armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մաշտոց Ձեռնադրութեան (2892)

Մաշտոց ձեռնադրութեան (2892), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2892 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1779 թվականին Եփրեմ վարդապետ գրիչի կողմից ենթադրաբար Էջմիածնում։ Ծաղկող՝ Երեմիա Օշականցի։ Ստացողը եղել է Սիմէօն կաթողիկոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26X19.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 84 թերթից։ Գրված է երկսյուն բոլորգիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ՝ զարդահյուս մետաքսե պատյանով, աստառը՝ կարմիր մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 77ա, ծաղկողի՝ 5ա, հետագայի՝ 4բ (1810-ից հետո), 19բ (1881 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Մահ Սիմէոնի կաթողիկոսի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոնտաննայա փողոց (Վոլժսկի)

Ֆոնտաննայա փողոց (ռուս.՝ Фонтанная улица), փողոց Վոլգոգրադի մարզի Վոլժսկի քաղաքում: Գտնվում է քաղաքի հին թաղամասում: 

Այս վայրում կառուցվել և գործարկվել է քաղաքի առաջին շատրվանը: Ծաղկաթմբերով և ռոտունդներով հանգստի անկյունը շինարարների սիրելի վայրն էր: Զբոսանքների հայտնի վայր է: Փողոցը սկսվում է Լենինի պողոտայից և Պալատական հրապարակից, որի մյուս կողմում գտնվում է «Հիդրոշինարարներ» մշակույթի և հանգստի զբոսայգու մուտքը: Փողոցի սկզբնամասում՝ Լենինի պողոտայի խաչմերուկում է գտնվում «ՄԱՆ» առևտրային ցանցի «Պլյուս» հանրախանութը: Փողոցի վերջում է գտնվում քաղաքի առաջին շինարարներին նվիրված շատրվանով հուշարձանը և  Ախտուբա գետի զառիվայրը:


== Անվանափոխության պատմություն ==
1967 թվականին փողոցը կոչվել է «Հոկտեմբերյան 50-ամյակ»: 1994 թվականին, երբ տոնվել է Վոլժսի քաղաքի 40-ամյա տարելիցը, վերականգնվել է 1954 թվականի անվանումը:


== Տեսարժանություն ==
Քաղաքային գավառագիտական թանգարան
ԶԱԳՍ (արարողությունների պալատ)
Հուշարձան՝ քաղաքի առաջին շինարարներինՖոնտաննայա փողոցում է ապրել տեղացի բանաստեղծ, Վոլգայի հիդրոէլեկտրակայանի կառուցող Ա. Ի. Բարանչիկովը: Տունը, որտեղ ապրել է գրողը, փակցվել է  հուշատախտակ:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Карта города Волжского
Վարդան Հակոբյան (Հեսու վարդապետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վարդան Հակոբյան (այլ կիրառումներ)Վարդան Հակոբյան կամ Հեսու վարդապետ (1862, Ահարոնք, Բիթլիսի վիլայեթ - 1915, Մուշ, գյուղ Ահարոնք (Սասուն գավառում), 1915, Մեծ Եղեռնի զոհ), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։


== Կենսագրություն ==
1890 թվականին ձեռնադրվել է վարդապետ։ Մեծ աշխատանք է կատարել արևմտահայության ծանր վիճակի, հատկապես Սասունում և Տարոնում 1890-ական թվականներին տիրող դրության մասին արտասահմանյան հասարակայնությանը տեղեկացնելու ուղղությամբ։ Քրդական հարձակումները կասեցնելու նպատակով՝ բանակցել է քրդերի հետ, որի հետևանքով որոշ աշիրաթներ չեզոք դիրք են գրավել։ Որոշ ժամանակ թուրքական կառավարությունը Հակոբյանին մեկուսացրել է Մշո Սուրբ Կարապետ վանքում։ 1890-ական թթ. վերջից վանքի վանահայրն էր։ Կողմ էր ընդհանուր ապստամբության Հրայրի գաղափարին և այդ ուղղությամբ 1901-1903 թվականներին լայն գործունեություն է ծավալել։ 1904 թվականի Սասունի ապստամբությունից հետո դեմ է եղել Մշո դաշտում հայդուկային կռիվներին։ 1915 թվականի ապրիլին ընտրվել է Մուշի հոգևոր առաջնորդ։ Տեղի բնակչության հետ տարագրվել և նահատակվել է Մուշից ոչ հեռու։
Պետա

Պետա (հունարեն՝ πέντε - «պենտե»՝ հինգ) (հայերեն նշանակումը՝ Պ, միջազգային նշանակումը՝ P), տասնորդական նախածանց, որը մեծացնում է ֆիզիկական մեծությունը 1015(1 000 000 000 000 000) անգամ։
Օրինակ՝

1 պետաջոուլ = 1015 ջոուլկամ կրճատ գրելաձևով՝

1 ՊՋ = 1015 Ջ


== Պետան որպես երկուական նախածանց ==
Թվային տեխնոլոգիաների հետ կապված բնագավառներում հաճախ մեծությունները պատիկ են լինում եկուսի որևէ աստիճանի, և այդ պատճառով հաճախ այդ բնագավառներում պետաբայթ ասելով նկատի են ունենում ոչ թե 1015 բայթ, այլ՝ 250 (10245)։ Շփոթություններից խուսափելու նպատակով 1999 թ․ Միջազգային էլեկտրոտեխնիկական կոմիտեն նոր ստանդարտ մտցրեց, որը սահմանում է նոր նախածանց՝ պեբի, որն արդեն մեծացնում է մեծությունը 250-ով և ոչ թէ 1015-ով։ Չնայած ստանդարտին՝ լայնորեն տարածված է, որ 1 պետաբայթ=250 բայթ։


== Տես նաև ==
Տասնորդական նախածանցներ


== Ծանոթագրություններ ==
Բառ (Մոկսի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բառ (այլ կիրառումներ)Բառ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Մոկսի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Տես նաև ==
Բառա գետ


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի քաղաքական բանտարկյալների և հալածյալների պաշտպանության կոմիտե

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական բանտարկյալների և հալածյալների պաշտպանության կոմիտե, ՀՀ ՔԲՀՊԿ, Հայաստանի Հանրապետությունում գործող հասարակական կազմակերպություն։


== Նպատակներ ==
Ըստ Կարապետ Ռուբինյանի, կոմիտեի առաջնային նպատակն է ամեն կերպ աջակցել Հայաստանի քաղբանտարկյալներին` ցուցաբերելով նրանց իրավական, քաղաքական, բարոյական, նյութական աջակցություն, նաև ավելի խթանելու նրանց ազատության համար տարվող պայքարը։


== Պատմություն ==
Կազմակերպությունը հիմնադրել են 2008 թվականի մայիսին մի խումբ ընդդիմադիր գործիչներ՝ Վարդան Հարությունյանը, Ժիրայր Սեֆիլյանը, Կարապետ Ռուբինյանը, Տիգրան Խզմալյանը, որի մասին հայտարարել է 2008 թվականի մայիսի 9-ին Կարապետ Ռուբինյանը։ Այդ ժամանակ նա նաև նշել էր, որ կոմիտեի առաջին գործն է լինելու նույն օրը՝ մայիսի 9-ին ՀՀ նախագահի նստավայրի դիմաց «Հայոց կանանց միության» կազմակերպած բողոքի ակցիային օժանդակելը և ակցիան իրականացվելու է ի պաշտպանություն միակ կին քաղբանտարկյալի`Անուշ Ղավալյանի։


