armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ալաֆուզովի տուն (Տագանրոգ)

Ալաֆուզովի տուն (ռուս.՝ Дом Алафузова), երկհարկանի շենք Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Հունական փողոց, տուն 104 հասցեում։ Շենքը տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է` համաձայն 18.11.1992-ի թիվ 301 որոշման։
Հասցեն` ք. Տագանրոգ, Հունական փողոց, 104։


== Պատմություն ==
19-րդ դարի երկրորդ կեսին ներկայիս 104-րդ տան տեղում եղել է երկու տուն` 90 և 92 համարներով (այժմ` 104)։ Երկու շենքերի միավորումը մեկ համարի տակ տեղի է ունեցել խորհրդային իշխանության տարիներին։ Երկու տներն էլ ունեցել են նույն սեփականատերերը, բացառություն է եղել միայն 19-րդ դարի վերջի որոշակի ժամանակահատված, երբ մեկ տունը պատկանել է Անտոն Լազարևիչ Իգնատովին, իսկ մյուսը` հողատեր Միլտիադ Ալեքսոպուլոյին։ Հետագայում Միլտիադ Ալեքսոպուլոն շենքը 25 հազար ռուբլով վաճառել է Էպոմինդ Նիկոլաևիչ Ալաֆուզովին։
Միլտիադ Վասիլևիչ Ալեքսոպուլոն Տագանրոգի պատվավոր քաղաքացի էր։ Նա մահացել է 1902 թվականի մայիսին։ 300 հազար ռուբլի կարողությունը նա կտակել է Հունաստանին։ Վաճառականուհի Ադելաիդա Նիկոլաևնան շենքի սեփականատերն է եղել 1870-ական թվականներից։ Նա մահացել է 72 տարեկանում` 1887 թվականի հունվարի 18-ին։
Ադելաիդա Նիկոլաևնայի մահից հետո երկու շենքերն էլ անցել են պատվավոր քաղաքացի Միլտիադ Ալեքսոպուլոյին։ Թիվ 90 տունը նրան պատկանել է մինչև 1900-ական թվականների սկիզբը, իսկ թիվ 92-ը` մինչև 1890-ականների կեսերը, հետո տունը վաճառվել է Անտոն Իգնատովին։
1876 թվականին շենքում եղել է 5-րդ պահեստային հրետանային բրիգադի մարտկոցների զինվորների հիվանդանոցը։
1926 թվականին հիվանդանոցին կից աշխատել է շտապօգնության սենյակ։
Ներկայումս Հունական, 104 շենքում №3 պոլիկլինիկան է։


== Նկարագրություն ==
Միավորումից հետո շենքի հատակագիծը Г-աձև է։ Շքամուտքով մասն ունի չորս սյուներով սյունասրահ։ Շենքը կառուցապատված է կոպտատաշ քարով, ներկված է կարմիր, ճարտարապետական փոքր մանրամասներն ընդգծված են սպիտակով։ Շենքը տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է` համաձայն 18.11.1992-ի թիվ 301 որոշման։


== Գրականություն ==
Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.
Давидич Т. Ф. Стиль как язык архитектуры. — Харьков: Изд-во Гуманитарный центр, 2010. — 336 с. — ISBN 978-966-8324-70-3.
Собрание фасадов Его Императорского Величества, высочайше апробированных для частных строений в городах Российской империи. Ч. 1-4. СПб., 1809–1812.


== Արտաքին հղումներ ==
Таганрог ул. Петровская, 30 Archived 2013-10-11 at the Wayback Machine.
Улица Петровская Таганрог Archived 2018-04-06 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Օլովո (այլ կիրառումներ)

Օլովո կարող է վերաբերվել.

Օլովո, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում:
Օլովո, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորմում:
Ժովտնևոե (գյուղ, Գրեբյոնկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԺովտնևոեԺովտնևոե (ուկրաիներեն՝ Жовтневе), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Վորոշիլովկա։
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևոե գյուղում բնակվում էր 141 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1517 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 92,95 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կետովան

Կետովան, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 523 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիգորովկա (գյուղ, Իզյասլավի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳրիգորովկաԳրիգորովկա (ուկրաիներեն՝ Григорівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,203 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 44,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օռու (Էստոնիայի շրջան)

Օռու շրջան (էստ․՝ Oru vald), շրջան Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Լիննամյաե գյուղը։


== Բնակչություն ==
2008 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 932 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 4,71 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
Վիգեն Խեչումյան

Վիգեն (Վիդոկ) Խեչումյան (դեկտեմբերի 15, 1916(1916-12-15), Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 17, 1975(1975-04-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1940 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1949 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Երևանում։ 1940 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1938-1940 թվականներին աշխատել է Երևանի Մատենադարանում։ 1940-1943 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943-1956 թվականներին եղել է Մատենադարանի ձեռագրատան վարիչը։ Հետագայում աշխատել է «Սովետական գրականություն» ամսագրում որպես խմբագրի տեղակալ։ Նրա առաջին պատմվածքը տպագրվել է 1939 թվականին։ Ռուսերեն լույս է տեսել Խեչումյանի «Գիրք պանդխտության»-ը (Մոսկվա, 1958)։ ։ Խեչումյանի երկերի թվին են պատկանում «Չատու խանի պարտությունը», «Զվարթնոց», «Ծաղկողի որդին», «Մեզ մոտ հարավում», «Գիրք պանդխտության (պատմվածքներ)», «Գույներ և երանգներ» (ակնարկներ), «Շիկացած ավազի վրա» և այլ գործեր։ Մահացել է Երևանում 1975 թ. ապրիլի 17-ին։


== Երկերի մատենագիտություն ==


=== Գիրք ===
Չատու խանի պարտությունը, Երևան, Հայպետհրատ, 1943, 24 էջ։
Զվարթնոց, Երևան, Հայպետհրատ, 1945, 184 էջ։
Ծաղկողի որդին, Երևան, Հայպետհրատ, 1945, 44 էջ։
Մեզ մոտ հարավում, Երևան, Հայպետհրատ, Երևան, 1955, 488 էջ։
Գիրք պանդխտության (պատմվածքներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 288 էջ։
Գույներ և երանգներ, (ակնարկներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 288 էջ։
Շիկացած ավազի վրա, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 13 էջ։
Գլուխգործոցը, Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 24 էջ։
Գիրք լինելության. վիպասանություն առաջին, Երևան, «Հայաստան», 1966, 428 էջ։
Շիկացած ավազի վրա, Թեհրան, տպարան «Մոդեռն», 1966, 15 էջ։
Գիրք մաքառման, Երևան, «Հայաստան», 1968, 463 էջ։
Գիրք լինելության, Երևան, «Հայաստան», 1971, 432 էջ։
Գիրք գրոց, Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 548 էջ։


=== Մամուլ ===
Նոր տարվա օրաբաց, «Գրական թերթ», 1967, № 1:


