armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կորած քառակուսու հանելուկ

Կորած քառակուսու հանելուկ` տեսողական խաբկանքի վրա հիմնված երկրաչափական խնդիր է։


== Նկարագրություն ==
Միևնույն պատկերներով ստացվում են 13×5 չափսերի ուղղանկյուն եռանկյունիներ, սակայն, երկրորդում ունենում ենք 1×1 դատարկ քառակուսի։ Հանելուկն ուսանողներին օգնում է երկրաչափական պատկերների մասին պատկերացում կազմելու։


== Լուծում ==
Լուծման բանալին այն է, որ 13×5 պատկերներն իրականում ուղղանկյուն եռանկյունիներ չեն, քանի որ ներքնաձիգն իր ամբողջ երկարությունում չունի միևնույն թեքությունը, ինչն աչքով չի երևում։
Բանն այն է, որ տրված պատկերներով հնարավոր չէ հավաքել 13×5 չափսերի իրական ուղղանկյուն եռանկյունի։ Դեղին, կարմիր, կապույտ և կանաչ գույնի պատկերների գումարային մակերեսը 32 միավոր է։ 
Դրանցով հավաքված 13 միավոր հիմքով և 5 միավոր բարձրությունով ուղղանկյուն եռանկյունի թվացող պատկերի մակերեսը պետք է լինի 
  
    
      
        
          
            S
            =
            
              
                
                  13
                  ×
                  5
                
                2
              
            
            =
            32.5
          
        
      
    
    {\displaystyle \textstyle {S={\frac {13\times 5}{2}}=32.5}}
   միավոր։ 
Մեր ունեցած չորս պատկերներից երկու ուղղանկյուն եռանկյունիներից կապույտի կողմերի հարաբերությունն է`5:2 (=2.5), այն դեպքում, երբ կարմրինը 8:3 (≈2.667) է, և հետևաբար` ստացված մեծ եռանկյունու` ուղիղ գիծ թվացող ներքնաձիգն իրականում բեկյալ է։ Բեկյալ ներքնաձիգով առաջին եռանկյունին ունենում է 32 միավոր մակերես, իսկ երկրորդը` 33 և մեկ լրացուցիչ միավոր քառակուսի։


== Նման հանելուկներ ==

64 միավոր մակերեսով քառակուսի կազմող չորս երկրաչափական պատկերների վերադասավորումից ստացված "ուղղանկյան" մակերեսը 63 միավոր է։

Միցունոբու Մացույամայի պարադոքս` քառակուսի կազմող չորս միանման պատկերների վերադասավորումից ստացվում մի ավելի մեծ քառակուսի, որի մակերեսն սկզբնականինից մեկ փոքրիկ քառակուսիով ավել է։ Պատկերները ետ պտտելուց հետո նրանք "լցնում են" կարմիր դատարկ տարածությունը, չնայած նրան, որ պատկերների գումարային մակերեսը մնում է նույնը։


== Արտաքին հղումներ ==
Եռանկյունիներ և պարադոքսներ
Եռանկյունու պարադոսը կամ ո՞րն է սխալը Archived 2007-06-21 at the Wayback Machine.
Կորած քառակուսու հանելուկի շատ գեղեցիկ անիմացիոն ներկայացում:
Քարրիի պարադոքսի տեսողական բացատրությունըն ըստ Ջեյնս Թանթոնի
Կրկես

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրկես (այլ կիրառումներ)
Կրկես (լատիներեն՝ circus), թատերարվեստի տեսակ, որն ընդգրկում է մարդկային վարքագծի կենդանի վերարտադրության անսպասելի, խաղային–էքսցենտրիկ, հրաշակերպ ու պատրանքայի ձևեր՝ ֆիզիկական իրական արգելքների հաղթահարում, ուժի և հնարամտության զուգադրությամբ, գեղարվեստական կերպարի խորհրդանշական բացահայտումներով։
Կրկեսը՝ որպես պրոֆեսիոնալ արվեստի տեսակ զարգացել է Հին Արևելքի երկրներում, Հին Հունաստանում և Հին Հռոմում։ Չինական կրկեսն ունի բազմադարյան պատմություն, որտեղ գերակշռում են ակրոբատիկան, լարախաղացությունը, ձեռնածուությունն ու աճապարությունը։ Նախքան եվրոպական միջնադարյան թատրոնի ձևավորումը 4–10–րդ դարեր՝ կրկեսը եղել է թատերական արվեստի հիմնական տեսակ և կոչվել է թատրոն 12–16–րդ դարերում Եվրոպայում կրկեսն աստիճանաբար անջատվել է դրամատիկական արվեստից, դարձել արվեստի ինքնուրույն տեսակ և պահպանվել է մինչև մեր օրերը։
Կրկես են կոչվում նաև կրկեսային ներկայացումների համար նախատեսված շենքերը։ Հին Հռոմում այդ նպատակին էին ծառայում Էլիպսաձև ամֆիթատրոնները (մ.թ.ա. 75–80)։ Մինչև 18–րդ դարը կրկեսային խմբերը շրջագայել են «անիվների» վրա, անցել քաղաքից քաղաք, ավանից ավան. հրապարակներում հանդես են եկել ակրոբատներ, լարախաղացներ, աճպարարներ, կենդանավարժներ, ժոնգլյորներ ու ծաղրածուներ։
Մշտական կրկեսի առաջին հատուկ շենքերը կառուցվել են Լոնդոնում՝ 1780, Փարիզում՝ 1791, Սանկտ Պետերբուրգում՝ 1822, Մոսկվայում՝ 1853, Բեռլինում՝ 1856 և այլուր։
Անկախ կրկեսի շենքի չափերից՝ նրա ասպարեզի (մանեժ) չափը միշտ նույնն է՝ 13–14 մ տրամագծով։ Կրկեսի հատուկ շենքերը, որոնք կառուցվում են մեծ քաղաքներում, ունեն ամֆիթատրոնով շրջափակված գմբեթածածկ ասպարեզ, արտիստների սենյակներ, կենդանիների վարժեցման և խնամքի բաժիններ, փորձասրահներ և այլն։
Աստիճանաբար վերահաստատվել են հին խաղաձևերը՝ մարմնամարզությունը, ըմբշամարտը, աճպարարությունը, ձեռնածուությունը, հեծանվախաղերը, կենդանավարժեցումը, մնջախաղը և այլն։
Հայ իրականության մեջ պրոֆեսիոնալ թատրոն–կրկեսը՝ «Արամյան թատրոնը», հիմնադրվել է 1846 Կոստանդնոպոլսում՝ Հովհաննես Գասպարյանի ջանքերով։


== ԱՊՀ Երկրների կրկես ==

		
		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Պալատական էլեկտրակայան

Պալատական էլեկտրակայան (ռուս.՝ Дворцо́вая электроста́нция),  պատմական շենք  Սանկտ Պետերբուրգի Պուշկինի շրջանի Պուշկին քաղաքում։ Կառուցվել է 1896-1898 թթ.: Դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։ Տեղակայված է Մալայա փողոցի 7-9 տներում, Ցերկովայա փողոցի անկյունում։


