Բենջամին Զեֆանայա

Բենիամին Զեֆանայա (անգլ.՝ Benjamin Zephaniah ապրիլի 15, 1958(1958-04-15), Հենդուորս, Անգլիա, Բիրմինգհեմ, Ուորիքշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն Բիրմինգհեմ, Անգլիա), բրիտանացի ռաստաֆարացի գրող և պոետ։ Ժամանակակից անգլիական գրականության հայտնի ներկայացուցիչը 2008 թվականին ընդգրկվել է բրիտանական Times-ի հիսուն մեծագույն հետպատերազմյան գրողների ցուցակում։
Ըստ Զեֆանայի, նրա առաքելությունն է պայքարել ակադեմիական պոեզիայի դեմ, և նա ցանկանում է «փոխանցել այն բոլոր մարդկանց, ովքեր չեն կարդում գրքեր»։


== Կենսագրություն ==
Բենիամին Զեֆանայան ծնվել և մեծացել է Հենդսվորթում, Բիրմինգհեմի տարածքում, որը նա անվանում էր Եվրոպայի մայրաքաղաք։ Բենիամինը ծնվել է փոստատարի և բուժքրոջ ընտանիքում ։ Տառապում է դիսլեքսիայով, հաճախում էր ուղղիչ դպրոց, սակայն ստիպված է եղել թողնել այն 13 տարեկանում կարդալու և գրելու անկարողության պատճառով։
Նա գրում է, որ իր պոեզիան սկիզբ է առել Յամակայի ռիթմերից ու «Փողոցային քաղաքականությունից»։ Նրա առաջին ելույթը եկեղեցում էր, երբ նա 10 տարեկան էր, և 15 տարեկանում նրա բանաստեղծություններն արդեն հայտնի էին Հանդսվորթի Աֆրո-Կարիբյան և Ասիական համայնքներում։ Պատանեկության տարիներին հաշվառված է եղել ոստիկանությունում և բանտային պատիժ է կրել գողության համար։ Երբ նա ձանձրացավ սևամորթներին իրենց կյանքի մասին պատմելուց, նա 22 տարեկանում մեկնեց Լոնդոն լսարանը ավելի մեծացնելու նպատակով ։


== Հայացքները ==
2003 թվականի նոյեմբերին Զեֆանայան Guardian ին հայտնում է, որ հրաժարվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանից, քանի որ այն նրան հիշեցնում էր «Մեր նախնիներին բռնաբարել են և դաժան վերաբերմունք ցուցաբերել»։
Հանդիսանում է վեգան կազմակերպությունների հոգեբարձուն, Viva! (Բուսակերների միջազգային ձայնը կենդանիների համար), Աջակցում է PETA- ին։
Կենդանիների իրավունքների պաշտպանը, 2004 թվականին դարձել է կենդանիների ազատագրման ճակատ շարժման մասին Քեյթ Մաննի գրքի նախաբանի հեղինակը From Dusk 'til Dawn: An insider’s view of the growth of the Animal Liberation Movement։ 2007 թվականի օգոստոսին հայտարարեց որ «PETA»- ի հետ միասին մեկնարկում է կենդանիների ազատ արձակման հասարակական շարժման նախագիծը։
Կողմ է արտահայտվել Բրիտանական հանրապետության ստեղծմանը և միապետության չեղարկմանը։


