armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Միտիկե

Միտիկե (ռումիներեն՝ Mitică), գրական-գեղարվեստական հորինված կերպար, որը հանդես է գալիս ռումինացի գրող Յոն Լուկա Կարաջալեի որոշ ակնարկներում։ Կերպարի անունը Դումիտրու կամ Դիմիտրիե (Դմիտրի անվան ռումինական տարբերակը) անվան փոքրացուցիչ-փաղաքշական տարբերակն է։ Նա Կարաջալեի՝ 1901 թվականին լույս տեսած «Momente și schițe» ժողովածուի, ինչպես նաև ամբողջ ռումինական երգիծական գրականության ամենահայտնի կերպարներից մեկն է։ Միտիկեն տղամարդ է, որն ապրում է Բուխարեստում, և որի նախապատմությունը և կարգավիճակը միշտ չէ, որ հայտնի է։ Որպես կանոն՝ նա դիտվում է որպես միջին բուխարեստցու կամ առավել լայն՝ Ռումինիայի հարավային շրջանների՝ Վալախիայի և Մունթենիայի բնակչի այլաբանություն։
Կարաջալեն սատիրիկ համատեքստերում օգտագործել է Միտիկեին որպես կարծրատիպային կերպար։ Հեղինակը նրա կենսագրության քիչ տեղեկություններ է ներկայացրել, և դրանք հաճախ հակասական են։ Միտիկեի բնութագրական գծերից են ծաղրական պատասխաններ տալու և խրատական սուր արտահայտություններ անելու հակումը, ֆրանսականացված խոսքը, ինչպես նաև ժամանակն իզուր վատնելու սովորությունը, խնդրահարույց իրավիճակներից արագ ելք գտնելու կարողությունը։ Իր կատակներում նա պարբերաբար հիշատակում է Բուխարեստի պատմությունից տարբեր իրադարձություններ։ Լաչեի և Մաչեի պես, որոնք առկա են Կարաջալեի բելետրիստիկայում, կերպարը սովորաբար պատկերվել է որպես պետական ծառայող, որը հազիվ է ծայրը ծայրին հասցնում, բայց հաճելի էր իր շրջապատին։
Շնորհիվ իր ծաղրանկարային կերպարին՝ Միտիկեն շարունակել է իր «կյանքը» նաև Կարաջալեի ստեղծագործություններից դուրս։ Կերպարը խաղացել են մի շարք դերասաններ, մասնավորապես՝ Շտեֆան Յորդակը «Ինչու՞ է ղողանջում զանգը, Միտիկե՛» (1981) ֆիլմում.։ Ժամանակակից Ռումինիայում նրա անունը վերածվել է հասարակ անվան և հաճախ կիրառվում է հոգնակի թվով՝ «Միտիչ» ձևով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Șerban Cioculescu, Caragialiana, Editura Eminescu, Bucharest, 1974, p. 115-117. 
George Călinescu, Istoria literaturii române. Compendiu, Editura Minerva, Bucharest, 1983, p. 181/
Marius Chivu, «Lumea înainte și după Caragiale: Ioana Pârvulescu, În Țara Miticilor. De şapte ori Caragiale» Archived 2016-03-17 at the Wayback Machine., in Dilema Veche, 176/IV, June 2007.
Florian Bichir, «Noii 'Mitici' şi provincia», in Evenimentul Zilei, January 23, 2007/
Dan C. Mihăilescu, «Mitică prin Heidegger», in Ziarul Financiar, March 4, 2003
Նելսոն (գետ)

Նելսոն (անգլ.՝ Nelson River), գետ Հյուսիսային Ամերիկայում, պատկանում է Հյուսիսայի Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Կանադայի Մանիտոբա նահանգի տարածքով հոսում է դեպի հյուսիս՝ Վինիպեգ լճից (217մ)  մինչև Հուդզոնի ծոց (0մ)։ Ակունքի  մոտակայքում է գտնվում Պորտ-Նելսոն լքված բնակավայրը, իսկ մի փոքր դեպի արևելք (Հեյս գետի ակունքի մոտ) նախկին «Յորք» գործարանն է, որը նախկինում օգտագործվել է «Հուդզոնի ծոցի» ընկերության կողմից։ Ակունքից դեպի հյուսիս գտնվում է Վապուսկի ազգային պարկը (անգլ.՝ Wapusk National Park):


== Ջրագրություն ==

Նելսոն գետը հոսում է Կանադական վահանի վրայով։ Գետի երկայնքով ձգվում են Փլեյգրին, Քրոսս (Մանիտոբա լիճ), Սիպիվեսկ և Սպլիտ լճերը։ Լճի ավազանի մակերեսը 1093442 կմ²։
Կանադայի տարածքով այն հոսում է 644 կմ երկարությամբ, ողջ ջրհավաք ավազանը կազմում է մոտ 1,1 մլն. կմ², որի հարավային մասը գտնվում է ԱՄՆ-ի տարածքում։ Նելսոն գետը իր Բոու և Սասկաչևան վտակներով կազմում է բարդ նավարկելի գետա-լճային ջրուղի, որը ձգվում է 2575 կմ երկարությամբ դեպի Կանադական Ժայռոտ լեռներ։ Գետի վրա սահանքներ շատ կան, բայց 100 կմ նավարկելի է։ Ակունքում ջրի ծախսը միջինում կազմում է 2800մ³/վրկ։ Գետը նոյեմբերից մինչև մայիս սառցակալած է։


== Պատմություն և տնտեսական շահագործում ==
Նելսոն գետը հայտնաբերվել է 1612 թվականին Թոմաս Բաթթոնի ղեկավարած անգլիական արկտիկական արշավի ժամանակ՝ ակունքի մոտ ձմեռելիս։ Բաթթոնը գետն անվանել է ձմեռման ժամանակ վախճանված իր նավավարի անունով։ Գետի վրա են գտնվում ընդամենը 13 Հիդրոէլեկտրակայաններ (ջրաէլեկտրակայաններ)։ Գետաբերանից 240 կմ հեռավորության վրա է տեղակայված Քելսիի ՀԷԿ-ը՝ կառուցված Բյորնվուդ վտակի վրա, որը հոսանք է մատակարարում Թոմսոն քաղաքի նիկելի արդյունահանման արտադրությանը։ Գետի հոսքով, դեպի ներքև Քեթթլ սահանքի մոտ, գտնվում է ևս մի հիդրոէլեկտրակայան Քեթթլ։ Արտադրության ծավալի մեծացման համար Նելսոնը գետը ջրանցքով միացրել են  Հուդզոնի ավազանին պատկանող մեկ այլ գետի՝ Չերչիլին։ 
Գետի մեծ մասի երկայնքով կառուցված է երկաթգիծ «Hudson Bay Railway» Կանադայի ազգային երկաթգծի ճյուղերից մեկը, որը հատում է գետը Գիլլամ բնակավայրում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նելսոն (գետ Կանադայում) // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Հատած

Հատած, ցեզուրա (լատ. caesura - հատում), արտասանական դադար բանաստեղծական տողի ներսում։ Հատածը երկար բանատողը բաժանում է երկու և ավել մասերի։ Կարճ տողերը հատած չեն ունենում։ Հատածի տեղը հարևան տողերում կարող է լինել փոփոխական (փոքր Հատած) և հաստատուն (մեծ Հատած)։ Հայերեն ոտանավորին բնորոշ է հաստատուն հատած։ Հայկական տաղաչափության մեջ մեծ մասամբ հանդես է գալիս տողի ճիշտ կեսում։ Երաժշտության մեջ. երաժշտական մտքի (օրինակ՝ մեղեդիման պահը։ Երաժշտական երկում հատածի գործոններն են դադարը, ռիթմական կանգառը, ներդաշնակության կադանսը, մեղեդիական ալիքի ավարտը, հաճախ՝ տոնայնության, տեմբրի, ռեգիստրի, ուժային երանգի փոփոխումը։ Հատածը կապված է նաե նոր նյութի երևան գալու, հնչած նյութը կրկնելու կամ հետագայում նրան վերադառնալու հետ։ Կարող է ունենալ տարբեր «խորություն», լինել ավելի կամ պակաս նկատելի և, որպես կանոն, կախված չէ երաժշտական մտքի մետրական (ժամանակային) բաժանումներից։ Նոտաներում ընդհանրապես չի նշվում, բայց անհրաժեշտ դեպքերում ցույց է տրվում v կամ ’ նշաններով։  Հատածի միջոցով երաժշտական մտքի ստույգ տրոհությունը պատկերացնելը կարևոր է երկը ճիշտ ըմբռնելու և կատարելու համար։ Հատած անվանումը Կոմիտասը գործածել է տակտ նշանակությամբ (տես, օրինակ, նրա «Հոդվածներ և ուսումնասիրություններ», 1941, էջ 85)։
Դեկաբրիստով (ավան, Միրգորոդի շրջան)