== Պատմություն ==
Էլեկտրակայանի շենքը կառուցվել է ճարտարապետ Սիլվիո Դանինիի նախագծով էլեկտրամատակարարման համար, նախևառաջ Ալեքսանդրովսկի, Մեծ Եկատերինյան, Պահեստային պալատների ջեռուցման և լուսավորության, ինչպես նաև պալատական շենքերի, համահավաք հետիոտնային գնդի լեյբգվարդիաների զորանոցների և սեփական պահակախմբի։ Առաջին քաղաքային էլեկտրակայանը, որը գտնվում է Երգող ջրմուղ աշտարակում, այնքան էլ հզոր չի եղել։ Նոր կայանի համար ընտրվել է և՛ պալատներին, և՛ ջրի աղբյուրին մոտ տարածք։ Շինարարության հրահանգը տրվել է 1896 թվականի հուլիսի 9-ին, իսկ օգոստոսի 8-ին ճարտարապետն արդեն ներկայացրել է նախագիծը։ Շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 1897 թվականի աշնանը, սարքավորումների մոնտաժը շարունակվել է ևս մեկ տարի։ 1898 թվականի նոյեմբերի 8-ին կայանը պաշտոնապես բացվել է։
Էլեկտրակայանի գլխավոր շենքում հիմնական տեղը զբաղեցնում էին շարժիչային բաժինը և կաթսայատունը։ Հատուկ սենյակներ նախատեսված էին աշխատողների, գրասենյակների և արվեստանոցների համար։ Տնտեսական և նյութերի պահպանության համար կառուցվել է կողաշենք։ 1911 թվականին անհրաժեշտություն է առաջացել շենքը բակի կողմից ընդարձակելու նոր մեքենաների և կաթսաների համար։
Կայանն աշխատել է մինչև 1921 թվականը, իսկ 1930-ական թվականներին սարքավորումները ապամոնտաժվել են։ Ընդհանուր էլեկտրակայանին միանալուց հետո կայարանի աշխատանքը դարձավ անհարկի։ 1946-1947 թվականներին էլեկտրակայանի շենքը սարքավորել են «Լենինեց» գիտաարտադրական միավորման համար, այնուհետև Լենինգրադի «Սպուտնիկ» մեխանիկական միավորման գործիքային հատվածի համար։ Ներկայումս շենքը հանձնվել է Իրավագիտության և ձեռներեցության ինստիտուտին։


== Ճարտարապետություն ==
Շենքը կառուցված է գոթական ոճով։ Փողոցների հատման հատվածում շինության անկյունը կտրված է։ Հատկապես առանձնանում են բարձր կամարավոր պատուհանները, որոնք նախագծված են շարժիչային սենյակի լուսավորման համար և ծխատարները ոճավորված են ատամնավոր բուրգերի տեսքով։ Անկյունային ճակատն ավարտվում է ատամնաձև քիվով։ Տանիքում թասակներով և խաչածաղկավորներով ճակտոնապատն է։ Շենքի կողքի մասերը երկհարկանի են` ուղղանկյուն պատուհաններով։ Փողոցի անկյունում կարելի է տեսնել էլեկտրացանցի թուջե հենարան, նույնպես գոթական ոճով, որը մշակվել է Դանինիի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Семенова Г. В. Царское Село: знакомое и незнакомое. — М.: Центрполиграф, 2009. — С. 311—314. — 638 с. — ISBN 978-5-9524-4249-8
Козлов А. В. Сильвио Данини: материалы к творческой биографии. — СПб.: КОЛО, 2010. — 240 с.


== Արտաքին հղումներ ==
«Малая 7, 9. Дворцовая электростанция»։ Энциклопедия Царского Села։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-07-04-ին։ Վերցված է 2018-07-03 
«Дворцовая электростанция»։ citywalls.ru։ Վերցված է 2018-07-03
Երեքնուկ (Ֆաբերժեի ձու)

«Երեքնուկ» (ռուս.՝ Клевер), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1902 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային։
Այսօր «Երեքնուկ» կայսերական ոսկերչական ձուն գտնվում է Կրեմլի զինապալատում, որտեղ և պահպանվում և ցուցադրության է ներկայացվում հանրությանը (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն)։


== Դիզայն ==
«Երեքնուկ» ոսկերչական ձուն պատրաստված է մոդեռն ոճով։ Ձուն իրենից ներկայացնում է երեքնուկի տերևներ և ցողուններ։ Տերևների մի մասը վառ կանաչ թափանցիկ էմալից են, իսկ մյուսները՝ ադամանդակուռ են։ Տերևների միջև բարակ ժապավեններ կան, որոնց վրա ագուցված են սուտակներ։ Էմալապատման տեխնիկան վիտրաժային է։ Ձվի վերին և ստորին գագաթների մոտ՝ տերևների տակ թաքցված է ոսկե ցանցկեն եզրակը, որոնց վրա պատկերված են կայսերական թագը, ստեղծման տարեթիվը՝ «1902» և Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի միացագիը։
Ձուն տեղադրված է ոսկե տակդիրի վրա, որն իրենից եռոտանի է ներկայացնում։ Ոսկերչական ձվի մեջ կա փոքրիկ օղակ, որն ըստ էության անակնկալի համար է նախատեսված եղել։ Ձուն խորհրդանշել է ընտանեկան կապը։


== Անակնկալ ==
Այսօր անակնկալը կորսված է։ Ըստ պահպանված փաստաթղթերի, այն չորս տերև ունեցող թանկարժեք երեքնուկ էր, որը պատված էր 23 մեծ ադամանդով։ Յուրաքանչյուր թերթիկի վրա պատկերված էր Նիկոլայ II կայսեր դուստրերի դիմանկարները՝ Օլգայի, Տատյանայի, Մարիայի և Անաստասիայի։


== Պատմություն ==
Նիկոլայ II կայսրը ձուն կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային 1902 թվականի Զատկի տոնին նվիրեց։
1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ Այդ օրվանից ցայսօր «Երեքնուկ» ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Կրեմլի զինապալատում և համարվում է այն բացառիկ ձվերից, որոնք երբեք չեն լքել Ռուսաստանի սահմանները։


== Տես նաև ==
Ֆաբերժեի ձվեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Faber, Toby. Faberge's Eggs: The Extraordinary Story of the Masterpieces That Outlived an Empire. Random House (2008) 1-4000-6550-X
Forbes, Christopher and Johann Georg Prinz von Hohenzollern. FABERGE; The Imperial Eggs. Prestel (1990). ASIN B000YA9GOM
Lowes, Will. Fabergé Eggs: A Retrospective Encyclopedia. Scarecrow Press (2001) 0-8108-3946-6
Snowman, A Kenneth. Carl Faberge: Goldsmith to the Imperial Court of Russia. Gramercy (1988) 0-517-40502-4


== Արտաքին հղումներ ==
Яйцо клевер на сайте kreml.ru
Description at wintraecken.nl
Ժողովածու (3295)

Ժողովածու (3295), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3295 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է Եզեկիել Էրէց գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Թորոս Րաբունապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19․5x14 չափս։  Հիշատակարաններ՝ 320 ա, 95ա, 233ա։


== Բովանդակություն ==
Վասն կատարածի աշխարհին
Գր․ Տաթևացոյ Մեկնութիւն Յովհաննու
Քարոզք (Յովհ․ Որոտնեցի, անանուն)
Վարդանայ վարդապետի Յաղագս դավանութեան
Ժողովք տիեզերականք
Հարցմունք և պատասխանիք տոմարականք
Ցաղագս կազմութեան մարդոյ
Հմայագիր


== Ծանոթագրություններ ==
Օբրազցովի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օբրազցովի (այլ կիրառումներ)Օբրազցովի, գյուղ, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Լենինգրադսկի շրջանում:
Վարչական կենտրոնն է Օբրոզցովո գյուղական համայնքը։


== Տեղագրություն ==


=== Փողոցներ ===


== Աղբյուրներ ==
Գյուղապետարանը adminlenkub.ru կայքում Archived 2016-04-10 at the Wayback Machine. (ռուսերեն)
Գյուղի քարտեզը maps.vlasenko.net կայքում (ռուսերեն)
Գյուղի կենտրոնը(չաշխատող հղում) Panoramio կայքում
Համար 9 դպրոց(չաշխատող հղում)
Քաղաքի փողոցները(չաշխատող հղում) Panoramio կայքում
Յուրի Ենակյան

Յուրի Ենակյան (), խորհրդային ռուս դերասան։


== Կենսագրություն ==
Յուրի Ենակյանը 1950 թվականին ավարտել է Լենինգրադի թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը՝ Յուրի Յուրևի և Վլադիմիր Էրենբերգի դասարանը։
1951-1952 թվականներին աշխատել է Կեմերովոյի դրամատիկական թատրոնում, այնուհետև վերադարձել է Լենինգրադ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Էմանուելա Սետտի Կառարո

