armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արման Վարդանյան

Արման Հայկազի Վարդանյան (օգոստոսի 3, 1930(1930-08-03), Ստամբուլ, Թուրքիա - օգոստոսի 20, 2015(2015-08-20), Ստամբուլ, Թուրքիա), թատերագիր, դաշնակահար։ Հայ թատերգության մեջ «աբսուրդի դրամայի» հիմնադիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (2012)։


== Կենսագրություն ==
Արման Վարդանյանը ծնվել է 1930 թվականի օգոստոսի 3-ին Ստամբուլում, Հայկազ և Սրբուհի Վարդանյանների ընտանիքում։ 6 տարեկանում հաճախել է Հինդլյան նախակրթարան, հետո ուսումը շարունակել է Մխիթարյան վարժարանում։ 4 տարի սովորել է անգլիական վարժարանում, ուսման վերջին տարիներին ուսումը շարունակել է Ստամբուլի հայկական Կենտրոնական վարժարանում։ Դեռ նախակրթարանում ստացել է երաժշտական կրթություն, հաճախել է դաշնամուրի դասընթացների։ 1949 թվականին մեկնել է Լոնդոն, ընդունվել Լոնդոնի թագավորական քոլեջի դաշնամուրի բաժինը։ 1952 թվականին մեկնել է Ավստրիա և ընդունվել Վիեննայի երաժշտական կոնսերվատորիան։ 1955 թվականին վերադարձել է Ստամբուլ, զորակոչվել զինվորական ծառայության, իսկ մի քանի ամիս հետո թուրքական զինվորական ոստիկանության կողմից ձերբակալվել է՝ մեղադրվելով պետական հանցագործության մեջ (իբր Վիեննա սովորելու տարիներին զբաղվել է լրտեսությամբ հօգուտ Խորհրդային Հայաստանի)։ Առանց հստակ ապացույց ունենալու Վարդանյանին դատապարտել են սկզբում մահապատժի, հետո փաստաբանների համառ աշխատանքի շնորհիվ մահապատիժը փոխարինվել է տասը տարվա բանտարկության և բանտարկությունից հետո էլ 10 տարով արգելել են նրան դուրս գալ Թուրքիայի սահմաններից։ Իր գրական փորձերը Վարդանյանը սկսել է բանտում եղած տարիներին։ Այնտեղ գրել է մի շարք նորավեպեր, որոնց ընթերցողները Վարդանյանի խոսքերով «աւա՜ղ միայն ծնողներս էին»։


== Ընտանիք ==
Հայրը՝ Հայկազ Կոստանի Վարդանյանը ծնվել է 1890 թ. Ստամբուլում, Ակնա շրջանի Ապուչեխ գյուղից Պոլիս աշխատելու եկած Կոստան և Թենսուհի Վարդանյանների ընտանիքում։
Մայրը՝ Սրբուհի Վարդանյանը (Պարսյան), ծնվել է Ստամբուլում 1900թ, քղեցի փաստաբան Սիրակ-Պայծառ Պարսյանների ընտանիքում
Առաջին կինը՝ (1968-1969) Մարգրիտ Անդրեասյան (1927-1993)
Երկրորդ կինը՝ (1974-1978) Անի-Թաիս Ջենազյան (1935)
Տղան՝ Հայկ-Սևակ Վարդանյան (1974)
Երրորդ կինը՝ (1999 թվականից) Զարինե Գրիգորյան-Վարդանյան (1964)


== Ստեղծագործություններ ==
Գրել է 26 թատերախաղեր (արևմտահայերենով), որոնք զետեղված են հինգ հատորյակներում։

«Ցավ մը»
«Խաղ մը»
«Լավ մը»
«Շունչ մը»
«Փունջ մը»Արման Վարդանյանի թատերախաղերից «Թոխորը» (Weasel) բեմադրվել է Լոնդոնում (1979, The Thatre In The Square), Երևանում «Երնջակը»(1990, «Ագուլիս» թատրոն), «Կանկրուկը» (1998, Երևանի Երիտասարդական պալատ), «Սակուրը»,«Ախացելը»(2000, Սունդուկյանի անվան թատրոն)։
Արման Վրադանյանի պիեսները թարգմանվել են թուրքերեն, ռուսերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն։


== Պարգևներ ==
2011 թվականին Վարդանյանը պարգևատրվել է Հայաստանի սփյուռքի նախարարության «Վիլյամ Սարոյան» մեդալով
2011 թվականին Հայաստանի Նախագահի Մովսես Խորենացու մեդալով


== Գրականություն ==
Մութաֆյան Լ., Խաղէըստ Արման Վարդանյանի, Երևան, 1999։
Մութաֆյան Լ., Արման Վարդանյանի աշխարհը, Երևան, 2000։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը Archived 2016-01-09 at the Wayback Machine.


== Աղբյուրներ ==
Կոստանդնուպոլսի հայ գաղութի պատմությունը Archived 2016-03-15 at the Wayback Machine.
Սարիկայա (Ելիզավետպոլի գավառ)

Սարիկայա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 39 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 598


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Դորա Մաարը կատվի հետ

«Դորա Մաարը կատվի հետ» (ֆր.՝ Dora Maar au Chat) կտավը ստեղծվել է 1941 թ․֊ին Պաբլո Պիկասսոյի կողմից։ Կտավում պատկերված է նկարչի սիրեցյալը՝ Դորա Մաարը՝ նստած աթոռին և փոքրիկ կատուն ուսին։ Աշխատանքը համարվում է աշխարհի ամենաթանկ կտավներից մեկը։
Կտավը (128,3 X 95,3  սմ)՝  Դորա Մաարի բազմաթիվ դիմանկարներից մեկն է, որը ստեղծվել է իրենց հարաբերությունների ընթացքում, որը տևել է գրեթե 10 տարի։ Պիկասսոն՝ 1936 թ ՝ 55 տարեկան հասակում ՝ ծանոթանալով 29֊ամյա Դորայի հետ,սկսում են ապրել միասին։ Կտավը ստեղծվել է 1941 թ, երբ գերմանացիները գրավեցին Ֆրանսիան։ Չիկագոյից, Մերի և Լի Բլոկ կոլեկտորները, 1947 թ գնեցին կտավը։ Վերջիններս 1963 թ վաճառեցին կտավը Ուիլիարդ և Ադել Ջիդվիցներին, որից հետո կտավը չի ցուցադրվել մինչև 21-րդ դարի սկիզբը։
«Դորա Մաարը կատվի հետ» կտավը երկար լռությունից հետո առաջին անգամ հանրությանը ցուցադրվեց 2005-2006 թթ-ին։ 2006 թ մայիսի 3-ին կտավը ցուցադրվեց Նյու-Յորքում՝ «Սոթբիս» աճուրդի տանը,  և Պիկասսոյի «Ծխամորճով տղան » կտավից հետո,որը 2004 թ վաճառվել էր 104 միլիոն դոլարով, դարձավ աշխարհի ամենաթանկ կտավը։ Ռուս գնորդը՝ ցանկանալով մնալ անհայտ, գնեց կտավը 95 միլիոն 216 հազար դոլարով։
Գնորդի ինքնությունը դարձավ բազմաթիվ, ամենամութ խոսակցությունների թեման։ Միայն այն էր հայտնի, որ աճուրդին մասնակցել է նրա գործակալը, և որ վերջինս եղել է սկսնակ և երևի թե ունեցել է ռուսական արմատներ։ 2007 թ-ի կեսերին կտավի սեփականատիրոջ անունը դեռ պարզ չէր, բայց ամենահավանական թեկնածուներից մեկը վրացի միլիարդատեր Բիձինա Իվանաշվիլին էր,որը աճուրդից մեկ շաբաթ առաջ վաճառել էր «Իմպեկսբանկ»-ը 550 միլիոն դոլարով։
Տետուան (Մադրիդ)

