armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բաղնիքը հելլենիստական դարաշրջանի Հայաստանում

Բաղնիք՝ շենքը կառուցված է նույն տեխնիկայով ու նյութերով, ինչ որ և պալատական մյուս շինությունները։ Չնայած ծածկի սկզբնական ճշգրիտ ձևն անհայտ է, սակայն պեղումների ժամանակ հայտնաբերված ծեփի կորագիծ բեկորները ցույց են տալիս, որ այն ըստ երևույթին ունեցել է թաղակապ (թերևս գմբեթաձև) տեսք։ Հատակագիծն ունի միևնույն ուղղությամբ միմյանց հաջորդող չորս սենյակներից կազմված հստակ հորինվածք։ Սենյակների դեպի հարավ-արևելք ուղղված պատերը արտաքինից ունեն կորագիծ, ներսից պայտաձև կամ կիսաշրջանաձև տեսք։ Դսանիի ամրոցի անտիկ բաղնիքի հատակագիծը 1-ին սենյակը, ինչպես շենքի ողջ հորինվածքում գրաված դիրքով, այնպես էլ ներքին առավել հարուստ մշակումով (խճանկարով զարդարված հատակ, կորագիծ խորշի մեջ զետեղված ջրի ավազան և ալն), պետք է եղած լինի բաղնիքի նախասրահը' հանգստի սենյակը։ 2-րդ և 3-րդ սենյակները թե' չափերով և թե' հատակագծային ձևով հար և նման են միմյանց և ան տարակույս լոգարաններ են։ Երկրորդը ծառայել է սառը ջրով լողանալու հա մար, իսկ 2-րդը՝ գոլ լոգարան։ Երրորդ սենյակի կիսաշրջանաձև խորշի հատակը նույնպես ծածկված է եղել խճանկարով։ 4-րդ սենյակը ըստ էության բաղկացած է երեք մասից։ Մի մասը, որն անմիջապես հաջորդում է սառը և գոլ լողասենյակներին և իր չափերով ու ձևով նման է նրանց, անտարակույս եղել է տաք ջրով լողանալու սենյակը։ Են թադրվում է, որ երկրորդ մասում (հյուսիսարևմտյան հատված) եղել է բաղնիքին անհրաժեշտ ջրամբարը, իսկ 2-րդ (հարավարևմտյան) մասի հատակի տակ գտնվել է կրակարանը, ջուրը տաքացնելու համար։


== Աղբյուրներ ==
«Հայ ժողովրդի պատմություն»
(4442) Գարսիա

(4442) Գարսիա (անգլ.՝ Garcia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից Կիթ Պիկում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,011262 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2816 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7409 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1908,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188617 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,1° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4442) Գարսիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հայկ Գաբրիելյան

Հայկ Բագրատի Գաբրիելյան (1925, Չինչին, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1944):


== Կենսագրություն ==
Հայկ Գաբրիելյանը ծնվել է 1925 թվականին, Շամշադինի շրջանի Չինչին գյուղում։ 1942 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի № 72 միջնակարգ դպրոցը և աշխատանքի անցել Շամշադինի շրջանի Ներքին Կարմիրաղբյուր գյուղի դպրոցում։ 
1943 թվականին մեկնել է ռազմաճակատ։ Հայկի մարտական ուղին սկսվել է Վյազմա քաղաքից և հասել Արևելյան Պրուսիա, Քյոնիգսբերգ։ Երեք անգամ վիրավորվել է, բայց ամեն անգամ բուժվելուց հետո վերադարձել է ռազմաճակատ։ Գերմանաֆաշիստական զորքերի դեմ կռվել է 3-րդ Բելոռուսական ռազմաճակատում, 854-րդ հրաձգային հատուկ գնդում։ 1944 թվականի ամռանը գերմանական տանկը ոչնչացնելու համար Գաբրիելյանը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Այդ ժամանակ էլ ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Վերջին անգամ ծանր վիրավորվել է և բուժվելուց հետո, 1945 թվականի հունիսին, վերադարձել է հայրենի գյուղը։
Գաբրիելյանը ընդունվել և ավարտել է Երևանի ռուսական մանկավարժական ինստիտուտը, երկար տարիներ եղել է դպրոցի ուսմասվար, ռուսաց լեզու և գրականություն է դասավանդել Ներքին Կարմիրաղբյուրի դպրոցում՝ իր սաներին Հոկտեմբերի լեզուն լավ սովորեցնելու համար։ Սովորողների կոմունիստական դաստիարակության և ուսուցման բնագավառում ձեռք բերած հաջողությունների համար 1976 թվականին արժանացել է «Պատվո նշան» շքանշանի։ Պարգևատրվել է նաև մեդալներով ու պատվոգրերով։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան
«Պատվո նշան» շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Խերպարոն

Խերպարոն, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ժողովրդական խեր՝ «հայր» և պարոն բառերից։ Նշանակում է «նա, որի հայրը պարոն է»։ Գործածվել է 15-րդ դարում։


== Գործածություններ ==
Խերպարոն, մերձավոր Աստվածատուրի, ով 1488 թվականին գնեց մի հին Ավետարան։
Խերպարոն, որդի Ստեփանոսի՝ Հովհաննես վարդապետի եղբոր, ով 1497 թվականին Սանահինում գրել տվեց մի գեղեցիկ Շարակնոց։


== Ծանոթագրություններ ==
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ

ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ (ռուս.՝ Народный художник РСФСР), ԽՍՀՄ Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության պատվավոր կոչում, որը հաստատվել է 1943 թվականի հուլիսի 16-ին։
Շնորհվում էր արվեստի նշանավոր գործիչներին, որոնք հատուկ վաստակ ունեին գեղանկարչության, քանդակագործության, գրաֆիկայի, մոնումենտալ, դեկորատիվ-կիրառական, թատերական, կինոդեկորատիվ արվեստի զարգացման, երիտասարդ նկարիչների կրթության հարցերում։                                                                                                     


== Պատմություն ==
Կոչումը հաստատվել է ՌԽՖՍՀ գերագույն խորհրդի 1943 թվականի հուլիսի 16-ին «ՌԽՖՍՀ խորհրդային նկարիչ կոչումը հաստատելու մասին» հրամանագրով։
Այս կոչումով վերջին պարգևատրումը տեղի է ունեցել 1992 թվականի հունվարի 3-ին։
Կոչումի մասին վերջին դրույթը հաստատվել է ՌԽՖՍՀ գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով, 1983 թվականի հունվարի 27-ին։                                                                                                                             


== «ՌԽՖՍՀ խորհրդային նկարիչ» կրծքանշանի նկարագրություն ==
Այս պատվավոր կոչման կրծքանշանը հաստատվել է ՌԽՖՍՀ գերագույն խորհրդի նախագահության 1981 թվականի հունվարի 30-ի «ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, ՌԽՖՍՀ ժողվրդական նկարիչ, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ, ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր իրավաբան կոչումները հաստատելու մասին» հրամանագրով։                                        
1992 թվականից պետության անվանափոխումից հետո ինչպես բոլոր պատվավոր կոչումներում, այնպես էլ` այս կոչման մեջ ՌԽՖՍՀ բառը փոխարինվել է «Ռուսաստանի Դաշնություն» բառերով` կրծքանշանի համապատասխան փոփոխությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վաստակավոր նկարիչները Art Town կայքում
Положение о государственных наградах РСФСР Archived 2018-12-21 at the Wayback Machine.
Կիսեն