Էմանուելա Սետտի Կառարո (Իտալերեն արտասանություն՝ [emanuˈɛːla ˈsɛtti karˈraːro], հոկտեմբերի 9, 1950(1950-10-09), Բորգոսեզիա, Վերչելլի, Պիեմոնտ, Իտալիա - սեպտեմբերի 3, 1982(1982-09-03), Պալերմո, Իտալիա), իտալացի բուժքույր, Կառլո Ալբերտո Դալլա Կիեզայի կինը։ Հարսանիքից երկու ամիս անց դարձել է սիցիլիական մաֆիայի հարձակման զոհը, որի հետևանքով զոհվել են նաև նրա ամուսինը և նրան ուղեկցող սպա Դոմենիկո Ռուսոն։


== Կյանք ==
Ծնվել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Պիեմոնտ մարզի Բորգոսիա քաղաքում։ Հատուկ ծառայություն է մատուցել Միլանի զինվորական հոսպիտալում և Միլանի համալսարանի վիրաբուժական ախտաբանության ինստիտուտում։ Էմանուելան ունեցել է երկու եղբայր՝ բժիշկ Պաոլո Ջուզեպպեն և նկարների վաճառող Ջովաննի Մարիան։ Եղել է Կառլո Ալբերտո Դալլա Կիեզայի կինը, նրանք ամուսնացել են 1982 թվականի հուլիսի 10-ին, ամուսինների տարիքային տարբերությունը եղել է 30 տարի։ Հարսանիքը տեղի է ունեցել Տրենտո գավառի Իվանո Ֆրաչենա քաղաքում գտնվող մի փոքրիկ եկեղեցում։  


== Մահ ==
1982 թվականի սեպտեմբերի 3-ին ամուսինների մարմինները հայտնաբերել են իրենց Autobianchi A112 ավտեմեքենայի մեջ՝ սպանված։ Գեներալը գրկած է եղել Էմանուելային փորձելով պաշտպանել նրան։ AK-47-ով կրակելուց հետո մարդասպանները ատրճանակով կրակել են նրա գլխին։ Էմանուելա Սետտի Կառարոն թաղված է ամուսնու հետ Պարմայում։ Նրանց ավտոմեքենան պահվում է Վոգերայի պատմական թանգարանում։


== Ժառանգություն ==
Էմանուելան պարգևատրվել է Medaglia d ' Oro al merito della Croce Rossa Italiana մեդալով (Իտալական Կարմիր Խաչի մատուցած ծառայությունների համար ոսկե մեդալ) և Medaglia al merito della Sanita pubblica մեդալով (հանրային առողջապահության ոլորտում ծառայությունների համար մեդալ)։ Շատ դպրոցներ և բժշկական հաստատություններ ամբողջ Իտալիայում անվանվել են իր պատվին։


== Ծանոթագրություններ ==
Հունգարիայի Հանրապետության Ազգային ժողով

Հունգարիայի Ազգային ժողով (հունգ.՝ Országgyűlés), Հունգարիայի միապալատ օրենսդիր և ներկայացուցչական մարմին (խորհրդարան)։
Միապալատ մարմինը բաղկացած է 199 պատգամավորներից (1990-2014 թվականներին 386 պատգամավոր)` ընտրված 4 տարի ժամկետով։ Անդամների ընտրությունները հիմնված են խառը ընտրական համակարգի վրա, որը ներառում է միամանդատ և բազմամանդատ ընտրություններ ըստ շրջանների։ Քաղաքական կուսակցությունը կամ միավորումը, որպեսզի մտնի խորհրդարան պետք է հաղթահարի  ընդհանուր ձայների թվի 5%, սակայն դա չի վերաբերում  միամանդատ ընտրատարածքներում ինքնաառաջադրվածներին։ Ազգային Ժողովում գործում են 25 մշտական կոմիտեներ։ Հունգարիայի սահմանադրական դատարանը իրավունք ունի վիճարկել օրենսդրությունը սահմանադրականության հիման վրա։ Ժողովը տեղի է ունենում 1902 թվականից Բուդապեշտում՝ Հունգարիայի խորհրդարանի շենքում։


== Պատմություն ==
Հունգարիայի սեյմը 1290-ական թվականներին եղել է  Հունգարիայի միջնադարյան թագավորության օրենսդիր մարմնը։ Օրենսդիր մարմնի անվանումը ի սկզբանե, միջնադարում եղել է «Parlamentum»: Այն պարբերաբար անցկացվում էր ընդմիջումներով՝ 1527-1918 թվականներին ընկած ժամանակահատվածում և կրկին մինչև 1946 թվականը։
Հունգարիայի խորհրդարանի ժողովրդավարական բնույթը վերականգնվել է  երկաթե վարագույրի հարվածով և 1989 թվականի  կոմունիստական ռեժիմի անկումով։ Այսօրվա խորհրդարանը կոչվում է Օրսագդյուլեշ ինչպես թագավորական ժամանակներում էր, սակայն, որպեսզի տարբերել պատմական սեյմից, կոչվում է որպես «Ազգային ժողով»։ Բուդապեշտ միացվել է երեք քաղաքներից 1873 թվականին, իսկ յոթ տարի անց Սեյմը որոշեց ստեղծել խորհրդարանի նոր ներկայացուցչական շենք, որում արտահայտվում ազգի ինքնիշխանությունը։ Խորհրդարանի շենքի շինարարությունը սկսվել է 1885  թվականին, բացվել է 1896 թվականին երկրի 1000-ամյակի առթիվ և ավարտվել է 1904 թվականին (ճարտարապետը ավարտից առաջ կուրացել է)։
Մոտ 100 000 մարդ ներգրավված էր շինարարություն մեջ, որի ընթացքում օգտագործվել է 40 միլիոն աղյուսներ, կես միլիոն թանկարժեք քարեր և 40 կգ (88 ֆունտ) ոսկի։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից սկսած օրենսդիր մարմինը դարձել է միապալատ, և այսօր կառավարությունը օգտագործում է շենքի միայն մի փոքր մասը։ Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետության ժամանակ շենքի վրա զետեղվել է կարմիր աստղ, սակայն այն հանվել է 1990 թվականին։ Մաթիաս  Շրեսեսը հռչակեց Հունգարական Հանրապետությունը 1989 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։


== Հունգարիայի Ազգային Ժողովի նախագահներ (1990 թվականից) ==
Քաղաքական կուսակցություն

  Անկուսակցականներ

  Ազատ դեմոկրատների դաշինք
  Հունգարիայի ժողովրդավարական ֆորում
  Հունգարական սոցիալիստական կուսակցություն
  Ֆիդես՝ Հունգարիայի քաղաքացիական միություն


== Կազմ ==


=== Ներկայիս կազմ ===


=== Խորհրդարանի կազմ (1990 թ.) ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հունգարիայի խորհրդարանի պաշտոնական կայք
Ախսի (Վանի գավառ)

Ախսի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։ Գտնվում էր Վանա լճից հարավ-արևելք, Բոհտանսուի ակունքներից մեկի վրա, Շատախից 26 կմ արևելք` սարահարթի վրա։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 29 տուն բնակիչ, որից 24—ը` քուրդ, իսկ 5-ը` հայ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անսանապահությունն ու դաշտավարությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Շափակլի

Շափակլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։ Գտնվում էր Քաղիրդ գետի աջ ափին, Ֆարկին գյուղաքաղաքից 14-15 կմ հյուսիս։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ուռեկ (Օլթիի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուռեկ (այլ կիրառումներ)Ուռեկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։ Գտնվում էր Օլթիի գետի համակարգին պատկանող Ուռեկ գետակի ափին, Օլթի քաղաքից 38-39 կմ հյուսիս-արևելք։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը բարձրադիր էր։ Գյուղի հարավ տարածվում են անտառներ։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին ուներ 172 թուրք բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ուռեկում պահպանվել են ամրոցի և այլ հնությունների մնացորդներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
147


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Ապրիլի 15 - Ջո Դևիս, նշանավոր Անգլիացի պրոֆեսիոնալ սնուկերիստ և անգլիական բիլիարդիստ


== Մահեր ==
147 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 147 թվականն է, 
II դարի 47-րդ տարին։
Դեգունինո (գյուղ, Ստարիցկի շրջան)