== Թարգմանությունները (ռուսերենից) ==
Ալեքսանդր Դունաևսկի, Գայի հետքերով (փաստագրական վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1967, 297 էջ։
Ծաղկուն ճամփա (մոլդովական պատմվածքների ժողովածու, որի միասը թարգմանել է Վ. Խեչումյանը), Երևան, «Հայաստան», 1971, 202 էջ։
Ալեքսանդր Դունաևսկի, Գայի հետքերով (փաստագրական վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 338 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիգեն Խեչումյան
Շոտլանդական ֆուտբոլի թանգարան

Շոտլանդական ֆուտբոլի թանգարան (անգլ.՝ Scottish Football Museum), շոտլանդական թանգարան՝ նվիրված տեղական ֆուտբոլին։ Տեղակայված է երկրի գլխավոր մարզադաշտում՝ Գլազգո քաղաքի «Հեմպդեն Պարկում»։ Վերահսկվում է Շոտլանդիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։


== Պատմություն ==
Շոտլանդիան ունի ֆուտբոլային վառ ավանդույթներ։ Խաղի ժամանակակից կանոնների ձևավորման սկզբնական շրջանում՝ 1824 թվականին, Էդինբուրգում ստեղծվել է աշխարհի առաջին ակումբը, որ կոչվել է «Foot-Ball Club»։ 48 տարի անց «Հեմպդեն Պարկ» մարզադաշտում 1872 թվականին տեղի է ունեցել առաջին պաշտոնական միջազգային հանդիպումը, որին մասնակցել են Շոտլանդիայի ու Անգլիայի ազգային հավաքականները։ Նույն մարզադաշտում, որը ժամանակին եղել է ամենատարողունակներից մեկը, 1937 թվականին տեղի ունեցած «թարթանական բանակի» ու «երեք առյուծների» թիմի հանդիպմանը ներկա է գտնվել ռեկորդային թվով հանդիսատես՝ 149 415 մարդ։ Ընդ որում՝ այդ ժամանակ «Հեմպդեն Պարկը» կարող էր տեղավորել առավելագույնը 183 724 երկրպագու։
1990 թվականին, երբ ընթանում էին երկրի գլխավոր մարզադաշտի վերանորոգման աշխատանքները, առաջին անգամ բարձրացվել է նրա տարածքում այնպիսի տեղի առանձնացումը, որտեղ կցուցադրվեն տեղական ֆուտբոլի պատմությանը նվիրված իրեր ու ցուցանմուշներ։ Շոտլանդիայի ֆոտբոլի ասոցիացիայի ու Գլազգոյի քաղաքային խորհրդի համագործակցության արդյունքում 1994 թվականին անցկացվել է առաջին թեմատիկ ցուցահանդեսը, իսկ 2001 թվականի մայիսին թանգարանը տեղափոխվել է հիմնական վայր՝ «Հեմպդեն Պարկ»։


== Ցուցադրություննեն ==
Թանգարանն ունի 14 սրահ, որոնցում հավաքված են շուրջ երկուսուկես հազար ցուցանմուշներ։ Դրանց շարքում առավել արժեքավոր և նշանակալի են Շոտլանդիայի ու Անգլիայի ազգային հավաքականների միջև անցկացված առաջին միջազգային հանդիպման տոմսը, որ թվագրված է 1872 թվականի սեպտեմբերի 30-ով, 1873 թվականին պատրաստված Երկրի գավաթը, որը հնագույն ֆուտբոլային հաղթանշանն է աշխարհում (չնայած Անգլիայի գավաթն ստեղծվել է 1871/72 մրցաշրջանում, մրցանակը գողացվել է 1895 թվականին)։ Թանգարանի այցելուների ուշադրությունը գրավում է նաև այսպես կոչված Աշխարհի առաջնության գավաթը (անգլ.՝ The Championship of the World Trophy), որը խաղարկվել է 1888 թվականին Շոտլանդիայի գավաթի խաղարկության հաղթող «Ռենտոնի» և Անգլիայի համարժեք մրցանակի դափնեկիր «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի» միջև։ Եղանակային ծանր պայմաններում անցկացված խաղի արդյունքում հաղթել է շոտլանդական ակումբը 4:1 հաշվով, իսկ հանդիպումը կոչվել է «Միացյալ Թագավորության և ամբողջ աշխարհի առաջնություն»։
Թանգարանի երկու հատուկ սրահները հատկացված են որպես Շոտլանդական ֆուտբոլի փառքի սրահի և Տեղի ազգային հավաքականի պատվո ցուցակի անդամների («թարթանային բանակի» կազմում 50 և ավելի խաղ անցկացրած ֆուտբոլիստներ) դիմանկարների ցուցադրության համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շոտլանդիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի պաշտոնական կայք (անգլ.)
Շոտլանդական ֆուտբոլի թանգարան (անգլ.)
Տեմպերա

Տեմպերա, (իտալ․ tempera, temperare — ներկերը խառնել), գեղանկարչություն այնպիսի ներկերով, որոնցում կապակցանյութը ջրից ու ձվի դեղնուցից ստացված, ինչպես և յուղի (կամ յուղի ու լաքի) հետ խառնված, ջրի մեջ լուծված բուսական կամ կենդանական սոսնձից պատրաստված էմուլսիաներն են։ Տեմպերան, որ հայտնի էր դեռևս Հին Եգիպտոսում, միջին դարերում դարձել է հաստոցային գեղանկարչության հիմնական տեխնիկա, սակավ կիրառվել է նաև որմնանկարչության մեջ։ Միջնադարյան սրբանկարիչները տեմպերայով նկարել են հիմնաներկով պատած տախտակների վրա և ավարտված երփնագիրը ծածկել ձիթապտղի ձեթի կամ յուղալաքի բարակ շերտով։ XV դարից Արևմտյան Եվրոպայում (այլ երկրներում ավելի ուշ) տեմպերան փոխարինվել է յուղաներկերով գեղանկարչությամբ։ XIX դ․ վերջին —XX դ․ կրկին լայնորեն օգտագործվում է հաստոցային և դեկորատիվ կիրառական գործեր ստեղծելիս։ Տեմպերայով կատարված ժամանակակից նկարները չեն լաքապատվում, որի պատճառով ունենում են թավշյա, փայլատ մակատեսք։ Տեմպերայով նկարված աշխատանքներում գույնն ու տոնն արտաքին ներգործությունների հանդեպ ունեն մեծ կայունություն և յուղաներկ երփնագրերի համեմատ ավելի երկար են պահպանում սկզբնական թարմությունը։
Ստարի Դվոր (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)

Ստարի Դվոր (ռուս.՝ Старый Двор), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 57 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քվեմո Չոչեթի

Քվեմո Չոչեթի (վրաց.՝ ქვემო ჩოჩეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 510 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 10 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 488 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Զալիզնյանսկոե