Կիսեն (կոր.՝ 기생, 妓生 կամ Կինյո (կոր.՝ 기녀, 妓女), ստրուկների կանայք, որոնք երգում են, պարում, նվագում և ժամանակ են անցկացնում բարձր պաշտոնյաների հետ։ Կիսենները անբարոյական կանայք են, սակայն շատ լավ տիրապետում են պարին, երգին և պոեզիային։ 16-րդ դարում դրա վառ ներկայացուցիչն էր Հվան Ջին-ին։ 
Կիսենները ձևավորվել և հաստատվել են Չոսոն դինաստիայի ժամանակ, և կիսեն բառը հիմնականում վերաբերում է Չոսոն դինաստիայի կիսեններին։ Ճապոնական օկուպացիայի ժամանակ ապրած աղջիկների մեջ կային Կիմ Հյունհվանի նման կանայք, ովքեր արհմիություն էին ստեղծել և պայքարում էին ճապոնական իմպերիալիզմի դեմ։


== Կյանք ==
Չոսոնում ամենացածր խավը համարվում էին կիսենները։ Կիսենները այն կանայք էին, որոնք երգում էին, պարում, և խնջույքի ժամանակ սնունդ ու խմիչք էին մատուցում։ Առաջին կարգի կիսենները հազվադեպ էին զբաղվում մարմնավաճառությամբ, կամ անում էին գաղտնի։ Իսկ ցածր աստիճանի կիսենը մարմնավաճառությամբ զբաղվում էր բավականին հաճախ։ Կային նաև այնպիսի դեպքեր, որ կիսենը ամուսնանում էր, սակայն դա վերաբերում է միայն շատ փոքր թվին։ Կիսենը կարող էր ամուսյանալ այն դեպքում, երբ բարձրաստիճան ինչ-որ մեկը կվճարեր մեծ գումար և կգներ կիսենին։ Կիսենների հիմնական գործառույթը ժամանցն ու հյուրասիրությունն էր ։ 
Կիսեններն ուղղակիորեն ղեկավարվում էին երկրի կողմից, և նրանց անխոհեմ կերպով դիպչելը հեշտ չէր, քանի որ նրանք ժամանակի ամենահայտնի դեմքերն էին։ Կիսենները, ովքեր հիմնականում զբաղվում էին թագավորական ընտանիքի, յանբանների և հարուստների հետ, չէին վաճառում իրենց։ Նրանք երբեմն իրենց վրա էին վերցնում օտարերկրյա դիվանագետներին հյուրընկալելու գործը, իսկ թոշակի անցնելուց հետո դառնում էին Կիբանգի ղեկավար կամ ամուսնանում էին սովորական մարդկանց հետ։


== Դասակարգում ==
Իլփեկիսենը երգում և պարում է միայն թագավորի ներկայությամբ։ Նրանց մեջ կային նաև ամուսնացած կանայք։ Այս տեսակի կիսենը սովորաբար չի զբաղվում անբարոյականությամբ։
Իփեկիսեն ունի երկու տեսակ՝ Գվանգի և Մինգի։ Գվանգին երգում և պարում է պետական ծառայողի դեմ, իսկ Մինգին սովորական ազնվականների դեմ։ Այս տիպի կիսենը նույնպես չի զբաղվոըմ անբարոյականությամբ։
Բացի այդ, տարբերվում էր նաև արվեստի վրա կենտրոնացած կիսեն։ Նույնիկս Սյոնջոնգ թագավորի տարեգրությունում կա գրառում, որն արգելում է երիտասարդ կանանց անառակությունը։ Բարձր կարգի կիսեններից յուրաքանչյուրն իր տունն ու զգալի հարստությունն ուներ, և նրանք նույնիսկ կարող էին ամուսնացած լինել։
Ասում են, որ յանբանները դուրս էին գալիս արվարձաններ պար ու երաժշտություն վայելելու, սովորելու կամ պոեզիայի, գրելու և նկարելու մասին խոսելու։
Ավանդական արվեստների մեծ մասը (օրինակ՝ պարը և երաժշտությունը), որոնք փոխանցվել են մինչ այժմ, փոխանցվել են կիսենների կողմից։ Այսինքն՝ նրանք նաև ավանդական արվեստներ փոխանցելու և սովորեցնելու դեր են կատարել։ Նաև նրանք մեծ դեր են խաղացել Կորյոի երգերի փոխանցման գործում։ Հայտնի գիսաենգներից են եղել Հվանգ Ջին-ին, Նոն-գաեն, Ունսիմը, Հոնգ Նանգը և Լի Մաե Չանգը։


== Ծանոթագրություններ ==
Միհրաբ

Միհրաբ  (արաբ․՝  محراب ‎‎), աղոթքի համար առանձնացված որմնախորշ, որը կառուցվում է մզկիթի քիբլայի (Մեքքայի ուղղությունը ցույց տվող) պատում։ Միհրաբների չափսերը տարբեր են լինում։ Ներքին հատվածը սովորաբար նկարազարդվում է։ Միհրաբը առաջին անգամ կառուցվել է Օմայանների ժառանագության ներկայացուցիչ արաքայազն Ալ֊Վալիդի ժամանակ։ Այդ ժամանակահատվածում կառուցվում են Մեդինայի, Երուսաղեմի և Դամասկոսի մզկիթները։ Միհրաբի ձևը փոխառնված է ղպտիների եկեղեցիներում գտնվող խորաններից։ Միհրաբները պատկերվում են նաև աղոթքի համար նախատեսված գորգերի վրա։ Աղոթքի ժամանակ գորգը տեղակայվում է այնպես, որպեսզի պատկերված միհրաբը ցույց տա Մեքքայի ուղղությամբ:՚


== Ծագումնաբանություն ==
Արաբերենում «միհրաբ» գոյականը նշանակում է «պատերազմի թատերաբեմ» կամ «ռազմադաշտ»։ «Միհրաբ» բառը սկիզբ է առնում արաբերեն ḥariba բայից, որը թարգմանվում է որպես «զայրածած լինել»։ Այլ տեղեր այն նշանակում է «կռվել» և «պատերազմ վարել»։ Որոշ մեկնաբանների կարծիքով այն նկարագրում է մարդու ներքին պայքարը իր էության չարորակ կողմերի դեմ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Մասսակ շրջան (Իլինոյս)

Մասսակ շրջան (անգլ.՝ Massac County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 619 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.429 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մետրոպոլիս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1843 թ.։
Նորնորվեգերեն լեզվով մանկական գրականության համար (մրցանակ)

«Նորնորվեգերեն եզվով մանկական գրականության համար» մրցանակ (նորվ.՝ Nynorsk barnelitteraturpris) կամ «Նորգես Մոլլագ» մրցանակ մանկական գրականության համար (նորվ.՝ Noregs Mållags barnelitteraturpris), ամենամյա գրական մրցանակ, որը շնորհվում է Նյունորսկ լեզվով ստեղծագործողներին հանուն մանկական գրականության ոլորտում մեծ հաջողությունների համար։ Մրցանակը հաստատվել է 1968 թվականին 15.000 նորվեգական կրոն մրցանակային ֆոնդով։