Դեգունինո (ռուս.՝ Дегунино), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Ստարիցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բաքվի բյուրեղյա սրահ

«Բաքվի բյուրեղյա սրահ» (ադրբ.՝ Bakı Kristal Zalı), մարզահամերգային համալիր Բաքվի պետական դրոշի հրապարակում, որը նախատեսված է միջազգային մշակութազանգվածային միջոցառումների անցկացմանը։ Համալիրում տեղի է ունեցել Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթը։
Սրահը կարող է մինչև 23,000 հանդիսատես տեղավորել։ Շինարարական աշխատանքների համար կառավարությունը հատկացրել է 6 միլիոն մանաթ։


== Տես նաև ==
Բաքվի օլիմպիական մարզադաշտ
Պետական դրոշի հրապարակ (Բաքու)
(1592) Մեթյու

(1592) Մեթյու (անգլ.՝ Mathieu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1951 թվականի հունիսի 1-ին Սիլվեն Արենի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,772417 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9359 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,609 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1686,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213509 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,48° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1592) Մեթյու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կալինովեց (գյուղ, Շոստկայի շրջան)

Կալինովեց (ուկրաիներեն՝ Калиновець), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկայի շրջանում։
1988 թվականի տվյալներով Կալինովեց գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Այրան

Այրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մանվել Մկրյան

Մանվել Մկրյան, հայ դեղագործ։


== Կենսագրություն ==
Դեղագործական կրթություն է ունեցել և դեղագործ աշխատել։ 1914 թվականի հուլիսին, ի թիվս բազմաթիվ հայ մտավորականների, բանտարկվել է Կեսարիա­յի բանտում։ Բանտում խնամք ու բժշկական օգնություն է ցուցաբերել թուրքերի խոշտանգած բանտարկյալ հայերին։ Խնամել և բուժել է նաև սարսափելի խոշտանգումներից արյունահոսող վերքեր ստացած Համբարձում Պոյաճյանին (Մեծն Մուրատ)։


== Գրականություն ==
Յուշարձան, Ֆրանսիա, 1930։
Լազեան Գաբրիէլ, Յեղափոխական դէմքեր, Գահիրէ, 1945։
Լազեան Գաբրիէլ, Դէմքեր հայ ազատագրական շարժումէն, Գահիրէ, 1949։
Աւօ, Յեղափոխական Ալպօմ, Հալէպ, Գ. շարք, 1960, թ. 5 (29)։
Սիրվարդ (Եղիա Գրիգորյան), Մեծն Մուրատ (Համբարձում Պոյաճյան), Կյանքն ու գործունեությունը, Երևան, 1991։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Պոտալա

Պոտալա պալատ (տիբեթերեն՝ : པོ་ཏ་ལ, չինարեն՝ 布达拉宫), Լհասայում (Չինաստան, Տիբեթի ինքնավար շրջան) գտնվող թագավորական պալատ և բուդդայական տաճարային համալիր, որը եղել է Դալայ-Լամայի հիմնականա նստատեղին մինչև այն ժամանակ, երբ Չինաստանը ներխուժել է Տիբեթ 1959 թվականին, որի պատճառաով Դալայ-Լամա XIV-րդը ստիպված լքել է երկիրը և քաղաքական ապաստան գտել Հնդկաստանի Դարմսալա քաղաքում։

Պոտալա
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Պոտալա պալատը և նրա մանդալները
Վիրտուալ տուր Պոտալա պալատով Archived 2008-03-24 at the Wayback Machine.
The Potala Palace (sacredsites.com)
UNESCO: Potala Palace
Պոտալայի լուսանկարները Flickr-ում
(4824) Ստրադոնիս

(4824) Ստրադոնիս (անգլ.՝ Stradonice), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի նոյեմբերի 25-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,289188 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1614 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4169 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1265,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284565 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,47° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4824) Ստրադոնիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Շառլ Ազնավուրի ֆիլմագրություն

Ֆրանսահայ երգիչ, կինոդերասան, երգահան, բանաստեղծ և հասարակական գործիչ Շառլ Ազնավուրն իր ստեղծագործական կյանքի 70 տարիների ընթացքում նկարահանվել է ավելի քան 60 գեղարվեստական կինոնկարներում, գրել երաժշտություն ֆիլմերի համար։ Նրա մասին նկարահանվել են վավերագրական ֆիլմեր... Ստորև ներկայացվում է նրա մասնակի ֆիլմագրությունը.


== Ֆիլմագրություն ==
Դերասան

Կոմպոզիտոր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ազնավուրի ֆիլմագրությունը Internet Movie Database կայքում
Ազնավուրի ֆիլմագրությունը Allociné կայքում
Փարավնեշի

Փարավնեշի (վրաց.՝ ფარავნეში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Օնի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բյուզանդիան Հերակլիոսների օրոք

Բյուզանդիան Հերակլիոսների օրոք, Բյուզանդական կայսրության պատմության մի ժամանակաշրջան, երբ կայսրությունը կառավարվում էր Հերակլիոսների հարստության կողմից։ Հերակլիոսների դարաշրջանը համարվում է Բյուզանդիայի պատմության ջրբաժան գիծը։
Այս հարստության կառավարման սկզբում կայսրությունը դեռևս հայտնի էր Արևելահռոմեական կայսրություն անվամբ, որը համարվում էր Միջերկրական ծովի հզորագույն պետությունը և ուներ բազմաթիվ ուշ անտիկ շրջանի ծաղկող քաղաքներ։ Սակայն մի շարք հաջող թշնամական արշավանքները հանգեցրին կայսրության ահռելի տարածքային կորուստների և տնտեսական ճգնաժամի։ Այդ ամենն ուղկեցվում էր համաճարակներով, կրոնական տարաձայնություններով և կրկնվող ապստամբություններով։
Հարստության կառավարման վերջում կայսրության պատկերը փոխվել էր. առաջացել էր միջնադարյան, գյուղատնտեսական, ռազմական գերակշռությամբ հասարակություն ունեցող և իսլամական խալիֆայության հետ երկարատև պատերազմի մեջ ներքաշված Բյուզանդիա։
Հերակլիոսների հատության անվանումը գալիս է հաստության հիմնադիր Հերակլիոս Ա Կրտսեր անունից, ով 610 թ-ին Կարթագենից նավով հասնելով Կոստանդնուպոլիս գահընկեց արեց բռնապետ Փոկասին և հռչակվեց կայսր։ Այդ տարիներին կայսրությունը ներքաշված էր պատերազմի մեջ Սասանյան Իրանի հետ, որը հաջորդող տասնամյակի ընթացքում նվաճեց կայսրության ողջ արևելքը։
Երկարատև և հյուծիչ պատերազմի հետևանքով Հերակլիոսին հաջողվեց ջախջախել պարսիկներին և ետ գրավել կորցրած տարածքները, նրա համար, որպեսզի տեսնի այդ նույն տարածքների նվաճումը իսլամի դրոշի տակ միավորված արաբների կողմից։ Նրա հաջորդները փորձում էին կանգնեցնել արաբներին, սակայն ձախողվեցին։ Շուտվ կայսրությունը կորցրեց Լևանտն ու հյուսիսային Աֆրիկան, իսկ 674–678 թթ-ին խոշոր արաբական բանակ պաշարեց Կոստանդնուպոլիսը։
Չնայած դրան, թեմական համակարգի ներդնումը հնարավորություն տվեց Բյուզանդիային պահպանել Փոքր Ասիան։ Հուստինիանոս Բ-ի օրոք կայսրության արևելյան սահմանը կայունացավ։
Հերակլիոսների օրոք նաև տեղի ունեցան առաջին բախումները բյուզանդացիների և բուլղարների միջև Բալկաններում։ Բուլղարները շուտով ստեղծեցին իրենց կայսրությունը և նվաճելով Դանուբ գետից հարավ ընկած տարածքները, մնացին Բյուզանդիայի գլխավոր հակառակորդը արևմուտքում մինչև 11-րդ դարը։
Ժողովածու (4468)

