armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
H-Pem

H-Pem հայկական մշակութային առցանց հարթակ, որի հիմնական լեզուն անգլերենն է։ Հիմնադրվել է 2019 թվականի մայիսին՝ Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միության Համաբեմ ընկերության կողմից։  Հարթակի հիմնական նպատակն է հասնել աշխարհասփյուռ հայերին, մասնավորապես՝ հայ երիտասարդներին և ժամանակակից, ստեղծագործական և մասնակցողական միջոցներով նրանց հաղորդակից դարձնել իրենց հայրենիքին և մշակույթին։


== Պատմություն ==
Համազգայինի առաքելությունն արդյունավետ կերպով իրագործելու նպատակով՝ 2014 թվականին Համազգայինի 7-րդ համաժողովն ընդգծեց անհրաժեշտությունը հիմնելու ժամանակակից առցանց հարթակ՝ կապ հաստատելու համար սփյուռքահայության, հատկապես՝ երիտասարդության հետ։
Համաժողովից հետո Համազգայինի Կենտրոնական վարչությունն իր կազմում ստեղծեց ծրագրի գործունեությանը հետևող հանձնախումբ և հարթակի տնօրենի պաշտոնին նշանակվեց Լուսիկ Գիլոյան-Սրափյանը։ Նախքան հարթակի նախագծի պատրաստումը՝ Գիլոյան-Սրափյանը խորհրդակցեց Հյուսիսային Ամերիկայի եւ այլ երկիրներում ապրող անգլախոս երիտասարդների հետ՝ լսելու համար վերջիններիս կարիքները և ակնկալիքները։
Առցանց ծրագիրը կոչվեց h-pem՝ միացնելով Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միության սկզբնատառ «Հ.»-ն եւ հայերեն «բեմ/հարթակ»-ը։
Այնուհետեւ 2017 թվականին h-pem-ին միացավ Լիլի Թորոսյանը որպես հարթակի օգնական պատասխանատու եւ հոդվածագիր, հաջորդ տարի՝ Ռուբեն Ջանբազյանը, որպես բովանդակության պատասխանատու և խմբագիր, իսկ 2019 թվականին՝ Շահեն Արապողլյանը որպես տնօրենի օգնական եւ ընկերային ցանցերի քաղաքականություն մշակող պատասխանատու։
H-Pem-ը հանրությանը հասանելի դարձավ 2019 թվականի մայիսի 13-ին։


== Գործունություն ==
H-Pem-ը մեծ մասամբ մատչելի է հանրությանը։ Այցելուներ նաեւ կարող են անվճար գրանցվել՝ իրենց մեկնաբանությունները, ստեղծագործությունները եւ առաջարկները տեղադրելու համար, ինչպէս նաեւ՝ իրար հետ կապ հաստատելու համար։
H-Pem-ի բովանդակությունը բաժանված է երկու մասի՝

Featured content, որտեղ հրապարակվում են հարթակի աշխատակիցների գրությունները,
Your stage, որտեղ լուսարձակի տակ տեղադրվում են այցելուների կողմից տրամադրված գործերը։


=== Featured content ===
Featured content-ը h-pem-ի առցանց թերթն է, որ կ՚ընդգրկէ լրագրական եւ գեղարուեստական գրութիւններ (Stories), հարցազրոյցներ (Interviews), քննական ակնարկներ (Analyses), արուեստի եւ մշակոյթի մէջ իրագործումներ կատարած անձերու արժեւորումներ (Profiles), ինչպէս նաեւ՝ լուսանկարներով պատմուած նիւթեր (In pictures)։


=== Your stage ===
Your stage-ը փորձարկումների դաշտ է, որտեղ Multimedia guide-ում ներկայացվում են լսատեսողական միջոցներով իրականացված արվեստի գործեր, իսկ Submissions-ի միջոցով նորաթուխ կամ կայացած արվեստագետներին տրամադրվում է հարթակ, որտեղ նրանք ներկայացնում են իրենց ստեղծագործական աշխատանքները։ Your stage-ի Collaborations-ում հարթակը կենտրոնացած է հատուկ նյութերի վրա և գործակցաբար ծրագրեր է իրականացնում տարբեր ոլորտներում ստեղծագործող արվեստագետների, գրականագետների, մշակութային գործիչների, ուսանողների հետ, ինչպես նաև կազմակերպությունների, հիմնարկների և տարբեր գաղութներում ապրող հայերի հետ։
Հարթակը նաեւ ունի Live streaming-ի անկյուն, որտեղ իրականացվում են աշխարհում տեղի ունեցող հայ մշակութային իրադարձությունների ուղիղ եթերներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամանդա Բաշմակովա

Ամանդա Բաշմակովան (լատիշերեն Amanda Bašmakova) ծնվել է 1997 թ.-ի հունիսի 3-ին Լատվիաի Ռիգա քաղաքում։ Ամանդա Բաշմակովան ներկայացրել է իր երկիրը "Moondog" երգով Մանկական Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում, որը տեղի ունեցավ դեկտեմբերի 3-ին Կարեն Դեմիրճյանի անվան Մարզահամերգային Համալիրում (Հայաստան, Երևան) և արժանացել 13-րդ տեղը 31 միավորով։


== Արտաքին հղումներ ==
Մանկական Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք
Մանկական Եվրատեսիլը ESCKaz կայքում
Սեստո Կամպանո

Սեստո Կամպանո (իտալերեն՝ Sesto Campano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Իզերնիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3094 մարդ (2005 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 86 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 36 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 86078, հեռախոսային կոդ՝ +39 0865։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար։ 0865 928120


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Տարկոյտա (Պիչայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տարկոյտա (այլ կիրառումներ)Տարկոյտա (ռուս.՝ Таркойта), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պիչա գետի ձախ ափին՝ 68 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 41 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000075403
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007540
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Մայրը (ֆիլմ, 1989)

«Մայրը» (ռուս.՝ «Мать», «Արգելված մարդիկ», «Запрещённые люди»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է կինոռեժիսոր Գլեբ Պանֆիլովը Մաքսիմ Գորկու համանուն վեպի հիման վրա՝ օգտագործելով այլ ստեղծագործությունների մոտիվներ։


== Սյուժե ==
Մայրը փորձում է տղային հետ պահել վտանգավոր զբաղմունքներից, բայց աստիճանաբար հասկանում է՝ հետ պահել հնարավոր չէ։ Այժմ նա որոշում է պարզապես ամբողջ ժամանակ լինել իր որդու կողքին, պաշտպանել նրան, կիսել նրա հետ կյանքի դժվարությունները։


== Դերերում ==
Իննա Չուրիկովա – Պելագեա Նիլովնա Վլասովա 
Վիկտոր Ռակով – Պավել Վլասով  
Ալեքսանդր Շիշոնոկ – Պավել Վլասովը մանկության տարիներին
Լյուբոմիրաս Լաուցյավիչյուս – Միխայիլ Վլասով, Պավելի հայրը  
Ալեքսանդր Կարին – Անդրեյ Անիսիմովիչ Նախոդկա
Դմիտրի Պևցով – Յակով Սոմով  
Վանյա Կաբարդին – Յակով Սոմովը մանկության տարիներին  
Վլադիմիր Պրոզորով – Եվսեյ Կլիմկով  
Վոլոդյա Ֆաթեև – Եվսեյ Կլիմկով, որպես երեխա  
Անտոնելա Ինտերլենգի – Սաշա
Օլգա Շուկշինա – Նատաշա 
Սերգեյ Բոբրով – Նիկոլայ Վեսովշչիկով  
Ալեքսեյ Բուլդակով – Ստեպան Սոմով  
Ինոկենտի Սմոկտունովսկի – նահանգապետ 
Էռնստ Ռոմանով – Եգոր Իվանովիչ, բժիշկ
Անդրեյ Խարիբին – Վլադիմիր Իլյիչ Լենին  
Անդրեյ Ռոստոցկի – Նիկոլայ II, կայսր  
Գալինա Զոլոտարյովա – Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնա, կայսրուհի  
Սերգեյ Մակովեցկի – Ռիլեև, ժանդարմերիայի սպա  
Ալեքսանդր Դեդյուշկո – բանվոր-հեղափոխական  
Գլեբ Պլակսին – դատավոր


