armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նամսեն

Նամսեն (նորվ.՝ Nååmesje), գետ Նորվեգիայի կենտրոնական հատվածում։ Ամենամեծ գետը Նուր Տրյոնդելագ ֆյուլկեում։ 228 կիլոմետրանոց երկարությամբ գետը հոսում է Ռեյրվիկ, Նամսկուգան, Գրոնգ, Օվերհալա, Նամսուս մունիցիպալիտետներով։


== Տեղայնք ==
Գետը սկիզբ է առնում Նուրլանին սահմանակից Բյորգեֆել ազգային պարկի աղբյուրներից։ Գետը սնուցում է Նամսվատնե լիճը։ Այն Ռյորվիկ մունիցիպալիտետում ամբարտակով հոսում է լճի հյուսիսային կողմով, այնուհետև անցնում Նամդալեն հովտով դեպի ծովափ և ավարտվում Նամսոս քաղաքի մոտ, որտեղ թափվում է Նամսենֆյորդեն, հենց այն նույն ֆյորդը, որտեղ թափվում է Արգոդսելվա փոքրիկ գետը։
Նամսենն ունի երկու հիմնական վտակներ՝ Թուսջոելվա և Սանդոլա։ Ընդհանուր ջրբաժանը 6298 կմ2 է, Նամսոսի մոտ ջուրը դեպի ֆյորդ արտահոսում է 285 մ3 վայրկյանում։


== Ձկնորսություն ==
Նամսենը ատլանտյան սաղմոնի համար համարվում է աշխարհի լավագույն գետերից մեկը։ Այն հաճախ անվանում են «գետերի թագուհի»։ 19-րդ դարից սկսած բրիտանացիները գտան, որ այս վայրը հոյակապ է ատլանտյան սաղմոնի ձկնորսության համար, և գետը դարձավ խոշոր զբոսաշրջային գրավչության վայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Salmon with a weight of 25 kg caught in June 2009
Upper Namsen Fishing Archived 2011-10-04 at the Wayback Machine.
Ստոմյատսկոե

Ստոմյատսկոե (ռուս.՝ Стомятское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լանգյոյա

Լանգյոյա (նորվ.՝ Langøya, մեծությամբ երրորդ կղզին Նորվեգիայում (բացառությամբ Շպիցբերգեն կղզիների), զբաղեցնում է 850,2 կմ² մակերես տարածք։ Համարվում է Վեստերոլեն շրջանի մաս, տեղակայված է Նուռլան վայրի մոտ՝ Հինյոյ կղզուց հյուսիս։ Սորտլանսունդետ նեղ ջրանցքը կղզին բաժանում է երկու մասի` Լանգյոյ և Հինյոյ։ Ջրանցքի միջով անցկացված է Sortlandsbrua կիլոմետրանոց կամուրջը։ Կղզու տարածքում տեղակայված է Բյո կոմունան և մասամբ Էքսնես, Սորտլան և Հադսել կոմունաները։ Կղզու վրա գտնվում են մի քանի լճեր, օրինակ, Ալսվոգվատնետ լիճը։


== Աշխարհագրություն ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Բավադին

Բավադին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Սիլվանի գավառակում։ Գտնվում էր Սղերդ տանող ճանապարհից 5 կմ հարավ, Ֆարկին գյուղաքաղաքից 5 կմ հարավ՝ սարահարթին։


== Բնակչություն ==
Եղել է հայաբնակ գյուղ։ XIX դարի վերջերին ուներ 25 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլեպասո

Կոլեպասո (իտալերեն՝ Collepasso), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։ 
Բնակչությունը կազմում է 6680 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 555 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 73040, հեռախոսային կոդ՝ +39 0833։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Մադոննա դել Գրազին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս՝ 0833 341568
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comunecollepasso.it/ Archived 2008-02-25 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunecollepasso.it/ Archived 2008-02-25 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ալիս (այլ կիրառումներ)

Ալիս, կարող է վերաբերել՝

Ալիս - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում
Ալիս - գետ Փոքր Ասիայում
Ալիս - գրական հերոս
Ալիս - քաղահ ՀԱՀ-ում
Ալիս - մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսուհին
Ալիս - աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում
Երևանի ավտոդողերի գործարան

Երևանի ավտոդողերի գործարան խորհրդային և հետխորհրդային շրջանի արդյունաբերական ձեռնարկություն Երևանում։ 
Կառուցվել է 1942 թվականին՝ ռետինատեխնիկական արտադրանք թողարկող «Արդտեխնիկա» գործարանի բազայի վրա։ Արտադրում է բեռնատար, մարդատար ավտոմեքենաների և գյուղատնտեսական ավտոբեռնիչ մեքենաների դողեր։ Առաջին ավտոդողերը թողարկվել են 1943 թվականի նոյեմբերին։ 1940-ական թվականների վերջերին գործարանը հագեցվել էր խորհրդային մեքենայական-տեխնիկական նոր միջոցներով՝ ռետինախառնիչներով, ավտոկլավներով, գլոցիչներով, ավելացել էր արտադրանքի քանակը։ Միաժամանակ ընդլայնվել էր արտադրատեսակների անվանացանկը, ավտոդողերի հին տեսակները փոխարինվել էին առավել մեծ բեռնաշրջանառության և երկարատև վազքի համար նախատեսված մոդելներով։ 1965 թվականից գործարանն սկսեց թողարկել բեռնատար, մարդատար և գյուղատնտեսական մեքենաների դողերի 10 նոր տեսակ։ 1968-70 թվականներին նախապատրաստական արտադրամասում շահագործման էին հանձնվել բարձր արտադրողականությամբ 2 ռետինախառնիչ, կրկնապատկվել էր ավտոկամերաների արտադրամասի հզորությունը, յուրացվել է «Մոսկվիչ» մարդատար ավտոմեքենայի և գյուղատնտեսական մեքենաների համար նոր ավտոդողերի արտադրությունը։
Խորհրդային ժամանակաշրջանում բացի Երևանի ավտոմոբիլային գործարանի մատակարարը հանդիսանալուց, ավտոդողերի գործարանի արտադրանքն առաքվել է նաև Խարկովի տրակտորային և Կալինինգրադի ավտոբեռնիչների գործարաններ։ 
Հետխորհրդային տարիներին մասնավորեցվել է «Դողագործ-1» ընկերության կողմից, իսկ 2001 թվականին տվյալ ընկերությունը մասնավորեցվել ու օտարվել էր ամերիկյան «Ջեներալ թրանսուորլդ մանյուֆաքչրինգ քոմփնի» ընկերությանը, որի բաժնետերերից մեկն ամերիկահայ գործարար Սարգիս Խրիմյանն էր։ Չնայած գործարանում ներդրումներ կատարելու, աշխատողների հանդեպ կուտակված աշխատավարձի պարտքը վճարելու և, ի վերջո, գործարանը վերագործարկելու ստնանձած պարտավորությանը, ընկերությունը սնանկության գործընթաց էր սկսել։
Լուծարվել է 2008 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոցո

Կոցո (իտալերեն՝ Cozzo), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։ Բնակչության թիվը կազմում է 418 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 24 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 17 կմ² տարածք։ Հեռախոսի կոդ՝ 27030։ Փոստային ինդեքս՝ 0384։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն ազգային ինստիտուտի (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Տվյալներ ==
Հեռախոսահամար - 0384 74102


== Ծանոթագրություններ ==
Ալամբայ

Ալամբայ (ռուս.՝ Аламбай), գետ Զարինսկի շրջանում, Ալտայական երկրամասում։
Սկիզբ է առնում ցածրադիր Սալաիրյան բլրաշարից։ Զարինսկ քաղաքի արևելյան ծայրամասից թափվում է Չումիշ գետը։ Վտակներն են՝ Ինգառա, Լեսնոյ Ալամբայ, Խմելևկա, Բռովլյանկա։
Վերին հոսանքում Ալամբայը տիպիկ լեռնային գետ է, բազմաթիվ անցումներով և ծանծաղուտներով։ Ներքին հոսանքը հանգիստ է։ Գետը սառույցով է ծածկվում նոյեմբերի սկզբից մինչև ապրիլ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վաիո

Վաիո (վրաց.՝ ვაიო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քեդայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 380 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քեդայից 6 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 409 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արխո

Արխո, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բուվեզիի Կուտյումներ

Բուվեզիի Կուտյումներ (հին ֆր.՝ Coustumes de Beauvoisis, ֆր.՝ Coutumes de Beauvaisis), միջնադարյան Ֆրանսիայի իրավունքի սովորությունների ժողովածու։
Բուվեզիի ԿուտյումներԸ բովանդակում էն հիմնականում Ֆրանսիայի հյուսիսարևելյան մասում գտնվող Բովեզի (ֆր.՝ Beauvaisis) նահանգում, ինչից էլ փաստաթուղթը ստացել է իր անվանումը։
Բուվեզիի Կուտյումները ստեղծել է ֆրանսիացի իփաստաբան Ֆիլիպ դը Բոմանուարը 1282 թվականին։
ժողովածու բնօրինակը այն չի պահպանվել։ Գոյություն ունեն դրանից կատարած մի քանի լավ պահպաված խմբագրություններ, որոնք տարբերվում են միայն բարբառով։


== Արտաքին հղումներ ==
Բուվեզիի Կուտյումների տեքստը (ռուսերեն)
Աստերոիդների ցանկ (17101-17200)

Աստերոիդների ցանկ (17001-17100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (17201-17300)
 Աստերոիդների ցանկ (17001-17100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (17201-17300)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (15001)-(20000)»։ www.minorplanetcenter.net
Աղի ջուր

Աղի ջուր, գետակ Թունջելիի մարզում։ Պատկանում է Արևելյան Եփրատի ավազանին։


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրանիկ Խեչումյան

Անդրանիկ Խեչումյան (1955, Թեհրան, Իրան), իրանահայ թարգմանիչ, թատրոնի ռեժիսոր, մշակույթի գործիչ։ Հայաստնանի թատերական գործիչների միության անդամ, Իրանի թատերական տան ռեժիսորների և դրամատուրգների կենտրոնի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Անդրանիկ Խեչումյանը ծնվել է 1955 թվականին Թեհրանում։ 1974-1975 թվականներին մասնակցել է Թեհրանի համալսարանի կազմակերպած թատերական դասընթացներին։ Հայկական դպրոցներում և ընկերություններում զբաղվել է դերասանական և ռեժիսորական գործով։ Մեկ տարի մասնակցել է Համիդ Սամանդարյանի թատերական դասերին։
2000 թվականին Հայաստանում բեմադրել է «Ապակե գազանանոց» պիեսը պարսկերենով, 2001 թվականին՝ Քերմանիի «Ուսաբեռ» ներկայացումը հայերենով։ 2004-2005 թվականներին բեմադրել է Մոհամմադ Ռահմանյանի «Ժաննա դ՛Արկը կրակի մեջ» և Էզաթալլահ Մեհրավարանի «Համլետի դերասանը» պիեսները, որոնք ներկայացրել է նաև «Արմմոնա» միջազգային փառատոնի ժամանակ։
Համագործակցել է Թեհրանում լույս տեսնող «Լույս» և «Հույս» երկշաբաթաթերթերի հետ։ Որպես թատրոնի ռեժիսոր երկար տարիներ զբաղվել է թատերական խնդիրներով, հայկական թատերական  խմբեր է տարել Թեհրան կամ Իրանի այլ քաղաքներ` փառատոների։


== Թարգմանություններ ==
Թարգմանություններ է կատարել հայերենից պարսկերեն և հակառակը։ Թարգմանել է՝

Ժիրայր Անանյանի «Ես եմ, եկել եմ»
Գուրգեն Խանջյանի «Դատավարություն»
Սամվել Կոսյանի «Գուցե փրկվենք»
Գևորգ Դարֆիի «Սիրավաշը և Սուդաբեն»
Ռահմաթ Ամինիի «Ճենապակե ամուսինը»
Ֆարհադ Նազերզադե Քերմանիի «Ուսաբեռը»
Աբաս Ջահանգիրյանի «Համուն և Դարիա»
Երվանդ Օտյանի «Անիծյալ տարիները 1914-1919. անձնական հիշատակներ»
Երվանդ Օտյանի «Թաղականին կնիկը»
Երվանդ Օտյանի  «Ընկեր Փանջունին»