Զալիզնյանսկոե (ուկրաիներեն՝ Залізнянське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Զալիզնյանսկոե գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կրոնապետություն

Կրոնապետություն, թեոկրատիա (հունարեն՝ θεός — աստված և χράτός- ուժ, իշխանություն), պետության ձև, երբ քաղաքական և հոգևոր իշխանությունը կենտրոնացվում է հոգևորականության (եկեղեցու) ձեռքում։ «Թեոկրատիա» տերմինն առաջին անգամ հանդիպում է Հովսեփոս Փլավիոսի աշխատությունում։ Սովորաբար կրոնապետության օրոք գերագույն իշխանությունը պատկանում է իշխող եկեղեցու առաջնորդին, որը ճանաչվում է «կենդանի   Աստված» կամ երկրում աստծո «փոխարքա», «քահանայապետ» և այլն։ Պետական գործունեությամբ զբաղվում են հոգևորականները `քրմերը։ Օրենքով պետության գլուխը (եկեղեցու առաջնորդը) «Աստծու կամքը» կատարողն է։ Ստրկատիրական դարաշրջանի կրոնապետության օրինակներ են՝ Եգիպտոսը, Բաբելոնը, հրեական թագավորությունը և արաբական խալիֆայությունը, միջնադարում՝ Հռոմի պապի իշխանությունը։
Երբեմն անվանվում է նաև աստվածապետություն կամ աստվածաիշխանություն։ Հայտնի է Հին աշխարհից։ Միջնադարում այդպիսին էր Արաբական խալիֆայությունը, իսկ 19-րդ դարի իմամ Շամիլի կառավարումը Չեչնիայում և հարևան շրջաններում։ Աստվածապետական էր Պապական մարզը մինչև Իտալիայի միավորումը 1870 թվականին։
Այսօր էլ Հռոմի պապը կաթոլիկ եկեղեցու և Վատիկան պետության գլուխն է։ Դրանցում հասարակական և անձնական կյանքի բոլոր կողմերը կանոնակարգվում են եկեղեցական կանոններով, կրոնական տոները ստանում են պետական կարգավիճակ, դատավարությունը իրականացվում է եկեղեցական (կանոնական) իրավունքով և այլն։ Աստածապետությունը տարբերվում է կղերական պետությունը։


== Աղբյուրներ ==
Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 1-12, 1974-1986 թթ, Երևան
Է․ Աղայան «Արդի հայերենի բացատրական բառարան», հատոր 1-2, 1976 թ, Երևան
А․ Б. Барихин "Большой юридический словарь", 2002 թ, Москва
Տետրադեկան

Տետրադեկան, անգույն հեղուկ է, ալկանների դասից։


== Հատկություններ ==
Ջրում չի լուծվում։ Լավ է լուծվում էթանոլում և դիէթիլ եթերում։ Այս ածխաջրածնի մոլեկուլները օգտագործում են գերփոքր օպտիկական լազերներ ստանալու նպատակով։


== Գրականություն ==
Р. Д. Оболенцев. Физические константы углеводородов жидких топлив и масел. 2-е изд. Гостоптехиздат, 1953 год


== Ծանոթագրություններ ==
Կուլժան

Կուլժան (ֆր.՝ Coulgens), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 488 մարդ, բնակչության խտությունը` 41.71 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.70 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 90 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 21 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 324 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 250-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 74։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,2 %։ 250 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 234 անձ (127 տղամարդ և 107 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (9 տղամարդ և 7 կին)։ 74 անաշխատունակներից 20-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 29-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պավան (Ֆրանսիա)

Պավան (ֆր.՝ Pavant), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Էսոմ սյուր Մարն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Շատո Տերրի։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02596:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 799 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 527 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 392-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 135-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,4%, 1999 թվականին եղել է 70,9%)։ 392 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 348-ը (186 տղամարդ և 162 կին), գործազուրկ էին 44 մարդ (21 տղամարդ և 23 կին)։ 135 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 50-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 51-ը՝ թոշակառուներ, 34-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Պավան (ֆր.)
Ռոշֆոր

Ռոշֆոր (ֆր.՝ Rochefort), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Այն գտնվում է Շարանտ գետի աջ ափին, 16 կմ հեռու գետաբերանից, որը թափվում է Բիսկայան ծոց։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17299։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 25140 մարդ։


== Պատմություն ==
Ռոշֆորը «նոր քաղաքի» դասական օրինակ է։ Այն կառուցված է աբսոլյուտիզմի դարաշրջանում։ Առաջին նախարար Կոլբերը համոզելով արքա Լյուդովիկոս XIV-ին քաղաքը կառուցել տվեց ոչ ծանր նավահանգստային քաղաքի ոճով, այլ լրիվ նոր տեսքով։
Ռոշֆորը սկսել են կառուցել 1666 թվականին կլասիցիզմի ոճով։ Այստեղ է կառուցվել նաև ճոպանի գործարանը XVII դարում, որն այն ժամանակի ամենաերկար շինությունն էր Եվրոպայում։
Ռոշֆորի պահպանության նպատակով հարակից ջրերում Նապոլեոնի օրոք կառուցել են հայտնի Ֆորտ Բոյարը։
Տեղական ծովային թանգարանում ցուցադրված են քաղաքի հարուստ ռազմական նավահանգստի պատմական իրերը։ Սա Պյեր Լոտիի հայրենի քաղաքն է՝ հայտնի գրողի։ 1900 թվականին ավարտվեց Ռոշֆորի կամրջի շինարարությունը։
Ռոշֆորում են տեղի ունենում Ժակ Դեմիի «Աղջիկը Ռոշֆորից» (1967) մյուզիքլի գործողությունները, որտեղ խաղում է Կատրին Դենյովը, Ֆրանսուազա Դորելակը, Միշել Պիկոլլին և Ջին Քելլին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Ռոշֆորի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Արաքսյան բնդեռ

Արաքսյան բնդեռ (լատ.՝ Tanyproctus araxidis), թերթիկաբեղավորների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Խիստ ուռուցիկ, ձվաձև, թույլ փայլով մարմին ունեցող, 9-13 մմ երկարությամբ բզեզ է։ Գունավորումը բաց կարմրագորշավուն կամ շիկակարմիր է, իսկ առաջնամեջքը վերմաթևերից փոքր-ինչ մուգ է։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում, Հայաստանում՝ Վեդի քաղաքի շրջակայքում (Գոռավանի ավազուտներում) և Մեղրի քաղաքի մոտակայքում։ Նախկինում հայտնի էր Փարաքար գյուղի շրջակայքում, որտեղ պայմանավորված լանդշաֆտների փոխակերմամբ՝ հավանաբար անհետացել է։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում է անապատներում և տարբեր տեսակի կիսաանապատներում։
Թռիչքը նկատվում է մայիս-հունիս ամիսներին․ թռչում են դեպի լույսի աղբյուր։ Թրթուրը զարգացումը հողում տևում է մոտ մեկ տարի։


