armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Զինվորական գերեզմանատուն № 89 (Գորլիցե)

Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան։ գրանցման համար՝ А-467/M
Զինվորական գերեզմանատուն № 89 (Գորլիցե) (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 95 - Stróżówka), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Լեհաստանի Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցե քաղաքի շրջակայքում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Գերմանական բանակի զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսի 2-ին։ Փոքրլեհական վաևոդության հուշարձան։


== Պատմություն ==
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ Գերեզմանատանը գտնվում են 2 եղբայրական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 61 գերմանացի զինվորներ։
20-րդ դարի 60-ական թվականներին գերեզմանատունը լիկվիդացվել է. գերեզմանները այստեղից հանվել են Կոպերնիկ փողոցի վրա բազմահարկ բնակելի տների շինարարության ժամանակ, իսկ հուղարկավորվածների մնացորդները տեղափոխվել են № 91 գերեզմանատուն։ Գերեզմանատան տեղում ներկայումս տեղադրվել է հուշանշան։
1994 թվականի ապրիլի 16-ին  գերեզմանատունը ներառվել է Փոքրլեհական վոևոդության հուշարձանների ռեեստրի մեջ (№ А-659).


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne, tom I. Beskid niski i Pogórze. Warszawa — Pruszków: Oficyna Wydawnicza «Rewasz», 1995, s. 65. ISBN 83-85557-20-2.


== Արտաքին հղումներ ==
Cmentarz wojenny nr 95 — Stróżówka Archived 2016-12-20 at the Wayback Machine. (լեհ.)
Метрика кладбища (լեհ.)
Բաշլան

Բաշլան (ռուս.՝ Башлан), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուրատա գետի ձախ ափով՝ 7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100006336
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100633
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նիգավզեբի

Նիգավզեբի (վրաց.՝ ნიგავზები), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Օնի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1050 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 29 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ձմռանը (նկար)

«Ձմռանը» (ռուս.՝ Зимой), ռուս գեղանկարիչ, թատերական նկարիչ, մանկավարժ և գրող Կոնստանտին Կորովինի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1894 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 37,2 × 52,5 սմ, ըստ որոշ տվյալների 37,3 × 52,7 սմ։ Այսօր «Ձմռանը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, Ռուսաստան)։


== Պատմություն ==
1894-ից 1895 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում Կոնստանտին Կորովինը նկարում է հյուսիսային բնանկարների մի շարք, որոնց թվին են պատկանում նաև «Ձմեռը Լապլանդիայում» (1894) և «Համերֆեսթ։ Բևեռափայլ» (1894-1895 թվականներ)։ «Ձմռանը» նկարը նույնպես հեղինակի այս շարքին է պատկանում։
Կորովինի այս կտավն առաջին անգամ («Ձմեռ» անվանումով) ցուցադրվել է Մոսկվայի նկարիչների ընկերակցության վեցերորդ ցուցահանդեսին, որը կայացել է 1899 թվականին։ Մեկ տարի անց՝ 1900 թվականին «Ձմռանը» ստեղծագործությունը հեղինակից գնվել է Տրետյակովյան պատկերասրահի խորհրդի կողմից։
«Ձմռանը» նկարը ցուցադրության է ներկայացվել նաև «Կոնստանտին Կորովին։ Գեղանկարչություն։ Թատրոն։ Ծննդյան 150-ամյակ» ցուցահանդեսի ժամանակ։ Վերջինս տեղի ունեցավ 2012 թվականի մարտի 29-ից մինչև օգոստոսի 12-ը Տրետյակովյան պատկերասրահում։


== Նկարագիր ==
Նկարում Կորովինը պատկերել է ձի, որին լծած է սահնակ։ Ձին հանգիստ կանգնած է ձյան վրա՝ գյուղական խրճիթի դիմաց։ Նրա հարևանությամբ նկարված են ձմեռային մերկ ծառեր, ինչպես նաև խարխլված ցանկապատ։ Հեռվում, հորիզոնի մոտ, մռայլ երկնքի ներքո երևում է անտառաշերտի մուգ ուրվագիծը։
«Ձմռանը» կտավի գունային երանգում հիմնականում օգտագործված են մոխրագույնի և սպիտակի երանգները, որոնց մեջ կարելի է զանազանել և՛ տաք, և՛ սառը երանգներ, որոնք ստեղծում են սադափափայլ ճառագայթման տպավորություն։ Ի դեպ, մոխրագույնը Կորովինը չի ստացել սպիտակ և սև գույների միախառնումից, այլ ցայտագույն երանգների միախառնումից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ձմռանը» նկարը Archived 2014-12-04 at the Wayback Machine. Տրետյակովյան պատկերասրահի տվյալների բազայում (ռուս.)
(8879) 1993 FN20

(8879) 1993 FN20, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 19-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,718368 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4989 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9379 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1637,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,219908 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,76° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8879) 1993 FN20 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հայկական սինեմա (թերթ)

«Հայկական Սինեմա», երգիծական պատկերազարդ շաբաթաթերթ։
Լույս է տեսել 1925-26-ին, Կահիրեում։ Արտոնատեր-հրատարակող՝ Ա․Սարուխան, խմբագիրներ՝ Վ․Ձագարյան, Ե․Օտյան։ Լուսաբաբել է սփյուռքի հայ հասարակության կյանքը, կարևոր տեղ հատկացրել ազգամիջյան-միջկուսակցական հարաբերություններին։ Դատապարտել է օտարամոլությունը, հայ որբերի նկատմամբ ցուցաբերվող անտարբերությունը։ Կոչ է արել օգնել Հայաստանին, երկայացրել հանրապետության տնտեսական և մշակութային կյանքը։
Մ.թ.ա. 381


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մաքսիմիլիան Շտեյնբերգ

Մաքսիմիլիան Օսեևիչ Շտեյնբերգ (հուլիսի 4, 1883(1883-07-04), Վիլնյուս, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 6, 1946(1946-12-06), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային կոմպոզիտոր և մանկավարժ։ ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1934 թվական), Ուզբեկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1944 թվական)։ Արվեստագիտության դոկտոր (1943 թվական)։


== Կենսագրություն ==
1908 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիան (Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի կոմպոզիցիայի դասարան), նույն թվականից դասախոս (1915 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Շտեյբերգին աշակերտել են Սարգիս Բարխուդարյանը, Ռոմանոս Մելիքյանը, Յուրի Շապորինը, Դմիտրի Շոստակովիչը և ուրիշներ։ Հանդես է եկել որպես դիրիժոր։
Գրել է «Մետամորֆոզներ» (1913 թվական, բեմադրվել է 1914 թվականին, Փարիզ), «Թիլ Ուլենշպիգել» (1936 թվական) բալետները, «Երկիր և երկինք» դրամատիկական պոեմը (1918 թվական), 2 կանտատ, 5 սիմֆոնիա (1906, 1909, 1928, 1933, 1942 թվականներին), «Հայաստանում» կապրիչիոն և նվագախմբային այլ գործեր, ջութակի կոնցերտ (1946 թվական), 2 լարային կվարտետ, ռոմանսներ և երգեր։
Ն․ Ռիմսկի-Կորսակովի երաժշտական և գրական երկերի հետմահու հրատարակության խմբագիրն է, ավարտի է հասցրել նրա «Գործիքավորման հիմունքները» դասագիրքը։ Գործիքավորել է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերայի 4-րդ գործողությունը (1930, Մոսկվա, 1933, Երևան) և 1939 թվականի բեմադրությունների (Երևաև, Մոսկվա) համար հեղինակի նյութերով գրել է լիբրետոյում ավելացված հատվածների երաժշտությունը։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Աշա (քաղաք)