== Անդամներ ==
Կոմիտեի մեջ ընդգրկված են Վարդան Հարությունյանը, Ժիրայր Սեֆիլյանը, Կարապետ Ռուբինյանը, Տիգրան Խզմալյանը, ինչպես նաև «Ժամանակ Երևան» օրաթերթի լրագրող Գագիկ Աբգարյանը, ազատամարտիկ Մեսրոպ Մեսրոպյանը, Նորիկ Նորիկյանը, «Կանայք հանուն խաղաղության» ՀԿ-ից Գայանե Մարտիրոսյանը, ազատամարտիկ Արշավիր Բոզինյանը։


== Տես նաև ==
Մարդու իրավունքները Հայաստանում


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոն Մուսաև

Լեոն Նարիմանովիչ Մուսաև (հունվարի 25, 1999 թ., Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), ռուս ֆուտբոլիստ, Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ» ֆուտբոլային ակումբի և Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականի կիսապաշտպանն է։


== Կենսագրություն ==
Լեոն Մուսաևը ծնվել է Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ Հայրը Դաղստանից է, ազգությամբ՝ թաբասարան, ծնունդով Գյուխրյագ գյուղից։ Անունը ստացել է «Լեոն» ֆիլմի հերոսի պատվին։
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել 6 տարեկանից «Սմենա» դպրոցում, որտեղ իր առաջին մարզիչն է եղել Իվան Շաբարովը։ 2016 թ. օգոստոսից սկսել է հանդես գալ երիտասարդական ակումբի կազմում և մասնակցելով 23 խաղի կարողացել է դառնալ 4 գոլի հեղինակ։ «Զենիթ-2» ակումբի կազմում իր առաջին հանդիպումն Ազգային լիգայում անցկացրել է 2016 թ. հուլիսի 11-ին, երբ թիմը առաջին տուրում մրցում էր «Սոկոլ» ակումբի հետ (1:1)։ 2019 թ. Սերգեյ Սեմակը ֆուտբոլիստին տանում է հիմնական կազմ։ Փետրվարի 21-ին իր առաջին խաղն է անցկացնում հիմնական կազմում, երբ թիմը Եվրոպայի Լիգայի 1/16 եզրափակչում մրցում էր թուրքական «Ֆեներբահչե» ակումբի հետ (3:1)։ Այդ խաղում Մուսաևը խաղադաշտ է մտնում 87-րդ րոպեին փոխարինելով Արտյոմ Ձյուբային։ Նոր ակումբի կազմում Ռուսաստանի առաջնությունում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2019 թ. ապրիլի 14-ին, երբ թիմը մրցում էր «Անժի» ակումբի հետ (5:0)։ Այդ խաղում Մուսաևը խաղադաշտ է մտնում 85-րդ րոպեին փոխարինելով Ձյուբային։ 


== Մրցելույթների վիճակագրություն ==
2020 թ. հոկտեմբերի 12-ի տվյալներով


== Նվաճումներ ==


=== Ակումբային ===
 «Զենիթ»

 Ռուսաստանի չեմպիոն - 2018/19, 2019/20
 Ռուսաստանի գավաթակիր - 2019/20
 Ռուսաստանի Սուպերգավաթակիր - 2020


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Մուսաևը soccerway.com կայքում
Մուսաևը transfermarkt.com կայքում
Մուսաևը footballfacts.ru կայքում
Անբարդիկ

Անբարդիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(3897) Լուհի

(3897) Լուհի (անգլ.՝ Louhi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1942 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,69396 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2715 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1164 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1615,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222904 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,08° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3897) Լուհի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արշ (Կանտալի գավառ)

Արշ (ֆր.՝ Arches, օքս.՝ Archas), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Օվերն մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Կանտալն է։ Մտնում է Մարյակ կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Մարյակ։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 15010:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 183 մարդ էր։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 99 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 73-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 26-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 73,7 %, 1999 թվականին եղել է 60,0%)։ 73 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 64-ը (33 տղամարդ և 31 կին), գործազուրկ էին 9 մարդ (6 տղամարդ և 3 կին)։ 26 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը՝ թոշակառուներ, 8-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Арш» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի վիճակագրության և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-05-16-ին։ Վերցված է 2013-5-14 
«Арш» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-05-16-ին։ Վերցված է 2013-5-14
Լերքենդալ (մարզադաշտ)

«Լերքենդալ» (նորվ.՝ Lerkendal), ֆուտբոլային մարզադաշտ Նորվեգիայի Սյոր Տրյոնդելագ ֆյուլքեի Թրոնհեյմ քաղաքում։ Նորվեգիայի մեծությամբ երկրորդ մարզադաշտն է Ուլևոլ մարզադաշտից հետո։ Հանդիսանում է Ռուսենբորգ ֆուտբոլային ակումբի մարզադաշտը։ Ունի 21166 տարողունակություն։
1985 թվականի հոկտեմբերին Նորվեգիայի առաջնության վերջին տուրի Ռուսենբերգ - «Լիլեսթրյոմ» հանդիպումը մարզադաշտից հետևում էին շուրջ 28569 հանդիսական, ինչը մարզադաշտի համար ռեկորդ է համարվում։ Այդ հանդիպմանը Ռուսենբորգը դարձավ Նորվեգիայի չեմպիոն։
Լերքենդալ մարզադաշտը ենթարկվել է վերակառուցման և վերանորոգման 1949, 1961—1963, 1968, 1996, 2000—2002 թվականներին։
Հաճախակի ընդունել է Նորվեգիայի ֆուտբոլի հավաքականի հանդիպումները։ Այս մարզադաշտում է տեղի ունեցել ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ 2016 հանդիպումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկատվական հարթակ «Ռուսենբորգի» պաշտոնական կայքում: Archived 2009-03-24 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Էջ stadiumguide.com կայքում (անգլ.)
Էջ rbkweb.no կայքում (նորվ.)
Փայտի չոր թորում

Փայտի չոր թորում, փայտի պիրոլիզ, փայտի ջերմային քայքայումը իրականացվում է օդի բացակայությամբ փայտը մինչև 
  
    
      
        450
      
    
    {\displaystyle 450}
   – 
  
    
      
        
          550
          
            0
          
        
        C
      
    
    {\displaystyle 550^{0}C}
   տաքացնելով։ Փայտի չոր թորման ընթացքում տեղի է ունենում հեմիթաղանթանյութի (
  
    
      
        200
      
    
    {\displaystyle 200}
   –
  
    
      
        
          260
          
            0
          
        
        C
      
    
    {\displaystyle 260^{0}C}
   ), թաղանթանյութի (
  
    
      
        240
      
    
    {\displaystyle 240}
   –
  
    
      
        
          350
          
            0
          
        
        C
      
    
    {\displaystyle 350^{0}C}
  ), լիգնինի (
  
    
      
        250
      
    
    {\displaystyle 250}
   –
  
    
      
        
          400
          
            0
          
        
        C
      
    
    {\displaystyle 400^{0}C}
  ) քայքայում։ Ստացվում է փայտածուխ ( 
  
    
      