== Մրցանակակիրներ ==

1968 - Յորգեն Սթանգ,«Rise rugge småttomsenn»
1969 - Յան Մագնուս Բրուհեյմ, «Grashoppa og andre eventyr»
1970 - Յոհանես Ֆարեսթվեյթ, նորվեգական գրականության մեջ ունեցած համընդհանուր ներդրման համար
1971 - Էլի Ուֆթեդալ, նորվեգական գրականության մեջ ունեցած համընդհանուր ներդրման համար
1972 - Յան Մագնուս Բրուհեյմ և Ալբերտ Ուլաֆսոն
1973 - չի շնորհվել
1974 - Էինար Էկլան, «Det blir alvor».
1975 - չի շնորհվել
1976 - չի շնորհվել
1977 - Էիվան Դյուբվանդ, «Håkon Hestekar gjennom eld og vatn».
1978 - Մագնհիլդ Գրավիր, «Ut å reise» և Արվիդ Հանսեն, «Kaldt hav».
1979 - Ռունի Բելսվիկ, «…ingen drittunge lenger…'»'.
1980 - Արվիդ Հնսեն, «Den store båra».
1981 - Ռանգար Հուլվիդ, «Den flygande sykkelen».
1982 - Յանս Գրոսվոլ, «Songboka mi».
1983 - Ուլավ Հյուգե և Յենի Վենեկ, «Regnbogane».
1984 - Սիսել Սուլբյորդ Բյուգ, «Handa i buret».
1985 - Թուր Աբրեսթադ, «Kamelen i Jomarskogen».
1986 - Ռանար Հովլանդ, «Sjømannen, tante Elida og dei største eventyr».
1987 - Գուրի Վեսաս, նորվեգական գրականության մեջ ունեցած համընդհանուր ներդրման համար
1988 - Լիվ Մարիե Աուսթրեյմ, «Runar vart 17 år».
1989 - Յուն Ֆոսե և Ալվ-Կորե Բերգ, «Uendeleg seint».
1990 - Ռեյնաուգ Կլայվա, «Plutseleg no».
1991 - Թուրվալ Սուն, «Slang», «Vettskremt» և «Skrømt».
1992 - Ռունի Բելսվիկ, «Kjærleiken er eit filmtriks».
1993 - Ռագներ Հուլվան, «Bjørnen Alfred og hunden Samuel forlet pappkartongen».
1994 - Բյորն Սորթլան,«Himmelkyss».
1995 - Էռնա Ուսլան, «Matti og den store stjernepassaren».
1996 - Առնֆին Կուլերուդ, «Berre ikkje brøyteplogen kjem».
1997 - Ուլավ Նուրհամ և Միքայել Հոլբերգ, «Bilde i berg».
1998 - Սիսել Հորնդալ, «Ei halspastillhistorie».
1999 - Դագ Հելվե, «Kubanaren».
2000 - Բյորն Սորթլան, «Den blå, blå himmelen».
2001 - Թուրվալ Սունի, «Knivkastarens son».
2002 - Հանս Սանե և Գրյու Մոուրսուն, «Arkimedes og rulletrappa».
2003 - Հիլդե Քրիստին Կվալվոգ, «Hjarteklapp».
2004 - Արնֆին Կոլերուդ, «Den som ikkje har gøymt seg no».
2005 - Մարիա Փար, «Վաֆլե սիրտ»
2006 - Ռանգար Հովլանդ, «Fredlaus».
2007 - Անտոլոգիա,«Godnattboka».
2008 - Սիսել Հորլանդ, «Himmelspringaren»
2009 - Tonje Glimmerdal
2010 - Վեգարդ Մարկուս, «Timothy mister seg sjølv».


== Աղբյուրներ ==
Nynorsk barnelitteraturpris 2011 til Asbjørn Rydland (27. april 2012). Vitja 30. april 2012. (նորվեգերեն)
Svein Olav B. Langåker (19. april 2013). «Prisar Anna R. Folkestad for Unni og Gunni». (նորվեգերեն)
Առուվելյա (այլ կիրառումներ)

Առուվելյա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Առուվելյա - գյուղ Էստոնիայի Մայդլա շրջանի կազմում։
Առուվելյա - գյուղ Էստոնիայի Վիննի շրջանի կազմում։
Առուվելյա - գյուղ Էստոնիայի Աուդռու շրջանի կազմում։
Գրաֆիտ

Գրաֆիտ (հին հունարեն՝ γράφω-ից՝ գրում եմ), միներալ, ածխածնի ալոտրոպ ձևափոխություններից մեկը։ Ունի շերտավոր կառուցվածք։ Ածխածնի ատոմները գտնվում են sp2 հիբրիդային վիճակում։ Գրաֆիտից պատրաստում են մատիտների միջուկը։


== Հատկություններ ==
Գրաֆիտն ունի բարձր էլեկտրահաղորդականություն։ Ի տարբերություն նույն բաղադրությունն ունեցող ալմաստի՝  կարծրությունը շատ փոքր է՝ 1-2 ըստ Մոոսի սանդղակի։ Խտությունը 2.08-2.23 գ/սմ3 է։
Գրաֆիտը թթուներում չի լուծվում։ Բնության մեջ հանդիպում է կավերի և երկաթի օքսիդների խառնուրդի տեսքով։


== Մատիտներ ==

Թղթի վրա հետք թողնելու ընդունակության շնորհիվ է գրաֆիտն ստացել իր անունը, որը 1789 թ. առաջարկել է գերմանացի միներալաբան Աբրահամ Վերները՝ հին հունարենից թարգմանաբար «գրել, նկարել» նշանակող բառից։
Մատիտի միջուկը սովորաբար պատրաստվում է աղացած գրաֆիտի և կավի խառնուրդից։ Այդպիսի բաղադրություն առաջարկել է Նիկոլա-Ժակ Կոնտեն 1795 թ։
Մեր օրերում մատիտների արտադրությունը բնական գրաֆիտի փոքր, բայց կարևոր սպառողն է։ 2011 թ. արտադրված 1.1 միլիոն տոննա գրաֆիտի շուրջ 7%-ն օգտագործվել է մատիտների արտադրությունում։
Ցածրորակ ամորֆ կառուցվածքով գրաֆիտ արդյունահանվում և օգտագործվում է հիմնականում Չինաստանում։


== Այլ կիրառություններ ==
Բնական գրաֆիտը հիմնականում օգտագործվում է ցինկածխածնային մարտկոցներում, էլեկտրական շարժիչների խոզանակների արտադրությունում և ունեն նաև մի քանի այլ մասնագիտական կիրառություն։ Օգտագործվում է նաև աղացած վիճակում։Մանրացված գրաֆիտի և ջրի կամ յուղի խառնուրդը օգտագործվում է մեքենաների շփվող մետաղական մասերը յուղելու համար, քանի որ գրաֆիտի շերտերը սահելով նվազեցնում են շփման ուժերը։ Գրաֆիտը լայնորեն կիրառվում է սինթետիկ ալմաստի արտադրության մեջ։ Նկարչական աշխատանքների ժամանակ տարբեր կարծրություն և որակ ունեցող գրաֆիտներն օգտագործվում են տարբեր երանգներ ստանալու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջերմաառաձգականություն

Ջերմաառաձգականություն, մարմնի՝ սկզբնական ջերմաստիճանի բավականաչափ դանդաղ վերականգնման դեպքում, նախկին ծավալն ու ձևը վերականգնելու հատկություն։ Նախնական վիճակը լիովին վերականգնվում է այն դեպքում, երբ ջերմային դեֆորմացիաներից առաջացած ջերմային լարումները որոշակի սահմանից չեն անցնում։


== Տեսություն ==
Ջերմաառանձգականության տեսությունը, որն առաձգականության տեսության բաժինն է, ջերմահաղորդականության և դասական առաձգականության տեսությունների միասնություն է։ 
Դրա հիմքում ընկած է հետևյալ վարկածը. իզոտրոպ մարմնի տարրական ծավալի հավասարաչափ տաքացումը նրանում լարումներ չի առաջացնում և ուղեկցվում է միայն նրա ջերմային հարաբերական ընդարձակումով, ընդ որում անկյունային դեֆորմացիաները բացակայում են, իսկ երեք փոխուղղահայաց ուղղություններով առաջացող հարաբերական երկարացումները միմյանց հավասար են։
Ջերմային գծային ընդարձակման գլխավոր ուղղությունների և կոորդինատային առանցքների միմյանց հետ համընկնելու դեպքում այդ վարկածը ընդհանրացվում է օրթոտրոպ նյութերի (առաձգական սիմետրիայի երեք հարթություն ունեցող) համար։ Օրթոտրոպ մարմնից կոորդինատային մակերևույթներով անջատված տարրական ծավալի հավասարաչափ տաքացումը նրանում լարումներ չի առաջացնում և ուղեկցվում է միայն ջերմային ազատ ընդարձակումով, ըստ որում տարրական ծավափ նիստերի սահքի դեֆորմացիաները բացակայում են, իսկ երեք փոխուղղահայաց կողերի ջերմային հարաբերական երկարացումները կարող են միմյանց հավասար չլինել։
Ի տարբերություն ջերմաառանձգականության դասական տեսության, ջերմաառանձգականության կապակցված տեսության մեջ հաշվի են առնում դեֆորմացիաների (լարումների) և ջերմային դաշտերի փոխադարձ ազդեցությունը։
Տո Սուա

