Բարբարա Լիսկով

Բարբարա Լիսկով (անգլ.՝ Barbara Liskov, նոյեմբերի 7, 1939(1939-11-07), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), համակարգչային գիտությունների ոլորտի ամերիկացի գիտնական, տվյալների վերացության խնդրի հետազոտող, CLU ծրագրավորման լեզվի զարգացման խմբի ղեկավար, 2008 թվականի Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիր։
ԱՄՆ ազգային ճարտարագիտական ակադեմիայի (1988 թվական), ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի (2012 թվական) անդամ է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կալիֆորնիայում, որտեղ բնակություն էին հաստատել հայրական կողմից պապիկն ու տատիկը՝ Լև Գուբերմանը և Ռոզա Մարգոլիսը, ովքեր արտագաղթել էին Ռուսական կայսրությունից։ 1961 թվականին Կալիֆորնիայի Բերկլիի համալսարանում ստացել է մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճան, որից հետո ուսումը շարունակել է Ստենֆորդի համալսարանում, որտեղ էլ 1968 թվականին դարձել է ԱՄՆ-ում առաջին կինը, ով ստացել է համակարգչային գիտությունների փիլիսոփայության դոկտորի գիտական աստիճան շախմատային վերջնախաղեր (A program to play chess endgames) խաղալու վերաբերյալ ծրագրային ապահովման իրականացման թեզով։
1972 թվականից աշխատում և դասավանդում է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։
1970-ական և 1980-ական թվականներին ղեկավարել է CLU և Argus ծրագրավորման լեզուների մշակումը, ինչպես նաև Thor օբյեկտի վրա հիմնված Տվյալների բազաների կառավարման համակարգը։ 1987 թվականի Ջենեթ Ուինգի հետ մշակել են ենթատեսակների փոխարինման սկզբունքը։ Գլխավորում է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ծրագրավորման մեթոդաբանության խումբը՝ ներկայումս մեծ ուշադրություն դարձնելով FBA խափանման հանդուրժողականության (Ֆեդերատիվ բյուզանդական համաձայնագիր) և բաշխված հաշվարկների վրա։
Ամերիկյան գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի և հաշվողական տեխնիկայի միության լիիրավ անդամ է։
Լիսկովը մշտապես խրախուսել և աջակցել է իգական սեռի ներկայացուցիչներին։ Վերջերս մեծ ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, որ համակարգչային գիտությունը դարձնի ավելի համերաշխ ոլորտ։ Կանանց և պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի կրտսեր անդամներին ներգրավելով աշխատանքների մեջ՝ օգնում է, որ նրանք կառուցեն իրենց կարիերան և ունենան առաջխաղացում։ Այսօր Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտն զգալիորեն տարբերվում է այն վայրից, որտեղ նա սկսեց իր կարիերան 1970-ականների սկզբին, որովհետև այն ժամանակ ֆակուլտետում աշխատում էր կին աշխատակիցների մի փոքր խումբ։
Ամուսինը Նաթան Լիսկովն է (Nathan Arthur Liskov, ամուսնացել են 1970 թվականին), որդին՝ Մոզես Լիսկովը (Moses Liskov, 1975), որը նույնպես համակարգչային գիտությունների ոլորտի գիտնական է։ 


== Պարգևներ ==
2004 — Ջոն Ֆոն Նեյմանի մեդալ
2005 — Շվեյցարիայի Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցի պատվավոր դոկտորի գիտական կոչում
2008 — Թյուրինգի մրցանակ «Ծրագրավորման լեզուների և համակարգային ձևավորման գործնական և տեսական հիմունքներում ունեցած ներդրման համար, մասնավորապես, սխալների նկատմամբ կայունության հետազոտության, տվյալների վերացականացման և բաշխված հաշվարկների բնագավառում:»
2013 — Հարոլդ Պենդերի մրցանակ
2018 — Համակարգչային տեխնիկայի պիոներ


== Մատենագիտություն ==
CLU Reference Manual, 1984
Abstraction and specification in programm development, 1986
Program development in Java: Abstraction, specification and object-oriented design, 2001


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բարբարա Լիսկովի էջը ՄՏԻ կայքում (անգլ.)
«2008 թվականի Թյուրինգի մրցանակը շնորհվել է Բարբարա Լիսկովին», Компьюлента
«Barbara Liskov wins Turing Award» Archived 2009-03-17 at the Wayback Machine., Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ (անգլ.)
Erica Naone (2009-12-21)։ «Driven to Abstraction» (անգլերեն)։ MIT Technology Review։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-09-24-ին։ Վերցված է 2013-11-20