== Պահպանություն ==
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես վտանգված տեսակ։
Թվաքանակը բարձր չէ, դեպի լույսի կողմ թռչում են եզակի առանձնյակներ։ Սկսած 1980 թվականի սկզբից դիտվում է թվաքանակի աննշան նվազում։
Վտանգ են հանդիսանում անասունների արածեցումը, Գոռավանում շինարարական նպատակներով ավազահանումը և ճանապարհաշինությունը։
Պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում և «Գոռավանի ավազուտներ» պետական արգելավայրում։


== Ծանոթագրություններ ==
1-ին Ռոսսոշինսկի

1-ին Ռոսսոշինսկի (ռուս.՝ 1-й Россошинский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Ռոսսոշինսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։


== Ծանոթագրություններ ==
(9565) Տիխոնով

(9565) Տիխոնով (անգլ.՝ Tikhonov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,342788 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0349 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6507 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1309,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,274856 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,35° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9565) Տիխոնով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռեբեկա Կիմ

Ռեբեկա Կիմ (կորեերեն՝ 김레베카, օգոստոսի 11, 1989(1989-08-11), Հոնոլուլու, ԱՄՆ, հայտնի է Բեկա անվանմամբ), հարավկորեացի երգչուհի և ոճաբան։ Առավել հայտնի է, որպես After School աղջիկների խմբի նախկին անդամ (2009—2011)։


== Կյանք և կարիերա ==


=== 1989-2008. Վաղ տարիներ և կրթություն ===
Բեկան ծնվել է 1989 թվականի օգոստոսի 11-ին Հոնոլուլույում, Հավայի, ԱՄՆ։ Նա, բացի ծնողներից, ունի նաև քույր։ Գեղեցիկ նկարում է։ Սովորել է Մոանալուայի ավագ դպրոցում։ 2005 թվականին, 16 տարեկանում, Բեկան մեկնեց Հարավային Կորեա և սկսեց սովորել Pledis Entertainment-ում, որպեսզի հանդես գա երաժշտական բեմում։


=== 2009-2011. After School-ի հետ առաջնաելույթ ===

Բեկայի առաջնաելույթը տեղի է ունեցել 2009 թվականի սկզբին After School-ի կազմում՝ «Ah!» սինգլով։ Սկզբում աղջիկը խմբում ամենաերիտասարդն էր, մինչ Ռեյնայի և Նանայի գալը։ Նա զբաղեցրեց գլխավոր ռեփերի պաշտոնը և ռեփ հատվածներ գրեց խմբի շատ երգերի համար։ 2010 թվականի փետրվարին Բեկան մասնակցեց Լի Հյո Ռիի «Bring It Back» սինգլին։
2011 թվականի հունիսի 17-ին հայտնի դարձավ,որ Բեկան լքում է After School-ը, որպեսզի կենտրոնանա ոճաբանի կարիերայի վրա՝ ԱՄՆ֊ում։ Հուլիսի 11-ին թողարկեց «Take Me to the Place» երգը, որի տեքստը ինքն էր գրել։ Հուլիսի 9-ին, սինգլի թողարկումից երկու օր առաջ, Բեկան մասնակցեց After School-ի երկրորդ հանդիպմանը երկրպագուների հետ։


=== 2012-ներկա. Ոճաբանի կարիերա և այլ գործունեություն ===
2012 թվականի հոկտեմբերին Բեկան բացեց «I Crave You» առցանց խանութը, որը զբաղվում էր ինքնարար զարդերի վաճառքով։ Բոլոր ապրանքների մեկ օրում վաճառեցին։  2013 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Բեկան ելույթ ունեցավ Լոս անջելեսում անցկացվող ամենամյա KCON փառատոնին, որտեղ պատմեց իրական կորեական արդյունաբերության մասին։ After School-ից հեռանալուց հետո այն դարձավ նրա առաջին հանրային ելույթը։ Հոկտեմբերի 10-ին կայացավ Կահիի երկրորդ մինի ալբոմի՝ Who Are You? թողարկումը, որի «Sinister» երգում Բեկան մասնակցել է։


== Անձնական կյանք ==
Բեկան ընկերություն է անում Յուրիի և Սույոնգի հետ՝ Girls’ Generation աղջիկների խմբից։


== Սկավառակագրություն ==


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Լիբերիայի պատմություն

Լիբերիայի պատմություն։ Լիբերիայի ժողովուրդների վաղ շրջանի պատմությունը վատ է ուսումնասիրված։ XIX դարի 2-րդ կեսին, երբ Լիբերիայի տարածքի առափնյա մասերում երևացին եվրոպացիները, բնիկները դեռևս վարում էին բնատնտեսություն։ 1821 թ. ԱՄՆ-ի նեգրերի մի խումբ տեղական առաջնորդներից գնեց Փրովիդենս կղզին նրա դիմաց գտնվող մայրցամաքի հատվածը։ Այդ տարածքում հիմնվեց ԱՄՆ-ում ազատագրված նեգրերի բնակավայր Մոնրովիա անունով (ի պատիվ ԱՄՆ-ի պրեզիդենտ Մոնրոյի), իսկ ամբողջ գաղութը կոչվեց Լիբերիա (լատ. liber-ազատ բառից)։ 1834–36 թվականներին առաջացան նոր բնակավայրեր, որոնք միմյանցից անկախ էին։ 1839 թ. Լիբերիայի բնակավայրերը միավորվեցին ֆեդերալ սկզբունքներով։
1847 թվականի հուլիսի 26-ին հռչակվեց Լիբերիայի Հանրապետությունը։ Ներգաղթողները, որոնք իրենց անվանում էին ամերիկանա–լիբերիացիներ, տիրապետող դիրք գրավեցին պետական, վարչական մարմիններում և տնտեսության մեջ։ Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան XIX դարի 2-րդ կեսից փորձեցին անեքսիայի ենթարկել Լիբերիային։ 1911 թ. Լիբերիան հասավ նրան, որ այդ երկրները ճանաչեցին իր սահմանները։ Ներգաղթածների և բնիկների միջև պայքարը և եվրոպական երկրների ագրեսիան ծանրացրին երկրի ֆինանսական դրությունը։ Լիբերիան ստիպված դիմեց արտաքին փոխառությունների:1918 թվականին Լիբերիան Անտանտի կազմում ձևականորեն մասնակցեց առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ(1939 - 1945 թթ.)Լիբերիան պաշտոնապես միացավ (1944) հակաֆաշիստական դաշնակցությանը։ ԱՄՆ–ը Լիբերիայում կառուցեց ռազմաբազաներ։ 1944-ին Լիբերիայի պրեզիդենտ (մինչև 1971 թ.) Տաբմենը հռչակեց «միավորման քաղաքականություն», որի նպատակն էր բնիկների ևներգաղթածների  սերունդների միջև անհավասարության վերացումը։ 1945 թ. բնիկները (տղամարդիկ) ընտրելու իրավունք ստացան, որը սահմանափակված էր գույքային ցենզով։ Սակայն միջէթնիկական հակասությունները լրիվ չհաղթահարվեցին։ Ետպատերազմյան տարիներին ուժեղացավ ազգային բուրժուազիայի և բանվոր դասակարգի ձևավորման ընթացքը։ 1959թվականին Լիբերիան ԱՄՆ–ի հետ կնքեց ռազմական պայմանագիր՝ «Լիբերիայի դեմ ագրեսիայի կամ ագրեսիայի սպառնալիքի դեպքում» կոնսուլտացիաների վերաբերյալ։ Լիբերիան Աֆրիկայի միասնության կազմակերպության գործուն անդամներից է․ դատապարտում է ռասիզմը ՀԱՀ-ում, Հարավային Ռոդեզիայում։ 1971-ի հուլիսին պրեզիդենտ դարձավ  Տոլբերտը։ 1972 թվականին դեսպանություններ փոխանակվեցին ԽՍՀՄ-ի և Լիբերիաի միջև։ 1973 թվականից 74-ին դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատվեցին սոցիալիստական մի շարք երկրների հետ։
Շիլկա (գետ)