Տո Սուա (Բառացիորեն թարգմանվում է որպես Մեծ անցք, անգլ.՝ To Sua Ocean Trench), հրաբխային ծագման ոչ մեծ ջրամբար, գտնվում է Սամոաի Ատուա շրջանի Ուպալու կղզու վրա։
Լիճը համարվում է տեղի տեսարժան վայրերից մեկը և հայտնի զբոսաշրջային վայր է։
Ջրամբարը գտնվու է Լոտոֆոգա և Վավաու ծառերի միջև, Ուպալու կզղու հարավային հատվածում, հրաբխային ակտիվության արդյունքում առաջացած 30 մ խորությամբ փոսում։ Ջրային օբյեկտը գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսից մի քանի տասնյակ մետր հեռավորության վրա, և նրա հետ հաղորդվում է ստորգետնյա վտակներով, ինչն էլ թույլ է տալիս պահպանել ջրի մակարդակը ջրավազանում, խուսափելով նրա չորացումից։
Լճի ջուրը առանձնանում է հատուկ թափանցիկությամբ, նրանից այն կողմ հերթությամբ կարելի է տեսնել ավազե հատակը և ձկների զանազան տրոպիկական ֆաունան։


== Ծանոթագրություններ ==
Հաշվետվականություն

Հաշվետվականություն, ներկայացուցիչների պարտավորությունը՝ իրենց իրավունքների տնօրինման ու պարտականությունների կատարման մասին հաշվետու լինելու նրան, ում ներկայացնում են, գործելու՝ ըստ իրենց ուղղված քննադատության կամ իրենց ներկայացված պահանչների, և իրենց վրա վերցնելու որոշ պատասխանատվություն՝ ձախողման, անկարողության կամ խաբեության համար։ Այս կամ այն կերպ քվեարկելու համար օրենսդիր մարմնի անդամից կարող են հաշվետվություն պահանջել իր կուսակցության կողմից խորհրդարանում նշանակված մտրակ (whip) կոչվող խորհրդարանի կուսակազմակերպիչը, կուսակցության տեղական մարմինը և ընտրողները։ Նախարարները օրենսդրական մարմնի և ընտրողների առջև հաշվետու են նաև կառավարության որոշումների համար։ Բրիտանիայում նախատեսված է, որ նախարարները հետևեն երկու սկզբունքի՝ նախարարի պատասխանատվության և հավաքական պատասխանատվության։ Նախարարների հաշվետվականությունն ապահովելու հիմնական եղանակներն են խորհրդարանի քննարկումը և լրասփյուռով լուսաբանումը։ Կառավարության պաշտոնյաների հաշվետվականության չափը փոփոխվում է՝ կախված իրենց քաղաքականացվածության աստիճանից։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ում վարչակազմի պաշտոնյաները նշանակովի քաղաքական անձինք են, որոնք անձնական պատասխանատվություն են կրումիրենց գործողությունների համար։ Բրիտանիայում, սակայն, պետական ծառայողները անվանապես չեզոք են- և թեապետ նրանցից կարող են պահանջել, որ պատասխանեն հատուկ հանձնաժողովի հարցերին, իրենց գործողությունների համար պատասխանատվության են կանչվում միայն վատ կառավարման դեպքում։ Այլ դեպքերում համարվում է, որ նրանք գործում են նախարարների անունից. և, հետևավբար, գործողությունների համար նրանց հաշվետվականությունը րականացվում է նախարարի անհատական պատասխանատվության սկզբունքով։ Կարելի է փաստարկներ բերել, թե քաղաքական գործիչների և պաշտոնյաների չափազանց մեծ հաշվետվականությունը կարող է խոչընդոտել նրանց պարտականությունների կատարմանի և իրավունքների տնօրինմանը։ Բրիտանիայում, սակայն, ավելի հաճախ մտահոգություն է արտահայտվում, որ հաշվետվականությունը պատշաճ մակարդակկի չէ։ Գործնականում նախարարները սեփական գործողությունների համար չեն պահպանում նախարարական պատասխանատվության սկզբունքը։ Միաժամանակ, բարեփոխումները աղոտ են դարձրել պետական առայության ստորակարգային կառուցվածքը, որն ապահովում է նախարարական պատասխանատվության սկզբունքը։ Ընդհանուր առմամբ՛ բողոք կա, որ պակասում է հաշվետվականությունը կառավարության գործունեության հիմնական ոլորտներում, ինչպիսին է, օրինակ՝ անվտանգության ծառայությունը։ Մյուս կողմից՝ գրեթե կառավարական կազմակերպությունների տարածումը դրանց պաշտոնյաներին հնարավորություն է ընձեռում հանրության խորհրդարանին, իսկ խորհրդարանների՝ նախարարներին ուղղված հարցումները վերահասցեագրելու այդ կազմակերպությունների պաշտոնյաներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Everlasting Love

Everlasting Love, Վանեսա Ուիլյամսի ութերորդ ալբոմը, թողարկվել է ԱՄՆ-ում 2005 թվականի հունվարի 25-ին։ Ալբոմը ստացել է տարբեր քննադատություններ։ Վանեսան վաճառել է ավելի քան 60 000 ալբոմի օրինակ։ Billboard 200 հիթ շքերթում ալբոմը զբաղեցրել է 159-րդ հորիզոնականը, իսկ նրա ռեմիքսը դարձել է լավագույն ամառային հիթը։ «You Are Everything» սինգլը զբաղեցրեց 16-րդ հորիզոնականը «Hot Adult Contemporary Tracks» և 5-րդ հորիզոնականը «Billboard Hot Dance Club Songs» և վարկանշային սանդղակում՝ դառնալով ալբոմի գլխավոր հիթը։


== Ստեղծագործություններ ցանկ ==
«Tuning» - 0։18
«Never Can Say Goodbye» (featuring George Benson) (Clifton Davis) - 5։03
«Show and Tell» (Jerry Fuller) - 4։11
«Let’s Love» (Willie Beck, James Williams, Marshall Jones, Marvin Pierce, Ralph Middlebrooks, Clarence Satchell, Leroy Bonner) - 4։56
«First Time Ever I Saw Your Face» (Ewan MacColl) - 5։42
«Everlasting Love» (David Wolinski, Dennis Belfield, Kevin Murphy) - 4։28
«With You I’m Born Again» (duet with George Benson) (David Shire, Carol Connors) - 3։53
«Send One Your Love» (Stevie Wonder) - 3։41
«You Are Everything» (Thom Bell, Linda Creed) - 3։45
«One Less Bell to Answer» - 4։06
«I’ll Be Good to You» (duet with James «D-Train» Williams) (George Johnson, Louis Johnson, Sonora Sam) - 4։29
«Harvest for the World» (Ronald Isley, Rudolph Isley, Marvin Isley, O’Kelly Isley, Jr., Ernest Isley, Christopher Jasper) - 5։21
«Today and Everyday (Wedding Song)» (Rob Mathes) - 4։49
Սխտորասունկ

Սխտորասունկ (լատ.՝ Marasmius alliaceus), բազիդիավոր սնկերի շարքասնկայինների ընտանիքի տեսակ։ ՀՀ- ում հանդիպում է հյուսիսարևելյան մարզերի սաղարթավոր անտառներում՝ փռոցաշերտի կամ փտած բնափայտի վրա, կոճղերի մոտ՝ մայիս-սեպտեմբերին (1100-1850 մ բարձրություններում)։


