armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բլադհաունդ (շան ցեղատեսակ)

Բլադհաունդ (անգլ.՝ Bloodhound), շան ցեղատեսակ, որն ըստ Կինոլոգիական միջազգային ֆեդերացիայի դասվում է 6-րդ շարքին։ Այս շների հայրենիքը համարվում է Բելգիան, որտեղից տարածվել է նաև Ֆրանսիա ու Մեծ Բրիտանիա։ Աչքի են ընկնում արտառոց երկար ականջներով։ Կյանքի միջին տևողությունը կազմում է շուրջ 7-8 տարի։


== Ցեղատեսակի պատմություն ==
Բլադհաունդը հայտնի դառնալու ժամանակներից օգտագործվել է որպես որսաշուն։ Հավաստի աղբյուրներ, թե ովքեր են այս ցեղատեսակի նախածնողները, բացակայում են։ Միայն հայտնի է այն փաստը, որ բլադհաունդը Բելգիայում է հայտնվել XIII դարում հոգևորականի կողմից։ Հնուց բլադհաունդներին օգտագործում են որպես ծառայողական շներ. նրանց օգնությամբ կատարում են հանցագործների որոնողական աշխատանքները։ Ինչպես նաև այս շները ծառայում են որպես պահակներ։ Ժամանակին բլադհաունդները պահպանել են անգլիայի թագավոր Հենրի VIII-ի պալատը։ 1540 թվականին Գոնզագո Պիսարոն վերցրեց իր հետ ավելի քան 1000 բլադհաունդ ցեղատեսակի շներ, երբ Պերուի ջունգլիներ էր գնում իր արշավախմբով։
Մեր օրերում այս շները կիրառվում են ոչ միայն որպես աշխատանքային, այլև դեկորատիվ շներ ու պահվուն են նաև սովորական տներում։


== Արտաքին տեսքը ==
Բլադհաունդ ցեղատեսակի շները բավականին խոշորամարմին են։ Նրանց հասակը, որպես կանոն, հասնում է 60-67 սմ-ի, իսկ քաշը՝ միջինը 50 կգ։
Գլխի ձևը մի փոքր անսովոր է. այն մի փոքր ձգված է, վերհոնքային աղեղը համեմատաբար բարձրացված է։
Ականջները բավականին ցած են տեղադրված, որոնք աչքի են ընկնում անսովոր մեծությամ ու փափկությամբ։ Դրա պատճառով էլ անընդհատ կախված վիճակում են։
Այս շների բուրդը բավականին կարճ է և կիպ կպած է մարմնին։
Բլադհաունդ շների գույնը դեղնավուն է, երբեմն հանդիպում են նաև սև բծավոր տեսակները։


== Բնավորություն ==
Բլադհաունդ շները հավասարակշռված վարք ունեն, գործնականորեն երբեք ագրեսիվ չեն լինում։ Նրանք շատ աշխատասեր են, կարող են ժամերով հետազոտել անծանոթ տարածքները՝ պարզելով, թե ով և երբ է այդտեղ եղել։ Այս շները հավատարիմ ուղեկիցներ և հուսալի ընկերներ են համարվում։ Բլադհաունդներին հիմա որպես պահապաններ գործնականորեն չեն օգտագործում, քանի որ նրանք շատ բարեհոգի են։ Ցանկալի է, որ այս շներին պահեն քաղաքից դուրս, մեծ հողամասեր ունեցող տարածքներում, որպեսզի նրանք կարողանան ազատորեն տեղաշարժվեն։ Չնայած իրենց բարի վարքին ու բարեհոգությանը այս շները բավականին համառ են և շատ դժվար է նրանց ստիպել, որպեսզի իրենց կամքին հակառակ որևէ գործողություն կատարեն։ Դաստիարակվում և վարժեցվում են, սակայն մեծ դժվարություն և հմտություն է հարկավոր։


== Բլադհաունդը ֆիլմերում և մուլտֆիլմներում ==
Լեդին և թափառականը
Տեղամաս (հեռուստասերիալ) (Ռուսաստան, 2003)
Ջոնին և Կլայդը (ԱՄՆ, 1995)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
"Training Bloodhounds for Police Work". Popular Science, June 1942, pp. 117–119.
Dalziel, Hugh: British Dogs 1879
Բլադհաունդ (շան ցեղատեսակ) հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի)
Club Français du Chien de Saint-Hubert Archived 2016-12-27 at the Wayback Machine.
Մ.թ.ա. 934


== Դեպքեր ==
Յի Չժոուն դառնում է Չինաստանի Չժոու արքայատան արքա։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
No Guidance

«No Guidance», ամերիկացի երգիչներ Քրիս Բրաունի և Դրեյքի համատեղ սինգլը Բրաունի Indigo իններորդ ստուդիական ալբոմից, որը թողարկվել է 2019 թվականի հունիսի 8-ին։ Որպես պրոդյուսեր հանդես են եկել ամերիկացի պրոդյուսերներ Vinylz, J-Louis, Teddy Walton և կանադացի պրոդյուսեր 40-ը։ Երգը պարունակում է սեմփլներ «Before I Die»-ից, որոնք նախկինում ձայնագրել և կատարել էր Che Ecru-ն։


== Պատմություն ==
Երգի սնիփեթը հայտնվել է համացանցում 2019 թվականի մայիսի 5-ին Բրաունի 30-ամյակին նվիրված երեկույթից։ Նույն թվականի հունիսի 5-ին Բրաունը երգի թիզերը հրապարակել է սոցիալական մեդիայում և երկու օր անց հայտարարել, որ այն կթողարկվի «այս գիշեր»։ Դեռ թողարկումից առաջ կանխատեսվել էր, որ այն կդառնա 2019 թվականի ամռան գլխավոր երգերից մեկը (2019’s «Song of the Summer»)։


== Կոմերցիոն հաջողություն ==
Երգն ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում նորամուտը կատարել է 9-րդ հորիզոնականում՝ դառնալով Բրաունի 15-րդ հիթը լավագույն տասնյակում և Դրեյքի 34-րդ հիթը Top-10-ում։ Դա նշանակում է, որ Դրեյքը համեմատվել է The Beatles խմբի հետ այդ ցուցանիշով՝ նրա հետ կիսելով երկրորդ տեղը և զիջելով միայն Մադոննային, որ ունեցել է 38 հիթ ամերիկյան լավագույն տասնյակում։
Մեծ Բրիտանիայում «No Guidance» երգը UK Singles Chart հիթ-շքերթում նորամուտը կատարել է 2019 թվականի հունիսի 14-ին՝ զբաղեցնելով ութերորդ հորիզոնականը։ Այն դարձել է Բրաունի 16-րդ և Դրեյքի 17-րդ հիթը բրիտանական հիթ-շքերթի լավագույն տասնյակում։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
2019 թվականի հունիսի 7-ին Քրիս Բրաունը վերբեռնել է «No Guidance» երաժշտական աուդիո տեսահոլովակը YouTube-ի իր էջ։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Լավալ, Մոնրեալ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան Կանադայի Մոնրեալ քաղաքի Լավալ արվարձանում։


== Պատմություն ==
«Հույս» (l'Espoir) կամ «Հայ կնոջ աղոթքը աստծո հետ» կոչվող հուշարձանը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Քանդակագործ Արտո Չաքմաքչյանը կերտել է կնոջ, ով ձեռքերը բարձրացնում է վերև՝ աղոթելու և խաչ է դառնում։
Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Կանադայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Արմեն Եգանյանը, հյուպատոս Արամ Հակոբյանը, հուշարձանի քանդակագործ Արտո Չաքմաքչյանը, Մոնրեալի և Լավալի քաղաքյին ներկայացուցիչներ։ Հուշարձանի հիմնարկեքը կատարվել է 2011 թվականին Մեծի տան Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Առաջինի օրհնությամբ։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Արտո Չաքմաքչյան