Դեկաբրիստով (ուկրաիներեն՝ Декабристів), ավան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դեկաբրիստով ավանում բնակվում էր 469 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Նավհանդ

Նավհանդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Խուան Կարլոս Վասմոսի

Խուան Կարլոս Մարիա Վասմոսի Մոնտի (իսպ.՝ Juan Carlos María Wasmosy Monti), (դեկտեմբերի 15, 1938, Ասունսյոն), պարագվայական ձեռնարկատեր, ինժեներ և քաղաքական գործիչ, երկրի նախագահ 1993 թ. օգոստոսի 15-ից 1998 թ. օգոստոսի 15-ը։ Եղել է Կոլորադո կուսակցության անդամ։ Նա առաջին քաղաքացիական նախագահն է Ալֆրեդո Ստրեսսներից հետո և 1811 թ.-ից հետո առաջին ժողովրդավարական ձևով ընտրված նախագահը։
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1963-1964

Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1963-1964, Լյուքսեմբուրգի 50-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Արիս Բոնևուան»։ Մրցաշարին մասնակցել է 12 թիմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը RSSSF կայքում
Լոզովայա (Այդարի վտակ)

Լոզովայա (ռուս.՝ Лозовая), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելորեցկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Այդառ գետի աջ ափին 227 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 28 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010400412107000013014
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107001301
Ավազանի կոդը - 05.01.04.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մեդվեժիե (ավան, Խարցիզսկի քաղաքային խորհուրդ)

Մեդվեժիե (ուկրաիներեն՝ Ведмеже), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Խարցիզսկի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Մեդվեժիե ավանում բնակվում էր 96 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ժողովածու (1138)

Ժողավածու (1138), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1138 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1347 թվականին Դավիթ և Մկրտիչ դպիր գրիչի կողմից, Սիսում։ Ստացողը եղել է Մխիթար աբղյն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25X17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 421 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիր երկաթգրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ զարդահույս մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 101ա, 183ա, 228բ, 417ա։


== Բովանդակություն ==
Վարդան Արևեյցւոյ
Մեկնութիւն Մեկնութիւն Հնգամատենին Սաղմոսաց
Գրիգոր Նակերկացւոյ Մեկնութիւն Երդոց երգոյն
Եղիշեի Մեկնութիւն Յեսուայ
Եփրեմի Մեկնութիւն Առակաց, Ժողովրդի ԺԴ մարդարէից
Հիպողիտայ Բոստրացւոյ Մեկնութիւն Երգոց երգույն
Եփրեմի մեկնութիւն Սամուել, Թագավորութեանց, Մատթէի, ԺԴ Թղթոցն Պողոսի
Ներսես Լամբրոնացւոյ Մեկնութիւն Առակաց, Ժողովրդի, ԺԴ Թղթոցն մարդարէից
Հիպողիտայ Բոստրոցւոյ Մեկնութիւն երգոց երգոյն
Գէորգայ Սկևոռաղւոյ Մեկնութիըն Յովհաննու
Ոսկեբերանի Մեկնութիւն Գործոց, Կաթուղիկևայ Թղթոց, ԺԴ Թղթոցն Պողոսի
Ստեփանոս Սիւոյ Մեկնութիւն Մատթէի
Սարգսի Շնորհալւոյ Մեկութիւն Կաղթողիկեայց
Հովհաննես Արճիշտեցւոյ Մեկնութիւն պատարագի
Գեորգայ Կաղի Վասն շարադրութեան Թղթոցն Պողոսի
Գրիգոր Նիւսացւոյ Ներբողեան առ Եփրեմ
Ի պատմութենեն Ագաթանգեղար Անանայի Թիւբ որշափութեան հնոց և նորոց
Անանայի Թիւք որչափութևան Հնոց և Նորոց կտակարանց
Ի Սահմանանց
Եփրեմի Բան Հաւտատոյ, Կցուրդք
Ծնունդք յԱդամայ ի վեր
Թատւորք Հոռոմոց
Կանոնք
Լուծմունք դժուարիմանց բառից Վեցօրէից Բարսղի
Բառգիրք («Աբահայր»)
Վարդանայ Վասն Հայութևան
Քաղուածայ րանք ի գրոց Գրիգոր Աստուածարանի, Դիոնիսիոսի, Բարսղի, Գրիգոր Նիւսոցւոյ, Նևմեսիոսի, Գրիգոր Մագիստրոսի, Փիլոնի, Գէորգայ Երզնացւոյ, Սոկրատոյ և այլոց բազմաց
Մանունք


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1686)

Ժողովածու  1686, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1686 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1634 թվականին Մարգարե գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 12,5X9 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 429 թերթից։ Գրված է միասյուն բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ վարդագույն մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 89բ, 169բ, 299աO:


== Բովանդակություն ==
Պորփիւրի ներածութիւն ստորոգութեանցն Արիստոտէլի։
Ստորոդութիւվնք Արիստոտելի Մեկնութիւն Պերի արմենիասին Արիստոտէլի։
Արիստոտէլի Յաղագս առաքինութեանց։
Յաղագս աշխարհի։
Սահմանք իմաստասիրականք իբր հարցմամբ։
Դաւթի Վասն բաժանման, Մեկնութիւն ի վերլուծականն Արիստոտէլի։
Հաւաքումն ստորոգութեանց Արիստոտելի ի բնութիւն մարդոյն։
Մովս․ Քերթողի վերլուծութիւնք ստորոգութեանց Արիստոտէլի։
Յովհ․ Դամասկացւոյ Յաղագս գոյի էութեան և պատահման։
Սեկունդոսի պատասխանիք առ Անդրիանոս։
Դաւթի հարքացւոյ նկատումն Արիստոտէլի։
Բարթողիմէոսի հաւաքումն ի դիալևթիեն, որ է տրամաբանութիւն։
Սահմանք քերականութեան։


== Ծանոթագրություններ ==
Պեսնևո

Պեսնևո (ռուս.՝ Песнево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սան Մարտի դե Լիեմենա

Սան Մարտի դե Լիեմենա  (իսպ.՝ Sant Martí de Llémena, բասկ.՝ Sant Marti de Llemena), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Խիրոնա պրովինցիայի մեջ, որը հանդիսանում է Կատալոնիա ինքնավար մարզի մի մաս։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ժիռոնես համայնքում։ Բնակչությունը կազմում է 566 մարդ (2010 թվականի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 43,68 քառ. կմ տարածք։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Finding Beauty in Negative Spaces

Finding Beauty in Negative Spaces, Seether խմբի չորրորդ ստուդիական ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։ Ալբոմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2007 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Ալբոմի թաղարկման առաջին շաբաթում ԱՄՆ-ում վաճառվել է 56900 կրկնօրինակ։


== Ստեղծագործությունների ցանկը ==


== Ձայնագրման մասնակիցներ ==
Շոն Մորգան - վոկալիստ
Դել Ստյուարտ - բաս կիթառ
Ջոն Համֆրի - հարվածային գործիքներ


== Վարկանիշային աղյուսակ ==


== Մրցանակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալբոմը amazon.com կայքում
Elsa Tower 55