Տետուան Մադրիդի 21 թաղամասերից մեկը։ Տարածքը 5,38կմ² ։ Բնակչությունը 155.649 և բնակչության խտությունը՝ 28888/կմ²։
Միհրդատ VI Եվպատոր

Միհրդատ VI Եվպատոր (հին հունարեն՝ Μιθριδάτης/Μιθραδάτης;, մ. թ. ա. 134 կամ մ. թ. ա. 132, Սինոպ, Թուրքիա - մ. թ. ա. 63, Bosporan Kingdom), Պոնտոսի թագավոր մ.թ.ա 111–ից։ Հելլենիստական դարաշրջանի ռազմական և քաղաքական գործիչ։ Թեպետ չէր ստացել հիմնավոր կրթություն, սակայն տիրապետւմ էր 22 լեզվի։ Ֆիզկապես ուժեղ և տոկուն մարդ էր։ Լինելով Հռոմի երդվյալ թշնամին՝ մինչև կյանքի վերջը պայքարել է վերջինիս դեմ։ Միհրդատ VI-ը Պոնտոսը դարձրել է հզոր պետություն, պայքարել է հռոմեական պետության զավթողական քաղաքականության դեմ, վարել պատերազմներ (դրանք պատմության մեջ են մտել Միհրդատյան պատերազմներ անվանումով)՝ նպատակ հետապնդելով վերջ տալու հռոմեական գերիշխանությանը Փոքր Ասիայում ու ընդհանրապես հելլենիստական աշխարհում և իր գերակայությունը հաստատելու այնտեղ ու մերձսևծովյան տարածաշրջանում։ Վերջնական արդյունքում այդ պատերազմներն ավարտվել են նրա պարտությամբ։ Իր դեմ ուղղված որդու ապստամբության ժամանակ ինքնասպան է եղել։
Միհրդատ Եվպատորին բնորոշել են որպես Պոնտոսի ամենահզոր արքայի։ Մահվանից հետո կոչվել է Միհրդատ Մեծ։ Թույների նկատմամբ առանձնակի հակում ունենալու պատճառով կոչվել է նաև Թույնի արքա։ 
Միհրդատ VI-ը սերտորեն դաշնակցել է Հայոց արքա Տիգրան Մեծի հետ, նրան կնության է տվել իր դստերը Կլեոպատրային, միասին նվաճել են Գամիրքը (Կապադովկիան)։ Մ.թ.ա. 69-66–ի հռոմա–հայկական պատերազմի ժամանակ Միհրդատ VI-ն աջակցել է Տիգրան Բ–ին հռոմեացիների դեմ պայքարում։


== Հիշատակ ==
Միհրդատ Եվպատորի անունով է կոչվել Ղրիմում՝ Կերչ քաղաքի մերձակայքում գտնվող սարը, ինչպես նաև Եվպատորիա քաղաքը։ Նրա մասին են ֆրանսիացի կլասիցիստ գրող Ժան Ռասինի «Միհրդատ» ողբերգությունը (1672), դրա հիման վրա Մոցարտի գրած «Միհրդատ՝ Պոնտոսի արքա» օպերան (1770), Ալեսսանդրո Սկառլատիի «Միհրդատ Եվպատոր» օպերան (1707)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Duggan, Alfred, He Died Old: Mithradates Eupator, King of Pontus, 1958.
Ford, Michael Curtis, The Last King: Rome's Greatest Enemy, New York, Thomas Dunne Books, 2004, 0-312-27539-0
McGing, B. C. The Foreign Policy of Mithridates VI Eupator, King of Pontus (Mnemosyne, Supplements: 89), Leiden, Brill Academic Publishers, 1986, 90-04-07591-7 [paperback]
Cohen, Getzel M., Hellenistic Settlements in Europe, the Islands and Asia Minor (Berkeley, 1995).
Ballesteros Pastor, Luis. Mitrídates Eupátor, rey del Ponto. Granada: Servicio de Publicaciones de la Universidad de Granada, 1996, 84-338-2213-6.
Ribó, Ignasi, Mitrídates ha muerto, Madrid, Bubok, 2010, 978-84-9981-114-7
Mayor, Adrienne, The Poison King: The Life and Legend of Mithradates, Rome's Deadliest Enemy (Princeton, PUP, 2009).
Madsen, Jesper Majbom, Mithradates VI : Rome's perfect enemy. In: Proceedings of the Danish Institute in Athens Vol. 6, 2010, pp. 223–237.
Ballesteros Pastor, Luis, Pompeyo Trogo, Justino y Mitrídates. Comentario al Epítome de las Historias Filípicas (37,1,6–38,8,1) (Spudasmata 154), Hildesheim-Zürich-New York, Georg Olms Verlag, 2013, 978-3-487-15070-3.


== Արտաքին հղումներ ==
Second and Third Mithridatic War Archived 2002-10-15 at the Wayback Machine.
Livius.org: Mithridates VI Eupator Archived 2013-05-20 at the Wayback Machine.
Ստեփան Բաբաթորոսյան

Ստեփան Միհրանի Բաբաթորոսյան (փետրվարի 6, 1957(1957-02-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կոմպոզիտոր։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (1982):


== Կենսագրություն ==
Ստեփան Բաբաթորոսյանը ծնվել է 1957 թվականին, Երևանում։ 1976 թվականին ավարտել է Երևանի Առնո Բաբաջանյանի անվան պետական երաժշտամանկավարժական ուսումնարանը, 1981 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական բաժինը (Գրիգոր Եղիազարյանի դասարան), 1985 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան։ 1982 թվականից Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ է։ 1983-2006 թվականներին եղել է Ս. Ասլամազյանի անվան երաժշտական դպրոցի կոմպոզիցիայի ուսուցիչ, 1987-1989 թվականներին դասավանդել է Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ 1996-1999 թվականներին աշխատել է ՀՀ ՊՆ-ում` որպես «Զինուժ» ծրագրի և «Ասպար» ռադիոհաղորդման երաժշտական խմբագիր։ 1998-2006 թվականներին դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական ամբիոնում։ 1991 թվականից «Երևանի Էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջում» դասավանդում է տեսական առարկաներ։ ՀՀ Նախագահին կից հանրային խորհրդի «Մշակութային արժեքների պահպանման» հանձնաժողովի, Հայաստանի «Երկրապահ Կամավորականների» միության անդամ է, ՀԿՄ վարչության և նույն միության «Խմբերգային և մանկապատանեկան երաժշտության» հանձնաժողովի նախագահ։ 2006 թվականին ստացել է դոցենտի գիտական աստիճան։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
Հեղինակ է սիմֆոնիկ, կամերային, երգչախմբային, վոկալ, երաժշտաթատերական ստեղծագործությունների, ինչպես նաև գիտական հոդվածների, որոնք լույս են տեսել «Երաժշտական Հայաստան» ամսագրում։
Ստեղծագործությունների ցանկ