Աշա (ռուս.՝ Аша), քաղաք Աշինսկի շրջանում, որը գտնվում է Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզում։ Վարչական կենտրոնը Աշինսկի շրջանն է։ Բնակչությունը կազմում է 29 946 մարդ։
Կառավարության կարգադրությամբ 2014 թվականի հուլիսի 29-ին Ռուսաստանի Դաշնության համար 1398 ցանկի կառավարության կանոնադրությամբ հաստատվեց քաղաքները։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է արևմտյան հատվածում, Բաշկորտոստանի հանրապետության սահմանի մոտ, Կառատայ լեռնաշղթայի ստորոտում, Սիմ գետի վրա (ներհոսքը Սպիտակ գետից), Աշա գետի տիրապետության տակ՝ Չելյաբինսկից 377 կմ արևմուտք ընկած հատվածում։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1898 թվականին, կառուցման հետ կապված է Աշա-Բալաշովա թուջի գործարանը։ Քաղաքի օրը նշվում է հուլիսի երրորդ շաբաթ օրը։
Անվանումը ունի երկու մեկնաբանություն։ Մեկը դիտարկում է տեղի բնական պայմանների գնահատման տեսանկյունից, Թուրքմենական –աշ-, -աս- բային մոտեցրած՝ որոնք նշանակում են անցնել, ցատկել (լեռները), այսինքն գետն (Աշա) անցնում է լեռան միջով։ Այլ մեկնաբանությամբ անունը կապում է Ասի գետի հետ, որի հոսքի սկիզբը Բաշկորտոստանի հանրապետությունն է։
2012 թվականին Աշա քաղաքի մոտ գտնվող քարանձավում առաջին անգամ հայտնաբերվել է վայրենակերպի ատամ, որի մատավոր տարիքը գնահատվել է 120 հազար տարի։ Ավելի վաղ համարվում էր, որ նրանք այստեղ երբեք չեն գտնվել։


== Բնակչություն ==
2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը գտնվում է 503-րդ տեղում՝ Ռուսաստանի Դաշնության 1112 քաղաքների մեջ։


== Տնտեսություն ==
Մինչև 1990-ականներին գործել է ուզկոկոլնիի երկաթուղին, որն արտահանում է փայտ։


== Մշակույթ ==
Քաղաքում գործում է արդյունաբերական տեխնիկում, որը Հարավային ՈՒրալի պետական համալսարանի մասնաճյուղն է։ Կան նաև բնապահպանական թանգարաններ, պատմաերկրագիտական թանգարաններ և թանգարանա-ցուցահանդեսային կենտրոններ։
Կա ֆուտբոլային ակումբ՝ «Մետալուրգը»։ Աշայի մոտակայքում գտնվում է լեռնադահուկային հանգստավայր՝ Ադժիգարդակ, պահպանվող բնական օբյեկտ՝ Լիպովի լեռը։


== Զանգվածային լրատվության միջոցները ==


=== Հեռուստատեսություն (եթերային) ===
Ռոսիա 1-4-րդ ալիք
Առաջին ալիք (Ռուսաստան)-9-րդ ալիք
ՌԵՆ ՏՎ-12-րդ ալիք
ՆՏՎ-23-րդ ալիք
Հինգերորդ ալիք (Ռուսաստան)-28-րդ ալիք


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Аша — описание города в энциклопедии Ашинского района
Аша // Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 31. — 559 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт администрации Ашинского городского поселения Archived 2019-09-18 at the Wayback Machine.
Фотографии города Аша
Ամբարնի Յոլ

Ամբարնի Յոլ (ռուս.՝ Амбарный Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պեչորա գետի ձախ ափին՝ 1228 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է, ավազանի տարածքը 73 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ ավազանի վտակ Պեչորա։ Գետի ավազանը՝ Պեչորա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03050100112103000060740
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103006074
Ավազանի կոդը - 03.05.01.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նասիբ Յուսիֆբեյլի

Նասիբ Յուսիֆբեյլի (հուլիսի 5, 1881(1881-07-05), Գանձակ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 31, 1920(1920-05-31), Քյուրդամիր, Գյոքչայի գավառ, Ադրբեջանական ԽՍՀ), ադրբեջանցի քաղաքական գործիչ ու հրապարակախոս։
Նասիբ Յուսիֆբեյլին ծնվել է Ելիզավետպոլ քաղաքում 1881 թ-ին։
1918 թ-ին զբաղեցրել է Անդրկովկասյան Դեմոկրատական Ֆեդերատիվ Հանրապետության կրթության նախարարի պաշտոնը։
1918 մայիսի 28-ից եղել է Ադրբեջանի կրթության ու կրոնական հարցերով նախարարը։
1919-ի մարտից մինչև 1920-ի մարտ զբաղեցրել է հանրապետության վարչապետի պաշտոնը՝ համատեղելով այն ներքին գործերի նախարարի պաշտոնի հետ մինչև 1919-ի դեկտեմբեր։
Յուսիֆբեյլիին մեղադրվում էր 1918 թ-ի Բաքվի հայերի ջարդի կազմակերպիչներից մեկը լինելու մեջ։ 1920 թ-ի մայիսի 31-ին նա սպանվել է Բաքվից դուրս եկող ճանապարհին անհայտ անձանց կողմից՝ Նեմեսիս գործողության շրջանակներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիռբյա (գյուղ, Կեհտնա շրջան)

Կիռբյա (էստ․՝ Kõrbja), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեհտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գերդա Տիրեն

Գերդա Տիրեն (շվեդերեն՝ Gerda Tirén, օրիորդական ազգանունը՝ Ռյուդբերգ (շվեդերեն՝ Rydberg), հունվարի 11, 1858(1858-01-11), Jakob and Johannes parish, Շվեդիա - հոկտեմբերի 9, 1928(1928-10-09), Länna church parish, Շվեդիա), շվեդ նկարչուհի-պատկերազարդող։ 