Շիլկա (Силькари), գետ Ռուսաստանում (Անդրբայկալյան երկրամաս)։


== Աշխարհագրություն ==
Շիլկա գետը սկիզբ է առնում Օնոն և Ինգոդա գետերի միախառնման վայրից և թափվում է Ամուր գետ։ Գետը պատկանում է Օխոտի ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում ձախից՝ Ներչա, Կուենգա, Սև։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Շիլկա գետի երկարությունը կազմում է 560 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 206000 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 550 մ3։


== Վտակներ ==
Շիլկա գետի վտակներն են 12 գետերը։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան
Կոչինոկա (դեպարտամենտ)

Կոչինոկա (իսպ.՝ Cochinoca), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Խուխույ պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝7837 կմ2։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 12 656 մարդ՝ 2001 թվականի 12 111-ի փոխարեն, որը կազմում է 4,5% աճ ։ Բնակչության խտությունը՝ 1,61 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը Աբրա Պամպան է։


== Աշխարհագրություն ==
Դեպարտամենտը գտնվում է Խուխույ պրովինցիայի հյուսիս-արևմուտքում։ Սահմանակից է՝

հյուսիսում՝ Իավի դեպարտամենտին,
հյուսիս-արևելքում՝ Սալտա պրովինցիային,
արևելքում՝ Ումաուակա դեպարտամենտին,
հարավ-արևելքում՝ Տումբայա դեպարտամենտին,
հարավում՝ Սալտա պրովինցիային,
հարավ-արևմուտքում՝ Սուսկես դեպարտամենտին,
հյուսիս-արևմուտքում՝ Ռինկոնադա դեպարտամենտին.


== Խոշորագույն բնակավայրեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Չիրչիկ (գետ)

Չիրչիկ (ուզբ.՝ Chirchiq), գետ Ուզբեկստանում (Տաշքենտի մարզ)։


== Աշխարհագրություն ==
Չիրչիկ գետը սկիզբ է առնում Չարվակսկի ջրամբարից և թափվում է Սիրդարյա։ Գետը պատկանում է Արալյան ծովի ավազանին։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Չիրչիկ գետի երկարությունը կազմում է 155 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 14900 կմ2 է։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան


== Արտաքին հղումներ ==
Չիրչիկ գետի մասին Աշխարհագրական Հանրագիտարանում
Համբլին շրջան (Թենեսի)

Համբլին շրջան (անգլ.՝ Hamblen County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 417 կմ² է, բնակչությունը՝ 58.128 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մորիսթաուն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1870 թ.։
Հայանտառ

Հայանտառ, Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարարության անտառային տնտեսությունների համակարգը ղեկավարող կազմակերպություն (մինչև 1995 թվականը «Հայանտառ» անտառտնտեսական արտադրական միավորում)։ Կազմակերպվել է 1988 թվականին՝ անտառային տնտեսության պետական կոմիտեի (1966 թ.) հիման վրա (1952-1966 թվականներին՝ Հայաստանի անտառտնտեսության վարչություն)։ Հիմնական խնդիրներն են. անտառտնտեսվարման տարեկան և հեռանկարային ծրագրերի մշակումը, անտառների պահպանության, վերականգնում և վերարտադրության (անտառտնկում, տնկարանային տնտեսության վարում, խնամք և այլն), հրդեհային անվտանգության միջոցառումների իրականացումը, անտառային ֆոնդի հաշվառումը և կադաստրի վարումը (ներառյալ գենոֆոնդի, անտառհատումների ծավալների և ժամկետների որոշումը, անտառհատման և մթերման աշխատանքների, անտառային պաշարների արդյունավետ օգտագործման կազմակերպումը։
Հայանտառի կազմում կան 22 տարածքային անտառատնտեսություններ։
Երկրաշարժ Ճապոնիայում (2011)

2011 թվականի երկրաշարժ Ճապոնիայի Հոնսյու կղզում (ճապ.՝ 東北地方太平洋沖地震) - 9.0 մինչև 9,1 մագնիտուդ երկրաշարժ, որը, ընթացիկ գնահատականներով, տեղի է ունեցել 2011 թվականի մարտի 11-ին տեղական ժամանակով ժամը 14։46-ին։ Երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվում էր 38,322° Հս. լ. 142,369° Աե. ե. կոորդինատներով կետում, Հոնսյու կղզու արևելյան մասում, Սենդայ քաղաքից 130 կմ դեպի արևելք և Տոկիոյից 373 կմ դեպի հյուսիս.արևելք։ Ամենաավերիչ ստորերկրյա ցնցումի (տեղի է ունեցել 05։46։23 UTC) հիպոկենտրոնը գտնվում էր Խաղաղ օվկիանոսում 32 կմ խորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Վերջին շաբաթի Ճապոնիայի երկրաշարժների քարտեզ (անգլերեն)
Show Your Heart — հայտնի մարդկանց դիմում Ճապոնիային օգնելու խնդրանքով (ճապոներեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Սկուրդի

Սկուրդի (վրաց.՝ სკურდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մարտվիլի շրջան‎‎‎ում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 241 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էսթեր Ռազանադրասոա

Էսթեր Ռազանադրասոա (1892, Անտանանարիվու, Մադագասկար - ապրիլ 1931), մադագասկարցի գրող, արձակագիր և լրագրող, «Tsara Hafatra» գրական ամսագրի գլխավոր խմբագիր։