== Մրցանակներ ==
«Հայաստանի երկրապահ» հուշամեդալ
«ԵԿՄ 20 ՏԱՐԻ» հոբելյանական մեդալ
«Հոգևոր առակներ» (ըստ Վ. Այգեկցու) ստեղծագործության համար «Armenian Music Awards» (ԱՄՆ) մրցույթի երգչախմբային ժանրում արժանացել է 1-ին մրցանակի
«Նամակ ռազմաճակատից» (խոսք Յուրի Սահակյանի), հայրենասիրական երգի մրցույթում արժանացել է 1-ին մրցանակ և հանդիսատեսի մրցանակի
«Ծաղրածուն և ծաղրաձուն»՝ ռադիոյի մանկական երգի մրցույթում արժանացել է 2-րդ մրցանակի
«Կճուճն ու ճուտը»՝ Սայաթ-Նովա և Արևիկ-Քենդի մրցույթներում արժանացել է 1-ին մրցանակի
«Հարավ քամի»՝ Սայաթ-Նովա մրցույթում արժանացել է 2-րդ մրցանակի
«Կարմիր նժույգներ» (խոսք` Եղիշե Չարենցի), 1997 թվականի համամիութենական մրցույթում արժանացել է դիպլոմի
«Ֆուգա-սոնատ» շվիի, բլուլի և դուդուկի համար՝ 1986 թվականի մրցույթում արժանացել է 3-րդ մրցանակի


== Երկեր ==
«Քայլեք հպարտ հայորդիներ» զինվորական երգերի ժողովածու. «Ցնծա հայոց աշխարհ» (խոսք` Յուրի Սահակյանի) և «Շարային քայլերք» (խոսք`Հ. Սրապյանի) 1997, խմբագիր՝ Ստեփան Բաբաթորոսյան։
«Նամակ ռազմաճակատից» երգ (խոսք` Յուրի Սահակյանի), Հայրենասիրական երգերի «Արծիվ մահապարտ» ժողովածու։
Մանկական երգչախմբային ստեղծագործություններ, «Մանկական երգարան», 2009։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ստեփան Բաբաթորոսյանի կենսագրությունը composers.am կայքում
Աբասդար

Աբասդար, գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում, Հագարու վտակ Աղօղլան գետի ձախ ափին։
Գտնվում է անտառապատ վայրում՝ Գորիս քաղաքից 16 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղը հյուսիս-արևելքից շրջափակված է Յուղդուլաղ, իսկ հարավ-արևելքից Մարկիզ լեռներով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էդուարդ Բագրիցկի

Էդուարդ Բագրիցկի (ռուս.՝ Эдуа́рд Гео́ргиевич Багри́цкий (իսկական ազգանունը՝ Զյուբին, նոյեմբերի 3, 1895(1895-11-03), Օդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 16, 1934(1934-02-16)[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային բանաստեղծ։
Հրատարակվել է 1915 թվականից։ Սկզբնական շրջանի գործերը մոդեռնիստական ազդեցությունների արգասիք էին։ Հետագա տարիներին գրված «Թռչնորսը», «Թիլ Ուլենշպիգել», «Պանդոկ» և քնարական այլ բանաստեղծություններում ու պոեմներում կերտել է ազատախոհ մարդու ռոմանտիկական կերպարներ։ 1926 թվականին գրել է «Խոհ Օպանասի մասին» պոեմը (օպերային լիբրետոյի է վերածել 1932) հեղափոխությանը դավաճանած գյուղացու ճակատագրի մասին։ 1928 թվականին լույս է ընծայել բանաստեղծությունների՝ «Հարավ-արևմուտք» ժողովածուն, որը, հեղինակի աշխարհայացքի որոշ հակասություններով հանդերձ, նոր խոսք էր ռուս, խորհրդային պոեզիայում։ Հետագա ժողովածուներում («Հաղթողները» և «Վերջին գիշերը», 1932) գովերգել է նոր աշխարհ կառուցողներին։ Բագրիցկու ստեղծագործությանը հատուկ են հեղափոխական ռոմանտիկական պաթոսը, հուզականությունը, պոետական գունագեղությունը։ Զգալի ազդեցություն է ունեցել խորհրդային պոեզիայի զարգացման վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռավնեց

Ռավնեց (բուլղար․՝ Равнец), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Բուրգասի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Բուրգաս քաղաքից գտնվում է 18 կմ դեպի արևմուտք։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 1323 մարդ։


== Բնակչություն ==


== Տես նաև ==
Բուլղարիայի համայնքներ
Բուրգասի համայնք


== Ծանոթագրություններ ==
Մալախովկա (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մալախովկա (այլ կիրառումներ)Մալախովկա (ռուս.՝ Малаховка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մինաև (Դուբովսկի շրջան)

Մինաև (ռուս.՝ Минаев), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Դուբովսկի շրջանում։ Մտնում է Վերբովոլոգովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Դելդսուգաշ

Դելդսուգաշ, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Սուգաշ գետի ձախ ափից 13 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կիլոմետր է։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Կատուն գետի ջրօգտագործման մասն է, Բիա և Կատուն գետերի գետային ենթաավազանը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով՝

Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010100312115100003724
Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ 115100372
Ավազանի կոդ՝ 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ 15
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ 1։


== Ծանոթագրություններ ==
Աբոլոնե (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբոլոնե (այլ կիրառումներ)Աբոլոնե (ռուս.՝ Аболонье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Game Boy Advance

Game Boy Advance (ճապոներեն՛ ゲームボーイアドバンス) կամ կրճատ GBA, Nintendo-ի 32-բիթանոց ձեռքի խաղային համակարգ։ Այն Game Boy Color-ի «հաջորդն» է։


== Պատմություն ==
Game Boy Advance-ն առաջին անգամ ցուցադրվել է Spaceworld Tokyo-ում 2000 թվականի օգոստոսի 24-ին։ Ճապոնիայում Game Boy Advance-ը վաճառքի է հանվել 2001 թվականի մարտի 21-ին 9800 իենով (մոտ 100 դոլար); ԱՄՆ-ում վաճառքը սկսվել է ավելի ուշ։ Վահանակը պահպանեց համատեղելիությունը Game Boy-ի և Game Boy Color-ի հետ։ Վահանակի համար կան և՛ 2D, և՛ 3D խաղեր (օրինակ՝ Need For Speed, Serious Sam Advance և այլն)։
2003թ.-ին Nintendo-ն թողարկեց Game Boy Advance SP-ը, որն ավելի փոքր կաղապարային տարբերակ է՝ հետին լույսով և վերալիցքավորվող մարտկոցով։ Game Boy Advance SP-ն ուներ մի քանի սահմանափակ թողարկումներ (Famicom edition, Mario Limited Edition Pak, Zelda Pak, Final Fantasy Tactics edition և այլն)։
2005 թվականին հայտնվեց Game Boy Micro-ը՝ Game Boy Advance-ի մեկ այլ կոմպակտ տարբերակ։
2004 թվականին այս վահանակի վաճառքի անկում գրանցվեց, քանի որ Nintendo-ն թողարկեց նոր խաղային կոնսոլ՝ Nintendo DS, և ի վերջո աջակցությունն ավարտվեց 2006 թվականին, սակայն աջակցությունը ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում շարունակվեց մինչև 2008 թվականը։


== Տեխնիկական պայմաններ ==
Պրոցեսոր՝ 32-բիթ arm7tdmi 16,78 ՄՀց հաճախականությամբ; Sharp LR35902 համապրոցեսոր 8,4 կամ 4,2 ՄՀց հաճախականությամբ՝ հետընթաց Game Boy-ի և Game Boy Color-ի աջակցման համար։
ՕՀ՝ 32 ԿԲ, 256 ԿԲ արտաքին ՕՀ
Տեսանյութի օպերատիվ հիշողություն՝ 96 ԿԲ
Սկավառակներ՝ փամփուշտներ 4-32 ՄԲ։
Էկրան՝ TFT, 240×160 պիքսել, 32768 գույն, անկյունագիծ՝ 74 մմ։
Ձայն. Նույնը, ինչ Game Boy-ն, բայց 2 8-բիթանոց DAC-ով։
Կառավարում. D-pad (+), L և R հերթափոխեր, A և B կոճակներ, SELECT, START:
Լրացուցիչ՝ ձայնի հարթ կառավարում, ականջակալների ելք (3,5 մմ մինի-ջակ)։ Աշխատում է Game Boy-ի և Game Boy Color-ի փամփուշտներով։ սերիական պորտ. Այն ունի մեկ ցանցում մինչև 4 set-top box միացնելու հնարավորություն։ Սնուցվում է 2 AA մարտկոցով (3 վոլտ)։
Կար նաև շատ հազվագյուտ մոդել՝ հեռուստացույցով և չանջատվող լուսավորությամբ դասական պատյանում։


== Էմուլյացիա ==
Ներկայումս GBA խաղերը կարելի է խաղալ էմուլյատորների միջոցով.

