Հաշիվների պաշտպանություն

Համակարգչային համակարգերի և ցանցերի անվտանգությունը խնդիր է, որը երկար ժամանակ անհանգստացնում է բոլորին։ Սկզբնական շրջանում անվտանգությունը կառավարությունների և զինվորականների խնդիր էր։ Հետո այն դարձավ խնդիր, որին բախվում են բազմաթիվ ֆինանսական հաստատություններ (բանկեր, ապահովագրական ընկերություններ, ներդրումային ֆոնդեր)։ Այժմ, երբ ինտերնետը և բջջային տեխնոլոգիաները լայնորեն օգտագործվում են բիզնեսում և առօրյա կյանքում։ Գրեթե բոլորը, ովքեր օգտագործում են համակարգիչ և ինտերնետ, այս կամ այն կերպ խաթարում են անվտանգությունը։ Ուսանողները, ՏՏ մասնագետները, ցանցի և անվտանգության ադմինիստրատորները և շատ ուրիշներ պետք է ծանոթ լինեն գաղտնիության, անվտանգության թեմաներին ու խնդիրներին։


=== Անձնական հաշիվների պաշտպանություն։ ===
Անձնական հաշիվների պաշտպանությունը անձնական տվյալների կայքերից, բջջային հավելվածներից, վիջեթներից կամ օգտագործվող այլ ինտերակտիվ միջոցներից ստացված տեղեկատվության օգտագործումը այլոց կողմից խաթարումն է:Այն կարելի է կանխել մի քանի եղանակներով։


==== Անվտանգության ստուգում ====
Անցեք անվտանգության ստուգում ՝ ձեր հաշվի համար անհատականացված առաջարկություններ ստանալու համար, որոնք իր մեջ կարող են ներառել ՝ավելացնել կամ թարմացնել հաշվի վերականգնման ընտրանքները:Ձեր հեռախոսահամարի և էլ. փոստի հասցեի վերականգնումը անվտանգության համար հզոր գործիքներ են։ Իրենց շնորհիվ կարող եք տեղեկացված լինել, ձեր հաշվում կասկածելի գործողություններ մասին։ ԵՒ վերականգնել ձեր հաշիվը, եթե արգելափակվել է։


==== Ավտոմատ միացման սահմանափակում ====
Եթե սարքի վրա շատ հավելվածներ են կապնված անձնական հաշիվի հետ, ապա այն դառնում է ավելի խոցելի։ Տեղադրեք միայն կարևոր ծրագրերն ու զննարկչի ընդլայնումները այն սարքերում, որոնք հասանելի են զգայուն տեղեկատվությանը։ Խուսափեք անհայտ աղբյուրներից անհայտ ծրագրերի կամ հավելվածների տեղադրումից ՝ ձեր սարքն ու անձնական տեղեկությունները պաշտպանելու համար։ Հեռացրեք հավելվածներն ու զննարկչի ընդլայնումները, որոնք ձեզ անհրաժեշտ չեն։


==== Երկփուլային մուտքի օգտագործում (Two-factor authentication) ====
Երկփուլային մուտքի ընթացակարգով հիմքում ընկած սկզբունքը պարզ է. Համատեղել այն, ինչ գիտես, քո ունեցածի հետ։ Օրինակներից մեկը դեբետային քարտն է, որը պահանջում է ունենալ ինչպես ֆիզիկական քարտ, այնպես էլ PIN ձեր ինքնությունը ստուգելու համար։ Միացնելով երկփուլային մուտքի ընթացակարգը (կամ երկքայլ հաստատումը) ՝ դուք ամբողջովին չեք վստահում գաղտնաբառին։ Դա լավ է ՝ հաշվի առնելով, թե որքան պարզ են շատերի գաղտնաբառերը։


==== Փոխանցումների սահմանափակում ====
Երբ ինչ-որ մեկը մեզ ուղարկում է հաղորդագրություն, որը մենք ուզում ենք կիսվել, մենք հաճախ սեղմում ենք «Առաջ» ՝ առանց մտածելու հետևանքների մասին։ Ո՞ւր է գնում հաղորդագրությունը։ Ո՞վ կտեսնի սա։ Եթե ձեր էլ.փոստը տեղակայված է կորպորատիվ սերվերի վրա, ապա, ամենայն հավանականությամբ, անվտանգության որոշ միջոցառումներ կլինեն ձեր անձնական էլ. փոստում պարունակվող ցանկացած զգայուն տեղեկատվությունը պաշտպանելու համար։ Այնուամենայնիվ, երբ ինչ-որ մեկը ներքին նամակ է փոխանցում ձեր ընկերությունից դուրս գտնվող հասցեատիրոջը, դուք այդ տվյալները (ինչպես նաև շղթայի փոխանցված ցանկացած այլ էլ. փոստ) ներկայացնում եք պոտենցիալ չապահովված, չծածկագրված սերվերների։


==== Գաղտնաբառի ճիշտ օգտագործում ====
Հիմնականում մարդկանց էլ. փոստի հաշվի անվտանգությունը խաղտված է լինում երբ ինչ-որ մեկը գիտի ձեր էլ. փոստի հասցեն և գաղտնաբառը։ Մի օգտագործեք գաղտնաբառ, որը ինչ-որ մեկը կարող է գուշակել կամ գաղտնաբառ, որը դուք օգտագործում եք նաև այլ հաշիվների համար։ Ստեղծեք եզակի գաղտնաբառ ամեն անգամ, որը կարող եք հիշել առանց այն գրելու, որը կարող է լինել կամ երկար արտահայտություն, կամ պարունակել տառեր, թվեր և նիշներ։ Խուսափեք գաղտնաբառեր մուտքագրելուց, որոնք պարունակում են ձեր անունը, ծննդյան ամսաթիվը, երեխայի անունը:


==== Ելք ====
Ամեն անգամ, երբ մուտք եք գործում ձեր հաշիվ, լինի դա ձեր սեփական սարքից, թե մեկ ուրիշի (օրինակ ՝ գրադարան), միշտ դուրս եկեք։ Պարզապես մի փակեք ձեր վեբ զննարկիչը կամ հավելվածը կամ անջատեք ձեր սարքը, քանի որ դա ձեզ դուրս չի հանի։ Եթե դուրս չգաք, սարքը օգտագործելուց հետո ցանկացած մարդ կարող է տեսնել ձեր էլ. փոստի հաշիվը։ Դուրս գալը օգտակար կլինի նույնիսկ ձեր սարքերում, եթե ինչ-որ մեկը վերցնի ձեր հեռախոսը կամ համակարգիչը կամ եթե դուք այն կորցնեք։ Եթե ձեր էլ.փոստը ստուգում եք ձեր բջջային հեռախոսում փոստային ծրագրի միջոցով կամ ձեր համակարգչում / դյուրակիր համակարգչում `փոստի ծրագրի միջոցով, դուք չեք կարողանա հեշտությամբ դուրս գալ համակարգից։ Այս դեպքում դուք ունեք մի քանի տարբերակ։ Կարող եք համոզվել, որ ձեր հեռախոսը կամ նոութբուքը ապահով և անվտանգ են, և կողմնակի անձինք չեն կարող մուտք գործել առանց ձեր իմացության։


== Տես նաև ==
Գաղտնաբառ
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Դիտարկիչ


=== Աղբյուրներ ===
1.https://www.cisco.com/c/en/us/index.html
2.https://www.researchgate.net/scientific-recruitment