== Տվյալներ ==
Հուշարձանի վրա ֆրասերենով արձանագրված է.՝

Հույս։ Ի հիշատակ թուրքական կառավարության կողմից 1915 թվականին ցեղասպանության ենթարկված 1,5 միլիոն հայ զոհերի։ Հուսով ենք, որ նման հանցագործությունները մարդկության դեմ այլևս երբեք չեն կրկնվի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայոց ցեղասպանության հուշարձանի (Լավալ, Մոնրեալ)կայքը Archived 2015-01-14 at the Wayback Machine.
Հուշարձանի բացման արարողության տեսանյութը
Արմանուշ Կոզմոյան

Արմանուշ Կոզմոյի Կոզմոյան (սեպտեմբերի 7, 1945(1945-09-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանասեր, արևելագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1987), պրոֆեսոր (1997)։


== Կենսագրություն ==
1967 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը, 1971-1974 թվականներին սովորել ԽՍՀՄ ԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտի Մերձավոր և Միջին Արևելքի գրականությունների բաժնում։ 1967-1971 թվականներին աշխատել է Հայկական հանրագիտարանի խմբագրությունում, 1971 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտում։ 1994 թվականից դասախոսում է, 1994-2003 թվականներին՝ «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի արևելյան լեզուների դասախոս, 2005 թվականից՝ «Գլաձոր» համալսարանի միջազգային հարաբերությունների և պատմության ամբիոնի դասախոս։
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են պարսից գրականության ժանրային ձևերի զարգացման խնդիրներին, հայ-իրանական պատմամշակութային կապերին, գրականագիտության և աղբյուրագիտական հարցերին («Քառյակը պարսկալեզու դասական պոեզիայում X-XII դդ.», 1981 թվական, ռուսերեն, «Հայոց և պարսից միջնադարյան քնարերգության համեմատական պոետիկան » (X-XVI դդ.), 1997 թվական, «Ղուրանը հայոց մեջ», 2003 թվական)։
Կատարել է թարգմանություններ (առաջաբանով և ծանոթագրականով) պարսից պոեզիայից՝

«Մարգարտաշար» (1990)
«Օմար Խայամ» (1993)
«Ռուդաքի» (1995)Լույս է ընծայել «Պարսից պոեզիայի ընտրանին» (2004), առաջաբանում քննել սուֆիզմի խնդիրները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայոց և պարսից միջնադարյա ն քնարերգությա ն համեմատական պոետիկան։ Երևան, ՀՀ ԳԱԱ հրատարակչություն, 1997, 221 էջ(չաշխատող հղում)
Քրդական ավանդազրույցի նոր ծնունդը
Լևոն Արիսյան

Լևոն Եղիայի Արիսյան (հունվարի 19 (փետրվարի 1), 1903, Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1938), հայ պետական և կուսակցական գործիչ, փիլիսոփա, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Լևոն Արիսյանը ծնվել է Վանում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի հայկական «Երամյան» դպրոցում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին քույրերի հետ գաղթել է Երևան։ 1916 թվականին մեկնել է Կիսլովոդսկ՝ հորեղբոր մոտ ուսումը շարունակելու։ 1917 թվականին փոխադրվել է Թիֆլիս և ընդունվել գիմնազիա։ 1919 թվականին տեղափոխվել է Երևան, ավարտել արական գիմնազիան։ 1919 թվականին ընդգրկվել «Սպարտակ» կազմակերպության, 1920 թվականի փետրվարին՝ կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1921-1925 թվականներին սովորել և ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի հասարակական գիտությունների ֆակուլտետը, որից հետո աշխատել է ՀԿ(բ) կ Կենտկոմում որպես մամուլի մասնաճյուղի վարիչ։
1927 թվականին եղել է Երևանի պետական համալսարանի ուսումնական մասի պրոռեկտորը և դասավանդել է համալսարանում։ Համալսարանում մեկ տարի աշխատելուց հետո 1928 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի հասարակական գիտությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի ռուսաստանյան ասոցացիայի ասպիրանտուրան։ 1933 թվականին հրավիրվել է Հայաստան և նշանակվել լուսավորության ժողովրդական կոմիսար։ 1934 թվականին եղել է ՀԿԿ Կենտկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչը։ 1936 թվականին նորից նշանակվել է լուսավորության ժողովրդական կոմիսար։ 1931 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։
Գիտական հետազոտությունները նվիրված են իմացաբանության հարցերին, գերմանացի նշանավոր փիլիսոփա Իմանուել Կանտի և նորկանտականների փիլիսոփայական հայացքների քննական վերլուծությանը։
1957 թվականին Երևանում ռուսերենով լույս է տեսել Լևոն Արիսյանի «Իմացության տեսության պատմությունից» մենագրությունը։
1962 թվականին Երևանում հիմնադրված թիվ 127 դպրոցը կոչվում է մեծ մտավորականի անունով։


== Մահը ==
1938 թվականին, 35 տարեկանում անհիմն բռնադատվել է, գնդակահարվել։


== Տես նաև ==
Լևոն Արիսյանի անվան թիվ 127 ավագ դպրոց


== Երկեր ==
Из истории теории познания, Е., 1957.


== Ծանոթագրություններ ==
Սիմոնիդես Ամորգացի

Սիմոնիդես Ամորգացի (հին հունարեն՝ Σιμωνίδης Ἀμοργῖνος ), հին հույն բանաստեղծ, Արքիլոքոսի ժամանակակիցը և հետևորդը։


== Ստեղծագործությունը ==
Սիմոնիդեսին վերագրում են 2 յամբական պոեմ, որոնցից մեկը բաղկացած է 25 ոտանավորից, իսկ մյուսը՝ 118. վերջին ոտանավորները գրված են կանանց մասին։ Նա նկարագրում է կանանց զանազան տիպեր, որոնք տարբեր ծագում ունեն, սակայն բոլորը կենդանիներից՝ խոզից, աղվեսից, կատվից, կապկից և այլն։ Պոեմը սատիրական բնույթ ունի և խոսում է ընդհանրապես կանանց մասին, առանց նկատի առնելու որոշ անհատների։ Սիմոնիդեսը իր պոեմներով մեծ հաջողություն է ունեցել։ Սիմոնիդեսը նկարագրում է մի կնոջ, որն առաջացել է կապկից. «Մի ուրիշն առաջացել է կապկից։ Սա, ճիշտն ասած, ամենամեծ դժբախտությունն է, որպիսին Զևսն ուղարկել է մարդկանց. նրա դեմքը խիստ զարհուրելի է, եթե այդպիսի մի կին փողոցում երևա, ապա ամենքը կծիծաղեն, նա փնթփնթացող է, հայհոյաբան և ոչ ոքի բավականություն չի պատճառում.ամբողջ օրը մի բանի մասին է միայն մտածում, թե ինչպես մեկն ու մեկին խիստ անհանգստացնի ու տանջի»։
Իսկ մեղվից առաջացած կնոջը այսպես է բնորոշում. «Երջանիկ է այդպիսի կին ունեցողը, որովհետև նա միայն զերծ է ամեն տեսակ կշտամբանքից։ Նրա ղեկավարած տունը բաժակի է նման. սիրված սիրելի տղամարդուց, նա ապրում է մինչև խորին ծերություն և մայր է շատ գեղեցիկ երեխաների։ Նա աչքի է ընկնում բոլոր կանանց մեջ և օժտված է աստվածային գեղեցկությամբ։ Այդպիսի կանայք մեզ՝ տղամարդկանցս համար Զևսի ողորմածությամբ ուղարկվածների մեջ ամենից լավն ու ամենից խելոքն են»։
Սիմոնիդեսը գրել է դորեական բարբառով։ Հայտնի է նրա օդաներից մեկը՝ նվիրված Թերմոպիլեի ճակատամարտի հերոսներին։

Ով ընկել է Թերմոպիլի մարտի դաշտում,
Փառքն է բաժինը նրանց, բախտը նրանց հրաշալի.
Սուրբ սեղանը նրանց համար գերեզման.
Չկա հեծծանք ու հառաչանք,
Բայց հիշատակը նրանց է կենդանի.
Նրանց ողբը դարձել է գովք նրանց համար։
Եվ չի պղծի տապանագիրը նրանց
Ոչ քայքայում, ոչ թռիչքը ժամանակի
Ահեղակործան իր ձեռքով։
Այս սրբազան պատնեշն արանց
Փառապանծ այս գերեզմանի։Պարծամքն է ողջ Հելլադի.
Եվ Լեոնիդասն ինքն արքան սպարտացոց
Վկայում է այդ բանին,
Նա, որ հավիտյան հռչակվեցավ
Փառքով իր մեծազոր։Ուժեղ բանաստեղծական զգացումով է գրված և նրա ոտանավորը՝ նվիրված Դանայային։ Դանայան արտահայտում է իր խոր վիշտը, որովհետև նա իր զավակի հետ նետվել է ծովի անդունդը։