== Նկարագիր ==

Գլխարկը (տրամագիծը՝ 2-5 սմ) զանգակաձև է՝ լայն ուռուցիկ թմբիկով, գորշավուն, երբեմն (երիտասարդ պտղամարմիններին)՝ կեղտոտ կաթնագույն, ապա՝ մուգ։ Գլխարկի պտղամիսը սպիտակ է, ոտիկինը՝ գորշաշագանակագույն, գրեթե սև, սուր սխտորի հոտով և համով։ Թիթեղները սկզբում կպած են ոտիկին, հետագայում ազատ են, սպիտակավուն, նոսր։ Ոտիկը (երկարությունը՝ 5-15 սմ, հաստությունը՝ 0,2- 0,4 սմ) գորշադարչնագույն է, վերևում՝ թավշանման, ստորին մասում՝ թեթևակի հաստացած, թելանման, ավելի մուգ, ուղիղ կամ ծռված, երբեմն՝ արմատաձև երկարացած։ Սպորների փոշին ուն ի սպիտակ գույն։


== Նմանատիպ տեսակներ ==
Դասի այլ ներկայացուցիչ է հանդիսանում Marasmius։

ՀոմանիշներAgaricus alliaceus Jacq. 1773Կաղապար:Basionym
Mycetinis alliaceus (Jacq.) Earle 1909


== Կիրառություն ==
Ուտելի է. օգտագործվում է թարմ և չորացրած (որպես համեմունք)։


== Տես նաև ==
Կոճղասունկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Сержанина Г. И. Шляпочные грибы Белоруссии. — Минск: Наука и техника, 1984.
Hawksworth, D. L. et al.։ Ainsworth & Bisby’s Dictionary of the Fungi. volume 8, CAB, Wallingford 1995.
Winkler, R.։ 2000 Pilze einfach bestimmen. AT, Aarau 1993.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.pilz-baden.ch/galerie/alliaceus.html Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.
Նատրիումի օքսալատ

Նատրիումի օքսալատ, քիմիական միացություն, կազմված նատրիումական աղից և թրթնջկաթթվից։ Ընդհանուր բանաձևը՝ Na2C2O4, ունի բաց մանուշակագույն բյուրեղիկների տեսք։


== Ստացում ==
Նատրիումի կարբոնատի և թրթնջկաթթվի փոխազդեցությունից
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                2
              
            
            C
            
              O
              
                3
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            
              C
              
                2
              
            
            
              O
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                2
              
            
            
              C
              
                2
              
            
            
              O
              
                4
              
            
            +
            C
            
              O
              
                2
              
            
            ↑
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{2}CO_{3}+H_{2}C_{2}O_{4}\ {\xrightarrow {}}\ Na_{2}C_{2}O_{4}+CO_{2}\uparrow +H_{2}O}}}
  Ջերմային վառարանում 400°C ջերմաստիճանում նատրիումի ֆորմիատի տաքացումով ալկալիների կատալիտիկ ազդեցությամբ։


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Նատրիումի օքսալատը ձևավորում է անգույն բյուրեղներ։
Լուծվում է ջրում, իսկ էթանոլում անլուծելի է։
Ջրածնի պերօքսիդի հետ առաջացնում է Na2C2O4•H2O2 ։


== Կիրառություն ==
Արծնում է չիթը և մորթին։
Կիրառվում է հրագործության մեջ։
Օգտագործվում է արտադրության մեջ, երկնագույն ներկ ստանալու համար։
Անալիտիկ ռեագենտ է կալցիումի նստվածքի և հազվագյուտ հողերի, կալիումի պերմանգանատի լուծույթի թնդությունը որոշելու համար։
Խոչընդոտում է արյան բնականոն մակարդելիությունը։


== Գրականություն ==
Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
CRC Handbook of Chemistry and Physics. — 89th Edition. — Taylor and Francis Group, LLC, 2008-2009.
Химический энциклопедический словарь / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др.. — М.: Советская энциклопедия, 1983. — 792 с.


== Ծանոթագրություններ ==
Յուուլա (գյուղ, Տաբիվեռե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅուուլաՅուուլա (էստ․՝ Juula), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տաբիվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 57 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տարսոնի

Տարսոնի (վրաց.՝ ტარსონი) գյուղ Վրաստանում, Ծալկայի շրջանում, բնակչության 78%-ը ադրբեջանցիներ են։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 9 մարդ։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը ադրբեջանցիներ են։


== Ծանոթագրություններ ==
Կելեբերդյանսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան)

Կելեբերդյանսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Келебердянська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կելեբերդյանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 451 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Տրանսպորտը Բոսնիա և Հերցեգովինայում

Տրանսպորտը Բոսնիա և Հերցեգովինայում իր մեջ ներառում է ավտոմոբիլային և երկաթուղիներից, գետային նահանգիստներ և օդանավակայաններ։


== Ավտոճանապարհներ ==

Ըստ 2006 թվականի տվյալների՝

Ճանապարհների ձգվածություն՝ 21846 կմ
Ճանապարհներ ճամփեզրներով՝ 11425 կմ (4686 կմ միջքաղաքային ճանապարհներ)
Ճանապարհներ առանց ճամփեզրների՝ 10421 կմ


=== Միջազգային երթուղիներ ===
E65
E73
E661
E761
E762


=== Պետական ուղիներ ===
Ուղի 1
Ուղի 1-8
Ուղի 5
Ուղի 6
Ուղի 6-1
Ուղի 14
Ուղի 14-1
Ուղի 14-2
Ուղի 15
Ուղի 16
Ուղի 16-2
Ուղի 17
Ուղի 18
Ուղի 19
Ուղի 19-2
Ուղի 19-4
Ուղի 20


=== Ավտոբուսային փոխադրումներ ===
Բոսնիա և Հերցեգովինայի գործում է ավտոբուսային փոխադրումների և երթուղային ավտոբուսների ցանցը՝ Սարաևոյի ամենախոշոր ավտոպարկը ունի իր սեփական կայքը։ Բոսնիա և Հերցեգովինայում միջազգային փոխադրումների կազմակերպմամբ զբաղվում է Eurolines ընկերությունը, որը ուղևորություններ է կատարում Խորվաթիա, Գերմանիա, Ավստրիա, Ֆրանսիա, Հոլանդիա, Չեռնոգորիա, Բելգիա, Դանիա, Շվեյցարիա և Սերբիա։ Վատ որակով ճանապարհների հետ կապված հասանելի է միայն մեկ ավտոբուսը, անգամ դեպի հարևան Սերբիա ուղևորությունը տևում է 8 ժամ։


== Երկաթուղիներ ==
Երկաթուղիների ձգվածությունը երկրում 2006 թվականին կազմել է 1032 կմ (2002 թվականի դրությամբ ճանապարհների 792 կմ էլեկտրիֆիկացված են եղել)։
Հիմնական երթուղիներ՝

Տուզլա - Դոբոյ - Բանյա Լուկա - Նովի Գրադ -Բիխաչ - Խորվաթիայի հետ սահման
Շամաց (Խորվաթիայի հետ սահման) - Դոբոյ - Սարաևո - Մոստար - Խորվաթիայի հետ սահման


== Ջրային տրանսպորտ ==
Երկրում գլխավոր նավարկելի գետը Սավան է, սակայն նավարկելիությունը հնարավոր է միայն գետի որոշ մասերում։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի խոշորագույն գետային նավահանգիստներն են Գրադիշկան, Բրոդը, Շամացը, Բրչկոն և Օրաշյեն։ Բոսնիայում առևտրային նավեր չկան։


