Էյր Ջորդան

Air Jordan, անվանական ապրանքանիշ, մշակված ամերիկյան Nike ընկերությունում` լեգենդար բասկետբոլիստ Մայքլ Ջորդանի համար, հայտնի նաև որպես Jordans: Հիմնական շեշտը՝ բարձրորակ թանկարժեք բասկետբոլային կոշիկ և հագուստ։ Ապրանքանիշի տակ արտադրվում է նաև կոշիկ՝ բռնցքամարտիկների, պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկների, ինչպես նաև ամերիկյան ֆուտբոլ խաղացողների համար։ 
1984 թվականին Ֆիլ Նայթը՝ Nike-ի տնօրենների խորհրդի նախագահը պայմանագիր է կնքում Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի նորեկ Մայքլ Ջորդանի հետ։ Ապրանքանիշի այցեքարտը բարձրորակ բասկետբոլային սպորտային կոշիկ Air Jordan-ն էր։ Այս կոշիկը գրավել է ամբողջ աշխարհի բասկետբոլիստների սերն ու հարգանքը։ Air Jordan-ը առաջին անգամ վաճառքի են հանել 1985 թվականին (Ջորդանը այս սպորտային կոշիկները  առաջին անգամ հագել է Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի առաջնաելույթային ժամանակաշրջանում 1984-1985 թվականներին)։
JUMPMAN (անգլ.՝ jumpman, բառացիորեն՝ թռչող մարդ) լոգոտիպի անվանում, որը հնարավոր է տեսնել Jordan Brand-ի բոլոր բասկետբոլային ապրանքների վրա։ Առաջին անգամ այդ լոգոտիպը հայտնվել է Air Jordan-ի երրորդ սպորտային կոշիկի վրա։


== Սպորտային կոշիկների էական մոդելներ ==


=== Jordan I ===
Չնայած նրան, որ Թինքեր Հեթֆիլդի[en] անունը ավելի շատ էր կապված Air Jordan-ի դիզայնի հետ, սակայն Air Jordan I-ը Փիթեր Մուրի կողմից է մշակվել։ Air Jordan I առաջին անգամ դուրս է եկել 1985 թվականին կարմիր-սև գունավորմամբ։ Դեյվիդ Ստերնը Մայքլ Ջորդանին տուգանեց 5000 ԱՄՆ դոլարով այն սպորտային կոշիկները հագնելու համար, որոնք չեն համապատասխանում լիգայի դրես-կոդին, բայց Nike-ն այն օգտագործում էր որպես գովազդ։ Ջորդանը պարբերաբար խաղի էր գնում «արգելված» սպորտային կոշիկներով, NBA-ն տուգանում էր նրան, մինչդեռ նա Nike-ի վաճառքը տարեկան 870 միլիոնից հասցրել էր 4 միլիարդ դոլարի։ Nike-ն հետագայում ստեղծեց այլ գույներով սպորտային կոշիկներ։ Ջորդանն իր դեբյուտային մրցաշրջանում նվաճեց NBA-ի տարվա լավագույն նորեկի մրցանակը։


=== Jordan II ===
Air Jordan-ի երկրորդ կոշիկը նախագծել է մեկ այլ մարդ՝ Բրյուս Կիլգորը։ Jordan II-ն ավելի նորարարական էր, քան նախորդ մոդելը։ Սպորտային կոշիկները արտադրվել են 1987-ից 1988 թվականներին։


=== Jordan III ===
1988 թվականին Ջորդանը մոտ էր նրան, որ հետևի Պատրիկ Յուինգի օրինակին և սկսի իր սեփական սպորտային կոշիկների արտադրությունը։ «Նայքը» փրկեց իրավիճակը՝ վստահելով նոր անվանական մոդելի մշակումը Թինքեր Հետֆիլդին։ Դիզայները չվախեցավ փոփոխել տեխնիկական գործընթացը և առաջարկեց Մայքլին մասնակցել գործընթացին։ Jordan III կոշիկի վրա առաջին անգամ հայտնվեց «Jumpman logo»-ն, Հեթֆիլդի կողմից հորինված ներբանների օդային շերտավորումը և Ջորդանի մատուցմամբ մշակված «փղոսկրի գունավորումը»։ Այս սպորտային կոշիկներով Ջորդանը նվաճեց MVP ամենամյա առաջնության առաջին տիտղոսը, կարիերայում միակ «Միստեր կողպեք» կոչումը և երկրորդ հաղթանակը տարել վերևից նետումների առաջնությունում։ Նոր մոդելի գովազդային նախաձեռնությունը նկարահանվել է Սպայկ Լիի մասնակցությամբ։