ժողովածու (4468), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4468 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1893, 1844․ 1850, 1853, 1859, 1887 թվականներին Աբէլ Մխիթարեան, Կ․ վ․ Սրապեանց գրիչների կողմից Նոր Նախիջևանում։  Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21․5x17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 456  թերթից։ Գրված է միասյուն, շեղագրով։ Կազմը` լաթեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 1ա (1893), 17բ (1844), 15ա (1850), 32ա (1853), 34ա (1859), 54բ (1887)։


== Բովանդակություն ==
Աբէլայ Մխիթարեան Դիցաբանութիւն Համառօտեալ
Այլաբանութիւն ի դէմս անառակ որդւոյ (չափ․)
Անունակոչութիւն Ներսիսի Ե կթղ֊ի։
Հաստատութիւն մենաստանին Էջմիածնի
Դամբանական
Եկաւորութիուն Ներսիսի Ե կթղ֊ի յԷջմիածին և օծումն
Ի Տօնս Էջմիածնի
Ի տօնս Ներսիսի Ե կթղ֊ի
Ի Հարցաքննութիւն աշակերտաց ս․ Փրկիչ Հիւանդանոցի Կ․ Պոօլսոյ
Յօծնութիւն  Մատթէոս Ա կթղ֊ի
Գովեստ ի Սամփսոն
Օրադրութիւն ոմն Էջմիածնական միաբանի
Կ․ Վ․ Աբապեանց Կարգաւորութեայն Հայաստանեայց եկեղեցւոյ, Կարգ աստւածապաշտութեան հայոց քրիստոնէից, Պաշտամունք ժամակարգութեայն Հայաստանեայց եկեղեցւոյ, Հրահանգ սաղմոսաց դպրոց, Արքայութիւն աստուծոյ կամ երկնից


== Ծանոթագրություններ ==

[
Մեծ ձկնկուլ

Մեծ ձկնկուլ (լատ.՝ Phalacrocorax carbo), ձկնկուլների ընտանիքի թռչուն, որը գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։ Նստակյաց է, քիչ տարածված։


== Արտաքին տեսք ==
Մարմնի երկարությունը՝ 80-100 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 130-160 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 1,8-3 կգ։ Գլուխը հիմնականում սպիտակ է, ազդրերին կան սպիտակ, ցայտուն ձվաձև բծեր։ Մարմնի փետրածածկը սև է, մեջքը՝ կանաչ մետաղ, փայլով։ Աշնանը կանաչ փայլը, գլխի, ազդրերի սպիտակ բծերը բացակայում են։ Երիտասարդը վերևից սև-դարչնագույն է, ներքևից՝ աղոտ սպիտակ։ Հաճախ թևերը տարածած նստում է քարերին, ծառերին՝ թաց փետուրները չորացնելու համար։


== Տարածվածություն ==
1985-1995 թվականներին Հայաստանի տարածքի 22 կետից յուրաքանչյուրում չուի ընթացքում գրանցվել են մինչև 980, բնադրման շրջանում՝ 1-10 թափառող անհատներ։ Տարածված է Եվրոպայում, Ռուսաստանում, Հարավային և Միջին Ասիայում, Հարավային Կովկասում, Աֆրիկայում, Հնդկաստանում, Չինաստանում, Հարավարևելյան Ասիայում, Ավստրալիայում։ Սևանա լճի ավազանում վարում էր նստակյաց կենսակերպ։ Մինչև 1950-ական թվականները ոչնչացվել է որպես ձկնային տնտեսության վնասատու։ Ներկայումս հազվադեպ հանդիպում է Սևանա և Արփի լճերում՝ չուի ժամանակ և ամռանը։ Ձմռանը, ոչ ամեն տարի՝ Սևանա լճում, Ախուրյանի ջրամբարում և Արարատյան հարթավայրի չսառցակալող ջրամբարներում։


== Բնադրում ==
Բույնը գաղութային է՝ եղեգնուտում։ Դնում է 66 մմ տրամագծով, բաց կանաչ երկնագույն 3-4 ձու։ Բնադրում են գաղութներով, այլ ջրաճահճային թռչունների հետ։ Բույնը տեղադրված է աղուտային, կոնաձև, եղեգից, ջրաճահճային բուսուտներում։ Բազմանում են հունիս-հուլիսին։ Թխսումը՝ 28-30 օր։ Զագերը զարգանում են դանդաղ, սկսում են թռչել 2,5 ամիս հետո։ Չուի շրջանում կարելի է հանդիպել 5-30 առանձնյակներից խմբերի, իսկ ձմռանը, Սևանա լճում՝ առանձին անհատների, Ախուրյանի և Արարատյան հարթավայրի չսառցակալող ջրամբարներում՝ 20-40 առանձնյակների։ 1930-ական թվականներին Գիլլի լճում հաճախ կազմակերպված մեծ ձկնկուլի ձվերի ու ձագերի ոչնչացման միջոցառումների և հետագայում լճի չորացման հետևանքով բնադրագաղութներն իսպառ վերացել են։


== Պահպանություն ==
Հազվագյուտ տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Չուի շրջանում կարելի է հանդիպել 5-30 առանձնյակներից խմբերի, իսկ ձմռանը, Սևանա լճում` առանձին անհատների, Ախուրյանի և Արարատյան հարթավայրի չսառցակալող ջրամբարներում` 20-40 առանձնյակների։
Վտանգման հիմնական գործոն է հանդիսանում մարդու կողմից Սևանա լճի ավազանում բնադրավայրերի ոչնչացումը։
Պահպանվում է «Սևան» և «Արփի լիճ» ազգային պարկերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դուռնագյոլ (լճակ, Խալյազի լեռներ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դուռնագյոլ (այլ կիրառումներ)Դուռնագյոլ, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Խալյազի լեռներում։ Տվարածատափի դաշտի սահմանի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալմելո

Ալմելո (հոլ.՝ Almelo ( արտասանություն)), քաղաք և համանուն համայնք Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզի Թվենտե շրջանում։ Քաղաքից բացի, համայնքի մեջ են մտնում Ադորփ, Բորներբուկ և Մարիապարոխի (մասնակիորեն) գյուղերը։ Տարածքը 67,43 կմ² է, բնակչությունը՝ 72.693 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.900 եվրո է։
Բնակիչների մի մասը խոսում է Թվենտեի բարբառով, մյուս մասը ստորին սաքսոներեն։


== Պատմական ակնարկ ==
Քաղաքի տեղում եղել է միջնադարյան բնակավայր, որը կոչվել է Ա (Aa)։ Առաջին անգամ 1236 թ. հիշատակվում է «Ալմելոյի դղյակը»։ 1420 թ. արդեն հիշատակվում է որպես քաղաք։
2014 թվականի ապրիլի 24-ին Ալմելոյում բացվում է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրը։
Կամավորություն

Կամավորությունը  անշահախնդիր գործունեություն է, երբ անհատը կամ խումբը գործունեություն է ծավալում առանց ֆինանսական շահի։ Կամավորությունը հայտնի է որպես մասնագիտական և այլ հմտությունների զարգացման միջոց, այն նպաստում է բարության սերմանմանը և մարդկային կյանքի որակի բարելավմանը։ Կամավորությունը օգտակար է նաև կամավորի համար նույնքան, որքան այն անձի կամ համայնքի համար, որոնց կամավորը ծառայություն է մատուցել։ Կամավորությունը նաև աշխատանք գտնելու համար կապեր հաստատելու միջոց է։ Շատ կամավորներ հատկապես փորձառություն են ձեռք բերում իրենց մասնագիտության բնագավառում՝ բժշկություն, կրթություն, կամ արտակարգ իրավիճակների օգնություն։ Ուրիշները ծառայում են, երբ նրանց օգնության կարիքը կա, օրինակ բնական աղետների ժամանակ։


