Բրեթեն

Բրեթեն (գերմ.՝ Bretten. German: [[Միջազգային հնչյունական այբուբեն|[ˈbʁɛtn̩]]] ( ); South Franconian: Bredde), համայնք Գերմանիայում՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Կարլսռուեի շրջանում։ Ենթակա է Կարլսռուեի վարչական օկրուգին։ 1975 թվականի հունվարի 1-ից ունի շրջանային մեծ քաղաքի (Große Kreisstadt) կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 71,12 կմ² տարածք։ Բաժանվում է 9 քաղաքային շրջանների։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 28 466:
Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 15 007:
Բրեթենը Լյութերի ժամանակակից, եկեղեցու բարենորոգիչ (ռեֆորմատոր) Ֆիլիպ Մելանխտոնի ծննդավայրն է, և վերջինիս պատվին տեղացիներն իրենց քաղաքն անվանում են Մելանխտոնշտադ։


== Պատմություն ==
Բնակավայրը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 767 թվականին, «Լորշի կոդեքս»-ում, «Բրեթեհայմ վիլլա» անվանումով։ 1148 թվականից դրամ հատելու և թողարկելու իրավունք է ստացել։ 1254 թվականին Բրեթենին քաղաքի կարգավիճակ է շնորհվել։ 1492 թվականին Պֆալցի կոմս Ֆիլիպը նրան տարեկան չորս տոնավաճառ կազմակերպելու արտոնություն է շնորհել։


== Քույր քաղաքներ ==
Բրեթենի քույր քաղաքներն են՝

 Պորտուգալիա, Կոդեյշա-ա-Նովա
 Գերմանիա, Հեմեր
 Հունգարիա, Հիդաշ
 Ֆրանսիա, Լոնժյումո
 Հունգարիա, Նամեշնադուդվար
 Ֆրանսիա, Նյոֆլիզ
 Ուելս, Փոնթըփուլ
 Ֆրանսիա, Վալսերոն
 Գերմանիա, Վիտենբերգ


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Stadt Bretten und Landesbildstelle Baden (Hrsg.): Große Kreisstadt – Melanchthonstadt Bretten. verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 1997, ISBN 3-929366-42-8 (Texte deutsch, englisch, französisch).
Alfons Schäfer: Geschichte der Stadt Bretten von den Anfängen bis zur Zerstörung im Jahre 1689 (= Brettener stadtgeschichtliche Veröffentlichungen. Band 2). Hrsg. von der Stadtverwaltung Bretten, Bretten 1977, .
Alfred Straub: Geschichte der Stadt Bretten in neuerer Zeit. Hrsg. vom Bürgermeisteramt der Stadt Bretten, Bretten 1990, ISBN 3-928029-02-9.
Peter Bahn: Stadtführer Bretten. Kultur und Geschichte im südlichen Kraichgau. Hrsg. von der Stadt Bretten. verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 1993, ISBN 3-9802218-8-1.
Manfred Störzer: Wasser für Bretten. Geschichte und Technik. verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 1994, ISBN 3-929366-05-3.
Peter Bahn (Hrsg.): „Als ich ein Kind war…“. Bretten 1497 – Alltag im Spätmittelalter. Begleitbuch zur Ausstellung. verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 1997, ISBN 3-929366-43-6.
Erich Keyser (Hrsg.): Badisches Städtebuch (= Teilband aus Deutsches Städtebuch. Handbuch städtischer Geschichte. Band IV 2). Stuttgart 1959.
Benita Luckmann: Politik in einer deutschen Kleinstadt (= Soziologische Gegenwartsfragen. N. F., Nr. 35). Enke, Stuttgart 1970, ISBN 3-432-01618-2.
Herbert Vogler: Ortsfamilienbuch Gölshausen, Stadtteil von Bretten (= Badische Ortssippenbücher. Band 175; Deutsche Ortssippenbücher. Nr. 00.928). Mit einer Zeittafel von Peter Bahn. Hrsg. von der Interessengemeinschaft Badischer Ortssippenbücher. Albert Köbele Nachfolger, Lahr-Dinglingen 2015 (bearbeiteter Zeitraum 1565–2015).
Wolfhard Bickel (Hrsg.): Bretten 1967 Fotos von Otto Bickel, Hermann von der Heydt, Fritz Plogstert, Horst Zobel. Reiterle Verlag, 2017


== Արտաքին հղումներ ==

MelanchthonStadt Bretten. Offizieller Internetauftritt
Siegmund Friedrich Gehres: Bretten’s Kleine Chronik welche zugleich umständliche Nachrichten von Melanchton und seiner Familie enthält. Ein Beitrag zur Kunde teutscher Städte und Sitten als Seitenstük zu Pforzheim’s kleiner Chronik. Mit Melanchtons Bildnis. Johann Christoph Lochner, Esslingen am Neckar| 1805 (Digitalisat der Badischen Landesbibliothek; in Fraktur)
Bretten auf „Baukunst in Baden“, abgerufen am 11. Juli 2018 (Beschreibung und Bebilderung des historischen Brettens)
Melanchthonhaus-Bretten. In: melanchthon.com (u. a. ein virtueller Rundgang)
Բրեթենի պաշտոնական կայքէջը
Պողոս-Պետրոս ամենամյա փառատոնը կազմակերպող ընկերության պաշտոնական կայքէջը (գերմաներեն)
Պողոս-Պետրոս ամենամյա փառատոնի պաշտոնական կայքէջը (գերմաներեն)
History of the city arms 
Bertha Benz Memorial Route