armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սիրաք Գյուլբուդաղյան

Սիրաք Գյուլբուդաղյան (սեպտեմբերի 7, 1915(1915-09-07), Կողբ, Սուրմալուի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 27, 1997(1997-10-27), Երևան, Հայաստան), հայ լեզվաբան, հայերենագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1974), պրոֆեսոր (1978)։


== Կենսագրություն ==
Սիրաք Գյուլբուդաղյանը ծնվել է 1915 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Սուրմալու գավառի Կողբ գյուղում։ Բարձրագույն կրթությունն ստացել է Երևանի պետական համալսարանում։ Աշխատել է որպես ուսուցիչ։ 1953 թվականին պաշտպանել է բանասիրական գիտությունների գծով թեկնածուական ատենախոսություն, 1974 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1978 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1952-1955 թվականներին աշխատել է Լենինականի (ներկայում՝ Գյումրի) պետական մանկավարժական ինստիտուտում որպես դասախոս։ 1956 թվականից աշխատել է Երևանի պետական համալսարանում։


== Աշխատություններ ==
Սիրաք Գյուլբուդաղյանն զբաղվել է հիմնականում ժամանակակից հայոց լեզվի կառուցվածքի նկարագրությամբ, ուղղագրությամբ, լեզվի մեթոդիկայի հարցերով։

Աշակերտների բառապաշարի հարստացման միջոցները 5-8-րդ դասարաններում, Երևան, 1963։
Թվական անունը ժամանակակից հայերենում, Երևան, 1964։
Ալ. Շիրվանզադեի լեզվական մշակույթը, Երևան, 1966։
Միակազմ նախադասությունները ժամանակակից հայերենում, Երևան, 1967։
Հայերեն ուղղագրության պատմություն, Երևան, 1973։
Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքների ձեռնարկ, Երևան։
Հայոց լեզվի դասավանդման մեթոդիկա, Երևան, 1987։
Ժամանակակից հայոց լեզու (շարահյուսություն. պարզ նախադասություն), Երևան, 1988։


== Աղբյուրներ ==
Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, 1987, էջ 157։
Սիրակ Գյուլբուդաղյան
Աստերոիդների ցանկ (314601-314700)

Աստերոիդների ցանկ (314501-314600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (314701-314800)
 Աստերոիդների ցանկ (314501-314600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (314701-314800)
Վոժայոլ (Լեմյուի վտակ)

Վոժայոլ  (ռուս.՝ Вожаёль ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լեմյու գետի ձախ ափին 120 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 23 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000061166
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006116
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ենգո (գետ)

Ենգո, գետ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։ Սկիզբ է առնում Արագած լեռան հարավարևելյան լանջերից և Ափնագյուղից 1,5 կմ հարավ-արևելքում աջից միախառնվում Քասախ գետին։ Երկարությունը՝ 20 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բելոգորսկի շրջան (Ամուրի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բելոգորսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Բելոգորսկի շրջան (ռուս.՝ Белогорский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ամուրի մարզում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բելոգորսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2600 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 22707 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8,73 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Նքյուս

Նքյուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տյուրյուշտամակ

Տյուրյուշտամակ (ռուս.՝ Тюрюштамак, բաշկիրերեն՝ Төрөштамак), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 120 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վորոժբյանսկի քաղաքային խորհուրդ (Բելոպոլսկի շրջան)

Վորոժբյանսկի քաղաքային խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Ворожбянська міська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վորոժբյանսկի քաղաքային խորհրդում բնակվում էր 8 375 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ֆունդուխլի (գետ)

Ֆունդուխլի, գետակ Կուրի ավագանամ, նրա աջակողմյան Ձեգամ վտակի ձախ օժանդակը։ Հոսելով այժմյան Ադրբեջանի Գետաբեկի շրջանի Սարատովկա Նոր, նախկին Ֆունդուխլի գյուղի մոտով՝ միանում է Ձեգամ գետին։


== Ծանոթագրություններ ==
Աջ Ռասոխա (Սուլայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աջ Ռասոխա (այլ կիրառումներ)Աջ Ռասոխա (ռուս.՝ Правая Рассоха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուլա գետի աջ ափին՝ 211 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000045289
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004528
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ատրոպե

Ատրոպե, Ատրոպոս (հուն․՝ Ἄτροπος, «Անդառնալի»), Մոյրաներից մեկը, որը մկրատով կտրատում է կյանքի թելը։ Լաքեսիսի և Կլոթոյի քույրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոռացված լավագույն ընկեր

«Մոռացված լավագույն ընկեր» (անգլ.՝ Best Friend Forgotten), 2004 թվականին ստեղծվել է վավերագրական ֆիլմ, որը պատմում է ԱՄՆ-ում ընտանի կենդանիների ապաստարանում գերբնակեցված խնդիրների մասին, որը ամեն տարի դառնում է միլիոնավոր կենդանիներիների ոչնչացման պատճառ։


== Ֆիլմի մասին ==
Ֆիլմի հեղինակը Ջուլիա Լոֆթոնն է (անգլ.՝ Julie Lofton)։ Նախկին կատակերգուն, Լոս Անջելեսի անօթևան կենդանիների ապաստարաններից մեկում որպես կամավոր աշխատելով, որոշում է ստեղծել անօթևան կենդանիների մասին ֆիլմ։ Լոֆթոնն ասում է․ «Մարդկանց մեծամասնության համար ընտանի կենդանիների գերբնակեցվածության աղետն աննկատ է և ֆիլմը պետք է յուրաքանչյուր աղետի մասին տեղեկատվություն բերի ամեն տուն»։
Համաձայն կոմյունիկեի, ֆիլմը պետք է մոտիվացնի մարդկանց, որ կենդանիներին տանեն ապաստարաններից, որտեղ նրանք մատնված են անուշադրության, ինչը կարող է պատճառ հանդիսանալ էվթանազիայի, որոշ դեպքերում նաև կարող են ամլացման ենթարկել իրենց կենդանիներին։ «Մոռացված լավ ընկեր» ֆիլմի մասին Պիտեր Գաբրիելն ասել է․ «Փայլուն փաստագրական ֆիլմ է, որը պետք է դիտի յուրաքանչյուրը, ով սիրում է կենդանիներին»։ Հնչյունավորումը կատարել է Դևիդ Դուխովնին։


== Սյուժե ==
Դավիթ Դուխովնին ֆիլմի պրեմիերայի ժամանակ պատմում է իրական պատմություններ անօթևան մնացած լաբլադոր Քլովերի և Օրեո կատվի մասին, որոնք ունեն մեծ խնդիրներ ապաստարանի գերբնակեցման պատճառով։
Յուրաքանչյուրն ընկնելով իր ապաստարան (Քլովերըը՝ Լոս Անջելես, Օրեոն՝ Չիկագո)՝ նրանք դառնում միլիոնից մեկը այն կենդանիներից, որոնց ընդունում են ԱՄՆ-ի քաղաքային ապաստարան։
Հասնելով յուրաքանչյուրը իր ապաստարան, նրանք դառնում են այն միլիոնավոր անօթևան կենդանիներից, որոնց հյուրընկալվում են ԱՄՆ-ում գտնվող քաղաքային ապաստարաններում։
Չնայած այն բոլոր ջանքերին՝ նոր տերեր գտնելու, միջոցների անբավարար լինելու և անտուն կենդանիների տուն տանելու բավականին քիչ ցանկացողների քանակի պատճառով, այդ կենդանիներին ավելի հաճախ քնեցնում են՝ մինչ նոր տուն ձեռք բերումը։


== Մրցանակներ ==
Best PBS Documentary — National, Genesis Awards, 2005.