== Ստուգաբանություն և պատմություն ==
Առաջին անգամ «կամավորություն անել» արտահայտությունը արձանագրվել է 1755 թվականին։ Այն ծագել է «կամավոր» գոյականից՝ անհատ, ով ինքն իրեն առաջարկում է զինվորական ծառայության անցնելու։ «Կամավոր» բառը ոչ զինվորական իմաստով օգտագործվել է 1630 թվականից։ «Կամավորություն» բառն այժմ ավելի շատ օգտագործվում է հասարակական ծառայությունների մատուցման իմաստով։ Զինվորական միջավայրում այն ներկայացնում է անհատին, ով անցել է զինվորական ծառայության իր կամոք, այլ ոչ թե որպես զինակոչիկ։


=== 19-րդ դար ===
Այս ժամանակահատվածում Ամերիկան մեծ զարթոնք ապրեց։ Մարդիկ տեղյակ դարձան չքավորության մասին և հասկացան ստրկության դեմ պայքարելու պատճառները։ Երիտասարդները իրենց համայնքներում սկսեցին օժանդակել կարիքավորներին։ 1851 թվականին Միացյալ Նահանգներում կազմավորվեց Երիտասարդ մարդկանց քրիստոնեական ասոցիացիան՝ YMCA, իսկ յոթ տարի անց՝ Երիտասարդ կանանց քրիստոնեական ասոցիացիան՝ YWCA-ն։ ԱՄՆ-ի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում կանայք իրենց ժամանակը տրամադրում էին զինվորների հագուստները կարկատելուն, Կլարա Բարտոնի «Ռազմի դաշտի հրեշտակները» և կամավորական այլ խմբեր սկսեցին օգնություն տրամադրել զինծառայողներին։ 1881 թվականին Բարտոնը հիմնեց ամերիկյան Կարմիր Խաչը և սկսեց հավաքագրել կամավորներ աղետների ժամանակ, այդ թվում 1889 թվականի ջրհեղեղի զոհերին օգնություն ցուցաբերելու համար։


=== 20-րդ և 21-րդ դարեր ===

Փրկության բանակը անապահով մարդկանց հետ աշխատող ամենահինհին և մեծ կազմակերպություններից մեկն է։ Չնայած բարեգործական կազմակերպություն լինելուն՝ իր հիմնադրման պահից սկսած բազմաթիվ կամավորական ծրագրեր է իրականացրել։ Մինչև 19-րդ դարը կարիքավոր մարդկանց աջակցող քիչ թվով կազմակերպություններ գոյություն ունեին։
20-րդ դարի առաջին տասնամյակներում մի քանի կամավորական կազմակերպություններ հիմնվեցին՝ Rotary International, Kiwanis International, Association of Junior Leagues International, և Lions Clubs International:
Մեծ ճգնաժամը կամավորության առաջին համապետական խոշոր ալիք բարձրացրեց՝ համակարգելու մարդկանց կարիքները հոգալու ջանքերը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, հազարավոր կամավորական գրասենյակներ ապահովում էին զինվորականների կարիքները՝ սնունդ, հագուստ, ժամանց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայ կամավորների բանկ
Հանրադարան
Բունդալա (ազգային պարկ)

Բունդալա, ազգային պարկ և արգելոց Շրի Լանկայում։ Հիմնադրվել է 1993 թվականին, մինչ դեռ շինարարությունը սկսվել է 1990 թվականից։ Այստեղ հանդիպում են այնպիսի կաթնասուններ և թռչուններ, որոնք գրանցված են Շրի Լանկայի և համաշխարհային կարմիր գրքում։
Մինչ արգելոցի և ազգային պարկի կարգավիճակ ստանալը նրա տարածքը կազմում էր 25 000 հա։ 1993 թվականի հունվարի 4-ին ստանում է ազգային պարկի կարգավիճակ։ Համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություն և կենսոլորտային տարածք։


== Աշխարհագրություն և Կլիմա ==
Ազգային պարկը գտնվում է Շրի Լանկայի հարավային մարզում՝ ուր կան բազմաթիվ լճեր, կղզիներ, ավազագոյացություններ և անտառներ։ Բունդալա ազգային պարկի հարևանությամբ գտնվում է չորս խոշոր ծվածոց՝ Բունդալա (520 հա), Էմբիլկալա (430 հա), Փոքր (650 հա) և Կահոլանկալա (390 հա)։ Արգելոցում կան գեղատեսիլ ջրատարածքներ, թփուտներ և մարգագետիններ։ Կլիման հիմնականում չոր է, սակայ հարևանությամբ գտնվող կղզիներում գերակշռում է խոնավ արևադարձային կլիման։ Հարաբերական խոնավությունը՝ 80%, իսկ տարեկան տեղումների քանակը՝ 1074 մմ։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 28,0 °C, իսկ ամենաշոք ամիսները երեքն են՝ ապրիլ, մայիս, հունիս։


== Կենդանական աշխարհ ==
Ազգային պարկում գրանցված են 324 տեսակի հայտաբերված ողնաշարավորներ, այդ թվում 32 տեսակի ձկներ, 15 տեսակի երկկենցաղներ, 48 տեսակի սողուններ, 197 տեսակի թռչուններ և 32 տեսակի կաթնասուններ։ Բացի այդ, կան նաև 52 տեսակի թիթեռներ և այլ հոդվածոտանիներ։

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիե Ռեյսիկ

Մարիե Ռեյսիկ (էստ․՝ Marie Reisik, հունվարի 25, 1887(1887-01-25), Կիլինգի-Նիմմե, Լիֆլանդիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 3, 1941(1941-08-03), Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի կին քաղաքական գործիչ, ակտիվիստուհի։ Հասարակական գործիչ է, մանկավարժ, ֆեմինիստ, լրագրող, խմբագիր։ 1919, 1929, 1932 թվականներին եղել է Էստոնիայի խորհրդարանի պատգամավոր։ Կանանց իրավունքների համար պայքարող առաջին էստոնացիներից մեկն է։


== Կենսագրություն ==
Մարիե Ռեյսիկը ծնվել է վաճառականի ընտանիքում։ 1904 թվականին ավարտել է Պյառնուի աղջիկների վարժարանը։ Դասախոսել է Տարտուի համալսարանում։ Քանի որ այդ ժամանակ Էստոնիայում կանայք չէին կարող համալսարան ընդունվել, Ռեյսիկը մեկնել է սովորելու Փարիզում, որտեղ Ալյանս Ֆրանսեզում ստացել է ֆրանսերենի դասախոսի մասնագիտություն։
1909-1921 թվականներին Տալլինի և Պյառնուի դպրոցներում աշխատել է որպես ֆրանսերենի ուսուցիչ։ 1911 թվականին ամուսնացել է իրավաբան Պետեր Ռեյսիկի հետ։ 1919 թվականին ամուսինները բնակություն են հաստատել Տալլինում, երեխաներ չեն ունեցել։
Եղել է 1907 թվականին Էստոնիայում կանանց առաջին կազմակերպության հիմնադիրներից մեկը։ 1907-1919 թվականներին եղել է Տարտու քաղաքի կանանց շարժման առաջատար գործիչը։ Եղել է շարժման պատվավոր մասնակիցը 1932 թվականից։
1911 թվականին հիմնադրել է կանանց առաջին քաղաքական ամսագիրը՝ «Naisterahva Tööja Elu» («Աշխատանքը և կանանց կյանքը»), որը համախմբել է Էստոնիայի կրթված կանանց։ Մինչև 1918 թվականն աշխատել է որպես ամսագրի խմբագիր։ Նրա գործունեությունը նպաստել է Էստոնացի կանանց առաջին կոնգրեսի ստեղծմանը (1917), որի հիման վրա հիմնադրվել է «Էստոնիայի կանանց միությունը» (1920)։
Եղել է ողջ երկրով ազատագրական շարժման նախաձեռնողներից մեկը, դարձել է ակտիվ քաղաքական գործիչ։ Եղել է Էստոնիայի աջ կենտրոնամետ ժողովրդական կուսակցության անդամ։ 1919 թվականին Մարիե Ռեյսիկն ընտրվել է Էստոնիայի սահմանադիր ժողովում և դարձել խորհրդարանի միակ կին անդամը։ Նա երեք անգամ՝ 1919, 1929 և 1932 թվականներին, ընտրվել է Էստոնիայի խորհրդարանի պատգամավոր։
1926 թվականից խմբագրել է «Naiste Hääl» ամսագիրը։
1925 թվականին Այնո Կալասի հետ Էստոնիան ներկայացրել է Կանանց համաշխարհային կոնգրեսում։ 1935 թվականի աշնանը հիմնադրել է «Էստոնիայի կանանց միությանը» կից ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, որը ղեկավարել է 1936 թվականից։
«Էստոնիայի կանանց միությունը» լուծարվել է 1940 թվականին՝ Բալթյան երկրների՝ ԽՍՀՄ-ին միանալուց հետո։ 1941 թվականին Ռեյսիկը հետապնդվել է ՆԳԺԿ-ի կողմից։ Նույն թվականին մահացել է Տալլինի հիվանդանոցում՝ չպարզաբանված հանգամանքներում։