== Անձնական կյանքը և ձեռքբերումները ==

Նա երկար տարիներ ապրել է Արևելյան Լոնդոնում, բայց 2008 թվականից ի վեր նա իր նստավայրը դարձնում է երկու տեղ Պեկինում և Լինքոլնշիր քաղաքում գտնվող Սպալդինգի մոտակայքում գտնվող գյուղում։ Իրեն անվանում է կրքոտ վեգան։ «Աստոն Բիլլա» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագու։12 տարի ամուսնացած էր թատերական ադմինիստրատոր Ամինայի հետ, որը լքել էր նրան 2001 թվականին ։
Հյուսիսային Լոնդոնի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1998), Բիրմինգհեմի Քաղաքային Համալսարան(1999), Ստաֆորդշիրի համալսարան (2002), Լոնդոնի Համալսարան Հարավային Ափին (2003), Էքսեթերի համալսարան և Ուեսթմինսթերի համալսարան(2006)։  2008 թվականի հուլիսի 17- ին ստացել է պատվավոր դոկտորի կոչում  Բիրմինգհեմի համալսարանում  ։ Ընդգրկվել է The Times-ի 50 մեծագույն հետպատերազմյան գրողների ցուցակում ՝ զբաղեցնելով 48-րդ հորիզոնականը։
Ստացել է Քեմբրիջի ժողովրդական փառատոնի մրցանակ 2008 թվականի օգոստոսի 2-ին, որից հետո ինքն իրեն բնութագրել է որպես «Rasta Folkie» ։ 11 տարեկանում դարձել է բուսակեր, իսկ 13-ում վեգան։ Նելսոն Մանդելան նրան անվանել է իր սիրելի բանաստեղծը ։


== Հրապարակումներ ==
Pen Rhythm բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն 1980 թվականին լույս է տեսել Page One Books-ում։ Նրա ալբոմը Ռաստա է, որը նվիրված է Նելսոն Մանդելային և դարձել Է The Wailers-ի առաջին ձայնագրությունը Բոբ Մարլիի մահից հետո, նրանց բերեց միջազգային ճանաչում, և հայտնվեցին Հարավսլավիայի չարթերում։


== Գրքեր ==


=== Պոեզիա ===
Pen Rhythm (1980)
The Dread Affair: Collected Poems (1985) Arena
City Psalms (1992) Bloodaxe Books
Inna Liverpool (1992) AK Press
Talking Turkeys (1995) Puffin Books
Propa Propaganda (1996) Bloodaxe Books
Funky Chickens (1997) Puffin
School’s Out: Poems Not for School (1997) AK Press
Funky Turkeys (Audiobook) (1999) AB
White Comedy (Unknown)
Wicked World! (2000) Puffin
Too Black, Too Strong (2001) Bloodaxe Books
The Little Book of Vegan Poems (2001) AK Press
Reggae Head (Audiobook) 57 Productions
Who’s Who


=== Վեպեր ===
Face (1999) Bloomsbury (опубликована в различных редакциях для взрослых и детей)
Refugee Boy (2001) Bloomsbury
Gangsta Rap (2004) Bloomsbury
Teacher’s Dead (2007) Bloomsbury
Dartnell (2009) Bloombsbury


=== Մանկական գրքեր ===
We are Britain (2002) Frances Lincoln
Primary Rhyming Dictionary (2004) Chambers Harrap
J is for Jamaica (2006) Frances Lincoln


== Պիեսներ ==
Listen to Your Parents (вошла в Theatre Centre: Plays for Young People — Celebrating 50 Years of Theatre Centre (2003) Aurora Metro; Longman, 2007)
Face: The Play


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
Rasta (1982) Upright (reissued 1989) Workers Playtime (UK Indie #22)
Us An Dem (1990) Island
Back to Roots (1995) Acid Jazz
Belly of De Beast (1996) Ariwa
Naked (2005) One Little Indian
Naked & Mixed-Up (2006) One Little Indian (Benjamin Zephaniah Vs. Rodney-P)


=== Սինգլներ ===
Dub Ranting EP (1982) Radical Wallpaper
Big Boys Don’t Make Girls Cry 12-inch single (1984) Upright
Crisis 12-inch single (1992) Workers Playtime
Empire (1995) Bomb the Bass with Zephaniah & Sinéad O'Connor


== Հատուկ հյուր ==
Heading for the Door Back to Base (2000) MPR Records


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Rasta poet publicly rejects his OBE by Merope Mills, published by The Guardian on 27 November 2003.
Benjamin Zephaniah — from The Black Presence in Britain