Էդուարդ Համբարձումյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էդուարդ Համբարձումյան (այլ կիրառումներ)Էդուարդ Մարտինի Համբարձումյան (սեպտեմբերի 29, 1955(1955-09-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, գինեկոլոգ-ռեպրոդուկտոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր։


== Կենսագրություն ==
Էդուարդ Համբարձումյանն ավարտել է Երևանի թիվ 122 միջնակարգ դպրոցը։
1979 թվականին կարմիր դիպլոմով ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1979-1981 թվականներին անցել է կլինիկական օրդինատուրա «Մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա» մասնագիտությամբ։ 1981-1985 թվականներին աշխատել է որպես Արագածի կենտրոնական հիվանդանոցի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի բաժնի վարիչ։
1985-1989 թվականներին նա աշխատել է Երևանի «Էրեբունի» հիվանդանոցում որպես օբսերվացիայի բաժնի վարիչ և գլխավոր բժշկի` ծննդօգնության գծով տեղակալ։
Այնուհետև նա աշխատանքի է անցել Երևանի թիվ 3 ծննդատանը որպես հղիների պաթոլոգիայի բաժնի վարիչ և գլխավոր բժշկի ծննդօգնության գծով տեղակալ (1989-1993)։
1991-1993 թվականներին Համբարձումյանը եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի ասիստենտ։ Այնուհետև մեկնել է Փարիզ, որտեղ 1993-1995 թվականներին եղել է ParisSud համալսարանին կից «Անտուան Բեկլեր» հոսպիտալի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի գիտաշխատող։
1995-2004 թվականներին բնակվել և աշխատել է ԱՄՆ-ում։ Եղել է Ֆոլկների հիվանդանոցին կից Մարդու վերարտադրման կենտրոնի գիտաշխատող (Բոստոն, ԱՄՆ)։
2008 թվականից մինչ օրս Երևանում ղեկավարում է իր հիմնադրած մարդու վերարտադրման «Մարդու պտղաբերության կենտրոնը»։
Ելույթներ է ունեցել Ռուսաստանում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում և եվրոպական տարբեր երկրներում կայացած միջազգային բազմաթիվ գիտաժողովներում։
Վերարտադրողական բժշկության հայկական ասոցիացիայի նախագահն է։
Մարդու անպտղության զարգացման մոլեկուլյար մեխանիզմների մասին գիտական բազմաթիվ աշխատությունների հեղինակ է։


== Կոչումներ, պարգևներ ==
1981 թվականին «Կորոնար անոթների վրա դերիվատների պրոստագլանդինների ազդեցության մասին» աշխատանքի համար նրան տրվել է ԽՍՀՄ գյուտարարի արտոնագիր։
1984 թվականին Էդուարդ Համբարձումյանը պաշտպանել է գիրության ժամանակ լյարդի ֆունկցիայի խանգարումների և հղիության ու ծննդաբերության պաթոլոգիայի փոխադարձ կապի մասին թեմայով գիտական թեզը։ Նրան շնորհվել է բժշկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։
1991 թվականին Հայկական ԽՍՀ առողջապահության նախարարությունը նրան շնորհել է մանկաբարձ-գինեկոլոգի «Բարձրագույն կատեգորիայի» որակավորում։
1993-1994 թվականներին պաշտպանել է Փարիզի ParisSud համալսարանին կից «Պտղի բժշկություն» դիպլոմը։
1994-1995 թվականներին պաշտպանել է «Գինեկոլոգիական լապարոսկոպիա» եվրոպական դիպլոմը (Կլերմոն Ֆերան, Ֆրանսիա)։
1997 թվականին «ԼԻԳ ցիտոկինի դերը մարդու անպտղության ժամանակ» աշխատանքի համար արժանացել է NIH award մրցանակին։
2000 թվականին եղել է «Human Reproduction» միջազգային ամսագրի ժամանակավոր գրախոսը։ Նույն թվականին ընդգրկվել է «Ով ով է Ամերիկայում» ամերիկյան ժամանակակից հանրագիտարանի բժշկական բաժնում, որի համար նրան շնորհվել է պատվոգիր։
2005 թվականին պաշտպանել է «ԼԻԳ ցիտոկինի դերը մարդու անհայտ պատճառներով անպտղության ժամանակ» թեմայով գիտական ատենախոսությունը` արժանանալով բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճանին։
2012 թվականին արժանացել է Հայաստանի «Տարվա լավագույն բժիշկ» կոչմանը և Համազգային վստահության խորհրդի պատվավոր մրցանակին։
Էդուարդ Համբարձումյանը պարգևատրվել է նաև ամերիկյան ու եվրոպական գիտական միությունների մի շարք հեղինակավոր մրցանակներով, այդ թվում` անգլիական կենսագրական ընկերության «XXI դարի լավագույն գիտնականներից մեկը» մրցանակով։


== Նախասիրություններ ==
Էդուարդ Համբարձումյանը «Америка, Бог, Любовь» («Ամերիկա, Աստված, Սեր», 2005), «Искривление времени» («Ժամանակի ծռմռում», 2010) աֆորիզմների գրքերի հեղինակ է, որոնք թարգմանվել են անգլերեն և լույս տեսել նաև ԱՄՆ-ում։
«Երազ» խտասկավառակի հեղինակ է, որի երաժշտության հիման վրա բեմադրվել է նույնանուն բալետ-ֆանտազիան, որը բազմիցս կատարվել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բեմում։ Պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի նոյեմբերին Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում։ 2015 թվականից «Երազը» դարձել է Երևանի օպերային թատրոնի խաղացանկի անբաժան մասը։ 2016 թվականի նոյեմբերի 26-ին բալետը «ERAZ DREAM» անվամբ առաջին անգամ ներկայացվեց նաև Մոսկվայում։
2016 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Էդուարդ Համբարձումյանի նախաձեռնությամբ «Մարդու պտղաբերության կենտրոնի» տարածքում բացվեց Երվանդ Քոչարի էսքիզով նրա որդու` Ռուբեն Քոչարի ստեղծած «Մայրություն» քանդակը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Доктор медицинских наук, гинеколог-репродуктолог АМБАРЦУМЯН ЭДУАРД МАРТЫНОВИЧ Archived 2016-11-04 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
«Պտղաբերության կենտրոնի» կայքը