Գորշ վզիկ

«Գորշ վզիկը» (ռուս.՝ «Серая шейка»), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ նկարահանված Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակի համանուն հեքիաթի հիման վրա 1948 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում։ Ռեժիսորներ Լեոնիդ Ամալրիկն ու Վլադիմիր Պոլկովնիկովը, որոնց միավորում էին ստեղծագործական միանման ձգտումները, մուլտֆիլմի վրա աշխատելիս գտել են սեփական ոճը։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը պատմում է այն մասին, թե կյանքում ինչքան կարևոր է ընկերությունը։
Մի անգամ Գորշ վզիկ անունով բադիկը փրկում է նապաստակին, որի վրա հարձակվել էր աղվեսը։ Նապաստակը մնում է ողջ ու անվնաս, բայց աղվեսը ջարդում է բադի թևը, և վերջինս չի կարողանում մյուս թռչունների հետ չվել հարավ։ Գորշ վզիկը մնում է ձմեռելու սառցահալատեղում, որն օրեցօր սառչում էր ու փոքրանում։ Աղվեսը հաճախ էր գնում այնտեղ՝ սպասելով ջրի վերջնական սառչելուն, որպեսզի բռնի բադին։ Գորշ վզիկն ստիպված է լինում պայքարել իր կայնքի համար՝ փրկվելով չարամիտ աղվեսից, սակայն նապաստակի ու խլահավի հետ իր ընկերության շնորհիվ նրան հաջողվում է խուսափել գիշատչի կեր դառնալուց։


== Տարբերություններ գրքից ==
Ի տարբերություն Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակի գրքի՝ մուլտֆիլմում բացակայում են մարդիկ։
Մուլտֆիլմում Գորշ վզիկի թևը կոտրվում է աղվեսի թաթի հարվածից, իսկ գրքում աղվեսը կծում է բադի թևն ու կոտրում այն։
Մուլտֆիլմում ավելացված են Գորշ վզիկի ապաքինումն ու աղվեսի հետ հաշվեհարդարը ներկայացնող էպիզոդներ։


== Ստեղծողներ ==


== Դերերը հնչյունավորել են ==


== Մրցանակներ ==
«Գորշ վզիկը» մուլտֆիլմն արժանացել է մրցանակների մի շարք փառատոններում.

1949 – Մարիանսկե Լազնեի IV միջազգային կինոփառատոն (Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն) – Մրցանակ երեխաների համար նախատեսված լավագույն անիմացիոն ֆիլմի համար,
1949 – Չեխոսլովակիայի քաղաքներում աշխատողների II միջազգային կինոփառատոն – Մրցանակ լավագույն մանկական ֆիլմի համար,
1952 – Բոմբեյի միջազգային կինոփառատոն – «Մարմարե սկահակ» մրցանակ։


== Քննադատական արձագանքներ ==
«Խորհրդային կինոյի պատմության ուրվագծերում» (հատոր 3) նշված է, որ մուլտֆիլմը որոշիչ է եղել մուլտիպլիկացիայի ժանրի զարգացման հարցում մի քանի տարվա ընթացքում։ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի առաջին տնօրեն Նիկոլայ Կիվան ֆիլմը գնահատել է որպես «սրտառուչ, ոճի տեսանկյունից խիստ զուսպ, մեղմ, քնարական, հոգեբանորեն ստույգ»։ Քննադատ Լարիսա Մալյուկովան 2013 թվականի իր գրքում նշել է.


== Թողարկումներ ==
Մուլտֆիլմը բազմիցս թողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում.

«Սիրելի հեքիաթ։ Գորշ վզիկ» ռուս.՝ «Любимая сказка. Серая шейка», «Սոյուզմուլտֆիլմ»),
«Անտառային հեքիաթներ» (ռուս.՝ «Лесные сказки», «Սոյուզմուլտֆիլմ»)։


== Վերականգնում և վերահնչյունավորում ==
2001 թվականին մուլտֆիլմը վերականգնվել է ու նորից հնչյունավորվել «Студия АС» և «Детский сеанс 1» ընկերությունների կողմից։ Նոր տարբերակում ամբողջովին փոխվել է ֆոնոգրաման, հնչյունավորմանը մասնակցել են ժամանակակից դերասաններ (Իրինա Մալիկովա, Տատյանա Կանաևա, Վիտալի Օվանեսով, Յուլիեն Բալմուսով)։ Վերահնչյունավորումը խիստ բացասական  է գնահատվել հեռուստադիտողների մեծ մասի, ինչպես նաև պրոֆեսիոնալ միության անդամների կողմից։ Վերականգնման որակը նույնպես երբեմն քննադատության է արժանացել։ Այդ տարբերակը թողարկվել է DVD-ով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Фильмы-сказки. Сценарии рисованных фильмов. Выпуск 1. — М.: Госкиноиздат, 1950. — 208 с. Г. Берёзко «Серая шейка» с. 137-156.
Мамин-Сибиряк Д. Н. «Серая шейка». — М.: «АСТ», 2013. — 48 с. — («„Союзмультфильм“ представляет»). — ISBN 978-5-17-077930-7 Книжная серия: «„Союзмультфильм“ представляет»: впервые легендарные мультфильмы в книгах!


== Արտաքին հղումներ ==
«Գորշ վզիկը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Գորշ վզիկը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Գորշ վզիկը» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
«Գորշ վզիկը» մուլտֆիլմը Յութուբում
Елена Кузнецова. «„Серая шейка“: две судьбы одной утки». Archived 2007-05-19 at the Wayback Machine. // nashfilm.ru