== Animal Content in Entertainment ==
Լոֆթոնը, ֆիլմի համար մրցանակ ստանալուց հետո, Միացյալ նահանգների կենդանիների պաշտպանության հասարակական հոլիվուդյան գրասենյակի հետ միասին կազմակերպեցին Animal Content in Entertainment (ACE), որի առաքելությունը զարգացման և աջակցման հարցերի լուսաբանումն էր կեդանիների պաշտպանության վերաբերյալ՝ ֆիլմագրաֆիայում և հեռուստատեսությունում, այդ թվում նաև, դրամաշնորհների տրամադրում այդպիսի ծրագրերի ստեղծման համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մոռացված լավագույն ընկեր»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«The Woman Behind the Camera» (անգլերեն)։ Animal Sheltering Magazine, 2004։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-02-11-ին   — Интервью Джули Лофтон о фильме
«Filmmaker Asks:“Do You Know What Pet Overpopulation Is?”» (անգլերեն)։ Animal Sheltering Magazine, 2003։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-12-03-ին  
David Duchovny Hosts New Film About Abandoned Pets O’Bryanville Animal Rescue
Շամխի

Շամխի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։ Գտնվում էր Թորթում ավանից 20 կմ հյուսիս-արևելք, Սիվրի գետի ակունիք աջակողմյան Շամխոյ վտակի ափին։


== Բնակչություն ==
1878 թվականին ուներ 30 տուն, իսկ XX դարի սկզբին՝ 60 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հուսեյն Սեյիտզադե

Հուսեյն Ալի օկլի Սեյիտզադե (ադրբ.՝ Hüseyn Əli oğlu Seyidzadə, հոկտեմբերի 13, 1912(1912-10-13), Երևան, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 2, 1979(1979-06-02), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ադրբեջանի կինոռեժիսոր, Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1970); Նա ադրբեջանական կինոյի պատմության մեջ առաջին գունային գեղարվեստական կինոնկարի հեղինակն է ։


== Կենսագրություն ==
Հուսեյն Սեյիտզադեն ծնվել է 1912 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Երևանում։ 1927 թվականին նա սկսել է իր աշխատանքային գործունեությունը ՝Բաքվի կարի ֆաբրիկայում։ Հետագայում նա միացել է Աշխատավոր թատրոնին և աշխատել է որպես դերասանական օգնական։ Մեկ տարի անց նա դարձավ Երիտասարդ աշխատավորների թատրոնի դերասան։ 1930 թվականին ավարտել է ռեժիսորական դասընթացը Լենինգրադում և վերադարձել է Բաքու։ 1936 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական ինստիտուտի կինոռեժիսորի Ֆակուլտետը։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատել է «Ադրբեջանֆիլմ» կինոստուդիայում։
1970 թվականին նրան շնորհվել են Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում։
Հուսեյն Սեյիդզադեն մահացել է 1979 թվականի հունիսի 2-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Նադեժդինսկի շրջան

Նադեժդինսկի շրջան (ռուս.՝ Надеждинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պրիմորիեի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1937 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վոլնո-Նադեժդինսկոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1595,7 կմ²։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 38942 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Աբգարու եկեղեցի

Աբգարու եկեղեցի, եկեղեցի Թուրքիայի Ուռհայի նահանգում, Վերին Միջագետքում, Ուռհա քաղաքի մոտ՝ լեռան վրա։
Մոտակայքում կան քարանձավներ, նկատվում էին հին շենքերի հետքերը։ Ըստ ավանդության՝ քարանձավներից մեկում գտնվում էր հայոց Աբգար Ե թագավորի գերեզմանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուտրով (գյուղ, Գորոխովի շրջան)

Կուտրով (ուկրաիներեն՝ Кутрів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուտրով գյուղում բնակվում էր 555 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զիմբաբվե

Զիմբաբվեի Հանրապետությունը (անգլ.՝ Republic of Zimbabwe, մինչև 1980 թ. Հարավային Ռոդեզիա) գտնվում է Հարավային Աֆրիկայում։ Բրիտանական համագործակցության անդամ է։
Երկրի գրեթե ողջ տարածքը զբաղեցնում են 800–1500 մ բարձրության Մատաբելե և Մաշոնա սարավանդները։ Առավել բարձրադիր է երկրի արևելյան մասը (Ինյանգան լեռ՝ 2596 մ)։


== Կլիմա ==
Կլիման արևադարձային է։ Խոշոր գետերն են Զամբեզին և Լիմպոպոն։


== Պատմություն ==
XIX դարի 80-ական թվականներից Զիմբաբվեն գտնվում էր Մեծ Բրիտանիայի տիրապետության տակ։ 1895 թվականից կոչվել է Հարավային Ռոդեզիա (գաղութային զավթման կազմակերպիչ Ջոն Ռոդսի անունով), ապա՝ 1953 – 1963 թվականներին եղել է Ռոդեզիաների և Նյասալենդի Դաշնության կազմում։ 1970 թվականին անկախություն ձեռք բերելուց հետո կոչվեց Ռոդեզիայի Հանրապետություն, 1980 թվականի փետրվարից՝ Զիմբաբվեի Հանրապետություն։


== Բնակչության կազմ ==
Երկրի բնակչության 97%-ը աֆրիկացիներ են (մաշոնաներ, մատաբելեներ և այլք)։


== Տնտեսություն ==
Զիմբաբվեի տնտեսության հիմքը հանքարդյունաբերությունն ու գյուղատնտեսությունն են։ Արդյունահանում են քրոմիտներ, ոսկի, երկաթ, պղինձ։ Կան մետաղաձուլական, մեքենաշինական, սննդի, փայտամշակման ձեռնարկություններ։ Մշակում են ծխախոտ, շաքարեղեգ, բամբակենի, եգիպտացորեն, գետնանուշ և այլն։


== Տես նաև ==
Աֆրիկայի երկրների ցանկ


== Աղբյուրներ ==
Հայաստանի հանրագիտարան


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլշևիկ (քաղաքատիպ ավան, Սուսմանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոլշևիկ (այլ կիրառումներ)Բոլշևիկ (ռուս.՝ Большевик), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Մագադանի մարզի Սուսմանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 96 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բոնո (Սարդինիա)

Բոնո (իտալերեն՝ Bono), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Սասսարի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3800 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 51 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 74 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 7011։ Հեռախոսային կոդը՝ 079։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Միքայել Հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 29-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս՝ 079 7916900
Էլեկտրոնային փոստ՝comunebono@actaliscertymail.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.bono.ss.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրություն ազգային ինստիտուտի (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Գրյադի (գյուղ, Իվանիչևի շրջան)

