույն մագիստրոսական թեզի համար։  Բաումանը Հարվարդի համալսարանին միացավ որպես Event Horizon Telescope պատկերավորում թիմի  մասնագետ։ 2016 թվականին Քեյթը ներկայացրեց TEDx- ի զեկույցը, «Ինչպես նկարել սև անցքը» վերնագրով, բացատրելով ծրագրի կողմից օգտագործվող ալգորիթմները։  Նա MIT- ից 2017 թվականին ստացել է էլեկտրաինիներիայի և համակարգչային գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Նրա դոկտորական թեզը վերնագրված է Ֆիզիկական մոդելի ներթափանցման միջոցով ծայրահեղ տեսապատկերների ստացում. Սև անցքի պատկերում [1] :


= Կարիերան և հաջողություններ =
Քեյթը մշակել է ալգորիթմ, որը օգտագործվել է Messier 87 գալակտիկայի գերծանր սև անցքի պատկերը ստանալու համար։ Նկարված Սև անցքը արդեն անուն ունի ՞Պուեհի՞(՞Powehi՞). Հավայերենում բառն օգտագործվում է ՞անեզր ստեղծագործման զարդարված մութ աղբյուր՞ իմաստով,- գրում է Քեյթը իր ֆեյսբուքյան էջում։
Ալգորիթմերի ստեղծման փուլում անհրաժեշտություն է առաջացել, որ Քեյթը կարճ ժամանակում ուսումնասիրի և սովորի  հարաբերականության տեսությունը, ինչպես նաև սև անցքերի մասին։ Անհրաժեշտություն է առաջացել նաև, որ հեռադիտակներից ստացված տվյալների բացթողումները լրացվի արհեստական ինտելեկտի օգտագործմամբ։ Ուսումնասիրվել է 5 պետաբայթ (5,242,880 գեգաբայթ) ինֆորմացիա։
Քեյթը, որպես պրոֆեսորի օգնական միացել է Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական համալսարանին և հիմա աշխատում է նկարների թվայնացման նոր համակարգի բարելավման ուղղությամբ։


== Հղումներ ==
Ավրեմիտ

Ավրեմիտ, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, նրա կենտրոնական հատվածում՝ Բորչալուի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Փետրվարի 13

Փետրվարի 13, տարվա 44-րդ օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 321 (նահանջ տարիներին՝ 322) օր։


== Դեպքեր ==
1668 - Իսպանիայի կողմից Պորտուգալիա տարածքը ճանաչվում է անկախ երկիր
1729 - Ռաշթ քաղաքում Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև կնքվում է առևտրական պայմանագիր
1895 - Լյումիեր եղբայրներն ստանում են կինոապարատի արտոնագիր
1918 - Ռուսաստանի տարածքում մտցվում է Գրիգորյան օրացույցը
1924 - ՌՍՖՍՀ կազմում ստեղծվում է ներկայիս Ստավրոպոլի երկրամասը
1931 - Նյու Դելին դառնում է Հնդկաստանի մայրաքաղաք
1972 - XI Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի փակումը (Սապպորո, Ճապոնիա)
1980 - մեկնարկեցին XIII Ձմեռային Օլիմպիական խաղերը (Լեյք Փլեսիդ, ԱՄՆ)
1988 - XV Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացումը (Կալգարի, Կանադա)։
2014 - Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ՖԻՖԱ-ի վարկանիշային աղյուսակում հասնում է աննախադեպ՝ 30-րդ տեղի