        32
      
    
    {\displaystyle 32}
   – 
  
    
      
        38
        
        %
      
    
    {\displaystyle 38\;\%}
  ) և գազագոլորշային խառնուրդ, որից, սառեցմամբ, անջատում են հեղուկ թորվածքը ( 
  
    
      
        45
      
    
    {\displaystyle 45}
   – 
  
    
      
        50
        
        %
      
    
    {\displaystyle 50\;\%}
   ) և գազեր (
  
    
      
        16
        ,
        5
      
    
    {\displaystyle 16,5}
  –
  
    
      
        18
        
        %
      
    
    {\displaystyle 18\;\%}
  )՝ ածխածնի օքսիդներ, մեթան, ջրածին և այլն։ Թորվածքից անջատում են խեժաջուրը (ջրիկ խյուս) և փայտի կուպրը։ Խյուսից ստանում են քացախաթթու, պրոպիոնաթթու, կարագաթթու, մեթիլ սպիրտ և այլ նյութեր, կուպրից՝ կրեկինգի բենզինը և քսայուղերը կայունացնող ինհիբիտորներ, հանքանյութերի հարստացման ֆլոտացիոն յուղեր և այլն, փայտածխից՝ ակտիվացված ածուխ, ծծմբածխածին և այլն։
Փայտի չոր թորում ամենից հաճախ իրականացնում են անընդհատ գործող պողպատե ուղղահայաց ռետորտներում։
Ժողովածու (511)

Ժողովածու (511), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 511 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,2x14,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 68 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` կիսախորան։


== Բովանդակություն ==
Ան․ Շիրակացւոյ Վասն որպիսութեան կենաց իւրոց
Եօթնագրեանք
Յաղագս զանազանութեան սաղմոսին


== Ծանոթագրություններ ==
Բորիսովկա (գյուղ, Դոբրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲորիսովկաԲորիսովկա (ռուս.՝ Борисовка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 911 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գամլա (կամուրջ)

Գամլա կամուրջ (շվեդերեն՝ Gamla bron, ), ամենահին կամուրջը Ումեոյում (Շվեդիա), որը պահպանվել է մինչև մեր ժամանակները։ Կապում է Ումելվեն գետի ափերը, երկարությունը 301 մետր է։


== Պատմություն ==
Երբ Ումեոյում կամուրջներ չկային, մարդիկ ձմռանը գետը հատում էին սառցե ճանապարհով, իսկ տարվա մյուս եղանակներին՝ լաստանավերով։
Ռուս-շվեդական պատերազմի ժամանակ ռուսական զորքերի կողմից քաղաքի երկրորդ գրավման ընթացքում՝ 1809 թվականին, զինվորները գերաններից լողացող կամուրջ են կառուցել։ Սակայն դրանից կարճ ժամանակ անց այն ավերվել է գարնանային վարարումից։
Ումելվենում գետի վրա կամուրջ կառուցելը երկար ժամանակ շատ թանկ գործ էր համարվում, սակայն Գուստավ Մունտեն 1856 թվականին նահանգապետի պաշտոնն զբաղեցնելուց հետո հետաքրրքվել է այդ հարցով։ Նա հանձնարարել է ուսումնասիրել, թե կամրջի կառուցումը որ մասում առավել հարմար կլինի, որպեսզի առաջարկներ պատրաստի շինարարության վերաբերյալ և հաշվարկի, թե որքան կարժենա շինարարությունը։ Որոնման աշխատանքները ցույց են տվել, որ ավերված կամրջին շատ մոտ տարածքը հարմար է կամուրջ կառուցելու համար։ Շինարարական նախագծի կանխատեսվող գումարը կազմում էր 65450 կրոն։ Լրացուցիչ ծախսերի հաշվառմամբ ընդհանուր արժեքը կազմում էր 86000 կրոն։
Կամուրջը բացվել է 1863 թվականին, և երկար ժամանակ այն վճարովի էր։ Շինարարությունից տասնամյակներ անց կամրջի փայտե մակերեսը վերանորոգվել է, իսկ 1894-1895 թվականներին այն փոխարինվել է պողպատով, որից հետո կամուրջը ստացել է այսօրվա տեսքը։


== Կամուրջն այսօր ==
Այժմ կամուրջը բաց է միայն հետիոտնի և հեծանվորդների համար։ 2013 թվականին կամրջի մաշվածություն է նկատվել, հնչել են վերակառուցման աշխատանքներ կատարելու կոչեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլշոյ Կարկալայ

Բոլշոյ Կարկալայ (ռուս.՝ Большой Каркалай), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ասուրլի

Ասուրլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։ Գտնվում էր Վան քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևելք-արևելք, Մահմեդիկ գետի աջակողմյան ակունքների տարածքում, սարալանջի վրա։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սոկոլովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Սոկոլովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Соколівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոկոլովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1623 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 61.53 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 26.38 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Փիրմերան Ներքին

Փիրմերան Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռյա թազա (թերթ)

«Ռյա թազա» (քրդ․՝ Rja Ţəzə կամ կյուրեղագիր՝ «Р’иа т’әзә» - «Նոր ուղի»), խորհրդային և մասնակիորեն՝ հետխորհրդային շրջանի հայկական քրդալեզու եռօրյա թերթ։ Հանդիսացել է ՀԿԿ Կենտկոմի, Հայկական ԽԱՀ Գերագույն սովետի և ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի օրգան։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1930-ից (1938–55-ին ընդհատվել է), Երևանում։ խմբագիրներ՝ Հ․ Քոչար, Հ․ Մկրտչյան, Ջարդոե Գենջո, Միրոե Ասադ (Մ․ Մստոյան, 1955-ից)։ 
Հանդիսացել է քրդերեն միակ թերթը ԽՍՀՄ–ում և կանոնավոր պարբերականությամբ հրատարակությունը՝ աշխարհում։ Ակտիվորեն սատարել է ինդուստրացման և գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման, մշակութային հեղափոխության ծրագրի իրականացմանը խորհրդային Հայաստանում։ Լուսաբանել է ԽՄՀՄ ներքին և արտաքին քաղաքականությունը, միջազգային քաղաքական կյանքը։ 
Խորհրդային Միության փլուզումից հետո, պետական աջակցության դադերացման պայմաններում, թերթը ֆինանսական դժվարությունների առաջ է կանգնել, սակայն, փակվելու փոխարեն վերածվել է ամսաթերթի՝ հինգ հարյուր տպաքանակով։ 2000 թվականին կյուրեղագրից թերթն անցում կատարեց լատինատառի։ 
Ֆինանսական խնդիրների պատճառով թերթը փակվեց 2003 թվականին։


== Տես նաև ==
Ռյա Թազա


== Արտաքին հղումներ ==
«Ռյա թազա» Մեծ Սովետական հանրագիտարանում
Իփսիլոն (տառ)

Իփսիլոնը (հունարեն` ύψιλον), հունական այբուբենի քսաներորդ տառն է։ Թվային արժեքն է` 400։ Այս տառից են առաջացել կիրիլիցայի У և լատինական այբուբենի Y տառերը։


== Համագրություններ ==
Հայկական` Ի
Կիրիլիցայի` И
Լատինական` I
Թամիլական` ஈ
Վրացական` ი
Եբրայական` י


== Տես նաև ==
Հունական այբուբեն
Ռայնգաու-Տաունուս (շրջան)