== Պարգևներ ==
Հայաստանի թատերական գործիչների միության «Արտավազդ» մեդալ
«Պատվո նշան» Իրանի «Թատրոնի տուն» կենտրոնի կողմից, 2006 թ.
Հայաստանի գրողների միության «Գրական վաստակի համար» մեդալ
ՀԳՄ «Կանթեղ» մրցանակ
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2012 թ.
Իրանում կազմակերպվող կրոնական փոքրամասնությունների Գրքի շաբաթվա 16-րդ շրջանի պատվոգիր


== Գրականություն ==
Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012։


== Ծանոթագրություններ ==
(20306) Ռիչարնոլդ

(20306) Ռիչարնոլդ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 31-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(20306) Ռիչարնոլդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տեգենեկ

Տեգենեկ  (ռուս.՝ Тегенек), գետ Ռուսաստանում, որը հոսում է Կեմերովոյի մարզով։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Գետի ջրային ավազանն է (Վերին) Օբը մինչ Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մարգար Աղաջանյան

Մարգար Աղաջանյան (արևմտ․՝ Մարգար Աղաջանեան, պարսկերեն՝ مارکار آقاجانیان, մարտի 4, 1965(1965-03-04), Թեհրան, Իրան), հայ ֆուտբոլիստ և մենեջեր Իրանում։


== Կարիերա ==
Աղաջանյանն իր կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է «Արարատ Թեհրան» ակումբի կազմում։ Հետագայում նա միացավ Թեհրանի թիմերի կազմին՝ PAS-ին, որտեղ իր առաջին մրցաշրջանում նա հաղթեց Իրանի լիգայում։
Հուման Աֆազելիի հեռանալուց հետո Աղաջանյանը նշանակվեց «Ազադեհան» լիգայի Դամաշ Լոռեսթանի ղեկավար։ Թիմը ընտրեց չերկարացնել 2010/11 մրցաշրջանի պայմանագիրը։
Աղաջանյանը նաև Իրանի ազգային հավաքականի մարզչական անձնակազմի կազմում է, ինչպես նաև 2014 թվականից ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի ժամանակ մարզիչի օգնականն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
- National-Football-Teams.com
Նիկոլայ Կոստանդյան

Նիկոլայ Ալեքսանդրի Կոստանդյան (հունվարի 23, 1983(1983-01-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ալտահար, արվեստագիտության թեկնածու (2017)։ Մարտուն Կոստանդյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
Նիկոլայ Կոստանդյանը ծնվել է 1983 թվականի հունվարի 23-ին Երևանում։ 2003 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի լարային ֆակուլտետը (Ա. Կոսեմյանի դասարան), ապա Սանկտ Պետերբուրգի արտաքին տնտեսական կապերի, տնտեսագիտության և իրավունքի ինստիտուտի իրավաբանության ֆակուլտետը (2007 թվականին՝ բակալավր, 2008 թվականին՝ մագիստրոս)։ 2013 թվականին ավարտել է ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիան (հանրային կառավարում)։
2015 թվականին դարձել է Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն։
Հեղինակել է ազգային և միջազգային մշակութային նախագծեր, գիտական հոդվածներ։ Ուսում­նասիրությունները վերաբերում են նոր և նորագույն շրջանների հայ երաժշտությանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խճճված հարցեր՝ մշակույթի նախարարության և Կոստանդյան եղբայրների դերակատարությամբ
Ինչպես խաբել հասարակությանը` կառավարության որոշումներում մշակութային վերնագիր դնելով․ «Գրքի աշխարհ»-ի հետքերով
Օժորա

Օժորա (վրաց.՝ ოჟორა), գյուղ Վրաստանում: Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում:


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 880 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 6 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
(540) Ռոզամունդե

(540) Ռոզամունդե (անգլ.՝ Rosamunde), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1904 թվականի օգոստոսի 3-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,218991 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0201 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4178 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1207,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,298175 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,58° անկյուն։
Ռոզամունդե աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(540) Ռոզամունդե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սերգեյ Բաբայան (այլ կիրառումներ)

Սերգեյ Բաբայան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Սերգեյ Բաբայան (1961, Գյումրի, Խորհրդային Հայաստան), հայ-ամերիկյան դաշնակահար։
Սերգեյ Բաբայան (գրող) (1958, Մոսկվա, ԽՍՀՄ -2020, Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս գրող, արձակագիր։ Իվան Պետրովիչ Բելկինի անվան մրցանակի դափնեկիր (2001)։
Օզջան Դենիզ

Օզջան Դենիզ (թուրք. Özcan Deniz, մայիսի 19, 1972(1972-05-19), Անկարա, Թուրքիա), թուրք երգիչ, դերասան, ռեժիսոր և սցենարիստ, ով հայտնի է և մեծ ճանաչում ունի նաև հայրենի երկրի սահմաններից դուրս:


== Կենսագրություն ==
Օզջան Դենիզը ծնվել է 1972 թվականի մայիսին 19-ին Անկարայում: Դերասանն ազգությամբ քուրդ է:
Նա համակրելի է և ունի մոդելի արտաքին: Երիտասարդ Դենիզի ճակատագիրը բավական բարդ էր: Երբ նա սովորում էր ավագ դպրոցում, որոշեց հեռանալ դպրոցից և իրեն նվիրել աշխատանքին: Նրա մայրը մտածում էր, որ իր որդին խորտակում է իր ապագան, սակայն Օզջանը գործեց ինքնուրույն:
Օզջան Դենիզի ստեղծագործական կենսագրությունը սկսվեց այն բանից հետո, երբ տղան ընդամենը 13 տարեկան էր: Տղան այդ ընթացքում պրոֆեսիոնալ երգում էր: 16 տարեկանում Դենիզն մեկնում է Անթալիա, ապահովելով հարմարավետ կյանք իր և իր ընտանիքի համար: Բայց 17 տարեկանում նա հեռացավ Թուրքիայից և գնաց Գերմանիա: Նա երեք տարի ապրել է Մյունխենում: Վերադառնալով տուն, Դենիզը անմիջապես գնում է բանակ և միայն 3 տարի անց զորացրվելուց հետո սկսում է իր նոր աշխատանքային կյանքը:


== Կարիերա ==
Բանակից հետո Դենիզ Օզջանը անսպասելիորեն առաջարկ ստացավ ֆիլմում նկարահանվելու: Օզջանը առաջին անգամ որպես դերասան հանդես եկավ «Ona Sevdiğimi Söyle» ֆիլմում: Մելոդրամայի սիրահար թուրք հանդիսատեսը շատ հավանեց Օզջանի տաղանդը:
Ֆիլմում նկարահանվելիս Օզջանը չթողեց իր երաժշտական կարիերան, շարունակելով ալբոմներ թողարկել:
Հանդիսատեսը Դենիզին տեսավ նաև «O Şimdi Asker», «Aslan Gibi», «Neredesin Firuze» ֆիլմերում: Այս բոլոր ֆիլմերը բարձր գնահատականի են արժանացել իր հայրենիքում: Մի շարք ֆիլմերի հեռարձակման իրավունքները վաճառվել են նաև այլ երկրներում: 2013 թվականին թուրքական հեռուստատեսությունը նկարահանեց «Su ve Ateş» ֆիլմը, որը երկու սիրահարների ճանապարհի խոչընդոտների մասին է, գլխավոր դերում հանդես են եկել Օզջան Դենիզն և Յասեմին Ալլենը: Հաջորդ ֆիլմն որում նկարահանվեց Դենիզը դա «Սև ծաղիկ» կոչվող դրաման էր, որտեղ դերասանը հանդիսատեսին է ներկայացել խաբեբայի կերպարով, ով վտանգում է ընտանիքի բարեկեցությունը: 2014 թվականին Օզջանը նկարահանվեց «Kaderimin yazildigi gün» մելոդրամայում, որը հարուստ զույգի մասին է, ովքեր դիմում են փոխնակ մոր օգնությանը:


== Անձնական կյանք ==
1991 թվականին Դենիզի կինը դարձավ դերասանուհի Հանսան Դենիզը: Այս ամուսնությունը տևեց մինչև 2000 թվականը: Այնուհետև Օզջանը հանդիպեց դերասանուհի Ֆահիր Էվջենի հետ, նրանք նույնիսկ որոշել էին ամուսնանալ, սակայն 2013 թվականին զույգը հանկարծակի հայտարարեց հարաբերությունների ավարտի մասին:


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
1992՝ Yine Ağlattın Beni
1993՝ Hadi Hadi Meleğim
1994՝ Beyaz Kelebeğim
1997՝ Yalan Mı?
1998՝ Çoban Yıldızı
2000՝ Aslan Gibi
2002՝ Leyla
2004՝ Ses ve Ayrılık
2007՝ Hediye
2009՝ Sevdazede
2012՝ Bi Düşün


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստասերիալ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օզջան Դենիզի պաշտոնական կայքէջը
Օզջան Դենիզը Ինստագրամում
Օզջան Դենիզը Ֆեյսբուքում
Օզջան Դենիզը Թվիթերում
Բուկի (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուկիԲուկի (ուկրաիներեն՝ Буки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուկի գյուղում բնակվում էր 477 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1762 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 270,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վասյուտնիկի

Վասյուտնիկի (ռուս.՝ Васютники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անաժաս

Անաժաս (պորտ.՝ Anajás), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարաշոյի մարզում։ Մտնում է Ֆուրուս դի Բրեվիսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 21 307 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 6 921,709 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3,1 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 39.067.158,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.959,43 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,595 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Լենինո-Ուլյանովկա

Լենինո-Ուլյանովկա (ուկրաիներեն՝ Леніно-Ульяновка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Մալովիսկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լենինո-Ուլյանովկա գյուղում բնակվում էր 167 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(3580) Ավերի

(3580) Ավերի (անգլ.՝ Avery), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի փետրվարի 15-ին Նորման Թոմասի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,855219 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1719 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5386 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1762,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204289 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,41° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3580) Ավերի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վիկտորովկա (գյուղ, Դոմանյովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիկտորովկաՎիկտորովկա (ուկրաիներեն՝ Вікторівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Դոմանյովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիկտորովկա գյուղում բնակվում էր 471 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1371 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խնամակալը

Խնամակալը  , Հարոլդ Պինթերի պիեսն է։ Այն առաջին անգամ հրատարակվել է Encore ամսագրում և Eyre Methuen-ում 1960 թվականին։ Ի տարբերություն իր ավելի վաղ ներկայացումների,  այն  Պինտերի առաջին նշանակալից  կոմերցիոն հաջողությունն էր։
Պիեսը առաջին անգամ բեմադրվել է Լոնդոնի Վեստ Էնդ ում գտնվող  Արտս թատրոնում  1960 թվականի ապրիլի 27-ին։ իսկ հաջորդ ամիս տեղափոխվեց Duchess թատրոն, որտեղ բեմադրվեց  444 ներկայացում  մինչ Բրոդվեյ տեղափոխվելը։ 1963 թ  պիեսի հիման վրա  նկարահնվել է ֆիլմ։
Խնամակալը  մնում է Պինտերի ամենահայտնի և հաճախակի բեմադրվող  ներկայացումը։


=== Գործողության վայրը ===
Գործողությունը տեղի է ունենում արևմտյան Լոնդոնի մի տան մեջ։


=== Կերպարները ===
Ինչպես նշված է տեքստում՝

Միք (Mick)` քսանն անց երիտասարդ , Էսթոնի կրտսեր եղբայրը։
Էսթոն (Aston)` Մոտ  երեսուն տարեկան երիտասարդ
Դեյվիս (Davies)՝ անօթեւան  ծերունի  որին Էսթոնն  իր տուն է հրավիրում։