«Երբ որ նա իր հրաշագեղ տապանով
Նետվեց ծովը փոթորկահույզ,
Ահից դալուկ և արտասուքն աչքերին,
Պեսևսին գիրկը առած,
Այսպես խոսեց լալագին.
Օ՜, զավակս, ծանր է իմ տառապանքը.
Դու նիհրում ես մանկական քո մոռացման մեջ
Պղնձապատ տապանիդ մեջ անմխիթար,
Խավարի ու մթության մեջ գիշերվա,
Փույթ չէ քեզ այդ բնավին՝
Ալիքն է արդյոք դառնաղի
Ծփում բարձր գլխիդ վրա,
Թե փոթորիկն է մռնչում։
Երանավառ քո թիկնոցում
Պառկած ես դու, գեղեցի՛կ իմ,
Եվ թե ահին դու լինեիր
Փոքր-ինչ գիտակ,
Կլսեիր դու ինձ քնքուշ
Ականջներով։
Ասում եմ քեզ. «Ննջի՛ր, մանկի՛կ,
ՆՆջի՛ր, դո՛ւ ծով,
Ննջի՛ր և դու, վի՛շտ իմ անծայր։
Բայց թող լինի փոփոխություն,
Հա՛յր իմ Զևս։
Եվ իմ խոսքիս այս համարձակ
Տուր ներումն, աղերսում եմ,
Մանկանս համար»։


== Աղբյուրներ ==
Գագիկ Կրյուչկյան

Գագիկ Յուրիի Կրյուչկյան (հունվարի 3, 1946(1946-01-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 27, 2016(2016-11-27)), հայ ֆիզիկոս (լազերային ‎‎ֆիզիկա)։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1988), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2006)։


== Կենսագրություն ==
Գագիկ Կրյուչկյանը ծնվել է 1946 թվականին Երևանում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ 1970-1973 թվականներին սովորել է ՀԽՍՀ ԳԱ ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ Աշխատել է ԵՊՀ-ում, Ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտում, եղել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի քվանտային օպտիկայի և քվանտային ինֆորմատիկայի լաբորատորիայի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են լազերային ֆիզիկայի, քվանտային օպտիկայի և քվանտային ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը, կոմպլեքս համակարգերի մոդելավորմանն ու համակարգչային ֆիզիկայի խնդիրներին։ Ավելի քան 78 գիտական հոդվածների, մեկ գրքի, 22 գիտական զեկույցների հեղինակ է։


== Պարգևներ ==
Պողոսյան մրցանակ (2002)


== Երկեր ==
Modern optics and photonics: atoms and structured media / editors, Gagik Yu. Kryuchkyan, Gagik G. Gurzadyan, Aram V. Papoyan. by International Advanced Research Workshop on "Modern Problems in Optics and Photonics" (2009: Yerevan, Armenia), Singapore, Hackensack, NJ: World Scientific, c 2010.


== Ծանոթագրություններ ==
Աֆրիկյան փղեր

Աֆրիկյան փղեր (լատ.՝ Loxodonta), աֆրիկական կաթնասուններ են, որոնք պատկանում են կնճիթավորների կարգին։ Ներառում են երկու տեսակ. սավաննային փիղ (Loxodonta africana  (L. Blumenbach, 1797)) և անտառային փիղ (Loxodonta cyclotis  (Paul Matschie, 1900))։ Այս տեսակների ԴՆԹ-ի վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ նրանք ձևավորվել են համապատասխանաբար 1.9 և 7.1 միլիոն տարի առաջ։ Մինչ այդ նրանք դիտվում էին որպես ենթատեսակներ (Loxodonta africana africana և L. africana cyclotis)։
Խմբի դասակարգումը կփոխվի այն ժամանակ, երբ հետազոտությունները կհաստատվեն փորձագետների (African Elephant Specialist Group (AfESG)) կողմից։
Ըստ վերջին գնահատումների՝ ազատ բնությունում մնացել են 500-600 հազար աֆրիկական փղեր։
Ցեղի բոլոր տեսակները ներառված են Կարմիր գրքում։

Հասուն փղերին որսում են միայն մարդիկ (հիմնականում ժանիքների համար)։
Փղերի վրա կարող են հարձակվել ցամաքային տզրուկները։ Փիղը տզրուկներից ազատվելու համար, կնճիթով բռնում է փայտ և քսում այն հատվածներին, որտեղ ներթափանցել են տզրուկները։ Այն դեպքում, երբ փիղը չի կարողանում տզրուկներից ազատվել, նրան օգնում է մեկ այլ փիղ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Genomic DNA Sequences from Mastodon and Woolly Mammoth Reveal Deep Speciation of Forest and Savanna Elephants Nadin Rohland, David Reich, Swapan Mallick, Matthias Meyer, Richard E. Green, Nicholas J. Georgiadis, Alfred L. Roca, Michael Hofreiter
В Камеруне слоны поставлены на грань исчезновения
Ռոսոշանկա (գյուղ, Բալակլավայի շրջան)

Ռոսոշանկա (ուկրաիներեն՝ Розсошанка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Savatka), գյուղ Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Բալակլավայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սավատկա։
2001 թվականի տվյալներով Ռոսոշանկա գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(9551) Կազի

(9551) Կազի (անգլ.՝ Kazi), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,627409 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,5152 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7396 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1555,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,231426 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9551) Կազի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալկանադրե

Ալկանադրե (իսպ.՝ Alcanadre), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ռիոխա նահանգի, ինչպես նաև Ռիոխա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լոգրոնո շրջանում։ Տարածքը՝ 31,08 կմ² ։ Բնակաչությունը 764 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի կենտրոնից հեռու է 29 կմ։


== Պատկերասրահ ==
Մեյ Սյան

Մեյ Սյան (չինարեն՝ 美香), ծն․ 1998 թվականի հուլիսի 22-ին, մեծ պանդա, որն ապրում է Սմիթսոնյան Ազգային կենդանաբանական այգում։ Մեյ Սյանը ծնվել է Չինաստանում, պանդաների հետազոտական կենտրոններից մեկում։ Այն կշռում է մոտավորապես 233 ֆունտ։ Նրա ծնողները վայրի պանդաներ են։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է ԱՄՆ։ 
Մեյ Սյան ծնեց 4 պանդաներ, որոնք բոլորն էլ մնացին ԱՄՆ-ում։ Ձագերի հայրը Տյան Տյան էր։ 2012 թվականի ապրիլին արհեստական բեղմնավորում են կատարում պանդային, որի արդյունքում ծնվում են 2 պանդա։
Օգոստոսի 22-ին և 23-ին Մեյ Սյանը ծնում է 2 նոր պանդաներ։ Այդ մասին պաշտոնական հայտարարվեց կենդանաբանական այգու թվիթերյան էջում։ Դա կարևոր իրադարձություն էր, քանի որ պանդայի այս ցեղատեսակը հազվադեպ է հանդիպում։ Պանդաների ծնունդը շատ կարևոր էր, քանի որ պանդաները գտնվում են անհետացման եզրին։


== Տես նաև ==
Արջեր
Մեծ պանդա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հսկա պանդան ծննդաբերել է Վաշինգտոնի կենդանաբանական այգում
Արագածյան ոչխարի ցեղախումբ