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Գլեբ Պանֆիլով
Ռեժիսոր՝ Գլեբ Պանֆիլով
Նկարիչ՝ Վալերի Կոստրին
Կոստյումների նկարիչ՝ Գաննա Գանևսկայա       
Կոմպոզիտոր՝ Վադիմ Բիբերգան
Հնչյունային օպերատոր՝ Ռոլանդ Ղազարյան


== Մրցանակներ ==
1990 – Կաննի կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակ «Ականավոր գեղարվեստական նվաճումների համար» (Գլեբ Պանֆիլով)
1990 – Եվրոպական կինոակադեմիայի «Ֆելիքս» մրցանակ՝ երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերի համար (Դմիտրի Պևցով)
1990 – «Նիկա» մրցանակ՝ հնչյունային ռեժիսորի լավագույն աշխատանքի համար (Ռոլանդ Ղազարյան)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմը ռեժիսորի կայքում
Ֆիլմը Kino-teatr.ru կայքում
Վառարան (համաստեղություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վառարան (այլ կիրառումներ)
Վառարան(լատ․ Fornax), երկնքի հարավային կիսագնդի համաստեղություն՝ Քանդակագործ, Փյունիկ և էրիդան համաստեղությունների միջև։ Պայծառ աստղեր չի պարունակում։ Երևում է ՌԴ հարավային շրջաններից։ Դիտումների համար բարենպաստ են հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսները։
Խնե

Խնե, գյուղ Սիրիայի Ճըսըր-Շղուր գավառի հյուսիսում՝ Եագուպիե գյուղից արևելք, բլրակի վրա, Շեյխ Իսա կոչվող հանքային ջրերի մոտ։ Գյուղի անվանման մասին տեղեկանում ենք Հալեպի գանձարանը պահվող մի սաղավարտի 1804 թվականին հայերեն արձանագրությունից։ Գյուղի բնակիչները դավանել են թե ուղղափառ, թե կաթոլիկ հավատքին, որը պայմանավորված է երկու ազդեցիկ ընտանիքների միջև ծագած վեճով։ 1876 թվականի դրությամբ գյուղի բնակիչների մեծ մասը լատինադավան էր:1878 թվականին գյուղում հիմնադրվում է լատինադավան վանք՝ արական և իգական դպրոցներով, արհեստագործական վարժարան, իսկ 1884 թվականին նաև երկրորդ լատինադավան եկեղեցին։
1906 թվականին գյուղն ուներ 131 տուն, որից 5-ը առաքելական եկեղեցուն էին դավանում։ 1908 թվականից գյուղում դադարել է նաև հայոց լեզվի ուսուցումը։ Արդեն 1960 թվականին Խնեն ուներ 100 տուն հայ բնակիչ և արաբախոս կաթոլիկ բնակչություն։ 2011 թվականին գյուղում բնակվում էր 70 տուն արաբախոս կաթոլիկ հայեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Խուլփ (գետ)

Խուլփ, Խազալիկ, Խազալիկի ջուր, Խազալկաջուր, Խուզբ, Խուզբա գետ, Խաւզբի գետ, Խուլպ, Խուլպսու, Խուլփի ջուր, Խուլփսու, Կուլպսու, Կուլփսա, Քուլփսու — գետ Արևմտյան Տիգրիսի վտակ Բաթման գետի աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Սիմ լեռան հարավային լանջերից և հոսում դեպի նարավ, արևելյան կողմից իր մեջ ընդունելով Աբուլ Ջևիզ, արևմուտքից՝ Լեջեսու գետերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ախամիլ

Ախամիլ (իսպ.՝ Ajamil de Cameros), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 66,15 կմ2 տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 61։ 2011 թվականին այդ ցուցանիշը հասել է ութսունի, այնուհետր սկսել է աստիճանաբար նվազել։ Բնակչության խտությունը կազմել է 1,21 մարդ/կմ²։ Ախամիլը գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 46 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Միլոպոտամոս

Միլոպոտամոս (հուն.՝ Μυλοπόταμος, նշանակությունը՝ աղացների գետ), գյուղ Հունաստանի Հանրապետության Կիթիրա կղզում՝ Հարավային Հունաստանում։ Գյուղը անվանվել է Միլոպոտամոս, քանի որ կան 22 ջրաղացներ մի փոքր գետի երկայնքով։ Աղացները կառուցվել են հիմնականում ցորեն աղալու համար։ Այսօր 21 աղացներ ավերված են, և միայն մեկը՝ Ֆիլի (Φιλιππή'ς) ջրաղացն է կանգուն։ Գյուղում կան 3 քարանձավներ, վենետիկյան ամրոց և որբ Մարիամի վանքը։ Գյուղը գտնվում է Պոթամոս գյուղից 12 կմ հեռավորության վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ինվարիանտ (մաթեմատիկա)

Մաթեմատիկայում ինվարիանտ կոչվում են թվերը, խմբերը և այն մաթեմատիկական մեծություններն ու օբյեկտները, որոնք չեն փոխվում, երբ որոշակի (հակադարձելի) ձևափոխությունների է ենթարկվում կամ օբյեկտն ինքը, կամ այն կոորդինատային համակարգը, որում նկարագրվում է օբյեկտը։ Օրինակ 
  
    
      
        
          |
        
        
          |
        
        
          a
          
            i
            j
          
        
        
          |
        
        
          |
        
        =
        A
      
    
    {\displaystyle ||a_{ij}||=A}
   քառակուսի մատրիցի հետքը (այսինքն նրա գլխավոր անկյունագծի տարբերի  
  
    
      
        
          ∑
          
            i
            =
            1
          
          
            n
          
        
        
          a
          
            i
            j
          
        
      
    
    {\displaystyle \sum _{i=1}^{n}a_{ij}}
   գումարը) չի փոխվում, եթե 
  
    
      
        A
      
    
    {\displaystyle A}
  -ն ենթարկվում է 
  
    
      
        X
        A
        
          X
          
            −
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle XAX^{-1}}
   ձևափոխության. որտեղ 
  
    
      
        X
      
    
    {\displaystyle X}
  -ը նույն կարգի հակադարձելի մատրից է։ Հետևաբար մատրիցի հետքը նրա ինվարիանտն է նշված ձևափոխությունների նկատմամբ։ Ինվարիանտի գաղափարը, որ սաղմնավորվել է դեռևս Կ. Գաուսի աշխատանքներում (1801 թ.), կիրառել է գերմանացի մաթեմատիկոս Օ. Հեսսեն (1844 թ.), սակայն ինվարիանտների տեսությունը կանոնավոր կերպով զարգացրել է անգլիացի մաթեմատիկոս Ջ. Սիլվեստրը (1851-1852 թթ.), որը և առաջարկել է «ինվարիանտ» տերմինը։ Հետագա զարգացումը XIX դ. կեսերին հանգեցրեց ինվարիանտի տեսության հիմնական խնդրի ձևավորմանը, ապացուցել, որ գծային ձևերի վերջավոր համակարգի համար բոլոր այն ինվարիանտները, որոնք ձևերի գործակիցների ռացիոնալ ֆունկցիաներ են, ունեն վերջավոր բազիս, որի տարրերի միջոցով յուրաքանչյուր ռացիոնալ ինվարիանտ արտահայտվում է ռացիոնալ ֆունկցիայի տեսքով։ Այս խնդրի պրոյեկտիվ տարբերակը լուծել է Դ. Հիլբերտը (1890-1893 թթ.), որից հետո ինվարիանտի տեսությունը մեծ պրոբլեմներ չունենալու պատճառով անկում է ապրել։ Ինվարիանտների տեսության նոր վերելքը XX դ. հիմնականում պայմանավորված է Հ. Վեյլի, Է. Կարտանի, Է. Մամֆորդի աշխատանքներով։ Բոլոր ձևափոխությունները, որոնց նկատմամբ ինվարիանտները մնում են այդպիսին (պահպանում են իրենց հատկությունը), կազմում են խումբ։
Տատանողական համակարգեր

