Արտաշես Պապոյան

Արտաշես Համբարձումի Պապոյան (նոյեմբերի 13, 1928(1928-11-13), Ուզբեկստան), հայ բանասեր, լեզվաբան, հայագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1987), պրոֆեսոր (1988)։


== Կենսագրություն ==
1948 թ. ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը, որն ավարտել է 1953 թ.: 1953-1957 թթ. աշխատել է ՀԽՍՀ Մարտունու շրջանի  դպրոցներում՝ որպես մայրենի լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ 1958-1963 թթ. եղել  է Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչության  գլխավոր խմբագիրը, իսկ 1960-1963 թթ.՝ ԵՊՀ հայոց լեզվի ամբիոնի ասպիրանտ։ 1963-2008 թթ.  աշխատել է ԵՊՀ հայոց լեզվի ամբիոնում՝ նախ որպես դասախոս, ապա՝ ավագ դասախոս, հետո՝ դոցենտ, հետո՝ պրոֆեսոր։ 1991-1994 թթ. համատեղությամբ աշխատել է ԵՊՀ  Իջևանի մասնաճյուղում՝ որպես բանասիրական ֆակուլտետի դեկան  և հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ։ 1994-1997 թթ. համատեղությամբ աշխատել է  Գավառի պետական համալսարանում՝ որպես հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ։ 1968-1971 թթ. եղել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ, նույն թվականներին՝ բանասիրական ֆակուլտետի երեկոյան և հեռակա բաժինների դեկան։ 1978-1982 թթ. ՀԽՍՀ Կոմունիստական կուսակցության՝ Երևանի պետական համալսարանի  բանասիրական ֆակուլտետի  բյուրոյի առաջին քարտուղարն էր։ 1983-1986 թթ. ԱՕԿՍ-ի  իրանական գործերի վարչության նախագահի տեղակալն էր։ 1984-1987 թթ. եղել է ՀԽՍՀ Բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարությանն առընթեր՝ հայոց լեզվի գիտամեթոդական խորհրդի գիտնական քարտուղարը։  2009-2014 թթ. աշխատել է Երևանի «Գլաձոր» համալսարանում՝ որպես հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի վարիչ։


== Գիտամանկավարժական գործունեություն ==
Արտաշես Պապոյանը Հանրապետության և արտասահմանյան գիտական պարբերականներում տպագրել է ավելի քան  200 ուսումնասիրություններ։ Անդրադարձել է ժամանակակից հայոց լեզվի բոլոր մակարդակների կառուցվածքային հիմնահարցերն,  լեզվաբանական ոճագիտության տեսական ու գործնական խնդիրներին, բառարանագրության, XX դարասկզբի և հետպատերազմյան շրջանի հայոց չափածոյի տաղաչափության ու լեզվական արվեստի իրողության հարցերին և այլն։ Հեղինակ է բազմաթիվ մենագրությունների, բառարանների, բուհական ձեռնարկների, այլ ուսումնասիրությունների։ Ավելի քան 5 տասնամյակ զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ Հանրապետության հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչների զգալի մասը եղել են իր ուսանողները։


== Երկեր ==


=== Ուսումնասիրություններ, բառարաններ, ձեռնարկներ ===
Կախյալ շարահարությամբ բարդ նախադասությունները արդի հայերենում,  Ե., Միտք հրատ., 1968, 276 էջ։
Պարույր Սևակի չափածոյի լեզվական արվեստը, Ե.,  Լույս հրատ., 1970, 321 էջ։
Պարույր Սևակի չափածոյի բառապաշարը,  Երևանի համալս. հրատ., 1970,  158 էջ։
Չափածոյի լեզվական արվեստի հարցեր (ընդգրկում է Համո Սահյանի չափածոյի  տաղաչափության և Վահագն Դավթյանի պատմական ասքապատումների  լեզվական արվեստի քննությունը ) Երևանի համալս. հրատ., 1976, 308 էջ։
Պարույր Սևակի չափածոյի բառարան,  հ. I (Ա-Կ), Երևանի համալս. հրատ., 1981, 392 էջ։
Պարույր Սևակի չափածոյի բառարան, հ. II (Հ-Ֆ), Երևանի համալս. հրատ., 1982, 448 էջ։
Պարույր Սևակի աշխատությունների և թարգմանությունների բառարան, Երևանի համալս. հարատ, 1986, 564 էջ։
Ակնարկներ Պարույր Սևակի բառապաշարի և տաղաչափության, Երևանի համալ. հրատ., 1991, 192 էջ։
Ժամանակակից հայոց լեզվի գործնական աշխատանքների ձեռնարկ։ Շարահյուսություն։ Բանասիր. և ընդհանրապես հասարակագիտ. ֆակ. ուսանողների համար։ Երևանի համալս. հրատ., 2004,  320 էջ։
Հայագիտական հետազոտություններ , ԵՊՀ, Հայոց լեզվի ամբ., Ասողիկ հրատ., 2007, 836 էջ։


=== Համահեղինակ ===
Ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսություն / Ա. Պապոյան, Խ. Բադիկյան։ Բուհական ձեռնարկ։ Ե., Երևանի համալս. հրատ., 2003, 462 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԲԱԶՄԱԲԱՂԱԴՐԻՉ ԲԱՐԴ ՆԱԽԱԴԱՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՄԱՆ ՇՈՒՐՋ