Արագածյան ոչխարի ցեղախումբ, մսաբրդատու, կիսանրբագեղմ, ճարպապոչավոր ոչխարների ցեղախումբ։
Ստեղծվել է 1931-1952 թվականներին, Թալինի շրջանի Ալագյազի ոչխարաբուծական տոհմային տնտեսությունում, Ա. Ռուխկյանի ղեկավարությամբ։ Ցեղախմբի ստեղծման համար օգտագործվել են բալբասի և ռամբուլիեի խառեացեղերը։ Կիրառվել է ըետրություն, զույգ ընտրություն և մասամբ ազգակցական բուծում։
Արագածյան ոչխարի ցեղախումբը հարմարված է լեռնային պայմաններին։ Պահպանում է ելակետային ցեղերի կենսաբանական ու տնտեսական դրական հատկանիշները։ Բնորոշվում է ամուր մարմնակազմով և զարգացած պոչով։
Խոյերի միջին կենդանի քաշը 90-120 կգ է, մաքիներինը՝ 56-61, սպանդային ելքը՝ 53-56%: Տոհմային խոյերի բրդատվությունը 4-6 կգ է, մաքիներինը՝ 3-3,5 կգ։ Բուրդը միատարր է, կիսանուրբ, սպիտակ, 50-58 որակի, մաքուր ելքը՝ 63-67%, երկարությունը՝ 10-11 սմ։ Կաթնատվությունը (3 ամսում)՝ 50 կգ։ վաղահաս են, 7 ամսական գառները կշռում են 42-47 կգ։ Արագածյան ցեղախմբի ոչխարները տարածված են հիմնականում Արագածոտնի մարզում։
Սուրբ Սոֆիայի եկեղեցի (Օխրիդ)

Սուրբ Սոֆիայի եկեղեցի, (մակեդոներեն՝ Црква Света Софија, Crkva Sveta Sofija), եկեղեցի Մակեդոնիայի Օխրիդ քաղաքում։ Մակեդոնիայի կարևորագույն հուշարձաններից է, որտեղ պահպանվել են միջնադարյան ճարտարապետությունն ու արվեստը։


== Պատմություն ==
Եկեղեցին կառուցվել է Բուլղարական առաջին կայսրության օրոք, պաշտոնապես քրիստոնեություն ընդունելուց հետո։ Համաձայն որոշ աղբյուրների՝ եկեղեցու շենքը կառուցվել է իշխան Բորիս I (852 – 889) օրոք։
Նախապես եղել է Բուլղարիայի ուղղափառ եկեղեցու Սինոդ եկեղեցի, հետագայում Օխրիդի արքեպիսկոպոսություն, Օսմանյան տիրապետության օրոք դարձել է մզկիթ։ Եկեղեցու ներքին հարդարանքներից պահպանվել են 11, 12, 13-րդ դարերի որմնանկարները, որոնք ներկայացնում են տվյալ ժամանակահատվածի բյուզանդական բարձր ճարտարապետությունը։ Եկեղեցու հիմնական մասը կառուցվել է 11-րդ դարում, արտաքին հավելյալ մասերը ավելացվել են արքեպիսկոպոս Գրեգորի II օրոք 14-րդ դարում։
2009 թվականի նոյեմբերին Մակեդոնիայի ուղղափառ եկեղեցին ներկայացեց իր նոր զինանշանը, որի վրա պատկերված է Սուրբ Սոֆիայի եկեղեցին։
1996 և 2003 թվականներին թողարկված մակեդոնական 1000 թղթադրամի հակառակ կողմում կա պատկեր եկեղեցուց։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Трифунович Л. Югославия. Памятники Искусства. Белград, 1989.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pictures of the Church Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.
Apple A8

Apple A8` Apple ընկերության կողմից արտադրվող, Apple AX շարքին պատկանող երկմիջուկային ARM-միկրոպրոցեսոր։ Իրականացնում է ARMv8-A հրահանգների շարք, օգտագործվում է iPhone 6 և iPhone 6 Plus սմարթֆոններում։ Տվյալ պրոցեսորը ինչպես և նախորդ Apple A7-ը ըստ Apple-ի ձևակերպման իր բազմախնդրության և կատարվող խնդիրների սպեկտրի լայն շարքի պատճառով պատկանում է դեսկքթոփային պրոցեսորների շարքին (Desktop Processor):


== Բնութագիր ==
Apple A8 պրոցեսորը Apple ընկերության կողմից ներկայացվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Flint Center-ում տեղի ունեցած iPhone 6-ի ներկայացման ժամանակ։ Տվյալ 64-բիթանոց ARM-չիփը ունի ավելի զարգացած 64-բիթանոց ճարտարապետություն և գրաֆիկական արտադրողականություն, քան պրոցեսորների նախորդ մակարդակի Apple A7-ը։ Apple-ի հայտարարությունների համաձայն՝ A8-ի միջուկները 25 %-ով ավելի արտադրողական են, քան Ա7-ինը, իսկ գրաֆիկան՝ 50 %-ով։
iPhone 6-ի համար A8-ի հետ տեղադրված է 1 ԳԲ LPDDR3 ստանդարտի հիշողություն։
Պրոցեսորը ունի ավելի բարձր էներգաարդյունավետություն, քան նախորդ պրոցեսորները, քանի որ պատրաստված է ավելի ժամանակակաից 20 նանոմետրանոց տեխնոլոգիակակն պրոցեսով TSMC-յի և Samsung-ի գործարաններում։ Ըստ Geekbench-ի տվյալների, ենթադրվում է, որ երկմիջուկային պրոցեսորի հաճախականությունը 1.4 գիգաՀերց է։ Տեղադրված է 2 միլիարդ տրանզիստոր, որոնք գրավում են 89 մմ2 տարածք։
Apple-ի սարքերի էներգախնայողության բարելավման համար A8-ի հետ օգտագործվում է ARM Cortex-M3ref name="ifixiph6p" /> միջուկով NXP LPC18B1UK կից պրոցեսոր, որը մշակում է տարբեր սենսորներից (աքսելերոմետրներից, հիրոսկոպներից, բարոմետրերից, լուսավորության սենսորներից և այլն) եկած ինֆորմացիան։


== Օգտագործում ==
Apple A8 պրոցեսոր օգտագործող սարքերը՝

iPhone 6 և 6 Plus ՝ 2014 թվականի սեպտեմբեր
iPod touch 6G՝ 2015 թվականի հուլիս
iPad mini 4՝ 2015 թվականի սեպտեմբեր
4-րդ մակարդակի Apple TV (2015 թվականի) — 2015 թվականի սեպտեմբեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պարթև Արշակունիներ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արշակունիներ (այլ կիրառումներ)Պարթև Արշակունիներ՝ Պարթևական թագավորության կառավարող հարստություն մ.թ.ա. մոտ 248 – մ.թ. 224։
Ըստ ավանդության, Արշակունիների հիմնադիր թագավորն ու տոհմապետը եղել է սկյութական ապարն կամ պարն ցեղի առաջնորդ Արշակը։ «Արշակ» անունով պարթևական թագավորի գոյությունը պատմականորեն չի հաստատվում։ Արդի պատմագիտությունը Արշակունիների հիմնադիր թագավոր է համարում Տրդատ I–ին, որից սկսած պարթևական բոլոր թագավորները կրել են «Արշակ» (պարսկերեն՝ Առաշք կամ Աշք) տիտղոսը։ Պարթև Արշակունիներից էին սերում հայ և մազքթաց Արշակունիները։
Պարթև Արշակունիների ճշգրիտ ժամանակագրությունը դեռ վիճելի է։


