Էդուարդ Տոդա

Էդուարդ Տոդա (կատ.՝ Eduard Toda i Güell; իսպ.՝ Eduardo Toda y Güell, հունվարի 9, 1855(1855-01-09), Ռեուս, el Baix Camp - ապրիլի 26, 1941(1941-04-26), Poblet, Վիմբոդի ի Պորբլետ, Conca de Barberà, Կամպ դե Տառագոնա, Tarragona Province, Կատալոնիա, Իսպանիա), իսպանացի դիվանագետ, պատմաբան, եգիպտագետ։


== Կենսագրություն ==
Էդուարդ Տոդան ծնվել է Ռեուսում։ Սովորել է Մադրիդի կենտրոնական համալսարանի իրավագիտական ֆակուլտետում, եղել է Մարոկոյի, Հոնկոնգի, Գուանչժոուի և Շանհայի փոխհյուպատոսը, 1884-1886 թվականներին՝ Իսպանիայի գլխավոր հյուպատոսը Կահիրեում, մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել եգիպտական քաղաքակրթության նկատմամբ, դարձել է Գաստոն Մասպերոյի ընկերը։ Դիվանագիտական առաքելությամբ ուղևորվել է Հելսինկի, Հավր, այնուհետև թողել է դիվանագիտական աշխատանքը և տեղափոխվել Լոնդոն։ 

1918 թվականին Իսպանիա վերադառնալով՝ նա ստեղծել է Estudios Egiptológicos հավաքածուն, փորձել Իսպանիայում ստեղծել եգիպտագիտության դպրոց, բայց չի կարողացել։
Թարգմանել է Ջորգ Ռոլինսոնի ստեղծագործություններից, 1894 թվականին՝ Հին Եգիպտոսի պատմությունը, այնուհետև տեղափոխվել է Escornalbou ամրոց, որտեղ սկսել է ուսումնասիրել Պոբլետ վանական համալիրը։ Եղել է Կատալոնյան ուսումնասիրությունների ինստիտուտի անդամ, Բարսելոնայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ, գրադարանի իր հավաքածուն տրամադրել է Կատալոնյան տարբեր ինստիտուտների, դրամագիտության հավաքածուն նվիրաբերել է Պետական պատմական արխիվին, եգիպտական առարկաները՝ Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանին, Վիլյանուևա ի Խելտրուի Վիկտոր Բալագուերի անվան թանգարանին։


== Մատենագիտություն ==
F. Valls Taberner, Necrología. Eduardo Toda y Güell, Hispania, 1941.
J. Padró, Édouard Toda, diplomate espagnol, érudit catalan et égyptologue du  siècle, in Bulletin de la Société française d'égyptologie , octobre 1988.
Ève Gran-Aymerich, Les Chercheurs de passé, éditions du CNRS, 2007.


== Աշխատություններ ==
Estudios Egiptológicos. Serie de tres títulos, Sesostris, Madrid, 1886; La muerte en el Antiguo Egipto, Madrid, 1887 y Son Notem en Tebas: inventario y textos de un sepulcro egipcio de la XX dinastía, Madrid, 1887.
A través del Egipto (Madrid, 1889).
Las Momias Reales de Bulaq (Madrid, 1889)
Catálogo de la Colección Egipcia de la Biblioteca-Museo Balaguer (Madrid, 1887).
Historia de la China, Madrid: El Progreso Editorial, 1893.
El Antiguo Egipto, manuscrito inédito.
Poblet. Descripción histórica (Reus, 1870).
Annam and its minor currency (Shangai, 1882).
Macao, records de viatge, 1883.
Poblet. Records de la Conca de Barberà (Barcelona, 1883).
Sesostris (Madrid, 1886)
Son Notém en Tebas: inventario y textos d'un sepulcro egipcio de la XX Dinastía (Madrid, 1887)
La Vida en el celeste imperio (Madrid, 1887)
Un poble català d'Itàlia: l'Alguer (Barcelona, 1888).
A través del Egipto (Madrid, 1889)
Bibliografía española de Cerdeña (Madrid, 1890).
Records catalans de Sardenya (Barcelona, 1903).
La premsa catalana a Sardenya, 1903.
Història d'Escornalbou (Tarragona, 1926).
Bibliografía espanyola d'Itàlia (Castell d'Escornalbou, 1927-1931). En cinco volúmenes.
Los Convents de Reus y sa destrucció en 1835 (Reus, 1930)
Per la restauració del Monestir de Poblet (Barcelona, 1935)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Biografía de Eduard Toda i Güell
Colecciones de Eduard Toda en la Biblioteca de Catalunya
Web de la Biblioteca Museo Victor Balaguer