Գրյադի (ուկրաիներեն՝ Гряди), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1946 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրյադի գյուղում բնակվում էր 780 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 66,1 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆեդերիկո Ռիկկա

Ֆեդերիկո Ռիկկա Ռոստանոլ (իսպ.՝ Federico Ricca Rostagnol, դեկտեմբերի 1, 1994(1994-12-01), Տարարիրաս, Colonia Department, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, «Մալագա» ակումբի և Ուրուգվայի հավաքականի պաշտպան:


== Ակումբային կարիերա ==
Ռիկկան «Դանուբիո» ակումբի սան է: 2013 թվականի օգոստոսի 18-ին՝ «Սերրո-Լարգո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Ուրուգվայի առաջնությունում: 2014 թվականի փետրվարի 15-ին՝ «Լիվերպուլ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ խփել է իր առաջին գոլը «Դանուբիո» ակումբի կազմում: Իր առաջին մրցաշրջանում Ռիկկան թիմին օգնել է հաղթել առաջնությունում:
2016 թվականի սկզբին Ֆեդերիկոն տեղափոխվել է իսպանական «Մալագա» ակումբ: Փետրվարի 27-ին՝ «Ռեալ Սոսիեդադ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Լա Լիգայում: Ապրիլի 20-ին՝ «Ռայո Վալեկանո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Ռիկկան խփել է իր առաջին գոլը «Մալագա» ակումբի կազմում:


== Միջազգային կարիերա ==
2015 թվականին Ռիկկան հաղթել է Կանադայում կայացած Պանամերիկյան խաղերում: Մրցաշարում նա մասնակցել է Տրինիդադ և Տոբագոյի, Պարագվայի, Բրազիլիայի և երկու անգամ էլ Մեքսիկայի հավաքականների դեմ խաղերին: Տրինիդադ և Տոբագոյի հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ Ֆեդերիկոն գոլ է խփել:
2017 թվականի հունիսի 4-ին՝ Իռլանդիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Ուրուգվայի հավաքականի կազմում:


== Ձեռքբերումներ ==
Ակումբային
 «Դանուբիո»

 Ուրուգվայի ֆուտբոլի առաջնություն — 2013/2014Միջազգային կարիերա
 Ուրուգվայ (մինչև 22)

 Պանամերիկյան խաղեր — 015


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
ֆուտբոլիստի էջը sports.ru կայքում
Ficha del jugador en Transfermarkt
Ֆեդերիկո Ռիկկա պրոֆիլը BDFutbol կայքում
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)Ֆեդերիկո Ռիկկա Թվիթթերում
Ֆենիս

Ֆենիս (ֆր.՝ Fénis), կոմունա Իտալիայի Վալե դ'Աոստա մարզում։
Բնակչությունը կազմում է 1694 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 25 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 68 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 11020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0165։
Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Մավրիկին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0165 769869
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.fenis.ao.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության Ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության Ազգային ինստիտուտ (անգլ.)
Զուլցբուրգ

Զուլցբուրգ (գերմ.՝ Sulzburg), կոմունա Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։
Ենթարկվում է Ֆրաիբուրգ շրջանին։ Մտնում է Բրայսգաու Վերին Շվարցվալդի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2742 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 22,73 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 3 15 111։ 
Քաղաքն բաժանված է 6 համայնքների։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Չյորնայա (Պոլոմկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չյորնայա (այլ կիրառումներ)Չյորնայա (ռուս.՝ Чёрная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օպարինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պոլոմկա գետի աջ ափին՝ 15 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Գետը հոսում է հյուսիս, անմարդաբնակ անտառային վայրում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100034990
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103499
Ավազանի կոդը - 10.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ամազոններ

Ամազոններ (լատ.՝ Amazona) թութակների ցեղ է։


== Արտաքին տեսքը ==
Սրանք բավականին մեծ թութակներ են։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 25-40 սմ։ Փետուրների գունավորումը կանաչ է, որոշների մոտ առկա են կարմիր բծեր մարմնի տարբեր մասերում։ Այս տեսակի առանձնահատկությունն է մեծ և հզոր կտուցը։ Թևերը միջին չափի են, մինչև պոչի ծայրը չեն հասնում։


== Տարածվածություն ==
Բնակվում են Կենտրոնական Ամերիկայում, Հարավային Ամերիկայում և Անտլանտյան կղզիներում։


== Կենսակերպը ==
Բնակեցնում են Ամազոնի ավազանի անտառները։


== Պահպանությունը ==
Որոշ ենթատեսակներ ներառված են միջազգային Կարմիր գրքում։


== Անազատության մեջ պահելու պայմանները ==
Անազատության մեջ, ինչպես մնացած մեծ թութակները շատ խստապահանջ են։ Ապրում են մոտ 70 տարի։ Որոշ տեսակներ ենթարկվում են վարժեցման և կարող են արտասանել մի քանի տասնյակ բառեր։


== Դասակարգում ==
Ցեղը ներառում է 32 տեսակ, որոնցից երկուսը վերացած են՝

Կապտաճակատ ամազոն (Amazona aestiva)
Ճամայական սևակտուց ամազոն (Amazona agilis)
Սպիտակաճակատ ամազոն (Amazona albifrons)
Վենեսուելական ամազոն (Amazona amazonica)
Կարմրախպիպ ամազոն (Amazona arausiaca)
Դեղնավիզ ամազոն (Amazona auropalliata)
Կարմրաճակատ ամազոն (Amazona autumnalis)
Դեղնաուս ամազոն (Amazona barbadensis)
Կարմրապոչ ամազոն (Amazona brasiliensis)
Ճամայական դեղնակտուց ամազոն (Amazona collaria)
Կապտաթուշ ամազոն (Amazona dufresniana)
Ամազոն Մյուլլերի (Amazona farinosa)
Տոնական ամազոն (Amazona festiva)
Կապտագլխարկ ամազոն (Amazona finschi)
Արքայական ամազոն (Amazona guildingii)
Կայսերական ամազոն (Amazona imperialis)
Amazona kawalli
Կուբայական ամազոն (Amazona leucocephala)
Վերացած Մարտինական ամազոն (Amazona martinica)
Զինվորական ամազոն (Amazona mercenaria)
Սուրինամյան ամազոն (Amazona ochrocephala)
Դեղնագլուխ ամազոն (Amazona oratrix)
Ճոխ ամազոն (Amazona pretrei)
Amazona rhodocorytha
Տուկումանյան ամազոն (Amazona tucumana)
Սևականջ ամազոն (Amazona ventralis)
Կապտերես ամազոն (Amazona versicolor)
Խաղողային ամազոն (Amazona vinacea)
Վերացած Մանուշակագույն ամազոն (Amazona violacea)
Կանաչաթուշ ամազոն (Amazona viridigenalis)
Պուերտոռիկյան ամազոն (Amazona vittata)
Դեղնասանձ ամազոն (Amazona xantholora)Դասկարգման աղյուսակից կախված՝ ենթատեսակների թիվը տատանվում է 26-32 միջակայքում։
Ներկայումս ցեղի մեջ մտնում է նաև՝

Դեղնափոր ամազոն (Amazona xanthops)


== Պատկերասրահ ==
Տեսակներ
		
		
		
		
		
		
		
		
Վերացած տեսակներ
		
		


== Գրականություն ==
Иерусалимский И. Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение. - Ростов-на-Дону։ Владис, 2001. - 320 с. - ISBN 5-94194-073-4
Попугаи - содержание, кормление, дрессировка/Сост. В.Е. Козлитин. Попугаи ։ М.։ Издательство «Проект – Ф», 2006.