Ռայնգաու-Տաունուս  (գերմ.՝ Rheingau-Taunus-Kreis), շրջան Գերմանիայում։ Շրջկենտրոնն է Բադ Շվալբախ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 811,48 կմ2։ Բնակչությունը՝ 183 103 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 226 մարդ/կմ2։
Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 06 4 39։ Շրջանում 17 համայնք կա։


== Ծանոթագրություններ ==
Տելյաշևո (այլ կիրառումներ)

Տելյաշևո, կարող է վերաբերել՝

Տելյաշևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Տելյաշևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մեչետլինսկի շրջանի կազմում։
Բեյրութ (վիլայեթ)

Բեյրութ (թուրքերեն՝ Beyrut Vilayeti, արաբ․՝ ولاية بيروت‎‎), վիլայեթ Օսմանյան կայսրությունում։


== Պատմություն ==
Ստեղծվել է 1888 թվականին Սիրիա վիլայեթի մոտակա շրջանների միավորումից՝ մայրաքաղաք Բեյրութի կարևորության կտրուկ մեծացման արդյունքում, որը վերջին տարիներին զգալի տնտեսական աճ էր գրանցում։ 1907 թվականին Բեյրութով էր անցնում Օսմանյան կայսրության միջազգային առևտրի 11%-ը։
Վիլայեթի սահմանները ձգվում էին Յաֆֆայից մինչև Լաթակիա նավահանգստային քաղաք ։ Արևելքում սահմանակից էր Սիրիա վիլայեթին, հյուսիսում՝ Հալեպի վիլայեթին, հարավում՝ Երուսաղեմի ինքնավար մութասարիֆաթին և արևմուքում՝ Միջերկրական ծովին։
20-րդ դարի սկզբին վիլայեթն ուներ 30 490 կմ² մակերես, իսկ 1885 թվականի առաջին Օսմանյան մարդահամարի նախնական արդյունքների համաձայն (հրատարակվել է 1908 թվականին)՝ ունեցել է 533 500 բնակչություն։
Գոյություն է ունեցել մինչև 1917 թվականը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմում դաշնակիցների զորքերի կողմից վիլայեթի տարածքը զբաղեցնելուց առաջ։ Պաշտոնապես գոյությունը դադարել է 1920 թվականին՝ Սևրի պայմանագրի ստորագրումից հետո։


== Վարչական բաժանում ==
Սանջակներ․

Բյերութի սանջակ
Աքքա յի սանջակ
Լաթակիայի սանջակ
Նաբլուսի սանջակ


== Քարտեզներ ==

		


== Տես նաև ==
Պաղեստինը Օսմանյան կայսրության կազմում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Chisholm, Hugh Beirut ((անգլ.)) // Энциклопедия Британника Одиннадцатое («Кембриджское») издание. — Cambridge University Press, 1911.
Ադուր Գոպալակրիշնան

Ադուր Գոպալակրիշնան (մալայալամ՝ അടൂര്‍ ഗോപാലകൃഷ്ണന, անգլ.՝ Moutatthu Gopalakrishnan Unnithan, հուլիսի 3, 1941(1941-07-03), Adoor), հնդիկ կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ և կինոօպերատոր։ Ադուր Գոպալակրիշնանը մեծ դեր է ունեցել մալայախոս կինոմատոգրաֆիայի կայացման գործում և համարվում է Հնդկաստանի հայտնի ռեժիսորներից մեկը, ինչպես նաև «զուգահեռ կինոյի» առաջատար ներկայացուցիչներից մեկը։
Պարգևատրվել է Հնդկաստանի մեծությամբ երկրորդ և չորրորդ քաղաքացիական պարգևով՝ Պադմա Շրի և Պադմա Բհուշան, ֆրանսիական Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանով և Ֆրանսիայի արվեստի և գրականության գերատեսչական պարգևով։ Հանդիսանում է Հնդկաստանի ամենաբարձր Դադասահեբ Փհալկեի անվան մրցանակի և 5 Ազգային կինոմրցանակի դափնեկիր՝ լավագույն ռեժիսորիի համար։


== Կենսագրություն ==
Ադուր Գոպալակրիշնանը ծնվել է 1941 թվականի հուլիսի 3-ին Ադուր քաղաքի մոտ գտնվող Պալլիկալ գյուղում, ժամանակակից Կերալ նահանգում, հարուստ ընտանիքում։ Նրա ծնողները՝ Մադհավան Ունիտհան և Մուտատհու Գաուրի Կունջաման, հովանավորել են Կաթակալի թատրոնը, այդ պատճառով նա 8 տարեկան հասակում արդեն ելույթ է ունեցել բեմի վրա։ Այնուհետև, 1960 թվականին ավարտել է «Gandhigram Rural University» համալսարանի «Էկոնոմիկա, քաղաքագիտությունն և հանրային կառավարում» բաժինները, որոշ ժամանակ աշխատել է որպես վիճակագրող։ 1962 թվականին Ադուրն ընդունվել է Պունայի կինոինստիտուտ։
1965 թվականին Ադուր Գոպալակրիշնանը հեղինակային ֆիլմերի համար հիմնադրել է կոպերատիվ արտադրություն։ Գոպալակրիշնանի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Սաթյաջիտ Ռայի աշխատանքը։ Նրա առաջին լիամետրաժ ֆիլմը «Իրենց կամքովն» է (1973), որն արժանացել է քննադատների գովասանքներին, լավագույն ֆիլմի և լավագույն ռեժիսորի համար Ազգային կինոմրցանակին և ցուցադրվել է Մոսկվայի, Լոնդոնի, Մելբուրնի և Փարիզի կինոփառատոններում։ Գոպալակրիշնանի ֆիլմերը հիմնականում առանձնանում են հոգեբանական մթնոլորտով, հետաքրքիր սյուժեով և գործող անձանց համոզիչ մոտիվացիոն գործողություններով։ Գոպալակրիշնանը՝ հեռուստադիտողների ուշադրությունը գրավելու համար, բարձրացնում է սուր սոցիալական հարցեր։
Բացի ֆիլմերի նկարահանումներից Ադուր Գոպալակրիշնանը գրել է սցենարներ, հոդվածներ։ 1983 թվականին հրատարակվել է Գոպալակրիշնանի «Կինոյի աշխարհը» գիրքը, որում նա պատմում է կինոմատոգրաֆիայի իր տեսլականի և հասարակության վրա դրա ազդեցության մասին։ Նա նույնիսկ գրել է «Կինոյի փորձը» և «Կինո, գրականություն և կյանք» գրքերը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
Official Website of Information and Public Relation Department of Kerala
Կենսագրությունը Rediff կայքում (անգլ.)
Профиль на сайте Cinema of Malayalam Archived 2010-02-14 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ցինեևո

Ցինեևո (ռուս.՝ Цинеево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սվետլովշչինա (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍվետլովշչինաՍվետլովշչինա (ուկրաիներեն՝ Світловщина), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Իվանովկա։ Հիմնադրվել է 1900 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սվետլովշչինա գյուղում բնակվում էր 232 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,345 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 672,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հենրի Նեստլե