HIGAN 101
NO$GBA, Windows-ի էմուլյատոր և վրիպազերծիչ է։ Ունի e-Reader-ին ընդօրինակելու հնարավորություն
VisualBoyAdvance, Gameboy կոնսոլի էմուլյատոր
gambatte
GBA4iOS - էմուլատոր iOS-ի համար
gpSP - Symbian ^1 (9.4) - Symbian³/Anna/Belle
gpSP mod - էմուլատոր PSP-ի համար
VBA8, VBA10 - windows phone 8, 8.1, windows 10 mobile
mGBA-ը բաց և անվճար (բաց կոդով) homebrew emulator է բազմաթիվ հարթակների համար, ներառյալ ժամանակակից PS Vita-ն և Nintendo Swtich-ը։
GBA.emu - GBA էմուլատոր Android սարքերի համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
GBA էջ Nintendo-ի կայքում(անգլ.)
Նյուդա (Մուժալայի վտակ)

Նյուդա (ռուս.՝ Нюда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Պրիօնեժսկի շրջանում, բայց ակունքը հոսում է Պոդորոժսկի շրջանում և Լենինգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մուժալա գետի աջ ափին՝ 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սվիր, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040100712102000012608
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001260
Ավազանի կոդը - 01.04.01.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հանելուկը լուծվեցավ

Հանելուկը լուծվեցավ, Մուրացանի պատմվածք, տպագրել է Նոր դար թերթում, 1890 թվականին։


== Տպագրման պատմություն ==
«Հանելուկը լուծվեցավ» պատմվածքն առաջին անգամ լույս է տեսել «Նոր-Դար» թերթում, «Մի գլուխ իմ հիշատակարանից» ենթավերնագրով։ Պատմվածքը տպագրվել է նաև «Արձագանք» պարբերականի 1897 թվականի N 151-ում՝ «Գաղտնիքը բացվեց» վերնագրով։


== Սյուժե ==
Պատմվածքը մի սապատող (կուզ) տղայի մասին է։ Տղան շատ էր սրտնեղում, երբ շրջապատում հիշեցնում էին իր խնդրի մասին։ Ինքն էլ հասկանում էր, որ գեղեցիկ չէ, բայց չէր ցանկանում հիշել։ Նա պատմում է Արդուկյանի մասին։ Իր ուսանողության ժամանակ հայ հրապարակախոսներից մեկն իր հոդվածներով ոգևորում է հայ ուսանողին։ Անչափ մեծ էր երիտասարդի ոգևորությունը, հավատը և սերը դեպի Արդուկյանը և նա մեծ սիրով էր ընթերցում նրա աշխատանքները։ Երիտասարդի մեջ մեծ ցանկություն է առաջանում գեթ մեկ անգամ տեսնել սիրելի գրողին։ Համալսարանն ավարտելուց հետո նրան համար ոչ այնքան գրավիչ էր ծնողների հետ հանդիպումը, այլ Արդուկյանին տեսնելու փափագը։ Եվ ահա նա Թիֆլիսում է և առաջին ցանկությունն էր տեսնել Արդուկյանին։ Մեծ ոգևորությամբ պատկերացնում է իրենց հանդիպումը, սակայն որոշում է մենակ չգնալ և դիմում է իր ընկերոջը՝ Ամուլյանին։ Երբ երիտասարդը նրան ասում է իր մտադրության մասին, բավականին բացասական կարծիք է լսում սիրելի գրողի մասին, որից սրտնեղած հեռանում է։ ճանապարհին հանդիպում է ուսանողական ընկերոջը, նրան ևս դիմում է նույն հարցով և նույնքան բացասական արձագանք ստանում՝ կրկին առանց որևէ պատճառաբանության։ Նույն արձագանքն է լսում նաև մի շատ ծանոթ խանութում՝ Ճպուռյանի մոտ։ Երիտասարդը որոշում է առանց բարեկամի, միայնակ գնալ Արդուկյանի մոտ և վերջապես այդ հանելուկը լուծել։ Այդպես էլ վարվում է։ Ծանոթությունից հետո նրանք Արդուկյանի հետ անբաժանելի էին։ Օր օրի իր պատկերացրածից ավելի արժանիքներ է հայտնաբերում վերջինիս մեջ։ Արդուկյանի հետ ծանոթությունից հետո նրանք հաճախ էին միասին ճաշում, զբոսնում։ Մի անգամ որոշեցին ճաշից հետո քայլել։ Զբոսանքի ճանապարին շքեղ տուն կար, որի պատշգամբին տեսնում է մի չքնաղ աղջնակի և սիրահարվում։ Երբ այդ լուրը հայտնում է Արդուկյանին, լսում է դաժան պատասխան, որ այդ աղջիկն երբեք չի համաձայնվի ամուսնանալ և բոլոր հույսերն իզուր են։ Երբ հարցնում է այդպես մտածելու պատճառը, լսում է․ «Պատճա՞ռը, որովհետև դու սապատող ես,— նկատեց Արդուկյանը միևնույն սառնությամբ։
Երկինքը կարծես փուլ եկավ գլխիս. այդպիսի խոսք լսել Արդուկյանից ես չէի սպասում. այդ րոպեից արդեն նա սատանայից ավելի զզվելի դարձավ իմ աչքում։
— Սապատո՞ղ,— բացականչեցի ես աչքերս նրա վրա հառելով և նրա հայացքի մեջ ներողություն խնդրոդ գեթ մի նշույլ որոնելով, բայց իզուր. նա նույն սառնությամբ կրկնեց միևնույն խոսքը։
— Այո, սապատող։
Ես ինձ կորցրի։
— Ցած, ստոր արարած,— բացականչեցի կատաղած և երեսս դարձրի նրանից հավիտյան...
Այդ օրից սկսած ես էլ ուրիշների պես ատում եմ Արդուկյանին...»։


== Հերոսներ ==
Արդուկյան, Ճպուռյան, Ամուլյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Purple Rain (ալբոմ)

Purple Rain (հայերեն՝ մանուշակագույն անձրև), ամերիկացի երգիչ և կոմպոզիտոր Փրինսի 8-րդ ստուդիական ալբոմը` թողարկված 1984 թվականին` որպես համանուն երաժշտական ֆիլմի սաունդթրեք իր իսկ մասնակցությամբ։
Purple Rain-ը ընդունվել է քննադատների կողմից և համարվում է պատմության ամենահաջողված ալբոմներից մեկը (ամբողջ աշխարհում վաճառվել է 22 միլիոն օրինակ, որոնցից 13 միլիոնը` ԱՄՆ-ում, ստացել է 2 «Գրեմմի» և 1 «Օսկար» մրցանակ, 24 շաբաթ եղել է 1-ին հորիզոնականում ԱՄՆ-ում։ Ալբոմից երկու երգ` «When Doves Cry» և «Let's Go Crazy» զբաղեցրել են առաջին հորիզոնականը Billboard Hot 100-ում):


