armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պորտու Վելյու

Պորտու Վելյու (պորտուգալերեն՝ Porto Velho. Պորտուգալերեն արտասանություն: [[Միջազգային հնչյունական այբուբեն|[ˈpoʁtu ˈvɛʎu]]], պորտուգալերենից թարգմանած՝ նշանակում է Հին նավահանգիստ), քաղաք և համայնք Բրազիլիայում, Ամազոն գետի ավազանում, վերջինիս կարևորագույն վտակներից մեկի՝ Մադեյրայի արևելյան ափին։ Ռոնդոնիա նահանգի վարչական կենտրոնն է ու ամենախոշոր բնակավայրը, ինչպես նաև՝ կաթոլիկ եկեղեցու արքեպիսկոպական նստավայր։ Բրազիլիայի ամենաընդարձակ տարածքն ունեցող նահանգային վարչական կենտրոնն է։ 2018 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 519.531 2018 est.: 
Պորտու Վելյուն տրանսպորտային կարևոր հանգույց է տարածաշրջանում։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է՝  3.656.512 հազար ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է՝   9.779,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝  0,763 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Կլիմա ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Prefeitura Municipal de Porto Velho (official page of Porto Velho)
Unofficial page of Porto Velho history
Twitter
Facebook Archived 2021-01-17 at the Wayback Machine.
Ուիլյամ Սենֆորդ Նայ

Ուիլյամ Սենֆորդ Նայ (անգլ.՝ William Sanford Nye, նոյեմբերի 27, 1955(1955-11-27), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ և ԱՄՆ), ամերիկացի ինժեներ, դերասան և հեռուստահաղորդավար։


== Կենսագրություն ==
Ուլիամ Սենֆորդ Նայը ծնվել է Վաշինգտոնում, նրա ծնողներն էին Ժակլինը (1921-2000), որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես գաղտնագրագետ և Էդվին Դեբի Նայը (1917-1997), նա նույպես երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախկին վետերան էր։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Նայը սովորել է Քորնելի համալսարանում, որտեղ նրան դասավանդել է Կարլ Սագան։ Համալսարանն ավարտել է 1977 թվականին։
Նայը իր կարերիան սկսել է Բոինգ կազմակերպությունում, որտեղ նաև նկարահանվել է ուսուցողական ֆիլմերում։ Հետագայում նա աշխատել է, որպես  ավիացիոն ոլորտի խորհրդատու։ 1999 թվականին տրված հարցազրույցի ժամանակ նա ասել է, որ մի քանի տարին մեկ դիմել է HACA-ին՝ տիեզերագնացի պաշտոն ստանալու համար, բայց ամեն անգամ մերժել են ։
2010 թվականին Նայը զբաղեցնում է «Մոլորակային միություն» կազմակերպության գործադիր տնօրենի պաշտոնը։


== Ֆիլմագրություն ==
«Մեծ պայթյունի տեսությունը», հեռուստասերիալ, 7-րդ եթերաշրջան՝ 7-րդ սերիա և 12-րդ եթերաշրջան՝ 1-ին սերիա, կամեո,
«Աստղային դարպասներ. Ատլանտիդա», հեռուստասերիալ, 5-րդ եթերաշրջան՝ 16-րդ սերիա, կամեո,
«Թվեր», հեռուստասերիալ, 3-րդ եթերաշրջան՝ 8-րդ սերիա, կամեո,
«Կույր գոտի», հեռուստասերիալ, 3-րդ եթերաշրջան՝ 20-րդ սերիա, 4-րդ եթերաշրջան՝ 18 սերիա, կամեո,
«Ֆիքսիկներ։ Մեծ գաղտնիքը»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт(անգլ.)
Ուիլյամ Սենֆորդ Նայ (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Զարեչանկա

Զարեչանկա (ուկրաիներեն՝ Зарічанка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զարեչանկա գյուղում բնակվում էր 929 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2745 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 338,43 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խրապովկա

Խրապովկա (ռուս.՝ Храповка), գյուղ Ռուսաստանի, Բրյանսկի մարզի Պոգարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 131 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էտրեպանյի

Էտրեպանյի (ֆր.՝ Étrépagny), համայնք Ֆրանսիայի հյուսիսային մասում՝ Նորմանդիա երկրամասի Էր դեպարտամենտում, երկրի մայրաքաղաք Փարիզից մոտավորապես 75, մարզկենտրոն Ռուանից 40, Էվրե քաղաքից՝ 50 կիլոմետր հեռավորության վրա։ 2011 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 3.834:


== Պատմություն ==
Քաղաքի ներկայիս տարածքում դեռևս հինհռոմեական ժամանակներում գոյություն է ունեցել Ստերպինակում (Sterpinacum) անվանումով բնակավայր։ Ֆրանկների Դագոբերտ I թագավորի օրոք այստեղ բերդ է կառուցվել։ 1870 թվականի ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակը քաղաքը մեծապես վնասվել է։
Մինչև 2015 թվականը համայնքը գտնվել է Վերին Նորմանդիա երկրամասի, 2016 թվականի հունիսի 1-ից՝ նորակազմ, միավորյալ Նորմանդիա երկրամասի կազմում։
Էտրեպանյիում է ծնվել ֆրանսիացի անվանի նկարիչ և արվեստի տեսաբան Լուի Անկետենը (1861-1932), ով համարվում է կերպարվեստում սինթետիզմի հիմնադիրներից մեկը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Համայնքապետարանի շենքը, որը կառուցվել է19-րդ դարում
Եկեղեցին, որը կառուցվել է 14-ից 15-րդ դարերում
Նախկին դոմինիկյան վանքը
Միջնադարյան դղյակի ավերակները


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին քաղաքի աշխատունակ (15-ից մինչև 64 տարեկան) 2435 բնակիչներից տնտեսական ակտիվություն են դրսևորել 1727-ը (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 70,9%, այնքան, որքան եղել է 1999 թվականին)։ Աշխատունակ ակտիվ բնակչներից աշխատել են 1476-ը (781 տղամարդ և 695 կին), 251-ը գրանցված են եղել որպես գործազուրկ (117 տղամարդ և 134 կին)։ 708 աշխատունակ, բայց ոչ ակտիվ բնակիչներից 193-ը եղել են սովորողներ, 276—ը՝ թոշակառու, 239-ը չեն աշխատել այլ պատճառներով։ 
2010 թվականին համայնքում հաշվվել է հարկման ենթակա 1533 տնային տնտեսություն՝ 3871 բնակչով։ Ընդ որում՝ յուրաքանչյուր հարկատուի միջին եկամուտը կազմել է 17.478 եվրո։


== Քույր քաղաք ==
Էտրեպանյին բարեկամական ու գործընկերային սերտ հարաբերություններ է հաստատել իռլանդական Թրիմ քաղաքի հետ, որտեղ միջնադարյան նորմանդական հարուստ ժառանգություն է պահպանվել։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Չիր (ապուր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չիր (այլ կիրառումներ)Չիր (ապուր), ավանդական սլովենական ամառային ապուր։ Հիմնական բաղադրամասերն են արիշտան, կաթը և բրինձը։ Հետո ավելացնում են ձեթ և սոխ։ Հաճախ չիր ապուրի մեջ ավելացնում են սունկ, կարտոֆիլ, գազար։ Չիրն ունի պատրաստման տարբեր եղանակներ։
Չիր ապուրը տարածված ուտեստ է Սլովակիայի մարզերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արշավիր Բաբայան

