Կուլիական

Կուլիական (իսպ.՝ Culiacán), պաշտոնապես` Կուլիական-Ռոզալես  (իսպ.՝ Culiacán Rosales), քաղաք Մեքսիկայում, Սինալոա նահանգի մայրաքաղաքը և համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է 605.304 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։ Մեքսիկայի ամենամեծ քաղաքներից մեկն է և նահանգի ամենամեծ քաղաքը։ Կուլիականի համայնքը ներառում է այնպիսի թաղամասեր, ինչպիսիք են Կոստա Ռիկան և Էլ Դորադոն, ընդհանուր 4758 կմ² մակերեսով։ Գտնվում է նահանգի կենտրոնական մասում՝ արևմտյան Սիեռա Մադրեի ստորոտում, Թամասուլա և Ումայա գետերի հատման կետում, որտեղ առաջանում է Կուլիական գետը։
Քաղաքը նկարագրվում է Արթուրո Պերես-Ռևերտեի «Հարավի թագուհի» վեպում։


== Պատմություն ==
1531 թվականին հնդկական բնակավայրի տեղում իսպանացի կոնկիստադոր Նունո Բելտրան դը Գուսմանը հիմնել է քաղաք, որը կոչվել է Սան Միգել դե Կուլիական։ Քաղաքը որպես ելակետ է ծառայել իսպանացիների առաջխաղացման համար` ժամանակակից Մեքսիկայի և Միացյալ Նահանգների տարածքներում։ Հետազոտող Կորոնադոն (Ֆրանցիսկո Վասկես դե Կորոնադո) Կուլյականից ուղևորվել է այն վայրեր, որոնք այժմ կազմում են ժամանակակից Միացյալ Նահանգները։ Հաջորդ տասնամյակների ընթացքում Եվրոպայից բնակիչներ սկսել են ժամանել Կուլիական։ Այնուամենայնիվ, դարեր շարունակ Կուլիանը մնացել է հանգիստ գավառական քաղաք։ 1786 թվականին ներդրվել է քաղաքային կառավարման համակարգ։
1830 թվականին Սինալոա նահանգի ստեղծումից հետո Կուլիացանը դարձել է դրա մայրաքաղաքը։ Կուլիականում Պ. Դիասի նախագահության ընթացքում միջոցներ են ձեռնարկվել քաղաքը բարեկարգելու ուղղությամբ։
Տնտեսական առաջընթաց է գրանցվել 1950-ական թվականներին, երբ քաղաքի տարածքում պատնեշ է կառուցվել, որը խթան է տվել գյուղատնտեսության զարգացմանը, և քաղաքն սկսել է էականորեն աճել։ Սկսած 1950-ականների վերջից` Կուլիականը դարձել է նոր ստվերային տնտեսության հայրենիք, որը հիմնված էր Միացյալ Նահանգներ թմրանյութերի արտահանման վրա։ 1960-ականներին Համաամերիկյան մայրուղու և տարածաշրջանային օդանավակայանի ավարտը ավելի է արագացրել տնտեսական զարգացումը։
Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության խնդիրը հրատապ է 1990-ականների վերջից։


== Տնտեսություն ==
Պետության ամենամեծ տնտեսական կենտրոնն է։ Զարգացած են գյուղատնտեսությունը և մերձարևադարձային այգեգործությունը։ Քաղցր պղպեղը, լոլիկը, կարտոֆիլը, սեխը աճեցվում են ԱՄՆ արտահանման համար։ Ցորենը, բամբակը, շաքարը, լոբին ներքին սպառման համար են։ Արդյունաբերական կարևորագույն ճյուղերից մեկը գյուղմթերքների վերամշակումն է։
Կուլիական արտադրում է ամբողջ արդյունաբերական արտադրանքի շուրջ 1/3-ը, ներառյալ` «Industrias Godoy» մարդատար ավտոբուսների հավաքման և վերանորոգման գործարանը, «Cemex S.A.de C.V» ընկերության ցեմենտի գործարանը։
2000-ականներից սկսած զարգանում է զբոսաշրջությունը, այդ թվում՝ Կալիֆոռնիայի ծոցի ափերին ծովային ձկնորսությունը, քաղաքի հարևանությամբ սպորտային որսը։
Քաղաքը սպասարկվում է միջազգային օդանավակայանի կողմից (2005 թվականի տվյալներով, մոտ 800,000 ուղևոր)։


== Կրթություն ==
Սինալոա նահանգի ինքնավար համալսարան (տեղափոխվել է Մազաթլանից 1874 թվականին)
Կուլիականի տեխնոլոգիական ինստիտուտ (1968)
Կաթոլիկ համալսարան
Դուրանգոյի ինքնավար համալսարանի մասնաճյուղ


== Հայտնի բնիկներ և բնակիչներ ==
Միգել Անխել Ֆելիքս Գալիարդո (ծնված` 1946 թվականին) - մեքսիկացի նարկոբարոն, Գվադալախարայի կարտի հիմնադիր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Կուլիականի գեղեցկությունը
DeportesCuliacan.Com