== Կենսագրություն ==
Գերդա Տիրենը ծնվել է 1858 թվականին Ստոկհոլմում։ 1880-1883 թվականներին սովորել է Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, այնուհետև ուսումը շարունակելու համար մեկնել է Ֆրանսիա։ 1884 թվականի հունվարին նշանադրվել է Յուհան Տիրենի հետ և նույն տարում Փարիզում ամուսնացել նրա հետ։ 1884 թվականի վերջում նորապսակները վերադարձել են իրենց հայրենիք և բնակություն հաստատել Ուվիկեն քաղաքում։
Ավելի ուշ զույգը տեղափոխվել է Պեննինգբյու, բնակություն հաստատել Տրստի կալվածքում և գրեթե ամբողջ կյանքն այնտեղ ապրել։ 1894 թվականին Տիրենն ընտանիքի հետ որոշ ժամանակ վերադարձել է Ուվիկեն։
Գերդա Տիրենը մահացել է 1928 թվականին Պեննինգբյուում։ Թաղված է ամուսնու կողքին։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Գերդա Տիրենը նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ և ծաղկային նատյուրմորտներ, ֆրանսիական և շվեդական կյանքի ժանրային տեսարաններ, ինչպես նաև երեխաների պատկերներ։
Գերդա Տիրենի գրքային հայտնի նկարազարդումներից են Ֆրից Ռեյթերի «Կյանքը երկրում», Դանիել Դեֆոյի «Ռոբինզոն Կրուզոյի արկածները», Մարկ Տվենի «Արքայազնը և աղքատը»։
1923 թվականին Գերդա Տիրենն ակտիվորեն համագործակցել է «Jultomten» ամսագրի հետ, որը Ստոկհոլմում հրապարակում էր շվեդական մանկավարժական թերթը։ Այդ հրատարակությունում են տպագրվել Սակարիաս Տոպելիուսի «Ճնճղուկ» բանաստեղծության նկարազարդումները, նկարչուհու հին ջրաներկ աշխատանքներ, որոնք փոստային բացիկների վրա տպագրվել են դեռևս 1898 թվականին «Արդյոք կգնեք ամանորյա նվերներ» խորագրով, բազմաթիվ ժանրային տեսարաններ երեխաների հետ։
Տիրեն ամուսինների նկարները գտնվում են Ստոկհոլմի ազգային թանգարանի հավաքածուում, Շվեդիայի մի շարք մարզային թանգարաններում և բազմաթիվ մասնավոր հավաքածուներում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ընտանիք ==
Հայր՝ Կառլ Ռյուդբերգ (շվեդերեն՝ Carl Henrik Rydberg, 1820-1902 թթ.)
Մայր՝ Էմմա Ֆորսլունդ (շվեդերեն՝ Wilhelmina Adelaide Forsslund, 1820-1899 թթ.)
Ամուսին՝ Յուհան Տիրեն (1853-1911 թթ.), շվեդ նկարիչ. ամուսնացել է 1884 թվականին
Որդի՝ Նիլս Տիրեն (1885-1935 թթ.), նկարիչ
Դուստր՝ Քրիստինա Տիրեն (1886-1951 թթ.), նկարչուհի
Դուստր՝ Կարին (1887-1951 թթ.), երաժշտության ուսուցիչ
Դուստր՝ Էվա Էլիզաբեթ (1890-1937 թթ.), վոկալիստ
Ամուսնու եղբայր՝ Կառլ Տիրեն[sv], բանահավաք (երգեր ու լեգենդներ հավաքող)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Gerda Rydberg
Ստարոե Մակսիմկովո

Ստարոե Մակսիմկովո (ռուս.՝ Старое Максимково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սանտու Աժելուի գավառ

Սանտու Աժելուի գավառ (պորտ.՝  Microrregião de Santo Ângelo), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Սեարա նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզը։ Բնակչությունը կազմում է 201 798 մարդ, ըստ 2008 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 10 750,721 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 19,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 2 098 263 773,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 10 076,02 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,783։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ մունիցիպալիտետները.

Բոսորոկա
Կատուիպի
Դեզեսեյս դի Նովեմբրու
Էնտրի Իժուիս
Էուժենիու դի Կաստրու
Ժիրուա
Պիրապո
Ռոլադոր
Սանտու Անտոնիու դաս Միսոյնս
Սանտու Անժելու
Սենադոր Սալգադու Ֆիլյու
Սան Լուիս Գոնզագա
Սան Միգել դաս Միսոյնս
Սան Նիկոլաու
Ուբիրետամա
Վիտորիյա դաս Միսոյնս
Ճշմարտության բերան

«Ճշմարտության բերան» (իտալերեն՝ Bocca della Verità), մարմարյա շրջանաձև անտիկ սալաքար Տրիտոնի (կամ ջրերի աստված Օվկիանոսի) պատկերով։ Թվագրվում է մեր թվարկության 1-ին դարին։ 17-րդ դարից ի վեր գտնվում է Հռոմի Սանտա Մարիա ին Կոսմեդին բազիլիկում։


== Նկարագրություն ==
Դիմակը կշռում է շուրջ 1300 կգ և ունի 1,75 մետր տրամագիծ։ Աչքերը, քթանցքները և բերանը բաց են։
Սալաքարի կիրառության նպատակի վերաբերյալ պատմաբանների կարծիքները հստակ չեն։ Հնարավոր է, որ այն ծառայել է որպես ծածկ մոտակայքում գտնվող Հերկուլես Վիկտորի տաճարի կոյուղու համար։ Վարկած կա, որ խոշոր եղջերավոր անասունների վաճառականներն այն օգտագործել են անասունների արյունը Հերկուլես աստծուն զոհաբերելու համար։ Հնարավոր է նաև, որ այն եղել է շատրվանի մաս։
13-րդ դարում հավանաբար սկավառակը հանվել է տաճարից և տեղափոխվել Սանտա Մարիա ին Կոսմեդին եկեղեցու պատի դիմաց։ 17-րդ դարում այն վերջնականապես տեղափոխվել է իր ներկայիս վայրը։
Միջնադարում բերանը ծառայել է որպես յուրահատուկ ստի դետեկտոր․ եթե ստախոսը ձեռքը մտցներ այդ բերանի մեջ, ապա այն կկծեր։


== Արվեստի մեջ ==

«Ճշմարտության բերան»-ը մեծ ճանաչում ձեռք բերեց 1953 թվականին՝ «Հռոմեական արձակուրդներ» ֆիլմից հետո։ Ֆիլմում սալաքարն օգտագործվում է նաև իբրև պատմության բաղկացուցիչ, քանի որ հերոսները լիովին անկեղծ չեն միմյանց նկատմամբ։
Հոլանդացի գրող Ռինդեր Կրոմհաութի «Het geheim van de afgebeten vingers» ստեղծագործության մեջ Սանտա Մարիա դելա Կոնչեցիոնեում ապրող կմախքը կտրում է ստախոս երեխաների մատները։ 
Արվեստի մեջ կան «Ճշմարտության բերան»-ին նվիրված բազմաթիվ աշխատանքներ։ Ամբողջական չափի մի նմուշ գտնվում է Կալիֆոռնիայի Ալտա Վիստա այգում։ Քանդակագործ Ժյուլ Բլանչարդի՝ Լյուքսեմբուրգյան այգում տեղակայված քանդակը պատկերում է կնոջ, ով ձեռքը մտցրել է քանդակի բերանը։
Աշխարհի տարբեր երկրներում տեղադրվել են մետաղադրամով աշխատող սարքավորումներ, որոնք գուշակում են ապագան։ Դրանցից մեկը ցուցադրված է Կալիֆոռնիայի Մեխանիկական թանգարանում։
«Ճշմարտության բերան»-ը ներառվել է նաև եվրոպական արվեստի թեմատիկայում։ Գերմանացի նկարիչ Լուկաս Կրանախ Ավագը Վերածննդի դարաշրջանում ստեղծել է երկու նկար, որտեղ կինը շրջապատողների հայացքների ներքո ձեռքը մտցրել է առյուծի արձանի բերանը։ Սուբյեկտը նկարել է Ալբրեխտ Ալթդորֆերը, իսկ փայտյա փորագրությունը պատրաստել է Լուկաս Լեյդենցին։
1900 թվականին կոմպոզիտոր Հենրիխ Պլացբեկկերը և գրող Ադել Օստերլոն ստեղծել են համանուն օպերետ։
«Ճշմարտության բերան»-ը երևում է նաև Տոկիո Հուլի անիմեի չորրորդ տեսարանում, որտեղ գլխավոր հերոսը փորձում է պաշտպանվել մարդակերներից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Henze, Anton. Kunstführer Rom. — Stuttgart: Reclam, 1994. — ISBN 3-15-010402-5.
Snyder, James. Northern Renaissance Art, 1985, Harry N. Abrams, ISBN 0136235964․
AA. VV., Guida ai Misteri e Segreti di Roma, Sugar Editore, Milano 1968
Cesare D'Onofrio, Un popolo di statue racconta, Roma 1990


