Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում

Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում (անգլ.՝ A Portrait of the Artist as a Young Man), իռլանդացի հանրահայտ գրող Ջեյմս Ջոյսի մասամբ ինքնակենսագրական, դաստիարակչական վեպը, որը գրվել է 1907-1914 թթ. և 1914-1915 թթ. մաս առ մաս լույս ընծայվել The Egoist ամսագրում, 1916 թվականին էլ հրատարակվել է առանձին գրքով։ Երկում արտացոլված են երիտասարդ նկարիչ Սթիվեն Դեդալուսի հասունանալու, կայանալու տարիները (հետագայում նա հանդես է եկել նաև Ջոյսի գլուխգործոցը համարվող «Ուլիսես» վեպում)։ Սթիվենը փաստորեն հեղինակի երկրորդ ես-ն է, և վեպում տեղ են գտել Ջոյսի կյանքի բազմաթիվ իրական դրվագներ։
Գլխավոր հերոսի ազգանունը առնչվում է հին հունական առասպելներից մեկի հայտնի արհեստագործ, ճարտարապետ Դեդալուսի անվանը, իսկ Սթիվեն անունը՝ առաջին քրիստոնյա նահատակ սուրբ Ստեփանոսի անվանը։ Վեպում պատկերված է զգայուն երիտասարդի պայքարն իր ժամանակի բուրժուական հասարակության սին պայմանականությունների, կաթոլիկական «անառարկելի» պոստուլատների, ազգային կեղծ արժեքների դեմ, ցույց է տրված նրա զարգացումը, մտավոր և կրոնա-փիլիսոփայական առումներով հասունացումը և նվիրումը արվեստին՝ որպես միակ բարձրագույն արժեքի։ Ընդ որում՝ Ջոյսը վեպը գրել է ոճերի միահյուսման եղանակով, մի գրելաոճ, որը հետագայում կատարելությամբ կիրառել է «Ուլիսես»-ում։ Գրականագետներից շատերի կարծիքով «Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում» վեպն էլ իր հերթին հանդիսանում է Ջոյսի ավելի վաղ գրած «Սթիվեն Հերոսը» ստեղծագործության վերամշակման արդյունքը (այդ ձեռագիրը առաջին անգամ հրատարակվել է 1944 թվականին՝ հեղինակի մահից հետո)։
Բրիտանական հանրագիտարանը տվյալներ է հավաքում Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում վեպի մասին, որը շատերի կարծիքով «պատմական ընթացքում անգլերենի ուսումնասիրման մասին պատմող լավագույն գրական-գեղարվեստական երկն է»։


== Տես նաև ==
Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում. վեպ, Անտարես հրատարակչություն, Երևան, 2017 թ.- 300 էջ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Atkins, G. Douglas. Swift, Joyce, and the Flight from Home: Quests of Transcendence and the Sin of Separation. New York։ Palgrave Macmillan, 2014. 1-137-39981-3.
Attridge, Derek, ed. The Cambridge Companion to James Joyce, 2nd edition, Cambridge UP, 2004.  0-521-54553-6.
Harold Bloom.  James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man.  New York։ Chelsea House, 1988.  1-55546-020-8.
Brady, Philip and James F. Carens, eds.  Critical Essays on James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man.  New York։ G. K. Hall, 1998.  978-0-7838-0035-6.
Doherty, Gerald.  Pathologies of Desire: The Vicissitudes of the Self in James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man.  New York։ Peter Lang, 2008.  978-0-8204-9735-8.
Empric, Julienne H.  The Woman in the Portrait: The Transforming Female in James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man.  San Bernardino, CA։ Borgo Press, 1997.  978-0-89370-193-2.
Epstein, Edmund L.  The Ordeal of Stephen Dedalus: The Conflict of Generations in James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man.  Carbondale։ Southern Illinois UP, 1971.  978-0-8093-0485-1 .
Gottfried, Roy K.  Joyce's Comic Portrait. Gainesville։ University Press of Florida, 2000.  978-0-8130-1782-2.
Hancock, Leslie.  Word Index to James Joyce's Portrait of the Artist.  Carbondale։ Southern Illinois UP, 1967.
Harkness, Marguerite.  Portrait of the Artist as a Young Man: Voices of the Text.  Boston։ Twayne, 1989.  978-0-8057-8125-0.
Morris, William E. and Clifford A. Nault, eds.  Portraits of an Artist: A Casebook on James Joyce's Portrait.  New York։ Odyssey, 1962.
Scholes, Robert and Richard M. Kain, eds. The Workshop of Daedalus: James Joyce and the Raw Materials for A Portrait of the Artist as a Young Man. Evanston, IL։ Northwestern University Press, 1965.
Seed, David.  James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man.  New York։ St. Martin's Press, 1992.  978-0-312-08426-4.
Staley, Thomas F. and Bernard Benstock, ed.  Approaches to Joyce's Portrait: Ten Essays.  Pittsburgh։ University of Pittsburgh Press, 1976.  978-0-82-293331-1.
Thornton, Weldon.  The Antimodernism of Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man.  Syracuse, NY։ Syracuse UP, 1994.  978-0-8156-2587-2.
Tindall William York (1995)։ A Reader's Guide to James Joyce։ Syracuse University Press։ ISBN 978-0-8156-0320-7  
Wollaeger, Mark A., ed.  James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man: A Casebook.  Oxford and New York։ Oxford UP, 2003.  978-0-19-515075-9.
Yoshida, Hiromi.  Joyce & Jung: The "Four Stages of Eroticism" in A Portrait of the Artist as a Young Man.  New York։ Peter Lang, 2006 and 2021.  978-0-8204-6913-3.


== Արտաքին հղումներ ==

https://standardebooks.org/ebooks/james-joyce/a-portrait-of-the-artist-as-a-young-man
 A Portrait of the Artist as a Young Man Գուտենբերգ նախագծի կայքում 
Digitized copy of the first edition from Internet Archive
Study guide from SparkNotes
A Portrait of the Artist as a Young Man at the British Library