Հենրի Նեստլե (գերմ.՝ Henri Nestlé, օգոստոսի 10, 1814 - հուլիսի 7, 1890, ծնված որպես՝ Հայնրիխ Նեստլե, Heinrich Nestle), շվեյցարացի նշանավոր հրուշակագործ, «Nestlé» ընկերության հիմնադիր, ինչպես նաև խտացրած կաթի գյուտարարներից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հենրի Նեստլեի կենսագրությունը
Նեստլեի պատմությունը Archived 2008-07-25 at the Wayback Machine.
Հենրի Նեստլեի շիրիմը «Finda a Grave» կայքում
Ծառագորտեր

Ծառագորտեր (լատ.՝ Hylidae), անպոչ երկկենցաղների կարգի ընտանիք։ Հայտնի է 39 ցեղի շուրջ 329 տեսակ։ ՀՀ-ում տարածված է իսկական ծառագորտերի ցեղի 2 տեսակ՝ սովորական ծառագորտ և փոքրասիական ծառագորտ։ Մանր և միջին ծառերի ծառաբնակ գորտեր են։ Մատների ծայրային ֆալանգները հաճախ սկավառակաձև լայնացած են՝ վերածված ծծիչների։ Դրանց օգնությամբ ծառագորտերը տեղաշարժվում են ուղղահայաց մակերեսներով։ Գորտնկիթը դնում են կլորավուն կույտերի տեսքով կամ խողովակաձև ոլորված տերևների մեջ, որտեղ կուտակվում է ջուր։ Շատերը խնամում են իրենց սերնդին։


== Դասակարգում ==
«Hyla» helenae
«Hyla» imitator
«Hyla» nicefori
«Hyla» warreni
Acris (3 տեսակ)
Anotheca (1 տեսակ)
Aparasphenodon (4տեսակ)
Aplastodiscus (15տեսակ)
Argenteohyla (1 տեսակ)
Bokermannohyla (29 տեսակ)
Կաղապար:Bt-latrus (2 տեսակ)
Charadrahyla (6տեսակ)
Corythomantis (1տեսակ)
Dendropsophus (92 տեսակ)
Diaglena (1 տեսակ)
Duellmanohyla (8 տեսակ)
Ecnomiohyla (12 տեսակ)
Ecnomiohyla rabborum
Կաղապար:Bt-latarmExerodonta (11 տեսակ)
Hyla — Квакши (35 տեսակ)
Hyloscirtus (30 տեսակ)
Hyloscirtus princecharlesi
Կաղապար:Bt-latarmHypsiboas (84 տեսակ)
Isthmohyla (15 տեսակ)
Itapotihyla (1տեսակ)
Lysapsus (3 տեսսակ)
Megastomatohyla (4 տեսակ)
Myersiohyla (4տեսակ)
Nyctimantis (1 տեսակ)
Osteocephalus (24տեսակ)
Osteopilus (8 տեսակ)
Phyllodytes (11տեսակ)
Phytotriades (1 տեսակ)
Plectrohyla (42 տեսակ)
Pseudacris (18 տեսակ)
Pseudis (9 տեսակ)
Ptychohyla (13 տեսակ)
Scarthyla (2 տեսակ)
Scinax (102 տեսակ)
Smilisca (8տեսակ)
Sphaenorhynchus (14 տեսակ)
Tepuihyla (8 տեսակ)
Tlalocohyla (4 տեսակ)
Trachycephalus (12տեսակ)
Triprion (1 տեսակ)
Xenohyla (2 տեսակ)
Litoria — Австралийские квакши (197 տեսակ)
Agalychnis — Яркоглазые квакши (14 տեսակ)
Cruziohyla (2 տեսակ)
Hylomantis — Шершавые квакши (8 տեսակ)
Phasmahyla (7 տեսակ)
Phrynomedusa (5տեսակ)
Phyllomedusa — Филломедузы (30 տեսակ)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Семейство Квакши (Hylidae)
ФИЛЛОМЕДУЗЫ (PHYLLOMEDUSINAE)
Արգենտինական Միջագետք

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միջագետք (այլ կիրառումներ)Միջագետք, կամ Արգենտինական Մեսոպոտամիա (իսպ. Mesopotamia argentina), աշխարհագրական տարածաշրջան Արգենտինայում, որն ներառում է Միսոնես, Կորիենտես և Էնտրե-Ռիոս մարզերը։ Համարվում է Լատինական դաշտավայրի մի մասը։ Տարածաշրջանի բնական սահմաններն են Պարանա, Ուրուգվայ, Իգուասու, Սան-Անտոնիո և Պեպիրի Գուասու գետերը։
Ներկա պահին վեճ է ընթանում երեք մարզերը մեկ աշխարհագրական միավորի մեջ ներառելու վերաբերյալ, քանի որ մարզերը ունեն միմյանցից տարբեր մշակույթներ, ավանդույթներ և պատմություն։


== Բնակչություն ==
Երեք մարզերի՝ Միսոնեսի, Կորիենտեսի և Էնտրե-Ռիոսի, ըստ վերջին մարդահամարի, ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 3,347,217 մարդ, որը Արգենտինայի բնակչության 8.4%-ն է։
Հիմնական քաղաքներն են՝


== Տնտեսություն ==
Տարածաշրջանի տնտեսության կարևոր մաս է փայտի վերամշակումը և արդյունահանումը, մասնավորապես՝ փայտի և թղթի արտադրությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ 1975

1975 Եվրոպական գավաթի եզրափակիչ, Եվրոպական գավաթի 20-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Բավարիա Մյունխեն» ֆուտբոլային ակումբը 2-0 հաշվով՝ «Լիդս Յունայթեդին»։ Խաղը կայացել է Պարկ դե Պրենս մարզադաշտում, Փարիզ, Ֆրանսիա։
Նովոգրիգորովկա (գյուղ, Արբուզինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոգրիգորովկաՆովոգրիգորովկա (ուկրաիներեն՝ Новогригорівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1895 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոգրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 382 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,95 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քորյել շրջան (Տեխաս)

Քորյել շրջան (անգլ.՝ Coryell County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2008 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 72 654 մարդ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 75 388 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Գեյտսվիլ (անգլ.՝ Gatesville) բնակավայրը։


== Պատմություն ==
Շրջանը պաշտոնապես կազմավորվել է 1854 թվականին Բել շրջանի հատվածից։ Իր անվանումը ստացել է հնդկացիների կողմից սպանված սահմանապահ Ջեյմս Քորյելի պատվին։


== Աշխարհագրություն ==
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Քորյել շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2737 կմ², որից 2724 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 13 կմ²-ն կամ 0,47 %-ը՝ ջրային տարածքները։


=== Հարևան շրջաններ ===
Բոսքի շրջան (հյուսիս)
Մակ-Լենան շրջան (հյուսիս-արևելք)
Բել շրջան (հարավ-արևելք)
Լամպասաս շրջան (հարավ-արևմուտք)
Համիլտոն շրջան (հյուսիս-արևմուտք)


== Բնակչություն ==
Բնակչության թիվը 2000 թվականի դրությամբ կազմում էր 74 978 մարդ։ Առկա էր 19 950 տնային տնտեսություն և 15 780 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 21 776 բնակելի շինություն՝ 8 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 65,28 %, աֆրոամերիկացիներ - 21,80 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,88 %, ասիացիներ - 1,75 %, խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ - 0,49 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ - 6,26 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ - 3,54 %։ Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 12,57 %-ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 26,20 % - մինչև 18 տարեկան, 17,90 % - 18-24 տարեկան, 36,30 % - 25-44 տարեկան, 13,80 % - 45-64 տարեկան և 5,70 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 28 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 105,30 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 106,20 տղամարդ։
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 75 388 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28 մարդ/կմ²։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլինա Բոգուսևիչ