Արշավիր Աբգարի Բաբայան (փետրվարի 5 (18), 1903, Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 5, 1989(1989-07-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բուսախտաբան, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1961), պրոֆեսոր` (1962)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1963)։


== Կենսագրություն ==
1925 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը և 1927 թվականին Լենինգրադի կիրառական կենդանաբանության և բուսախտաբանության ինստիտուտը։ 1964-1986 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Բույսերի պաշտպանության ԳՀԻ՝ բուսաախտաբանության բաժնի վարիչ։ Աշխատանքները վերաբերում են բամբակենու, կարտոֆիլի, պտղատու ծառատեսակների, խորհրդենու, ծխախոտի, հացազգիների հիվանդությունների հարուցիչների կենսակերպին և պայքարի միջոցառումների մշակմանը։ Մատենադարանում կազմակերպել Է մանրէաբանության լաբորատորիա, ղեկավարել ձեռագրերի ու գրքերի «բուժման» աշխատանքները։


== Երկեր ==
Материалы к изучению микрофлоры ССР Армении, Р., 1930 (համահեղինակ)


== Ծանոթագրություններ ==
Վերսանդ Հակոբյան

Վերսանդ Ֆրանսիկի Հակոբյան (սեպտեմբերի 15, 1950(1950-09-15), Սիսիանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 19, 2022(2022-07-19)), Հայաստանի խորհրդարանի նախկին պատգամավոր ։


== Կենսագրություն ==
1968 - 1973 թվականներին սովորել է Կիևի քաղաքացիական ավիացիայի ինժեներների ինստիտուտի օդային տրանսպորտի կառավարման համակարգերի ֆակուլտետում։
1980 - 1985 թվականներին սովորել է նույն ինստիտուտի տնտեսագիտության և օդային տրանսպորտի կառավարման ֆակուլտետ։ Ավիացիայի ինժեներ, լեյտենանտ ինժեներ։
1973 - 1994 թվականներին եղել է ՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանի ինժեներ, հերթափոխի ղեկավար, ուղևորափոխադրումների բաժնի պետ։
1994 - 2002  թվականներին եղելէ «Հայկական ավիաուղիներ» պետական ձեռնարկության ներկայացուցիչ Արաբական Միացյալ Էմիրություններում։
2002 - 2007 թվականներին եղելէ «Հայկական միջազգային ավիաուղիներ» ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն։
2003 թվականին ՀՀ ԱԺ ընտրություններին առաջադրվել է մեծամասնական ընտրակարգով, բայց չի հաղթահարել շեմը։
2007 թվականի մայիսի 12- ին պատգամավոր է ընտրվել թիվ 12 ընտրատարածքից, « Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ։
Երևանի շամպայն գինիների գործարանի սեփականա­տեր։


== Արտաքին Հղումներ ==
Կենսագրություն


== Ծանոթագրություններ ==
Ցարև

Ցարև (ռուս.՝ Царев), գյուղ Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Լենինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2582 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տիռվասե

Տիռվասե (էստ․՝ Tõrvase), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տահևա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սպարտակ Բագաշվիլի

Սպարտակ Բագաշվիլի (օգոստոսի 7 (20), 1914, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 1, 1977(1977-02-01), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրաց խորհրդային դերասան։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ է (1963), առաջին աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1941)։


== Կենսագրություն ==
Սպարտակ Լեվանովիչ Բագաշվիլին ծնվել է 1914 թվականի հուլիսի 25-ին (օգոստոսի 7) Թիֆլիսում (այժմ՝ Թբիլիսի)։ 1935 թվականից աշխատել է որպես պրոֆեսիոնալ կինոդերասան։ Նրան մեծ ճանաչում բերեց «Արսեն» ֆիլմում (1937) գլխավոր դերում հանդես գալը։ Այդ դերով դերասանը բացահայտեց ազգային հերոսի բնավորության սոցիալական խորաթափանցությունը, նրա ռոմանտիկ ոգևորությունը։ Տաղանդի ազգային ինքնությունը նրան հաջողություն բերեց նաև մյուս հերոսական-ռոմանտիկ դերերում։
1944 թվականին Բագաշվիլին ավարտել է Թբիլիսիի կինոստուդիայի դերասանական դպրոցը։ Մահացել է 1977 թվականի փետրվարի 1-ին։


== Ֆիլմագրություն ==


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
«Առաջին աստիճանի Ստալինյան մրցանակ» (1941) «Արսեն» ֆիլմում (1937) գլխավոր դերակատարման և «Մեծ ցոլք» ֆիլմում (1938) Գեորգիի դերակատարման համար
Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (1963)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кино. Энциклопедический словарь. — М.: Советская энциклопедия, 1987.


== Արտաքին հղումներ ==
Սպարտակ Բագաշվիլի Internet Movie Database կայքում
Լուիս Ալֆրեդ Վիլց

Լուիս Ալֆրեդ Վիլց (անգլ.՝ Louis Alfred Wiltz, հունվարի 21, 1843(1843-01-21), Օռլեան շրջան, Լուիզիանա, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 16, 1881(1881-10-16), Օռլեան շրջան, Լուիզիանա, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Լուիզիանայի 29-րդ նահանգապետ։


== Կենսագրություն ==
Լուիս Ալֆրեդ Վիլցը ծնվել է 1834 թվականի օգոստոսի 20-ին, Նոր Օռլեանում՝ Ջ․ Բ․ Թեոֆիլի և Լուիզա Իրեն Վիլցի ընտանիքում։ 15 տարեկանում ավարտել է պետական դպրոցը, որից հետո սկսել է աշխատել Plauche and Co առևտրական ընկերությունում։ Ընկերության սնանկանալուց հետո Վիլցը դարձել է Լուիզիանայի 2-րդ շրջանային դատարանի աշխատող։
Քաղաքացիական պատերազմի սկսվելուց հետո Վիլցը որպես շարքային զորակոչվել է Ամերիկայի Համադաշնային Նահանգների բանակ, բայց արագ հասել է մինչև կապիտանի կոչման։ Հետագայում նրան գերի են վերցրել, իսկ հետո արձակել են գերիների փոխանակման ժամանակ։ 1863 թվականին ամուսնացել է Միքայելե Բյենվենյուի հետ։ Նրանք չորս դուստր և մեկ որդի են ունեցել։
1868 թվականին Վիլցն ընտրվել է Լուիզիանայի ներկայացուցիչների պալատ և Նոր Օռլեանի դպրոցական խորհուրդ։ 1872 թվականին ընտրվել է քաղաքապետ, բայց չի կարողացել պաշտոնն զբաղեցնել մինչև 1875 թվականը՝ հանրապետական քաղաքապետի կողմից գրասենյակն ազատելու մերժման պատճառով։ 1875 թվականին զբաղեցրել է Պալատի խոսնակի, իսկ 1877-1880 թվականներին՝ փոխնահանգապետի պաշտոնը։
1879 թվականին, Լուիզիանայի նոր սահմանադրության ընդունումից հետո, նահանգապետ Ֆրենսիս Նիկոլսի ժամկետը կրճատվել է մեկ տարով։ Նոր ընտրությունները կայացել էին 1879 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, և Վիլցը հեշտությամբ հաղթել էր իր հանրապետական հակառակորդին։ Նրա երդմնակալության արարողությունը կայացել է 1880 թվականի հունվարի 13-ին։ Վիլցի՝ նահանգապետ դառնալը կապվում է կոռուպցիայի ծաղկման հետ։
Լուիս Վլիցը, որը հիվանդ էր տուբերկուլոզով, մահացել է 1881 թվականի հոկտեմբերի 16-ին, իր գրասենյակում։ Հուղարկավորված է Նոր Օռելանի Սենթ Լուիս № 2 գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
John Kendall. Chapter 22: Wiltz // History of New Orleans. — Chicago and New York: The Lewis Publishing Company, 1922. — P. 342-358.
Robert Sobel, John Raimo. Biographical Directory of the Governors of the United States, 1789–1978. — Westport, Conn.: Meckler Books, 1978. — Т. 4.
Joseph G. Dawson III. The Louisiana Governors: From Iberville to Edwards. — Baton Rouge: Lousiana State University Press, 1990.
Իրդին