== Ծանոթագրություններ ==
Բորիս Պաիճաձեի անվան «Դինամո» մարզադաշտ

Բորիս Պայճաձեի անվան «Դինամո» մարզադաշտ (վրաց.՝ ბორის პაიჭაძის სახელობის ეროვნული სტადიონი), ֆուտբոլային մարզադաշտ Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում։ Թբիլիսիի «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտն է։
Կառուցվել է 1936 թվականին վրացի ճարտարապետ Գիա Կուրդիանիի նախագծով։ Նորաստեղծ մարզադաշտը կարող էր տեղավորել 35 հազար հանդիսականի։ Այս մարզադաշտը խորհրդային տարիներին կրել է Լավրենտի Բերիայի, ապա Լենինի, իսկ 1995 թվականից ի վեր Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ Բորիս Պայճաձեի անունը։
Առաջին պաշտոնական հանդիպումը, որը անցկացվել է մարզադաշտում վերանորոգումից հետո դա եղել է ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի 1/32 եզրափակչի «Դինամո» (Թբիլիսի) - «Սիթի» (Ուելս) հանդիպումը, որտեղ վրացիները հաղթել են 3-0 հաշվով։
«Դինամո» մարզադաշտում Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը նշել է մի շարք խոշոր հաշվով հաղթանակներ։ Հաղթել է օրինակ՝ Ուելսին (5-0), Հայաստանին (7-0) և Լեհաստանին (3-0)։
Այս մարզադաշտը 2015 թվականի օգոստոսի 11-ին հյուրընկալել է Եվրոպայի սուպերգավաթի «Բարսելոնա» - «Սևիլյա» հանդիպումը (5-4)։


== Արտաքին հղումներ ==
Բորիս Պայճաձեի անվան «Դինամո» մարզադաշտի պաշտոնական կայքը
«Դինամո» մարզադաշտի մասին
Ալեքս դա Քիդ

Ալեքսանդր Գրանդ, (անգլ. Alexander Grant), ավելի հայտնի է Ալեքս Դա Քիդ անունով (անգլ. Alex da Kid) (ծնված՝ 1893 թվականի օգոստոսի 27), բրիտանացի հիփ-հոփ երգիչ, Գրեմմի մրցանակաբաշխության հաղթող։ Նա զբաղվում է Նիկի Մինաժի, Հեյլի Ուիլյամսի, Էմինեմի, Ռիհաննայի, Պաֆֆ Դեդդիի, Դոքտոր Դրեի, Վ.Օ.Վ., Սքայլար Գրեի, և Lupe Fiasco, Imagine Dragons պրոդյուսերինգով։


== Պրոդյուսերական սկավառակագրություն ==


=== 2008 ===
Kardinal Offishall - Not 4 Sale

"Going In"Միշել Ուիլյամս - Unexpected

"Hello Heartbreak"


=== 2009 ===
Alesha Dixon - The Alesha Show (Encore edition

"All Out of Tune"


=== 2010 ===
Nicki Minaj - Massive Attack - single
"Massive Attack" (feat. Sean Garrett; produced with Sean Garrett)B.o.B - B.o.B Presents։ The Adventures of Bobby Ray

"Airplanes" (feat. Hayley Williams of Paramore; produced with DJ Frank E)
"Airplanes, Part II" (feat. Eminem and Hayley Williams of Paramore; produced with Eminem and Luis Resto)Eminem - Recovery

"Love the Way You Lie"Rihanna - Loud

"Love the Way You Lie (Part II)"T.I. - No Mercy
"Castle Walls"Diddy - Dirty Money - Last Train to Paris

"Coming Home" (featuring Skylar Grey)


=== 2011 ===
Dr. Dre - Detox
"I Need a Doctor" (feat. Eminem & Skylar Grey)Lupe Fiasco - Lasers
"Words I Never Said" (feat. Skylar Grey)


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուսաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Ռուսաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է 2005 թվականից։ Մրցույթում հաղթել է մեկ անգամ Մանկական Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթում։


== Մասնակցումներ ==
Էդվարդ Միքայելյան

Էդվարդ Բալաբեկի Միքայելյան (մայիսի 25, 1950(1950-05-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ԽՍՀՄ մարմնամարզիկ, մարզիչ, ԽՍՀՄ առաջնությունների բազմաթիվ մրցանակակիր, աշխարհի առաջնության (1974) և Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր (1972)։ ԽՍՀՄ միջազգային դասի սպորտի վարպետ։


== Կենսագրություն ==
Էդվարդ Միքայելյանը սպորտային մարմնամարզությամբ սկսվել է զբաղվել 1960 թվականից՝ Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր վարպետ Լեոնիդ Զախարյանի մոտ։ 1967-1974 թվականներին մտել է ԽՍՀՄ ազգային հավաքականի մեջ, որի կազմում Մյունխենի Օլիմպիական խաղերին և Վարնայի աշխարհի առաջնությանը դարձել է արծաթե մեդալակիր։ Սպորտային կարիերան ավարտել 1976 թվականին։
Հետագայում զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ։ 1993-1994 թվականներին եղել է Հայաստանի սպորտային մարմնամարզության ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչը։ 1995 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ 2006 թվականից աշխատում է Սակրամենտոյի մարմնամարզական կենտրոնում։


== Ընտանիք ==
Ռուբեն Միքայելյանը (1952-2008)՝ եղբայրը, ԽՍՀՄ սպորտային մարմնամարզության չեմպիոն է՝ ձիերի վրա արած վարժություններով (1975)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էդվարդ Միքայելյանը Gymnast.ru կայքում Archived 2012-02-05 at the Wayback Machine.
http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mi/edvard-mikayelyan-1.html Archived 2012-04-20 at the Wayback Machine.
Պրոֆիլը Սակրամենտոյի միջազգային մարմնամարզական կենտրոնի կայքում (անգլ.)
Ձայնորդներ

Ձայնորդներ, բաղաձայն հնչյուններ, որոնք իրենց ձայնային հատկանիշներով առավել մոտ են ձայնավորներին։


== Բնութագրությունը ==
Արտաբերությամբ ձայնորդներ բնութագրվում են արգելքների՝ նեղվածքների, առկայությամբ, դա հիմք է տալիս ձայնորդներ դասելու բաղաձայնների շարքը։
Սակայն ձայնային սպեկտրով ձայնորդներ նմանվում են ձայնավորներին և բնութագրվում են որոշակի ձևամասնիկներով, որոնք, ի տարբերություն ձայնավորների, ավելի թույլ են։ Ձայնորդներ ունեն նաև գործառական առանձնահատկություն. որոշ լեզուներում (սերբերեն, չեխերեն, անգլերեն) դրանք կարող են հանդես գալ նաև որպես վանկարար հնչյուններ։ Հայերենի ձայնորդներ են մ, ն, լ, յ, ր, ռ։