Պոլինա Բոգուսևիչ (հուլիսի 4, 2003(2003-07-04), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս երգչուհի, որը «Крылья» երգով (թարգմ.՝ «Թևեր») դարձել է Մանկական Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթի հաղթող։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 2003 թվականի հուլիսի 4-ին Մոսկվայում։ Մայրը Յուլիա Բոգուսևիչն է։ Լինելով ռուս, պատանի երգչուհին խոսում է իր կորեական արմատների մասին։ Նրա տատիկը (Նատալիա Բոգուսևիչը) ծնունդով Օմսկից է, որտեղ ապրել է Իրինա Շաֆրանսկայի քույրը։ Պոլինան սովորում է Մոսկվայի թիվ 1586 դպրոցում (Մոսկվա քաղաքի «Դպրոց № 1586» Պետական բյուջետային հանրակրթական հաստատություն) և հայտնի երաժիշտ Իգոր Կրուտոյի ակադեմիայում։


=== 2012 ===
Նա մասնակցել է Մակեդոնիայի միջազգային արվեստի փառատոնին և դարձել դափնեկիր։
Նա հանդես է եկել «Պատուհան դեպի Փարիզ» («Окно в Париж» ) և «Երաժշտության դպրոց» («Школа музыки») հեռուստատեսային նախագծերում։


=== 2013 ===
2013 թվականից մինչև 2015 թվականը հանդես է եկել Սերգեյ Ժիլինի «Ֆոնոգրաֆ-Սիմֆո-Ջազ» և «Ջազ Բենդ Ֆոնոգրաֆ» նվագախմբի հետ։


=== 2014 ===
Մասնակցել է ռուսական «Մանուկների ձայնը» երաժշտական նախագծի առաջին եթերաշրջանին։ Հանդես էր գալիս Դիմա Բիլանի թիմում։ Դուրս մնաց մենամարտ փուլի ժամանակ։
Նույն տարում նա մասնակցել է «Տարվա երգ 2014», «2014 թվականի ամանորյա երգ», «2014 թվականի մանկական երգ» հեռուստատեսային նախագծերին։
Նա նաև հանդես է եկել «Մանկական Նոր ալիք 2014»-ում, և ստացել II աստիճանի դափնեկրի կոչում։
Բացի այդ, 2014 թվականին «Մանկական ռադիոյի» կողմից ստացել է հատուկ մրցանակ «Ռուսերեն լավագույն կատարում» անվանակարգում։


=== 2015 ===
Մասնակցել է Իտալիայի Սան Ռեմոյի մանկական և պատանեկան վոկալ մրցույթին, ստանալով 1-ին աստիճանի դիպլոմի դափնեկրի կոչում։


=== 2017 ===
2017 թվականի հունիսի 3-ին հաղթել է Ռուսաստանի «Մանկական Եվրատեսիլ» մրցույթի ազգային ընտրության եզրափակիչ փուլում։
Նոյեմբերի 26-ին Թբիլիսիում կայացած «Եվրատեսիլ 2017» երգի մրցույթում Պոլինան ստացավ ընդհանուր 188 միավոր և ճանաչվեց հաղթող։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պոլինա Բոգուսևիչ. tass.ru
Օնսա

Օնսա  (ռուս.՝ Онса), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վաշկա գետի աջ ափին՝ 78 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 79 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000048228
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004822
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վիլիկ Հարությունյան (այլ կիրառումներ)

Վիլիկ Հարությունյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝

Վիլիկ Մարգարի Հարությունյան  (մարտի 5, 1936, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 19, 2000, Երևան, Հայաստան), հայ խորհրդային ֆիզիկոս-տեսաբան, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1974)։ 20-րդ դարի համաշխարհային ճանաչում ունեցող հայ ականավոր գիտնական, մանկավարժ, կրթության և գիտության համակարգի հմուտ ղեկավար։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1981)։
Վիլիկ Սիրակի Հարությունյան  (դեկտեմբերի 5, 1938, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քիմիկոս-օրգանիկ։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1988), պրոֆեսոր (1991)։ ԽՍՀՄ գյուտարար (1984)։
Հորադիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Հորադիս գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 28 հուշարձան (6 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ Ռեչկա (Մարոմիցայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեծ Ռեչկա (այլ կիրառումներ)Մեծ Ռեչկա (ռուս.՝ Большая Речка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օպարինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մարոմիցա գետի ձախ ափին՝ 5,2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Գետի ակունքը սկսվում է անտառներում, Ռեչնոյ գյուղից 6 կմ հարավ-արևմուտք։ Գետը հոսում է արևմուտք, անմարդաբնակ, ճահճոտ անտառային վայրում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100035119
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103511
Ավազանի կոդը - 10.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Արտաշես Մելքոնյան

Արտաշես Մելքոնյան, Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
1920 թվականին Արտաշես Մելքոնյանը սպանվել է Հայաստանում Մայիսյան ապստամբության ժամանակ։


== Տես նաև ==
Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավորների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Նովի Սինտաշ

Նովի Սինտաշ (ռուս.՝ Новый Сынташ, բաշկիրերեն՝ Яңы һынташ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սևքար (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սևքար (այլ կիրառումներ)Սևքար, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռների Թառակատար լեռան հարավային լանջից և Գեղավանք գյուղից 1 կմ հարավարևելյան ձախից միախառնվում Գեղի գետին։ Երկարությունը 11 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Մայորո-Բելաշովկա (Տացինսկի շրջան)

Մայորո-Բելաշովկա (ռուս.՝ Майоро-Белашовка), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում։ Մտնում է Վերխնեօբլիվսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 
Բնակչությունը կազմում է 39 մարդ։
Գրաբովկա (այլ կիրառումներ)

Գրաբովկա, կարող է վերաբերել՝

Գրաբովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում
Գրաբովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում
Վեկտորական պոտենցիալ

Վեկտորական պոտենցիալը վեկտորական վերլուծություններում  դա այն վեկտորական դաշտն է, որի rot (ռոտորը) հավասար է տրված վեկտորական դաշտին։ Այն նման է սկալյար պոտենցիալին, որը որոշվում է սկալյար դաշտով(սկալյար դաշտի գրադիենտը հավասար է տրված վեկտորական դաշտին)։ Այսինքն, եթե V վեկտորական դաշտն է, ապա A-ն վեկտորական պոտենցիալն այնպիսինն է, որ՝ 
  
    
      
        υ
        =
        ∇
        ×
        
          A
        
      
    
    {\displaystyle \upsilon =\nabla \times \mathrm {A} }
  : Եթե A-ն հանդիսանում է վեկտորական պոտենցիալ V  վեկտորական դաշտի համար, ապա ճիշտ է հետևյալ արտահայտությունը. 
  
    
      
        ∇
        ∗
        (
        ∇
        ×
        
          A
        
        )
        =
        0
      
    
    {\displaystyle \nabla *(\nabla \times \mathrm {A} )=0}
   (ռոտորի դիվերգենցիան հավասար է 0 divrot=0): Վերը նշված արտահայտությունից ստանում ենք.
  