Իրդին (ուկրաիներեն՝ Ірдинь), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Չերկասիի մարզի Չերկասիի շրջանում։
2007 թվականի տվյալներով Իրդին քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 925 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Խոսելու

Խոսե Լուիս Սանմարտին Մատո (իսպ.՝ José Luís Sanmartín Mato, մարտի 27, 1990(1990-03-27), Շտուտգարտ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ալավես» ակումբի հարձակվող։


== Ակումբային կարիերա ==
Հանդես գալով «Սելտայի» գրեթե բոլոր երիտասարդական թիմերում՝ Խոսելուն 2008/09 մրցաշրջանում անցկացրել է մեկ խաղ առաջին թիմի կազմում։ 2009 թվականի ամռանը խաղացողը տեղափոխվել է «Ռեալ Մադրիդ», բայց հաջորդ մրցաշրջանը նա վարձավճարով անցկացրել է իր նախկին թիմում։ 2010/11 մրցաշրջանում Խոսելուն եղել է «Կաստիլիայի» լավագույն ռմբարկուն, իսկ 2011 թվականի մայիսի 21-ին կատարել է նորամուտը «Ռեալի» կազմում՝ մասնակցելով «Ալմերիայի» դեմ խաղին և դառնալով գոլի հեղինակ։ Այդ խաղում «Ալմերիան» կրել է խայտառակ պարտություն 8:1 հաշվով։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 20-ին Խոսելուն դուրս է եկել փոխարինման գավաթի խաղարկության՝ «Պոնֆերադինայի» դեմ խաղում և խփել մեկ գոլ։
2014 հունիսի 9-ին Խոսելուն տեղափոխվել է «Հաննովեր 96» ակումբ՝ ստորագրելով պայմանագիր մինչև 2018 թվականը։
2015 թվականի հունիսի 16-ին վարձավճարով տեղափոխվել է «Դեպորտիվո Լա Կորունյա»։


== Կարիերան հավաքականում ==
Խոսելուն խաղացել է Իսպանիայի հավաքականի մինչև 19, մինչև 20 և մինչև 21 տարեկանների կեզմերում, սակայն առանձնահատուկ ձեռքբերումներ չի ունեցել։


== Ձեռքբերումներ ==
«Ռեալ Մադրիդ»Իսպանիայի գավաթի դափնեկիր – 2010/11


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Խոսելու պրոֆիլը BDFutbol կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը futbolme կայքում (Իսպաներեն)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Մոստովայա (Ելովկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոստովայա (այլ կիրառումներ)Մոստովայա (ռուս.՝ Мостовая), գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 24 կմ։ Թափվում է Ելովկա գետի ձախ ափին՝ 114 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112120000016629


=== Վտակներ ===
Ձախ. Ուրիլիչեն (առու)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հարսենք (Խարբերդի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հարսենք (այլ կիրառումներ)Հարսենք (թուրքերեն՝ Salkaya), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում է Խարբերդ քաղաքից 10 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղը ունի շուրջ 600-ամյա պատմություն։ Կիսաքանդ վիճակում պահպանվել են հայկական եկեղեցիներ և միջնադարյան հայկական գերեզմանատներ։
1937 թ. գյուղ է հաճախել Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը։
Հայկական բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Տրոֆյե

Տրոֆյե (նաև տրոֆիե, տրոֆի, իտալերեն՝ trofie), իտալական մակարոնի տարատեսակ։
Տրոֆյեի հայրենիքը` Ռեքոն է (Լիգուրիա շրջան)։ Անունը, հավանաբար, առաջացել է լիգուրիական strufuggiâ բառից («տրորել», «քսել») և նկարագրում է ձեռքի շարժումները խմորից «երշիկ» պատրաստելիս։ Սրանք փոքր, թեթևակի կծկված իլիկաձև մակարոններ են։ Դրանց երկարությունը սովորաբար մոտ 3-4 սմ է։ Փոքր տրոֆյեները կոչվում են «տրոֆյետե» (իտալերեն՝ trofiette)։
Ավանդական տրոֆյեները պատրաստվում են ձեռքով ցորենի պինդ սորտերից, ջրից և աղից, առանց ձվի։ Սակայն, մեր ժամանակներում գերակշռում է արդյունաբերական արտադրությունը։ Գոյություն ունի նաև տրոֆյենների տեսակ, որը կոչվում է trofie bastarde, և այն պատրաստվում է շագանակի ալյուրից։
Որպես կանոն, տրոֆյեները մատուցվում են պեստո սոուսով։ Երբեմն նրանք պատրաստվում են լոբիով և կարտոֆիլով։ Տրանիում առավել հայտնի են խեցգետնով տրոֆյեները։
Որոշ իտալական քաղաքներում անցկացվում են տրոֆյեի ամենամյա տոներ, ինչպես օրինակ, Սորիում, Բելֆորտե Մոնֆերատոյում, Կարենտինոյում և Մոնտորոյում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Trofie»։ Alimentipedia (իտալերեն)։ Վերցված է 2017-01-17
Մելովկա (Ուբլյայի վտակ)

Մելովկա (ռուս.՝ Меловка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուբլյա գետի ձախ ափին՝ 39 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 29 կմ է, ավազանի տարածքը 336 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010400312107000011813
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107001181
Ավազանի կոդը - 05.01.04.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դևագի հատված

Դևագի հատված (լատ.՝ Cistanche fissa), ճրագախոտազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Մինչև 50-60 սմ բարձրությամբ, միայնակ հաստ ցողուններով, մակաբույծ բազմամյա խոտաբույս է։ Մինչև 20 սմ երկարությամբ և 5-8 սմ լայնությամբ ծաղկաբույլը խիտ է և հաստ։ Պսակը բաց երկնագույն է և թեթևակի զիգոմորֆ։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արարատի շրջակայք)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Ադրբեջանում, Միջին Ասիայում, Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում, Իրանում և Աֆղանստանում։