Տատանողական համակարգեր, ֆիզիկական այնպիսի համակարգեր, որոնցում հավասարակշռության վիճակի խախտման հետևանքով առաջանում են համակարգի հատկություններով պայմանավորված սեփական տատանումներ։ Գծային համակարգերի պարամետրերը (զանգված, ինդուկտիվություն, առաձգականություն ևն) կախված չեն համակարգում ընթացող ֆիզիկ, պրոցեսներից և մնում են հաստատուն այս կամ այն ճշտությամբ։ Այդպիսի տատանողական համակարգերը նկարագրվում են գծային դիֆերենցիալ հավասարումներով, և դրանց համար կիրառելի է վերադրման սկզբունքը, այսինքն՝ տատանումները կարելի է ներկայացնել որոշակի տեսակի (օրինակ, ներդաշնակ) տատանումների գումարի տեսքով։ Ոչ գծային համակարգերը, որոնց
պարամետրերը կախված են ընթացող ֆիզիկ, պրոցեսներից, կազմում են տատանողական համակարգի ավելի ընդհանուր դաս և նկարագրվում են ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարումներով։
Մայիսի 1

Մայիսի 1, տարվա 121-րդ (նահանջ տարիներին՝ 122-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 244 օր։


== Դեպքեր ==
1707 - Շոտլանդիան և Անգլիան միավորվելով ստեղծում են Մեծ Բրիտանիան
1753 - հրապարակվում է Կարլ Լինեյի «Բույսերի տեսակները» աշխատությունը
1786 - Վիեննայում կայանում է Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» օպերայի առաջին ներկայացումը
1840 - Անգլիայում առաջին անգամ վաճառքի են հանվում փոստային նամականիշներ
1884 - ԱՄՆ-ում և Կանադայում կազմակերպվեցին ցույցեր ի պաշտպանություն ութժամյա աշխատանքային օրվա
1890 - Ավստրո-Հունգարիայի, Բելգիայի, Գերմանիայի, Դանիայի, Իսպանիայի աշխատավորները առաջին անգամ կազմակերպեցին մայիսմեկյան տոնակատարություններ
1891 - Պետերբուրգում կայացավ առաջին մայիսմեկյան ցույցը
1945 - Բեռլինում Ռայխստագի վրա բարձրացվում է սովետական դրոշը
1946 - Եկատերինբուրգում բացվել է Դմիտրի Նարկիսովիչ Մամին-Սիբիրյակին նվիրված թանգարան
1948 - ստեղծվում է Կորեայի Ժողովրդա-Դեմոկրատական Հանրապետությունը
1951 - Մյունխենից իր հեռարձակումներն է սկսում «Ազատություն» ռադիոկայանը
2004 - Էստոնիան, Լատվիան, Լեհաստանը, Լիտվան, Կիպրոսը, Հունգարիան, Մալթան, Չեխիան, Սլովակիան և Սլովենիան մտնում են Եվրամիության կազմի մեջ
2011 - Բարաք Օբաման հայտարարում է Ուսամա բեն Լադենի սպանության մասին


== Ծնունդներ ==
1672 - Ջոզեֆ Ադիսոն, անգլիացի բանաստեղծ (մ. 1719)
1862 - Մարսել Պրևո, ֆրանսիացի արձակագիր, դրամատուրգ (վ. 1941)
1881 - Պիեռ Տեյար դը Շարդեն, ֆրանսիացի փիլիսոփա, աստվածաբան (մ. 1955)
1885 - Լիդիա Դուռնովո, ռուս արվեստաբան, վերականգնող նկարիչ
1894 - Լուիջի Բարբեսինո, իտալացի ֆուտբոլիստ և գլխավոր մարզիչ
1912 - Մարիամ Պետրոսյան,հայ նկարչուհի
1923 - Ջոզեֆ Հելեր, ամերիկացի գրող (մ. 1999)
1930 - Վլադիմիր Աբրահամյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, լրագրող
1939 - Ռոզի Արմեն, ֆրանսահայ երգչուհի
1946 - Ջոն Վու, հոնգքոնգցի ռեժիսոր, դրամատուրգ
1967 - Անդրանիկ սարկավագ Մանուկյան,երգիչ,երգահան,բանահավաք երաժիշտ
1969 - Ուես Անդերսոն, ռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ, պրոդյուսեր
1978 - Մայիս Ազիզյան, հայ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
1982 - Դարիո Սռնա, խորվաթ ֆուտբոլիստ


== Մահեր ==
408 - Արկադիոս, Բյուզանդիայի կայսր (* 337)
1733 - Նիկոլա Կուստու, ֆրանսիացի բարոկկո ոճի քանդակագործ
1873 - Դավիթ Լիվինգստոն, David Livingstone շոտլանդացի միսիոներ (* 1813)
1904 - Անտոնին Դվորժակ, չեխ կոմպոզիտոր (* 1841)
1978 - Արամ Խաչատրյան, կոմպոզիտոր (* 1903)
1982 - Վիլլիամ Փրիմրոուզ, շոտլանդացի թավջութակահար (* 1903)
2010 - Ալեքսեյ Սիսակյան, հայ սովետական ֆիզիկոս-տեսաբան


== Տոներ ==
Աշխատավորների միջազգային տոն
Լատվիա՝ Սահմանադրության օր
Հարավային Կորեայի վարչական բաժանում

Կորեայի Հանրապետությունը վարչականորեն բաժանված է 16 վարչական միավորների, այդ թվում՝ 9 նահանգների և 7 քաղաքների։

ա = Կորեերենի նոր տառադարձում
բ = Սեուլի անունը


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆիլ Սելուեյ

Ֆիլիպ Ջեյմս Սելուեյ (անգլ. Philip James Selway; ծնվ.` 1967, մայիսի 23, Աբինգդոն, Օքսֆորդշիր, Մեծ Բրիտանիա), բրիտանական Radiohead ռոք-խմբի թմբկահար:


== Radiohead ==
Խմբում իր հիմնական պարտականությունները կատարելու հետ մեկտեղ, Ֆիլը երբեմն Radiohead-ի համերգների ժամանակ ելույթ է ունենում, որպես բեք-վոկալիստ, հատկապես There There երգում։ Նաև զբաղվում է հարվածային մեքենաների ծրագրավորմամբ, սկսած Kid A ալբոմից։ Ֆիլը Radiohead խմբի տարիքով ամենամեծ անդամն է։ Մինչև Radiohead-ի հաջողված խումբ դառնալը նա անգլերեն և պատմություն էր դասավանդում Ջոն Մուրսի անվան Լիվերպուլյան համալսարանում, իսկ ավելի վաղ համատեղում էր սեսիոն երաժշտի և ուսուցչի աշխատանքները։ Ֆիլը հարվածային գործիքներ նվագել սովորել է Լոնդոնի Drumtech դպրոցում խմբի մեկ այլ անդամ Էդ Օ'Բրայենի հետ։ 2008 թվականին Gigwise նրան դասեց 26-րդ հորիզոնականում բոլոր ժամանակների լավագույն թմբկահարների ցանկում:


== Կողմնակի նախագծեր ==
2005 թվականին Ֆիլը ելույթ էր ունենում Dive Dive խմբի հետ, ինչպես նաև Ջոննի Գրինվուդի և վոկալիստ Ջարվիս Կոկերի հետ «Հարրի Փոթեր և հրդեհի գավաթ» ֆիլմում խաղացել է «Weird Sisters» խմբի անդամի դերը։ Նա նաև մասնակցել է Նիլ Ֆիննի «7 Worlds Collide» ալբոմի ձայնագրմանը։