Elsa Tower 55 (ճապ.՝ エルザタワー55 Էրքւզա տավա. ֆիֆուտիֆայբու), ամբողջովին բնակելի, 55-հարկանի և 186-մետրանոց երկնաքեր՝ տեղակայված Ճապոնիայի Սայտամա պրեֆեկտության Կավագուտի քաղաքի Մոտոհո 2-15-1 հասցեում։ Երկնաքերը կառուցվել է 1998 թվականի մարտին։ Դրանում տեղակայված է 650 բնակարան։ Սա Կավագուտի քաղաքի և Սայտամա պրեֆեկտության ամենաբարձր շենքն է։ Մինչև 2004 թվականը եղել է Ճապոնիայի ամբողջովին բնակեցված ամենաբարձր շենքը, իսկ 2004 թվականին այդ տիտղոսն անցավ Acty Shiodome երկնաքերին։ 2015 թվականին իրականացվեցին վերանորոգման լայնամասշտաբ աշխատանքներ, քանի որ դրա կառուցումից անցել էր 17 տարի։ Շինարարության ընդհանուր գումարը կազմում է 1,2 մլրդ յեն։ Մոտոհո շրջանը, որտեղ տեղակայված է Elsa Tower 55-ը, գտնվում է Արակավա գետից ոչ շատ հեռու, որի վրայով էլ անցնում է Սայտամի և Տոկիոյի սահմանը։ Յուրաքանչյուր տասը հարկում կա խաղահրապարակ, որը կոչվում է «skypocket park»:


== Տես նաև ==
Ճապոնիայի ամենաբարձր կառույցների ցանկ
Act Tower
Yokohama Landmark Tower
Abeno Harukas
Umeda Sky Building


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Takenaka Corporation: Elsa Tower 55
Elsa Tower 55 ղեկավարման ասոցիացիա
Ձերժինսկոե (ավան, Կրասնոլիմանի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՁերժինսկոեՁերժինսկոե (ուկրաիներեն՝ Дзержинське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ձերժինսկոե ավանում բնակվում էր 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սան Գրեգորիո դի Կատանիա

Սան Գրեգորիո դի Կատանիա (իտալերեն՝ San Gregorio di Catania ) կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Կատանիայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 10 824 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 2066 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 95027։ Հեռախոսային կոդը՝ 095։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.) Archived 2011-07-20 at the Wayback Machine.
Քարլտոն շրջան (Մինեսոտա)

Քարլտոն շրջան (անգլ.՝ Carlton County), ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2,228 կմ² է, բնակչությունը՝ 31,671 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քարլտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1857 թ.։
Հայաստանի ձայնը 1

Հայաստանի ձայնը երաժշտական մրցույթ է, որը հեռարձակվում է Արմենիա հեռուստաընկերության եթերում։ Հայաստանի Ձայնը մրցույթի առաջին եթերաշրջանը հեռարձակվել է 2012 թվականի նոյեմբերի 3-ից մինչև 2013 թվականի ապրիլի 3-ը։ Մրցույթը բաղկացած էր 3 փուլից՝ կույր լսումներ, մենամարտ, գալահամերգներ։ Մրցույթը վարում էին Ռաֆայել Ղազանչյանը, Նազենի Հովհաննիսյանը։ Կարմիր սենյակում՝ 
Հրաչ Մուրադյանը։ Օրագրերը՝ Հակոբ Հակոբյանը։


== Մարզիչներ ==
Թաթա Սիմոնյան - երգիչ, երգահան։Ծնվել է 1962 թ.-ի դեկտեմբերի 5-ին, Երևանում։ 1977 թ. ավարտել է Երևանի Տերյանի անվան թիվ 60 միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցական տարիներին զուգահեռ սովորել է երաժշտական դպրոցի ակորդեոնի բաժնում։ 1990-ականներին սկսել է երաժշտական կարիերան։ Հանդես է եկել «Էրեբունի» անսամբլում։ 1991 թ. թողարկել է առաջին ձայնասկավառակը։ Հանդիսանալով փոփ-ֆոլկլյոր ժանրի վառ ներկայացուցիչ՝ Թաթան, իր երաժշտական գործունեությամբ, հայկական երգարվեստում համարվում է եզակի հեղինակ-կատարող։ Նա իր խմբի անդամների հետ ավելի քան 20 տարի ներկայացնում է հայկական երաժշտությունը։ 

Սոնա - երգչուհի։Ծնվել է 1973 թ.հուլիսի 15-ին, Երևանում։ Երգչուհու սոլո կարիերան սկսվել է 1991 թ.-ին։ Նույն թվականին մասնակցել է «Առավոտյան աստղ» մրցույթին՝ հասնելով եզրափակիչ փուլ և ձայնագրել է իր առաջին "SONA" ալբոմը, որը հրատարակվել է Իսպանիայում։ Այնուհետև թողարկել է 2 տեսահոլովակ՝ "Back to the Ancient World" և "Stay with Me"։ Այդ ընթացքում համագործակցել է պրոդյուսեր Ի.Պրիգոժինի հետ։

Սոֆի Մխեյան - երգչուհի, «Հայաստանի Ձայնը» հեռուստանախագծի երաժշտական մարզիչ։
Արտո Թունչբոյաջյան - երաժիշտ։


== Թիմերը Գալահամերգների փուլում ==


=== 1.Թիմ Սոնա ===
Մերի Մնջոյան
Հովհաննես Անդրեասյան
Մարտ Բաբայան
Ջիվան Խաչատրյան
Աիդա Քալանթարյան
Աննա Պապյան


=== 2.Թիմ Թաթա ===
Իսկուհի Հովհաննիսյան
Գուրգեն Սայադյան
Վլադիմիր Պողոսյան
Աիդին Դավուդի
Գևորգ Մարտիրոսյան
Անի Սահակյան


=== 3.Թիմ Սոֆի ===
Նարեկ Մակարյան
Նելլի Մեսրոպյան
Նշան Կարապետյան
Արմինե Մարտիրոսյան
Ֆրիկ Ռոստոմյան
Ալինա Կիրակոսյան


=== 4.Թիմ Արտո ===
Գայա Արզումանյան
Ջեմմա Կարապետյան
Գրիգոր Կյոկչյան
Լաուրա Տիգրանյան
Օվսաննա Խուբլարյան
Սրբուհի Հովհաննիսյան


== Արդյունքներ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի ձայնը 2
Իքս-Ֆակտոր
Իքս-Ֆակտոր (Հայաստան)
Հայ Սուպերսթար
Տատայ-Խուտոր

Տատայ-Խուտոր (ռուս.՝ Татай-Хутор), գյուղ Ռուսաստանի Չեչենական հանրապետության Նոժայ-Յուրտովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դունո

Դունո  (իտալերեն՝ Duno), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի տվյալների կազմում է 147 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 74 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21030։ Հեռախոսային կոդը՝ 0332։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0332 629303


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
1046

1046 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1046 թվականն է, 
XI դարի 46-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Նիկոլայ Բաժին

Նիկոլայ Բաժին (ռուս.՝ Николай Николаевич Бажин, դեկտեմբերի 19 (31), 1856, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 12 (25), 1917, Ռուսական կայսրություն), ռուս նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1856 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։
1872 թվականին ընդունվել է Գեղարվեստի ակադեմիա, որտեղ ակադեմիայի իր ուսուցիչներից մեկը Միխայիլ Կլոդտն էր։ Նա պահպանեց հարաբերությունները ազգային հեղափոխականների հետ, հենց այդ գործերով 1870-ականների վերջին Սանկտ Պետերբուրգից աքսորվեց Օլոնեց շրջանի Կարգոպոլ քաղաք։
Չդադարեց զբաղվել գեղանկարչությամբ, 1880 թվականին մեծ իշխան Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչի միջնորդությամբ թույլտվություն է ստացել վերադառնալ Պետերբուրգ և շարունակել ուսումը։ 1882 թվականին ակադեմիան ավարտելուց հետ ոստացել է ոչ դասական նկարչի կոչում։
1883 թվականից մասնակցել է շրջիկ ցուցահանդեսներին, նա եղել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության մասնակից։
Մահացել է 1917 թվականի հունվարի 12-ին։


== Աշխատանքներ ==
Բաժինը հիմնականում նկարել է բնանկարներ («Գարնանային երեկո», «Ձմեռային առավոտ», «Մթնշաղ», «Անձրևից հետո», «Գորշ օրը», «Գետում»), թեև նա ստեղծել է նաև նկարներ ամենօրյա թեմաներով («Արտասահմանյան դարաշրջաններում»)։ Նա նաև հայտնի էր որպես Նիկոլայ Գոգոլի «Մեռած հոգիներ» բնանկարի նկարազարդման հեղինակ («Պլյուշկինի այգին»)։ Տրետյակովյան պատկերասրահում է գտնվում նրա «Գարնանային երեկո» նկարը։
Բաժինի ստեղծագործական կյանքին են նվիրված  թերթերի և ամսագրերի մինչհեղափոխական հոդվածները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նիկոլայ Բաժին (1856—1917)
Կենսագրություն և նկարազարդումներ Archived 2015-06-26 at the Wayback Machine.
Վաղվա մարդիկ