== Էկոլոգիա ==
Բույսն ավելի հաճախ աճում է Artemisia և Tanacetum ցեղերի տարբեր տեսակների արմատների վրա։ Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700-900 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև Աղուտներում, աղակալված հողերի վրա և կիսաանապատային բուսականության մեջ։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ և աղուտների լվացման հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանի կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ աղուտների վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնոեի շրջան

Կրասնոեի շրջան (ռուս.՝ Красненский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1991 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կրասնոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 851,9 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 13345 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,66 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մոնաստիրսկայա Վիսկա

Մոնաստիրսկայա Վիսկա  (ռուս.՝ Монастырская Виска), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ուսա գետի աջ ափից 46 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 22 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000080512
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103008051
Ավազանի կոդը — 03.05.03.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Վունսդրեխտ (համայնք)

Վունսդրեխտ (հոլ.՝ Woensdrecht ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 91,85 կմ² է, բնակչությունը՝ 21.602 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.000 եվրո է։
8''/35-անոց ծովային թնդանոթ

8"/35-անոց ծովային թնդանոթ (ռուս.՝ 8"/35 морская пушка), 203,2 միլիմետրանոց հրանոթ, որը մշակել է Ա. Բրինկը։ Թնդանոթն արտադրվել է Օբուխոմի գործարանում։ Զինամթերքը 1885 թվականին մտել է Ռուսական կայսերական նավատորմիղի սպառազինության մեջ։ Այդ թնդանոթով սպառազինված են եղել «Ծովակալ Նախիմով», «Ազովի հիշատակ», «Րյուրիկ» զրահակիր հածանավները, ինչպես նաև` «Կորեացի» տիպի հրետանավակը։ Թնդանոթը կիրառվել է Ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Широкорад А.Б. Энциклопедия отечественной артиллерии. — Минск: Харвест, 2000. — ISBN 985-433-703-0


== Արտաքին հղումներ ==
8"/35 Pattern 1885
Բասմանովո (գյուղ, Գլինկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲասմանովոԲասմանովո (ռուս.՝ Басманово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սերա Սան Բրունո

Սերա Սան Բրունո (իտալերեն՝ Serra San Bruno) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Վիբո Վալենտիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7068 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 182 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 39 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89822։ Հեռախոսային կոդը՝ 0963։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք
Դինյանդի

Դինյանդի  կամ Ֆյադլֆոսս (իսլ.՝ Dynjandi) ջրվեժ Դիլյանդիսաու գետի վրա, գտնվում է Իսլանդիայի հյուսիս արևմուտքում՝ Վեստֆիրդիր նահանգում։
Իսլանդերենից թարգմանաբար նշանակում է կատաղած։
Իրենից ներկայացնում է ջրվեժների խումբ։ Բարձրությունը հասնում է 100 մ, լայնությունը՝ 30 մ։
1981 թվականից ջրվեժը և նրա հարակից տարածքները համարվում են հատուկ պաշտպանության տարածք։
Ֆյադլֆոսս ջրվեժի ներքևի հատվածում գտնվում են մի քանի փոքրիկ ջրվեժներ՝ Hundafoss, Göngufoss, Háifoss, Úðafoss, Bæjarfoss: Համարյա ջրվեժից հետո Դիլյանդիսաու գետը թափվում է Բորգար ֆյորդը։
Այստեղ զբոսաշրջությունը զարգացած է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.world-of-waterfalls.com
www.eldey.de
Ակունք (Օվաջըկի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ակունք (այլ կիրառումներ)Ակունք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Օվաջիկի գավառակում։ Գտնվում էր Օվաջիկի և Բոլոմորիի շրջանների սահմանագլխին, ճանապարհից դուրս և հաղորդակցությունից կտրված վայրում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 96 տուն՝ 960 հայ և 125 տուն՝ 750 քուրդ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Գյուղն հարուստ էր տաք և սառ հանքային աղբյուրներով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ակունքից արևմուտք գտնվում էին Ս. Հրաշափառ եկեղեցու ավերակները։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ուակիտ (գյուղ, Բաունտովսկի էվենկիյսկի շրջան)

Ուակիտ (ռուս.՝ Уакит), գյուղ Ռուսաստանի Բուրյաթիա հանրապետության Բաունտովսկի էվենկիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 516 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բովում

Բովում, գործընթաց, որի միջոցով ջերմությունը կիրառվում է չոր սննդի վրա՝ առանց յուղ կամ ջուր օգտագործելու։ Ի տարբերություն տապակման այլ մեթոդների, բովումը կատարվում է այնպիսի սննդի համար, ինչպիսիք են ընկույզը և սերմերը, ներառյալ որոշ ուտելի միջատներ, ինչպիսիք են տնային ծղրիդները։ Բովելիս կերակուրները խառնվում են, որպեսզի ապահովեն հավասար ջերմություն։
Բովումը կարելի է կատարել տապակի կամ վոկի մեջ (որոշ խոհանոցներում համեմունքներ պատրաստելու հեշտ եղանակ է) կամ պրոֆեսիոնալ վառարանում (օգտագործվում է սուրճի հատիկներ կամ գետնանուշ բովելու համար)։ Բովումը փոխում է սննդի սպիտակուցների քիմիան՝ փոփոխելով դրանց համը, ինչպես նաև ուժեղացնում է որոշ համեմունքների բույրն ու համը։ Բոված համեմունքները սովորաբար պատրաստվում են տապակի մեջ՝ տարբեր խոտաբույսեր, համեմունքներ և շաքար ավելացնելով և բովելով մինչև դարչնագույն դառնալը։
Հիմնականում բոված կերակուրները պարունակում են գետնանուշի կարագ, որը պատրաստվում է բոված գետնանուշից, թեյ, որը պատրաստվում է թեյի տերևներից, որոնք բոված են (հավաքելուց անմիջապես հետո կամ խմորումից հետո), սուրճ և շոկոլադ, որոնք պատրաստվում են բոված սուրճի հատիկներից և բոված կակաոյից։


== Տես նաև ==

Սուրճ
Խոհարարություն


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոպովո

Ռոպովո (ուկրաիներեն՝ Ропове), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոպովո գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,069 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սոսնովի Բոր (քաղաքատիպ ավան, Սեբեժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոսնովի ԲորՍոսնովի Բոր (ռուս.՝ Сосновый Бор), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Սեբեժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2877 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լա Պլատա (այլ կիրառումներ)

Լա Պլատա անվանումը կարող է վերաբերել.