== Կենսագրություն ==
Եսթերը ծնվել է 1892 թվականին, Մադագասկար մայրաքաղաք Անտանանարիվու քաղաքում։ Նա մեծացել է իր հոր ընտանիքում, որը նույնպես լրագրող էր, գրող և կոմպոզիտոր։ Anja-Z կեղծանունը հորինել է նրա մայրը։ Հոր հետքերով գնալով՝ նա սկսեց գրել վեպեր, բանաստեղծություններ և պիեսներ։ Չնայած նրա բանաստեղծությունները չեն տպագրվել իր կենդանության օրոք, նա հրատարակել է մի շարք վեպեր, որոնցից մի քանիսը համարվել են խիստ հաջողված։
Իր վեպերից մեկում շվեյցարացի գրող Դունա Լուպը պատմում է Էստեր Ռազանադրասոյի և նրա սիրեցյալ Ժան-Ժոսեվա Ռաբեարիվելոյի մասին։ Այն հիմնված է հիմնականում նրա օրագրի մոտ 1200 էջի վրա, որը ցույց է տվել, որ Էսթերը բացառիկ ազատ կյանք է ապրել կանանց համար 1920-ականներին՝ ամուսնանալով բավականին ուշ։
1931 թվականի ապրիլի 14-ին նրա անժամանակ մահից հետո Ռաբիրիվելոն խոսեց Ռազանադրասոաի հետ իր սերտ հարաբերությունների մասին և հրապարակեց նրա երեք բանաստեղծությունները, որոնք նա թարգմանեց ֆրանսերեն։ Ըստ Ռաբեարիվելոյի սեփական տվյալների ՝ նա մահացել է այն վիժեցնող նյութերից, որոնք նա վերցրել էր ՝ փորձելով կանխել հղիությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Զախարինո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Զախարինո (ռուս.՝ Захарино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 55 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Երկնային արքայություն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երկնային արքայություն (այլ կիրառումներ)Երկնային արքայություն (եբրայերեն՝ מלכות השמים‎‎, Malkuth haShamayim, հունարեն՝ ή βασιλεία τών ουρανών), սեմական արտահայտություն, որտեղ "երկնային" բառը փոխարինում է հրեաների Աստծո անունը (Ղուկ․ 15։18)։ "Աստծո արքայություն" արտահայտության հոմանիշն է։ Հայտնի է Մատթեոսի ավետարանից, որտեղ դա հանդիպում է երեսուն անգամ։
Նոր կտակարանի այլ գրքերում, ներառյալ Մատթեոսի ավետարանում այդ արտահայտության փոխարեն օգտագործվում է Աստծո արքայություն, Քրիստոսի արքայություն կամ ուղղակի արքայություն։ Հնարավոր է, որ սեմական այդ արտահայտությունը փոխոփվել է մտադրված, քանի որ այլ հեթանոս ազգերին դա հասկանալի չէր լինի, ինչը կխանգարեր կրոնի քարոզին։


== Հին կտակարանում ==
"Նա եղբօր բարկութիւնից փախածին առաջնորդեց դէպի ուղիղ շաւիղներ, ցոյց տուեց նրան Աստծու արքայութիւնը եւ սրբութիւնները ճանաչելու գիտութիւնը։ Յաջողութիւն եւ շահ տուեց նրան իր տքնութիւնների մէջեւ բազմացրեց նրա վաստակը" (Իմաստություն Սողոմոնի 10։10)
"Չարագործները շուտով կը վերանան, իսկ Տիրոջն սպասողները կը ժառանգեն երկիրը" (Սաղմոս 36։10)
"Եւս մի փոքր ժամանակ, եւ այլեւս ամբարիշտ չի մնայ, կը փնտռես նրա տեղն ու չես գտնի։ Իսկ ովքեր հեզ են, նրանք կը ժառանգեն երկիրը եւ կը զուարճանան մեծ խաղաղութեան մէջ" (Սաղմոս 36։11-12)
"Անօրէնները կը քշուեն կը գնան միասին, եւ ամբարիշտների սերունդը կ՚ոչնչանայ։ Իսկ արդարները կը ժառանգեն երկիրը եւ յաւիտեանս յաւիտենից կը բնակուեն նրա մէջ" (Սաղմոս 36։29-30)
"Նա դատ կ՚անի բազում ժողովուրդների մէջ եւ կը յանդիմանի հզօր ազգերին, մինչեւ իսկ հեռաւորներին, նրանք իրենց սրերից խոփ կը ձուլեն, գեղարդներից՝ մանգաղ, եւ այլեւս մի ազգ միւսի վրայ սուր չի բարձրացնի, եւ մարդիկ այլեւս չեն սովորի պատերազմել" (Միքիա 4։3)
"Ողորմածութեամբ պիտի հաստատուի աթոռը, ու նրա վրայ, Դաւթի խորանի մէջ, ճշմարտութեամբ պիտի բազմի նա, ով դատելիս իրաւունքին հետամուտ պիտի լինի, պիտի ջանայ արդարութիւն անել" (Եսայի 16։5)
"Տիրոջ շնորհիւ պիտի լինի վերադարձը, եւ նրանք Սիոն են գալու ցնծութեամբ ու յաւիտենական ուրախութեամբ. նրանց գլխի վրայ օրհնութիւն պիտի լինի, եւ ուրախութիւնը պիտի հասնի նրանց. ցաւը, տրտմութիւնն ու հեծութիւնը պիտի հեռանան" (Եսայի 51։11)
"Աստծու երկիւղի հոգին պիտի լցնի այն։ Ո՛չ ըստ կարծիքի պիտի դատի նա եւ ո՛չ էլ ըստ խօսքերի յանդիմանի" (Եսայի 11։3)
"Քո երկրում անիրաւութեան մասին այլեւս չի լսուելու եւ ոչ էլ քո սահմաններում՝ կոտորածի ու թշուառութեան մասին. քո պարիսպները պիտի անուանուեն փրկութիւն, եւ քո դռները՝ ցնծութիւն" (Եսայի 60։18)


== Ծանոթագրություններ ==
Խիլչիչի (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)

Խիլչիչի (ուկրաիներեն՝ Хильчичі), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Խիլչիչի գյուղում բնակվում էր 323 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կեռևեռե (այլ կիրառումներ)

Կեռևեռե անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կեռևեռե - գյուղ Էստոնիայի Տյուռի շրջանի կազմում։
Կեռևեռե - գյուղ Էստոնիայի Սուուռե-Յաանի շրջանի կազմում։
Կեռևեռե - գյուղ Էստոնիայի Լաևա շրջանի կազմում։
Սերպուխով-15

Սերպուխով-15 (ռուս.՝ Серпухов-15), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Սերպուխովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4600 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ձորաշեն

