Մաթիլդա Ռուս

Լովիսա Մաթիլդա Ռուս (շվեդերեն՝ Mathilda Roos, կեղծանունը՝ M. Rs., օգոստոսի 2, 1852(1852-08-02), Ստորկիռկոֆյոռսամլինգեն, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա - հուլիսի 17, 1908(1908-07-17), Դանդերյուդ, Դանդերյուդ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ գրող։


== Կենսագրություն ==
Լովիսա Մաթիլդա Ռուսը ծնվել է 1852 թվականի օգոստոսի 2-ին Ստոկհոլմում՝ Սվեա հրետանու զորամասի մայոր Մալթ Լեոպոլդ Ռուսի (1806-1882) և Մաթիլդա (Թիլդա) Բիտա Մուրկի (ծնվ. 1821) ընտանիքում։ Սովորել է Ստոկհոլմի Åhlinska skolan աղջիկների դպրոցում։ Չի ամուսնացել և բնակվել է քրոջ՝ Աննայի հետ, երբեմն՝ Լաուրա Ֆիթինգհոֆի հետ, որի հետ միասին Ստոքսունդում կառուցել է Ֆորուլիդեն տունը, որը հետագայում դարձել է կանանց համար հանգստյան տուն։
Ռուսի վեպերը վերաբերում են կանանց խնդիրներին և հասարակության մեջ սխալ վարքագծին։ Նա չէր վախենում անդրադառնալ այն ժամանակվա զգայուն թեմաներին, ներառյալ լեսբուհիների սերը Den första kärleken-ում («Առաջին սերը»)։ 1880-ական թվականների կրոնական ճգնաժամն իր ազդեցությունն ունեցավ նրա  հետագա ստեղծագործությունների վրա։ Hvit ljung («Սպիտակ թոք») վեպում նա անդրադառնում է մի ուսուցչի անորոշ ապրելակերպին ու բռնաբարությանը։ Սա նպաստել է ուսուցիչների աշխատավարձի բարելավման վերաբերյալ կառավարության որոշմանը։ Կանանց վերաբերյալ քաղաքական բրոշյուրներում նա անդրադարձել է Էլեն Քեյի գաղափարներին Ett ord till fröken Ellen Key och till den svenska kvinnan (Խոսք տիկին Էլեն Քեյին և շվեդ կնոջը)։
Ռուսը մահացել է 1896 թվականի հուլիսի 17-ին, Դանդերյուդում։


== Ընտրյալ ստեղծագործություններ ==
Գեղարվեստական
Երեխաների և պատանի ընթերցողների համար


== Ծանոթագրություններ ==


=== Մատենագիտություն ===
Heggestad, Eva (1991). Fången och fri: 1880-talets svenska kvinnliga författare om hemmet, yrkeslivet och konstnärskapet. Uppsala: Avd. för litteratursociologi vid Litteraturvetenskapliga institutionen, Univ. Libris 7746142. 91-85178-19-5 (in Swedish)
Förbjuden, olycklig kärlek Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. (in Swedish)
Mathilda Roose, Svenskt författarlexikon: biobibliografisk handbok till Sveriges moderna litteratur. [1, 1900-1940]. Stockholm: Rabén & Sjögren. 1942. sid. 677-678. Libris 113133 (in Swedish)


== Գրականություն ==
Borgström, Eva (2005). ”Erotisk språkförbistring: om queera läckage i Mathilda Roos 1880-talsromaner”. Tidskrift för litteraturvetenskap (1988) 2005(34):3,: sid. 67-88. 1104-0556. ISSN 1104-0556. Libris 10059185
Borgström, Eva (2006). ”Förord”. Två berättelser om kärlek / (2006): sid. 5-14. Libris 10224536
Levin, Hjördis: Mathilda Roos i Svenskt biografiskt lexikon (1998-2000)
Nordlinder, Eva (1993). ”"Socialismens blomma i lifvet": arbetarfrågan i Mathilda Roos senare produktion”. Läsebok / Carina Lidström (red.) ; redaktionskommitté: Boel Westin ... (Stockholm : B. Östlings bokförl. Symposion, 1993): sid. 187-198, 305. Libris 1996026
Samuelsson, Jenny (1996). Skisser och berättelser: om kvinnoproblematiken i noveller ur Elin Ameens, Mathilda Roos' och Sophie Elkans 1880-talsproduktion. Göteborg: Univ., Litteraturvetenskapliga inst. Libris 9219885
Sarri, Margareta (1982). Kärlek eller arbete?: om "Kvinnofrågan" hos Mathilda Roos - "Sveriges utan gensägelse främsta författarinna". Stockholms universitet. Litteraturvetenskapliga inst. Libris 12655638
Storckenfeldt, Sigrid (1908). Mathilda Roos: lefnadsteckning hämtad ur hennes bref och dagboksanteckningar. Stockholm. Libris 1510218


== Արտաքին հղումներ ==
Mathilda Roos at Swedish Literature Bank