Լա Պլատա շրջան - ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։
Լա Պլատա - Ատլանտյան օվկիանոսի ծոց Հարավային Ամերիկայի հարավարևելյան ափերի մոտ։
(1029) Լա Պլատա - աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։
Լա Պլատա - քաղաք Արգենտինայում։
Լա Պլատա - ռեգբիի ակումբ, Լա Պլատա քաղաքում, Բուենոս Այրես պրովինցիայում
Կամպորա

Կամպորա (իտալերեն՝ Campora), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 563 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 19 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84040, հեռախոսային կոդ՝ 0974։


== Ժողովրդագրություն ==


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0974 944004
Էլեկտրոնային փոստ՝info@comune.campora.sa.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.campora.sa.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Լյամինո (քաղաքատիպ ավան, Չուսովսկոյ շրջան)

Լյամինո (ռուս.՝ Лямино), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Պերմի երկրամասի Չուսովսկոյ շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4789 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լև Շչերբա

Լև Վլադիմիրովիչ Շչերբա (ռուս.՝ Лев Владимирович Щерба, փետրվարի 20 (մարտի 3), 1880, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 26, 1944(1944-12-26), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային լեզվաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ (1943) ն ՌՍՖԽՀ ՄԳԱ (1944) ակադեմիկոս։ Պետերբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր (1916 թվականից)։
Աշակերտել է Բոդուեն դը Կուրտենեին։ Լենինգրադի հնչույթաբանական դպրոցի հիմնադիրը։ Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են ընդհանուր լեզվաբանությանը, ռուսերենի ուղղագրությանը, ուղղախոսությանը, դասավանդման մեթոդիկայի մշակմանը, փորձառական հնչյունաբանության դրվածքի բարելավմանը։ Հանդես է եկել հնչույթի ինքնատիպ բնութագրությամբ, ընդգծել նրա իմաստատարբերիչ դերը լեզվի կառուցվածքում։ Ուշագրավ են շարույթին, հնչերանգին ու լեզվական մի քանի այլ միավորների տված նրա մեկնաբանությունները։ Լեզվական որոշ երևույթների գնահատման մեջ տուրք է տվել պսիխոլոգիզմին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրոլովսկի շրջան

Ֆրոլովսկի շրջան (ռուս.՝ Фроловский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլգոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1936 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ֆրոլովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3210 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 16223 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,05 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Լյուդվիգ Բյոռնե

Կառլ Լյուդվիգ Բյոռնե (գերմ.՝ Karl Ludwig Börne, ծնված որպես`Լուբ Բարոխ (Loeb Baruch), մայիսի 6, 1786(1786-05-06)[…], Ֆրանկֆուրտ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - փետրվարի 12, 1837(1837-02-12)[…], Փարիզ), գերմանահրեա երգիծաբան, քաղաքական գրող, ով Երիտասարդ Գերմանիա շարժման մեջ մեծ կարևորություն է ունեցել։


== Կենսագրություն ==
Բյոռնեն ծնվել է 1786 թ. մայիսի 6-ին, Ֆրանկֆուրտ քաղաքում` հրեական ընտանիքում։ Նրա հայրը բանկիր Յակոբ Բարոխն էր (Jakob Baruch): Իսկ Բյոռնեի պապը նախարարական բյուրոկրատ էր։


=== Կրթություն ===
Բյոռնեն և նրա եղբայրները մասնավոր կրթություն են ստացել Յակով Սաքսի մոտ, իսկ ավելի ուշ` ռեկտոր Մոշի մոտ։ 14 տարեկանում Լյուդվիգը սովորել է բժշկություն պրոֆեսոր Հետզելի մոտ` Ջիեսսենում։ Մեկ տարի անց նա սկսել է սովորել Բեռլինում`ֆիզիկոս Մարկուս Հերցի մոտ և ապրել է նրա տանը։ Հետագայում նա սովորել է Հելի և Հայդլբերգ համալսարաններում։


=== Ստեղծագործական կարիերան ===
Ֆրանկֆուրտ վերադառնալուց հետո` Բյոռնեն աշխատում է իշխան Կառլ վոն Դալբերգի իշխանության ներքո, որպես` ոստիկանական ակտուար (1811 թ.):
1814 թ. նա ստիպված էր դուրս գալ իր պաշտոնից` ազգային պատկանելության պատճառով։ Զայրացած հրեաների նկատմամբ հալածանքներից` Բյոռնեն դառնում է լրագրող և սկսում է աշխատել գերմանական ազատական Staatsristretto և Die Zeitschwingen թերթերում։


== Կյանքի հետագա տարիները ==
1818 թ. նա դարձավ Լյութերականության հետևորդ և հենց այս տարիներին իր անունը փոխեց և դարձրեց Լյուդվիգ Բյոռնե։ 1818-1821 թթ. աշխատել է Die Wage ամսագրում։ Այնտեղ նա հանդես է եկել հեգնական և կատակերգական հոդվածներով։
1830 թ. հուլիսյան հեղափոխությունից հետո նա շտապում է Փարիզ` հուսալով, որ այնտեղ նրան ազատ և անհոգ կյանք է սպասում։ Չնայած նրան, որ նա մի-փոքր հիասթափված էր, Բյոռնեն այլևս դրականորեն չէր վերաբերվում Գերմանիայի քաղաքական վիճակին։ Այս թեմայով նա բազում երգիծական նամակներ է գրել և հետագայում նաև հրատարակել։ Briefe aus Paris-ը Բյոռնեի կարևորագույն հրապարակումն է, և դրա ստեղծումը Լյուդվիգ Բյոռնեին դարձրեց որպես Գերմանիայի առաջատար մտածող։
Լյուդվիգ Բյոռնեն մահացել է 1837 թվականին, Փարիզում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Միգել դուս Կամպուս

Սան Միգել դուս Կամպուս (պորտ.՝ São Miguel dos Campos), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Սան Միգել դուս Կամպուսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 48 635 մարդ՝ 2004 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 660,3 կմ2 տարածք։
Քաղաքի տոնը նշվում է սեպտեմբերի 29-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,671 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Սան Միգել դուս Կամպուսի մասին
Յանկա Կուպալա