«Վաղվամարդիկ» (անգլ.՝ The Tomorrow People), ամերիկական գիտա-ֆանտաստիկ հեռուստասերիալ, որի ռեժիսորը Ռոջեր Փրայսն է։ Սերիալը երիտասար խմբի մասին է, ովքեր օժտված են գերբնական ուժով, որը նրանք ստացել են էվոլյուցիայի արդյունքում։


== Սյուժեն ==
«Վաղվամարդիկ» անվանում են նրանց, ովքեր օժտված են գերբնական ուժով (այսպես կոչված «Երեք Տ» տելեպատիա, տելեպորտացիա և տելեկինեզ)։ Սերիալում պատմվում է Ստիվեն Ջերարդի մասին, ով ժառանգել էր իր հոր կարողությունները։ Նրա հայրը անհետացել էր շատ վաղուց, երբ փորձում էր գտնել վայր, որտեղ Վաղվամարդիկ կարող էին ապրել խաղաղության մեջ։ Վաղվամարդկանց որսում էր «ՈՒլտրա» անունով կազմակերպություն, որն օգտագործում էր նրանց ուժերը մնացացներին գտնելու և չեզոքացնելու համար։


== Դերերում ==
Ռոբբի Ամել-Ստիվեն Ջեմիսոն
Փեյթոն Լիստ-կառա Կոբերն
Լյուկ Միթչել-Ջոն Յանգ
Ահարոն Յու-Ռասսել Քվոն
Մադլեն Մանտոկ - Աստրիդ Ֆինչ
Մարկ Պելլեգրինո - Ջեդեկայա Փրայս
Սառա Քլարկ -Մարլա Ջեմիսոն
Ջեյկոբ Կոհան - Լուկա Ջեմիսոն
Ջեֆերի Փիրս - Ջեկ Ջեմիսոն / Ռոջեր Փրայս
Միթչել Կամմեն - փոքրիկ Ջոն Յանգ
Դեն Ստիվեն - Թիմ (միայն ձայնը)


== Սերիաների ցուցակը ==


=== Դրվագ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Կանմակի

Կանմակի (ճապ.՝ 上牧町 Կանմակի-տյո), Ճապոնիայի Նարա պրեֆեկտուրայի Կիտակացուրագի գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 6,14 կմ², բնակչությունը՝ 22 852 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 3721,82 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Կանմակի ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Նարա պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Կաշիբա քաղաքը և Օձի, Կավաի, Կորյո ավանները։


== Բնակչություն ==
Ավանի բնակչությունը կազմում է 22 852 մարդ (2014 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 3721,82 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Կանմակի ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում Podocarpus macrophyllus-ը, ծաղիկ՝ շուշանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Կանմակի ավանի պաշտոնական վեբկայք (ճապոներեն)
Դենիել Թամմեթ

Դանիել Թամմեթ (անգլ.՝ Daniel Tammet, հունվարի 31, 1979(1979-01-31), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի էսսեիստ, նովելիստ և թարգմանիչ է։ Նրա 2006 թվականին գրված հուշագրությունը` «Մի կապույտ օր աշխարհ եկած», որը պատմում է իր կյանքի մասին, մասնավորավես` իր հիվանդությունների (սավանտիզմ և Ասպերգերի համախտանիշ) մասին 2008 թվականին ճանաչվել է որպես «Լավագույն գիրք երիտասարիտասարդների համար»  Ամերիկայի Գրական Ասոցիացիայի (ԱԳԱ) կողմից։ Նրա երկրորդ գիրքը` «Գրկելով վայրի երկիքնը» 2009 թվականին Ֆրանսիայում համարվել է համար մեկ բեսթսելլեր։ Նրա երրորդ գիրքը` «Թվերի մեջ մտածելով», հրատարակվել 2012 թվականի Օգոստոսի 16-ին Մեծ Բրիտանիայում, իսկ առաջին նովելը տպագրվել է Ֆրանսիայում և Քումբետում 2016 թվականին։ Թամմեթի գրքերը տպագրված են ավելի քան 20 լեզուներով։


== Անձնական կյանք ==

Դանիել Թամմեթը ծնվել և մեծացել է` Բարքինգ և Դեգենհամում, Արևելյան Լոնդոնում` Անգլիայում։ Նա ընտանիքի ինը երեխաներից ամենամեծն է։ Իր պատանեկության տարիների ընթացքում նա տառապել է էպիլեպսիայով, որը հետագայում բուժվել է։
1999 և 2000 թվականներին նա Լոնդոնում մասնակցել է հիշողության աշխարհի առաջնությանը, գրավելով համապատասխանաբար տասնմեկերորդ և չորրորդ տեղերը։
Նա փոխել է իր իսկական անունը, որովհետև «այն չէր համապատասխանում նրան այնպես ինչպես նա էր ուզում»։ Իր նոր անվան համար նա ընթրեց Թամմեթ բառը, որը էստոներենից թարգմանաբար նշանակում է "կաղնու ծառ":
Քսանհինգ տարեկանում բժիշկները Թամմեթի մոտ ախտորոշում եմ սավանտիզմ և Ասպերգերի համախտանիշ։
Նրա մասին նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմ` Բացառիկ մարդիկ. Անհավատալի մտքի տեր տղան վերնագրով, որը 2005 թվականի մայիսի 5-ին ցուցադրվել է բրիտանակն հեռուստանկերության Չորրորդ ալիքով։
2000 թվականին Թամմեթը հանդիպում է համակարգչային ճարտարագետ Նեիլ Միշելին։ Թամմեթն ու Միշելը միասին հիմնում են մի ընկերություն Օպտիմնեմ անվանումով, որը զբաղվում էր լեզվական դասընթացների ստեղծմամբ և հրատարակմամբ։
Թամմեթը հիմա ապրում է Փարիզում` Ֆրանսիայում, իր ամուսին` Ջերոմե Թաբեթի հետ, ով լուսանկարիչ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 498


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Անտիլո

Անտիլո  (իտալերեն՝ Antillo), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1130 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 26 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 43 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98070։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0941։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամը։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 22-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0942 723031
Էլեկտրոնային հասցե՝ comantillo@comunediantillo.it
Գլխավոր կայք՝ http://www.comunediantillo.it/ Archived 2010-03-04 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunediantillo.it/ Archived 2010-03-04 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Բիթլիսի ճակատամարտ

Բիթլիսի ճակատամարտ, ճակատամարտ Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների մեջ՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ Բիթլիսի ճակատամարտում ռուսական ուժերին աջակցում էին նաև Անդրանիկ Օզանյանի և Թովմաս Նազարբեկյանի գլխավորած հայկական բանակային կորպուսները։
Առաջին ռազմական բախումները Բիթլիսում սկսվում են 1915 թվականի հուլիսին, երբ ռուսական զորքերը սկսում են անառիկ քաղաքի գրավման ապարդյուն փորձեր կատարել։ Բիթլիսի ճակատամարտը սկսվում է 1916 թվականի փետրվարին և ավարտվում է քաղաքի պաշարմամբ։
Բիթլիսը օսմանյան թուրքերի վերջին պաշտպանական ամրությունն էր, որը խոչընդոտում էր ռուսական ուժերի առաջխաղացումը դեպի Միջագետք և կենտրոնական Թուրքիա։