== Պատմություն ==
Փրինսը երկու Գրեմմի մրցանակ է ստացել 1985 թվականին «Purple Rain» ալբոմի համար՝ «Լավագույն վոկալային դուետային կամ խմբային ռոք կատարում» և «Ֆիլմի լավագույն սաունդթրեք» անվանակարգերում։ Այն առաջադրվել էր նաև երրորդ անվանակարգում` «Տարվա ալբոմ»։ Նույն տարում Փրինսը հաղթել է նաև 3-րդ Գրեմմի մրցանակը՝ «Լավագույն R&B երգ» անվանակարգում։ Purple Rain-ը ստացել է նաև Օսկար մրցանակ «Լավագույն երաժշտություն ֆիլմից» կատեգորիայում (1985)։
Purple Rain-ը ԱՄՆ-ում վաճառվել է 13 միլիոն օրինակով, ընդ որում 1,5 միլիոն օրինակ վաճառվել է թողարկման առաջին շաբաթում` ստանալով ադամանդե կարգավիճակ RIAA-ից։ Ալբոմը գլխավորել է Billboard 200 վարկանշային աղյուսակը և առաջին տեղում է եղել Billboard ամսագրի միջազգային հիթ-շքերթում ռեկորդային քանակով շատ ժամանակահատված` 24 շաբաթ (1984 թվականի օգոստոսի 4-ից մինչև 1985 թվականի հունվարի 18)` դառնալով պատմության մեջ ամենահաջողված սաունդթրեքը ։ Purple Rain-ը երկու անգամ փոխվել է երգիչ և երաժիշտ Բրյուս Սփրինգստինի Born in the U.S.A. ալբոմի հետ 1984 և 1985 թվականներին։


== Երգացանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Purple Rain at Discogs
Բանտու լեզուներ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բանտու (այլ կիրառումներ)Բանտու, լեզվաընտանիք։ Բանտու լեզվաընտանիքն Աֆրիկա մայրցամաքի ամենամեծ լեզվաընտանիքն է, որը տարածված է Աֆրիկայի կենտրոնական և հարավային մասերում։
Այս լեզվաընտանիքին են պատկանում հյուսիսարևմտյան խումբը (բուբե, լունդու, բենգա, ֆանգ և այլն), հյուսիսային խումբը (կոնջո, գանդա կամ լուգանդա, ռունդի, կամբա և այլն), Կոնգո գետավազանի խումբ (կոնգո, նդոնգո, պոտո, նգալա կամ լինգալա և այլն), կենտրոնական խումբ (լուբա, բեմբա, տոնգո և այլն), արևելյան խումբ (նյամվեզի, շամբալա, սվահիլի և այլն), հարավարևմտյան խումբ (զուլու, սոտո, շոնա, վենդա և այլն), արևմտյան խումբ (մբունդու, նդոնգա, լունդա և այլն)։
Ուրույն դիրք է գրավում սվահիլի լեզուն (Տանզանիայում և հարակից վայրերում), որը Հասարակածային Աֆրիկայի արևելյան մասի մի քանի երկրների բնակչության միջցեղային լեզուն է։ Հնչյունական համակարգը հատկանշվում է երաժշտական (տոնային) շեշտի առկայությամբ, որ ունի իմաստատարբերիչ նշանակություն։ Բանտու լեզուների մեծ մասում կա 5-7 ձայնավոր։
Ռոսայմ

Ռոթելսայմ (ֆր.՝ Rottelsheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 318 մարդ, բնակչության խտությունը` 133.05 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.39 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 20 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 217 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 170-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 47։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,3 %։ 170 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 164 անձ (90 տղամարդ և 74 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին)։ 47 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կորնոկիպոս

Կորնոկիպոս (հուն․՝ Κορνόκηπος, թուրքերեն՝ Görneç), գյուղ Կիպրոս կղզու հյուսիս-արևելքում՝ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանում։
1974 թվականին Թուրքիայի կողմից Հյուսիսային Կիպրոսի ռազմակալումից հետո գյուղը դե ֆակտո մտնում է անկախ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության մեջ։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմում է 500 մարդ, հիմնականում՝ թուրքեր։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Արախ (այլ կիրառումներ)

Արախ, կարող է վերաբերել՝

Արախ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում
Արախ - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում Արածանիի ավազանում
Բեռի պաշտամունք

Բեռի պաշտամունք (անգլ.՝ Cargo Cult), նաև՝ Ինքնաթիռապաշտների կրոն, Երկնային պարգևների պաշտամունք, Մելանեզիայի մի շարք կրոնական շարժումների ընդհանրացված անվանում։ Բեռի պաշտամունքի ներկայացուցիչները հավատում են, որ արևմտյան ապրանքներն ստեղծվել են նախնիների ոգիների կողմից և նախատեսված են մելանեզիացիների համար։ Համարվում է, որ սպիտակ մարդիկ անազնիվ ճանապարհով ստացել են այդ իրերը վերահսկելու հնարավորությունը։ Տվյալ պաշտամունքներում սպիտակ մարդկանց շարժումներին նման կրոնական ծեսեր են կատարվում` իրերի թիվն ավելացնելու նպատակով։ Բեռի պաշտամունքը «մոգական մտածելակերպի» արտահայտությունն է։


== Արտաքին հղումներ ==
Վանուատուի բեռի պաշտամունքը 50 տարեկան է
Ֆիլմ բեռի պաշտամունքի մասին
Կրոնագետ Իվար Մաքսուտովը եզրի ծագման, ինքնաթիռները պաշտելու և պաշտամունքի կարճատևության մասին
Բեռի պաշտամունքի մասին Archived 2011-02-28 at the Wayback Machine.
Միշել Եո

Եո Չու-Կենգ (անգլ.՝ Yeoh Chu-Kheng , օգոստոսի 6, 1962(1962-08-06), Ipoh, Մալայզիա), մալայզիացի և չինացի դերասանուհի և պրոդյուսեր։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Մումիա. Վիշապների կայսրի դամբարանը», «Արկածներ որոնողները», «Դարանած վագր, թաքնված վիշապ», «Գեյշայի հուշերը» և «Ոստիկանական պատմություն 3. Առաջնակարգ ոստիկանը» ֆիլմերից։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերակատարումներ ===


=== Պրոդյուսեր ===


== Ծանոթագրություններ ==
Մեմինգերբերգ

Մեմինգերբերգ  (գերմ.՝ Memmingerberg), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան։ Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 2603 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010)։ Զբաղեցնում է 6,09 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 78 171։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Լորիս Չոպանյան

Լորիս Հովհաննեսի Չոպանյան (ապրիլի 17, 1933(1933-04-17), Մոսուլ, Իրաքի թագավորություն), հայկական ծագմամբ ամերիկացի երգիչ, կիթառահար, կոմպոզիտոր։


