Ֆրիբուր (քաղաք)

Ֆրիբուր (ֆր.՝ Fribourg) կամ Ֆրայբուրգ (գերմ.՝ Freiburg), քաղաք Շվեյցարիայի արևմուտքում, նույնանուն կանտոնի մայրաքաղաքն է: Գտնվում է Շվեյցարական բարձրավանդակի հարավարևմտյան մասում,  Զանե (գերմ.՝ Saane, ֆր.՝ Sarine) գետի ափերին, սահմանակցում է Ֆրիբուրգյան Ալպերին: Զբաղեցնում է 9.3 քառակուսի կիլոմետր տարածք: Շվեյցարիայի բազմալեզու բնակավայրերից է. բնակչության մոտավորապես 58 %-ը խոսում է ֆրանսերեն, 22 %-ը՝ գերմաներեն, 5 %-ը՝ իտալերեն: 2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով քաղաքում ապրում էր  38,521 մարդ, որոնց 31.9%-ը օտարերկրացիներ էին: Ընդ որում՝ բնակչության շուրջ 25 տոկոսը կազմում էին Ֆրիբուրի համալսարանի ուսանողները: 2000–ից 2010 թվականներն ընկած տասնամյակում բնակչության թվաքանակն ավելացել է  8.3%-ով: Ընդսմին՝ միգրացիան կազմել է 8.1%, ծնունդներն ու մահերը՝ 0.9%:


== Ժողովրդագրություն ==
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները


=== Կլիմա ===


== Պատմամշակութային հուշարձաններ ==
Ֆրիբուրի 67 տեսարժան վայրեր ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում: Դրանց թվում են Մեգրոժ աբբայության վանքն իր գրադարանով, նախկին ավգուստինյան վանքը, Սեն Ժան եկեղեցին, Աստվածամոր բազիլիկը, Saint-Nicolas et Trésor տաճարը, որ կառուցվել է 1283- 1490թվականների միջակայքում, ունի 76 մետր բարձրությամբ աշտարակ, պատկերազարդված է Հանս Ֆրիսի որմնանկարներով, Յուզեֆ Մեխոֆերի, Ալֆրեդ Մանեսիեի վիտրաժներով...  Աշխարհիկ կառույցներից հիշատակման են արժանի մի շարք ամրոցներ, քաղաքի հին հյուրանոցները, Villars ընկերության շոկոլադի ֆաբրիկայի համալիրը, Նոյվիլ - Սեն Պիեռ ճոպանուղին, Մոտտա լողավազանը, Բուրժուաների հիվանդանոցը...


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Անվանի ֆրիբուրցիներ ==

Հանս Ֆրիս (մոտ.1465 – մոտ.1523) - նկարիչ
Պետրուս Կանիսիուս (1521–1597) - հոլանդացի կաթոլիկ քահանա, 1577-1597 թթ. ապրել է Ֆրիբուրում, հիմնել ճիզվիտական Սեն Միշել քոլեջը, որի հիման վրա հետագայում ձևավորվել է Ֆրիբուրի համալսարանը
Հանս Գինգ (16-րդ դար) - քանդակագործ
Ժան Բատիստ Ժիրար (1765–1850) - ֆրանցիսկյան վանական, մանկավարժ
Լուիս Ագասիս (1807–1873) - կենսաբան, երկրաբան, սառցագետ
Յոհանես Բապստ (1815-1887) - ճիզվիտ միսիոներ, ամերիկյա Բոստոնի քոլեջի առաջին նախագահ
Յան Բուրգկնեխտ (1902–1964) - քաղաքական գործիչ, ֆրիբուրի քաղաքապետ 1950–1959 թթ. և Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդի անդամ 1959–1962 թթ.
Աննի Ֆրիդ Լինգստադ (ծնվ. 1945) - շվեդական հանրահայտ ABBA երաժշտախմբի նախկին անդամ
Ուրս Շվալեր (ծնվ. 1952) - քաղաքական գործիչ, 2003 թվականից Շվեյցարիայի նահանգների խորհրդում Ֆրիբուրի կանտոնի ներկայացուցիչ
Դանիել Վասելլա (ծնվ. 1953) - բժշկական գիտությունների դոկտոր, դեղագործական Novartis ֆիրմայի հիմնադիր և ղեկավար
Միա Էգերտեր (ծնվ. 1976) - երաժիշտ, մոդել, դերասանուհի
The Young Gods (հիմնվել է 1985 թ.) - ռոք երաժշտախումբ
20-րդ դարի սկզբներին Ֆրիբուրի համալսարանում սովորել, հետագայում դասախոսել, ապա նաև ղեկավարել է ազգությամբ լեհ փիլիսոփա Յոզեֆ Մարիա Բոխենսկին:


== Մշակույթ ==
Բարեկենդանին նախորդող շաբաթ օրը քաղաքում կառնավալ է կազմակերպվում կառնավալ:
1980 թվականից Ֆրիբուրում անց է կացվում միջազգային ամենամյա կինոփառատոն միջազգային կինոփառատոն:

Քաղաքի կարևոր պատմագիտամշակութային օջախներից է առաջին տպագրիչի՝ Գուտենբերգի թանգարանը:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Ֆրիբուր քաղաքի պաշտոնական կայքէջ(ֆր.)(գերմ.)
Ֆրիբուր քաղաքի զբոսաշրջային կազմակերպության պաշտոնական կայքէջ(անգլ.)(ֆր.)(գերմ.)