Ձորաշեն (նախկին անվանումը` Ղարաքիլիսա Երրորդ),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Աշոցքի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից մոտ 22 կմ հյուսիս-արևելք, Չիչկան գետի ձախափնյակում։ Վերանվանվել է Ձորաշեն 1935 թ. հունվարի 3-ին։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ձորաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 187, առկա բնակչությունը` 179 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ձորաշենում պահպանվել են 1863 թ.-ի վերակառուցված եկեղեցին, XII-XIII դարերի Սբ. Ստեփանոս վանքը և հին բերդի մնացորդները։


== Տես նաև ==
Ձորաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տարածաշրջանի քարտեզ
Ձորաշեն գյուղի էջը CAA կայքում Archived 2011-08-20 at the Wayback Machine.
Շմենկի

Շմենկի (ուկրաիներեն՝ Шменьки), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շմենկի գյուղում բնակվում էր 599 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,789 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 759,19 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օրլյանկա (այլ կիրառումներ)

Օրլյանկա, կարող է վերաբերել՝

Օրլյանկա - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում
Օրլյանկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում
Կարդիմովսկի շրջան

Կարդիմովսկի շրջան (ռուս.՝ Кардымовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սմոլենսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կարդիմովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1095,3 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 11310 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Արշալույս Ղազինյան

Արշալույս Աբելի Ղազինյան (օգոստոսի 20, 1929(1929-08-20), Կոթիգեղ, Հայաստան - օգոստոսի 17, 1999(1999-08-17), Երևան, Հայաստան),  հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1993)։


== Կենսագրություն ==
Արշալույս Ղազինյանը ծնվել է 1929 թվականի օգոստոսի 20-ին Տավուշի Կոթի (Կիթիգեղ) գյուղում։ 1964-1999 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտի գիտաշխատող, միաժամանակ, 1991-1992 թվականներին՝ Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարանի, 1982-1999 թվականներին՝ ԵԳԹՀ դասախոս։
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ հին և միջնադարի գրականության պատմության, բնագիտության և գրականության տեսության խնդիրներին [«Առաքել Բաղիշեցի» (1971), «Գրիգոր Նարեկացի. Մատյան ողբերգության» (1985, համահեղինակ), «Մաշտոցից մինչև Նարեկացի» (1988), «Գրիգոր Նարեկացի, բանաստեղծական արվեստը» (1995), «Դիմառնությունը միջնադարյան հայ բանաստեղծության մեջ» («Ներսես Շնորհալի», ժողովածուում, 1977), «Ներբողը միջնադարյան հայ գրականության մեջ» («Հայ միջնադարյան գրական ժանրեր», ժողովածուում, 1984)]։ Կազմել է Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» (համահեղինակ, 1977) գրաբար տեքստը։ Թարգմանություններ է կատարել ֆրանսերենից։
Մահացել է 1999 թվականի օգոստոսի 17-ին Երևանում։


== Հոդվածներ ==
Ղազինյան, Արշալույս (1993) Նարեկացու գնահատությունը դարերի հոլովույթում. Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի, Ծ (ԺԱ-ԺԲ). pp. 34–43.
Ղազինյան, Արշալույս (1991) Հավաստին և հավանականը Գրիգոր Նարեկացու կյանքի մասին. Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի, ԽԸ (ԺԱ-ԺԲ). pp. 56–71.
Ղազինյան, Արշալույս (1984) Ներբողը միջնադարյան հայ գրականության մեջ. Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի, ԽԱ (Ժ). pp. 53–60.
Ղազինյան, Արշալույս (1984) Ներբողը միջնադարյան հայ գրականության մեջ. Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի, ԽԱ (Զ). pp. 48–56.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ա. Ղազինյանի և Պ. Խաչատրյանի հիշատակին
Արշալույս Ղազինյան, Նահապետ Քուչակի մասին հիշատակարանը
Բորովսկոե (գյուղ, Կոտելվայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲորովսկոեԲորովսկոե (ուկրաիներեն՝ Борівське), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բորովսկոե գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Փառանձեմ Բարսեղյան

Փառանձեմ Ալեքսանի Բարսեղյան (առավել հայտնի է Փառանձեմ մայրիկ անունով), (դեկտեմբերի 8, 1925, Քարահունջ, Հայաստան - հունվարի 23, 2016, Նոր Հաճն), Արցախյան շարժման մասնակից, Նոր Հաճն քաղաքում կազմակերպված միտինգների, ցույցերի, երթերի կազմակերպիչ, «Սապֆիր» արտադրական միավորումում սեփական նախագծով արտադրված զենքի փորձարկումից զոհված Էդիկ Վարդանի Տոռոզյանի մայրը։


== Կենսագրություն ==
Փառանձեմ Բարսեղյանը ծնվել է 1925 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, Գորիսի շրջանի Քարահունջ գյուղում։ 1988- 2013 թվականներին Փառանձեմ մայրիկը ակտիվ գործունեություն է ծավալել Նոր Հաճն քաղաքում, ինչպես նաև մասնակցել Արցախյան համազգային շարժմանը և Հայաստանի քաղաքական բազմաթիվ իրադարձություններին։ Նա արցախյան  շարժման  սկզբից կարել և բաժանել է եռագույն դրոշներ մայրաքաղաքի ցուցարարներին։ Իր որդու՝ Էդիկի զոհվելու մեկ ամյա տարելիցը լրանալուց հետո նա  1990 թվականի սեպտեմբերին մեկնել է Մոսկվա՝ 83 վարդով շնորհավորել  գիտնական Վիկտոր Համբարձումյանին՝ ծննդյան օրվա առթիվ։ Այդ օրերին Մոսկվայում հացադուլ էին հայտարարել Վիկտոր Համբարձումյանը, Սոս Սարգսյանը, Զորի Բալայանը, Սեմյոն Բաբայանը, Վաչագան Գրիգորյանը։ Փառանձեմ Բարսեղյանը նրանց հորդորել է դադարեցնել հացադուլը։ 1990 թվականի հոկտեմբերի 21-ին այցելել է Էդիկ Տոռոզյանի ծնողներին՝ Փառանձեմ մայրիկին և Վարդան հայրիկին, ընտանեկան ալբոմում կատարելով հետևյալ գրառումը.