Յանկա Կուպալա (իսկական անուն ազգանունը՝ Իվան Դոմինիկովիչ Լուցեվիչ, բելառուս․՝ Іван Дамінiкавіч Луцэвіч, հուլիսի 7, 1882(1882-07-07), Վյազինկա, Վիլեյսկի շրջան, Վիլենի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 28, 1942(1942-06-28), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), բելառուս բանաստեղծ, դրամատուրգ, հրապարակախոս։
Համարվում է բելառուս գրականության դասականներից մեկը, Բելառուսի ազգային բանաստեղծ, Բելառուսի և Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ, Լենինյան և Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1882 թ. հուլիսի 7-ին (ըստ որոշ տվյալների հունիսի 25) Վյազինկա գյուղում, (ներկայումս Բելառուսի հանրապետության Մինսկի մարզի Մոլոդեչնենսկի շրջան), Դոմոնիկ Օնուֆրիևիչի և Բենիգնի Իվանովնայի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում ապագա գրողը ստիխված էր լինում օգնել հորը, ով չնայած իրենց ազնվանական ծագմանը, հասարակ հողագործ գյուղացի էր և մշակում էր հարուստ սեփականատերերի հողատարածքները վճարելով նրանց հողի վարձակալության գումարներ։ Հոր մահից հետո 1902 թ. դառնում է տնային ուսուցիչ և գրագիր։
Այնուհետև սևագործ աշխատանքի է անցնում տեղի գինու գործարանում։ Չնայած ծանր աշխատանքը նրանից մեծ ժամանակ էր խլում, նա ժամանակ էր գտնում ինքնադաստիարակման և ուսուցումների համար՝ հատկապես սիրում էր ընթարցանությունը։ 1898 թ. ավարտում է Բելարուչ քաղաքի ազգային ուսումնարանը։
1908 - 1909 թթ. ապրելէ Վիլնոյում, որտեղ աշխատում էր բելռուսական առաջին «Наша Ніва» թերթի խմբագրությունում։ Այնտեղ էլ ծանոթանում է իր ապագա կնոջ՝ Վլադիսլավ Ստանկևիչի հետ։ Նույն քաղաքքում նա ծանոթանում է նաև դերասանուհի Պավլինա Մյաձելկոյի հետ։ Հիացած լինելով դերասանուհու տաղանդով, նրա անունով է կոչում իր առաջին պիեսը՝ «Պաուլինկա» կատակերգությունը։
1909 - 1913 թթ. սկսնակ բանաստեղծը սովորում է Սանկտ Պետերբուրգում, իսկ 1915 թ. ավարտում է ուսումը Մոսկվայի քաղաքային ժողովրդական ինստիտուտը։ Ուսումը սակայն կիսատ է մնում և 1916 թ. նա մեկնում է ռազմաճակատ մասնակցելու Առաջին համաշխարհային պատերազմին, ծառայության անցնելով ճանապարհաշինարարական ջոկատում, որտեղ աշխատում է մինչև Հոկտեմբերյան Սոցիալիստական Հեղափոխությունը։
Նա բնակություն է հաստատում Սմելոնսկում աշխատելով շինարարության ոլորտում։ Հեղափոխությունից հետո Յանկա Կուպալան տեղափոխվում է Մինսկ, ուր և ապրում է մինչև իր կյանքի վերջ։
Մահացել է 1942 թ. հունիսի 28-ին, Մոսկվայի «Մոսկվա» հյուրանոցում։ Թաղվել է Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանատանը, իսկ 1962 թ. նրա աճյունը տեղափոխվել է Բելառուս և վերահուղարկավորվել Մինսկի Զինվորական գերեզմանատանը մոր գերեզմանի կողքին (ով ի դեպ մահացել էր Մինսկի պաշարման ժամանակ չիմանալով որդու մահվան մասին)։ Նույն գերեզմանատանն է թաղված նաև բելառուս մեկ այլ հայտնի գրող՝ Յակուբ Կոլասը, նրանց հիշատակին կագնեցված է մեծ հուշարձան։


== Երկեր ==


== Տես նաև ==
Յանկա Կուպալայի անվան գրականության պետական թանգարան
Յանկա Կուպալայի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն
Յանկա Կուպալայի անվան զբոսայգի (Մինսկ)
Յանկա Կուպալայի հուշարձան (Մինսկ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

տվյալների բազա Archived 2012-04-11 at the Wayback Machine.
http://old.knihi.com/kupala/sanety-eng.html Archived 2012-03-16 at the Wayback Machine.
Յանկա Կուպալայի ստեղծագործությունները (բելառ.)
Յանկա Կուպալայի մասին էլեկ. գրադարանում (բելառ.)
Ռոմանցևո-Դուբիկովո

Ռոմանցևո-Դուբիկովո (ռուս.՝ Романцево-Дубиково), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Գավրիլով-Յամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 55 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կարմիր Աստղ (խուտոր)

Կարմիր Աստղ (ռուս.՝ Кармир-Астх), խուտոր  Ռուսաստանի Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Մայկոպի շրջանի կազմում։ Գտնվում է շրջկենտրոն Տուլսկիից 12 կմ հյուսիս, ծովի մակարդակից 287 մ բարձրության վրա։ Մտնում է Կուժորսկայայի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։


== Բնակչությունը ==
2019 թվականի դրությամբ խուտորն ունի 26 բնակիչ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բատիրևո (այլ կիրառումներ)

Բատիրևո, կարող է վերաբերել՝

Բատիրևո - գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բատիրևո - գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Բատիրևսկի շրջանի կազմում։
Ժդանովկա (գյուղ, Ալեկսանդրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԺդանովկաԺդանովկա (ռուս.՝ Ждановка), գյուղ Ռուսաստանի, Օրենբուրգի մարզի Ալեկսանդրովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արմեն Հարությունյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմեն Հարությունյան (այլ կիրառումներ)Արմեն Շուրայի Հարությունյան (մարտի 8, 1964(1964-03-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ իրավաբան, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատավոր, 2006-2011 թվականներին՝ ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան։


== Կենսագրություն ==
1981-1986 թթ. սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։
1986 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Պետության և իրավունքի ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1989 թվականին, պաշտպանելով թեկնածուական թեզը, ստացել է իրավաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։
1993-1997 թթ. ուսանել է ՌԴ Պետական ծառայության ակադեմիայի դոկտորանտուրայում, որն ավարտելուց և գիտական թեզը պաշտպանելուց հետո ստացել է իրավաբանական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ Վերապատրաստվել է Կենտրոնական Եվրոպայի և Փարիզ 12 համալսարաններում։ Նոթինգհեմի համալսարանի մարդու իրավունքների կենտրոնի Չիվնինգ ծրագրի 2006-2007 թվականների շրջանավարտ է։
1989 թվականից Արմեն Հարությունյանը դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի սահմանադրական և միջազգային իրավունքի ամբիոնում։ Համատեղությամբ աշխատել է ՀՀ Սահմանադրական դատարանում որպես իրավախորհրդատու։ Դասավանդում է նաև Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանում և Հայաստանում ֆրանսիական համալսարան հիմնադրամում։
2001-2005 թթ. եղել է ՀՀ Սահմանադրության բարեփոխումների հարցով ՀՀ Նախագահի ներկայացուցիչ։
2000-2002 թթ. եղել է Ռուս-Հայկական (Սլավոնական) պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի դեկան։
2002-2006 թթ. զբաղեցրել է ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիայի ռեկտորի պաշտոնը։
2001 թվականից ՀՀ եվրոպական իրավունքի ասոցիացիայի նախագահն է։
2002 թվականից մինչ օրս Ժողովրդավարության և իրավունքի եվրոպական (Վենետիկյան) հանձնաժողովի ՀՀ փոխանորդ – ներկայացուցիչն է։
2005-2006 թթ. եղել է ՀՀ արդարադատության խորհրդի անդամ։
2006 թ. փետրվարի 20-ից 2011 թվականի փետրվարի 1-ը՝ ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան։
2008 թվականին անդամակցել է ֆրանկոֆոն օմբուդսմենների և հաշտարարների ասոցիացիային։ Ֆրանսիայի հայ իրավաբանների միության պատվավոր անդամ է։ Անդամակցում է նաև Հյուսիսային Ամերիկայի հայ իրավաբանների միությանը։
2009 թ. դարձել է Եվրոպական օմբուդսմենների ինստիտուտի խորհրդի անդամ։
2010 թվականին անդամակցել է Միջերկրածովյան օմբուդսմենների ընկերակցությանը և Ասիական օմբուդսմենների միությանը։
2011 թվականի մարտից՝ Կենտրոնական Ասիայում ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչ։
2015 թ. հունիսի 22-ին ԵԽ նախարարների կոմիտեի կողմից ընտրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատավոր։Զեկույցներով հանդես է եկել Հարվարդի և Միչիգանի համալսարաններում։
Արմեն Հարությունյանն ավելի քան 80 գիտական աշխատանքի, 2 դասագրքի և 7 մենագրության հեղինակ է։
(9424) Հիրոշինիշիյամա