== Ծնունդներ ==
1769 - Իվան Կռիլով, ռուս նշանավոր գրող (մահ. 1844 թ.)։
1770 - Ներսես Ե Աշտարակեցի, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս (մ. 1857 թ.)։
1873 - Ֆեոդոր Շալյապին, ռուս նշանավոր օպերային երգիչ (մ. 1938 թ.)։
1881 - Էլինոր Ֆարջոն, անգլիացի մանկագիր
1883 - Եվգենի Վախթանգով, հայկական ծագումով ռուս դերասան և ռեժիսոր (մ. 1922 թ.)
1894 - Համբարձում Խաչանյան, հայ դերասան (վ. 1944)
1900 - Ռոյ Հարրոդ, անգլիացի տնտեսագետ
1902 - Հարոլդ Լասսուել, ամերիկացի քաղաքագետ (մ. 1978 թ.)
1903 - Ժորժ Սիմենոն, բելգիացի գրող (մ. 1989 թ.)։
1946 - Վազգեն Մանուկյան, մաթեմատիկոս, քաղաքական գործիչ
1960 - Պիեռլուիջի Կոլլինա, իտալացի ֆուտբոլիստ և մրցավար
1967 - Գագիկ Ստեփանյան, Արցախյան ազատամարտի հերոս
1968 - Նիամ Քավանա, իրլանդացի երգչուհի
1978 - Անդերս Բրեյվիկ, նորվեգացի զանգվածային մարդասպան։
1979 - Ֆիլիպ Ժարուսկի, ֆրանսիացի տենոր։
1990 - Քևին Ստրոտման, հոլանդացի ֆուտբոլիստ։


== Մահեր ==
1883 - Ռիխարդ Վագներ, գերմանացի երգահան (ծն.1813 թ.)
1571 - Բենվենուտո Չելինի, իտալացի նկարիչ, քանդակագործ (ծն.1500 թ.)
1905 - Կոնստանտին Սավիցկի, ռուս կենցաղանկարիչ
1950 - Ռաֆայել Սաբատինի, իտալացի գրող (ծն.1875 թ.)
1964 - Պաուլինիո Ալկանտարա, իսպանացի ֆուտբոլիստ (ծն.1896 թ.)
1996 - Մարտին Բոլսամ, ամերիկացի դերասան (ծն.1919 թ.)


== Տոներ ==
Տրնդեզ
Ռադիոյի համաշխարհային օր
Գուստավ Նեբեհեյ

Գուստավ Նեբեհեյ (գերմ.՝ Gustav Nebehay, հունիսի 26, 1881(1881-06-26), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա - սեպտեմբերի 17, 1935(1935-09-17)), արվեստի ավստրիացի գործարար և արվեստի հովանավոր։


== Կյանք և կարիերա ==
1900 թվականին վիեննացի գրքավաճառ Նեբեհեյը գնում է գերմանական Լայպցիգ քաղաքը, որտեղ միանում է Ս. Գ. Բոերներ ընկերությանը. վերջինս Գերմանիայում արվեստի հնագույն խանութներից էր, որի հաճախորդն էր եղել դեռ Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեն։ Շուտով համազգային ճանաչում ունեցող այս ընկերությունը դառնում է հին արվեստի ոլորտում համաշխարհային ճանաչում ունեցող ընկերություն։ Նեբեհեյի հաճախորդների մեջ էին այնպիսի հայտնի անհատականություններ, ինչպիսին էր, օրինակ, ավստրիացի գրող Ստեֆան Ցվայգը։ Հետագա տարիների ընթացքում զարգացնելով իր գործը` նա դառնում է արվեստի գիտակ, ինչպես նաև` հին վարպետների ձեռքի աշխատանքների առաջատար մասնագետ Nebehay was the first art dealer to produce his catalogues in various printings.:
1908 թվականին ամուսնանում է Կառլ Սոնտագի կրտսեր քրոջ` Մարի Սոնտագի հետ։ Ինը տարի անց, 1971 թվականին, նրանք տեղափոխվում են Նեբեհեյի հայրենի քաղաք, որտեղ նա Բրիստոլ հյուրանոցում բացում է իր սեփական պատկերասրահն ու դառնում գրքավաճառ Վ. Ա. Հեքի գործընկերը Վիեննայում։
Նեբեհեյը գործնական ու ընկերական հարաբերություններ ուներ ժամանակի մի շարք արվեստագետների` Գուստավ Կլիմտի, Էգոն Շիլեի, Ժոզեֆ Հոֆմանի հետ։ Գուստավ Կլիմտն, օրինակ, իր երեք աշխատանքները նվիրել է Նեբեհեյի ընտանիքին։ Նեբեհեյին է վստահվել վաճառել Կլիմտի և Շիլեի թողած գեղարվեստական ժառանգությունը։ Ավելին, նա է կազմակերպել Շիլեի աշխատանքների առաջին հետահայաց ցուցադրությունը և Կլիմտի աշխատանքների ցուցադրությունը Ստոկլետ Ֆրիեզում։
Կլիմտի թաղման արարողության լուսանկարիչը պատկերել է Նեբեհեյին Կլիմտի մուսա Էմիլի Ֆլյոգեի, Վիեննայի արվեստանոցների ճարտարապետ և հիմնադիր անդամ Ջոզեֆ Հոֆմանի, գրող և սալոնների անդամ Բերտա Ցուկերքանդլի, նկարիչ Լյուդվիգ Հենրիխ Յունգնիկելի և քաղաքական գործիչ Հուլիուս Թանդլերի հետ։