    
      
        ∇
        ∗
        v
        =
        ∇
        ∗
        (
        ∇
        ×
        
          A
        
        )
        =
        0
      
    
    {\displaystyle \nabla *v=\nabla *(\nabla \times \mathrm {A} )=0}
   այսինքն v սոլենոիդային վեկտորական դաշտ է։ Ցանկացած սոլենոիդային վեկտորական դաշտի համար, որոնք բավարարում են տրված պայմաններին, ապա գոյություն ունի նաև վեկտորական պոտենցիալ։
Նովոստրոևկա (գյուղ, Դերաժնյայի շրջան)

Նովոստրոևկա (ուկրաիներեն՝ Новостроївка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոստրոևկա գյուղում բնակվում էր 100 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,558 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 179,21 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալիսա Մարիչ

Ալիսա Մարիչ  (սերբ.՝ Алиса Марић, հունվարի 10, 1970(1970-01-10), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), սերբ շախմատիստուհի, միջազգային վարպետ, կանանց գրոսմայստեր


== Կենսագրությունման ==
Ծնվել է Նյու Յորքում, 1970 թվականին։ Իր երկվորյակ քրոջ՝ Միրյանայի հետ 4 տարեկանից զբաղվել է շախմատով։ Շախմատի պատմության մեջ կանանց գրոսմայստերի կոչում ունեցող միակ երկվորյակները Ալիսան և Միրյանան են։ Ալիսան նաև երկվորյակների, աղջկա և տղայի մայր է՝ Միլիցա և Դուշան։
12 տարեկան հասակում Ալիսան դարձել է շախմատի վարպետ և Բելգրադի մեծահասակների չեմպիոն։ 15 տարեկանում ՖՒԴԵ-ի կողմից արժանացել է կանանց միջազգային վարպետի կոչման։ Նույն տարիքում դարձել է մինչև 20 տարեկանների աշխարհի պատանեկան փոխչեմպիոն՝ եզրափակչում զիջելով Կետևան Արախիմիյա-Գրանտին։ 1986 թվականին դարձել է Հարավսլավիայի չեմպիոն։ 18 տարեկանում Ալիսան լրացրել է ՖԻԴԵ-ի կանանց գրոսմայստերի նորմը։
Մասնակցել է 10 շախմատի օլիմպիադայի՝ Դուբայ 1986, Սալոնիկ 1988 (բրոնզե մեդալ), Նովի Սադ 1990, Մոսկվա 1994, Երևան 1996, Էլիստա 1998, Ստամբուլ 2000, Կալվիա 2004, Տորինո 2006 և Դրեզդեն 2008, 5 թիմային առաջնության և Եվրոպայի ակումբային գավաթների բազմաթիվ մրցաշարերի։ «Agrouniverzal Zemun» ակումբի կազմում նվաճել է 3 ոսկե մեդալ (1996, 2000, 2001), «Internet-CG Podgorica» ակումբի կազմում՝ 2 բրոնզե մեդալ (թիմում և անհատական հաշվարկում, 2005)։


== Լավագույն խաղ ==

Այս պարտիան Ալիսան հաղթել է շախմատի աշխարհի ապագա չեմպիոն հնդիկ Վիշվանաթան Անանդին։ Այն խաղացվել է 1988 թվականին Շվեյցարիայի Լուգանո քաղաքում՝ «Լուգանո Օփեն» մրցաշարում։
Անադ (վարկանիշ՝ 2520)-Մարիչ (վարկանիշ՝ 2345) (Սիցիլիական պաշտպանություն)
1.e4 c5 2.Ձf3 Ձc6 3.d4 cxd4 4.Ձxd4 Թc7 5.Ձc3 e6 6.f4 a6 7.Ձxc6 bxc6 8.Փd3 d5 9.0-0 Ձf6 10.e5 Ձd7 11.b3 Ձc5 12.Աh1 Փe7 13.Թh5 g6 14.Թh6 Փf8 15.Թh3 a5 16.Փe3 Փa6 17.Նfd1 Փe7 18.Թh6 Փf8 19Թh4 Փe7 20.Թf2 Ձd7 21.Թe2 Թc8 22.Ձa4 c5 23.Փd2 Փxd3 24.cxd3 0-0 25.Նac1 Թa6 26.Փe3 Նac8 27.Նd2 Թb5 28.Նdc2 Նc6 29.Փf2 Նfc8 30.Թe3 c4 31.Ձc3 Թa6 32.bxc4 dxc4 33.d4 Ձb6 34.Թf3 Ն6c7 35.Թh3 Նd7 36.Փh4 Փxh4 37.Թxh4 Նxd4 38.Նe2 Ձd5 39.Ձe4 c3 40.Նee1 Թd3 41.Rxc3 Նxc3 42.Թd8+ Աg7 43.Ձf6 Ձxf6 44.exf6+ Աh6 45.Թf8+ Աh5 46.Թxf7 Նxf4 47.Նe5+ Նf5 48.Թxh7+ Աg5 49.h4+ Աxf6 0-1։


== Այլ գործողություններ ==
Ալիսան տնտեսագիտության գիտությունների թեկնածու է,  աշխատում է Բելգրադի Ջոն Նայսբիթի անվան համալսարանում, մշակույթի և լրատվության ֆակուլտետի մարկետինգի պրոֆեսոր է, մեդիայի շուկայավարման մասին գրքերի համահեղինակ է։ Հանդիսանում է Սերբիայի օլիմպիական կոմիտեի նախագահական խորհրդի անդամ։ Վարում է  շախմատային հեռուստաշոուներ, այդ թվում` «Ալիսան Շախմատի հրաշքների աշխարհում»։
2012 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 2-ը Ալիսա Մարիչը եղել է Սերբիայի Սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարը։


== Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Шахматы: энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 610. — 621 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-005-3.


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Պարտիաները chessgames.com կայքում
Անձնական քարտը 365chess.com կայքում
Շախմատի օլիմպիադա
Եվրոպայի թիմային առաջնություն
(9894) 1996 BS1

(9894) 1996 BS1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 23-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,377177 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1723 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,582 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1338,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268913 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,16° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9894) 1996 BS1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զարեչնոե (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶարեչնոեԶարեչնոե (ուկրաիներեն՝ Зарічне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զարեչնոե գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վեսելայա Պոլյանա (գյուղ, Բակալինսկի շրջան)

Վեսելայա Պոլյանա (ռուս.՝ Веселая Поляна, բաշկիրերեն՝ Веселая Поляна), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
1392

1392 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1392 թվականն է, 
XIV դարի 92-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Թեոդորոս Բ Կիլիկեցի, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1382-ից։ Հաջորդել է Պողոս Ա Սսեցուն
Տավուշի մարզային գրադարան

Հայաստանի մշակույթի նախարարության Տավուշի մարզային գրադարան, ՏՄԳ, հանրային գրադարան Հայաստանի Տավուշի մարզի Իջևան քաղաքում։ Հանդիսանում է մարզի խոշորագույն գրադարանը, ինչպես նաև տեղեկատվության, լուսավորության կարևորագույն կենտրոններից մեկը։ Գրադարանի տնօրենն է Անահիտ Ղուկասյանը (2014 փետրվարից)։ Գտնվում է՝ Հայաստան, Տավուշի մարզ, Իջևան, Աբովյան փող., 14 շենք հասցեով։
Մարզային գրադարանը գործում է Հայաստանի մշակույթի նախարարության ենթակայության ներքո, իսկ գրադարանի շենքը Իջևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում է։