== Կենսագրություն ==
Լորիս Չոպանյանը ծնվել է 1933 թվականի ապրիլի 17-ին Մոսուլում (Իրաք)։ Ժողովրդական երգերով հանդես է եկել Բաղդադի «Կոմիտաս» երգչախմբում։ Ավարտել է Բաղդադի երաժշտական քոլեջը, ԱՄՆ-ում՝ Լուիզիանայի համալսարանի, ապա՝ Միչիգանի համալսարանի երաժշտական բաժինները (կոմպոզիցիայի դասարաններ), Փարիզում կիթառի դասեր է առել Ժակ Չաքրյանից։ Բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում։
Լորիս Չոպանյանի ստեղծագործության մեջ գերակշռում են հայկական թեմաներով գործերը («Նահատակաց ապրիլ 24-ի», 1965, սիմֆոնիա, «Հայկական ռապսոդիա», 1960, դաշնամուրի և ջութակի, «Հայկական պարեր», 1975, փողային նվագախմբի, «Երգեր Արարատին», 1983, 3 կիթառի համար, հայկական պարերի նվագախմբային փոխադրություններ, 1977, «Չորս հայկական մեղեդիների փունջ», 1989, և այլն)։ Հայկական ոգով գրել է նաև մենանվագներ, զուգանվագներ, տրիոներ, կվարտետներ և այլ գործեր։ «The Gift - A Christmas Ballet»-ում (1977) Քրիստոսի մանկությունը պատկերող հատվածում օգտագործել է հայկական մանկական երգեր։ Ուշագրավ են նաև սիմֆոնիետը՝ թավջութակի և կամերային նվագախմբի, «Կապրիչչոն»՝ դաշնամուրի և փողային նվագախմբի, «Soliloquy - Testament of a Madman» (Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին)՝ բարիտոնի և կամերային նվագախմբի համար և այլ գործեր։ Կիթառի համար գրել է զուգանվագ, «Սոնիքս» կվարտետը, «Խրոմատիկ չակոնա» և այլ գործեր։
1992 թվականին Լորիս Չոպանյանն այցելել է Հայաստան, որի տպավորությամբ գրել է «Վերածնունդ» սիմֆոնիկ երկը. բաղկացած է «Խոր վիրապ», «Սևանա լիճ», «Արարատ» պոեմներից։
Մասնակցել է մի շարք երաժշտական մրցույթների, արժանացել մրցանակների։ 1981 թվականին դարձել է Քլիվլենդի արվեստի մրցանակի դափնեկիր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեդեր (Բավարիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեդեր (այլ կիրառումներ)Մեդեր (գերմ.՝ Meeder), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա դաշնային նահանգում։ Մտնում է Կոբուրգ (շրջան) կազմի մեջ՝ Վերին Ֆրանկոնիայում։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 3859 մարդ։ Զբաղեցնում է 79,59 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 96484։ Հեռախոսային կոդը +49 9566։
Մեդեր համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կազմել է 3695 մարդ։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 15 գյուղական շրջանների։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլյանուևա դե լա Ռեյնա

Վիլյանուևա դե լա Ռեյնա (իսպ.՝ Villanueva de la Reina), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խաեն պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպինիա դե Խաեն շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 209 կմ2։ Բնակչությունը 3403 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 42 կմ հեռավորության վրա։


== Պատկերասրահ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Ayuntamiento de Villanueva de la Reina
Villanueva de la Reina en internet
Fotos de Villanueva de la Reina Archived 2019-06-30 at the Wayback Machine.
Հնձան (Գյավաշի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հնձան (այլ կիրառումներ)Հնձան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավաշի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ատամկուլ

Ատամկուլ (ռուս.՝ Атамкуль, բաշկիրերեն՝ Атамкүл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 107 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սննդամթերքի խտանյութեր

Սննդամթերքի խտանյութեր, չորացրած բուսական (բանջարեղեն, միրգ, հացահատիկ) և կենդանական (միս, կաթնամթերք, ձուկ) մթերքի խառնուրդներ, որոնց ավելացվում են ճարպեր, շաքար, համեմունքներ։ Օգտագործվում են պատրաստի կերակրատեսակների արագ պատրաստման համար։


== Նպատակ ==
Սննդամթերքի խտանյութեր պատրաստում են առաջին (բանջարեղենի, ընդեղենի, կաթնամթերքի ապուրներ), երկրորդ (շիլաներ, բանջարեղենի — մսի ռագու, ձվածեղներ), երրորդ (կիսել, ժելե, կրեմներ), ինչպես նաև մանկական սննդի համար հատուկ (ձավարների եփուկներ) կերակրատեսակներ ստանալու նպատակով։


== Պատրաստման ձև ==
Սննդամթերքի խտանյութեր պատրաստելիս ձավարները, ընդեղենը, բանջարեղենը ենթարկում են ջերմամշակման (գերեփում, սպիտակեցում, շոգեհարում), ավելի արագ եփվելու համար մասամբ ճզմում են։

ժամանակակից տեխնոլոգիական մեթոդները հնարավորություն են տալիս ձավարներից ստանալ սննդամթերքի խտանյութեր, որոնք եփել չեն պահանջում, այլ եռացրած ջուր լցնելուց և մի քանի րոպե պահելուց հետո ձեռք են բերում բնականոն թանձրություն (օրինակ՝ շիլա)։ Սննդամթերքի խտանյութեր թողարկվում են բրիկետավորված (սովորաբար 50—200 գ զանգվածով բրիկետներն ամուր փաթաթվում են խոնավանթափանց նյութերով և թղթով) և սորուն (կշռաբաշխում են պոլիէթիլենով կամ այլ թաղանթանյութով պատված թղթե ծրարներում)։ Սննդամթերքի խտանյութեր են նաև չոր նախաճաշերը, վարսակի և եգիպտացորենի փաթիլները, եգիպտացորենի ձողիկները, տապակած կարտոֆիլը, չոր սոուսները, կեքսերի ալրային խառնուրդները են։


== Պահպանում ==
Սննդամթերքի խտանյութեր կարելի է պահել մինչե 20 °C ջերմաստիճանի և օդի 75% հարաբերական խոնավության պայմաններում։ Տարբեր տեսակների սննդամթերքի խտանյութերի պահպանման ժամկետը 3—12 ամիս է։


== Առավելություններ ==
Սննդամթերքի խտանյութի առավելություններն են․

նվազագույն զանգվածը բարձր կալորիականության դեպքում
պահելու և փոխադրելու հարմարավետությունը
տնային և հասարակական սննդի մեջ, ինչպես նաև արշավների ժամանակ օգտագործելու հնարավորությունը։
Նեվիկ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նեվիկ (այլ կիրառումներ)Նեվիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից հյուսիս՝ Արածանիի աջ կողմից Նևիկ գետի հովտում։


== Պատմություն ==
Գյուղը հիմնադրվել է գետի ձախ կողմում գտնվող լքված ու ամայի Նեվիկ գյուղի բնակիչների կողմից՝ XX դարի սկզբին։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոսոինե

Կոսոինե (իտալերեն՝ Cossoine), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Սասարի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 928 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 24 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 39 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 7010։ Հեռախոսային կոդը՝ 079։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է սուրբ Սանտա Կիարան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության փոփոխություն։


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 079 860007
Պաշտոնական կայք՝ http://comune.cossoine.ss.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ռազմական պատկերասրահ

Ռազմական պատկերասրահը (ռուս.՝ Военная галерея),  Սանկտ Պետերբուրգի Ձմեռային պալատի պատկերասրահ։ 
Պատկերասրահում տեղ են գտել 1812 թ ռուս-ֆրանսիական պատերազմին մասնակցած գեներալների 332 դիմանկարներ։ Դիմանկարների հեղինակներն են Ջորջ Դեյվը և նրա ռուս օգնականներ Ալեքսանդր Պոլյակովը և Վիլհելմ Ավգուստ Գոլիկը։
Յանգա (Վիգի վտակ)

Յանգա (ռուս.՝ Яньга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիգ գետի ձախ ափին՝ 116 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 27 կմ է, ավազանի տարածքը 95,5 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիգօզերո գետի ակունքն է մինչև Վիգօզերսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020001212102000005172
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000517
Ավազանի կոդը - 02.02.00.012
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կորսունկա (Բելոկալիտվինսկի շրջան)

Կորսունկա (ռուս.՝ Корсунка), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Իլյինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կոլոչավա

Կոլոչավա (ուկրաիներեն՝ Колочава), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոլոչավա գյուղում բնակվում էր 5 029 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[www.kolochava.com Պաշտոնական կայք] (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոդայրա

Կոդայրա Կոդայրա  (ճապ.՝ 小平市 Կոդայրա), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(ճապոներեն)
Լիշեր