== Կազմավորությունը ==
Ըստ կազմավորման տեղի լինում են ռնգային՝ մ, ն, քմային՝ յ, ալվեոլային՝ ր, ռ, լնդերքային՝ լ։ Ըստ արտաբերման եղանակի մ և ն հպական ձայնորդներ են, ր, լ, յ՝ նեղվածքային, իսկ ռ՝ թրթռուն։
Իլյա Շոր

Իլյա Շոր  (ռուս.՝ Иля-Шор), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Երտիմ գետի ձախ ափին՝ 67 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03020200212103000023078
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002307
Ավազանի կոդը -  03.03.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հավայան կղզիներ

Հավայան կղզիներ (անգլ.՝ Hawaiian Islands), նախկինում Սանդվիչյան կղզիներ, Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսում գտնվող քսանչորս կղզիներից և ատոլլներից կազմված կղզեխումբ։ Կղզեխումբն ունի հրաբխային ծագում. անունը ստացել է կղզեխմբի խոշորագույն կղզի Հավայիի անվանումից։ Կղզեխումբը 1959 թ-ից սկսած որպես առանձին նահագ մտնում է ԱՄՆ-ի կազմի մեջ։ Հավայան կղզիները հայտնաբերվել են 1778 թ-ի հունվարի 18-ին անգլիացի հռչակավոր ծովագնաց Ջեյմս Կուկի կողմից։


== Անվանում ==
Հայտնագործել է անգլիացի ծովագնաց Ջեյմս Կուկը 1778 թվականին (բայց դեռևս 16-րդ դարում այդ կղզիներն այցելել էին իսպանացի ծովագնացները) և անվանել Սանդվիչյան կղզիներ՝ ի պատիվ անգլիական ծովակալության այն ժամանակվա լորդ Սանդվիչի (Sandwich)․ այդ անվանումը կղզիների բնիկները երբեք չեն ընդունել։ Կղզիները Հավայան կղզիներ են կոչվել Հավայի գլխավոր կղզու անունով, որը հավայի լեզվով նշանակում է «աստվածների տեղ» և կապված է կղզում գտնվող Մաունա Կեա և Մաունա Լոա հրաբուխների հետ։
1898 թվականի իսպանա-ամերկյան պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ-ն բռնակցեց այս կղզիները՝ նրանց տալով «տարածքի» ստատուս։


== Կղզեխմբի կղզիները ==
Հարավարևելյան (հիմնական) կղզիներ.

Հավայի կամ Մեծ կղզի
Կաուաի
Կահոոլավե
Լանաի
Մաուի
Մոլոկաի
Նիիհաու
ՕահուՀյուսիսարևմտյան կղզիներ (փոքր կղզիներ, խութեր, ժայռեր).

Միդուեյ կղզիներ (չեն մտնում Հավայի շրջանի կազմի մեջ)
Կուրե
Պերլ էնդ Հերմես
Լիսյանսկու կղզի
Լայսան
Նիհաո
Մարո (խութ)
Գարդներ (ժայռեր)
Նեկեր
Ֆրենչ-Ֆրիգատ-Շոլս


== Աղբյուրներ ==
Բուգոր (գյուղ, Յամպոլի շրջան)

Բուգոր (ուկրաիներեն՝ Бугор), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուգոր գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մովսես

Մովսես (եբրայերեն՝ משֶׁה Մոշե)՝ աստվածաշնչային ծագումով անուն է, եբրայերենից թարգմանաբար նշանակում է՝ «ջրից հանված»։ Նշվում է նաև Ղուրանում։ Ազգանունաստեղծ է Մովսիսյանի համար։


== Անունը կրողները ==


=== Մինչև 19րդ դար ===
Մովսես Արծկեցի` հայ ժամանակագիր
Մովսես Խորենացի (410-490 թթ.) 5րդ դարի հայ գրող, բանաստեղծ իմաստասեր և աստվածաբան
Մովսես Կաղանկատվացի` 7րդ դարի հայ պատմիչ
Մովսես Երզնկացի (մ.1323 թ.Երզնկա) 14րդ դարի մանկավարժ
Մովսես Դասխուրանցի 10րդ դարի հայ պատմիչ
Մովսես Սարաֆյան` 18րդ դարի ազատագրական գործիչ
Մովսես Քերթող`8րդ դարի եկեղեցական գործիչ


=== 19-20րդ դարեր ===
Մովսես Արազի (1878 թ.Շուլավեր-1964 թ.)` հայ արձակագիր և թարգմանիչ
Մովսես Բաղրամյան` 18րդ դարի ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ
Մովսես Գորգիսյան (1961-1990 թ.Երասխ)` քաղաքական գործիչ
Մովսես Գրիգորյան (1905-95 թթ.)` հայ խորհրդային փիլիսոփա
Մովսես Հակոբյան (*1965 թ.)` գեներալ, Արցախի պատերազմի մասնակից
Մովսես Պողոսյան ամերիկահայ ջութակահար
Մովսես Սիլիկյան (*1862 թ.Վարդաշեն, Նուխիի գավառ-†1937 թ.Սպանվել է Երևանում) ռուսական և հայկական բանակների ուդի ազգության գործիչ


=== Ամենայն հայոց կաթողիկոսներ ===
Մովսես Ա (456-461 թթ.)
Մովսես Բ (574-604 թթ.)
Մովսես Գ (1629-1632 թթ.)


== Որպես ազգանուն ==
Հակոբ Մովսես (*1952 թ.)` բանաստեղծ


== Այլ լեզուներով ==
ադրբեջաներեն՝  Մուսա•Musa
անգլերեն՝  Մոուզես•Moses
գերմաներեն՝  •Moses
եբրայերեն՝  Մոշե•משה
իտալերեն՝  •Mosè
իսպաներեն՝  •Moisés
լատիներեն՝  •Mozus
լեհերեն՝  •Mojżesz
ճապոներեն՝  •モーゼス
չեխերեն՝  •Moše
ռուսերեն՝  Մոիսեյ•Моисей
ուկրաիներեն՝ Мусій
ֆիններեն՝ Mooses
ֆրանսերեն՝  •Moïse


== Տեղանուններում ==
Մովսես` գյուղ Տավուշի մարզում


== Գրելաձևերը ==
դասական ուղղագրությամբ` ՄՈՎՍԷՍ
անձնագրերում, լատինագիր` MOVSES


== Տե'ս նաև` ==
Մովսես մարգարե


== Ծանոթագրություններ ==
Աղբրացեղ

Աղբրացեղ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն եղբայր և ցեղ բառերից։ Նշանակում է «եղբոր ցեղից»։ Գործածվել է 1631 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Քովինգտոն շրջան (Ալաբամա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քովինգտոն շրջան (այլ կիրառումներ)Քովինգտոն (անգլ.՝ Covington County), ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.668 կմ² է, բնակչությունը՝ 37.765 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Անդալուզիա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1821 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Թովմաս վանք (Վան)