== Պարթև Արշակունիների ավագ ճյուղի արքայացանկը ==
Արշակ Ա Պարթև (մ.թ.ա. 248/247 – մոտ մ.թ.ա. 211)
Արտավան Ա Պարթև (մ.թ.ա. 211 – մ.թ.ա. 191)
Պրիապատիուս (մ.թ.ա. 191 – մ.թ.ա. 176)
Հրահատ Ա (մ.թ.ա. 176/175 – մ.թ.ա. 171/170)
Միհրդատ Ա Պարթև (մ.թ.ա. 171/170 – մ.թ.ա. 138/137)
Հրահատ Բ (մ.թ.ա. 138/137 – մոտ մ.թ.ա. 128)
Արտավան Բ Պարթև (մոտ մ.թ.ա. 128 – մ.թ.ա. 124/123)
Միհրդատ Բ Պարթև (մոտ մ.թ.ա. 123 – մ.թ.ա. 88/87)
Գոտարզ Ա (մ.թ.ա. 91 – մ.թ.ա. 81/80), Բռնի տիրացող
Որոդես Ա (մ.թ.ա. 81/80 – մ.թ.ա. 77/76)
Սանատրուկ (մ.թ.ա. 77/76 – մ.թ.ա. 70/69)
Հրահատ Գ (մ.թ.ա. 70/69 – մ.թ.ա. 58/57)
Միհրդատ Գ Պարթև (մ.թ.ա. 58/57 – մ.թ.ա. 55), մ.թ.ա. 57-ից գահազուրկ թագապահանջ
Որոդես Բ (մոտ մ.թ.ա. 57 – մ.թ.ա. 37/36)
Բակուր Ա, Որոդես Բ-ի գահակիցը (մ.թ.ա. 50 – մ.թ.ա. 38)
Հրահատ Դ (մ.թ.ա. 38/37 – մ.թ.ա. 2)
Տրդատ Բ Պարթև (մ.թ.ա. 36-ին մի քանի ամիս կամ մինչև մ.թ.ա. 27/26), գահի հավակնորդ
Հրահատակ (մ.թ.ա. 2 – մ.թ. մոտ 4)
Որոդես Գ (4 – 6/7)
Վոնոն Ա (7/8 – 12)


== Պարթև Արշակունիների կրտսեր ճյուղի արքայացանկը ==
Արտավան Գ (մոտ 12 – մոտ 38)
Քինամ (37)
Գոտարզ Բ (մոտ 38 – 51)
Վարդան Ա Պարթև (39 – 47/48), բռնի գահակից
Վոնոն Բ Պարթև (51)
Վաղարշ Ա Պարթև (51/52 – 79/80)
Բակուր Բ Պարթև (78 – 115/116), բռնի գահակից
Արտավան Դ Պարթև (80 – 81)
Խոսրով Ա Պարթև (109 – 129), բռնի գահակից
Վաղարշ Բ Պարթև (105/106 – 147)
Պարթամասատ (116/117)
Միհրդատ Դ Պարթև (128/129 – 147)
Վաղարշ Գ Պարթև (147/148 – 192)
Վաղարշ Դ Պարթև (191/192 – 207/208)
Վաղարշ Ե Պարթև (207/208 – 222/223)
Արտավան Ե Պարթև (մոտ 209 – 224), բռնի գահընկեց արված Արտաշիր Սասանյանի կողմից
Կալյազինի շրջան

Կալյազինի շրջան (ռուս.՝ Калязинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տվերի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կլյազին։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1671 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 21446 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Պետիլիա Պոլիկաստրո

Պետիլիա Պոլիկաստրո (իտալ. Petilia Policastro)՝ կոմունա Իտալիայի Կալաբրիա մարզի Կրոտոնե գավառում։
Բնակչության թիվը՝ 9535 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 99.5 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 96 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 88837։ Հեռախոսի կոդ՝0962։
Կոմունայի հովանավոր սուրբն է՝ Սեբաստիանը։ Հիշատակության օրն է հունվարի 20-ը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեսսի Ռուտերֆորդ

Ջեսսի Ջեյմս Ռուտերֆորդ (անգլ.՝ Jesse James Rutherford, օգոստոսի 21, 1991(1991-08-21), Newbury Park, Վենտուրա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), նաև հայտնի է որպես Ջեսսի,, ամերիկացի երգիչ, երգահան, ռեփեր և դերասան։ Հանդիսանում է ամերիկյան The Neighbourhood ռոք խմբի վոկալիստ։ Խմբի գործընկերների հետ միասին Ռուտերֆորդը գրել է Billboard Alternative Songs չարթը գլխավորած «Sweater Weather» հիթը, որը 2014 թվականին ԱՄՆ-ում երկու պլատինե հավաստագիր է ստացել։


== Ֆիլմագրություն ==


== Սկավառակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վերմոնտի Հանրապետություն

Վերմոնտի հանրապետություն (անգլ.՝ Vermont Republic), ժամանակակից պատմագրության մեջ Վերմոնտի պատմության մի փուլ, որն ընդգրկում է 1777 թվականին Բրիտանիայիից անկախանալու հայտարարությունից մինչև 1791 թվականին ԱՄՆ֊ին՝ որպես 14֊րդ նահանգ միանալու ժամանակաշրջանը։ Առաջացել է Նյու Յորք և Նյու Հեմփշիր, նաև Քվեբեկ նահանգների միջև գտնվող վիճելի տարածքներից։
Վերմոնտի սահմանադրությունը, որն ընդունվել է 1777 թվականին, Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրերի առաջին գրավոր սահմանադրություններից է։ Այդ սահմանադրությունն աշխարհում առաջիններից էր, որը տղամարդկանց՝ համընդհանուր ընտրության իրավունք տվեց, արգելեց ստրկությունը և երաշխավորեց հանրակրթական դպրոցների պետական ֆինանսավորումը։ Այն գործել է 1777-1791 թվականներին։

Չնայած որ Վերմոնտը սեփական արժույթ ուներ, գործող փոստային համակարգ և պետականության նշաններ, սակայն պատմական փաստաթղթերում Վերմոնտի Հանրապետություն սահմանում չի հանդիպում, այլ միայն Վերմոնտ նահանգ։ Ի տարբերություն Տեխասի Հանրապետության և Կալիֆոռնիայի Հանրապետության, որոնց ղեկավարները նախագահներ էին, Վերմոնտում վարչակազմի ղեկավարին նահանգապետ էին անվանում (1778-1789, 1790-1791, Թոմաս Չիտենդեն, 1789-1790 ֊ Մոզես Ռոբինսոն), իսկ 1971 թվականին՝ նաև գեներալ-կապիտան էին անվանում։ 2003թվականից նահանգում գոյություն ունի Վերմոնտի Երկրորդ Հանրապետություն շարժումը, որը ցանկանում է խաղաղ կերպով վերադարձնել Վերմոնտի Հանրապետության անկախությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեղամասար (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեղամասար (այլ կիրառումներ)Գեղամասար, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռներից և Գեղամասար գյուղից հարավ թափվում Սևանա լճի մեջ։ Երկարությունը 12 կմ է։ Գեղամասար գետից միջև Արտանիշի թերակղզի ձգվում է «Սևան» ազգային պարկի տնտեսական գոտու տարածքների մի մասը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավտորեմզավոդ

Ավտորեմզավոդ (ռուս.՝ Авторемзавод), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1320 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Փոլ Քերն

Փոլ Քերն (հունգ.՝ Kern Pál, հունվարի 8, 1884(1884-01-08), Բուդապեշտ, Ավստրո-Հունգարիա - մարտի 6, 1955(1955-03-06), Բուդապեշտ, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն և Էգեր, Հունգարիա), հունգարացի զինվորական, որը հայտնի է դարձել նրանով՝ իբր մոտ 40 տարի չի քնել։ Նրա մասին պատմությունը հրատարակվել է մի քանի թերթում, սակայն գիտական հետազոտություններով ոչ մի աղբյուրում չի հաստատվել։


== Կենսագրություն ==
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Փոլ Քերնը զորակոչվել է ավստրո-հունգարական զինված ուժեր՝ որպես կադետ։ Մարտերից մեկի ժամանակ հարվածային զորքերի կազմում նա քաջաբար է հանդես եկել, ինչի համար պարգևատրվել է մեդալով։ Մեկ տարի անց տեղափոխվել է այլ վաշտ, որի կազմում մարտնչել է ռուսական ուժերի դեմ։ Մեկ այլ մարտում ռուս զինվորը կրակել է Քերնի գլխին, ինչի արդյունքում նա ծանր վիրավորում է ստացել և տեղափոխվել Լեմբերգի (Լվով) հիվանդանոց։
Արթնանալով հիվանդանոցում՝ Քերնը այլևս չի կարողացել քնել։ Պարզվել է, որ գնդակը դիպել է քներակին և վնասել գլխուղեղի ճակատային բլթի մի մասը։ Սովորաբար նման վիրավորումը մահացու էր, բայց Փոլին հաջողվել է գոյատևել։ Նրա խնդրի լուծմամբ զբաղվել է Բուդապեշտի համալսարանի պրոֆեսոր դոկտոր Ֆրեյը, բայց չի կարողացել օգնել Քերնին վերադառնալ իր նախկին կյանքին։
Դրա հետ մեկտեղ փամփուշտը ոչնչացրել է Քերնի նյարդային համակարգի մի մասը, ինչը հանգեցրել է ավելի անսպասելի հետևանքների. մինչև կյանքի վերջ Քերնը չի զգացել ցավ, ուժասպառություն և հոգնածություն՝ պնդելով, որ իրեն լավ է զգում։ Պատերազմից հետո նա շարունակել է աշխատանքը թոշակառուների օգնության կազմակերպությունում և մահացել 1955 թվականին՝ այդպես էլ 40 տարվա ընթացքում ոչ մի անգամ չքնելով։
Հնարավոր է, որ Փոլ Քերնի պատմությունը հմուտ կեղծարարություն է։ Գիտականորեն և փաստագրական կերպով գրանցված ռեկորդակիր է համարվում ամերիկացի դպրոցական Ռենդի Գարդները․ ռեկորդը կազմում է 11 օրից մի փոքր ավելի։ Նրա ռեկորդը կարող է գերազանցել վիետնամցի գեղջուկ Նգոկ Տհայը, որը որոշ տվյալներով չի քնել 1973 թվականից։