== Պատմություն ==
Առաջին համաշխարհային պատերազմում Ռուսաստանն ու Օսմանյան կայսրությունը հայտնվել էին տարբեր ռազմաքաղաքական դաշինքներում. Ռուսական կայսրությունը հարում էր Անտանտին, իսկ Թուրքիան քառյակ դաշինքի անդամներից մեկն էր։
Անդրանիկ Օզանյանի գլխավորությամբ գտնվող հայկական զինուժը 1915-1916 թվականներին մասնակցեց ռուսական բանակի կողմից Արևմտյան Հայաստանի ազատագրական մարտերին։
Վանը, Կարսը, Անին, Տրապիզոնն ու այլ քաղաքներ գրավելուց հետո ռուսական ուժերը ուղղություն բռնեցին դեպի Բիթլիս։ 1915 թվականի հուլիսին հայ-ռուսական ուժերը սկսեցին Բիթլիսի պաշարումը, սակայն Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքն օսմանյան երկրորդ կայազորային բանակի գլուխն անցած ետ մղեց ռուսական գրոհները։
Ռուսների պատասխան հարձակումը սկսվեց 1916 թվականին։ Ռուսական բանակն այս անգամ գլխավորում էին այնպիսի ռազմահրամանատարներ, ինչպիսիք էին Նիկոլայ Յուդենիչն ու Դմիտրի Աբացիևը։ Դմիտրին լինելով ազգությամբ օս մասնակցել էր կովկասյան ճակատում Ռուսական կայսրության մղած մի շարք մարտերի և մարտավարական մեծ փորձ ուներ։ Նրա կողքին էին նաև հայ հրամանատարներ Անդրանիկ Օզանյանն ու Թովմաս Նազարբեկյանը։ Մարտերը սկսում են փետրվար ամսին և ավարտվում 1916 թվականի օգոստոսին։
Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանում տեղի է ունենում իշխանափոխություն, որի արդյունքում երկրում հաստատվում են խորհրդային կարգեր։ Սոցիալիզմի գաղափարախոսությունը պատճառ է դառնում այն բանի, որ շուտով երկիրը դուրս է գալիս պատերազմից։ Բացի Բիթլիսից,  ռուսական զորքերը հայկական կամավորական ջոկատների աջակցությամբ 1915-1916 գրավել էին Արևմտյան Հայաստանի տարածքի զգալի մասը. Վանը՝ 1915 թվականի ապրիլին, Էրզրումը՝ 1916 թվականի փետրվարին, Բիթլիսը և Մուշը՝ մարտին, Տրապիզոնը՝ ապրիլին, Երզնկան՝ հուլիսին։ 1921 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ռուսաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև կնքվեց Կարսի պայմանագիրը, որով ռուսները թուրքերին ետ վերադարձրեցին պատերազմի ընթացքում ազատագրված հողերը` հանուն թուրք և ռուս ժողովուրդների բարեկամության։


== Տես նաև ==
Սարիղամիշի ճակատամարտ
Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում


== Գրականություն ==
Մասլովսկի Ե.Վ. Համաշխարհային պատերազմը կովկասյան ճակատում, 1914-1917 թթ.: ռազմավարական կառուցվածքներ — М. :Вече, 2015. — 544 с. — ISBN 978-5-4444-1754-6
«Մոռացված հերոսներ ու կորած հաղթանակներ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի կովկասյան ճակատ 1914-1918 թթ.»։ Ռուսաստանի ազգային գրադարան։ 2014
Հակամարտություն Մարիուպոլում

Դիմակայությունը Մարիուպոլում, Դոնբասի պատերազմի դրվագներից մեկն է, երբ իշխանափոխությունը Ուկրաինայում հանգեցրեց սրացման դիմակայության երկրի հարավային և արևելյան շրջաններում։ Իր գագաթնակետին դիմակայությունը վերածվեց զինված հակամարտության Ուկրաինայի արևելքում։ Ուկրաինական իշխանությունների հակառակորդների և ուկրանիական ուժերի միջև, այդ թվում ուկրանիական ուժերի կողմից ստեղծված Ազգային գվարդիայի և ռազմականացված կամավոր կազմավորումների միջև։


=== Նախապատմություն ===
2014 թվականի սկզբին (ըստ արդյունքների Մարիուպոլի 2010 թվականի տեղական ընտրությունների՝ Մարիուպոլի իշխանությունները՝ քաղաքի ղեկավարը Յուրի Խոտլուբեյը և քաղաքային խորհրդի ճնշող մեծամասնությունը, ներկայացվեցին որպես Ռեգիոնների կուսակցություն։ 2014 թվականի փետրվարի 21-ին Ուկրաինայում տեղի ունեցավ իշխանափոխություն, որի արդյունքում Գերագույն ռադան իշխանությունից հեռացրեց նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչին, որը ներկայացնում էր Ռեգիոնների կուսակցությունը, և նշանակեց Յացենյուկի առաջին ժամանակավոր կառավարությունը մինչև Ուկրաինայի նախագահական ընտրությունները (2014), որոնք նշանակված էին 2014 թվականի մայիսի 25-ին։ Ուկրաինայի արևելքում ձևավորվել էր բողոքի շարժում։ 


==== Ընդվզում Մարիուպոլում ====

2014 թվականի փետրվարի 23-ին Մարիուպոլում տեղի է ունենում Հակամայդանի հանրահավաքը, որտեղ ելույթ ունեցողները հակաֆաշիստական կարգախոսներ են առաջ քաշում և կոչ անում հավաքվածներին զենք վերցնել։ Մոտ 600 մարդ է մեկնում է դեպի Լենինի հուշարձան, որտեղ գտնվում էին  Եվրամայդանի կողմնակիցները։ Մասնակիցները դրոշներ էին կրում Ուկրաինայի դրոշը և  շատերի հագուստի վրա Գեորգիևյան ժապավեններ էին, ոմանք ձեռքերին  ունեին ձեռնափայտ և մահակներ։ «Անկեղծություն» ՀԿ-ի առաջնորդը բեմից հայտարարում է հակամայդանի կողմնակիցների կողմից զենք վերցնելու պատրաստակամության մասին։ Եվրամայդանի հակառակորդների մի մասը գնում է քաղաքային խորհուրդ, որտեղ նրանց պահանջով նրանց մոտ էին եկել պատգամավորներ և քաղաքային ղեկավար Յուրի Խոտլուբեյը։ Ոստիկանության մամուլի ծառայությունից հայտնում են, որ վերջինս մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց։
2014 թվականի մարտի 1-ին Մարիուպոլում Վլադիմիր Վիսոցկու հուշարձանի մոտ տեղի ունեցավ ԿՊՈՒ կազմակերպած այսպես կոչված «հակաֆաշիստական» հանրահավաքը՝ մոտ 500-1000 մարդ։ Ցուցարարները տանում էին կարմիր դրոշը, Ռուսաստանի դրոշը, ինչպես նաև սև-դեղին սպիտակ դրոշը Հուշարձանի մոտ տեղի ունեցած հանրահավաքից հետո ցուցարարների մի մասն անցել է քաղաքային վարչակազմի շենքի մոտ, որտեղ մի քանի հազար քաղաքացիներ հավաքվել են լսելու քաղաքային ղեկավարի և քաղաքային իշխանությունների դիրքորոշումը Ուկրաինայում իշխանափոխության վերաբերյալ։ Քաղաքային խորհրդի դրոշի վրա բարձրացվել է Ռուսաստանի և ԽՍՀՄ-ի դրոշը։ Քաղաքային խորհրդի առաջին հարկում գտնվող ապակիները կոտրելով՝ հավաքվածների մի մասը ներխուժել է շենք, որտեղ տեղի են ունեցել նրանց բանակցությունները քաղաքային ղեկավար Յուրի Խոտլուբեյի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Չուկալի (գյուղ, Բալտաչևսկի շրջան)

Չուկալի (ռուս.՝ Чукалы, բաշկիրերեն՝ Сокалы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 145 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աքրուս

Աքրուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Euro Neuro

«Euro Neuro» (Եվրո Նեյրո), Ռամբո Ամադեուսի երգն է Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի համար. Երգի հեղինակն է Ռամբո Ամադեուսը, ով ներկայացրեց Մոնտենեգրոն առաջին կիսաեզրափակչի ժամանակ և զբաղեցրեց 15-րդ հորիզոնականը 20 միավորով, ինչը թույլ չտվեց որպեսզի նա անցնի եզրափակիչ։
Տինգիզա

Տինգիզա (ռուս.՝ Тынгыза), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Օսիպովա գետի աջ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Քվեդա Թխիլվանա

Քվեդա Թխիլվանա (վրաց.՝ ქვედა თხილვანა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խուլոյի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 313 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1786)

Ժողովածու (1786), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1786 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում (1723 թվականին), Մարտիրոա դի Առաքել գրիչի կողմից,գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,5 x 14.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 97 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` լուսանցազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 56ա, 78բ։