== Անձնական կյանք ==
Ֆիլը ծնվել է Աբինգդոնում, Օքսֆորդշիր, Մեծ Բրիտանիա։ Ունի կին՝ Քեյթ, և երեք որդի՝ Լեո, Ջեյմի և Պատրիկ (որոնց նվիրված են Kid A, Amnesiac և Hail to the Thief ալբոմները համապատասխանաբար)։


== Սկավառակագրություն ==
Familial (2010)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Radiohead-ի պաշտոնական կայք(անգլ.)
The Phillovers
Յուրի Գրիգորովիչ

Յուրի Նիկոլաևիչ Գրիգորովիչ  (հունվարի 2, 1927(1927-01-02), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), բալետի խորհրդային արտիստ և բալետմայստեր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973 թ.)։
Ավարտել է Լենինգրադի պարարվեստի ուսումնարանը (1946 թ.) և մինչև 1964 թվականը եղել տեղի Ս․ Մ․ Կիրովի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի պարող (1962-1964 թվականներին՝ նաև բալետմայստեր), 1964 թվականից՝ Մոսկվայի Մեծ թատրոնի գլխավոր բալետմայստեր։ Նրա լավագույն գործերից է Չայկովսկու «Շչելկուևչիկ» բալետի բեմադրությունը (1966 թ., Մեծ թատրոն)։ Ա․ Խաչատրյանի «Սպարտակ» բալետի (1968 թ., լենինյան մրցանակ, 1970 թ.) ժողովրդահերոսական թեման Գրիգորովիչը առաջին անգամ մարմնավորել է սիմֆոնիզացված դասական պարի միջոցներով։
2009 թ. ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով։


== Գրականություն ==
Ванелов В․ В․, Балеты Григоровича и проблемы хореографии, М․, 1968.


== Ծանոթագրություններ ==
Շադրինո (գյուղ, Գորոդեցկի շրջան)

Շադրինո (ռուս.՝ Шадрино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գորոդեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էդուարդ Խաչատրյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Խաչատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Էդուարդ Աբելի Խաչատրյան (հունիսի 2, 1920(1920-06-02), Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն - 1982, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային երկրաբան։ Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1971)։ 


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Թբիլիսիի համալսարանը (1941)։ 1943 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում 1952-1954 թթ.՝ գիտնական քարտուղար, 1957 թ.՝ մետաղային օգտակար հանածոների բաժնի վարիչ։ Խաչատրյանի աշխատություններում լուսաբանված են ՀԽՍՀ մետաղային օգտակար հանածոների, հատկապես երկաթի և պղնձի հանքավայրերի առաջացման պայմանների և տեղաբաշխման օրինաչափությունների, հանքանյութերի միներալա-երկրաքիմիական հատկանիշների և դրանց օգտագործման հեռանկարների հարցերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարովիլ

Բարովիլ (ֆր.՝ Baroville), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 342 մարդ, բնակչության խտությունը` 19.75 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.32 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 90 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 50 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 222 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 171-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 51։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,0 %։ 171 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 165 անձ (90 տղամարդ և 75 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (1 տղամարդ և 5 կին)։ 51 անաշխատունակներից 21-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 21-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Զուռնա (Հասանմսուրի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զուռնա (այլ կիրառումներ)Զուռնա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Հասանմսուրի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(6283) 1980 VX1

(6283) 1980 VX1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի նոյեմբերի 6-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,786469 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2073 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3656 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1698,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211896 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6283) 1980 VX1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զնամենկա (գյուղ, Մինուսինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶնամենկաԶնամենկա (ռուս.՝ Знаменка), գյուղ Ռուսաստանի, Կրասնոյարսկի երկրամասի Մինուսինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արմեզերգյադուկ

Արմեզերգյադուկ, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Բյուրակն-Մնձուրյան լեռների կենտրոնական հատվածում, Քղի գյուղաքաղաքից մոտ 25 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Այդտեղով անցնում է Արածանիի հովտից դեպի արևմուտք Եփրատ տանող ճանապարհներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեձեգրա

Մեձեգրա (իտալերեն՝ Mezzegra) կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1032 (2008 թվականի համաձայն) մարդ, խտությունը կազմում է 344 մարդ/կմ², տարածքը գրավում է 3 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ - 22010, հեռախոսային կոդ - 0344։
1945 թվականի ապրիլի 28-ին Մեցեգրիի ծայրամասում պարտիզանների կողմից գնդակահարվել են Բենիտո Մուսոլինին և Կլարա Պետաչին։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Տվյալներ ==
Հեռախոսահամար - 0344 40166
Էլեկտրոնային փոստ - info@comune.mezzegra.co.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն ազգային ինստիտուտի (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Իլչինեց

Իլչինեց (ռուս.՝ Ильчинец), գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 70 կմ։ Ավազանի տարածքը 729 կմ2։ Թափվում է Կամչատկա գետի ձախ ափին՝ 64 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112120000017923


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վիգո Յոհանսեն

Վիգո Յոհանսեն (դան․՝ Viggo Johansenհունվարի 3, 1851(1851-01-03)[…], Կոպենհագեն, Դանիա - դեկտեմբերի 18, 1935(1935-12-18)[…], Կոպենհագեն, Դանիա), դանիացի նկարիչ, «Սկագենցի նկարիչներ» նկարչական խմբի հայտնի ներկայացուցիչներից մեկը, գեղանկարչության պրոֆեսոր, Կոպենհագենում գտնվող Գեղարվեստի դանիական ակադեմիայի տնօրեն։


== Կյանքը և Ստեղծագործությունը ==
Նրա մոտ պատանեկան տարիքում դրսևորվել է նկարչի տաղանդը, որը նկատել է Վիլհեմ Մարստրանդը։ 1868-1875 թվականներին գեղանկարչություն է սովորել Դանիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, սակայն նրան թույլ չի տրվել մասնակցել ավարտական քննությանը։ Առաջին հայտնի «հասուն» կտավները նկարել է 1872-1876 թվականներն ընկած հատվածում, ծովային Հարբեկ առողջարանում։ 1875 թվականին իր կուրսընկերներ Կառլ Մադսենի և Միքայել Անկերի  օգնությամբ, մտել է «Սկագենցի նկարիչների» խումբ։
Եղել է նաև շնորհալի երաժիշտ։ Ինչպես նկատել էին նրա Սկագենցի ընկերները, նրան ավելի շատ հետաքրքրում էր  Մոցարտի հյուրանոցային դաշնամուրով կատարված Մոցարտի ստեղծագործությունները  և Գլյուկի երգեհոնային ֆուգաները տեղական եկեղեցում, քան գեղանկարչությունը։ 1880 թվականին ամուսնացել է Սկագենցի նկարչուհի Աննա Անկերի ազգական Մարթա Մյելերի հետ, ով հաճախ դառնում էր նկարչի բնորդուհին։
1885 թվականին ցուցադրել է իր կտավները Փարիզում, որտեղ նա հայնվել է գեղանկարիչ Կլոդ Մոնեյի ազդեցության տակ, ինչը շատ լավ երևում է Յոհանսենի «Հիվանդ Քրիստյան Բինդսլի» նկարի գունապնակում։ Նա նաև տպավորվել է սկագենցի մի այլ նկարչի՝ Քրիստիան Քրոհգի  ստեղծագործությամբ։  
Փարիզից վերադառնալուց հետո նկարել է ավելի բաց գույներով։ Մուգ գույներով նկարված նկարներում հաճախ դիմել է լուսավոր էֆեկտների, օրինակ «Սուրբ Ծնունդ» հրաշալի աշխատանքում։ Նրա թեմատիկայի հիմքում ընկած են եղել ընտանեկան տեսարանները, Սկագենի բնապատկերները, Տիսվիլդիը, Դրագերի ձկնորսկան նավերը, նատյուրմորդները և դիմանկարները։ 1888-1906 թվականներին դասավանդել է Կոպենհագենի կանացի Ակադեմիական կերպարվեստի դպրոցում։ 1920 թվականին նրան տվել են պրոֆեսորի կոչում, հետագայում նա դարձել է այդ ակադեմիայի տնօրեններից մեկը։


== Պարգևներ ==
Տվորլեդսենի մեդալ (1886),
Ոսկե մեդալ  Համաշխարհային ցուցահանդես (Փարիզ, 1889) «Լողացող երեխաները» նկարի համար։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Svanholm, Lise (2001). Northen Light - The Skagen Painters. Gyldendal. ISBN 9788702028171.