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ հանրագիտարան
Մուսորկա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մուսորկա (այլ կիրառումներ)Մուսորկա (ռուս.՝ Мусорка), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Ստավրոպոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1400 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==

		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սաքոբո (Լագոդեխի շրջան)

Սաքոբո (վրաց.՝ საქობო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 504 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (5026)

Ժողովածու (5026), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5026 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում (1736 թվականից հետո)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21x14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 241 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ հետագայի՝ պահպանակ Ա (1855 թ.):


== Բովանդակություն ==
Աշխարհացոյց լատինացւոց (թրգմ. Յովհ. Անկիւրացի)։
Պատմութիւն խաչին, որ եղև ի ձեռն Մեծին Ներսիսի։
Գրիգորի Պապի հռոմաց Բանք պատմողականք առ Պետրոս նախասարկաւագ իւր։
Ներսես Լամբրոնացւոյ Մեկնութիւն էր ընդ եղբարս-ի։
Աբր. Կրետացւոյ Պատմութիւն անցիցն իւրոց և Նադրշահին։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալտերդինգեն

Մալտերդինգեն (գերմ.՝ Malterdingen), կոմունա Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։
Ենթարկվում է Ֆրաիբուրգ շրջանին։ Մտնում է Էմենդինգենի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3017 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 11,14 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 3 16 024։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ալաջա-Մեզար

Ալաջա-Մեզար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիրովկա (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎլադիմիրովկաՎլադիմիրովկա (ուկրաիներեն՝ Володимирівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կրիվոգրադի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վլադիմիրովկա գյուղում բնակվում էր 577 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ամիտովո (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)

Ամիտովո (ռուս.՝ Амитово, բաշկիրերեն՝ Әмит), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժողովածու (772)

Ժողովածու (772), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 772 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14,6x10,4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 260 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ սպիտակ կտավ։


== Բովանդակություն ==
Եօթն մահու չափ մեղք։
Բանք իմաստնոց։
Օգոստինոսի Այս չորրորդ Սիբիլայս է։
Յաղագս պատկերացուցութեան։
Նախերգանք քարոզից։
Մովսիսի գումարումն իրողութեանց Սահմանաց Դաւթի։
Եւսեբիոսի Մեկնութիւն Ժ խորանացն։
Ներս․ Լամբրոնացւոյ Մեկնութիւոն էր ընդ եղբարս-ի։
Վարդ․ Այգեկցւոյ Վասն տասն համարաց։
Արիստոտէլի Յաղագս առաքինութեանց։
Բանք ի ս Գրոց։
Բանք պիտանիք։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարսի պաշարում (1877)

Կարսի պաշարում, 1877-1878 թվականների Ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ ռուսական զինված ուժերի կողմից Կարս քաղաքի պաշարման և գրավման գործընթաց։
Կարսը եղել է Օսմանյան կայսրության արևելյան հատվածի խոշոր ամրոցներից մեկը։ Պատերազմի սկզբին հեծելազորի գեներալ Միքայել Լոռիս-Մելիքովի գլխավորած կորպուսը (30 000 զինծառայող և 96 հրանոթ) պաշարել է Կարսը, սակայն Ահմեդ Մուխտար փաշայի հինգ հազարանոց բանակի և 25 000-անոց անկանոն զորախմբերի հակահարվածի արդյունքում, հունիսի 28-ին (հուլիսի 9-ին) ստիպված է եղել է թողնել պաշարումը և նահանջել ռուսական սահմանների մոտ։
Ալաջայի ճակատամարտում թուրքական ուժերին ջախջախելուց հետո՝ ռուսական զորքերն սկսել են հարձակումը և հոկտեմբերի 9 (21)-ին գեներալ-լեյտենանտ Իվան Լազարևի ջոկատը (28 000 սուսերավորներ և 56 հրանոթներ ) մոտեցել են Կարսին։ Հոկտեմբերի 13-ից (25) մինչ հոկտեմբերի 20ը (նոյեմբերի 2) Կարսին է մոտեցել ծանր հրետանային զորախումբ (5 հատ 6 դյույմ տրամաչափ ունեցող, 24 հատ 24 ֆուտ տրամագիծ ունեցող, 28 հատ 9 ֆուտ տրամագիծ ունեցող հրանոթներ և 6 հատ 6 դյույմ տրամագիծ ունեցող ականանետեր)։
Հոկտեմբերի 30-ից (նոյեմբերի 12) սկսած մեկ շաբաթվա ընթացքում տեղի է ունեցել թուրքական ամրությունների ինտենսիվ ռմբակոծում։ Նոյեմբերի 5-ին (12) երեկոյան ժամը 9-ին սկսվել է ամրոցի պաշարումը։ Նոյեմբերի 6-ին (18) առավոտյան ժամը 8-ին գրոհի ժամանակ ողջ մնացած թուրքերը հանձնվել են։ Կարողացել են փախչել միայն հեծյալների փոքր խումբ և ամրոցի կառավարիչ Հուսեյն Համի փաշան։


== Արտացոլումն արվեստում ==
1880 թվականին ռուս կոմպոզիտոր Մոդեստ Մուսորգսկի գրել է «Կարսի նվաճումը» անունը կրող նվագախմբային հանդիսավոր քայլերգը։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Терентьев М. Взятие Карса 6 ноября // Иллюстрированная хроника войны. Приложение к «Всемирной иллюстрации» : журнал. — 1878. — № 67. — С. 135—136.
Терентьев М. Взятие Карса 6 ноября (продолжение) // Иллюстрированная хроника войны. Приложение к «Всемирной иллюстрации» : журнал. — 1878. — № 68. — С. 138—139, 142—143.
Терентьев М. Взятие Карса 6 ноября (окончание) // Иллюстрированная хроника войны. Приложение к «Всемирной иллюстрации» : журнал. — 1878. — № 70. — С. 155.
А. Б. Широкорад. «Русско-турецкие войны 1676—1918 гг.», АСТ-Харвест, Минск, 2000 ISBN 985-433-734-0
Ռաուլի օրենքներ

Ռաուլի Օրենքներ, լուծիչի հագեցած գոլորշիների ճնշման և լուծույթի եռման (սառման) ջերմաստիճանի կախումը լուծույթի կոնցենտրացիայից արտահայտող քանակական օրինաչափություններ։ Փորձառական եղանակով հայտնաբերել է Ֆ․ Ռաուլը։ Լուծիչի հագեցած գոլորշիների պարցիալ ճնշման հարաբերական փոքրացումը հավասար է լուծված նյութի մոլային բաժնին (х2)՝ օ —х2» որտեղ PJ ֊ը և Pi-ը լուծիչի գոլորշիների ճնշումներն են մաքուր լուծիչի 1լ լուծույթի վրա։ Լուծույթները, որոնք Ռաուլի օրենքներինին ենթարկվում են անկախ կոնցենտրացիայից և ջերմաստիճանից, կոչվում են իդեալա֊կան (կատարյալ)։ Իրական լուծույթների համար Ռաուլի օրենքներին կիրառելիս անհրաժեշտ է բաղադրիչների մոլային բաժինները փոխարինել նրանց ակտիվություններով իսկ գոլորշիների ճնշումը ցնդելիությամբ։ Մաքուր լուծիչի համեմատությամբ նոր լուծույթի եռման ջերմաստիճանի աճը (Atfcn․․) և պնդեցման ջերմաստիճանի փոքրացումը (Atuma․) ուղիղ համեմատական են լուծված նյութի մոլալ կոնցենտրացիային (ա)՝ Atb․․=Kt-m և Дtuum•=Itym։ Kt-ն և!Հկ ֊ն կոչվում են լուծիչի էբուլիոս-կոպիական և կրիոսկոպիական հաստատուններ։