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Աղեխորշավորներ

Աղեխորշավորներ (լատ.՝ Coelenterata, Radiata), բազմաբջիջ, ջրային, կենդանիների տիպ, ունի 2 ենթատիպ՝ խայթողներ և ոչ խայթողներ։ Խայթողներն ունեն 3 դաս՝ հիդրոզոաներ, սցիֆոզոաներ և կորալյան պոլիպներ, ոչ խայթողները մեկ՝ սանրակիրներ։ Հայտնի է մոտ 9000 
տեսակ։
Աղեխորշավորների ներկայացուցիչներից է հիդրան։
Հիդրան լինում է 1-2 սմ երկարությամբ և բազմանում է երկու եղանակավ անսեռ և սեռական եղանակով


== Կառուցվածք ==
Մարմինը ճառագայթաձև է։ Մարմնի պատը կազմված է բջիջների 2 շերտից՝ էկտոդերմից (արտաքին) և էնդոդերմից (ներքին), որոնց միջև գտնվում է բարակ հենաթաղանթը կամ դոնդողանման մեզոգլեան։ Մարմնի մի ծայրով, ուր գտնվում է շոշափուկներով պատված բերանը, արտաթորվում են նաև չմարսված նյութերը, մյուս ծայրով՝ ներբանով ամրանում են հիմքին։ Կենդանակեր են, մարսողությունը` ներբջջային։ Աղեխորշավորների էկտոդերմի տակ գտնվում են նյարդային ցրված բջիջներ, որոնք կազմում են դիֆուզ նյարդային համակարգ։ Խայթողները որսում են խայթիչ, իսկ սանրակիրները` կպչուն բջիջներով։
Աղեխորշավորները գոյություն ունեն 2 ձևով. նստակյաց գաղութային (պոլիպային) և մենակյաց ազատ լողացող (մեդուզային)։ Բաժանասեռ են, իսկ որոշ սանրակիրներ՝ երկսեռ։ Բազմանում են սեռական և անսեռ ճանապարհով։ Թրթուրը լողացող պլանուլան է։ Աղեխորշավորներին բնորոշ է սերունդների հաջորդականությունը։ Անսեռ սերնդին հաջորդում են ազատ լողացող սեռական ձևերը։ Բրածո մնացորդները կարևոր են երկրի կեղևի և շերտերի ուսումնասիրության համար։
Թելինգանա

Թելինգանա (տելուգու՝ తెలంగాణ, հինդի՝ तेलंगाना, ուրդու՝ تلنگانہ‎), նահանգ Հնդկաստանում՝ 112.077 կմ² մակերեսով և 35.193.978 մարդ բնակչությամբ (2011 թվականի մարդահամար)։ Անվանումը նշանակում է «թելուգու երկիր»։ Շրջանը ներառում է նախկին Հայդարաբադ իշխանության հավաք՝ մահմեդական-թելուգուներով բնակեցված շրջանները։ Շրջանը գտնվում է Դեկանի սարահարթի վրա։ Հնդկաստանի երկու թելուգուալեզու նահանգներից մեկն է՝ Անդհրա-Փրադեշի հետ միասին։


== Նոր նահանգի ստեղծում ==
1956 թվականին Հնդկաստանի կառավարությունն ընդունել է Որոշում նահանգների վերակազմավորման մասին, որի համաձայն վերացվել է Հայդարաբադ նահանգը, իսկ նրա տելուգուալեզու հատված Թելանգանան միավորվել է Անդհրա նահանգի` հետ նոր Անդհրա-Պրադեշ նահանգում։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Հնդկաստանի կառավարությունը հայտարարել է Թելինգանայի՝ ինքնուրույն նահանգի առանձնացման գործընթացի սկիզբը։
2013-2014 թվականներին Թելինգանայի` Անդհրա-Պրադեշից առանձնանալու մասին օրինագիծն աջակցություն է ստացել Հնդկաստանի խորհրդարանի ստորին և վերին պալատներում։
Օրինագիծը նաև հանդիպել է որոշ քաղաքական գործիչների ուժեղ դիմադրությանը և դժգոհությանը։ Երեք խորհրդարանականներ հոսպիտալացվել են խորհրդարանի ստորին պալատում իշխող կուսակցության և ընդդիմության միջև տեղի ունեցած բախումներից հետո։ Որոշ մեկնաբաններ օրինագծի շուրջ պայքարը կապում են 2014 թվականին Հնդկաստանի խորհրդարանի ստորին պալատի ընտրությունների հետ։ Նահանգի բաժանումից դժգոհ է նաև Ն. Կ. Կ. Ռեդդին՝ Անդհրա-Փրադեշ նահանգի կառավարության ղեկավարը։ Ի նշան բողոքի՝ 2014 թվականի փետրվարի 19-ին, նա վայր է դրել իր լիազորությունները։
2014 թվականի փետրվարի 28-ին օրինագիծը ստացել է Հնդկաստանի նախագահ Փրանաբ Մուխերջիի աջակցությունը, որը շրջանում նաև նախագահական ուղղակի կառավարում է մտցրել։
2014 թվականի հունիսի 2-ին Թելինգանան պաշտոնապես դարձել է Հնդկաստանի 29-րդ նահանգը։ 2014 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Պոլավարամ ազգային ոռոգման նախագծի շրջանակներում, Համամ վարչաշրջանի 7 մանդալ (շրջան) փոխանցվել Է Անդհրա Փրադեշ նահանգին։