== Ծանոթագրություններ ==
Մամաղա

Մամաղա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (191801-191900)

Աստերոիդների ցանկ (191701-191800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (191901-192000)
 Աստերոիդների ցանկ (191701-191800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (191901-192000)
Ռոբերտ Միլիկեն

Ռոբերտ Էնդրյուս Միլիքեն (անգլ.՝ Robert Andrews Millikan, մարտի 22, 1868(1868-03-22)[…], Մորիսոն, Իլինոյս, Իլինոյս, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 19, 1953(1953-12-19)[…], Սան Մարինո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս։


== Կենսագրություն ==
1891 թվականին ավարտել է Օբեռլինի քոլեջը (Օհայո)։ Կոլումբիայի համալսարանում ստացել է դոկտորի աստիճան (1895)։ 1895-1896 թվականներին աշխատել է Բեռլինի և Դյոթինգենի, 1896 թվականից՝ Չիկագոյի համալսարաններում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1818) եղել է Ազգային հետազոտական խորհրդի նախագահի տեղակալը (մշակել է սուզանավերի հայտնաբերման և օդերևութաբանական սարքեր)։ 1921-1945 թվականներին եղել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի Նորման Բրիջի լաբորատորիայի տնօրենը։ Իր մշակած մեթոդով ճշգրիտ չափել է էլեկտրոնի լիցքը։ Փորձով ստուգել է Էյնշտեյնի ֆոտոէֆեկտի հավասարումը, առաջինը որոշել Պչանկի հաստատումի թվային արժեքը (1912-1915)։ Մշակել է հեռավոր ուլտրամանուշակագույն տիրույթի ատոմային սպեկտրոսկոպիայի մեթոդիկան։ Իոնացման խցիկով հետազոտել է տիեզերական ճառագայթները։ Արժանացել է նոբելյան մրցանակի (1923)։


== Ծանոթագրություններ ==
Վալ դը Ուազ

Վալ դը Ուազ (ֆրանսերեն՝ Val-d'Oise), դեպարտամենտ Փարիզի շրջակայքում։

Վալ դը Ուազ դեպարտամենտի կարգային թիվն է՝ 95։


== Պատմագրական տեղեկություններ ==
Ստեղծվել է 1968 թվականի հունվարին, երբ նախկին Սեն և Սեն-Ուազ դեպարտամենտները բաժանվեցին վեց մասերի։ Տեղական սլենգով հայտնի է "quatre-vingt quinze" (այսինքն՝ "իննսունհինգ) կամ` "neuf cinq" (այսինքն՝ "ինը հինգ") անուններով, որոնցով հիշեցվում են դեպարտամենտի կարգային 95 թիվը։
Բնակչությունը մեկ միլիոն 157 հազար է։


== Աշխարհագրական տվյալներ ==
Գտնվում է Փարիզից դեպի հյուսիս։ Տարածքը 1246 քառ.կմ է։ Անունն ստացել է Սենի վտակ Ուազի անունից, որն սկիզբ է առնում Բելգիայից։ 
Ֆրանսիայի գլխավոր՝ Փարիզի գլխավոր Շարլ դը Գոլ օդանավակայանի մի մասը գտնվում է Վալ-դը-Ուազի Ռուասի-ան-Ֆրանս համայնքում։


== Տեսարժան վայրեր ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2006-06-20 at the Wayback Machine.
Ալիա (Սիցիլիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալիա (այլ կիրառումներ)Ալիա  (իտալերեն՝ Alia) կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4184 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 93 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 45 կմ² մակերես տարածք։
Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Մարիան (Santa Maria di tutte le Grazie)։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 2-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==
Եգիպտական բուրգ (քանդակ, Տագանրոգ)

«Եգիպտական բուրգ» (ռուս.՝ «Египетская пирамида»), քանդակագործական կոմպոզիցիա ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը 2008 թվականին ստեղծել է ռոստովցի քանդակագործ Դմիտրի Լինդինը` Անտոն Չեխովի «Կաշտանկա» պատմվածքի մոտիվներով։


== Նկարագրություն ==
Քանդակագործական կոմպոզիցիան պատրաստված է բրոնզի կաղապարային ձուլման տեխնիկայով։ Ներկայացնում է դրվագ Անտոն Չեխովի «Կաշտանկա» պատմվածքից` «Եգիպտական բուրգ» կրկեսային համարը. Խավրոնյա Իվանովնա խոզը, Իվան Իվանովիչ սագը, Ֆեոդոր Տիմոֆեևիչ կատուն և Կաշտանկա շունը։ Կոմպոզիցիան պատրաստված է բրոնզից։ Տեղադրված է գրանիտե ցածր պատվանդանի վրա, որի շուրջ շարված է գունավոր սալիկ, որը խորհրդանշում է կրկեսի ասպարեզը։ Քանդակագործական կոմպոզիցիան ստեղծվել է՝ հաշվի առնելով մանկական խաղերի համար առավելագույն անվտանգությունը, ինչին նպաստում են նրա չափսերը և պլաստիկ լուծումը։
Տեղադրվել է Գորկու անվան զբոսյագու մուտքի առջևի հարթակում։
Պատրաստման համար օգտագործվել է 150 կգ մոմ (մոմե մոդել), 1000 կգ կաղապարային խառնուրդ, 1000 կգ գեղարվեստական բրոնզ։ Կոմպոզիցիայի բրոնզաձույլ ֆիգուրները ենթարկվել են դրվագման, հղկման, ողորկման և արհեստական բրոնզափառման։ Քանդակային կոմպոզիցիայի պատրաստման, տեղադրման և բարեկարգման ընդհանուր ծախսերը կազմել են 1061000 ռուբլի։


== Ստեղծման պատմություն ==
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել Գիտելիքի օրը` 2008 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ Աշխատանքի հեղինակը ռոստովցի քանդակագործ Դմիտրի Լինդինն է։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Տագանրոգցիներն այնքան մեծ հետաքրքրություն են ցուցաբերել Դմիտրի Լինդինի աշխատանքի հանդեպ, որ Տագանրոգի քաղաքապետ Նիկոլայ Ֆեդյանինն այցելել է քանդակագործի արվեստանոց` դիտելու, թե ինչպես է ընթանում աշխատանքը մրցույթում շահած նախագծի վրա։
Արձանի հենց տեղադրման օրը քաղաքի բնակիչների շրջանում ավանդույթ ծնվեց «ցանկությունների իրականացման» նպատակով ձեռքով շփել խոզի դունչը և նրա կիսաբաց բերանի ճեղքի մեջ մետաղադրամներ գցել։ Ավելի ուշ պատանի վանդալները «կատարելագործեցին» խոզի դունչը` նրանում անցք բացելով` մետաղալարից պատրաստված տարբեր հարմարանքներով մետաղադրամները հանելու նպատակով։ 