Սուրբ Թովմասի վանք, կիսավեր հայկական վանք Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Ռշտունիք գավառի Գավաշի (Ոստան) գավառակի հայկական Գանձակ (Կանզակ, այժմ՝ Ալթընսաչ) և Մանազկերտ գյուղի մոտ, Վանա լիճի հարավային ափին։


== Տեղադիրք ==
Վանքը գտնվում է Վանա լճի հարևանությամբ, ափից 80 մետր հեռու, 2․000մ բարձրություն ունեցող բլրի գագաթին։ Վանքը Վան քաղաքից հեռու է 75կմ, իսկ Գևաշից՝ 40 կմ։ Այստեղ կարելի է հասնել և ցամաքային ճանապարհով, և նավով։


== Պատմություն ==
Պատմիչ Թովմա Արծրունու վկայությամբ՝ վանքը կառուցվել է 10-11-րդ դարերում Մանուել ճարտարապետի կողմից։ Վանքը կառուցվել է Եդեսիայից տեղափոխված Թովմաս առաքյալի մասունքների ամփոփման համար։ Սուրբ Թովմասը քրիստոնեություն է քարոզել Հնդկաստանում, որտեղ քրիստոնեական համայնքը դեռ գոյատևում է Կերալայում։ Վանքը հիշատակվում է 15-րդ դարի ձեռագրերում։
Ներսի հատվածները վերականգնվել են 1581 թվականին, իսկ արտաքին աղյուսը նորոգվել է 1801 թվականին։ 1671 թվականին կառուցվել են վանքի շուրջ կանգնած պարիսպները։
Այն լքվել է նույնիսկ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց առաջ։ Վերջին վանականները հեռացել էին 1895 թվականի Համիդյան ջարդերի ժամանակ, երբ վանքը հարձակման ենթարկվեց քրդերի կողմից։ Վանքից 100 մետր արևմուտք հայկական գերեզմանատունն է, որտեղ դեռևս պահպանվել են մեծ թվով նախշազարդ տապանաքարեր։


== Ճարտարապետական բնութագիր ==
Վանքը շինված է սրբատաշ քարերով։ Արտաքուստ չափազանց պարզ է։ Ունի ութանկյուն գմբեթ։ Վանքի կոզակը բոլորակաձև է՝ ռոմանական կամարով և զարդարված ոսկեզօծ գեղեցիկ խաչկալով։ Կոզակի երկու կողմերում կան մեկական ավանդատներ, որոնցից մեկի մեջ էլ ամփոփված է Սուրբ Թովմաս առաքյալի մասունքները։ Նմանատիպ երկու ավանդատներ կան նաև արևմտյան պատի կից՝ նվիրված Պետրոս և Պողոս առաքյալներին։
Վանքի երկարությունը 11 մետր է, լայնությունը՝ 7մ, բարձրությունը՝ 7,5մ։ Գավիթը շինված է սրբատաշ քարերով։ Չորս ամբողջական և ութ կիսասյուների վրա պայտաձև կամարները պահում են թաղակապ տանիքը։
Ըստ պատմաբան Արա Սարաֆյանի՝ վանքը չունի պաշտպանության պաշտոնական կարգավիճակ և գտնվում է փլուզման վտանգի տակ։ Վերջերս կատարած այցից հետո նա հայտնել է, որ «փլուզվել են սյունասրահի տանիքի մասերը, ինչպես նաև պատերի կտորներ և հենասյուներ։ Ավելի շատ խաչքարեր են վնասվել նաև վանքի գերեզմանատանը»։ Շենքը խոցելի է եղել գանձ որոնողների համար, ովքեր հավատում են թաղված հայկական գանձերի մասին պատմություններին։ Սուրբ Թովմաս հայկական վանքի տարածքը մի կողմից գանձախույզների թիրախ է, իսկ մյուս կողմից՝ անասունների համար արոտավայր և ախոռ։
Պատմական այս կառույցը կիսավեր լինելու պատճառով անտեսված է նաև զբոսաշրջիկների կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարզական մամուլ

Մարզական մամուլ, սպորտային մամուլ, ֆիզկուլտուրան ու սպորտը պրոպագանդող թերթեր, հանդեսներ, տեղեկատուներ, տպագիր և/կամ առցանց այլ պարբերականներ։ 
Մարզական լրագրության սկիզբը դրվել է 19-րդ դարի սկզբներին։ Միջին և ցածր խավերի շրջանում սպորտի աճող ժողովրդականությանը համընթաց զանգվածային լրատվամիջոցներում սպորտային բովանդակությունն առավել լայն լուսաբանում ձեռք բերեց։
Հայաստանում առաջին անգամ սպորտային պարբերական լույս է տեսել 1956 թվականին՝ «Հայաստանի ֆիզկուլտուրնիկ» թերթը։ 1972 թվականին լույս է տեսել «Շախմատային Հայաստան» հանդեսը։ 
Մարզական մամուլ կարող են հրատարակել մարզական միությունները, ակումբները և մասնավոր հրատարակությունները։ Մարզական մամուլի հատուկ խումբ են կազմում միջազգային մարզական միավորումների թերթերը, ամսագրերն ու տեղեկատուները։ Ժամանակակից իրականության մեջ, համացանցային բլոգներն ու թվիթները (Թվիթեր կայքում արված միկրոբլոգային հրապարակումներ) առավել ընդլայնեցին մարզական մամուլի սահմանները։
Զարգացման հոգեբանություն

Գենետիկական հոգեբանություն կամ տարիքային հոգեբանություն (հուն․՝ προέλευσης - ծագում), գիտություն կենդանիների վարքի զարգացում և մարդու հոգեկան կառուցվածքի մասին։ Այլ կերպ զարգացման հոգեբանությունը ընդհանուր հոգեբանության կարևոր ու հեռանկարային ճյուղերից է։


== Ուսումնասիրման առարկա ==
Ուսումնասիրում է տեսակների կենսաբանական էվոլյուցիայի (ֆիլոգենեզի) ընթացքում կենդանիների վարքի փոփոխությունները, ինչպես նաև մարդու ծագման պատմության (օնտոգենեզի) ընթացքում հոգեկանի զարգացման օրենքները։
Այն հետազոտում է մարդկային հոգեկանի զարգացման բոլոր փուլերը, իմացական գործընթացների, հոգեկան հատկությունների տարիքային զարգացման ու ձևավորման հիմնախնդիրները և հաշվի է առնում կենսաբանական, մարդաբանական, սոցիալական և հոգեբանական գործոնները, որոնք ազդում և նպաստում են հոգեկանի զարգացմանը։ Զարգացման հոգեբանությունը ձգտում է բացահայտել օնտոգենեզի հաջորդական փուլերի հոգեբանական բովանդակությունը և հոգեկան պրոցեսների տարիքային դինամիկան։ Այն ունի իր ենթաճյուղերը՝ պրենատալ շրջանի հոգեբանություն, մանկական և մեծահասակների հոգեբանություն։


