Վենտսպիլս

Վենտսպիլս (մինչև 1917 թվականը՝ Վինդավա, գերմ.՝ Windau), նավահանգստային քաղաք Լատվիայոււմ։ Գտնվում է Բալթիկ ծովի ափին՝ Վենտա գետի գետաբերանի մոտ, հյուսիսց Լիոպայի և հարավից Ռիգիի։ Բնակչությունն ըստ 2005 թվականի տվյալների կազմում է 44 հազար մարդ։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 13-րդ դարում, տևտոնների կողմից։ Դեռ միջին դարերից Վենտսպիլսը, որպես առևտրական կենտրոն, կարևոր դերակատարություն ուներ։ Լիվոնյան կարգերի և Կուրլյանդական կոմսության կառավարման ժամանակ Վենտսպիլսյան կամ Վինդավյան պալատը քաղաքի ֆոկտի նստավայրն էր։ Քաղաքի զարգացումը սկսվեց կուրլյանդական դուքս Յակոբի (1642-1681) կառավարման ժամանակաշրջանում։ Այդ ժամանակ Վենտա գետի վրա կառուցվել էր մեծ նավաշինարան։ Քաղաքի շրջակայքում սկսեցին կառուցել զենքերի արհեստանոցներ, սելիտրայի և աղյուսի մանուֆակտուրաներ, սկսեց զարգանալ Արևմտյան Եվրոպայի, մեծ մասամբ Հոլանդիայի հետ առևտրական կապերի հաստատումը։ Դքսական քաղաքականությունը հիմնվում էր չարչիության գաղափարների վրա՝ գյուղատնտեսության արտադրանքի արտահանման շահույթը (ինչպիսին հացահատիկը և վուշը) ծախսվում էր մանուֆակտուրաների և գործարանների կառուցման համար։ Կուրլյանդական նավերը Վինդավայից գնում էին Աֆրիկա և Ամերիկա։
Վենտսպիլսում է գտնվում Կապույտ դրոշի լողափը և մի քանի տուրիստական կենտրոններ՝ Լիվոնական դղյակը, 19- րդ դարի կեսերի լյուտերանական եկեղեցին և այլն։


== Ազգային կազմը ==
Քաղաքի ազգային կազմի բնակչությունը 2011 թվականի տվյալներով՝


== Կլիմա ==
Վենտսպիլսում ծովային կլիմա է՝ մեղմ ձմեռ և հով ամառ։


== Տնտեսություն ==


=== Տրանսպորտ ===
Սկզբում երկաթոգծով կապված էր Ռիգա քաղաքի հետ։ Վենտսպիլսը նաև երկաթգիծ ուներ Լիեպայա քաղաքի հետ։
Ուղևորների կայարաններ

Վենտսպիլս։ Ռիգա-Վենտսպիլս ուղղությամբ կայան
Վենտսպիլս-2
Հարավային Վենտսպիլս։ Վենտսպիլս-Լիեպայա ուղղությամբ կայանԲեռնատարային կայարաններ

Վենտսպիլս Նաֆտա
Յուրաս պարկ
Աուստրումի2010 թվականի օգոստոսի 4-ին վերակառուցվեց երկաթգիծ՝ 600 մմ լայնությամբ և 2,6 կմ երկարությամբ։


== Նավահանգիստ ==
Վենտսպիլսի նավահանգիստը հանդիսանում էր կարևոր հանգույց ռուսական նավթի և քարածխի Բալթիկ ծովով արտահանելու համար։ 2001 թվականի վերջում ՌԴ միջկառավարական հանձնաժողովի որոշմամբ նավթը և քարածուխը տեղափոխվեց Պրիմորսկ, որը հանդիսանում էր Բալթիկ ծովի խողովակաշար համակարգի վերջին կետը։
2011 թվականի աշնան տվյալներով Վենտսպիլսի նավահանգիստում աշխատել են երեք լաստանավային գծեր։