== Ավիահաղորդագրություն ==

2008 թվականի տվյալների համաձայն՝ երկրում հաշվվում է 25 օդանավակայան։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի խոշորագույն օդանավակայններն են Բանյա Լուկան, Մոստարը և Սարաևոն։ Նաև երկրում կա հինգ ուղղաթիռային հարթակ ուղղաթիռների նստեցման համար։


== Խողովակաշարային տրանսպորտ ==
1992 թվականին գազամուղի ձգվածությունը կազմել է 90 կմ, իսկ նավթամուղի ձգվածությունը՝ 174 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բոսնիայի ավտոբուսական ընկերություն (անգլ.)
Տուբուլին

Տուբուլին՝ սպիտակուց, որից կազմված են բջիջների միկրոխողովակները։ Վերջիններիս մեջ, ինչպես նաև ցիտոպլազմայում այն հանդես է գալիս դիմերի տեսքով, որը կազմված է α-տուբուլինի և β-տուբուլինի մեկական մոլեկուլներից։ Տուբուլինի յուրաքանչյուր մոլեկուլում դիմերների կազմի մեջ առկա է ԳԵՖ-ի մոլեկուլ։  Այս ենթամիավորների մեջ տարբերում են երեք դոմեն։ Բացի վերոնշյալ դիմերներից, առկա է նաև  γ-տուբուլինը, որի հիմքի վրա ձևավորվում են միկրոխողովակները։
Տուբուլինը լուծույթում ունակ է միացնել ԳԵՖ-ի մոլեկուլ։ Միկրոխողովակների աճը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ իրար են միանում տուբուլինի դիմերները, որոնց մեջ երկու ենթամիավորները միացած եմ ԳԵՖ-ի մոլեկուլների հետ։ Միկրոխողովակների պատերի վրա տեղի է ունենում β-ենթամիավորին միացած ԳԵՖ-ի հիդրոլիզ մինչև ԳԿՖ (α-ենթամիավորին միացած ԳԵՖ-ը կայուն է)։ ԳԿՖ-ին միացած տարաձևությունը ավելի հեշտությամբ է առանձնանում միկրոխողովակներից, որը վկայում է միկրոխողովակների դինամիկ անկայունության մասին՝ որոշակի պայմաններում նրանք կարող են գրեթե ամբողջությամբ քայքայվել։
Երկար ժամանակ ենթադրվում էր, որ տուբուլինը առկա է միայն կորիզավորների բջիջներում։ Սակայն ոչ վաղ անցյալում նախակորիզավորների մոտ հայտնաբերվել է բջջի բաժանմանը մասնակցող FtsZ սպիտակուցը, որը տուբուլինի նման կառուցվածք ունի և կարող է վերջինիս էվոլյուցիոն «նախնին» լինել։
δ- և ε-տուբուլինները հայտնաբերվել են ցենտրիոլների մեջ և ամենայն հավանականությամբ մասնակցում են բաժանման իլիկի ձևավորմանը։
β-տուբուլինի մոլեկուլային զանգվածը կազմում է մոտ 55 կԴա, երկարությունը՝ 8 նմ։
Տուբուլինը հանդիսանում է հակաուռուցքային դեղամիջոցների համար որպես թիրախ։ Կոլխիցինը միանալով տուբուլինի հետ՝ խանգարում է միկրոխողովակների առաջացման գործընթացը։ Նրա այս հատկությունը օգտագործվում է արհեստական պոլիպլոիդների ստացման և հոդատապի բուժման համար (կոլխիցինը նվազեցնում է նեյտրոֆիլների շարժունակությունը և դրանով թուլացնում է բորբոքային գործընթացը)։


== Ծանոթագրություններ ==
Այն կողմում (ֆիլմ, 1958)

«Այն կողմում» (ռուս.՝ «По ту сторону»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ֆեոդոր Ֆիլիպովը 1958 թվականին։


== Սյուժե ==
1921 թվական։ Կոմերիտականներ Մատվեևը և Բեզայսը, որոնք ժամանել են Չիտա, որն այդ ժամանակ Հեռավորարևելյան հանրապետության մայրաքաղաքն էր, ստանում են առաջադրանք՝ անցնել ճակատային գիծը դեպի սպիտակների թիկունք և հասնել անուչինո գյուղում գտնվող պարտիզանական շտաբին։ Խաբարովսկում Մատվեևը ցանկանում է հանդիպել կոմերիտուհի Լիզայի հետ, որին սիրահարված է, սակայն ճանապարհին նա կորցնում է ոտքը ծանր վնասվածքի հետևանքով։ Լիզան հրաժարվում է Մատվեևից՝ իմանալով նրա հաշմանդամության մասին, բայց նրան հավատարմորեն սիրում է Վարյա անունով աղջիկը, որին նա փրկել էր անարխիստների ձեռքից։ Մատվեևը զոհվում է պարեկային գնդակից՝ քարոզչական թռուցիկներ փակցնելու ժամանակ։


== Դերերում ==
Վսևոլոդ Սաֆոնով – Անտոն Մատվեև
Յուրի Պուզիրյով – Վիկտոր Բեզայս
Լյուդմիլա Կասատկինա – Վարյա
Եվգենի Շուտով – զինվոր
Վլադիմիր Եմելյանով – Նիկոլա
Սերգեյ Ֆիլիպով – Մայբա, անարխիստ
Ելենա Մուրատովա – Լիզա
Գրիգորի Բելով – բժիշկ
Սերգեյ Կալինին – Ժուկանով
Վադիմ Զախարչենկո – Սպիտակ գվարդիայի սպա
Ալեքսանդր Լեբեդև – անարխիստ (լուսագրերում նշված չէ)


== Նկարահանող խումբ ==
Բեմադրող նկարիչ՝ Եվգենի Չեռնյաև
Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Լև Օշանին
Հնչյունային ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Պավլով
Մոնտաժող՝ Վսևոլոդ Մասսինո


== Ստեղծում ==
Ֆիլմը նկարահանվել Է Վիկտոր Քինի համանուն վեպի մոտիվներով, որն առաջին անգամ հրապարակվել է 1928 թվականին և պատմում Հեռավոր Արևելքում տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին, որը բռնկվել է քաղաքացիական պատերազմի կրակով։ Սցենարի ստեղծմանը մասնակցել է հայտնի հետազոտող Ցեցիլիա Քինը։
Որոշ դրվագներ նկարահանվել են Մոշևո գյուղում՝ այն լեռան կողքին գտնվող վայրում, որտեղ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ հրետանային մարտկոց էր կանգնած և իրական մարտական գործողություններ են ընթացել կարմիրների և սպիտակների միջև։ Դրա համար 1905 թվականին ֆրանսիացիների կողմից կառուցված արդեն գոյություն ունեցող հիմնական երկաթուղային ճյուղին զուգահեռ կինեմատոգրաֆիստները գցել են ճանապարհի երեք լրացուցիչ օղակներ և իսկական զրահամեքենա են դրել, իսկ որոշ տեղացիներ մասնակցել են զանգվածային տեսարանների ստեղծմանը։ Մի շարք դրվագներ նկարահանվել են Մոլոտով քաղաքում։
Ֆիլմում որպես լեյտմոտիվ հնչում է «Песня о тревожной молодости» երգը, որը գրել է Ալեքսանդրա Պախմուտովան Լև Օշանինի բանաստեղծության հիման վրա։ Պախմուտովան Օշանինի բանաստեղծությունների հիման գրել է ևս չորս երգ և մի քանի սիմֆոնիկ դրվագներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Այն կողմում»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Այն կողմում» ֆիլմըArchived 2020-07-03 at the Wayback Machine. «Մոսֆիլմի» կայքում
Վավատսինիա

Վավատսինիա (հուն․՝ Βαβατσινιά), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։ Տեղակայված է Այիի Վավատսինիաս գյուղից դեպի արևելք։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2011 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 81 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնայա զվեզդա