=== Համառոտագիր ===
ներկայացումը տեղի է ունենում ամբողջովին փնթի և մեկ սենյականոց բնակարանում, որը պատկանում է երկու եղբայրներին։ Եղբայրներից մեկը հոգեկան հաշմանդամություն ունի (ըստ երևույթին ՝ էլեկտրոկերային թերապիայից)։ Միգուցե այն պատճառով, որ նա այնքան էլ պայծառ չէ, կամ գուցե բարությունից դուրս է գալիս, նա անջրպետ է բերում նրանց տուն։ Անօթևան տղամարդու և եղբայրների միջև սկսվում է ուժային խաղ։ Յուրաքանչյուր կերպար անորոշ կերպով խոսում է այն բաների մասին, որոնք նրանք ցանկանում են իրականացնել իրենց կյանքում, բայց կերպարներից ոչ մեկը չի ապրում իր խոսքով:
Բժշկյան

Բժշկյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Զորա Բժշկյան (?-1964), մամուլի գործակալ, թղթակից։
Հայկ Դմիտրիի Բժշկյան (1887-1937), ռազմական գործիչ, թղթակից։
Մինաս Բժշկյան (1777-1851), բանասեր, մանկավարժ, պատմաբան, ազգագրագետ, երաժշտագետ։
Վաղարշակ Բժշկյան (19-րդ դար-20-րդ դար), մշակութային գործիչ։


== Տես նաև ==
Բժիկյան
Բժիշկյան
Բժյան
Բժշկյանց


== Ծանոթագրություններ ==
Տակամորի (Նագանո)

Տակամորի (ճապ.՝  高森町  'Տակամորի-մատի'), ավան Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Ավանի ամբողջ մակերեսը կազմում է 45,26 կմ², բնակչությունը՝ 13 119 մարդ, իսկ խտությունը 289,86 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Ավանը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Իիդա քաղաքի, Մացուկավա ավանի և Տոյոոկա, Տակահի գյուղերի հետ։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 13 119 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտությունը՝ 289,86 մարդ/կմ²։


== Սիմվոլիզմ ==
Ավանի ծառը համարվում է  Osmanthus fragrans-ն, ծաղիկը՝ Kerria-ն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2006-07-18 at the Wayback Machine.(ճապոներեն)
Կռաձգում (այլ կիրառումներ)

Կռաձգում

Սառը դրոշմման գործողություն, երբ հարթ նախապատրաստուկից ստանում են սնամեջ դետալ։ Կատարվում է կռաձգման դրոշմոցներում։ Այս եղանակով պատրաստում են վառարաններ, սարքերի ու ապարատների իրաններ, բիդոններ և այլն։
Դարբնոցային գործողություն, երբ լայնական հատվածքի փոքրացման հաշվին նախապատրաստուկը երկարում է։
Գլոցումից առաջացող դեֆորմացիայի տեսակ (կռաձգման գործակիցը հավասար է շերտի՝ գլոցումից հետո և մինչև գլոցումն ունեցած երկարությունների հարաբերությանը)։
Պատշգամբ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պատշգամբ (այլ կիրառումներ)
Պատշգամբ, շինության ճակատային մասում կամ ինտերիերում (թատրոններում, արդ․ սրահներում են) պատից դուրս եկած, բարձակային հեծանների (փայտե, պողպատե, երկաթբետոնե) վրա հենված ճաղապատ հարթակ կամ սալ (մեծ մասամբ՝ երկաթբետոնե)։ Հանդիսադահլիճների պատշգամբները սովորաբար դասավորվում են հարկերով։ Պատշգամբը որպես կառույցի բաղադրամաս առաջացել է Արևելքում։ Եվրոպայում երևան է եկել միջնադարի պաշտպանական կառուցվածքներում (մաշիկուլի) և եկեղեցական (ամբիոն) կառույցներում։ Վերածննդի և բարոկկոյի ճարտարապետության մեջ պատշգամբը դարձել է պատի ռիթմա-պլաստիկական հորինվածքի կազմակերպման կարևոր բաղադրամաս։ Պատշգամբները լայնորեն կիրառվում են ժամանակակից բնակարանային ճարտարապետության մեջ։
Լուսինյանց փողոց (Երևան)

Լուսինյանց փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է Կիլիկյան Հայաստանի Լուսինյանների արքայատոհմի անունով։


== Տվյալներ ==
Գտնվում է Կիլիկիա թաղամասում։ Սկսվում է կոնյակի գործարանի մոտից, հասնում Վերֆելի փողոցի կենտրոնական հատված։
Խորհրդային տարիներին, ի պատիվ ԽՍՀՄ հերոս Լյուբով Շևցովայի, կոչվում էր Շևցովայի փողոց (Կիլիկիայի նախկին 4-րդ փողոցը)։


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
Սերգեյ Ավագյան,  Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
Սարգիս Հովիվյան

Սարգիս Վարդանի Հովիվյան (նոյեմբերի 17, 1938(1938-11-17), Սուխում, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 8, 2019(2019-07-08), Երևան, Հայաստան), հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1959), ՀՍՍՀ վաստակավոր մարզիչ։


== Կենսագրություն ==
Սարգիս Հովիվյանը ծնվել է 1938 թվականին, Սուխումում, որտեղ ծնողները հաստատվել էին փախչելով Թուրքիայից։ Ընտանիքի չորրորդ երեխան է եղել, անունը դրել են Սարգիս, որ Սուրբ Սարգիսը նրան պահապան լինի։ 17-ը չբոլորած՝ խաղացել է տեղի ակումբում։ 1955 թվականին տեղափոխվել է Երևան։
1969 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1957 թվականին խաղացել է Քութայիսի «Լոկոմոտիվ», 1957-1970 թվականներին` Երևանի «Սպարտակ», 1963 թվական  «Արարատ», 1967 թվականին Մոսկվայի «Սպարտակ» թիմերում, 1970-1972 թվականներին եղել է ԽՍՍՀ Բ խմբում հանդես եկող Գյումրիի «Շիրակ» և Վանաձորի «Լոռի» թիմերի ավագ  մարզիչ, 1972-1978 թվականներին՝ Երևանի օլիմպիական հերթափոխի ֆուտբոլի մարզադպրոցի տնօրեն։ 1978-1979 թվականներին աշխատել է Ինդոնեզիայում, 1980-1981 թվականներին՝ Երևանի «Արարատ» թիմի մարզիչ, 1982-1984 թվականներին ԽՍՀՄ երկրորդ խմբում հանդես եկող Արտաշատի «Օլիմպիա» և Հոկտեմբերյանի «Սպարտակ» թիմերի  ավագ մարզիչ, 1988-1989 թվականներին՝ ՀՍՍՀ Սպորտկոմիտեի Սպորտային խաղերի վարչության ֆուտբոլի բաժնի պետ, 2001-2004 թվականներին եղել է Հայաստանի պատանեկան հավաքականի գլխավոր մարզիչ։
Հայաստանի ֆուտբոլիստներից առաջինը 1959 թվականին Մոսկվայի «Սպարտակի» կազմում (ԽՍՀՄ այլ ակումբների խաղացողներով ուժեղացված), հաջողությամբ հանդես է եկել հարավամերիկյան թիմերի հետ ընկերական խաղերում։ Արարատի կազմում անցկացրել է 147 խաղ, խփել 29 գոլ։