Լիշեր (ֆր.՝ Lichères), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 86 մարդ, բնակչության խտությունը` 17.41 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.94 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 80 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 29 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 51 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 39-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 12։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,5 %։ 39 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 38 անձ (20 տղամարդ և 18 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին)։ 12 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Մոչոլա

Մոչոլա (ուկրաիներեն՝ Мочола), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մոչոլա գյուղում բնակվում էր 675 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,43 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 196,79 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բուդյանսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Բուդյանսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Будянська селищна рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուդյանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 7295 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 37.71 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 193.45 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ցինկի քլորիդ

Ցինկի քլորիդ, ZnCl2, աղաթթվի ցինկի աղը։ Անգույն, խոնավածուծ բյուրեղներ են, հալման ջերմաստիճանը՝ 322 °C, եռմանը՝ 722 °C, խտությունը՝ 2900 կգ/մ³։ Լավ է լուծվում ջրում (100 գ-ում՝ 398 գ, 20 °C), որտեղ մասամբ հիդրոլիզվում է (լուծույթը թթվային է)։ Ստացվում է ցինկը կամ նրա օքսիդը աղաթթվում լուծելով։ Օգտագործվում է որպես արծնիչ ատամի ցեմենտ պատրաստելու, փայտանյութը փտումից պաշտպանելու, մետաղի մակերևույթը զոդումից առաջ օքսիդից մաքրելու համար։


== Ծանոթագրություններ1 ==
Սվոբոդա (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍվոբոդաՍվոբոդա (ռուս.՝ Свобода, բաշկիրերեն՝ Свобода), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 63 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օցերի

Օցերի (իտալերեն՝ Ozieri), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Սասսարի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 11 257 մարդ (2004 թվականի տվյալով), բնակչության խտությունը կազմում է 44,9 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 252,45 կմ² տարածք, փոստային ինդեքս՝ 7014, հեռախոսային կոդ՝ 079:
Սուրբ Անտիոքոսը հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Տոնը նշվում է ամեն տարի նոյեմբերի 13-ին։
Այս բնակավայրի անունով է կոչվել Օզիերիի հնագիտական մշակույթը։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Էլ Պրատ դե Լյոբրեգատ

Էլ Պրատ դե Լյոբրեգատ (իսպ.՝ El Prat de Llobregat), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Լյոբրեգատ շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 31,17 կմ²։ Բնակչությունը՝ 63434 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2007-07-01 at the Wayback Machine.
Sitio web oficial del ayuntamiento de El Prat de Llobregat Archived 2007-07-01 at the Wayback Machine.
Buscaprat Guía comercial e información local 
Patrimonio histórico-artístico del Prat de Llobregat
Climatologías del Instituto Nacional de Meteorología Archived 2008-02-10 at the Wayback Machine.
Sitio web de la agrupación fotográfica Prat 
Opinar sobre el Prat
Ղազ-Մաղարա

Ղազ-Մաղարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառում։
1914 թ.-ին ուներ մոտ 1200 (150 ընտանիք) հայ բնակիչ, զբաղվում էին երկրագործությամբ, արհեստներով և անասնապահությամբ։ Կար եկեղեցի և վարժարան։ Բնակիչները զոհվել են հայրենի գյուղում, 1915 թ.-ի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Վայնյարդ

Վայնյարդ (անգլ.՝ Vineyard), քաղաք Միացյալ Նահանգների Յուտա նահանգի համանուն շրջանում։


== Պատմություն ==
Ի սկզբանե այստեղ ստեղծված համայնքը Վայնյարդ է անվանակոչվել` ի պատիվ այստեղ գտնվող խաղողի այգիների։ Քաղաքի հիմնադրման վայրն ընտրվել է 1889 թվականին։ Քաղաքը պաշտոնապես ճանաչվել է 1989 թվականին։


== Աշխարհագրություն ==
ԱՄՆ բնակչության մարդահամարի բյուրոյի տվյալներով` քաղաքի ընդհանուր տարածքը կազմում է 16.5 կմ², որից 11.3 կմ²-ը կազմում է ցամաքը և 5,2 կմ²-ը` ջուր (ամբողջ տարածքի 31,53%-ը)։


== Բնակչություն ==

Համաձայն «Us Census 2015 Population Estimate»-ի` Վայնարդը 2013-2014 և 2014-2015 թվականներին Միացյալ Նահանգների բոլոր քաղաքների մեջ ցույց է տվել բնակչության ամենաարագ աճը։


=== Հայտնի բնիկներ ===
Քաղաքում ծնվել են Ռիդ Հոլդաուեյը և Վալկարան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Vineyard, Utah
Vineyard one of the fastest growing cities in America
Արեշի գավառ

Արեշի գավառ, վարչաքաղաքական միավոր Ռուսական կայսրության կազմում։ Ձևավորվել է 1873 թվականին՝ Ելիզավետպոլի նահանգի կազմում։ Գավառի կենտրոնը Աղդաշ քաղաքն էր։
Արեշի գավառը հյուսիսից սահմանակցում էր Նուխիի, արևելքից՝ Բաքվի նահանգի Գյոգչայի գավառին։ Հնում մտնում էր Աղվանքի մեջ։
Գավառի հայաբնակ գյուղերն էին Խանավատ, Քանդակ, Հավարիկ, Մազրղու, Արեշ, Նեմրթապատ։


== Բնակչություն ==
1880 թվականին ուներ 38776 բնակիչ, որից 10317֊ը (27 %) հայեր։


== Վարչական բաժանում ==
1913 թվականին գավառն ուներ 43 գյուղական համայնքների միջև՝


== Տես նաև ==
Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում


== Ծանոթագրություններ ==
Ջոզեֆին Ուայթ Բեյթս

Ջոզեֆին Ուայթ Բեյթս (անգլ.՝ Josephine White Bates, 1857, Portage-du-Fort, Pontiac, Outaouais, Քվեբեկ, Կանադա - հոկտեմբերի 20, 1934(1934-10-20), Նյու Յորք, ԱՄՆ), Կանադայում ծնված ամերիկացի գրող։ Նախընտրել է օգտագործել ամուսնական ազգանունը՝ Տիկին Է. Լինդոն Բեյթս։ 1916-1917 թվականներին եղել է Ազգային պատրաստվածության կանանց բաժնի նախագահը։ Գրել է «Կույր առաջնորդ» (A Blind Lead, 1886) «Խումբ-խումբ խոտերի պատմություններ» (Bunch-Grass Stories, 1892) «Նյու Յորքի և հարակից շրջանների արդյունաբերության սնդիկային թունավորում» (Mercury Poisoning in the Industries of New York City and Vicinity, 1912):


== Վաղ տարիներ, կրթություն ==
Ջոզեֆին Ուայթը ծնվել է Կանադայի Օտտավա քաղաքի մոտ՝ Ջորջ Է.-ի և Մարի Ուայթի ընտանիքում։ 1876-1980 թվականներին սովորել է Իլինոյսի Լեյք Ֆորիսթ քաղաքի քոլեջում։


== Կարիերա ==
1881 թվականի ապրիլի 6-ին ամուսնացել է նյույորքցի հիդրավլիկ ինժեներ Լինդոն Ուոլաս Բեյթսի հետ։ Զույգը մի քանի տարի ապրել է Պորտլենդում։ Ջոզեֆինն ակտիվ գործունեություն է ծավալել Պատրաստվածության շարժման մեջ, 1916 թվականին հրատարակել է «Պահպանեք Ամերիկայի անվտանգությունը» գրքույկը։ 1908 թվականին դարձել է Գրական ակումբի անդամ։ Ակումբի հովանավորն էր Լու Հենրի Հուվերը։ Եղել է նաև Colony-ը (Նյու Յորք) անդամ, ինչպես նաև Fortnightly-ի և Friday-ի (Չիկագո)։ 1911 թվականին Բեյթսը Հուվերների հետ մի քանի շաբաթ եղել է նրանց Լոնդոնի Կարմիր տանը։