== Որպես արվեստի հովանավոր ==
Նեբեհեյն աջակցել ու ֆինանսավորել է մի շարք ավստրիացի արվեստագետների։ 1971 թվականին, օրինակ, Էգոն Շիլեն իր նամակում գրել է իր կնոջ եղբորը. «Ես գտել եմ մեկին, որը շատ է հետարքրքված ինձնով»։ Նեբեհեյը նաև տպագրել է Շիլեի ու Կլիմտի առաջին նկարների կատալոգները։
Երբ Շիլեն ցուցահանդես է այցելել Կլագենֆուրտում, Կարինթիա նահանգում, նա շատ է ոգևորվել Հերբերտ Բյոկլի դիմանկարներից մեկով և հետագայում երիտասարդ արվեստագետին ներկայացրել է Նեբեհեյին։ Արդյունքում Նեբեհեյը դարձել է Բյոկլի հովանավորը։ Ի թիվս այլ բաների, նա ֆինանսավորել է արվեստագետի ճանապարհորդությունները դեպի Փարիզ, Բեռլին և Սիցիլիա։
1935 թվականին Նեբեհեյի մահից հետո նրա ավագ որդին` Քրիստիան Մ. Նեբեհեյը, շարունակել է հոր աշխատանքը։ 1945 թվականին նա հիմնել է իր սեփական գրախանութը, որը գոյություն ունի մինչև օրս


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուներ ==
Nebehay, Gustav. In: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950. Volume 7. Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 1978.
Nebehay, Christian M. Die goldenen Sessel meines Vaters. Vienna: Christian Brandstätter, 1983.


== Արտաքին հղումներ ==
Gustav Nebehay Archived 2017-12-17 at the Wayback Machine.: Vienna History Wiki
Gustav Nebehay: Getty Images
Խոլորձ կետավոր

Խոլորձ կետավոր (լատ.՝ Orchis punctulata), խոլորձազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
30-50 սմ բարձրությամբ, ամբողջական պալարներով, գեղազարդային բազմամյա խոտաբույս է։ Ծաղկակիցները սերմնարանից զգալիորեն կարճ են։ Ծաղիկները դեղնավուն են։ Ծաղկապատի արտաքին մասերը առաջացնում են 9-11 մմ երկարությամբ, ներսում մուգ պուտերով սաղավարտ։ Շուրթը հիմքում ունի մուգ գույնի ծծիչներ, խոր-եռաբլթակ, 2 գծային եզրային բլթակներ և խոշոր երկու մասից կազմված միջին բլթակ։ Խթանը ներքև ուղղված է և սերմնարանի կեսին հավասար երկարությամբ։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում աճում է Զանգեզուրի (Թասի լեռնանցք, «Շիկահող» պետական արգելոց) և Մեղրու (Վահրավար, Շվանիձոր) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Անդրկովկասում, Թալիշում, Արևելյան միջերկրածովյան ավազանի երկրներում, Ղրիմում և Արևմտյան Ասիայում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորինից մինչև վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1000-2000 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև նոսր անտառներում, թփերի մացառուտներում և անտառների խոնավ բացատներում։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։


== Պահպանություն ==
Խոցելի տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Սպառնալիքի կատեգորիան իջեցվել է, քանի որ հայկական պոպուլյացիաները սահմանակից են Ադրբեջանի և Իրանի պոպուլյացիաների հետ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի կոնվենցիայի հավելվածում ընդգրկված է որպես Orchidaceae ընտանիքի ներկայացուցիչ։ Ընդգրկված չէ Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածում։
Պոպուլյացիայի մի մասը աճում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տոյու (Կոինի վտակ)