== Զանգվածային մշակույթում ==
Ամերիկյան «The Dimes» ֆոլկ խումբը Քերնի պատվին ձայնագրել է Paul Kern Can’t Sleep երգը։


== Ծանոթագրություններ ==
Թուրքմենստանը 2012 թվականի պարալիմպիկ խաղերում

Թուրքմենստանը 2012 թվականի պարալիմպիկ խաղերում ներկայացրել է հինգ մարզիկի (երեք տղամարդ և երկու կին) երկու տարբեր սպորտաձևերում թեթև ատլետիկայում և պաուէրլիֆտինգում։ Ցավոք վերջում թուրքմենական մարզիկները չկարողացան մեդալներ նվաճել։


== Շնորհանդեսի արդյունքներ ==
Վաուդենբերխ

Վաուդենբերխ (հոլ.՝ Woudenberg ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Ուտրեխտ մարզում։ Տարածքը 36,47 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.481 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.100 եվրո է։
Բելայա Գորա (քաղաքատիպ ավան, Աբիյսկի ուլուս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բելայա ԳորաԲելայա Գորա (ռուս.՝ Белая Гора, յակուտ.՝ Үрүҥ хайа), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Աբիյսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2194 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դրոնովկա (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴրոնովկաԴրոնովկա (ռուս.՝ Дроновка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
A Few Old Tunes

A Few Old Tunes, հազվագյուտ հանդիպող շոտլանդական էլեկտրոնային դուետ Boards of Canada-ի երաժշտական ալբոմ, որը թողարկվել է 1996 թվականին։


== Ալբոմ ==
A Few Old անվանումը չունի լիցենզիա և ենթադրվում է, որ ալբոմն ունի նաև Old Tunes Vol անվանումը։


== Երգացանկ ==
Random 35 Tracks Tape / Old Tunes Vol. 1, Boc Maxima և Music Has the Right to Children երգերը տեղ են գտել հավաքածուի մեջ։
Առաջին կողմ

«Spectrum» - 2:19
«Light, Clear Hair» - 0:41
«P:C։» - 0:48
«Trapped» - 3:52
«Rodox Video» - 1:19
«Happy Cycling» - 1:49
«House Of Abin’adab» - 1:55
«Finity» - 5:00
«Forest Moon» - 6:35
«Skimming Stones» - 2:12
«Carcan» - 1:50
«Devil» - 0:14
«Mansel» - 5:36
«She Is P» - 1:42
«Davie Addison» - 1:15Երկրորդ կողմ

«Sac» - 1:23
«Blockbusters» - 0:40
«I Will Get It Tattooed» - 1:37
«The Way You Show» - 2:56
«I Love U» - 1:41
«King Of Carnival» - 4:18
«M9» - 3:32
«Original Nlogax» - 1:11
«Sequoia» - 4:49
«Boqurant» - 1:43
«5.9.78» - 4:14
«Wendy Miller» - 0:32
«Paul Russell’s Piece» - 0:53
«Up The March Bank» - 3:24
«Nova Scotia Robots» - 1:47
Բուզովյազի

Բուզովյազի (ռուս.՝ Бузовьязы, բաշկիրերեն՝ Боҙаяҙ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1624 մարդ։

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զավեն Դոլաբջյան

Զավեն Լևոնի Դոլաբջյան (հոկտեմբերի 16, 1928(1928-10-16), Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս - հոկտեմբերի 9, 1983(1983-10-09), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայ բժիշկ, սրտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Զավեն Դոլաբջյանը ծնվել է 1928 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Եգիպտոսի Ալեքսանդրիայում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1956 թվականից եղել է Երևանի Լ․ Ա․ Հովհաննիսյանի անվան սրտաբանության և սրտային վիրաբուժության ինստիտուտի սրտաբանության բաժնի վարիչ։ 1961-1981 թվականներին զբաղեցրել է Երևանի սրտաբանության և սրտային վիրաբուժության ԳՀԻ սրտաբանության բաժանմունքի վարիչի պաշտոնը։ 1966-1979 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր, իսկ 1972 թվականից՝ ՀՍՍՀ Գերագույն սովետի Նախագահության անդամ։


== Գործունեության ոլորտ ==
Դոլաբջյանի գիտական աշխատանքները վերաբերում են սրտամկանի ինֆարկտի, հիպերտոնիկ հիվանդության, սրտային անբավարարության, էլեկտրասրտաբանության և համադրական էլեկտրամեխանասրտաբանության հարցերին։


== Աշխատություններ ==


== Ստեղծագործություններ ==
Սիրտը… իմ աչքերով, «Գարուն», 1968, № 1


== Գրականություն ==
Синтетическая электрокардиология, 1963 թվական,
Очерки синтетической электромеханокардиологии, 1965 թվական
Основы клинической электрофизиологии и биофизики сердца, 1968 թվական


== Ծանոթագրություններ ==
Շաֆագ (գյուղ, Շահումյանի շրջան)

Շաֆագ, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ 1990-ական թվականների հայ-ադրբեջանական պատերազմից հետո գտնվում է հակառակորդի հսկողության տակ։


== Արտաքին հղումներ ==
Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
Գլենդա Բեյլի

Գլենդա Բեյլի (անգլ.՝ Glenda Adrianne Bailey, նոյեմբերի 16, 1958(1958-11-16), Դերբիշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), Harper's Bazaar-ի գլխավոր խմբագիրն է։ Այն նորաձևությանը նվիրված ամսագիր է, որը տպագրվում է Hearst Corporation-ի կողմից։ Պաշտոնը զբաղեցնում է 2001 թվականի մայիսից սկսած։


== Վաղ տարիներ ==
Բեյլին ծնվել է Դերբիշիրում, Անգլիա։ Լոնդոնում Քինգստոնի համալսարանում ավարտելուց հետո ստացել է նորաձևության դիզայնի աստիճան։ Մինչ հրատարակչության գործունեությանն անցնելը, նա 1983 թվականին արտադրեց հավաքածու Գուիսի Սլավերիոյի համար Իտալիայում։


== Գործունեություն ==
Բեյլին 1986 թվականին աշխատում էր որպես խմբագիր Honey ամսագրում։ Նա ստեղծել է եռամսյակային նորաձևության ամսագիր FOLIO-ն։
1988 թվականին նա նշանակվեց Մերի Քլեր ամսագրի բրիտանական հրատարակչության առաջին խմբագիր։ Մերի Քլերը Բեիլիին արժանացրեց երեք «Տարվա նորձևության խմբագիր», հինգ «Տարվա ամսագիր» և երկու «Amnesty International» մրցանակների։ 1995 թվականի օգոստոսին նշանակվեց միջազգային խմբագրական խորհրդատու Մերի Քլերի բոլոր 26 հրատարակչություններում։
1996 թվականի հունվարից սկսած աշխատեց որպես Մերի Քլերի ամերիկյան հրատարակչության գլխավոր խմբագիր, մինչև 2001 թվականը, երբ դարձավ Harper's Bazaar-ի գլխավոր խմբագիրը։