== Անձնական կյանք ==
Բեյթս ընտանիքի ամառային տունը գտնվում էր Նյու Յորքի Նոր Լիբանան քաղաքի Լիբանանի զբոսայգում, տարվա մնացած մասը Ջոզեֆինը բնակվում էր Նյու Յորքի Հինգերորդ պողոտայի 615 հասցեում։ Նրա որդին՝ Լինդոն Բեյթս կրտսերը նույնպես ինժեներ է դարձել, ով 1915 թվականին մահացել է Լուզիտիանա նավի տորպեդահարման ժամանակ ։
Ջոզեֆին Ուայթ Բեյթսը մահացել է Նյու Յորք նահանգում։


== Ընտրված գործեր ==
A blind lead: the story of a mine (1888)
A Nameless Wrestler (1889)
Armaïs and others (1892)
Bunch-grass Stories (1895)


== Ծանոթագրություններ ==


=== Մատենագիտություն ===
Allen Anne Beiser (2000)։ An Independent Woman: The Life of Lou Henry Hoover։ Greenwood Publishing Group։ ISBN 978-0-313-31466-7 
Baym Nina (օգոստոսի 17, 2012)։ Women Writers of the American West, 1833-1927։ University of Illinois Press։ ISBN 978-0-252-07884-2 
Wadsworth Sarah, Wiegand Wayne A. (2012)։ Right Here I See My Own Books: The Woman's Building Library at the World's Columbian Exposition։ Univ of Massachusetts Press։ ISBN 1-55849-928-8 


== Աղբյուրներ ==
Leonard, John William; Marquis, Albert Nelson (1920). Who's who in America (Public domain ed.). Marquis Who's Who.
Մախոնովո

Մախոնովո (ռուս.՝ Махоново), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 594 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալիսը հրաշքների աշխարհում (ֆիլմ, 1903)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալիսը հրաշքների աշխարհում (այլ կիրառումներ)«Ալիսը հրաշքների աշխարհում» (անգլ.՝ Alice in Wonderland), անգլիացի կինոռեժիսոր Սեսիլ Հեպուորտի համր սև ու սպիտակ ֆիլմ։ Լուիս Քերոլի «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» գրքի առաջին էկրանավորումն է։ Պրեմիերան կայացել է 1903 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։
Ֆիլմի տևողությունը 12 րոպե էր, որը ռեկորդային էր մինչ այդ նկարահանված անգլիական ֆիլմերի համեմատությամբ։ Ֆիլմից հասել է ընդամենը մեկ՝ ոչ ամբողջական օրինակ, որը հայտնաբերվել է 1963 թվականին և հանդիսատեսին հասանելի է դարձել միայն 2009 թվականին, երբ Բրիտանական կինոարխիվը վերականգնեց և թվայնացրեց պահպանված 8 րոպեն։ Սեսիլ Հեպուորտը մոնտաժային հատուկ լուծումներ է հորինել, որոնցով պատկերել է Ալիսի փոքրանալու և մեծանալու տեսարանները։ Ֆիլմը մեծ հաջողություններ է ունեցել նաև վարձույթում։


== Գեղարվեստական առանձնահատկություններ ==
Ֆիլմը մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց հեռուստադիտողների մոտ։ Ֆիլմում առկա էին 20-րդ դարի կինեմատոգրաֆիայի համար բավականին բարձր մակարդակի հատուկ էֆեկտներ։ Օրինակ՝ Ալիսը փոքրանում և մեծանում է՝ գտնվելով տիկնիկային տանը։
Մինչև մեր օրերը հրաշքով պահպանվել է այս ֆիլմի միայն մեկ օրինակ մոտ 8 րոպե տևողությամբ։ Ցավոք սրտի, սա ևս լրիվ չէ. ֆիլմի որոշ մասեր կորած են։ Ֆիլմի բնօրինակը տևում է մոտ 10-12 րոպե, որը բավականին երկար էր այդ ժամանակների բրիտանական կինոֆիլմի համար։ Կարելի է ասել, որ ֆիլմն իրենից ներկայացնում էր կինեմատոգրաֆիայի սկզբնավորման դարաշրջանի գլուխգործոց ոչ միայն տևողության, այլև այդ ժամանակների համար բացառիկ պրոդյուսերության համար։


== Դերերում ==
Մեյ Կլարկ - Ալիս
Սեսիլ Հեպուորտ - գորտ
Միսիս Հեպուորտ - Սպիտակ ճագար և Թագուհի
Նորման Ուիթեն - Գլխարկագործ և Ձուկ
Սթենլի Ֆեյթֆուլ - խաղաքարտ
Ժոֆրե Ֆեյթֆուլ - խաղաքարտ
Մեծ թվով երեխաներ խաղաքարտերի դերում


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (196401-196500)

Աստերոիդների ցանկ (196301-196400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (196501-196600)
 Աստերոիդների ցանկ (196301-196400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (196501-196600)
Ավատար (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ավատար (այլ կիրառումներ)Ավատար, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն գավառական հավատար՝ «ընկեր, հավատարիմ բարեկամ, պաշտպան» բառից։


== Գործածություններ ==
Տեր Ավատար, հիշատակված է 1570 թվականին։
Ավատար, որդի Սեթի, եղբայր Հովհաննեսի։


== Ծանոթագրություններ ==
Սևգետ

Սևգետ, գետ Հայաստանի Շիրակի մարզի և Թուրքիայի սահմանագլխին։ Սկիզբ է առնում Եղնախաղի լեռների արևմտյան լանջերից և հոսելով Հայաստանի և Թուրքիայի սահմանով Երազգավորս գյուղից արևմուտք աջից միախառնվում Ախուրյան գետին։ Երկարությունը 58 կմ է, Հայաստանի տարածքում՝ 12 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրմալուի գավառ

Սուրմալուի գավառ, վարչաքաղաքական միավոր Ռուսական կայսրության կազմում։ 1849-1918 թվականներին մտել է Երևանի նահանգի մեջ։ Գավառի կենտրոնը Իգդիր քաղաքն էր։


== Աշխարհագրություն ==
Հյուսիսային սահմանն Արաքս գետն է, հարավայինը՝ Հայկական Պար լեռնաշղթան և Մեծ ու Փոքր Մասիսների հյուսիսային լանջերը։ Տարածքը մոտ 2800 կմ2 է։ Սուրմալուի դաշտը Արարատյան դաշտի շարունակությունն է։


== Կլիմա ==
Կլիման չոր ցամաքային է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ 4-ից -6 °C, հուլիսինը՝ 24-26 °C, տարեկան տեղումները՝ 200-350 մմ։ Հաստատուն ձնածածկույթ գոյանում է ոչ ամեն տարի։ Բնորոշ է կիսաանապատային և լեռնատափաստանային լանդշաֆտը։ Գերակշռում են գորշահողերն ու աղուտները։ Տիրապետում են կիսաանապատային չորասեր և աղասեր բուսականությունը։


== Բնակչություն ==
1897 թվականին գավառի բնակչությունը կազմել էր 89 055 մարդ, այդ թվում՝

կովկասյան թաթարներ՝ 41 417 մարդ (46,55 %),
հայեր՝ 27 075 մարդ (30,4 %),
քրդեր՝ 19 099 մարդ (21,45 %),
արևելյան սլավոններ՝ 1 361 մարդ (1,52 %)։


== Վարչական բաժանում ==
1913 թվականին գավառի կազմում եղել են 13 գյուղական համայնքներ՝


== Տես նաև ==
Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
, Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, СПб, 1890-1907։