== Ծանոթագրություններ ==
ՀԽՍՀ շինանյութերի արդյունաբերության նախարարություն

ՀԽՍՀ շինանյութերի արդյունաբաներության նախարարություն, շինանյութերի և ապակու արտադրության կազմակերպումն ու ղեկավարումն իրականացնող պետական մարմին Խորհրդային Հայաստանում։ 
Կազմավորվել է 1920-ական թթ․, երբ հանրապետության ԺՏԲԽ-ին առընթեր ստեղծվեց լեռնային բաժին, որը զբաղվում էր նաև շինանյութերի արդյունաբերական ձեռնարկությունների կազմակերպմամբ։ Հետագայում շինանյութերի արդյունաբերությունն անցել է տեղական արդյունաբերության ժողկոմատի տնօրինությանը, որի կազմում 1937 թվականին կազմակերպվել է շինանյութերի վարչություն։ 
1939 թվականին վերջինս վերածվել է ՀԽՍՀ ժողկոմխորհին առընթեր շինանյութերի գլխավոր վարչության (ժողկոմատի իրավունքներով), որի բազայի վրա 1946 թվականին կազմակերպվել է շինանյութերի արդյունաբաներության նախարարությունը։ 1957 թվականին մինիստրությունը վերակազմվել է վարչության, 1965 թվականին՝ նորից նախարարության։ 
Նախարարությունն Ունեցել է (1981) 7 վարչություն և 7 բաժին, ղեկավարում և կազմակերպել է 38 ձեռնարկության և կազմակերպության, այդ թվում՝ 33 արդյունաբերական ձեռնարկության, Քարի և սիլիկատների ԳՀԻ-ի, երկրաբանական-հետազոտական խմբի» շինարարական-նորոգման, «Հայշիննորոգում» և հատուկ աշխատանքների վարչությունների գործունեությունը։


== Շինանյութերի արդյունաբերության վարչության պետեր ==
Ռ․ Բ․ Ազիզբեկյան (1937-1942)
Ա․ Ն․ Դովլաթյան (1942-1945)
Ա․ Ա․ Չախկալյան (1945)
Ա․ Ա․ Ատեփանյան (1945-1946)
Մ․ Լ․ Հովհաննիսյան (1957-1960)
Գ․ Հ․ Ջանգիրյան (1960)
Տ․ Հ․ Շահբազյան (1960-1965)Նախարարներներ՝

Ա․ Ա․ Ստեփանյան (1946-1947)
Ս․ Հ․ Մովսիսյան (1947-1949)
Լ․ Կ․ Մրքայելյան (1949- 1952)
Ե․ Գ․ Վարդանյան (1952-1955)
Մ․ Լ․ Հովհաննիսյան (1955-1957)
Վ․ Ս․ Սեկոյան (1965-1973)
Դ․ Հ․ Վարդանյան (1973-1979)
Ռուտեգամա համայնք

Ռուտեգամա համայնք (Ֆրանսերեն՝ Commune de Rutegama), մեկն է Բուրունդիի Հանրապետության 117 համայնքներից։ Մտնում է Մուրամվյա շրջանի մեջ՝ որպես համայնք։ Այն Մուրամվյա շրջանի հինգ համայնքներից մեկն է։ Համայնքի կենտրոնը Ռուտեգամա փոքր քաղաքն է։


== Աղբյուրներ ==
Ֆայե (Էնայի գավառ)

Ֆայե (ֆր.՝ Fayet), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Համայնքի գավառը՝ Էնան է։ Մտնում է Սեն Կանտեն 1 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սեն Կանտեն:
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02303:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 343 մարդ էր։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 342 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 253-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 89-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,0 %, 1999 թվականին եղել է 69,8 %)։ 253 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 241-ը (131 տղամարդ և 110 կին), գործազուրկ էին 12 մարդ (5 տղամարդ և 7 կին)։ 89 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 32-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 32-ը՝ թոշակառուներ, 25-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով:


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Ֆայե (ֆր.)
Մանկաբանություն

Մանկաբանություն, բառացի՝ գիտություն երեխաների մասին, փաստորեն՝ երեխաների զարգացման հոգեբանական, անատոմա-ֆիզիոլոգիական, կենսաբանական, սոցիոլոգիական կոնցեպցիաների ամբողջական տեսություն չներկայացնող ընդհանրություն։ 
Մանկաբանության առաջացումը կապված էր հոգեբանության և մանկավարժության մեջ Էվոլյուցիոն գաղափարների ներթափանցման և հոգեբանության կիրառական ճյուղերի ու փորձարարական մանկավարժության զարգացման հետ։ Մանկաբանության բնույթի առաջին աշխատանքները վերաբերում են 20-րդ դարի սկզբին (Գ. Հոլ, Զ. Բոլդուին, Վ. Մ. Բեխաերե, Գ. Ի Ռոսոլիմո, Ալեքսանդր Նեչաև և ուրիշներ)։
Միխայիլ Սմիռնովսկի

Միխայիլ Սմիռնովսկի (ռուս.՝ Михаи́л Никола́евич Смирно́вский, օգոստոսի 7, 1921(1921-08-07) - հունիսի 9, 1989(1989-06-09), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Կենսագրություն ==
1944 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտը։
1948 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1948-1949 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգի աշխատակից։
1949-1952 թվականներին՝ Հեռավորարևելյան հանձնաժողովում ԽՍՀՄ ներկայացուցչության աշխատակից։
1952-1955 թվականներին՝ ԱՄՆ-ում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
1955-1958 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԱԳՆ կենտրոնական ապարատի աշխատակից։
1958-1960 թվականներին՝ ԱՄՆ-ում ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական։
1960-1962 թվականներին՝ ԱՄՆ-ում ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
1962-1966 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության ԱՄՆ բաժնի վարիչ, ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կոլեգիայի անդամ։
1966-1973 թվականներին՝ Մեծ Բրիտանիայում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1967-1973 թվականներին՝ Մալթայում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1973-1978 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության արտաքին քաղաքական միջոցառումների պլանավորման վարչության պետ։
1978 թվականից եղել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի աշխատակազմի աշխատակից։Հուղարկավորված է Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Дипломатический словарь : в 3 т. / под ред. А. А. Громыко, А. Г. Ковалева, П. П. Севостьянова, С. Л. Тихвинского. - М. : Наука, 1986. - Т. 3. - С. 43.


== Արտաքին հղումներ ==
Կարճ կենսագրություն
Իրաքյան գրականություն

Իրաքյան գրականություն, Իրաքում ստեղծված գրականությունը։
Միջնադարյան արաբ, գրականությունը առավել մեծ զարգացում է ապրել Բաղդադում։ 19-20-րդ դարերում բանաստեղծներ Աբդ ալ-Մուհսին ալ-Քագիմին (1865-1935 թվականներ), Ջեմալ Աիդկի ազ-Զահավին (1863-1936 թվականներ) և Մաարուֆ առ-Ռուսաֆին (1875-1945 թվականներ) իրենց ստեղծագործություններում միահյուսել են լուսավորության և ազգային-ազատագրական պայքարի գաղափարները։ 20 դարի 20-ական թվականներին ձևավորվեց նեո-դասական դպրոցը (Մուհամեդ Մահդի ալ-Ջավահիրի, ծնվել է 1905 թվականին, Մուհամեդ Սալիհ Բահր ալ-Ուլումի, ծնվել է 1911 թվականին)։ Ետպատերազմյան շրջանում հանդես եկան բանաստեղծներ Աբդալ-Վահաբ ալ-Բայաթին, Աբդ ալ-Մաշիդ առ-Ռադին, Ռաշիդ ալ-Յասին և ուրիշներ, որոնց մոտ առկա է նաև սոցիալական մոտիվը։ Իրաքյան գրականության մեշ առաջին անգամ պատմվածքի և վիպակի ժանրերին է դիմել Մահմուդ Ահմեդ աս Աայիդին, որի վերջին ստեղծագործությունները համակված են սոցիալիստական գաղափարներով։ 50-ական թվականների կեսերին ձևավորվել է վեպի ժանրը (Աբդել-Մալիք Նուրի, Ղաիբ Տուամ Ֆարման, Մահդի Իսա աս-Մակկար և ուրիշներ)։ Իրաքում կա նաև քրդերեն գրականություն։

Կաղապար:Իրաք-անավարտ
Վ․ Կոմիսարժևսկայայի անվան ակադեմիական դրամատիկական թատրոն

Վերա Կոմիսարժևսկայայի անվան ակադեմիական դրամատիկական թատրոնը (ռուս.՝ Академический драматический театр имени В. Ф. Комиссаржевской) գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգում։ Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարը Վիկտոր Նովիկովն է։