== Բնակչություն ==
Նահանգի բնակչությունը ազգային տարրով միատարր է` բնակչության ավելի քան 95%-ը կազմում է տելուգուն։ Ըստ դավանանքի՝ ավելի քան 60%-ը շիվաիստական ուղղության հնդիկներ են, 38%-ը՝ մահմեդականներ, 1%-ը՝ ջայնիստներ, 1%-ը՝ այլ։ Լեզուների շարքում տարածված են հինդին, տելուգուն, ուրդուն։ Տոկոսային հարաբերությամբ մահմեդականների քանակով այս նահանգը երրորդն է՝ Լակշադվիպից (97 %) և Ջամուից և Քաշմիրից (67%) հետո։


=== Վարչաշրջաններ ===
Թելենգանա նահանգը ստեղծվել է Անդհրա-Պրադեշ նահանգի 10 նախկին վարչաշրջաններից։ Հայդերաբադ շրջանը դարձել է մայրաքաղաքային երկու նահանգների համար և այդպիսին կմնա Անդհրա-Պրադեշ նահանգի համար հետագա 10 տարիների ընթացքում։

Ադիլաբադ
Վարանգալ
Կարիմնագար
Համամ
Մահբուբնագար
Մեդակ
Նալգոնդա
Նիզամաբադ
Ռանգարեդդի
Հայդերաբադ


== Տես նաև ==
Հնդկաստանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Շինոյգեղ

Շինոյգեղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառակում։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից 12 կմ հյուսիս-արևմուտք, սարավանդի վրա։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 7 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պալյանո

Պալյանո  (իտալերեն՝ Paliano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ֆրոզինոնե պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 7826 մարդ (ըստ 2004 թվականի), բնակչության խտությունը կազմում է 106 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 70 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 03018։ Հեռախոսային կոդ՝ 0775։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Անդրեաս Առաքյալը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի նոյեմբերի 30-ին։
Ալաբալըղ Յայլա

Ալաբալըղ Յայլա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։ Գտնվում էր Ալաբալըղ գետակի մոտ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լուքսորի կոթող

Լուքսորի կոթող (ֆր.՝ obélisque de Louxor), հին եգիպտական կոթող Փարիզի Կոնկորդի հրապարակի կենտրոնում։ Ունի 23 մ բարձրություն։ Ստեղծվել է Ռամզես II-ի օրոք, սկզբում տեղադրված է եղել Եգիպտոսի Լուքսոր տաճարի մուտքի մոտ, սակայն 1830-ական թվականներին փոխարքա Մուհամմադ Ալի փաշան այն նվիրել է Ֆրանսիային։
Լուքսորի կոթողը Ֆրանսիայի մայրաքաղաքի ամենահին շինությունն է (հաշվի է առնվում նրա ստեղծման, ոչ թե Փարիզում տեղադրելու ժամանակը)։


== Պատմություն ==

Լուքսորի երկվորյակ կոթողները ինչ-որ ժամանակ մատնանշել են Լուքսորի տաճարի մուտքը։ 1829 թվականին Եգիպտոսի վալի և ինքնահռչակ խեդիվ Մուհամմադ Ալի փաշան կոթողները նվիրել է Ֆրանսիային։
1823 թվականի օգոստոսին ֆրանսիական «Սֆինքս» կորվետը (ռազմական նավ) ուղևորվել է Ալեքսանդրիա՝ հանդիպելու «Լուքսոր» բարժային, որպեսզի վերցնի կոթողներից մեկը և այն տանի Ֆրանսիա։ 1833 թվականի ապրիլի 1-ին երկու նավերը ուղևորվել են Տուլոն, ուր հասել են մայիսի 10-ին։ Օգոստոսի 12-ին նավերը հասել են Շերբուր Օկտևիլ քաղաքի նավահանգիստ։
Դեկտեմբերի 21-ին կոթողը հասել է Փարիզ։ Երեք տարի անց՝ 1836 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Լուի Ֆիլիպ I արքայի հրամանով կոթողը տեղադրվել է Կոնկորդի հրապարակի կենտրոնում։
Երկրորդ կոթողը մնացել է Լուքսորում։ Դրանից պաշտոնական հրաժարումը եգիպտական կառավարությանը հասցեագրել է Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Միտտերանը իր նախագահական առաջին կառավարման շրջանում։


== Պատվանդան ==
Կոթողի պատվանդանին կան փորագրություններ, որոնք պատկերում են, թե ինչպես է կոթողը ապամոնտաժվել Եգիպոսում իր տեղից, տեղափոխվել Ֆրանսիա և դրվել Փարիզում։

		


== Վավերագրություն ==
Վավերագրական ֆիլմ։ Ռեժիսոր՝ Օլիվեր Լեմարթ (Olivier Lemaitre)։ Արտադրություն՝ Séquana média, 2014 թվական, (05.12.2017). «Կոթողի արտասովոր ճամփորդությունը = L'Odyssee de l'obelisque» (ռուսերեն). Ռուսաստան, Կուլտուրա. https://vimeo.com/87593452. 


== Տես նաև ==
Կոթող
Կառնակ
Լուքսոր տաճար


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ժան Բատիստ Ապոլիներ, Լեբա (Jean Baptiste Apollinaire Lebas), L’Obélisque de Louxor, Paris, 1839.
Ստեպնոե (գյուղ, Սակիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտեպնոեՍտեպնոե (ուկրաիներեն՝ Степове, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qambar), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կամբարի։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպնոե գյուղում բնակվում էր 503 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արցախյան պատերազմի արտացոլումը գրականության մեջ

Արցախյան պատերազմի արտացոլումը գրականության մեջ Շարժման և պատերազմի շրջանում գրականության պատկերային համակարգում իրենց տեղը վերահաստատեցին հերոսության գովքը և հայրենի հողի վերատիրման կանչը։ Շարժման սկզբում, այս առումով, առաջատար դեր ունեցավ պոեզիան (Լ. Ղազան, Գ. Գաբփելյան, Հ. Բեգլազան և ուրիշներ)։ Արցախյան շարժման արձագանքներից հետո բանաստեղծության ծանրության կենտրոնը դարձավ կամավոր ազատամարտիկների հայրենանվեր գործի գովերգումն ու ներաշխարհի պատկերումը։ Զինադադարից հետո գրականության մեջ ի հայտ եկան ստեղծագործական զարգացման նկատելի առանձնահատկություններ՝ Արցախյան պատերազմի գեղարվեստական պատկերում, նյութի ընդգրկման կոնկրետություն և այլն։ Ստեղծվեցին պատերազմական տարիները, ազատամարտիկների, բժիշկների, օդաչուների, ուսանողների, կանանց սխրագործությունները, ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերի առանձին դրվագներ պատկերող վավերագրական գործեր Արձակում իր տեղը հաստատեց պատերազմական տարիների ռազմաճակատի և թիկունքի առօրյան պատկերող, նկարագրական-պատմողական գիրքը (Բալայան Զ., «Դժոխք և Դրախտ», 1995, Բունիաթյան Ա., «Արյունոտ Օրեր. Մարտակերտ, 1992», գիրք 1-3, 2000, 2001 և 2003, Աբազյան Ա., «Կանաչ կարմիր որոտներ», 1999, Աբրահամյան Հ., «Արցախյան գոյամարտ», 1999 և այլն)։ Արձակում հատկապես առանձնանում են նաև կենսագրական, պատերազմական իրականությունը բնութագրող գործերը (Նանագուլյան Ս., «Արծիվները բարձունքներ են տենչում», գիրք 1-3, 1992-1993, Բաղրյան Վ., «Ավո», 1993, Բեգլարյան Գ., «Պսակ», 1996, Վապումյան Հ., «Այսպես են մեռնում արծիվները», 1997. Գևորգյան Հ., «Պետո», 2000,Նսղբանղյան Թ., «Յոթը քսան հազարից», 2002, «Աստվածների կանչը», 2004 և այլն)։
Զինադադարից հետո գեղարվեստական նյութի յուրացման նույն պատկերն է իշխում նաև պոեզիայում։ Դրանում տիրապետող է ագատամարտիկի ներաշխարհի պատկերումը, կուստի ցավը, հայրենի հողի ազատագրման գաղափարը։ Ուշագարվ են Գ. Աղաջանյանի «Արցախյան կանչեր» (1992) , Ն. Ավագյանի «Մատյան հառներգության» (1997), Ա. Թովմասյանի «Զգույշ քայլեք, մարդիկ» (1999), Դ. Միքայելյանի «Ցավից ու սիարց ծնված» (1994) և ուրիշների ստեղծագործությունները։ Ամբողջության մեջ արդի հայ գրականությունը Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմի թեմայով դեռևս չի ստեղծել զլուխգործոցներ, որոնք իրենց մեջ կրեն խոր և հավերժական բովանդակություն՝ անարդարության դատապարտման և ազատության հաստատման գաղափարը։
Կարլուս Գոմիս