«Կրասնայա զվեզդա» (ռուս.՝ Красная звезда - «Կարմիր աստղ»), խորհրդային շրջանի ռուսական զինվորական և համաքաղաքական օրաթերթ։ Հանիսացել է ԽՍՀՄ պաշտպանության մինիստրության կենտրոնական օրգանը։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1924 թվականի հունվարի 1-ին, Մոսկվայում։ 
Լուսաբանել է ԽՍՀՄ-ում և արտասահմանում տեղի ունեցող իրադարձությունները, պրոպագանդել խորհրդային ռազմագիտությունը, ԽՄԿԿ քաղաքականությունը ռազմական գործի ասպարեզում։ Պետական քարոզչության դիրքերից փորձել է արտացոլել ԽՍՀՄ զինված ուժերի կյանքն ու գործունեությունը, նյութեր տպագրել խորհրդային բանակի մարտիկների մասին։
Պարգևատրվել է Լենինի (1965 թ.), Կարմիր դրոշի (1945 թ.) և Կարմիր աստղի (1933 թ.) շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մերելեսար

Մերելեսար (ֆր.՝  Mérélessart), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 202 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.01 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.74 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 130 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 34 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 123 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 87-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 36։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,7 %։ 87 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 82 անձ (48 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 36 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սալմոզերկա

Սալմոզերկա (ռուս.՝ Салмозерка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սպիտակ ծով-Բալթյան ջրանցքի ափին։ Գետի երկարությունը 2,8 կմ է ավազանի տարածքը 332 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լիճ, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040100612102000015723
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001572
Ավազանի կոդը - 01.04.01.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պեչորսկայա Պիժմա

Պեչորսկայա Պիժմա (ռուս.՝ Печорская Пижма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Նենեցյան ինքնավար օկրուգով։ Գետաբերանը գտնվում է Պիժմա գետի ձախ ափին՝ 283 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 78 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000078434
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007843
Ավազանի կոդը — 03.05.03.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Գվոզդավա

Գվոզդավա (ուկրաիներեն՝ Гвіздава), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գվոզդավա գյուղում բնակվում էր 190 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 169,64 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մուրսալ (այլ կիրառումներ)

Մուրսալ, կարող է վերաբերել՝

Մուրսալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Կանգալի գավառում
Մուրսալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում
Սուրբ ծնունդն անհաջողակների հետ

«Սուրբ ծնունդն անհաջողակների հետ» (անգլ.՝ Christmas with the Kranks, այլ անվանում էր - «Սուրբ ծնունդն Կրենկամի հետ»), Սուրբ ծննդյան կատակերգություն։ Նկարահանված 2004 թվականին ռեժիսոր Ջո Ռոտ-ի կողմից։ Գլխավոր դերերը մարմնավորել են Թիմ Ալենը և Ջեյմի Լի Կյորտիսը։ Ֆիլմի պրեմիերան եղել է 2004 թվականի նոյեմբերի 24-ին ԱՄՆ-ում, Ռուսաստան է եկել դեկտեմբերի 23-ին։
Ֆիլմի հայտնի կարգախոսն է «Այս տոները նրանք դեռ երկար ժամանակ կհիշեն»։


== Սյուժե ==
Սովորական Կրենկովների ամերիկյան ընտանիքը ամեն տարի նշում էր Սուրբ ծննդյան տոները, բայց մի տարի երբ նրանց աղջիկը մեկնում է այլ երկիր սովորելու նպատակով, Լյուտերը ցանկանում է իր կնոջ հետ մեկնել Կարիբյան կղզի և այնտեղ անցկացնել Ամանորյա տոները, այդպիսով տնտեսելով ավելի քան 6000$: Ամուսինները որոշում են, որ այս մի տոներին չի լինելու ոչ մի տոնածառ, ոչ մի ձմեռպապ և այլն։ Այդպիսով նրանք չեղարկում են Սուրբ ծնունդը։
Այդ ամենի մասին շատ շուտով տեղեկանում է Կրենկովի հարևաններից մեկը, իսկ արդեն դրա մյուսը օրը ամբողջ քաղաքն է տեղեկանում Լյուտերի մտքերի մասին։ Քաղաքացիները սկսում են միտինգների և բողոքի ակցիաների միջոցով հետ քաշել նրանց այդ մտքից, Լյուտերի կինը՝ Նոռան արդեն պատրաստ էր ետ քաշվել այդ մտքից, և նույնիսկ փորձում էր ամեն կերպ մտնել այդ տոնական տրամադրության մեջ՝ իր տանը տեղադրելով տոնածառ, իսկ դրսում՝ ձմեռպապ։ Բայց տան տղամարդու ասածը օրենք է։ Սակայն ամեն ինչ փոխվում է այն պահից սկսած, երբ ծնողների մոտ պետք էր վերադառնալ նրանց աղջիկը՝ Բլերը, իր ամուսնու հետ։ Կրենկներին պետք էր շտապ վազել խանութներ, որպեսզի հասցնեին ամանորյա պատրաստություն տեսնել, մինչև իրենց աղջկա գալը։
Տոնածառի գնելը և հյուրասիրության նախապատրաստվելը անիմաստ և հուսահատ էին։ Ոստիկանությունը ձերբակալում է Լյուտերին, քանզի նա իր հարևանների կարծիքով փորձում էր գողություն կատարել։ Պարզվում է, որ ամեն ինչ կորած է, սակայն ամենադժվարին պահին Լյուտերին օգնության ձեռք է մեկնում նրա հարևան Վիկ Ֆրոմեյրան։ Նա որոշում է, որ աղջիկը չպետք է խանգարի սուրբ ծննդյան հրաշքի իրագործմանը, և ամբողջ բնակիչները պետք է օգնեն Լյուտերին Սուրբ ծնունդի հավաքույթին պատրաստվելու համար։ Բլերին դիմավորելու և տուն ուղեկցելու համար եկել էին ոստիկանները, սակայն քանի որ Բլերը նախատեսվածից շուտ էր եկել, ոստիկանները պետք է ամեն գնով ուշ հասնեին հավաքույթին, որպիսզի ամեն ինչ պատրաստ լիներ։ Ամեն ինչ շատ լավ է վերջանում, իսկ Լյուտերը իր տոմսերը, որոնք գնել էր Կարիբյան կղզի գնալու համար տալիս է իր հարևանին, և ինքը իր ընտանիքի հետ միասին ապրում է իր սեփական տանը՝ ուրախ և երջանիկ։


== Դերերում ==


== Արտադրություն ==
Ֆիլմը պլանավորված էր նկարահանել Չիկագոյի և Լոս-Անջելես-ի թաղամասերում, սակայն վատ եղանակի պատճառով նկարահանումները տեղի ունեցան փակ միջավայրում՝ տարբեր տաղավարներում։
Ֆիլմի արտադրության վրա ծախսվել է ավելի քան $60 000 000: Առաջին ուիկենդի ժամանակ ֆիլմը աշխատել է $21 570 867, և գրավել է երրորդ տեղը «Ազգերի գանձից» և «Սուպերընտանիքից» հետո։


== Ծանոթագրություններ ==
Երկու մեծ թիֆլիսեցիներ

«Երկու մեծ թիֆլիսեցիներ», հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1913 թվականին։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթի (№ 30) մարտի 14-ի համարում։ Այնուհետև 1969 թվականին Երևանում լույս տեսած Ն․ Թումանյանի «Թումանյանը քննադատ» (էջ 240-242) գրքում Առանձին հատվածներ՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության չորրորդ հատորում (էջ 236-239)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 7-րդ հատորում արտատպվել է Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթից։


== Ծանոթագրություններ ==
Դերշ

Դերշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիամ Տիգրանյան-Տեր-Մարտիրոսյան