== Բովանդակություն ==
Ստ. Դաշտեցւոյ Թագաւորութիւն Օսմանցւոց, Անուանք որդյոց թագաւորաց Օսմանցւոյ
Անուանք թագավորաց Oսմանցւոց (չափ․)
Կարդ թագաւորաց հնդկաց, Կարդ և թիւ թագավորաց Պարսից, դեղագիրք
Հայր մեր և Ողջոյն քեզ Մարիամ (նաև հայատառ լատիներեն)։
Խորհած թուոյ իմանալոյ։
Տղայական ճարտասանութիւնք (թվաբանական խնդիրներ)։
Վայելուչ տղայական խաղ։
Վասն դեղին մոմ սպիտակացնելոյ։
Վարդան Այգեկցւոյ Առակք։
Ստ․ Դածտեցւոյ հանելուկը թուաբանականք, Ոտանաւոր ի վերայ Նոր Ջուղայեցւոց, Վարսաղ ծիծաղելոյ (հայատառ թուրքերեն)
Կոմիտաս քահանայի Ոտանաւոր վասն վարդապետաց
Ոտանաւոր գրչի։
Բարուախօս։
Անուանք ականց և քարանց։
Ահարոնի չորեքկարգեան ականակապ վակասին (եբրայերեն, լատիներեն, հայերեն)
Յիշատակագրութիւնք Մարտիրոս դի Առաքելի։
Զաքարիայի Սիսեանցւոյ Համառօտ վիպասանութիւն յաղագս ժամանակաց կենցաղոյս (ցամն 1582)։
Թուղթ Կառլօ Ֆրանչեսկոյի առ Սուլթան Մակամադն։
Թուղթ Փիլիպպոսի հինգերորդի թագաւորի Իսպանիոյ առ որդին իւր Լուիս։
Աղօթք (հայատառ պարսկերեն)։
Բառք հայոց, որք համեմատին ընդ բառս պարսից։
Ամիսք արաբացւոց։
Մանունք


== Ծանոթագրություններ ==
1385

1385 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1385 թվականն է, 
XIV դարի 85-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Սերկովո (այլ կիրառումներ)

Սերկովո, կարող է վերաբերել՝

Սերկովո - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գորոդեցկի շրջանի կազմում։
Սերկովո - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կստովսկի շրջանի կազմում։
Սերկովո - գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Վյազնիկովսկի շրջանի կազմում։
Հայկ Մարտիրոսյան (շախմատիստ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայկ Մարտիրոսյան (այլ կիրառումներ)Հայկ Միքայելի Մարտիրոսյան (հուլիսի 14, 2000(2000-07-14), Բյուրավան, Արարատի մարզ, Հայաստան), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2017)։ Հայաստանի 2018 թվականի չեմպիոն, մինչև 16 տարեկանների 2016 թվականի աշխարհի չեմպիոն։


== Կենսագրություն ==
Հայկ Մարտիրոսյանը ծնվել է 2000 թվականի հուլիսի 14-ին Արարատի մարզի Բյուրավան գյուղում։ Շախմատ խաղալ սովորել է հորից` 5 տարեկանում։ 7 տարեկանից սկսել է մասնակցել տարբեր մրցաշարերի, հետո ընդունվել է շախմատի ակադեմիա։ Նրա անձնական մարզիչն է եղել գրոսմայստեր Աշոտ Անաստասյանը։ 2018 թվականի փետրվարից Հայկին մարզում է գրոսմայստեր Վլադիմիր Հակոբյանը։
2011 թվականին, հաղթելով Եվրոպայի մինչև 12 տարեկանների առաջնությունում, դարձել է ՖԻԴԵ-ի վարպետ։ Հաջորդ տարի նա կրկնել է իր հաջողությունը` դառնալով Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն նույն տարիքային խմբում։
2013 թվականին Հայկ Մարտիրոսյանը դարձել է կայծակնային շախմատի մինչև 14 տարեկանների Եվրոպայի չեմպիոն։
Միջազգային վարպետի կոչման արժանացել է 2014 թվականին` մի քանի ամսում լրացնելով երեք նորմերը։ Առաջին նորմը լրացրել է Մինսկում կայացած Դավիդ Բրոնշտեյնի հուշամրցաշարում, երկորդը` Երևանում կայացած Եվրոպայի անհատական առաջնությունում` միաժամանակ լրացնելով գրոսմայստերի առաջին նորմը, իսկ երրորդը` Կիրիշիում անցկացված Վանյա Սոմովի հուշամրցաշարում։
2016 թվականին «Աերոֆլոտ օփեն» մրցաշարում Հայկը լրացրել է գրոսմայստերի երկրորդ նորմը։ 2017 թվականի Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնության մրցաշարում նա երրորդ անգամ լրացրեց գրոսմայստերի նորմը, և նույն թվականին Թուրքիայի Անթալիա նահանգի Գյոյնուք ավանում կայացած ՖԻԴԵ-ի 88-րդ կոնգրեսում նրան շնորհվել է գրոսմայստերի կոչում։
2016 թվականին, մասնակցելով մինչև 16 տարեկանների աշխարհի առաջնությանը (Խանտի Մանսիյսկ), Հայկը տարավ 7 հաղթանակ, 4 պարտիա ավարտեց ոչ-ոքի և 11 հնարավորից վաստակելով 9 միավոր` դարձավ աշխարհի չեմպիոն։
2018 թվականի հունվարին Հայկ Մարտիրոսյանը, մասնակցելով Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնությանը, 10 հնարավորից վաստակեց 7 միավոր և դարձավ հանրապետության չեմպիոն։ Այդ հաղթանակով նա իրականացրեց իր երազանքը` նվաճելով Հայաստանի հավաքականի ուղեգիր։
Հայկ Մարտիրոսյանը սովորում է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտում։
Նրա նախասիրություններից է ֆուտբոլը, սիրելի ակումբը Մադրիդի «Ռեալն» է։


== Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայկ Մարտիրոսյանի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում (անգլ.)
Հայկ Մարտիրոսյանի պարտիաները (անգլ.)
Հայկ Մարտիրոսյանի անձնական քարտը 365chess.com կայքում
Նիժնյայա Ակբերդա

Նիժնյայա Ակբերդա (ռուս.՝ Нижняя Акберда, բաշկիրերեն՝ Түбәнге Аҡбирҙе), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 173 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քաջվարդ նեղատերև

Քաջվարդ նեղատերև (լատ.՝ Paeonia tenuifolia), քաջվարդազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Կոնաձև հաստացած արմատներով բազմամյա, գեղազարդային խոտաբույս է։ Ցողունի բարձրությունը հասնում է 60 (90) սմ–ի։ Կրկնակի փետրաձև տերևները նեղ գծային են, մինչև 2 մմ լայնության մասերով։ Վերին տերևները շրջապատում են ծաղիկը։ 6-8 սմ տրամագծով, մուգ կարմիր պսակաթերթերով ծաղիկները ցողունների գագաթներին միայնակ են։ Առէջները դեղին են։ 2 սմ երկարությամբ պտղատերևիկները շիկավուն թավոտություն ունեն և երեքն են, հազվադեպ՝ երկուսը։ Արիլուսով սերմերն ունեն սերմնաթիկնոց։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Կապանի շրջակայք)։


== Էկոլոգիա ==
Բույսը աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700-800 մ բարձրությունների վրա, շիբլյակում։ Ծաղկում է ապրիլ ամսին, պտղաբերում՝ մայիսին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ ոչ մեծ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման անմիջական սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պահպանություն չի իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրիգադա։ Ժառանգը

«Բրիգադա։ Ժառանգը» (ռուս.՝ Бригада: Наследник)- ռուսական ֆիլմ, որի հեղինակն է Դենիս Ալեքսևը, այն նկարահանվել է 2010 թվականին։ Համարվում է «Բրիգադա» սերիալի շարունակությունը։ Պրեմերիան կայացել է՝ Ռուսաստանում և Ղազախստանում 2012 թվականի նոյեմբերի 29ին։