Կարլուս Գոմիս (պորտ.՝ Carlos Gomes (Rio Grande do Sul)), համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մարզը։ Մտնում է տնտեսական կարգավիճակ ունեցող Էրեշինի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1 578 մարդ, ըստ 2006 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 83,154 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 19,0 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 14 421 668,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 8 331,41 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,782։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1992 թվականի մարտի 2-ին։
Սլյուդյանկայի շրջան

Սլյուդյանկայի շրջան (ռուս.՝ Слюдянский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Իրկուտսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1966 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սլյուդյանկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 6301,11 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 42331 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մասիրին

Մասիրին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Խաչատրյան (ֆուտբոլիստ)

Կարեն Գառնիկի Խաչատրյան (մայիսի 8, 1981(1981-05-08), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է եկել Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի «Շիրակ» ակումբում։


== Ակումբային կարիերա ==
Կարեն Խաչատրյանը Գյումրիի ֆուտբոլայի դպրոցի սան է և իր կարիերան սկսել է հայրենի քաղաքում։ Առաջին մրցաշրջանն սկսել է «Շիրակ-2» ակումբի կազմում։ Պրեմիեր լիգայում (այդ ժամանակ կոչվել է Առաջին լիգա) Կարեն Խաչատրյանն իր նորամուտը կատարել է 1998 թվականին, 17 տարեկան հասակում։ Խաչատրյանը խաղադաշտ է դուրս եկել մարտի 25-ին՝ առաջնության երկրորդ տուրի՝ Երևանի «Արարատ» ակումբի դեմ խաղում՝ փոխարինելով Արկադի Հարությունյանին։ Այդ մրցաշրջանում նա մասնակցել է թիմի 20 խաղերից 16-ին և դարձել մեկ գոլի հեղինակ՝ աչքի ընկնելով հունիսի 20-ին՝ Արարատի «Ցեմենտ» ակումբի դեմ խաղում։
Երիտասարդ ֆուտբոլիստի խաղը նկատել է «Շիրակի» գլխավոր մարզիչ Անդրանիկ Ադամյանը, որը Խաչատրյանին հրավիրել է քաղաքի գլխավոր թիմ։ «Շիրակի» կազմում Կարեն Խաչատրյանն իր նորամուտը կատարել է մարտի 7-ին՝ մասնակցելով առաջնության առաջին տուրի՝ «Գյումրի» ակումբի դեմ խաղին, որի 67-րդ րոպեին փոխարինել է Կարեն Ալեքսանյանին։ «Շիրակի» կազմում իր առաջին գոլը Խաչատրյանը խփել է մայիսի 25-ին՝ գրավելով նույն «Գյումրիի» դարպասը։ Նույն խաղում Խաչատրյանը ձևակերպել է դուբլ։


== Ելույթների վիճակագրություն ==
2011 թվականի նոյեմբերի 24-ի տվյալներով


== Ձեռքբերումներ ==
Հայաստանի առաջնություն – 1999, 2013
Հայաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր – 2002
Հայաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր – 2000, 2003
Հայաստանի գավաթակիր – 2011/12
Հայաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից – 1999, 2011
Հայաստանի Սուպերգավաթի դափնեկիր – 1999, 2003


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը ՀՖՖ պաշտոնական կայքում (ռուս.)
Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Կոբզարևկա (այլ կիրառումներ)

Կոբզարևկա, կարող է վերաբերել՝

Կոբզարևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում
Կոբզարևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանում
(5629) Կուվանա

(5629) Կուվանա (անգլ.՝ Kuwana), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի փետրվարի 20-ին Ցուտոմու Հիոկիի և Շուջի Հայակավայի կողմից Օկուտամայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,049751 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8126 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2869 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1945,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,185058 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,06° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5629) Կուվանա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նյու Յորքի վիշապները

«Նյու Յորքի վիշապները» (անգլ.՝ Revenge of the Green Dragons, ռուս.՝ Месть Зелёных драконов), ամերիկա–հոնկոնգական 2014 թվականի քրեական դրամա։ Ռեժիսորներ Քեունգ Լաուի և Էնդրյու Լուի միասնական աշխատանքն է։ Ֆիլմի ստեղծման գործում որպես կատարող պրոդյուսեր հանդես է եկել Մարտին Սկորսեզեն։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը հիմնված է Ֆրեդրիկ Դաննենի Նյու Յորքեր ամսագրում գրված հոդվածի վրա, որտեղ խոսվում է 1980-1990 - ական թվականների Նյու Յորքի չինա-ամերիկյան ավազակային խմբավորումների կյանքի մասին։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Fassade

Fassade, շվեյցարական Լակրիմոսա գոթիկ-մետալ խմբի յոթերորդ պաշտոնական ալբոմն է։ Թողարկվել է 2001 թ. հոկտեմբերի 1-ին Թիլո Վոլֆին պատկանող Hall of Sermon և գերմանական խոշոր Nuclear Blast լեյբլներում։ Բոլոր երգերի հեղինակն է Թիլո Վոլֆը, բացառությամբ «Senses» երգի, որը Աննե Նուրմիի ստեղծագործությունն է։ Նախքան ալբոմի թողարկումը, հրապարակվեց «Der Morgen Danach» սինգլը։
Գերմանիայում ալբոմը գրավեց 20-րդ, իսկ Լեհաստանում՝ 31-րդ հորիզոնականները։