== Պատմություն ==
1980-ականներին գրադարանը գտնվում էր 1950-ականներին կառուցված շենքում, որտեղ այսօր գտնվում է Սուրբ Ներսես Շնորհալի եկեղեցին։ 1996 թվականին Տավուշի մարզային գրադարանը տեղափոխվել է նախկին Պիոներ պալատի շենք


=== Նորոգման հետ կապված խնդիրներ ===
2011 թվականին սկսվել է Տավուշի մարզային գրադարանի նորոգումը, որի համար Հայաստանի պետական բյուջեից հատկվացվել էր 54 միլիոն դրամ։ Շինարարական աշխատանքները անցկացրել է Հայաստանի քաղաքաշինության նախարարությունը։ Նախատեսված էր նորոգումը ավարտել 2012 թվականին, սակայն այն չարաշահումների պատճառով ժամկետը երկարացվել է, իսկ գործի նյութերը փոխանցվել են իրավապահ մարմիններին։ 2012 թվականի հուլիսին Իջևան կատարած այցի ընթացքում Հայաստանի փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանը ծանոթանալով գրադարանի շենքի վիճակին հայտնել է, որ շենքի նորոգումը ավարտելու համար Հայաստանի սոցիալական ներդրումների հիմնադրամից լրացուցիչ պետք է հատկացվի 30 միլիոն դրամ։


== Ծրագրեր ==
Գրադարանում պարբերաբար անցկացվում են միջոցառումներ, այդ թվում մարտի 8-ի, Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի միջոցառումներ, նշվում է Մանկական գրքի միջազգային օրը և այլն։ Գրադարանում անցկացվում է նաև Տարվա լավագույն ստեղծագործող և ընթերցող մրցույթը։


== Կառուցվածք ==
Մանկական բաժին (բաժնի վարիչ՝ Կարինե Մարդանյան)


== Ղեկավարություն ==
Սաշա Հովսեփյան (մինչև 2014 փետրվար)
Անահիտ Ղուկասյան (2014 փետրվարից)


== Ծանոթագրություններ ==
Սոննի Չիբա

Սինիտի Չիբա (ճապ.՝ 千葉 真一, հունվարի 22, 1939(1939-01-22), Ֆուկուոկա, Ճապոնիա - օգոստոսի 19, 2021(2021-08-19)[…], Kimitsu, Թիբա (պրեֆեկտուրա), Ճապոնիա), ճապոնացի դերասան, երգիչ, պրոդյուսեր, ռեժիսոր և մարտական արվեստների վարպետ։ Հայտնի է նաև  Սոննի Չիբա  (Sonny Chiba) կեղծանվամբ։ Իրական անունն է Սադահո Մաեդա (ճապ.՝ 前田 禎穂): Ճանաչում է ձեռք բերել՝ նկարահանվելով մարտական արվեստների մասին ֆիլմերում՝ սկզբում հայրենի Ճապոնիայում, ապա միջազգային բեմում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ֆուկուոկա քաղաքում՝ ռազմական փորձարկող օդաչուի ընտանիքում, եղել է ընտանիքի հինգ երեխաներից երրորդը։ Այն բանից հետո, երբ նրա հորը տեղափոխել են ոստիկանական Կիսարաձու քաղաք, ընտանիքը իր հետքերով տեղափոխվել է Կիմիցու քաղաք։ Չիբան սովորել է Ճապոնիայի համալսարանի ֆիզիկական արվեստի բաժնում(անգլ.՝ Nippon Sport Science University): Ուսանող լինելու հետ մեկտեղ զբաղվել է կարատեով՝ հայտնի վարպետ Մասուտացու Օյամայի ղեկավարությամբ, և ժամանակի ընթացքում ստացել է սև գոտի։ Մոտ 1960 թվականից սկսել է նկարահանվել Toei ընկերության ֆիլմերում՝ Սինիտի Չիբա անվամբ, իսկ ամբողջ կյանքի ընթացքում նկարահանվել է ավելի քան 125 ֆիլմերում։


== Անձնական կյանք ==
Չիբան ամուսնացել է դերասանուհի Յոկո Նոգիվայի հետ։ Նրանք ունեցել են աղջիկ՝ Ձյուրի (Ջուլյա) Մանասեն, ով նույնպես դերասանուհի է։ Հետագայում նրանք բաժանվել են, և Չիբան ամուսնացել է երկրորդ անգամ։ Երկրորդ ամուսնությունից ունեցել է երկու որդի՝ Մաքքենյու Մաեդան(ճապ.՝ 前田真剣佑) և  Գոդոն (Գորդոն) Մաեդան(ճապ.՝ 前田郷敦):


== Մակարդակները մարտական արվեստում ==
Չիբան հանդիսանում է սև գոտու կրող հետևյալ մարտական արվեստներում.

Կյոկուշին կարատե՝ 4-րդ դան (աստիճան)
Նինձյուցու՝ 4-րդ դան
Գոձյու-ռու կարատե՝ 2-րդ դան
Սյորինձի կեմպո՝ 2-րդ դան
Ձյուդո՝ 2-րդ դան
Կենդո՝ 1-ին դան


== Ֆիլմագրություն ==
1974, վարձու մարդասպան Թակումա (Թերրի) Ցուրուգի
1974, «Փողոցային մարտիկի վերադարձը» — վարձու մարդասպան Թակումա (Թերրի) Ցուրուգի
1974, «Փողոցային մարտիկի վերջին վրեժը» — վարձու մարդասպան Թակումա (Թերրի) Ցուրուգի
1975, «Այիկիդոյի ուժը» — Մորիհեյ Ուեսիբա
1975, «Մահացու մեքենա (Սյորինձի Կեմպո)» — հիմնադիր Սյորինձի Կեմպո Սո Դոսին
1975, «Միայնության դատապարտվածը» — Մասուտացու Օյամա
1977, «Միայնության դատապարտվածը 2» — Մասուտացու Օյամա
1979, «Միայնության դատապարտվածը 3» — Մասուտացու Օյամա
1979, «Կործանում ժամանակի ընթացքում» — կրտսեր լեյտենանտ Յոսիակի Իբա
1980, բժիշկ Յամաուտի
1981, «Զինվորների ստվերը. Հատտորի Հանձո (սերիալ)» — Հատտորի Հանձո
1981, արքայազն Իդո
1983, «Ութ սամուրայների մասին լեգենդը» — Донецу Тадатомо
1992, «Երկաթե արծիվ 3» — Հորիկոսի
1994, «Մարտ անմահների համար» — Ձիրո
1995, Մակատո
2003, «Սպանել Բիլլին. ֆիլմ 1» — Հատտորի Հանձո
2006, «Եռակի ֆորսաժ։ Տոկիոյի դրիֆթ» — քեռի Կամատա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Պաշտոնական կայք
Sonny Chiba Internet Movie Database կայքում
Henshin Online: Sonny Chiba Archived 2002-06-02 at the Wayback Machine.
Սոննի Չիբան 10kbullets.com -ում Archived 2007-09-30 at the Wayback Machine.