Տոյու (ռուս.՝ Тойю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոին գետի աջ ափին՝ 78 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 33 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության>.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000021470
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  103002147
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սինդիզգեմ

Սինդիզգեմ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տրիխոֆիտոն

Տրիխոֆիտոն (լատ.՝ Trichophyton), կորիզավորների վերնաթագավորության սնկերի տեսակ, որը ներառում է մակաբուծային տեսակներ, որոնք առաջացնում են միկրոզներ, այդ թվում ոտնաթաթի էպիդերմոֆիտիա, խուզող մկնատամ (որքին), աճուկային էպիդերմոֆիտիա և եղունգների, գորտնուկների, մաշկի և գլխի մակերեսի նմանատիպ այլ վարակներ։ Տիխոֆիտոնը բնութագրվում է հարթ (гладкостенные) մակրո- և միկրոկոնիդիաների (բազմաբջիջ սպորներով անսեռ սերունդ) զարգացմամբ։
Մակրոկոնիդիաները հիմնականում նստած են անմիջապես հիֆերի կամ կարճ ոտիկների վրա, բարակ- կամ հաստպատային են, բուլավանմաններից մինչև իլիկաձև, 4-8-ից մինչև 8-50 մկմ չափերով։ Մակրոկոնիդիաները քիչ են կամ բացակայում են բազմաթիվ տեսակների մոտ։ Միկրոկոնիդիաները լինում են գնդանման, տանձանման մինչև բուլավայանման կամ անկանոն ձևի, 2-4 մմ չափերով։


== Տեսակներ ==
Գեոֆիլային տեսակները հիմնականում ապրում են հողի մեջ։ Անտրոպոֆիլ տեսակներով հիմնականում վարակվում են մարդիկ։ Զոոֆիլ սնկերով ավելի շատ վարակվում են կենդանիները, քան մարդիկ։ Մարդիկ ու կենդանիներ մակաբույծ կամ դերմատոֆիտ սնկերի  բնական կրողներ են։


== Ազդեցությունը մարդու վրա ==

Անթրոպոֆիլ տեսակներն առաջացնում են դերմատոֆիտների տարբեր ձևեր, մաշկի սնկային վարակներ։ Այդ տեսակի կերատինոֆիլային են. նրանք սնվում են եղունգների, մազերի և մահացած մաշկի կերատինները լուծելով։
Trichophyton concentricum առաջացնում է կղմինդրասնկային միկոզ (черепицеобразный микоз) մաշկի վարակ, որն արտահայտվում է մի շարք համակենտրոն օղակների ժայթքումով, որոնք կազմում են պապուլասկվամոզային  կարկատաններ (patc)։
Trichophyton rubrum եւ Trichophyton interdigitale վարակելով ոտնաթաթը առաջացնում են ոտնաթաթի դերմատոֆիտիա (стопа атлета - մարզիկի ոտնաթաթ), ոտքի եզունգների սնկային վարակներ (tinea unguium, կամ օնիխոմիկոզ), աճուկային դերմատոֆիտիա - մաշխաբորբ (tinea cruris), և խուզող մկնատամ (tinea corporis)։
Վարակը հեշտությամբ կարող է տարածվել մարմնի այլ մասերի վրա, ինչպես նաեւ պահպանվել իրերի և հիվանդին շրջապատող միջավայրում (գուլպաներ, կոշիկներ, հագուստ, ցնցուղ, լոգանք, հատակներ, գորգեր և այլն)։ Նա կարող է փոխանցվել դիպչելու դեպքում, վարակված մասնիկների հետ հպման դեպքում (մահացած մաշկի, եղունգների կտորների, մազերի), որոնք թափվում են վարակակրի վրայից և սնկի սպորների հետ շփման դեպքում։ Այդ սնկերը զարգանում են տաք, խոնավ մութ վայրերում, օրինակ, փակ կոշիկի մեջ քրնած ոտքերի մաշկի մատների եղջերակերպ վերին շերտերում կամ հասարակական ցնցուղարանների խոնավ հատակին մահացած մաշկի մասնիկների վրա։ Սպորները վերացնելը չափազանց դժվար է, և նրանք տարածվում է ամենուր։
Երբ սնկի գիֆերը խրվում են մաշկի մեջ և կերատինը լուծելու համար բաց են թողնում ֆերմենտներ, նրանք կարող են առաջացնել նյարդային վերջավորությունների գրգռում, որը հանգեցնում է քորի։ Քորը քորելու ցանկություն է առաջացնում, որն օգնում է մաշկի մասնիկներին որ տեղափոխվեն և սունկը տարածվի տիրոջ մարմնի մյուս մասերի վրա։ Քերծվածքները նաև հեշտացնում են սնկերի տարածումը դեպի մաշկի խորքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Doctor Fungus Archived 2012-11-02 at the Wayback Machine.
Mycology Unit at the Adelaide Women’s and Children’s Hospital Archived 2007-05-24 at the Wayback Machine.
Ծուռքիթ քարադր