== Երգացանկ ==
«Fassade - 1. Satz» - 09։16
«Der Morgen danach» - 04։17
«Senses» - 06։03
«Warum so tief?» - 09։11
«Fassade - 2. Satz» - 05։34
«Liebesspiel» - 04։38
«Stumme Worte» - 05։57
«Fassade - 3. Satz» - 07։44


== Ծանուցումներ ==
Ախալցիխե (Կասպի շրջան)

Ախալցիխե (վրաց.՝ ახალციხე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 810 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 18 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 436 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիկատա

Լիկատա  (իտալերեն՝ Licata), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 38812 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 196 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 178 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92027։ Հեռախոսային կոդը՝ 0922։
Քաղաքի հովանավորն է Անջելուս երուսաղեմցին։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 5-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ուուտա

Ուուտա (էստ․՝ Uuta), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Նիո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 71 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(1137) Ռաիսա

(1137) Ռաիսա (անգլ.՝ Raissa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Գրիգորի Նեույմինի կողմից Սիմեիզում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,423952 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1903 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6577 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ռաիսա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,1902 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1378,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261167 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,32° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1137) Ռաիսա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պուուսեպա (գյուղ, Կիուե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊուուսեպաՊուուսեպա (էստ․՝ Puusepa), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(2999) Դանթե

(2999) Դանթե (անգլ.՝ Dante), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի փետրվարի 6-ին Նորման Թոմասի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,271218 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0331 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5093 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1250,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,287949 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,77° անկյուն։
Դանթե աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2999) Դանթե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մկունդ

Մկունդ, մեծ գեղարդ, մեծ նիզակ, տեգ, զենքի հնագույն տեսակ։ Սկզբում պատրաստել են քարե, ապա՝ պղնձե, բրոնզե, սկսած ուրարտական շրջանից՝ երկաթե շեղբերով, որոնք ամրացվել է փայտե կոթերին։ Շատ տարածված է եղել միջին դարերում։ Մկունդ կրող զինվորները կոչվել են մկնդավորներ։
Դենիս Տկաչուկ

Դենիս Գենադևիչ Տկաչուկ (ռուս.՝ Денис Геннадьевич Ткачук0, հուլիսի 2, 1989(1989-07-02), Բելգորոդ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, «Ռոտոր» ակումբի հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
Դենիս Տկաչուկը ծնվել և մեծացել է Բելգորոդում։ «Սալյուտ» ակումբի սան է։ Երկար ժամանակ խաղացել է երիտասարդական թիմում, իսկ 2008 թվականին ակումբի հետ կնքել է պրոֆեսիոնալ պայմանագիր։ 2014 թվականի փետրվարին տեղափոխվել է Օրենբուրգի «Գազովիկ» ակումբ, սակայն նույն թվականի հուլիսին պայմանագիր է կնքել Սամարայի «Կռիլյա Սովետովի» հետ։ 2015 թվականի հունվարին Տկաչուկը մասնակցել է դիտումների Պետերբուրգի «Զենիթ» ակումբում, սակայն միանգամից չի ընտրվել։ Կես տարի անց Տկաչուկը տեղափոխվել է «Զենիթ» ազատ գործակալի կարգավիճակով։ ՖԱԼ առաջնության մրցաշրջանի մեծ մասն անցկացրել է «Զենիթ-2» ակումբում, իսկ Պետերբուրգի թիմի հիմնական կազմում անցկացրել է ընդամենը 7 խաղ։
2015 թվականի սեպտեմբերի 23-ին 2015/16 Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16 եզրափակչի՝ Տվերի «Վոլգայի» դեմ արտագնա խաղում դուրս է եկել փոխարինման առաջին խաղակեսից հետո և ավելացված ժամանակում խփել է 3 գոլ։ 

2016 թվականի հունվարի 18-ին «Ռուբինը» հայտարարել է Տկաչուկի տրանսֆերը գնելու մասին։ Ակումբում անցկացրած հենց առաջին խաղում նա գրավել է «Կուբան» ակումբի դարպասը, որը դարձել է այդ խաղի միակ գնդակը և Կազանի թիմին հաղթանակ բերել։


=== Հավաքականում ===
2012 թվականին Դենիս Տկաչուկն անցկացրել է մեկ խաղ Ռուսաստանի երկրորդ հավաքականի կազմում ընդդեմ Բելգիայի երիտասարդական հավաքականի։ 2016 թվականի նոյեմբերի 6-ին առաջին անգամ հրավիրվել է ազգային հավաքական՝ մասնակցելու Կատարի և Ռումինիայի հավաքականների դեմ ստուգողական խաղերին։


== Ձեռքբերումներ ==
Ռուսաստանի գավաթի դափնեկիր – 2015/16
Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր – 2016
Երկրորդ դիվիզիոնի «Կենտրոն» տարածաշրջանի լավագույն խաղացող և լավագույն պաշտպան – 2011/12
ՖԱԼ առաջնության լավագույն կիսապաշտպան – 2013/14


== Վիճակագրություն ==
2018 թվականի դեկտեմբերի 8-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==
Սամինա (Անդոմայի վտակ)

Սամինա (ռուս.՝ Самина), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լեմա գետի աջ ափում՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 79 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթյան ավազանային շրջանին, գետային ավազանը Նևի, ենթաավազանը՝ Սվիրի։ Գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օնեժսկի ավազանն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040100612102000017369
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001736
Ավազանի կոդը - 01.04.01.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 2
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գադիշո Խորխոռունի

Գադիշո Խորխոռունի (գրաբար՝ Գադիշոյ, Գադէշոյ, ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 5-րդ դար), Հայոց Մաղխազ Մարզպանական Հայաստանում, մարզպան Վասակ Սյունու զինակիցը, ապա նրա կուսակիցների ղեկավարը, Խորխոռունիների նախարարական տոհմից։


== Կենսագրություն ==
Գադիշո Խորխոռունին եղել է այն նախարարների մեջ, որոնք Պարսից Հազկերտ Բ արքայի հրամանով կանչվել էին Տիզբոն, ապա մահապատժի սպառնալիքի տակ՝ առերես ուրացել քրիստոնեությունը և ազատ արձակվել։ Հետդարձին Գադիշոն բռնում է մարզպան Վասակ Սյունու կողմը, ընդդեմ Վարդան Մամիկոնյանի։
Գյուտ Ա Արահեզացի կաթողիկոսի և մարզպան Վահան Մամիկոնյանի ժամանակ գլխավորում էր Վասակի կուսակից նախարարներին։ Հաճախակի հանդիմանվելով Գյուտ Ա Արահեզացի կաթողիկոսից, «չարախոսում է» Պարսից Պերոզ արքայի մոտ նրա մասին և պատճառ դառնում նրա կաթողիկոսությունից զրկվելուն։ Վահանի ապստամբության ժամանակ գերի է բռնվում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 1, Ցուցակ 1, էջ 437
«Վասն Վարդանայ եւ Հայոց պատերազմին», Եղիշե, Վենետիկ, 1828, էջ 71, 160
«Հայ Ժողովրդի Պատմության Քրեստոմատիա», հատոր 1, էջ 537, 563
ნ