Վենտսպիլս-Նյունեսհամն (Շվեդիա), շաբաթական 5 անգամ
Վենտսպիլս-Տրավեմյունդե (Գերմանիա), շաբաթական 2 անգամ
Լյուբեկ(Գերմանիա)-Վենտսպիլս-Սանկտ Պետերբուրգ (Ռուսաստան), շաբաթական 2 անգամ


== Իշխանությունը ==

Վենտսպիլսյան քաղաքային դումայի կազմում կա 13 պատգամավոր։ Քաղաքապետ Այվարս Լեմբերգսը, 1990 թվականից ղեկավարում է քաղաքային իշխանությունը։


== ԶԼՄ ==
Քաղաքում լույս են տեսնում «Վենտաս Բալլս» (հայերեն՝ Վենտասի Ձայնը) և անվճար տրամադրվող «Վենտսպիլս Ավիզե» (հայերեն՝ Վենտսպիլյան թերթ) թերթերը։ Քաղաքացիները կարող են նաև դիտել վենտսպիլսյան հեռուստահաղորդումները։


== Կրթություն ==
Վենտսպիլսում գործում է ինը կրթական ցերեկային դպրոց, ինչպես նաև մեկ գիշերային միջնակարգ դպրոց։ Բարձրագույն կրթություն կարող են ստանալ Վենտսպիլսյան Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո։ Բարձրագույն կրթություն նաև կարող են ստանալ ինժեներա-տնտեսագիտական ֆակուլտետում, Ռիգայի տեխնիկական համալսարանի Վենտսպիլսյան մասնաճյուղի ինժեներական գիտությունների ֆակուլտետում, Բալթիկ Միջազգային Ակադեմիայի իրավաբանական և տնտեսագիտական ֆակուլտետներում։


== Սպորտ ==
«Վենտսպիլս» ֆուտբոլային ակումբ՝

Լատվիայի չեմպիոն-2006, 2007, 2008
Լատվիայի մրցարշավի արծաթե դափնեկիր-2000, 2001, 2002
Լատվիայի մրցարշավի բրոնզե դափնեկիր-1998, 1999, 2003, 2004, 2005«Վենտսպիլս» բասկետբոլային ակումբ

Լատվիայի չեմպիոն— 1999/00, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2003/04, 2004/05, 2005/06
Լատվիայի մրցարշավի արծաթե դափնեկիր-1997/98, 1998/99, 2006/07
Լատվիայի մրցարշավի բրոնզե դափնեկիր-1995/96, 2007/08
Բալթիի մրցարշավի բրոնզե դափնեկիր-2006/07


== Դրամական միավոր՝ վենտ ==
2011 թվականի հոկտեմբերի 12-ին քաղաքապետի որոշմամբ Վենտսպիլսում արտադրվել է սեփական դրամական միավոր՝ վենտ։ 100 վենտը համապատասխանում է 1 լատի։ 2011 թվականի նոյեմբերի սկզբին արդեն 22 կետերում թույլատրվում էր վճարում կատարել վենտով(հիմնականում տուրիստական և սպորտային կենտրոններում)։ Վենտսպիսի վարչակազմը ցանկանում էր, որ վենտը տարածվի նաև այլ քաղաքներում։
Զատլերսի Բարեփոխումներ Կուսակցությունը պնդում էր, որ վենտի կիրառումը հակասահմանադրական բնույթ ունի.։


== Քույր-քաղաքներ ==
 Վեստերվիկ
 Շտարլզունդ
 Լորյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի կայք Archived 2012-09-14 at Archive.is
Կայք՝ վենտի մասին
Վենտսպիլսի տուրիզմի մասին տեղեկություններ mesta.lv
Վենտսպիլսի տեղանվանագիտական բազայի մասին տեղեկություններ
«Վենտաս Բալս» —քաղաքի նորություններ
«Վենտսպիլս Ավիզե» անվճար թերթ
VITC — Ventspils Information Technology Center