Ծուռքիթ քարադր (լատ.՝ Anarhynchus frontalis) քարադրների ընտանիքի թռչուն, Նոր Զելանդիայի էնդեմիկ կենդանիներից է։
Բնության պահպանության միջազգային միությունը այս տեսակը ընդգրկել է հատուկ պահպանության մեջ՝ որպես խոցելի տեսակ։


== Բնութագիր ==
Ծուռքիթ քարադրն ունի 21 սմ երկարություն, քաշը՝ 40-70 գրամ։ Վիզը կարճ է, թևերը համեմատաբար երկար են, լայն, պոչը կարճ է, սեպաձև։ Կարճ թաթերը ունեն երեք մատներ՝ երկար ճանկերով։ Առավել նշանավոր առանձնահատկությունն այն է, որ կտուցի ծայրը գրեթե միշտ թեքվում է աջից, իսկ կտուցը ավելի երկար է, քան մյուս քարադրանմաններինը։  Թևերը, պոչը և մեջքը մոխրագույն են`մի փոքր շագանակագույն երանգով։ Փորը, կրծքավանդակը և գլխի առջևի մասը սպիտակ են։ Գլուխը մուգ մոխրագույն է։ Աչքերի երկայնքով մինչև կտուցը և գլխի հետևի հատվածը ունի սև շերտ։ Կրծքավանդակի վրա կա սև ժապավեն, որն ավելի հստակ արտահայտված է որձերի մոտ։ Կտուցը, թաթերը և փետուրների եզրերը սև են։


== Կենսակերպ ==
Ծուռքիթ քարադրը սնվում է միջատներով (հատկապես թրթուրներով), որդերով և այլ անողնաշարավորներով, որոնք նա գտնում է քարերի տակ։ Էգը դնում է 2 ձու՝ սպիտակից բաց մոխրագույն մուգ կետերով։ Ձագերը դառնում թռչող թռչուններ և անմիջապես լքում են բույնը։ Հասունությունը տեղի է ունենում 3 տարեկանում։


== Տարածվածություն ==
Ծուռքիթ քարադրը բնակվում է Նոր Զելանդիայի ափերին։ Այն հանդիպում է նաև Քենտերբերիի և Օտագոյի շրջաններում, Հարավային կղզու շրջաններում, իսկ ձմռանը չվում է Հյուսիսային կղզու Պլոտսի ծոց։


== Սպառնալիքներ ==
Թռչունների այս տեսակի պոպուլյացիան ներառում է 3000-5000 թռչուն, որը 40 տարի է շարունակաբար նվազում է։ Ամենամեծ սպառնալիքը գալիս է անձից, օրինակ՝ լողափերի օգտագործումը որպես լողի տարածք և դրանով իսկ անհանգստություն է առաջացնում։ Մինչև 1940 թվականը թռչունները պարբերաբար գնդակահարվում էին սպորտային նպատակներով, մինչև վերջնականապես դա արգելվեց։ Հիմնական թշնամիներն են տեղական Դոմինիկյան որորը, որը փչացնում է բները, ինչպես նաև ներմուծված կատուները։ Նախնական պահպանման միջոցառումները Հյուսիսային կղզում ձմեռողների բների և թռչունների հաշվարկներն են, ինչպես նաև բնակչության վերահսկողությունը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Bernhard Grzimek: Grzimeks Tierleben. Deutscher Taschenbuch Verlag GmbH & Co.KG,München 1968, ISBN 3-423-05970-2
David Burnie: Tiere die grosse Bild-Enzyklopädie. Dorling Kindersley Verlag GmbH, München 2001, ISBN 3-8310-0202-9
Վասկովցի (այլ կիրառումներ)