Նար (վրացերեն՝ ნარი), վրացական այբուբենի 13-րդ տառը։ Համապատասխանում է հայերեն Ն ն տառին։
Վրացական թվային համակարգում համապատասխանում է 50 արժեքին։


== Գիր ==


=== Գրի տարբերակներ ===


== Համակարգչային կոդավորում ==


== Բրայլ ==


== Տես նաև ==
N, լատիներենի այբուբենի տառ


== Ծանոթագրություններ ==


== Մատենագիտություն ==
Mchedlidze, T. (1) The restored Georgian alphabet, Fulda, Germany, 2013
Mchedlidze, T. (2) The Georgian script; Dictionary and guide, Fulda, Germany, 2013
Machavariani, E. Georgian manuscripts, Tbilisi, 2011
The Unicode Standard, Version 6.3, (1) Georgian, 1991-2013
The Unicode Standard, Version 6.3, (2) Georgian Supplement, 1991-2013
Առբերանի

Առբերանի, գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի կազմում։
Տարածվում էր Վանա լճի հյուսիս–արևելյան կողմում։ Առբերանիի մեջ էին մտնում նաև Լիմ և Կտուց կղզիները։ Արևմուտքից սահմանակցում էր Աղիովիտ գավառին։ Առբերանիի մակերևույթը դաշտային է, հողը՝ բերրի։ Գավառով հոսում է Բերկրի գետը։ Ըստ Մովսես Խորենացու, Առբերանին Աղիովիտ ու Հաշտյանք գավառների հետ հատկացվել է Արշակունիների տոհմի ժառանգներին (սեպուհներին), և արդեն Տիրան թագավորի (339–345 թթ.) օրոք այդտեղ բազմացած սերունդների միջև, համայնական սկզբունքներով («հավասար» և «ըստ մարդաթվի»), կատարվել է հողաբաժանում։ Առբերանին Աղիովիտ և Գառնի գավառների հետ, իբրև Արշակունի սեպուհների կալվածք, կոչվում էր «Սեպուհական» կամ «Վասպուրական», «Երկիրն սեպհական գնդին»։ 387 թ.-ից հետո Առբերանին կոչվել է Քաջբերունի գավառ և տեղի Արշակունի սեպուհները կազմել են «ոստանիկների» առանձին Քաջբերունի նախարարական տոհմ։ 
Վասպուրականի Գագիկ Ա Արծրունի թագավորը (908–943 թթ.) Առբերանին ընծայեց Աղթամարի կաթողիկոսական աթոռին։ Առբերանիում կային մի քանի նշանավոր վայրեր՝ Բերկրի բերդաքաղաքը, Ամյուկ ամրոցը, Առեստավանն իր ձկնորսարաններով։ 


== Տես նաև ==
Վասպուրական
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Գրականություն ==
Թ.Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Ախալի Տոնչա

Ախալի Տոնչա (վրաց.՝ ახალი ტონჩა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 201 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սպաս-Տորբեևո

Սպաս-Տորբեևո (ռուս.՝ Спасс-Торбеево), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Սերգիևո-Պոսադսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գայանե Չեբոտարյան

Գայանե Մովսեսի Չեբոտարյան (նոյեմբերի 8, 1918(1918-11-08), Դոնի Ռոստով, Դոնի զորքի մարզ, Դոնի Հանրապետոէթյուն - հունվարի 16, 1998(1998-01-16), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ խորհրդային կոմպոզիտոր, դաշնակահարուհի, երաժշտագետ, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1965)։


== Կենսագրություն ==
1943 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի Քրիստափոր Քուշնարյանի ստեղծագործական և Իոսլֆինի դաշնամուրի դասարանները։ 1947 թվականից դասավանդում է Երևանի կոնսերվատորիայում (1977 թվականից՝ պրոֆեսոր)։
Մշակել է «Պոլիֆոնիան հայ երաժշտության մեջ» դասընթացը։ Չեբոտյանի ստեղծագործություններն աչքի են ընկնում մտահղացման պարզությամբ, կոմպոզիցիայի հստակությամբ, դրանցում քնարականությունն ու մեղեդիական արտահայտչականությունը զուգակցվում են խիստ և լակոնիկ մտածողության հետ։ 
ԽՄԿԿ անդամ 1960 թվականից։


=== Ստեղծագործություններ ===
«Հայաստան պոեմ» պոեմ-կանտատը սիմֆոնիկ նվագախմբի և երգչախմբի համար (1947)
«Տոնակատարություն պար» սիմֆոնիկ պատկերը (1950)
դաշնամուրի կոնցերտ (1980)
դաշնամուրային տրիո (1948)
դաշնամուրի համար՝ Վարիացիաներ ժողովրդական թեմայով (1939)
սոնատ (1943)
պրելյուդներ (1948)
կոնցերտային էտյուդներ (1963)
«Պոլիֆոնիկ ալբոմ պատանեկության համար» (1972)
պրելյուդների և ֆուգաների շարք՝ հայկ․ ժող․ երաժշտության լադերում
խմբերգեր
ստեղծագործություններ ձայնի և դաշնամուրի համար
կատարել ժողովրդական երգերի մշակումներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Полифония в творчестве Арама Хачатуряна, Е․, 1969․
Гилина Е․, Гаянэ Чеботарян, Е․, 1979․
Տիսա (լիճ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տիսա (այլ կիրառումներ)Տիսա (հունգ.՝ Tisza-tó), հայտնի է նաև որպես Կիշկորե ջրամբար (հունգարերեն՝ Kiskörei-víztározó), Հունգարիայի ամենամեծ արհեստական լիճը։ Գտնվում է Հևես մարզի հարավարևելյան եզրին։
Որպես Տիսա գետի ջրհեղեղներից պաշտպանման ծրագրի մաս՝ 1973 թվականին կառուցվել է Տիսա ամբարտակը։ Լցավորումն ավարտվել է 1990-ական թվականներին՝ արդյունքում ունենալով 127 կմ² տարածությամբ լիճ, որն ունի 27 կմ երկարություն, միջին խորությունը կազմում է 1,3 մ, առավելագույն խորությունը՝ 17 մ, 43 կմ² տարածք են կազմում փոքրիկ կղզյակները։
Ջրամբարի կառուցման ավարտից հետո այս վայրը դարձել է հունգարացիների տոնական հավաքատեղին, քանի որ այն մատչելի է Բալատոն լճի համեմատ։ Տուրիստական ենթակառուցվածքների ստեղծմամբ ջրամբարն անվանվեց Տիսա լիճ և պաշտոնապես գրանցվեց որպես տուրիստական գրավչության վայր։
Լիճը (կամ ջրամբարը) ունի նոր տեղական էկոլոգիա՝ թռչունների, բույսերի և կենդանիների բազմազանությամբ։ 2012 թվականի ապրիլի 27-ին Տիսա գետի ափին բացվել է էկոկենտրոն, որը նախատեսված է Տիսա գետի հովտի, ջրամբարի, վայրի բնությամբ հետաքրքրվող զբոսաշրջիկների համար։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==

Webpage of the lake Archived 2008-11-30 at the Wayback Machine.
Webpage of Lake Tisza Ecocentre
Lake Tisza at funiq.hu