Եղիա (անուն)

Եղիա, հատուկ անուն, (հին եբրայերեն՝ եբրայերեն՝ אֵלִיָּהוּ‎ ’Ēliiah, ’Ēliiāhū‎ անվան հայերեն տարբերակը), որը թարգմանաբար նշանակում է իմ Աստված։
Իլիյահու անվան մեջ (לי)՝ իմ Աստված, (יהו) ՝ Աստծո չարտասանվող կարճ անունն է։ Այդպիսով, Եղիա անունը դասվում է թեոֆոր անունների շարքին ( Θεός, թեոս — Աստված բառից), որն ներառում է հենց «Աստված» անունը։


== Տվյալ անվան թարգմանությունը տարբեր լեզուներով ==


=== Արական անուններ ===
ռուս.՝ Илья (Իլյա)
ադրբ.՝ Ilyas (Իլյաս)
անգլ.՝ Elijah (Իլայջա), Elias (Իլայես), Elihu (Իլիյահու)
արաբ․՝ إيليا (Իլյա), إلياس‎‎(Իլյաս)‎‎
բելառուս․՝  Ілья, Ілля, Ільля ‎‎(Իլյա)
բուլղար․՝ Ило, Иле, Илко, Ильо, Илчо, Илийчо, Личо, Личе
հունգ.՝ Illés
վալլիերեն՝ Elis (Էլիս), Eleias (Էլեյաս)
հուն․՝ Ηλίας (Իլիաս)
վրաց.՝ ილია (Իլիա)
եբրայերեն՝ אליהו (Իլիյախու), איליה (Իլյա)‎
իսպ.՝ Elías (Էլիաս)
իտալերեն՝ Elia (Էլիա)
չինարեն՝ 伊利亞
գերմ.՝ Elias (Էլիաս)
բուկմոլ՝ Elias (Էլիաս)
պորտ.՝ Elias ( Էլիաշ)
սերբ.՝ Илија, Ilija (Իլիա)
թուրքերեն՝ İlyas (Իլյաս)
ուկրաիներեն՝ Ілля, ժող. ձևեր՝ Ілько, уменьшительные: Ілько, Ілаш, Ілашко, Ілюша, Ілюшка
ֆր.՝ Élie (Էլի), Elias (Էլիաս)
չեխ․՝ Eliáš (Էլիաշ), Ilja (Իլյա)
էսպերանտո՝ Elias (Էլիաս), Eelias (Էէլիաս)
ճապ.՝ イリヤ (Իրիյա)
շվեդերեն՝ Elias (Էլիաս)


=== Իգական անուններ ===
ռուս.՝ Իլյինա
բուլղար․՝ Իլիանա, Իլիյանա, Իլինա
սերբ.՝ Илијана, Ilijana (Իլիյանա), Ilinka (Իլինկա)
ֆր.՝ Elia (Էլիա)
ղազ.՝ Ալիա


== Անվան ստուգաբանություն ==
Աստվածաշնչի (Հին Կտակարանի) սինոդական թարգմանության մեջ անունը թարգմանվում է, ինչպես «Տեր իմ, Աստված», որի ճշգրտությունը կարելի է հաստատել հրեաների տետրագրամմատոնի վաղ հուդայականության աղոթքների մեջ՝ Ադոնայ (եբրայերեն՝ אדוני‎ ‎ — Աստված, բառացի՝ իմ Տեր) անունով կամ մականուններով՝ Սավաոֆ (եբրայերեն՝ צבאות‎‎, ցեվաոտ, բառացի՝ «Ամենակարող Աստված»)։
Հին ռուսական, հին սլավոնական «Իլյա» անունը ծագեց հին հրեական Իլեյահու անունից։ Հին հունարենով հնչում է ինչպես Hλiaς: Լեզուների անհամապատասխանության և թարգմանության անկատարության պատճառով բիբլիական անունները հաճախ հունարենում և ապա ռուսերենում հանդիպում ենք ոչ այնպես ինչպես եբրայերենում։ Այդպես, Իլիահու մարգարեի փոխարեն ի հայտ եկավ Իլյա մարգարեն, որը ռուսական ժողովորդական հավատքում փոխարինեց «որոտի աստված» Պերունին (հին ռուսական հեթանոսական առասպելաբանության մեջ գլխավոր աստծուն, պատերազմի աստված ) և որոտը սովորաբար ընկալվում է, որպես Իլյայի մարտակառքի դղրդյուն։


=== Անվան ծագման հերթականություն ===
Աստվածաշնչային եբրայերեն אליהו (Էլիյահու)
Արաբերեն إلياس‎‎ (Իլյաս)
Թուրքերեն İlyas (Իլյաս)
Հին կտակարանային անգլերեն Elijah (Էլայջա, Իլայջա)
Հին հունական
Ժամանակակից հունարեն Ηλίας (Իլիաս)
Բուլղարերեն Իլյա
Լատիներեն Elias
Գերմաներեն Elias (Էլիաս)
Չեխերեն Eliáš (Էլիաշ), Ilja (Իլյա)
Նիդեռլանդերեն Elias (Էլիաս)
Անգլերեն Elijah (Իլայջա), Elias (Իլաես)
Էսպերանտո Elija
Ֆրանսերեն Élie (Էլի), Elias (Էլիաս)
Իռլանդերեն
Հունգարերեն
Ինդոնեզիերեն
Գալլերեն
Լատվիերեն
Լիտվերեն
Լեհերեն
Ռումիներեն
Սլովակերեն
Սլովեներեն
Ճապոներեն エリヤ
Կորեերեն 일리야
Չինարեն 伊利亚
Թայվաներեն
Պորտուգալերեն
Իսպաներեն Elías (Էլիաս)
Ուելսերեն
Հին ռուսերեն Илиѩ
Եբրայերեն


== Հայտնի կրողներ ==
Եղիա Ա Արճիշեցի - Ամենայն հայոց կաթողիկոս
Եղիա Գասպարյան - հայ նկարիչ և գրող
Եղիա Ներսեսյան - հայ բնապահպան ակտիվիստ, լուսանկարիչ, հասարակական գործիչ, «Նախախորհրդարան» շարժման անդամ, Համահայկական բնապահպանական ճակատի համակարգող խորհրդ անդամ
Եղիա Տեմիրճիպաշյան - արևմտահայ արձակագիր, բանաստեղծ, փիլիսոփա
Եղիա Տնտեսյան - երաժիշտ, տեսաբան
Եղիա Յավրույան - հայ ֆուտբոլիստ
Եղիա Չուբար - հայ լրագրող, կինոսցենարիստ, հրապարակախոս, գրական-հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ


=== Աստվածաշնչում, ժողովրդական էպոսում ===

Եղիա (մարգարե) - աստվածաշնչյան մարգարե
Իլյա Մուրոմեց - ռուսական ժողովրդական էպոսների գլխավոր հերոսներից, դյուցազուն


== Ծանոթագրություններ ==