== Պարգևներ ==
2008 թվականին Բեիլին պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանով՝ նորաձևությանը և ժուրնալիստիկային ծառայելու համար։
2012 թվականին արժանացել է «Արվեստի և գրականության պարգև»-ի Ֆրանսիայի կառավարության կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Harper's Bazaar website
Զամոշչե (գյուղ, Ստաբենսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶամոշչեԶամոշչե (ռուս.՝ Замощье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կարմրավոր մատուռ (Առինջ)

Կարմրավոր մատուռ, գտնվում է Առինջ (հին) գյուղի սահմանագծում, ծովի մակերևույթից 1324 մ բարձրության վրա։


== Վերականգնում ==
Արդեն 1970-ական թվականների վերջերին բավականաչափ քայքայված մատուռը 2014 թ․ ենթադրվում է ամբողջական վերականգնման։2014 թվականին Կարմրավոր մատուռի տարածքում իրականացվում են հնագիտական ուսումնասիրություններ։ Հեռացվում է դարերի ընթացքում կուտակված ավելորդ հողը, թափուր պատվանդանների մեջ են կանգնեցվում մի քանի խաչքարեր։
Մատուռն ունի հատկապես ԺԳ (18-րդ) դարում տարածում գտած միանավ թաղածածկ փոքր չափերի բազիլիկ հորինվածք՝ արևելքում կիսաշրջան եզրագծով խորանով, արևմտյան ճակատից բացված միակ մուտքով և հակադիր ճակատներից (արևելյան և արևմտյան) դեպի ներս լայնացող զույգ լուսամուտներով։


== Արձանագրություններ ==
Կարմրավոր մատուռի շուրջ տարածված գերեզմանոցում առկա խաչքարերից և տապանաքարերից մի քանիսն ունեն դեռևս ընթեռնելի կամ արդեն եղծված (կամ դրանց վերծանումը մեր փորձառությունից վեր եղած) արձանագրություններ։ Ահա դրանք․


== Արտաքին հղում ==
Առինջ գյուղի պատմական հուշարձաններ Archived 2021-07-18 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Զելենոդոլսկ

Զելենոդոլսկ (ուկրաիներեն՝ Зеленодольськ), քաղաք Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Ապոստոլովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1961 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զելենոդոլսկ քաղաքում բնակվում էր 14 986 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,73 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2017-07-06 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Նեֆորոշչանկա

Նեֆորոշչանկա (ռուս.՝ Нефорощанка, բաշկիրերեն՝ Нефороща), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 205 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (270501-270600)

Աստերոիդների ցանկ (270401-270500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (270601-270700)
 Աստերոիդների ցանկ (270401-270500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (270601-270700)
Նովոպետրովկա Վերին

Նովոպետրովկա Վերին, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դմիտրիադովկա (Նեկլինովսկի շրջան)

Դմիտրիադովկա (ռուս.՝ Дмитриадовка ), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Նովոբեսսերգենևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Գենի նոկաուտ

Գենի նոկաուտ (անգլ.՝ gene knockout), մոլեկուլային գենետիկայի մեթոդ, որով օրգանիզմից հեռացվում կամ անաշխատունակ են դարձվում որոշակի գեներ։ Այս ձևով ստանում են չաշխատող գեներով օրգանիզմ։ Նոկաուտային օրգանիզմները օգնում են հասկանալ գեների ֆունկցիաները, նուկլեոտիդային հաջորդականությունը, որը հայտնի է։ Նոկաուտային և նորմալ օրգանիզմների միջև տարբերությունները կարող են վկայել անաշխատունակ դարձած գենի ֆունկցիաների մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Գենի նոկդաուն
Knock-in
Լանգա (այլ կիրառումներ)

Լանգա, կարող է վերաբերել՝

Լանգա - քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմում
Լանգա - գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Պադիսե շրջանում
Զելյոնի (կղզի, Դոնի Ռոստով)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զելյոնի (այլ կիրառումներ)
Զելյոնի (ռուս.՝ Зелёный «Կանաչ»), գետային կղզի, որը գտնվում է Դոն գետի ստորին հատվածում, Ռուսաստանի Ռոստովի մարզում։ Երկարությունը 4 կմ է (արևմուտքից արևելք), առավելագույն լայնությունը՝ 1,5 կմ։ Վարչականորեն վերաբերում է Դոնի Ռոստովի քաղաքային օկրուգին, քաղաքի Պրոլետարսկի շրջանին։ Հարավից ողողվում է Դոնի գլխավոր հոսքով, հյուսիսից՝ Նախիջևանի գետակով, որից հյուսիս քաղաքի շենքերն են։ Զելյոնի կղզու հարևանությամբ Դոնի հիմնական հունում կա մեկ այլ կղզի՝ Բիստրին, որը շատ ավելի փոքր է։


== Նկարագրություն ==
Զելյոնի կղզին ծածկված է ծառերով և մարգագետնային բուսականությամբ։ Ծառերից առկա են բարդին և հացենին, բացատներում հանդիպում է մոշենի։ Ափերը հիմնականում ավազոտ են, ծածկված բոշխով, կղզում կան հանրային լողափ բարեկարգման տարրերով, հանգստի կենտրոններ, մանկական ճամբարներ, որոնք քաղաքին են միանում պինդ ծածկով ճանապարհներով։
Կղզին հյուսիսից հարավ հատում է Ռազվիլկա-Բատայսկ միագիծ էլեկտրականացված երկաթուղին։ Գիծը հատում է Նախիջևանի գետակը և Դոնը երկաթուղային երկու կամրջով։
Նախիջևանի վտակի վրայով 29-րդ գծի ուղղահատածքում գործում է նավակամուրջ, որով ապահովվում է մուտքը կղզի։ Զելյոնի կղզու մուտքը վճարովի է։ Կամրջի մուտքի մոտ կա արգելափակոց, սակայն հետիոտների և հեծանվորդների մուտքն ազատ է։ Կամուրջը գործում է ապրիլից նոյեմբեր։ Մնացած ամիսներին կղզի հնարավոր է հասնել միայն նավակով։
Անտիկ ժամանակներում կղզում տեղակայված էին ձկնորսների սեզոնային կայանատեղիներ։ Նրանք պատկանում էին մոտակա Կոբյակովսկու քաղաքատեղիին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Զիկեևո (այլ կիրառումներ)

Զիկեևո, կարող է վերաբերել՝

Զիկեևո - գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Զիկեևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Զիկեևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Ախալսոփել (Սամտրեդիայի շրջան)

Ախալսոփել (վրաց.՝ ახალსოფელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սամտրեդիայի շրջան‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 30 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սամտրեդիայից հեռու է 4 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 570 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Որդնավ (գետ)

Որդնավ, Խաչկար, Կաչկարա, Ղաչաղանիջուր, Ղաչդարա, Վարդնավ, Վարդնավաջուր, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Փամբակի լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերից և Սպիտակ քաղաքի տարածքում աջից միախառնվում Փամբակ գետին։ Երկարությունը՝ 18 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոգյութլիաբադ

Սոգյութլիաբադ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նյասա լիճ

Նյասա լիճ (также Мала́ви, անգլ.՝ Nyasa կամ Malawi, պորտ.՝ Lago Niassa), մեծությամբ երրորդ լիճը Աֆրիկայում։ Տեղակայված է Արևելա-Աֆրիկյան ռիֆտային հովտում։ Լճի մակերեսը կազմում է 29․604 կմ.²։ Լիճն ընկած է երեք երկրների տարածքում՝ Մալավիա, Մոզամբիկ և Տանզանիա։ Ձգվում է միջօրեականի ուղղւոթյամբ և ունի 584 կմ. երկարություն, իսկ լայնությունը տատանվում է 16 կմ.-ից 80 կմ.-ի սահմաններում։ Խորությունը՝ 706 մ։
Լճի հատակը ծածկված է նստվածքային ապարների հաստ, տեղ-տեղ 4 կմ. հաստությամբ։
Լիճը ամբողջ տարին սնում են 14 գետեր, որոնց մեջ նշանակալից են՝ Ռուխուխուն, Սոնգվեն, Ռուկուկուն, Դվանգվան, Բուան և Լիլոնգվեն։ Լճի միակ ներքին հոսքը հանդիսանում է Շիրե գետը, որը դուրս գալով լճից՝ հոսում է հարավ՝ դեպի Զամբեզի։ Չնայած լճի մեծ ծավալին, նրա հոսքի ծավալը այնքան էլ մեծ չէ։ Լիճն ամեն տարի ընդունում է 63 կմ.³ ջուր, որի միայն 16%-ն է հոսում Շիրե գետով, իսկ մնացածը գոլորշանում է լճի վերին մակերևույթից։
Նյասա լճի ավազանը այնքան էլ խիտ չէ բնակեցված, ինչպես որ Վիկտորիա և Տանգանիկա լճերի շրջակայքը։ Վերջիններս նույնպես գտնվում են Արևելա-Աֆրիկյան ռիֆտային հովտում։