(9424) Հիրոշինիշիյամա (անգլ.՝ Hiroshinishiyama), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 16-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,394595 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9766 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8126 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1353,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,265984 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,45° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9424) Հիրոշինիշիյամա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վիկտոր I (Հռոմի պապ)

Վիկտոր I (իտալերեն՝ Papa Vittore I, անհայտ, Աֆրիկա, praetorian prefecture of Italy - հուլիսի 28, 199, Հռոմ, Հռոմեական կայսրություն), Հռոմի պապ, ով գլխավորել է կաթոլիկ եկեղեցին 2-րդ դարի վերջում։ Ունեցել է բերբերական ծագում։ Նրա պաշտոնավարման թվագրումը հստակ չէ։ Մի աղբյուրում նշվում է, որ նա Պապ է դարձել 189 թվականին, իսկ մահվան տարեթիվ համարվում է 199 թվականը։ Նա Հռոմի առաջին եպիսկոպոսն է եղել, որ ծնվել է հռոմեական Աֆրիկյան պրովինցիայում՝ հավանաբար Լեպտիս Մագնայում։ Հետագայում դասվել է սրբերի շարքը։ Նրա հիշատակության օրը նշվում է հուլիսի 28-ին։


== Կենսագրություն ==
Վիկտոր I պապի պաշտոնավարման ժամկետների առաջնային աղբյուրները տարբեր են, բայց դրանք վկայում են, որ այն ընդգրկել է 2-րդ դարի վե8ջին տասնամյակը։ Եվսեբիոս Կեսարացին նշում է Կոմմոդոսի տասներորդ տարին (այսինքն մ.թ. 189), և դա Լիպսիուսն ընդունում է որպես ճիշտ տարեթիվ։ Ըստ Հիերոնիմոսի մատնանշվում է Պերտինաքս կայսեր կառավարման ժամանակաշրջանը, կամ Սեպտիմիոս Սևերոսի կառավարման առաջին տարին (մ․թ․ 193), մինչդեռ հայկական աղբյուրներում նշվում է Կոմմոդոսի 7-րդ տարին (մ․թ․ 186)։ Ըստ «Liber Pontificalis» տեղեկագրքի 186 թվականն է։ «Catalogus Liberianus» գրքում, որը հանդիսանում է նախորդի գոյատեվող պատճեն, նշվում է, որ պապը գլխավորել է 9 տարի, 2 ամիս և 10 օր, հայկական աղբյուրները՝ 12 տարի, իսկ «Liber Pontificalis»-ը՝ 10 տարի։ Եվ վերջապես, Եվսեբիոսը իր «Պատմություն» գրքում նշում է, որ Վիկտորին հաջորդել է Զեփյուռինոսը Սևերոսի 9-րդ տարում։


== Տես նաև ==
Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Josef Rist (1997). "VICTOR I.". In Bautz, Traugott. Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (in German). 12. Herzberg: Bautz. cols. 1334–1337. ISBN 3-88309-068-9.
Pope St. Victor I CE


== Արտաքին հղումներ ==
 «Pope St. Victor I»։ Catholic Encyclopedia։ 1913 
San Vittore I Papa e martire - 28 luglio
Victor I.in the Ecumenical Lexicon of Saints
Collected works of Migne Patrologia Latina
Victor I.in the Ecumenical Lexicon of Saints
Complete works by Migne Patrologia Latina
Երկհիմն թթուներ

Երկհիմն թթուներ, թթուներ, որոնք թթվահիմնային ռեակցիայի ժամանակ հիմքին կարող են տրամադրել երկու ջրածնի իոններ։ Երկհիմն թթվի մոլեկուլն ունի տեղակալվելու ունակ երկու ջրածնի ատոմներ։ Երկհիմն թթվի օրինակ է H2SO4։


== Ծանոթագրություններ ==
Նուռտու-Նիլվա

Նուռտու-Նիլվա (էստ․՝ Nurtu-Nõlva), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Խոլոդնոե (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԽոլոդնոեԽոլոդնոե (ուկրաիներեն՝ Холодне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պրոգրես (Սալսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պրոգրես (այլ կիրառումներ)Պրոգրես (ռուս.՝ Прогресс), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սալսկի շրջանում։ Մտնում է Ռիբասովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ղարաբաղի ուստա Ղամբար

Ղարաբաղի ուստա Ղամբար (1830-ականներ, Շուշի, Ռուսական կայսրություն - 1905, Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), հայ նկարիչ։


== Տվյալներ ==
Ստեղծագործել է հիմնականում դեկորատիվ գեղանկարչության բնագավառում, զգալի աշխատանքներ է կատարել նաև Նուխիի Շեքի խաների պալատում։ Նրա ձևավորումներում գերակշռում են բուսական զարդամոտիվները, պաննոների գունային շքեղությունը շեշտված է սլացիկ նոճիների ցայտուն կանաչով։ Որմնանկարներում երբեմն տեղադրել է պարսկական արվեստի ստեղծագործություններին բնորոշ փասիանի կամ սիրամարգի նրբագեղ պատկերներ։
Ղարաբաղի ուստա Ղամբարն իր աշակերտների հետ շարունակել է դեկորատիվ գեղանկարչության՝ Հովնաթանյանների ավագ սերնդի ստեղծած ավանդույթները։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆլոր և Լավր եկեղեցի (Պրոլետարսկ)

Ֆլոր և Լավր եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Флора и Лавра), ուղղափառ տաճար ՌԴ Ռոստովի մարզի Պրոլետարսկ քաղաքում։ Նվիրված է վաղքրիստոնեական նահատակներ Ֆլորին և Լավրին։ Ենթարկվում է Մոսկվայի պատրիարքարանի Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմին։ 


== Պատմություն ==
Տաճարի մասին առաջին հիշատակումը թվագրվում է 1879 թվականով, նույն թվականին էլ տաճարը օծվել է։ Տաճարը կառուցվել է միայն մեկ խորանով, որը կոչվել է վաղքրիստոնեական նահատակներ Ֆլորի և Լավրի անունով։
1955 թվականին եկեղեցու շենքը վերակառուցվել է և դարձվել «Միր» կինոթատրոն։ Չնայած եկեղեցու վերակառուցմանը, տեղի քրիստոնեական համայնքը շարունակում էր իր գործունեությունը։ Նրա միջոցներով գնվեց նախկին կազակական խրճիթ, որը հետագայում դարձվեց մատուռ։ Իսկ 1989 թվականին գնված տարածքում սկսվեց նոր տաճարի շինարարությունը, որը շարունակվեց մինչև 1993 թվականը, երբ տաճարն օծվեց Ռոստովի և Նովոչերկասկի մետրոպոլիտ Վլադիմիրի (Սաբոդան) կողմից։ Տաճարին կից բացվել է կիրակնօրյա դպրոց։
Տվյալ պահին հին տաճարը ճանաչվել է մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ, և աշխատանքներ են վարվում այն վերականգնելու ուղղությամբ։