== Մրցանակներ ==
Երկրորդ աստիճանի Էստոնիայի Կարմիր խաչի շքանշան (1929)
Երրորդ աստիճանի Էստոնիայի Կարմիր խաչի շքանշան (1938)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The very first Estonian feminists — Lilli Suburg and Marie Reisik(անգլ.)
Eesti feministide eelkäija Marie Reisik 130(էստոներեն)
Օրոչուգ

Օրոչուգ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Կարկառի գավառակում:
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռայակյուլա (այլ կիրառումներ)

Ռայակյուլա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Ռայակյուլա - գյուղ Էստոնիայի Մյաետագուսե շրջանի կազմում։
Ռայակյուլա - գյուղ Էստոնիայի Լաեկվեռե շրջանի կազմում։
Վարուժան Սահակյան

Վարուժան Սահակի Սահակյան (հուլիսի 15, 1925(1925-07-15), Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 7, 1985(1985-03-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ճարտարապետ։


== Կենսագրություն ==
1951 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1953-1964 թվականներին աշխատել է Հայգունմետնախագիծ, 1964-1985 թվականներին` Հայարդնախագիծ ինստիտուտներում։
Սահակյանի նախագծերով կառուցվել են՝

Բնակելի տներ Ագարակում (1953-1955), Ալավերդիում (1960)
Դպրոց-ճամբար Հանքավանում (1955)
Լեռնամետալուրգիական տեխնիկումը (1957)
Լեռնահարստացուցիչ կոմբինատի մասնաշենքը (1960-1961)
Դավիթ Բեկի հուշարձանը Կապանում (1978)
Մարդատար ճոպանուղու կայարանները Ալավերդիում և Ախթալայում (1960)
Մեխանիկական նորոգման գործարանը Մասիսում (1965)
Բաբելի արդյունաբերական ԳՀԻ (1966-1968)
Գունավոր մետալուրգիայի հայկական ԳՀ և նախագծային ինստիտուտի շենքը (1970-1971)
ԳՀԻ-ների (Բժիշկների կատարելագործման, Ռադիոֆիզիկական չափումների, Գիտատեխնիկական ինֆորմացիայի, Ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի) համալիրը (1973-1983)
Լեռնային մետալուրգիայի ԳՀԻ, Գյուղատնտեսական մեքենայացման ԳՀԻ (1978-1980, հետագայում` ՊՆ) շենքը՝ Երևանում
Հզոր կիսահաղորդիչների գործարանը՝ Աշտարակում (1984-1985)


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կամպադրե Վալկոնգրեն

Կամպադրե Վալկոնգրեն (ֆր.՝ Campandré-Valcongrain), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 110 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.74 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.57 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Օնե սյուր Օդոն, Դավնու լա Ֆերիեռ, Բոքե, Օնդֆոնտեն, Լը Պլեսի Գրիմուլ և Ռուկան համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Լե Մոն դ'Օնե համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 28 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 63 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 52-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 11։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 82,5 %։ 52 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 49 անձ (26 տղամարդ և 23 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (2 տղամարդ և 1 կին)։ 11 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանսուա Գրինյար

Ֆրանսուա Օգյուստ Վիկտոր Գրինյար (ֆր.՝ François Auguste Victor Grignard, մայիսի 6, 1871(1871-05-06)[…], Շերբուր - դեկտեմբերի 13, 1935(1935-12-13)[…], Լիոն), ֆրանսիացի քիմիկոս։ Փարիզի ԳԱ անդամ (1926)։
1909 թվականից Նանսիի համալսարանի պրոֆեսոր։ 1900 թվականին իր ուսուցչի՝ Ֆ․ Բարբյեի հետ առաջինն ստացավ մագնեզիումի հալոգենօրգանական միացությունները, որոնք լայն կիրառում գտան գործնական քիմիայում։ Զբաղվել է նաև օրգանական միացությունների անվանակարգմամբ, ալյումինի օրգանական միացությունների և թունավոր նյութերի հետազոտմամբ։ Նոբելյան մրցանակ (1912)։


== Ծանոթագրություններ ==
Սև շրջան

«Սև շրջան», նկարչության նոր ուղղության՝ սուպրեմատիզմի հիմնադիր Կազիմիր Մալևիչի նշանավոր կտավներից է։


== Նկարագրություն ==
Նկարը պատկանում է ռուսական անառարկայական նկարչության նոր ուղղությանը, որը Մալևիչն անվանել է սուպրեմատիզմ կամ «նոր նկարչական ռեալիզմ»։ Սուպրեմատիզմի անառարկայականությունը Մալևիչի համար ենթադրում էր նոր տեսանկյունից նայել բնությանը, աշխարհին, տիեզերքին։ Սուպրեմատիկ ձևերը «թռչում են», գտնվում անկշռության վիճակում։ «Սև շրջանը» նկարչի համար դարձավ նոր պլաստիկ համակարգի երեք բաղադրիչներից մեկը, սուպրեմատիզմի կառուցողական նախահիմքը։


== Ստեղծման պատմություն ==
Նկարը ստեղծվել է 1915 թվականին։ Ավելի ուշ տարբեր ցուցահանդեսների համար հեղինակը իրականացրել է նկարի հեղինակային կրկնություններ։ Առաջին «Սև շրջանը» նկարվել է 1915 թվականին և ցուցադրվել «Նկարների վերջին ֆուտուրիստական 0,10 ցուցահանդեսում»։ Այժմ պահպանվում է մասնավոր հավաքածուում։ Նկարի երկրորդ տարբերակը ստեղծվել է Մալևչի աշակերտների՝ Աննա Լեպորսկայայի, Կոնստանտին Ռոժդեստվենսկու, Նիկոլայ Սուետինի կողմից նրա ղեկավարությամբ։ Նկարը համարվում է տրիպտիխի բաղադրիչ, որի մեջ մտնոմ են Սև քառակուսին, Սև շրջանը և Սև խաչը։ Ներկայումս պահպանվում է Պետական Ռուսական թանգարանում Սանկտ Պետերբուրգ։


== Տես նաև ==
Սև քառակուսի
Կարմիր քառակուսի
Սպիտակը սպիտակի վրա
Սև խաչ (1915)
Չորս քառակուսի


== Աղբյուրներ ==
Советское искусствознание. — Советский художник, 1991.[Андреева Е. Казимир Малевич. Черный квадрат. — СПб.: Арка, 2010. — 28 с. — (Серия «Тысяча и один шедевр»). — ISBN 978-5-91208-068-5
Shatskikh Aleksandra. Black Square: Malevich and the Origin of Suprematism. New Haven, Yale University Press, 2012. 320 p.
Իկաստեգիետա

Իկաստեգիետա (իսպ.՝ Icazteguieta, բասկ.՝ Ikaztegieta), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գիպուսկով նահանգում՝ Բասկերի երկիր ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տոլոսալդեա շրջանում։ Զբաղեցնում է 2,00 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 470 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Նահանգի վարչական կենտրոնից գտնվում է 32 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1988 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիգնե Հեբբե

Սիգնե Հեբբե (շվեդերեն՝ Signe Hebbe, հուլիսի 30, 1837(1837-07-30), Fryele, Värnamo Municipality, Յոնչյոպինգ, Շվեդիա - փետրվարի 14, 1925(1925-02-14), Engelbrekt church parish, Շվեդիա), շվեդ օպերային երգչուհի (սոպրանո) և ուսուցիչ։