== Հիմնական բնագավառներ ==
Գենետիկական հոգեբանության հիմնական բնագավառներն են մարդու և կենդանիների հոգեկան երևույթների համեմատական ուսումնասիրությունը և մանկան բարձր նյարդային համակարգության, վարքի և հոգեկան երևույթների օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ Գենետիկական հոգեբանությունը բացատրում է ճանաչողական հոգեկան պրոցեսների (զգայություն, ըմբռնում, հիշողություն, մտածողություն, երևակայություն) ծագումն ու զարգացումը։ Նա հնարավորություն է տալիս հոգեբանական գիտությունը կառուցել գիտաբնագիտական հիմքի վրա։


== Տես նաև ==
Մանկան հոգեբանություն
Համեմատական հոգեբանություն


== Գրականություն ==
Պավլով Ի. Պ., Տատընաիր երկ., Ե., 1951։
Флейвем Дж., Генетическая психология Жана Плаже, М., 1967
Ստորին Սիվյոլ

Ստորին Սիվյոլ (ռուս.՝ Нижняя Сывъёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Տոբիս գետի աջ ափին՝ 46 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 20 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000076578
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007657
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Յարդըմլը

Յարդըմլը (ադրբ.՝ Yardımlı), քաղաք Ադրբեջանական Հանրապետությունում, Յարդըմլուի շրջանի վարչական կենտրոն։ Բնակչությունը՝ 7623 մարդ (2020)։


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի քաղաքներ
Յարդըմլուի շրջան
Մի նշանակման պատմություն

«Մի նշանակման պատմություն» (ռուս.՝ «История одного назначения»), ռուսական պատմական ֆիլմ՝ նկարահանված ռեժիսոր  Ավդոտյա Սմիրնովայի կողմից։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ալեքսեյ Սմիրնովը, Եվգենի Խարիտոնովը, Ֆիլիպ Գուրևիչը և Իրինա Գորբաչովան։ Ռուսաստանում ֆիլմը վարձույթի է հանվել 2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը նկարահանվել է իրական դեպքերի հիման վրա։ Մայրաքաղաքային պորուչիկ Գրիգորի Կոլոկոլցևը, ոգեշնչված առաջավոր գաղափարներով, մեկնում է Տուլայի մարզ՝ ծառայելու հետևակ գնդում։ Այնտեղ տեղի է ունենում ռազմական հանցագործություն։ Զինվորին, որի ուսերին է ընկնում մեղքը, սպառնում է ռազմական տրիբունալ և գնդակահարություն։ Կոլոկոլցևը դիմում է կոմս Տոլստոյի օգնությանը, որը հանձն է առնում պաշտպանել անմեղ մարդուն։


== Դերերում ==
Ալեքսեյ Սմիրնով - Գրիգորի Ապոլոնովիչ Կոլոկոլցև, մայրաքաղաքային պորուչիկ
Եվգենի Խարիտոնով - Լև Նիկոլաևիչ Տոլստոյ
Ֆիլիպ Գուրևիչ - Վասիլի Ստեպանովիչ Շաբունին, գրագիր
Իրինա Գորբաչևա - Սոֆյա Անդրեևնա Տոլստայա
Ելիզավետա Յանկովկասայա - Տատյանա Անդրեևնա Բերս
Իգոր Զոլոտովիցկի - Նիկոլայ Իլյիչ, կառավարիչ
Աննա Միխալկովա - Աննա Իվանովնա, ուսուցչուհի, «նիհիլիստ»
Սերգեյ Ումանով - Ալեքսանդր Մատվեևիչ Ստասյուլևիչ, պրապորշչիկ
Աննա Պարմաս - Դաշուտկայի մայրը
Անդրեյ Սմիրնով - Ապոլոն Կոլոկոլցև
Լուկաշ Սիմլատ - Կազիմիր Բրոնիսլավովիչ Յացևիչ, կապիտան, վաշտի հրամանատար
Ալեքսեյ Մակարով - Սերգեյ Տոլստոյ
Կիրիլ Վասիլև - Բաբիլյով, ֆելդֆեբել
Տատյանա Կալգանովա - Ակուլինա
Աննա Ռիցարևա - Դաշուտկա
Արտյոմի Պադալկա
Սերգեյ Չետվերտկով - դատարանի այցելու
Սերգեյ Կորենկով - լաքեյ
Ալեքսեյ Չուբկին - ուղեկցորդ
Լև Լետով -  Լև Տոլստոյի որդին
Մարգարիտա Լիտովչենկո
Նիկոլայ Յակովլև - խոհարար
Գենադի Սմիրնով - Պյոտր Ալեքսեևիչ Յունոշա, գնդապետ
Օլգա Ալբանովա - Ալեքսանդրա Անդրեևնա Տոլստայա
Անդրեյ Պրոշկին - Միլյուտին
Լեոնիդ Ալիմով  -  գեր մարդ գնացքում
Դանիիլ Շիգապով - տխուր մարդ գնացքում
Ալեքսանդր Զավյալով - ավագ
Կոնստանտին Շելեստուն - հետախույզ
Վադիմ Սկվիրսկի - Միխեև, գնդի բժիշկ
Գլեբ Սիշկո - Եգոր


== Ստեղծում ==
Նկարահանումները անցկացվել են Պսկովի շրջանի Պուշկինսկիե Գորի գյուղում՝ Տոլստոյի «Յասնայա Պոլյանա» թանգարան-կալվածքում, «Լենֆիլմ» կինոստուդիայի տաղավարներում, ինչպես նաև Սանկտ Պետերբուրգում՝ Գավրիիլ Դերժավինի տուն-թանգարանում, Նեկրասովի թանգարան-բնակարանում և Գիտնականների տանը։


== Քննադատություն ==
Ֆիլմը ստացել է բարձր գնահատականներ կինոքննադատների կողմից։ Megacritic կայքում ֆիլմը ստացել է 10-ից 7,6 միավոր՝ ըստ 18 գրախոսությունների։ Անտոն Դոլինը այսպես է բնութագրել ֆիլմը․ «Մեր առջև՝ խայթիչ, դառը, չար և շատ ճշգրիտ մտորում է Ռուսաստանի լիբերալիզմի մասին»։


== Մրցանակներ ==
2018 – «Կինոտավր» փառատոն.
Գորինի անվան մրցանակ լավագույն սցենարի համար (ֆիլմ «Մի նշանակման պատմություն»)
Հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակ
2018 – «Կրայ Սվետա» փառատոն.
Հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակ
2019 – «Ոսկե արծիվ» մրցանակ 2018 թվականի համար.
«Լավագույն սցենար» անվանակարգում
2019 – «Նիկա» մրցանակ 2018 թվականի համար.
«Լավագույն սցենար» անվանակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պետության և իրավունքի պատմություն

Պետության և իրավունքի պատմություն, գիտաիրավական գիտություն, որը զբաղվում է պետության և իրավունքի համակարգի զարգացման պատմական օրինաչափության հայտնաբերմամբ և հետազոտությամբ։


== Տես նաև ==
Պետության և իրավունքի տեսություն


== Գրականություն ==
Արա Ասլանյան,  Հայաստանի պետության և իրավունքի պատմություն, Երևան, ««Վան Արյան»», 2009 — 340 էջ. — 500 հատ։
Սինգայ (գյուղ, Կորոստենի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍինգայՍինգայ (ուկրաիներեն՝ Сингаї), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բոլշիե Սինգաի։ Հիմնադրվել է 1467 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սինգայ գյուղում բնակվում էր 608 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2483 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 244,87 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Եղնիկ (Արագածոտնի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Եղնիկ (այլ կիրառումներ)Եղնիկ, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, մարզկենտրոնից 49 կմ հյուսիս-արևելք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1900 մ։


