Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոն

Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոն Մեդինա (իսպ.՝ Francisco Díaz de León Medina, սեպտեմբերի 24, 1897(1897-09-24), Ագուասկալիենտես (քաղաք), Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ - դեկտեմբերի 29, 1975(1975-12-29), Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), 20-րդ դարի մեքսիկացի գծանկարիչ, գեղանկարիչ, փորագրանկարիչ, հրատարակիչ, ակադեմիկոս։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է մեքսիկական Ագուասկալիենտես քաղաքի մերձակա Տրիանա բնակավայրում, որտեղ հայրը՝ Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոնը, տպագրական ու կազմարարական արհեստանոց ուներ։ Տղայի մանկությունն անցել է գրքերի շրջապատում։ Վաղ հասակում է դրսևորվել նկարելու նրա ձիրքը. դեռ պատանի՝ նմանեցնելով պատկերել է զանազան մարդկանց, արժանացել "El Marqués de Polainas" մականվան։ Տղային ուսման են տվել Խոսե Ինիես Տովիլայի անվան նկարչական ակադեմիայում, որն ավարտելուց հետո նա աշխատանքի է անցել Մեքսիկայի կենտրոնական երկաթուղու արհեստանոցում։ Հենց այդտեղ էլ կազմակերպել է իր աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը։ 1917 թվականին նահանգի ղեկավարությունը նրան կրթաթոշակ է հատկացրել՝ հնարավորություն ընձեռելով ուսումը շարունակելու Մեքսիկայի գեղարվեստի ազգային դպրոցում։ Այստեղ նա աշակերտել է Սատուռնինո Էռնանին, սովորել է աշխատել յուղաներկով, ածխով, պաստելով, մասնագիտացել է փորագրանկարչության մեջ։ Հետագայում ուսանել է նաև բաց երկնքի տակ նկարչության Chimalistac դպրոցում, ինչպես նաև՝ լեզուներ է ուսումնասիրել Escuela Nacional de Altos Estudios դպրոցում։ 1920-1925 թվականներին փորագրանկարչություն է դասավանդել Սան Կառլոս ակադեմիայում, 1925-1932 թթ. պաշտոնավարել է որպես Տլալպանի բաց երկնքի տակ նկարչության դպրոցի տնօրեն։ Հետագայում բացել է փայտա- և մետաղափորագրության արվեստանոց, 1938 թվականին հիմնադրել և մինչև 1956 թվականը ղեկավարել գրքարվեստի դպրոցը, որն ավելի ուշ անվանվել է գրաֆիկական արվեստների ազգային դպրոց (Escuela Nacional de Artes Gráficas- ENAG)։
1933 թվականին Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոնը նշանակվել է Մեքսիկայի ազգային համալսարանի պլաստիկ արվեստների ազգային դպրոցի տնօրեն։
Նա եղել է Մեքսիկայի մշակութային և գեղարվեստական խորհրդի, փորագրանկարիչների միջազգային ընկերակցության անդամ, 1942 թվականին գործուն մասնակցություն է ունեցել Մեքսիկայի մշակութային ճեմարանի (Seminario Mexicano de Cultura), 1968 թվականին՝ արվեստների ակադեմիայի հիմնադրման աշխատանքներին ։
1969 թվականին Մեքսիկայի դաշային կառավարությունը Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոնին շնորհել է ազգային մրցանակ արվեստի ասպարեզում։ 1971 թվականից, տեսողությունը կորցնելու պատճառով, նա դադարեցրել է իր ստեղծագործական գործունեությունը։ Վախճանվել է 1975 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Մեխիկոյում։
2008 թվականին Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոնի դուստրերը՝ Գրացիելան և Սուսաննան, Անդրեաս Բլեյստենի թանգարանին են նվիրել իրենց նկարիչ հոր անձնական հավաքածուի շուրջ 5000 նմուշ, որոնց թվում ներառված էին ինչպես վերջինիս գործերից, այնպես էլ նրա ժամնակակից այլ արվեստագետների ստեղծագործություններ, Մեքսիկայի պատմության փոխարքայության ժամանակների և 19-րդ դարի գրաֆիկական աշխատանքներ։


== Աշխատություններ ==
Conozca usted a México, plástica (1924).
Campanitas de plata (1925).
30 asuntos mexicanos grabados por FDL, plástica (1928)
Día de fiesta, cuento (1938).
Su primer vuelo, cuento (1945).
Consejos para editar libros, ensayo (1960).
El libro y el pueblo (1963).
El grabado como ilustración de la música popular, ensayo (1963).
Agraz y madurez en las letras (1965).
Escuelas de pintura al aire libre. Exposición: Museo del Palacio de Bellas Artes  (1965).
Luna entre árboles: cuento (1966).
Gahona y Posada: grabadores mexicanos, ensayo (1968).
Juan B. Urrutia: litógrafo y apologista del tabaco, ensayo (1971).
De Juan Ortiz a J. Guadalupe Posada։ esquema de cuatro siglos de grabado en relieve en México։ madera, metal (1973).
Asuntos mexicanos։ reproducción de 23 grabados del álbum publicado en 1928 (1975).
Trabajos de ciudad (1975).


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
OCAMPO Aurora M. - Diccionario de escritores mexicanos siglo XX: desde las generaciones del Ateneo y novelistas de la Revolución hasta nuestros días http://books.google.com.mx/books?id=_zPQhjfrnEwC&pg=PA29&dq=Francisco+D%C3%ADaz+de+Le%C3%B3n&lr=&cd=18#v=onepage&q=Francisco%20D%C3%ADaz%20de%20Le%C3%B3n&f=false, 1992, Instituto de Investigaciones Filológicas de la Universidad Nacional Autónoma de México, México, isbn=968-36-2824-9
Ernesto de la Torre Villar - Ilustradores de libros. Guion biobibliográfico http://books.google.com.mx/books?id=vWpWGx7Byt4C&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=Francisco%20D%C3%ADaz%20de%20Le%C3%B3n&f=false 1999, Dirección General de Publicaciones y Fomento Editorial. Universidad Nacional Autónoma de México,  México, isbn=978-968-3670-10-6


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.museoblaisten.com/v2008/indexESP.asp?myURL=artistDetailSpanish&artistId=15%7Ctítulo=Francisco Díaz de León 1897-1975, Museo Andrés Blaisten, https://web.archive.org/web/20091111170319/http://www.museoblaisten.com/v2008/indexESP.asp?myURL=artistDetailSpanish&artistId=15%7Cfechaarchivo=11 de noviembre de 2009
Francisco Díaz de León (Spanish) at luisarmando.com.mx