== Սյուժե ==
Անցել է շատ ժամանակ, ինչ Սաշա Բելովի ընկերները զոհվել են, և նա, թողնելով հանցավոր աշխարհը, թաքնվում է ընտանիքի հետ միասին։ Միայն թե նախկին հանցագործի կերպարը, պատիվը և ունեցվածքը հանգիստ չեն տալիս ավազակներին։ Բելովի վրա մահափորձ են կատարում, բայց նրա կինը որդու հետ միասին փրկվում են և թաքնվում են արտասահմանում։
Տարիներ անց նրանք շարունակում են ապրել ԱՄՆ-ում։ Բելովի որդին ընկնում է դժվարությունների մեջ, և նրան շտապ անհրաժեշտ են մեծ գումարներ։ Նա հանկարծակի գտնում է փաստաթղթեր, որոնցում գրված է Ռուսաստանում գտնվող ունեցվածքի մասին, և որոշում է վաճառել այն, որպեսզի լուծի իր խնդիրները։ Հերոսը և նրա ընկերը գնում են Ռուսաստան և ընկնում են քրեական աշխարհի թակարդը։ Բացի այդ, հայրենիքում Իվանը վերջապես գտնում է իր սիրուն, բայց այստեղ նույնպես կա ճակատագրի կեղծիք՝ աղջիկը համարվում է անվտանգության աշխատողներից մեկի աղջիկը։


== Դերերում ==
Իվան Մակարևիչ- Իվան Բելով
Եկատիրինա Գուսևա- Օլգա Բելովա
Ալեքսանդր Ինշակով- Ալեքսանդր Ինավովիչ
Կիրիլ Նագիև- Ֆիլ
Աննա Պոպովա- Լերա
Իգոր Ժիժիկին- Իգոր Վվեդենսկի
Վալերի Զալատուհին- Շվեդ
Յուրի Չուրսին- Բեսո
Նատալիա Գուսլիստայա- Քելլի Օլսեն
Ալեքսանդր Պետրուխին- Սերգեյ
Սվետլանա Ֆրոլովա- Գուլյա
Աննա Արշավա- պարուհի Նյու Յորքից
Սերգեյ Բադյուկ- Սերյոգա
Էլդար Չեչենով - Ալեքսանդր Բելով
Ալեքսանդր Վոստրիկով - Արսեն


== Սաունդթրեք ==
Ալեքսանդր Ինշակով - «Բրիգադա»
Վասիլի Ֆիլատով
Իգոր Մարին - «Parting Words»
A’Studio feat. 3XL PRO - «Մեկ անգամ և ընդմիշտ»


== Ծանոթագրություններ ==

↑ «Բրիգադա։ Ժառանգը» Film.ru կայքում
↑ Brigada: Naslednik (2012) — Release dates
↑ Սերգեյ Բեզրուկովի պաշտոնական էջը Archived 2016-04-19 at the Wayback Machine.
↑ «Բրիգադա։ Ժառանգը»
↑ «Բրիգադա։ Ժառանգը»


== Արտաքին հղումներ ==
2 րոպեանոց ֆիլմի թրեյլերը ՅուԹյուբում
Սերգեյ Բեզրուկովի «Բրիգադա։ Ժառանգը» ֆիլմի մասին
Ակտիվ ջերմաստիճան

Ակտիվ ջերմաստիճան, զրոյից բարձր ջերմաստիճան, որն անհրաժեշտ է մշակաբույսերի սկզբնական աճի և զարգացման հաջորդ փուլերի համար։ Բարեխառն գոտու մշակաբույսերի կենսաբանական զրոն 3-7 °C է, իսկ ջերմասեր բույսերինը՝ 8-15 °C: Մշակաբույսերի սկզբնական աճի կենսաբանական զրոն ավելի ցածր է, քան հաջորդ փուլերինը (ծաղկում, հասունացում), յուրաքանչյուր բույսի բերքի հասունացման փուլից փուլ անցնելու համար պահանջվում է ակտիվ ջերմաստիճանի որոշակի արժեք։ Իմանալով ակտիվ ջերմաստիճանի տարեկան գումարը՝ կարելի է որոշել այս կամ այն բույսի մշակման հնարավորությունը (եթե հայտնի է մշակաբույսի հասունացման ակտիվ ջերմաստիճանի պահանջվելիք գումարը)։ ՀՀ-ում 5-10 °C-ից բարձր ջերմաստիճաններ դիտվում են մինչև 3000 մ, 15 °C-ից բարձր՝ մինչև 2500 մ, 20 °C-ից բարձր՝ հյուսիսարևելյանում՝ մինչև 900 մ, Արարատյան դաշտում, Վայքում, Արագածի, Գեղամա լեռնավահանների հարավային լանջերին՝ մինչև 1400 մ բարձրություններում։ 0 °C-ից բարձր ջերմաստիճանների գումարը Անդրիում 4482° է, Արարատյան դաշտում՝ 4040°, Սևանի ավազանում՝ 2300°, 10 °C-ից բարձրինը՝ համապատասխանաբար՝ 4050°, 3468° և 1824°, իսկ 15 °C-ից բարձր՝ 3482°, 2811° և 849°: Ակտիվ ջերմաստիճանի արժեքով են գնահատվում տվյալ տարածքի ջերմային պաշարները։
Վեզլեի աբբայություն

Վեզլեի աբբայություն՝  Սբ. Մարիամ Մագդաղենացու աբբայություն, որը գտնվում էր Բուրգունդիայի Վեզլե գյուղում։ Այն միջնադարյան Եվրոպայի ուխտագնացության խոշոր կենտրոններից մեկն է։ 1920 թվականիցից սկսած ունի փոքր բազիլիկ եկեղեցու կարգավիճակ, իսկ 1979 թվականից պաշտպանված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից՝ որպես մարդկության Համաշխարհային ժառանգության հուշարձան։


== Պատմություն ==
Վեզլեում (Վերչելլե, լատիներենից Vercellus) բենեդիկտական աբբայության մասին առաջին տեղեկությունները վերագրվում են 9-րդ դարին։ Նախկինում այս տարածքում, որը պատկանում էր կոմս Ժիրար դե Ռուսսիլիոնին, կար երկու մենաստան, որոնք կործանվեցին արաբների և նորմանների հարձակումներից 8-9-րդ դարերում։ 
11-րդ դարի կեսերին հայտարարված էր, որ Սբ․ Մարիամ աբբայությունում գտնվում են Մարիամ Մագդաղենացու մասունքները, իբրև այն բերել է եկեղեցու հիմնադիրը Սուրբ Երկրից։ Ամբողջ Եվրոպայից ուխտագնացություններ կազմակերպեցին դեպի Վեզլե։ Սովորաբար նրանք շարունակվում էին դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ Գալիսիա, Հակոբոս առաքյալի դամբարան այսպես կոչված Լիմոժյան ճանապարհով (Հակոբոս առաքյալի ճանապարհ)։
Որպեսզի բոլոր ուխտագնացները տեղավորվեն, 1104 թվականից սկսվեց նոր բազիլիկի կառուցումը Ռոմանական ճարտարապետության ոճով։ Կառուցողական աշխատանքները ֆինանսավորվում էին մենաստանի գյուղացիներից հավաքված հարկերի միջոցով։ Գյուղացիական ապստամբությունների ժամանակ սպանվեց աբբայության հովիվը։ Չնայած դրան, եկեղեցու կառուցումը շարունակվեց։ 1132 թվականին Իննոկենտիոս II պապը լուսավորեց տաճարի ընդարձակ միջանցքը։ Եկեղեցու նավը մի քանի անգամ այրվեց, վերջին անգամ՝ 1165 թվականին, որից հետո վերակառուցվեց։ Եկեղեցին զարդարվեց քանդակներով, որոնք պատմում էին Մարիամ Մագդաղենացու դերի մասին մարդկության փրկության համար։
Վեզլեի աբբայությունը ծառայում էր որպես կարևոր հավաքատեղի էր անհավատներից Սուրբ երկիրը ազատագրելու համար։ Հենց այստեղ Զատիկի ժամանակ 1146 թվականին Բերնարդ Քլերվոսացին Լուի VII թագավորի առաջ արտասանեց ոգևորիչ ճառ՝ հորդորելով սկսել երկրորդ Խաչակրաց արշավանքները։ 1190 թվականին Ռիչարդ I Առյուծասիրտը և Ֆիլիպ II Օգոստոսը մինչև Խաչակրաց երրորդ արշավանք սկսելը Վեզլեում անցկացրեցին երեք ամիս։ 1166 թվականին Սուրբ Հոգու օրը անգլիացի արքեպիսկոպոս Սուրբ Թոմաս Բեկետը քարոզով հանդես եկավ Վեզլեում։ Վեզլեյան աբբաները պայքարում էին իրենց անկախության համար Ֆեոդալներից (մասնավորապես Նևերյան կոմսերից)՝ որպես սյուզերեն ընդունելով միայն Հռոմի Պապին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Եկեղեցու պաշտոնական կայքը Archived 2011-01-31 at the Wayback Machine.
Խարիսխ