== Տնտեսական նշանակություն ==
Լճից դուրս եկող միակ գետի՝ Շիրե գետի, վրա կառուցված է հիդրոէլեկտրակայան։ Վերջինս հանդիսանում է Մալավիայի էլեկտրաէնգիայի հիմնական աղբյուրը։ Երկրի էներգետիկան շատ է տուճում լճի մակարդակի տատանումներից, դրա հետ է կապված Շիրե գետի անկայուն հոսքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սախնի (գյուղ, Լետիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍախնիՍախնի (ուկրաիներեն՝ Сахни), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սախնի գյուղում բնակվում էր 275 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1015 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 270,94 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պերսի Ուիլյամս Բրիջմեն

Պերսի Ուիլյամս Բրիջմեն (անգլ.՝ Percy Williams Bridgman, ապրիլի 21, 1882(1882-04-21)[…], Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - օգոստոսի 20, 1961(1961-08-20)[…], Ռանդոլֆ, Քոոս շրջան, Նյու Հեմփշիր, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, փիլիսոփա։ Նոբելյան մրցանակակիր բարձր ճնշումների ֆիզիկայի գծով աշխատանքների համար (1946)։


== Կենսագրություն ==
Նախնական կրթությունն ստացել է Նյուտոն քաղաքի հանրային դպրոցում։ 1900-1904 թվականներին ուսանել է Հարվարդի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում, 1908 թվականից՝ ֆիզիկայի դոկտոր։ 1910 թվականին դասավանդել է նույն համալսարանում, 1919 թվականից՝ դոցենտ, 1926 թվականից՝ մաթեմատիկայի և բնական փիլիսոփայության պրոֆեսոր։ 1950 թվականից Higgins համալսարանի պրոֆեսոր։
Ինքնասպանություն է գործել երկար ժամանակ քաղցկեղով տառապելուց հետո։


== Գործունեություն ==
1905 թվականից մինչև իր կարիերայի ավարտը ուսումնասիրել է նյութերի և դրանց թերմադինամիկական վարքի վրա բարձր ճնշումների հետևանքները։ Նա իրականացրել է լայնածավալ ուսումնասիրություններ նյութի հատկությունների հարցում մինչև 100.000 մթնոլորտային ճնշման ներքո։ Մշակել է արտահոսքը վերացնող փաթեթավորման մեթոդ, այնուհետև առաջ է քաշել ճնշման անոթներում աջակցման տարբեր մեթոդներ։
Փիլիսոփայության մեջ Բրիջմենը օպերացիոնալիզմ կոչված սուբյեկտիվ իդեալիստական հոսանքի հիմնադիրն է։ Բրիջմենի փիլիսոփայական հայացքները շարադրված են «Ժամանակակից ֆիզիկայի տրամաբանություն» (1927), «Ֆիզիկակական տեսության բնույթը» (1936), «Մետաղներում էլեկտրական երևույթների թերմոդինամիկա» (1934), «Խելացի անհատը և  հասարակությունը» (1938), «Թերմոդինամիկայի բնույթը (1941)։


== Մրցանակներ ==
Ռումֆորդ մրցանակ (1917)
Elliott Cresson մեդալ (1932)
Կոմսթոք մրցանակ ֆիզիկայից (1933)
Նոբելյան մրցանակ (1946)
Fellow of the Royal Society (1949)
Բինհամ մեդալ (1951)


== Ծանոթագրություններ ==
Սագա (պրեֆեկտուրա)

Սագա (ճապ.՝ 徳島県), պրեֆեկտուրա Ճապոնիայում, որը գտնվում է Կյուսյու տարածաշրջանում, նույնանուն Կյուսյուի կղզու վրա։
Վարչական կենտրոնը Սագա քաղաքն է։
Պրեֆեկտուրայի տարածքը կազմում է 2 439,65 կմ²։ Բնակչությունը, 2014 թվականի մարդահամարի արդյունքներով կազմել է 835 473 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը 342,46 մարդ/կմ² է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրեֆեկտուրայի պաշտոնական կայք Archived 2006-05-18 at the Wayback Machine. (ճապոներեն) (անգլ.)
Մարքսի փողոց (Կրասնի Սուլին)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարլ Մարքսի փողոց (այլ կիրառումներ)Կարլ Մարքսի փողոց (ռուս.՝ Улица Карла Маркса), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Նախկինում կոչվել է Ցերկովնայա։ Խորհրդային տարիներին անվանակոչվել է գերմանացի փիլիսոփա, տնտեսագետ, հասարակագետ, գրող, պոետ, քաղաքական լրագրող, սոցիոլոգ և հասարակական գործիչ Կարլ Մարքսի անունով։


== Պատմություն ==
Կրասնի Սուլին քաղաքի Կարլ Մարքսի փողոցը մինչև 20-րդ դարի 30-ական թվականները կոչվում էր Ցերկովնայա (Եկեղեցական)։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ փողոցի սկզբնամասում, «Օգոնյոկ» մանկապարտեզի տարածքում, տեղակայված էր Ալեքսանդր Նևսկու տաճարը։ 1900 թվականին կառուցված եկեղեցուց մնացել են միայն լուսանկարներ։ Իտալացի վարպետների կատարած գծագրերը չեն պահպանվել։ Եկեղեցին, որը կառուցվել է իտալացի ճարտարապետի ղեկավարույամբ, շատ գեղեցիկ էր և շքեղ։ Զանգակատան զանգն ազդարարում էր յուրաքանչյուր ժամի սկիզբը։ Ցերկովնայա և Դմիտրիի փողոցների խաչմերուկում եղել է քահանայի տունը, իսկ երեկոյան դպրոցի շենքում գործել է ծխական դպրոց, որի ղեկավարն ու ուսուցիչը եղել է քահանա Ս. Պոլյակովը։ 1911 թվականին այնտեղ սովորել է 88 աղջիկ։
Ծիսակատարությունները շարունակվել են նաև 1917 թվականից հետո՝ մինչև 1920-ական թվականները։ Այնուհետև տաճարը փակվել է։ Տաճարն աստիճանաբար խարխլվել է և մասնակիորեն ավերվել։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին եկեղեցու շենքի վրա ռումբ է ընկել և պայթել։ Խորհրդային զորքերի կողմից բնակավայրն ազատագրելուց հետո տաճարը թալանվել է և շուտով ապամոնտաժվել։
Ներկայում Կրասնի Սուլին քաղաքի թիվ 4 դպրոցի տարածքում գտնվում են հին տաճարից մնացած շինությունները։ Քաղաքում ժամանակավոր տաճարում վերաբացվել է Սուրբ իշխան Ալեքսանդր Նևսկու անվան ուղղափառ ծուխը, գործում է կիրակնօրյա դպրոց, կատարվում են եկեղեցու վերականգնման աշխատանքներ։
Մարքսի փողոցի չպահպանված շենքերից են քաղաքային առաջին ռադիոհանգույցի շենքը, որը բացվել է 1928 թվականին։ Այժմ այս վայրում գտնվում է ճարտարապետաշինարարական բյուրոն։  Այնուհետև այս փողոցում էին 20-րդ դարի սկզբին կառուցված գործարանի աշխատակիցների և բանվորների բնակելի տները, որոնցից ինը դեռ պահպանվում են։
Մարքսի փողոցն ավարտվում է Գնիլուշա գետի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Улица Карла Маркса в Красном Сулине