== Թատրոնի պատմությունը ==
1942 թ հոկտեմբերի 18-ին Լենինգրադում կազմավորվեց «Քաղաքային թատրոն»։ Ավելի ուշ՝ 1959 թ թատրոնը կոչվեց Վերա Կոմիսարժևսկայայի անունով։


=== Թատերախումբը ===
Լեոնիդ Վիվիեն
Սերգեյ Ռադլով
Վլադիմիր Կոժիչ
Բորիս Զոն
Ելենա Գրանովսկայա
Վլադիմիր Չեստնոկով
Մարիա Բաբանովա
Դորա Վոլպերտ (1944 - 1991)
Էմիլիա Պոպովա
Ալիսա Ֆրեյնդլիխ (1957 - 1961)
Իվան Դմիտրիև
Իգոր Դմիտրիև (1948 - 1967)
Վիկտոր Իլյիչյով (1973 - 1975)
Ստանիսլավ Լանդգրաֆ (1961 - 2006)
Վլադիմիր Օսոբիկ
Ռուբեն Աղամիրզյան (1966 - 1991)
Վալերի Սուսլով
Գալինա Կորոտկևիչ
Եկատերինա Մելենտևա
Սերգեյ Բոյարսկի
Նիկոլայ Բոյարսկի
Բորիս Սոկոլով
Պյոտր Շելոխոնով (1974 - 1994)
Եֆիմ Կամենեցկի
Իոսիֆ Կոնոպացկի (1970 - 2000)
Վալենտինա Պանինա
Գեորգի Կորոլչուկ
Նատալյա Դանիլովա
Նատալյա Օրլովա
Նատալյա Չետվերիկովա
Անատոլի Գորին
Իրինա Ասմուս (1941 - 1986)
Լեոնիդ Նիցենկո (1944-2009)


== Թատրոնն այսօր ==


=== Ներկայիս թատերախումբը ===
Թամարա Աբրոսիմովա
Ելենա Անդրեևա
Ալեքսանդր Անիսիմով
Իննա Անցիֆերովա
Օլգա Արիկովա
Եգոր Բակուլին
Օլգա Բելյավսկայա
Վլադիմիր Բոգդանով
Ալեքսանդր Բոլշակով
Սերգեյ Բիզգու
Մարգարիտա Բիչկովա
Իվան Վասիլև
Աննա Վարդանյան
Ալեքսանդր Վոնտով
Եվգենի Գանելին
Անատոլի Գորին
Նատալյա Յուրիևնա
Կոնստանտին Դեմիդով
Յուրի Երշով
Եվգենիա Իգումնովա
Եվգենի Իվանով
Եֆիմ Կամենեցկի
Գեորգի Կորոլչուկ
Գալինա Կորոտկևիչ
Իվան Կրասկո
Վլադիմիր Կրիլով
Քրիստինա Կուզմինա
Ռոման Լիտվինով
Ալեքսանդր Մակին
Անաստասիա Մելնիկովա
Արթուր Մկրտչյան
Ելիզավետա Նիլովա
Յուրի Օվսյանկո
Նատալյա Օրլովա
Վալենտինա Պանինա
Նելյա Պոպովա
Ռոդիոն Պրիխոդկո
Դենիս Պյանով
Տատյանա Սամարինա
Բորիս Սոկոլով
Ելենա Սիմոնովա
Սվետլանա Սլիժիկովա
Ալեքսանդրա Սիդորուկ
Անատոլի Խուդոլեև
Նատալյա Չետվերիկովա


== Խաղացանկը ==


=== Անցած տարիների աչքի ընկած բեմադրությունները ===
Նոդար Դումբաձե «Եթե երկինքը հայելի լիներ», (1971)
Ալեքսեյ Տոլստոյ «Ֆեոդոր Իոհանովիչ արքան», (1972)
Ալեքսեյ Տոլստոյ «Իոհան Ահեղի մահը», (1976)
Ալեքսեյ Տոլստոյի «Բորիս արքան», (1978)
Միխայիլ Բուլգակով «Տուրբինների օրերը», (1983)
Միխայիլ Բուլգակով «Պակասամիտ Ժուրդենը», (1991)


=== Ընթացիկ խաղացանկը ===
Միխայիլ Սեբաստիան «Անանուն աստղը», ռեժիսոր Վ. Ֆիլշտինսկի
Ալդո Նիկոլայի «Բուլվարային պատմություն», ռեժիսոր Վալերի Գրիշկո, 1996 թ
Ուիլյամ Շեքսպիր «Փոթորիկ», ռեժիսոր Ալեքսանդր Մորֆով, 1998 թ
Ի. Գաուչավա և Պ. Խոտյանովսկի «Միստիֆիկատոր», ռեժիսոր Ալեքսանդր Իսակով, 1999 թ
Էդուարդո դե Ֆիլիպո «Գողը դրախտում», ռեժիսոր Անդրեյ Գորբատի, 2001 թ
Գրիգորի Գորին «Ծաղրածու Բալակիրևը», ռեժիսոր Էդուարդ Կոչերգին, 2001 թ
Ժան Բատիստա Մոլիեր «Դոն Ժուան», ռեժիսոր Ալեքսանդր Մորֆով, 2004 թ
Բերթոլդ Բրեխտ «Բահաղ», ռեժիսոր Ալեքսանդր Մորֆով, 2005 թ
Թենեսի Ուիլյամս «Ամառ և ծուխ», ռեժիսոր Ալեքսանդր Բելսկի, 2005 թ
Ա. Մենչել «Քեզ հետ և առանց քեզ», ռեժիսոր Վալերի Գրիշկո, 2006 թ
Ալեքսանդր Մարդանյա «Վերջին հերոսը», ռեժիսոր Գեորգի Կորոլչուկ, 2006 թ
«12 ամիս», ռեժիսոր Թամարա Աբրոսիմովա, 2007 թ
Ուիլյամ Շեքսպիր «Միջամառային գիշերվա երազ», ռեժիսոր Ալեքսանդր Մորֆով, 2007 թ


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Թատրոնի կայքը
Զենոբան (Չոխատաուրի շրջան)

Զենոբան (վրաց.՝ ზენობანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Չոխատաուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 250 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 108 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Չոխատաուրի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Հարևան Լանչխութի շրջանով անցնում է Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջարամանայի շրջան

Ջարամանայի շրջան (արաբ․՝ ناحية جرمانا‎‎), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հարավում՝ Ռիֆ Դիմաշկ մարզում։ Հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկի գավառի վեց շրերջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Ջարամանա քաղաքն է։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 114,363 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա ավանները կազմում են 10.42 քառ.կմ տարածք։


== Ծանոթագրություններ ==
Բառա դի Սանտա Ռոզա

Բառա դի Սանտա Ռոզա (պորտ.՝ Barra de Santa Rosa), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի գյուղատնտեսական մարզում։ Մտնում է Կուրիմատաու Օսիդենտալի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 12 140 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 825,097 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 14,7 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1959 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 24 967 404,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.031,69 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,575 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ռիբես դե Ֆրեսեր

Ռիբես դե Ֆրեսեր (իսպ.՝ Ribes de Freser), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիրոն պրովինցիայի մեջ, որը հանդիսանում է Կատալոնիա ինքնավար մարզի մի մաս։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ռիպոլիես համայնքում։ Բնակչությունը կազմում է 1930 մարդ (2010), խտությունը կազմում է 48,8 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 41,9 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 17534։


== Հղումներ ==
Կատալոնիայի ղեկավարության տեղեկատվություն Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya
Ղուկասյանի շրջան

Ղուկասյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ապա՝ Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր այժմյան Շիրակի մարզի հյուսիսում։ Գտնվում էր ՀԽՍՀ ծայր հյուսիս-արևմուտքում՝ սահմանակցելով Վրացական ԽՍՀ-ին։ Կազմավորվել է 1937 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Տարածությունը 547 քառ. կմ էր, բնակչությունը՝ 9 800 մարդ (1987), խտությունը՝ 17,9 մարդ։