== Կենսագրություն ==
Սիգնե Հեբբեն ծնվել է Վենդելա և Կլեմենս Հեբբեների ընտանիքում 1937 թվականին։ Երիտասարդ տարիքում նա մնացել է առանց հոր, որը սնանկանալով լքել է ընտանիքը և մեկնել արտասահման։
11 տարեկանում Սիգնեն ընդունվել է Թագավորական օպերային կից դպրոց։ Նա դերասանություն է սովորել Կարոլինա Բոկի մոտ, իսկ  երաժշտություն սովորել է Լինդբլադի դաշնամուրի դպրոցում։ 1852-1854 թվականներին սովորել է Բեռլինի կոնսերվատորիայում։
Սիգնեն առաջին անգամ որպես դերասանուհի հանդես է եկել 1855 թվականին Թագավորական դրամատիկական թատրոնում։ Բայց նրա ձայնը համարվել է ոչ հարմար թատերական դերերի համար, ուստի նա շարունակել է սովորել երգեցողություն։ 1856 թվականին նա ընդունվել է Փարիզի կոնսերվատորիա, որտեղ նա դարձել է առաջին սկանդինավցի ուսանողը, որը ոսկե մեդալ է ստացել կոնսերվատորիայից։ Փարիզի կոնսերվատորիայում նա որոշ ժամանակ դասավանդել է պլաստիկա, և նրա ուսանողներից մեկը, երբ ժամանակավորապես փոխարինել է մեկ այլ ուսուցչի, Սառա Բեռնարն էր։ Հետագայում Սիգնեն Միլանում երգեցողության վարպետություն է սովորել Ֆրանչեսկո Լամպերտիի մոտ, իսկ թատերական արվեստ` Ադելաիդա Ռիստորիի և Էռնեստո Ռոսսիի մոտ։
Նրա դեբյուտը որպես օպերային երգչուհի տեղի է ունեցել Ֆրանկֆուրտում, 1861-1862 թվականներին նա հանդես է եկել Մանհեյմի ազգային թատրոնում։ 1864 թվականից մինչև 1879 թվականը Սինգեն ճամփորդել է Եվրոպայում, ելույթներ ունեցել Ստոկհոլմում, Կոպենհագենում, Փարիզում, Վարշավայում, Ժնևում, Միլանում, Հելսինկիում և Օսլոյում։ Նրա ներկայացումները քննադատվել են, քանի որ նա իր հերոսուհիներին տվել է ավելի մեծ անկախություն, քան թույլատրվում էր օպերային ավանդույթներով։
Սիգնե Հեբբեն նաև մանկավարժական գործունեություն է ծավալել։ 1871-1925 թվականներին նա ուսուցանել է երգեցողություն, 1877 թվականին նա բացել է իր սեփական դպրոցը, որտեղ դասավանդել է խոսքի, երգի, պլաստիկայի տեխնիկան։ 1883 թվականից աշխատել է Dramatens elevskola-ում (Թագավորական դրամատիկական թատրոնի դպրոց), 1886-1888 թվականներին դասավանդել է Շվեդիայի թագավորական երաժշտական ակադեմիայում, իսկ մոտ 1900 թվականին՝ Թագավորական դրամատիկական թատրոնում։ Նրա ուսանողների թվում եղել են Ջոն Ֆորսելը, Մատիլդա Յունգսեթդը և Կարոլինա Էստբերգը։
Սինգե Հեբբեն մահացել է Ստոկհոլմում, 1925 թվականին, 87 տարեկանում։ Նա թաղված է Նոռա գերեզմանատանը։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Österberg, Carin et al., Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare (Swedish women: Predecessors, pioneers). Lund: Signum 1990. (91-87896-03-6) (Շվեդերեն)
Nordensvan, Georg, Svensk teater och svenska skådespelare från Gustav III till våra dagar. Andra delen, 1842—1918, Bonnier, Stockholm, 1918 ['Swedish theatre and Swedish actors from Gustav III to our days. Second Book 1822—1918']  (Շվեդերեն)
Ֆաբրիկա դի Ռոմա

Ֆաբրիկա դի Ռոմա (իտալերեն՝ Fabrica di Roma), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 6654 մարդ (2001), խտությունը կազմում է 191,65 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 34,72 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 01034, հեռախոսային կոդ - 0761։
Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Սան Մաթեոն։ Կոմունայի տոնը նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 23-ին։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Էնդրյու Լոուի

Էնդրյու Լոուի (անգլ.՝ Andrew Lowe, 1959, Կալգարի, Ալբերտա, Կանադա), կանադացի աստղագետ, աշխատել է Սայդինգ Սփրինգի աստղադիտարանում։ 1976 թվականից 2010 թվականները հայտնաբերել է 343  աստերոիդ։
Նրա պատվին է անվանվել (4091) Լոուի աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Home page
Ռադիոակտիվ միներալներ

Ռադիոակտիվ միներալներ, միներալներ, որոնք պարունակում են բնական ռադիոակտիվ տարրերի (238Ս, 235Ս և 232Th ռադիոակտիվ շարքերի երկարակյաց իզոտոպներ) այնպիսի քանակություններ, որոնք զգալիորեն գերազանցում են երկրակեղևում նրանց միջին պարունակությունները (կլարկը)։ Հայտնի են ուրա և թորիումի մոտ 250 միներալ։ Ռադիումի
միներալների քանակը հայտնի չէ։ Ուրանային միներալները բաժանվում են երկուխմբի՝ 1Ս4+ միներալներ-ուրանինիտՍՕշ և կոֆֆինիտ U(Si04)i_x(0H)4x։ Նաստուրանը (ուրանինիտի տարբերակ) և կոֆֆինիտը ուրանի հիդրոթերմալ հանքավայրերի գլխավոր արդյունաբերական միներալներն են։ Ուրանի փոշենման օքսիդները (ուրանային սևուկներ) և հիդրօքսիդները տարբեր ուրանային հանքավայրերի օքսիդացման գոտիներում առաջացնում են զգալի կուտակումներ։ Ս6+ միներալներ-հիդրօքսիդներ (բեկերելիտ-կյուրիտ),իլիկատներ (ուրանոֆան, կազոլիտ), ֆոսֆատներ (օտենիտ, տորբերնիտ), արսենատներ (ցեյներիտ), վանադատներ(կարնոտիտ) ևն։ Երկրորդ խմբի միներալները տարածված են ուրանային հանքավայրերի օքսիդացման գոտիներում։ Թորիումային միներալները (թորիանիտ1հՕշևթորիտ ThSiO*) բնության մեջ ավելի քիչ են հանդիպում և մեծ մասամբ ուղեկից գոյացումներ են։ Երբեմն առաջացնում են զգալի ցրոնային կուտակումներ։ Ռադիոակտիվ միներալներում կայուն իզոտոպների կուտակումը թույլ է տալիս դրանք կիրառելու երկրաբանակն գոյացումների բացարձակ հասակը որոշելու գործում։
Հայկական ցատկող

Հայկական ցատկող (լատ.՝ Montana armeniaca), ծղրիդների տեսակ, որը պատկանում է Tettigoniinae ենթաընտանիքի Montana ցեղին։ Տարածված է Հայաստանում, Իրանում։


== Նկարագրություն ==
Մարմնի երկարությունը 16-21 մմ է։ Հիմնական գունավորումը միագույն դարչնա-մոխրագույնն է։ Վերնաթևերը կարճ են (6-8 մմ), ձվադիրը հասնում է մինչև 15 մմ-ի։ Թրթուրները հայտնվում են հունիսից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում, հասուն առանձնյակները երևում են հուլիսից նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում (լեռան հարավային լանջերին ապրում են մինչև ձյան առաջին տեղումները)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Фауна Армянской ССР. Насекомые прямокрылые. Г. Д. Авакян. Кузнечиковые. (Tettigonioidea). — Издательство АН АрмССР, Ереван. — 1981, 118 с. (Тираж 800 экз.)


== Արտաքին հղումներ ==
orthoptera.speciesfile.org
eol.org: Montana armeniaca