== Բնակչություն ==
Եղնիկի ազգաբնակչության փոփոխությունը


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է դաշտավարությամբ և անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղից 2 կմ հյուսիս-արևելք գտնվում է X-XII դարերի Եղանց գյուղատեղին, որտեղ էլ գտնվում է 1866 թվականի Սուրբ Նշան եկեղեցին։


== Տես նաև ==
Եղնիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Նադեժդա Օդե

Նադեժդա Իվանովնա Օդե (օրիորդական ազգանունը՝ Սմիրնովա, հունիսի 15, 1926(1926-06-15) - ապրիլի 30, 2009(2009-04-30), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), ռուս քանդակագործ, ռեստավրատոր։ Լենինյան մրցանակի դափնեկիր (1986), ԽՍՀՄ նկարիչների միության, Սանկտ Պետերբուրգի Ռեստավրատորների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Նադեժդա Օդեն ծնվել է 1926 թվականի հունիսի 15-ին։ 1947 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Լենինգրադի գեղարվեստաարդյունաբերական ուսումնարանը։ Սովորելու ժամանակ մասնակցել է Մարիինյան թատրոնի, Պավլովյան պալատի վերականգնմանը։
Աշխատել է Լենինգրադի ռեստավրացիայի արվեստանոցներում (НПО «Реставрация»)։ Եղել է դեկորատիվ ծեփագործության վարպետ, ստեղծել է մոդելներ Լենինգրադի պալատների ինտերիերների դեկորատիվ վերականգնման համար։ Մասնակցել է Ելագինի և Շուվալովների պալատների, Նարվայան դարպասների, Պետորս I-ի ամառային պալատի, Օրանիենբաումի Չինական պալատի, Սմոլնիի և Ռուսական թանգարանի վերականգնմանը։ 1964 թվականից սկսած ավելի քան 40 տարի աշխատել է Պետերգոֆի պալատ-այգու վերականգնման վրա. վերականգնել է փորաքանդակովի և ծեփակերտ դեկորը Մեծ պալատում (Գահի, Չեսմենսկի և Դիմանկարների դահլիճները, Սպիտակ ճաշասենյակը, չինական աշխատասենյակները, Պետրոս I-ի ննջասենյակի բուխարին, Շքասանդուղքի և Պետրովյան աշխատասենյակի պաննոն, Կաքավների հյուրասրահի ծեփակերտվածքը), Մոնպլեզիրում, Մառլիում, Եկատերինինյան մասնաշենքում։
Անդամակցել է Պետերբուրգի նկարիչների միության ռեստավրատորների խմբակին։ Եղել է Մշակութային ժառանգության պահպանության և վերականգնման ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկը (2006)։


=== Ընտանիք ===
Ամուսինը՝ Օտտո Օդե, նկարիչ-ռեստավրատոր,

Որդին՝ Ալեքսանդր Օդե, նկարիչ-ռեստավրատոր,
Թոռներ՝
Եկատերինա Օդե (ծնվ.՝ 1988),
Վարվառա Շտրազբուրգ (Օդե, ծնվ.՝ 1989),
Ալեքսանդր Օդե (ծնվ.՝ 1995)
Քույրերը՝ Սոֆյա Վախլակովա (Սմիրնովա), Աննա Սմիրնովա
Եղբայրը՝ Անատոլի Սմիրնով, Գեղարվեստի ակադեմիայի գեղարվեստի պրոֆեսոր


== Պարգևներ ==
Լենինյան մրցանակ արվեստի բնագավառում (1986) – Լենինգրադի արվարձանների պալատա-պարկային համալիրների վերականգնման համար
Ժողովրդական տնտեսության ձեռքբերումների ցուցահանդեսի ոսկե մեդալ – Լիտեյնի կամրջի ճաղերի մոդելի համար
Արվեստի և մշակույթի հուշարձանների պետական վերահսկման, օգտագործման ու պահպանության կոմիտեի պատվոգիր (2006) – Սանկտ Պետերբուրգի պատմական ու մշակութային ժառանգության այպանության գործում ունեցած մեծ ավանդի համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Англинов К. А. Новый Петергоф։ Путеводитель. — Петродворец, Б.и., 2003.
Андреева В. И. Дворцово-парковый ансамбль Михайловской дачи։ К вопросу об истории создания // Памятники истории и культуры Санкт-Петербурга. — СПб.։ Белое и чёрное, 2000. — Вып. 5.
Анциферов Н. П. Пригороды Ленинграда. Города Пушкин, Павловск, Петродворец. — М.։ Гослитмузей, 1946.
Ардикуца В. Е. Петродворец։ путеводитель. — Л.։ Лениздат, 1974.
Ардикуца В. Е. Фонтаны Петергофа. — Л.։ Лениздат, 1972.
Архипов Н. И. Ассамблейный зал Монплезира — произведение Растрелли // Ленинградская городская инспекция по охране памятников։ Научные сообщения. — Л.։ Проектный к-т института «Ленпроект», 1959.
Архипов Н. И., Раскин А. Г. Петродворец. — Л.; М.։ Искусство, 1961.
Гуревич И. М., Знаменов В. В., Мясоедов Е. Г. Большой петергофский дворец. — Л.։ Лениздат, 1979.
Орлова Ж. «Один к одному» // Юный техник. — 1986. — № 3. — С. 32-38.
Forever Not Yours

«Forever Not Yours», նորվեգական a-ha խմբի առաջին սինգլը Lifelines ձայնասկավառակից։ Եվրոպայի շատ երկրներում սինգլը առաջին անգամ հնչել է ռադիոյով 2002 թվականի փետրվարի 22-ին (Բելգիայում՝ ապրիլի 15-ին)։ Սինգլի թողարկումը եվրոպական երկրների մեծ մասում կայացել է 2002 թվականի ապրիլի 2-ին (Նորվեգիայում՝ ապրիլի 8-ին)։
Սինգլը ձայնագրվել է Lydlab Studios-ում (Օսլո) և Strongroom-ում (Լոնդոն)։ Երգի բառերի հեղինակը Մորթեն Հարքեթն ու Օլե Սվերե Օլսենն են, երաժշտության հեղինակները՝ Մագնե Ֆուրուհոլմենը և Մորթեն Հարքեթը։ Պրոդյուսերներն են Սթիվեն Հոջը և Մարտին Լենդքվիսթը։
«Forever Not Yours» սինգլը առաջին տեղն է զբաղեցրել նորվեգական վարկանիշային սանդղակում։


== Ստեղծագործություններ ==
«Forever Not Yours» — 4։06
«Differences» (Original Demo) — 2։47
«Hunting High and Low» (Live in Oslo) — 7։07
«Manhattan Skyline» (Live in Oslo) — 6։14


== Արտաքին հղումներ ==
«Forever Not Yours» երգի տեսահոլովակը YouTube-ում
Մ.թ.ա. 566


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==