== Տաճարի սրբություններ ==
Տաճարի տարածքում գտնվում են մի քանի սրբություններ. Բառնաբաս առաքյալ սրբապատկերը, «Պատվելի Հոբ Պոչաևյան» սրբապատկերը,  «Մոսկվայի և համայն Ռուսաստանի պատրիարք Սրբազան Տիխոն» սրբապատկերը, «Երանելի Պողոս Տագանրոգցի» սրբապատկերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարմրաճակատ լեմուր

Կարմրաճակատ լեմուր (լատ.՝ Eulemur rufus), պրիմատների կարգին պատկանող լեմուր, որը հանդիսանում է Աֆրիկայի ծայր հարավում գտնվող Մադագասկար կղզու էնդեմիկ կենդանատեսակ։


== Արտաքին տեսք և տարածվածություն ==
Լեմուրներն ունեն մարմնի համաչափ կառուցվածք։ Էգերի մաշկը շագանակագույն է՝ կարմրավուն երանգով, իսկ արուներինը՝ մոխրագույն։ Էգ առանձնյակների աչքերի շրջակայքում կան սպիտակ բծեր, իսկ արուների ճակատային հատվածն ունի վառ կարմրադեղնավուն գունավորում։
Ավելի քան մեկ դար առաջ կարմրաճակատ լեմուրները համարվում էին Մադագասկար կղզու ամենամեծաքանակ լեմուրները։ Վերջիններս տարածված էին Մադագասկարի արևելյան ընդարձակ տարածություններում, արևմտյան ափամերձ հատվածում, ինչպես նաև կենտրոնական շրջաններում։ Վերջիններս բնակության համար նախընտրում են չոր անտառապատ տարածքներ։


== Կենսակերպ ==
Կարմրաճակատ լեմուրներն ապրում են 4-ից մինչև 17 առանձնյակներից կազմված խմբերով։  Կենդանու սեռը խմբային պատկանելության հարցում որևէ նշանակություն չունի, քանզի մեծ խմբերում կարող են լինել և՛ արուներ, և՛ էգեր։ Սնվում են ծառի տերևներով, մրգերով, ինչպես նաև ծաղիկներով։ Կտղունցքի շրջանը սկսվում է ապրիլ ամսին և որպես կանոն ավարտվում հունիսին։ Հղիությունը տևում է 4,5 ամիս։
Օգոստոսից նոյեմբեր ամիսներին էգերը ծնում են ձագեր, որոնք մինչև 1 ամիս սնվում են մայրական կաթով։ Լակտացիայի շրջանը տևում է մոտ 5 ամիս։


== Արտաքին սպառնալիքներ ==
Չնայած նախորդ դարասկզբին վերջիններիս լայն տարածվածությանը, ներկայումս այս պրիմատների թիվը խիստ նվազում է՝ անտառահատման և որսի պատճառով։


== Տես նաև ==
Լեմուրներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Соколов В. Е. Редкие и исчезающие животные. Млекопитающие: Справ. пособие. — М.: Высш. шк., 1986. — С. 115. — 519 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Hoffmann, M. 2008. Eulemur rufus(չաշխատող հղում). In: IUCN 2011. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2011.1.
Red-fronted brown lemur | Durrell Wildlife Conservation Trust Archived 2016-06-25 at the Wayback Machine.
Պտղոմեոս XI Ալեքսանդրոս II

Պտղոմեոս XI Ալեքսանդրոս II (հին հունարեն՝ Πτολεμαῖος Ἀλέξανδρος, մոտ մ. թ. ա. 105 - մ. թ. ա. 80, Ալեքսանդրիա), Եգիպտոսի փարավոն Պտղոմեոսյան արքայատոհմից, որը կառավարել է մ․թ․ա․ 80 թվականին՝ ընդամենը մի քանի օր։ 
Պտղոմեոս XI-ը Պտղոմեոս X Ալեքսանդրոս I-ի և Կլեոպատրա Սելենեի որդին է։


== Կենսագրություն ==
Պտղոմեոս XI-ը Պտղոմեոս X Ալեքսանդրոս I-ի և Կլեոպատրա Սելենեի որդին է, որը ծնվել է մոտավորապես մ․թ․ա․ 105 թվականին։
Մ․թ․ա․ 81 (կամ 80) թվականին մահանում է Պտղոմեոս IX Լաթրիոսը՝ գահը թողնելով իր միակ օրինական դստերը՝ Կլեոպատրա Բերենիկեին (վերջինս կառավարում է որպես Բերենիկե III): Որոշ ժամանակահատված միանձնյա կառավարելուց հետո եգիպտական գահի պատկանելիության շուրջ ծագում են տարաձայնություններ․ հռոմեական դիկտատոր Լուցիոս Կոռնելիուս Սուլլան չէր համակերպվում այն իրողության հետ, որ Եգիպտոսը կարող էր դուրս գալ Հռոմեական հանրապետության ազդեցության ոլորտից։ Այդօրինակ իրավիճակից խուսափելու համար Հռոմը նպատակադրված էր եգիպտական գահին բազմեցնել իր «կամակատար»-ին՝ Պտղոմեոս X-ի երիտասարդ որդուն՝ Պտղոմեոս XI-ին։
Այպիսի պայմաններում Պտղոմեոս XI-ը ամուսնանում է Բերենիկե III-ի հետ, որն ամենայն հավանականությամբ Պտղոմեոսի խորթ մայրն էր, զարմուհին և հնարավոր կիսաքույրը։ Ամուսնությունից իննսուն օր անց Պտղոմեոսը անհայտ պատճառներով սպանում է իր կնոջը՝ զավթելով Պտղոմեոսյան Եգիպտոսի գահը։ Կնոջ մահվանից հետո Պտղոմեոս XI-ը միանձնյա կերպով գահակալում է ընդամենը մի քանի օր և ապա՝ գահընկեց արվում Ալեքսանդրիայի քաղաքացիների կողմից։
Պտղոմեոս XI-ին հաջորդում է իր զարմիկը՝ Պտղոմեոս XII Աուլետեսը՝ Պտղոմեոս IX-ի ապօրինածին որդին։


== Տես նաև ==
Պտղոմեոս XIII Թեոս Ֆիլոպատոր
Պտղոմեոսյան Եգիպտոս


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հեպտոդ

Հեպտոդ, էլեկտրոնային լամպ, բաղկացած է 7 էլեկտրոդից՝ կատոդ, անոդ և 5 ցանց (2 կառավարող, 2 էկրանող և 1 պաշտպանական)։ Կիրառում են ռադիոէլեկտրոնային սարքերում (օրինակ, սուպերհետերոդինային ռադիո ընդունիչում)՝ բարձր հաճախականության էլեկտրական տատանումները խառնելու և փոխակերպելու համար։