Մարիամ Թադեոսի Տիգրանյան-Տեր-Մարտիրոսյան (Մարիա Ֆադեևնա Տիգրանովա-Տեր-Մարտիրոսյան, մայիսի 25, 1882(1882-05-25), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 31, 1947(1947-07-31), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դաշնակահարուհի։


== Կենսագրություն ==
1911 թվականին ավարտել է Ռապգոֆի բարձրագույն երաժշտական կուրսերը Պետերբուրգում (Ե․ Պ․ Ռապգոֆի դասարան)։ Անդրկովկասի քաղաքներում (այդ թվում՝ Երևանում) և Լենինգրադում հանդես է եկել որպես մենակատարուհի, իսկ երգիչներ Վ․ Տեր-Առաքելյանի, Բ․ Զալիպսկու, Հ․ Դանիելյանի, Վ. Արծրունու, ջութակահար Հ․ Նալբանդյանի հետ՝ անսամբլներում։ Եղել է Կոմիտասի, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի, Նիկողայոս Տիգրանյանի (իր եղբոր), Ս․ Բարխուդարյանի, Ս․ Տեր-Ղևոնդյանի և ուրիշ հայ կոմպոզիտորների բազմաթիվ ստեղծագործությունների առաջին կատարողն ու պրոպագանդողը։
Ջեսիկա դի Չիկո

Ջեսիկա Սոնյա Դի Չիկո  (անգլ.՝ Jessica Sonya DiCicco, հունիսի 10, 1980(1980-06-10), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոյի և հնչյունավորման դերասանուհի և երգչուհի, առավել հայտնի է իր դերերով, մուլտսերիալներով և տեսախաղերով։


== Կենսագրություն ==
Ջեսիկա Դի Չիկոն ծնվել է Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Նրա հայրը հեռուստա- և կինոռեժիսոր Բոբի Դի Չիկոն է։ Նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Նյու Յորք, երբ նա երիտասարդ էր, նա մեծացել է Վերին Վեստ Սայդ շրջանում։ Երկրորդ դասարանում ընտրվել է Մարլո Թոմասի կողմից որպիսի հայտնվի «ABC» հեռուստաալիքի «Free to Be… a Family» հատուկ հեռուստահոլովակում։ Նա Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլայի առաջարկով նկարահանվել է «Կնքահայրը 3» ֆիլմում, նաև եղել է հրավիրված դերասան «Քեյտ Էլլի» հեռուստասերիալում։ Ունեցել է երկրորդական դեր (Սինդիա Զագարելա) 1993 թվականի «Տնային սրբեր» ֆիլմում։ 15 տարեկան հասակում նրա լուսանկարը հայտնվել է «New York Magazine» ամսագրի շապիկին, որը հրատարակվել է 1996 թվականին։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վոդյանի (այլ կիրառումներ)

Վոդյանի, կարող է վերաբերել՝

Վոդյանի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազ
Վոդյանի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում
Պոլ Գավարնի

Պոլ Գավարնի, (ֆր.՝ Paul Gavarni, Hippolyte Sulpice Guillaume Chevalier, հունվարի 13, 1804(1804-01-13)[…], Փարիզ - նոյեմբերի 23, 1866(1866-11-23) կամ նոյեմբերի 24, 1866(1866-11-24), Փարիզի 16-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի գրաֆիկ, ծաղրանկարիչ, գրքերի պատկերազարդող։


== Կենսագրություն ==

Ծնվել է աղքատ ընտանիքում։ Աշխատել է գործարանում, զուգահեռաբար սովորել է գեղարվեստի անվճար դպրոցում։ Նրան նկատել է Էմիլ Ժիրարդենը, սկսել է տպագրվել նրա «Մոդ» ամսագրում, ինչպես նաև` տպագրվել է «Շարիվարի», «Արտիստ», «Իլյուստրասիոն» և իր ժամանակի այլ հայտնի պարբերականներում։ Պատկերազարդել է Օնորե դը Բալզակի և Էժեն Սյուի գրքերը, Էռնստ Հոֆմանի նովելները։
Կեղծանունը վերցրել է Իսպանիայի հետ սահմանին Վերին Պիրենեյներ դեպարտամենտի գեղատեսիլ գյուղակի անունից, որտեղ երիտասարդ տարիներին որոշ ժամանակ աշխատել է։
Իզիդոր Գրավնիլի հետ մասնակցել է «Սատանան Փարիզում» սատիրական պատմվածքների ու ակնարկների ժողովածուների աշխատանքներին, որոնք հրատարակել է Պիեռ Ժյուլ Էտցելը և որոնցում տպագրվել են Բալզակը, Ժորժ Սանդը, Շառլ Նոդիեն։ Գրաֆիկայում Գավարնիի սիրելի թեմաներից են եղել փարիզյան դիմակահանդեսները։
Շառլ Բոդլերը, գնահատելով Գավարնիի տաղանդը, նշել է, որ նա «ոչ միայն ծաղրանկարիչ է, և անգամ ոչ միայն նկարիչ, այլ նաև` գրականագետ».
1847-1851 թվականներին Գավարնին աշխատել է Մեծ Բրիտանիայում։ Կյանքի վերջին տարիներին գրեթե թողել է նկարչությունը, հետաքրքրվել է գիտական հայտնագործություններով։


== Ճանաչում ==
Նկարչի մասին առաջին մենագրության հեղինակը Գոնկուր եղբայրներն են, որոնք նրա ընկերներն էին։ Գավարնին նաև հաճախ է հայտնվել գրողների «Օրագրում»։ Անատոլ Ֆրանսն այսպես է մեկնաբանել «Օրագրում» Գավարնիի նկարագրությունը. 

Շառլ Բոդլերը «Ժամանակակից կյանքի բանաստեղծը» (1863) հոդվածում Գավարնիին նկարագրում է պարոն Գ. անվամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Шевалье, Ипполит Гильом Сюльпис»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Бодлер Ш. Об искусстве. — М.: Искусство, 1986. — 422 с.
Lemoisne P.-A. Gavarni, peintre et lithographe. Paris, H. Floury, 1924—1928
Dolan T. Gavarni and the critics. Ann Arbor: UMI Research Press, 1981
L’oeuvre de Gavarni: lithographies originales et essais d’eau-forte et de procédés nouveaux; catalogue raisonné/ J. Armelhaut, E. Bocher, eds. Paris: L’Echelle de Jacob, 2002
Поль Гаварни (1804—1866). Каталог выставки эстампов. Л.: Изд-во Гос. Эрмитажа, 1961
Литографии Поля Гаварни и Оноре Домье: каталог передвижной выставки. Л.: Гос. Эрмитаж, 1974


== Արտաքին հղումներ ==
Պոլ Գավարնի Archived 2015-12-22 at the Wayback Machine.
Gavarni Paul(անգլ.)
Gavarni
Վասկի (գյուղ, Զենկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասկիՎասկի (ուկրաիներեն՝ Васьки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վասկի գյուղում բնակվում էր 53 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,423 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 125,3 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քրոմատաչափություն

Քրոմատաչափություն, քրnմատամետրիա, երկքրոմատաչափություն, վերլուծական քիմիայի տիտրաչափական եղանակ։ Կիրառվում է վերականգնիչների (Fe(II), Te(IV), Mo(III), Ti(III), SՕ32-, հիդրոքինոն, ասկորբինաթթու և այլն) քանակական որոշման համար։ Քրոմատաչափությունը հիմնված է Cr2Օ72-+14H++6e 
  
    
      
        ⇄
      
    
    {\displaystyle \rightleftarrows }
   2Cr3++7H2Օ ռեակցիայի վրա (ստանդարտ էլեկտրոդային պոտենցիալը 1, 33 Վ)։
Կուրվելանդիա

Կուրվելանդիա (պորտ.՝ Curvelândia), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 4967 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 748,363 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 6,6 մարդ/կմ2։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 15.028.378,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 3.154,57 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)


== Ծանոթագրություններ ==