== Գոլեր անկյունային հարվածով ==
1960, Երևանի «Սպարտակի» կազմում
1961, ԲԿՄԱ, Մինսկում՝ «Դինամոյի» դարպաս
1964, Բեյրութ, միջազգային ընկերական հանդիպման ժամանակ


== Պարգևներ ==
ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ, 1959 թվական
ՀՀ վաստակավոր մարզիչ, 1971 թվական
Փոքր ոսկե մեդալակիր


== Ծանոթագրություններ ==
Հազազ անատոլիական

Հազազ անատոլիական (լատ.՝ Lycium anatolicum), մորմազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
1 մ բարձրությամբ, փշոտ՝ կարճացած տերևակալած փշոտ ընձյուղներով և սակավաթիվ չտերևակալած փշերով թուփ է։ Տերևները նեղ էլիպսաձև են։ Պսակի խողովակը ներսում մերկ է, գլանաձև և զգալիորեն բաժակը գերազանցող։ Առէջաթելերը ծածկված են հազվադեպ մազերով։ Պտուղները մուգ գորշակարմիր են։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի (Գորիսի շրջակայք) և Մեղրու (Ագարակ, Վահրավար) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տեսակն աճում է նաև Նախիջևանում և Անատոլիայում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 800-1400 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև չոր քարքարոտ լանջերին, ճանապարհների երկարությամբ և ֆրիգանանման բուսականության մեջ։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է 2 պոպուլյացիա։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Աճում է ինտենսիվ յուրացվող տարածքներում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Մեղրու շրջանի Ագարակ ավանի շրջակայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժովտնևոե (գյուղ, Գայվորոնի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԺովտնևոեԺովտնևոե (ուկրաիներեն՝ Жовтневе), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գայվորոնի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևոե գյուղում բնակվում էր 33 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեքինյան

Մեքինյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Հրաչյա Համբարձումի Մեքինյան (1923-1986), բեմադրող նկարիչ, դերասան։


== Գրական հերոսներ ==
Վաչագան Մեքինյան, Ստաֆֆիի «Ո՞վ է մեղավոր» պատմվածքի հերոսներից։


== Տես նաև ==
Միքայելյան


== Ծանոթագրություններ ==
Սմոգ

Սմոգ (անգլերեն՝ smog, smoke, ծուխ, ծխել և fog - մառախուղ), մթնոլորտի խիստ աղտոտվածությունը արդյունաբերական արտանետվածքներով։
Սմոգի առաջացմանը նպաստում են մթնոլորտի ջերմային ինվերսիաները և մթնոլորտային բարձր ճնշումն ու քամու բացակայությունը, որոնց հետևանքով թուլանում է տուրբուլենտ դիֆուզիան և արտանետվածքները չեն նոսրանում։ Վնասակար նյութերի բարձր պարունակության դեպքում առաջանում է թունավոր սմոգ, որը կարող է գրավել մեծ տարածություններ և տևել մի քանի օր։ Հայտնի են թունավոր մառախուղով մարդկանց զանգվածային թունավորման դեպքեր Բելգիայի Juiuiu գետի հովտում։ Սմոգի մյուս տեսակը պայմանավորված է օդում ֆոտոքիմիական ռեակցիաներով, որոնք խթանվում են արևի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով և տեղի են ունենում այն նյութերի (օրինակ, օզոն, օրգանական պերօքսիդներ, ազոտի օքսիդներ, ազատ ռադիկալներ և այլն) մասնակցությամբ, որոնց կլանման սպեկտրը գտնվում է 290-400 նմ տիրույթում։ Նշված նյութերը մեծ քանակությամր պարունակվում են ավտոտրանսպորտի, նավթաքիմիական և քիմիական մի շարք ձեռնարկությունների արտանետվածքներում։ Ֆոտոքիմիական սմոգի ժամանակ առաջացած նյութերը և բացասական ազդեցություն են թողնում մարդու շնչառական ֆունկցիայի, սիրտանոթային համակարգի վրա։ Սմոգի ընդհանուր թունավոր ազդեցությունն արտահայտվում է նաև բուսականության վրա։
Վարդան Խաչատրյան (քաղաքական գործիչ)

Վարդան Վահանի Խաչատրյան (հունիսի 28, 1960(1960-06-28), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Վարդան Խաչատրյանը ծնվել է 1960 թվականին հունիսի 28-ին Գյումրիում։ 1983 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը, ստացել է փիլիսոփայի, սոցիոլոգի որակավորումը։ 1990 թվականից Երևանի պետական համալսարանի կրոնագիտության ամբիոնի դասախոս է։ 1988-1992 թվականներին աշխատել է Հանրապետական կրոնագիտության կենտրոնում` որպես գիտության գծով փոխտնօրեն, 1999-2005 թվականներին` «Մտավորականների միություն» ՀԿ-ի նախագահ, 2000-2005 թվականներին` «Սոց ուժերի և մտավորականների միություն» դաշինքի նախագահ։ 2007 թ. մայիսի 12-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր համամասնական ընտրակարգով «Ժառանգություն» կուսակցությունից։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Զակրինիչնոե

Զակրինիչնոե (ուկրաիներեն՝ Закриничне), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զակրինիչնոե գյուղում բնակվում էր 102 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,607 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 168,04 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(2474) Ռուբի