Վասկովցի, կարող է վերաբերել՝

Վասկովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանում
Վասկովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում
Մարերեն

Մարերենը մարական թագավորության ժամանակի լեզուն է, որը տարածված էր ներկայիս Իրանի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Ուրմիա լճից մինչև արդի Իրանի կենտրոն։ Գրավոր տեղեկությունները մարերենի մասին չափազանց քիչ են։ Ընդամենը պահպանվել են մի քանի բառ։ Հայերենում կան մի շարք բառեր, որոնք ունեն մարական ծագում։ Ըստ Հյուբշմանի դրանք գանձ, բրինձ, պղինձ բառերն են, որոնք մարերենում ձ-ի փոխարեն ունեն ջ։ Մարերենը համարվում է արևմտիրանական լեզու և մոտ է գտնվել հին Հին պարսկերենին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Գ. Մ. Նալբանդյան, Իրանական լեզուներ և բարբառներ, Երևան 1960
Hubschmann, Persische studien, Strassburg 1895
Նատալի Սառոտ

Նատալի Սառոտ (ֆր.՝ Nathalie Sarraute, ի ծնե Նատալյա Իլյինիչնա Չեռնյակ (ռուս.՝ Наталья Ильинична Черняк), հուլիսի 18, 1900(1900-07-18)[…] կամ հուլիսի 18, 1902(1902-07-18), Իվանովո, Շույի գավառ, Վլադիմիրի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 19, 1999(1999-10-19)[…] կամ սեպտեմբերի 19, 1999(1999-09-19), Փարիզ), ֆրանսիացի գրող, 1907 թ.-ից ապրում էր Ֆրանսիայում։
Ավարտել է Փարիզի համալսարանի բանասիրական և իրավաբանական ֆակուլտետները։ «Նոր վեպ» գրական ուղղության ներկայացուցիչներից։ «Անծանոթի դիմանկարը» (1948), «Մարտըրո» (1953), «Պլանետարիում» (1959), «Ոսկե պտուղներ» (1963), «Կյանքի և մահվան միջև» (1968) վեպերին բնորոշ է գործող անձանց անդադար փոփոխվող հոգեվիճակի մանրամասն նկարագրությունը։ Հեղինակը գեղարվեստական խոսքի է վերածում հոգու անորսալի, մշուշոտ «շարժումներ», որոնք, սակայն, չեն ենթարկվում տրամաբանական իմաստավորման և չեն առնչվում սոցիալ-պատմական արտաքին պայմանների հետ։ Կերպարները չունեն իրենց անհատականությունը, երբեմն նույնիսկ իրենց անունը։ Գեղագիտական հայացքները շարադրել է «Կասկածների դարաշրջանը» (1956) տեսական հոդվածների ժողովածույում, պահանջելով հրաժարվել ռեալիզմի ավանդույթներից՝ հօգուտ «մաքուր հոգեբանականի»։ Հակառակ Մ-ի առաջ քաշած դրույթների, նրա վեպերը (մանավանդ «Դուք լսու՞մ եք նրանց», 1972) վերարտադրում են ֆրանսիական բուրժուազիայի մտավորականության միստիֆիկացված գիտակցությունը, պատկերացում են տալիս ժամանակակից Արևմտյան Եվրոպայի հոգևոր ճգնաժամի մասին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմի Զեյն