=== Jordan V ===
Սպորտային կոշիկի հինգերորդ տարբերակը ունի երեք առանձնահատկություն՝ արտահայտված լեզվակ և ամուր կոշկաքուղ։ Air Jordan-ների մեջ այս մոդելը ամենամեծ վաճառքն է ունեցել։


=== Jordan VII ===

Air Jordan VII թողարկվել են 1992 թվականին։ Թինքեր Հեթֆիլդը Air Jordan VII-ը ստեղծեց նախորդ մոդելի նմանությամբ։ Սպորտային կոշիկներում օգտագորվել էր ոտքի ֆիքսման եզակի՝ Nike Huarache տեխնոլոգիան։ Air Jordan VII մոդելը հայտնի է նաև որպես «Բեննի», քանի որ կոշիկի գովազդային հոլովակում օգտագործվել էր մուլտիպլիկացիոն հերոս Բագզ Բեննի կերպարը։ 
Երբ 1992 թվականին Ջորդանն ուղևորվեց Բարսելոնայում կայացող Օլիմպիադային, որպեսզի հանդես գա խաղով ԱՄՆ-ի տղամարդկանց բասկետբոլային թիմում (հայտնի նաև որպես «Dream Team»), Նայքը թողարկեց հատուկ գունային համադրությամբ Air Jordan VII-ը 9 համարով, այն ժամանակ, երբ նախկին բոլոր Air Jordan մոդելները 23 համարով էին։


=== Jordan VIII ===
Air Jordan VIII սպորտային կոշիկները թողարկվել են 1993 թվականին, նրանցով Մայքլ Ջորդանը հավաքեց իր 20000 միավորը, Chicago Bulls-ի հետ նվաճեց իր անընդմեջ երրորդ տիտղոսը NBA-ում՝ 1992-93 թվականների եզրափակիչներում առավելության հասնելով Phoenix Sun-ի նկատմամբ։ Այս մրցաշրջանից անմիջապես հետո Մայքլն առաջին անգամ դադարեցրեց իր բասկետբոլային կարիերան։ Air Jordan VIII-ի դիզայնի մեջ օգտագործվել են խաչաձև ամրացվող քուղեր, սպորտային կոշիկի կողային մասում ինքնօրինակ «գունավոր» գրաֆիտիներ և «բրդյա» «jumpman» լոգոտիպ-կարկատան՝ լեզվակի վրա։


=== Jordan XI ===
Ոչ այնքան հաջողակ Air Jordan X-երի թողարկումից հետո Նայքը գերազանցեց մրցակիցներին, թողարկելով սպորտային կոշիկների նոր սերունդ՝ ինքնօրինակ դիզայնով, լավ մշակված օդափոխության համակարգով և ամորտիզացիայի համակարգով։ Երկու տարի դադարից հետո բասկետբոլ վերադարձավ Ջորդանը, և Air Jordan XI կոշիկները հայտնվեցին «Տիեզերական ջեմ» ֆիլմում։


=== Jordan XXIII ===
2008 թվականին վերադարձավ դասական մոդելի «ջորդանների» դիզայներ Թինքեր Հեթֆիլդը , որպեսզի մշակի հոբելյանական Air Jordan XXIII﻿ սպորտային կոշիկները։ Կոշիկները ստացան արտասովոր կողային զարդանախշ, դրա հետ մեկտեղ աջ և ձախ մասերը չէին կրկնօրինակում միմիանց, Մայքլ Ջորդանի մատնահետքերով ներբան, ետևի հատվածում փոքրիկ կատար։


== Արտաքին հղումներ ==
«Jumpman» официальный сайт
Коллекция Jordan на сайте NikeStore.com
Sneaker News — История Air Jordan 
Sneaker Files — История Air Jordan
Kicks on Fire — История Air Jordan 
Nice Kicks — История Air Jordan 


== Ծանոթագրություններ ==