(2474) Ռուբի (անգլ.՝ Ruby), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի օգոստոսի 14-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,683198 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0921 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2743 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1605,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224246 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,52° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2474) Ռուբի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բևերինայի շրջան

Բևերինայի երկրամաս, (լատիշ․՝ Beverīnas novads) համայնք Լատվիայի Վիդզեմե պատմական շրջանում։ Ըստ 2009 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 3,567 մարդ։ Կենտրոնը Մուրմուիզա գյուղն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Վազգեն Ղազարյան

Վազգեն Ավետիսի Ղազարյան (Կազարով) (1927, հունիսի 3, Արմավիր, Կրասնոդարի երկրամաս - 1991, ապրիլի 1, Մոսկվա), հայ ճարտարագետ-էներգետիկ։ ԽՍՀՄ պատվավոր էներգետիկ, վաստակավոր շինարար։
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Ռաֆայել Ղազարյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
1950 թվականին ավարտել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտը։ 1960 թվականին ղեկավարել է ՉԺՀ ջէկերի մոնտաժման աշխատանքները, 1963 թվականին՝ Բելոյարսկայա ԱԷԿ-ի մոնտաժի ղեկավար։ 1968-1980 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Գլավտեպլոէներգոմոնտաժ տրեստի պետի,1980-1986 թվականներին՝ Սոյուզատոմ-էներգոյի կապիտալ շինարարության պետի տեղակալ, 1986 թվականից՝ ԽԱՀՄ Ատոմէներգո նախարարության կապիտալ շինարարության գլխավոր վարչության պետ։
Ղեկավարել է նաև Հրազդանի ՊՇԷԿ-ի և ՀԱԷԿ-ի մոնտաժման աշխատանքները։
Ջերմուկում կառուցել է էներգետիկների առողջարանը։


== Մահը ==
Վազգեն Ավետիսի Ղազարյանին է վստահվել վթարից հետո Չեռնոբիլի ԱԷԿ-ի սև արկղի բացումը (1986), որտեղ ստացած ճառագայթումից հետո մահացել է։


== Մրցանակներ ==
ԽՍՀՄ աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններ (3)
«Պատվո նշան» շքանշան
ԺՏՆՑ և բազմաթիվ այլ մեդալներ
ԽՍՀՄ պատվավոր էներգետիկ
ԽՍՀՄ վաստակավոր շինարար


== Ծանոթագրություններ ==
Պերուս լը Ռոկ

Պերուս լը Ռոկ (ֆր.՝ Peyrusse-le-Roc), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 213 մարդ, բնակչության խտությունը` 15.42 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.81 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 115 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 39 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 125 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 91-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 34։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,8 %։ 91 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 83 անձ (46 տղամարդ և 37 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (3 տղամարդ և 5 կին)։ 34 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
(4489) 1988 AK

(4489) 1988 AK, աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,244339 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,9224 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,5663 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4386,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,082067 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4489) 1988 AK աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Այիա Մարինա (Հյուսիսային Կիպրոս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այիա Մարինա (այլ կիրառումներ) Այիա Մարինա  (հուն․՝ Άγια Μαρίνα, թուրքերեն՝ Gürpınar), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Նիկոսիայի շրջանում։ Տեղակայված է Նիկոսիա քաղաքից 24 կմ դեպի արևմուտք։ Գյուղը դե ֆակտո գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն կոչվող պետության կազմում։ Գյուղն իր հունական անունը (Άγια Μαρίνα) ստացել է Սուրբ Մարինայի անունից։ Այժմ գյուղը օգտագործվում է որպես թուրքական ճամբար։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2001 թվականի տվյալների գյուղը լքված է։ Մինչ 1974 թվականը գյուղի բնակչությունը եղել է մոտ 700 մարդ, որոնք հիմնականում թուրք կիպրացիներ և մարոնականներ էին։ 700-ից 420-ը մարոնականներ էին մնացած բնակիչները թուրք կիպրոսցիներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության Լիբանանի մասնաճյուղ

Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության Լիբանանի մասնաճյուղ, Մերձավոր Արևելքում ՀԲԸՄ մասնաճյուղերից։


== Պատմություն ==
ՀԲԸՄ-ը Լիբանանում իր առաջին մասնաճյուղը հիմնել է 1910 թվականին։ 2001 թվականին ուներ 11 մասնաճյուղ՝ Բեյրութ, Տրիպոլի, Զահլե և Բաթրուն քաղաքնհրում, քվեարկելու իրավասու 1200 անդամ և 2,5 միլիոն դոլարի տարեկան բյուջե։ Հետեղեռնյան շրջանում ՀԲԸՄ հովանավորել է «Քելեկյան» և «Սիսուան» որբանոցները։
Գործել են ՀԲԸՄ Անթիլիասի, Ալեյի և Բեյրութի «Երվանդ Տեմիրճյան» վարժարանները, «Երվանդ Հյուսիսյան» հայագիտական հիմնարկը։ Այժմ ՀԲԸՄ Լիբանանի շրջանակային հանձնաժողովի վերահսկողության ներքո գործում են Բեյրութի «Ալեք Մանուկյան», «Երվանդ և Ալիս Տեմիրճյան» կենտրոնները, Լևոն Կ. Նազարյան նախակրթական, Պողոս Գ. Կարմիրյան միջնակարգ և Դարուհի-Հովակիմյան երկրորդական վարժարանները։
Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությունը միաժամանակ նյութապես օգնում է այլ հայկական վարժարանների, կրթաթոշակներ տրամադրում հայ համալսարանականների և կենսաթոշակներ՝ հանգստյան կոչված որոշ հայ անհատ ուսուցիչների։
1943 թվականից Բեյրութի հայաշատ Ռմեյլ թաղամասում գործում է հայկական բարեգործական ընդհանուր միության դարմանատունը։ Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությունը հովանավորությունն է վայելում Հայ երիտասարդաց ընկերակցությունն իր «Անդրանիկ» մարզական միությամբ (1931 թվականից) են։
Վիլնև դը Բեր