Ռամի Սեբեյ (անգլ.՝ Rami Sebei, հուլիսի 12, 1984(1984-07-12), Լավալ), սիրիական արմատներով կանադացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «WWE» կազմակերպությում` Սեմի Զեյն (Sami Zayn) ռինգային անվամբ։ Հայտնի է նաև անկախ մրցասպարեզում հանդես եկած տարիներից՝ կրելով «Էլ Ջեներիկո» (El Generico) լուչադորային կեղծանունը։ Լուչադորի կերպարում Սեբեյն հանդես է եկել 2002-2013 թվականներին։
«WWE»-ում անցկացրած տարիներին 1 անգամ նվաճել է NXT և 3 անգամ՝ WWE միջմայրցամաքային չեմպիոնական տիտղոսը։ Նշանակալի հաջողությունների է հասել «Pro Wrestling Guerrilla» կազմակերպությունում, որտեղ ելույթներ ունենալու տարիներին երկու անգամ նվաճել է PWG աշխարհի չեմպիոնական տիտղոսը և հինգ անգամ՝ աշխարհի թիմային տիտղոսը։ Նվաճել է նաև ROH աշխարհի հեռուստատեսային չեմպիոնական տիտղոսը և ROH աշխարհի թիմային տիտղոսը։ Միջազգային մրցասպարեզում մեկական անգամներ հռչակվել է wXw ըմբշամարտի միացյալ աշխարհի չեմպիոն (Գերմանիա) և KO-D օփենվեյթ չեմպիոն (Ճապոնիա)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Էջը «WWE NXT» կայքում(անգլ.)
Էջը «Ռեստլինգի առցանց աշխարհում» Archived 2009-09-24 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Պար լե Ռոմիյի

Պար լե Ռոմիյի (ֆր.՝ Pars-lès-Romilly), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 764 մարդ, բնակչության խտությունը` 42.73 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.88 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 70 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 33 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 455 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 302-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 153։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,4 %։ 302 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 277 անձ (151 տղամարդ և 126 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (5 տղամարդ և 20 կին)։ 153 անաշխատունակներից 38-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 71-ը` թոշակառուներ, իսկ 44-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հազրոյի գավառակ

Հազրո, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթում։


== Աշխարհագրություն ==
Ունի լեռնային տարածք, արգավանդ հողեր և փարթամ այգիներ։


== Պատմություն ==
Թուրքերի կողմից հայերը 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ենթարկվել են բռնագաղթի։


== Բնակչություն ==
Բնակվում էին հայեր, քրդեր, ասորիներ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահություն, արհեստներն ու մանրածախ առևտուրն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Եվտուշկա

Եվտուշկա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Պեսչանայա գետի աջ ափից 167 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կիլոմետր է։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի միավորմամբ մինչև Բարնաուլ քաղաքը՝ առանց Ալեյ գետի։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ (Վերին) Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով՝

Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010200312115100007972
Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ 115100797
Ավազանի կոդ՝ 13.01.02.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ 15
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ 1։


== Ծանոթագրություններ ==
Հևիզ-Բալատոն (օդանավակայան)

Հևիզ-Բալատոն օդանավակայան, նախկինում հայտնի է եղել որպես Սարմելեկ միջազգային օդանավակայան (հունգ.՝ Sármellék Nemzetközi Repülőtér): Համարվում է միջազգային օդանավակայան Հունգարիայում, գտնվում է Բալատոն լճի մերձակայքում՝ արևմտյան ուղղությամբ։


== Պատմություն ==
1940-ական թվականներին այստեղ գտնվել է Հունգարիայի ռազմական օդանավակայանը։ Այն գործել է մինչև 1960-ական թվականները։ Սարմելեկ միջազգային օդանավակայանը գործել է որպես հանրային օդանավակայան 1991 թվականից, 2002 թվականի մայիսի15-ին դարձել է Հունգարիայի երկրորդ միջազգային օդանավակայանը։ Օդանավակայանը պատկանում է տեղի կառավարական մարմիններին։
Ֆինանսական խնդիրների պատճառով օդանավակայանը փակվել է 2008-09 թվականների ձմռանը, բայց դա ժամանակավոր էր։ Օդանավակայանը ուներ նոր գնորդ, և 2010 թվականի ապրիլին այն վերաբացվում է, հաջորդ երկու ձմեռներին այն կրկին փակ է եղել, բայց 2011 և 2012 թվականների գարնանային և ամառային ամիսներին կրկին վերաբացվում է։ Թռիչքները կրկին սկսվում են 2012 թվականի ապրիլի 14-ից։
2012 թվականին օդանավակայանը ստացավ նոր անվանում, ապրիլից այն հայտնի էր՝ Հևիզ-Բալատոն օդանավակայան անունով։