Խարիսխ, հիմնականում մետաղյա կառուցվածք, որը նախատեսված է նավերի ծովային հոսանքների կամ քամու պատճառով տեղաշարժումը կանխելու համար, ապահովելով նավի կապը ծովի հատակի հետ։ Սովորաբար իրենից ներկայացնում է ծանր մետաղյա կառուցվածք, որն ունի հատակի հետ առավել լավ կպչունության համար թևեր, կամ այլ ելուստներ։
Խարիսխները կարող են լինել ժամանակավոր կամ հիմնական։ Հիմնական խարիսխները օգտագործվում են նավարկման միջոցների հիմնական կառանման համար, և այսպիսի խարիսխների հեռացման համար հիմնականում անհրաժեշտ է լինում մասնագիտական միջամտություն։ Ժամանակավոր խորիսխները տեղակայվում են նավարկման միջոցների վրա, և օգտագործվում են կայանման ապահովման համար, սովորաբար ամեն նավարկման միջոց ունենում է մի քանի խարիսխներ, որոնք կարող են տարբերվել կառուցվածքով և չափերով։
Խարիսխը ապահվում է հպումը հատակի հետ, կամ կառչելով անհարթություններից, կամ իր զանգվածի հաշվին։


== Հետաքրքիր փատեր ==
Գիտահետազոտական «Վիտյազ» նավին է պատկանում խարսխման առավելագույն խորության ռեկորդը, այն տեղի է ունեցել 1959 թվականին, խարիսխը իջեցվել է 9 600 մ խորության վրա։
Աշխարհում ամենածանր խորիսխները տեղադրված են «Բալդեր» տիպի նավերի վրա և ունեն 40 տոննա զանգված։


== Ծանոթագրություններ ==
Պերին Լաֆոն

Պերին Լաֆոն (ֆր.՝ Perrine Laffont, հոկտեմբերի 28, 1998(1998-10-28), Լավլանե), մոգուլում մասնագիտացված ֆրանսիացի ֆրիսթայլորդուհի, օլիմպիական և աշխարհի չեմպիոն։


== Կարիերա ==
Պերին Լաֆոնի առաջին հաջողությունը միջազգային արենայում եղել է 2013 թվականին աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում, որտեղ նվաճել է բրոնզե մեդալ զուգընթաց մոգուլում։ 2014 թվականի սկզբին առաջին անգամ ելույթ ունեցավ Աշխարհի գավաթի կանադական Կալհարիի էտապում և զբաղեցրեց 20-րդ տեղը։ 
Տասնհինգ տարեկան հասակում ֆրանսուհին Սոչիի խաղերում ընդգրկվեց օլիմպիական թիմի կազմում, որտեղ դարձավ մասնակիցներից ամենաերիտասարդ ֆրիսթայկորդուհին։ Մոգուլիստուհիների մրցումներում Լաֆոնը վստահորեն անցավ առաջին որակավորումը (գրավեց հինգերորդ տեղը), բայց առաջին եզրափակիչ ռաունդում նա դարձավ 14-րդը և չկարողացավ անցնել հաջորդ ռաունդ։
2015 թվականին Պերին իր առաջին ելույթը ունեցավ աշխարհի առաջնությունում գրավեց վեցերորդ տեղը զուգընթաց մոգուլում և տասներեքերորդը անհատականում։ Այդ մրցաշրջանում նա դարձավ աշխարհի բացարձակ չեմպիոն պատանեկանում` նվաճելով երկու ոսկե մեդալ Վալմալենկոյի առաջնությունում։
2016 թվականի փետրվարին Սեմբոկում աշխարհի գավաթի էտապում առաջին հաղթանակը տարավ , իսկ մրցաշրջանի արդյունքներով մոգուլի հաշվարկով գրավեց երրորդ տեղը։ Հաջորդ մրցաշրջանում ֆրանսուհին արդեն դարձավ փոխչեմպիոն մոգուլի հաշվարկով (իրենից առաջ թողնելով միայն ավստրալուհի Բրիտենի Քոքսին), իսկ Իսպանիայի աշխարհի առաջնությունում նվաճեց երկու մեդալ` դառնալով աշխարհի չեմպիոն զուգընթաց մոգուլում, իսկ անհատական մոգուլում նվաճեց «արծաթ», զիջելով  ավստրալուհի Կոկսին։
Փհենչհանի օլիմպիադայում Լաֆոնը սկզբում հաղթեց առաջին որակավորումը, հաջողությամբ անցավ եզրափակիչ ռաունդները և եզրափակիչ մրցելույթում հաղթեց նվազագույն 0,09 բալով Սոչիի խաղերի չեմպիոն կանադուհի Ժյուստին Դյուֆուր-Լապուանտին և դարձավ օլիմպիական չեմպիոնուհի։


== Աշխարհի գավաթի հաղթանակներ ==
2018 թվականի փետրվարի 11-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պերին Լաֆոնի մասին data.fis-ski.com կայքում
Պերին Լաֆոնի մասին www.sports-reference.com կայքում Archived 2014-12-25 at the Wayback Machine.
Իբրահիմ Չելիքքոլ

Իբրահիմ Չելիքքոլ (թուրքերեն՝ İbrahim Çelikkol, փետրվարի 14, 1982(1982-02-14), Իզմիթ, Թուրքիա), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության թուրք դերասան, նախկին բասկետբոլիստ և մոդել։ Նրա նախնիները գաղթել են Թուրքիա  Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքից։ Իբրահիմի նախնիներն ունեն են արաբական ծագումնաբանություն։


== Կենսագրություն ==
Իբրահիմ Չելիքքոլը ծնվել է 1982 թվականի փետրվարի 14-ին Թուրքիայի Քոջայելիի մարզի Իզմիթ քաղաքում։ Իբրահիմի հայրը մահացել է, երբ նա 18 տարեկան էր։ Դերասանն ունի քույր։ Իր կարիերան դերասանը սկսել է մոդելային բիզնեսում։ Չելիքքոլը զբաղվել է նաև պրոֆեսիոնալ բասկետբոլով։ Նա հանդես է եկել Թուրքիայի բասկետբոլի երիտասարդական ազգային լիգայում։ Իբրահիմի դերասանական կարիերայի վերելքը սկսվեց այն ժամանակ, երբ նրան նկատեց թուրք հայտնի ռեժիսոր և պրոդյուսեր Օսման Սինավը։ Սինավը առաջարկեց Իբրահիմին՝ նկարահանվել «Լեոպարդներ․նարկոահաբեկչություն» բազմասերիանոց հեռուստասերիալում։ Դերասանը կատարել է կապիտան Շամիլ Բատուրայայի դերը, իսկ նրա խաղընկերներն են եղել Օսման Սոյքութը, Ադեմ Յավուզ Օզաթը, Սեդա Բաքանը և ուրիշներ։


== Կարիերա ==
2011 թվականին դերասանին առաջարկել են նկարահանվել «Իֆֆեթ» հայտնի հեռուստասերիալում։ Տաքսիստ Ջեմալի դերով դերասանը հայտնի դարձավ Թուրքիայում և նրա սահմաններից դուրս։ 2012 թվականին էկրան է բարձրացել Ֆարուք Աքսոյի «1453․Նվաճում» ֆիլմը, որտեղ Չելիքքոլը մարմնավորել է էպիզոդիկ դերերից մեկը։ 2014 թվականին Իբրահիմ Չելիքքոլը Բելչիմ Բիլգինի հետ միասին նկարահանվել է Հաքան Յոնաթի «Միայն դու» ֆիլմում։ Բիրջե Աքալայի հետ միասին նկարահանվել է «Սև-սպիտակ սեր» հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվել է թուրքական Kanal D հեռուստաընկերությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==