Վիլնև դը Բեր (ֆր.՝ Villeneuve-de-Berg), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2845 մարդ, բնակչության խտությունը` 115.60 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 24.61 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 120 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 4 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1041 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 699-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 342։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,1 %։ 699 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 652 անձ (328 տղամարդ և 324 կին)։ Գործազուրկ են եղել 47 անձ (28 տղամարդ և 19 կին)։ 342 անաշխատունակներից 97-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 162-ը` թոշակառուներ, իսկ 83-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Փամբակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փամբակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Փամբակ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 21 հուշարձան (9 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Հայդար

Հայդար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից արևելք։


== Գրչություն ==
Եղել է գրչության կենտրոն։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վերբկա (գյուղ, Լետիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎերբկաՎերբկա (ուկրաիներեն՝ Вербка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերբկա գյուղում բնակվում էր 725 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2345 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 309,17 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(4994) Կիսալա

(4994) Կիսալա (անգլ.՝ Kisala), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,909926 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3456 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4743 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1813,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,198555 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,71° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4994) Կիսալա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(3584) Աիշա

(3584) Աիշա (անգլ.՝ Aisha), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Նորման Թոմասի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,087425 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,786 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3888 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1981,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181681 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,13° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3584) Աիշա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լիվինալոնգո դել Կոլ դի Լանա

Լիվինալոնգո դել Կոլ դի Լանա (իտալերեն՝  Livinallongo del Col di Lana), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1443 մարդ (2007), բնակչության խտություն՝ 15 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 99 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0436։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0436 7193
Էլեկտրոնային փոստ՝ livinallongo@agordino.bl.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.livinallongo.bl.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Բանքեթինգ հաուս

Բանկետի սրահը (Banqueting House), գտնվում է Ուայթհոլի ամրոցի մոտակայքում, Լոնդոնում։ Կառուցվել է 1619-22 թթ. Ինիգո Ջոնսի գծագրով։ Նախատեսված է եղել օտարերկրյա հյուրերի ընդունելության համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Լքյալ գույքերի կանոնադրություններ

Լքյալ գույքերի կանոնադրություններ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-18 թթ.) ժամանակ Արևմտյան Հայաստանից և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ վայրերից տեղահանված հայերի լքյալ գույքի տնօրինման վերաբերյալ փաստաթղթեր։ Պատերազմի հենց սկզբից՝ հայերի տեղահանության և կոտորածների ընթացքում, թուրքական պետական մարմինները հավաստիացրել են, թե հայերի ունեցվածքն ու գույքը պահպանվելու են պետության կողմից և պատերազմի ավարտից հետո վերադարձվելու են տերերին։ Սակայն իրականում տեղահանությանը և կոտորածներին զուգակցել են հայերի գույքի և ունեցվածքի թալանը, մշակութային արժեքների ոչնչացումը։ Դրանց օրինական տեսք տալու և դրանով իսկ հանցագործությունները քողարկելու նպատակով թուրքական կառավարությունը 1915 թ. հրապարակել է երեք կանոնադրություն։ Առաջին կանոնադրությունը հրապարակվել է մայիսի 27-ին (34 հոդված), երկրորդը՝ սեպտեմբերի 13-ին (11 հոդված), երրորդը՝ հոկտեմբերի 28-ին (25 հոդված)։ Ըստ այդ կանոնադրությունների՝ պետական պաշտոնյաները իբր պետք է գրանցեին և արձանագրեին տեղահանվող հայերի գույքն ու ունեցվածքը և արժեքները գնահատելուց հետո դրանք իբրև ավանդ պահ պիտի տրվեին պետական գանձարանին, իսկ հետագայում՝ վերադարձվեին տերերին, պետք է ճշտվեին սեփականատերերի իրավունքները, պետական հանձնախմբերի կազմության ձևն ու գործելակերպը և այլն։ Կանոնադրություններն ունեին ձևական բնույթ և մնացին թղթի վրա, որովհետև հայերի գույքն ու դրամը բաժանվել են թուրքերին, իսկ պատերազմից հետո հայ չէր մնացել, որպեսզի նրան վերադարձվեր ունեցվածքը։ Երիտթուրքական կառավարության այդ քաղաքականության հետևանքով թուրք և քուրդ ջարդարարները թալանել են 66 քաղաքների և 2500 գյուղերի հայ ու այլ քրիստոնյա ազգաբնակչությանը, կոդոպտել ու քանդել ավելի քան 2000 եկեղեցի ու վանք, 1500 դպրոց և վարժարան։ Միայն հայերին հասցված նյութական վնասը 1919-ի կուրսով կազմել է մոտ 15 միլիարդ ֆրանկ։ 


== Գրականություն ==
Լևոն Վարդան, Հայկական տասնհինգը և հայերու լքյալ գույքերը, Բեյրութ, 1970։
Վավերագրական նյութեր արևմտահայերի մասին, աոաջաբանը և թրգմ. Հ. Փափազյանի, ՀՍՍՀ ԳԱ Գիտաինֆորմացիոն բյուլետեն, մատենաշար 3, N 2 (56), Ե., 1983։
Չյորնայա (Կրասնայայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չյորնայա (այլ կիրառումներ)Չյորնայա (ռուս.՝ Чёрная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալինինգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կրասնայա գետի ձախ ափին 56 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 25 կմ է, ավազանի տարածքը 137 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթյան ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պրեգոլյա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Նեման գետն է և Բալթիկ ծովի ավազանը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01010000212104300010176
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 104301017
Ավազանի կոդը - 01.01.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 04
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ռյոնի Բիշոֆսհայմ

Ռյոնի Բիշոֆսհայմ (գերմ.՝ Bischofsheim an der Rhön), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական կենտրոնին։ Մտնում է Ռյոն Գրաբֆելդ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4811 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական)։ Զբաղեցնում է 67,72 կմ² մակերես տարածք։ Թվային ինդեքս՝ 09 6 73 117։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մեծ Շուն

Մեծ Շուն, (լատ․՝ Canis Major), համաստեղություն երկնքի հարավային կիսագնդում։ Գտնվում է Միաեղջյուր, Նավախել, Աղավնի, Նապաստակ համաստեղությունների միջև։ Երևում է փոքր ու միջին լայնություններից։ Հյուսիսային կիսագնդից հատկապես լավ է երեում ձմռանը։ Հայերն անվանել են նաև Գամփռ։