== Ստատիստիկա ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գլխավոր կայք
(5692) Շայրաո

(5692) Շայրաո (անգլ.՝ Shirao), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 23-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,657407 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1777 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1371 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1582,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227519 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,93° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5692) Շայրաո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
1796

1796 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1796 թվականն է, 
XVIII դարի 96-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Ռուսական զորքի արշավանքը Հարավային Կովկաս։


== Ծնունդներ ==
Վազեհ, ադրբեջանցի բանաստեղծ, լուսավորիչ, մանկավարժ
Սեպտեմբեր 25 - Հարություն Ալամդարյան (վ.1834)


== Մահեր ==
Մշակ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մշակ (այլ կիրառումներ)
Մշակ, լայն առումով հողի մշակությամբ զբաղվող, երկրագործ, վարձու աշխատող, բանվոր։ Հին Հայաստանում մշակ են կոչվել արքունի և տաճարային տիրույթներում աշխատող շինականները։ Մշակ կոչվել է այն հողագործը, ով մշակել է ուրիշի հողը, ունեցել սեփական տուն, ընտանիք։ 
Միջնադարյան Հայաստանում մշակները կախյալ գյուղացիների այն խավն էին, որոնք կորցնելով իրենց հողակտորը, հաճախ նաև արտադրության գործիքները, վարձակալվում էին հողատեր-ֆեոդալների մոտ և աշխատում նրանց հողատիրույթներում։ 
Ուշ միջնադարյան Հայաստանում մշակ էին համարվում աշխատավոր գյուղացիության բոլոր խավերը, ինչպես նաև վարձով աշխատող քաղաքաբնակները։ XIX դարի և XX դարի սկզբին մշակ են կոչվել ընդհանրապես երկրագործները, վարձու աշխատողները, բանվորները։ Փոխաբերական իմաստով՝ որևէ բնագավառի (արվեստի, գիտության, կրոնի և այլն) աշխատող։
(7766) Ջոդոդաիրա

(7766) Ջոդոդաիրա (անգլ.՝ Jododaira), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հունվարի 23-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,060313 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8275 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2932 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1955,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,184101 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,98° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7766) Ջոդոդաիրա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բորիս Շեբոլդաև

Բորիս Պետրովիչ Շեբոլդաև (մայիսի 27, 1895(1895-05-27), Փարիզ - հոկտեմբերի 30, 1937(1937-10-30), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), Կովկասում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1914)։
Ծնվել է Փարիզում, բժշկի ընտանիքում։ 1900 թվականից ապրել է Պետերբուրգում։ 1916 թվականին զորակոչվել է բանակ։ 1917 թվականին եղել է Կովկասյան բանակի ՌՀԿ նախագահի տեղակալ։ 1918 թվականին՝ ՌԿ(բ)կ Բաքվի կոմիտեի անդամ, Բաքվի ԺԿԽ-ի ռազմական գործերի ժողկոմի տեղակալ։ 1920 թվականին՝ ՌԿ(բ)կ Դաղստանի մարզկոմի քարտուղար և հեղկոմի նախագահի տեղակալ, 1923-1925 թվականներին՝ Թուրքմենստանի Կ(բ) կ ԿԿ-ի բաժնի վարիչ, ՌԿ(բ)կ Ցարիցինի (Վոլգոգրադ) նահանգկոմի քարտուղար, ապա աշխատել է ՀամԿ(բ) կ ԿԿ-ի ապարատում, 1928-1937 թվականներին ղեկավար կուսակցական աշխատանքներ է կատարել մի շարք երկրկոմներում, 1937 թվականից եղել է ՀամԿ(բ) կ Կուրսկի մարզկոմի քարտուղար։ Կուսակցության 15-17 համագումարների պատգամավոր, 15-ում ընտրվել է ԿՎՀ-ի, 16-17-ում՝ ՀամԿ(բ)կ ԿԿ-ի անդամ։
Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==