== Բնակավայրեր ==
Ղուկասյանի շրջանի վարչական կենտրոնն էր Ղուկասյան գյուղը։ Ուներ 9 գյուղական խորհուրդ։ Բնակավայրերն են՝


== Պատմություն ==
Ղուկասյանի շրջանի տարածքը դեռ հնադարում եղել է Հայաստանի կազմում՝ Երվանդունիների (մ.թ.ա. 570-201) և Արտաշեսյանների (մ.թ.ա. 189-1) թագավորության ժամանակ։ Ավելի ուշ Ղուկասյանի շրջանի տարածքը կազմել է Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Աշոցք գավառի մեջ։ 9-րդ դարի վերջից մտել է Բագրատունյաց թագավորության, ապա՝ Զաքարյան իշխանապետության մեջ։ 14-16-րդ դարերում այն մտել է մոնղոլական, ապա՝ կարակոյունլու և ակկոյունլու թուրքմենական պետությունների մեջ։
Պարսկական տիրապետության ժամանակ Ղուկասյանի շրջանը Երևանի կուսակալության, ապա Շորագյալի սուլթանության մի մասն էր։ Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին միանալուց հետո, այն մտել է Կարսի մարզի Հայաստանում խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո կազմել է Լենինականի գավառի Աղբաբայի գավառամասը։
Շրջանի տարածքում կան կիկլոպյան ամրոցի մնացորդներ (Ցողամարգ) և 3000-ամյա բնակավայրի հետքեր (Լեռնագյուղ)։ Շրջանային կուսակցական կազմակերպությունը ստեղծվել է 1937 թվականին։ 1987 թվականին կար 51 սկգբնական կուսակցական, 64 կոմերիտական կազմակերպություն։ Լույս է տեսնում «Գարուն» շրջանային թերթը։


== Ռելիեֆ և կլիմա ==
Ղուկասյանի շրջանը գտնվում է Աշոցքի սարահարթի արևելյան մասում, Ախուրյան և Չիչկան գետերի վերին հոսանքի ավազանում՝ 2000-
3198 մ (Աչքասար լ․) բարձրությունների վրա։ Մակերևույթը լեռնային է։ Հյուսիս-արևելքում Ջավախքի, հարավ-արևելքում՝ Բազումի լեռնաշղթաների լեռնաբազուկներն են։ Ռելիեֆին բնորոշ են հրաբխային կոները։
Կան գորշ ածխի, կրաքարի, բազալտի, տորֆի պաշարներ, հանքային աղբյուրներ։ Գերակշռում են լեռնատափաստանային, մարգագետնատափաստանային և լեռնամարգագետնային լանդշաֆտները։
Կլիման չափավոր ցուրտ է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ -10 °C-ից մինչև -14 °C, հուլիսինը՝ 8-14 °C, տարեկան տեղումները՝ 600-850 մմ, վեգետացիայի շրջանը՝ 60-115 օր։ Տարածքով հոսում են Ախուրյանի վերին հոսանքը՝ Ղուկասյան վտակով, Չիչկան գետը։ Գործում է Սարալիճի ջրամբարը, Ախուրյանի աջափնյակի ջրանցքը, Բավրայի ջրամբարը։


== Տնտեսություն ==
Տնտեսության առաջատար ճյուղը գյուղատնտեսությունն է (կաթնատու անասնապահությունը)։ Կար 17 կոլեկտիվ, 2 միջտնտեսային ձեռնարկություն։ Մշակում են հացահատիկային և կերային կուլտուրաներ։ Մուսայելյանում գործում է պանրագործարան, Ղուկասյանում՝ ժողովրդական սպառման ապրանքների գործարան։ Ավտոճանապարհների երկարությունը 127 կմ էր։ Ունի կապի հանգույց՝ 9 բաժանմունքով։
1986-87 ուսումնական տարում կային 8 միջնակարգ, 8 ութամյա, 7 տարրական, 1 երաժշտական, 1 մարզական, 1 գեղարվեստի դպրոց, 1 պրոֆտեխնիկական ուսումնարան։ 1987 թվականին գործում էր գրադարանների կենտրոնացված համակարգ՝ 22 մասնաճյուղով, 7 մշակույթի տուն, 20 ակումբ, 1 հիվանդանոց, 1 պոլիկլինիկա, 3 ամբուլատորիա։


== Տես նաև ==
Հայկական ԽՍՀ վարչական բաժանում
Ալեքսանդր Չակովսկի

Ալեքսանդր Բորիսովիչ Չակովսկի (օգոստոսի 13 (26), 1913, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 17, 1994(1994-02-17), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս խորհրդային գրող, հասարակական գործիչ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս 1973 թվականին։ 


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը 1938 թվականին։ Եղել է «Ինոստրաննայա լիտերատուրա» ամսագրի գլխավոր խմբագիր 1955 թվականից 1963 թվականները, «Լիտերատուրնայա գազետա» թերթի գլխավոր խմբագիր 1962 թվականից։ ԽՍՀՄ ԳՄ-ի քարտուղար 1962 թվականից։ Առաջին գեղարվեստական ստեղծագործությունը՝ «Այդ եղել է Լենինգրադում» 1944 թվականին, «Լիդա» 1945 թվականին, «Խաղաղ օրեր»՝ 1947 թվականին գրված եռերգությունը, որը նվիրված է Լենինգրադի հերոսական պաշտպանությանը, «Մեզ մոտ արդեն առավոտ է» (1947) վեպը տոգորված է պատերազմից հետո Հարավային Սախալինի սոցիալիստական վերափոխման պաթոսով և ստացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակ 1950 թվականին։ Չակովկկին գրել է նաև վիպակներ՝ «Կյանքի տարին» 1956 թվականին «Ճանապարհներ, որ ընտրում ենք» վեպերը 1960 թվականին, «Հեռավոր աստղի լույսը» 1962 թվականին, «Հարսնացուն» 1966 թվականին։ «Բլոկադա» վեպում Ալեքսսանդր Չակովկկին տվել է Լենինգրադի համար մղված ճակատամարտի պատմական նշանակությունը, խորհրդային զինվորների բարոյաքաղաքական գերազանցությունը թշնամու նկատմամբ։ «Հաղթանակ» քաղաքական վեպը պատմում է ետպատերազմյան շրջանի երկու պատմական կարևորագույն իրադարձությունների՝ 1945 թվականի Պոտսդամի կոնֆերանսի և 1975 թվականի Հելսինկիի եզրափակիչ ակտի մասին։ Ալեքսանդրը հանդես է եկել նաև որպես հրապարակախոս։ 2, Հոկտեմբերյան հեղափոխության և այլ շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարդող

Բարդող, Բարդուղ, Բարթուղյան լեռներ, Թակալթու, Թաքալդու, Թաքյալթի, Թաքյալթու, Տակյալտու, Տակյատլու, լեռնաճյուղ և լեռնագագաթ Հայկական պար լեռնահամակարգում։ Սկսվում է Հայկական պար լեռների Սինակ գագաթից հյուսիս-արևմուտք և ձգվում է դեպի հյուսիս-արևելք՝ մոտ 28 կմ երկարությամբ, վերջանալով համանուն սրածայր լեռնագագաթով, որի բարձրությունը 2562 մ է։ Ունի հրաբխային ծագում։ Ջրառատ է ու ծաղկավետ։ Հարուստ է կերակրի աղի պաշարներով։ Նրա ստորոտին է գտնվում Կողբի հայտնի աղհանքերը։ Հնում մտնում էր Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Ճակատք գավառի մեջ։ 1387 թվականին Լենկթեմուրի առաջին արշավանքի ժամանակ Մարտիրոս Կողբացին այս լեռան վրա ամրանալով դիմադրություն է ցույց տվել Լենկթեմուրին։


== Ծանոթագրություններ ==