Մելիվայ Վաշինգտոն

Մելիվայ «Մալ» Վաշինգտոն (անգլ.՝ MaliVai "Mal" Washington, (/mælᵻˈviːə/ mal-i-vee-ə), ծնվել է 1969 թվականի հունիսի 20-ին, Գլեն Կոուվ, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիստ։ Նրա մենախաղի լավագույն արդյունքը եղել է 1996 թվականի Ուիմբլդոնի մենախաղի մրցաշարի եզրափակիչը, կարիերայի ընթացքում հաղթել է ATP մենախաղի 4 մրցաշարերում և հասել է համաշխարհային դասակարգման աղյուսակի 11-րդ հորիզոնական։


== Ընդհանուր տեղեկություն ==
Մելիվայը «General Motors» ընկերության աշխատակից Ուիլյամի և Կրիստինա Վաշինգտոնների հինգ երեխաներից մեկն է։ Նրա կրտսեր քույրը՝ Մաշոնան, նույնպես ժամանակին պրոֆեսիոնալ կերպով զբաղվել է թենիսով, 2000-ական թվականների առաջին կեսին մի քանի անգամ հասել է WTA մրցաշարերի եզրափակիչ և եղել է ասոցիացիայի երկու վարկանիշների Թոփ 55-ում։
Այժմ Մելիվայն ամուսնացած է։ Նա և նրա կին Ջենիֆերն ունեն երկու երեխա։
Խաղային կարիերայի ավարտից հետո Մելիվայը Հյուսիսային Ֆլորիդայի համալսարանում ուսուցանել է ֆինանսներ։ Հետագայում ամերիկացին աշխատել է անշարժ գույքի ոլորտում և ամերիկյան ESPN մարզական ալիքի կողմից աշխատանքի է ներգրավվել թենիսի մասին ծրագրերում։
1994 թվականին Վաշինգտոնը հիմնադրել է բարեգործական հիմնադրամ, որը երպիտասարդ մարդկանց օգնում է թենիս խաղալ, կրթություն ստանալ և ձեռք բերել կենսական անհրաժեշտ ունակություններ։ Կազմակերպության երիտասարդական կենտրոնին կից գոյություն ունեն թենիսի ութ կորտեր։


=== Խաղաոճ և պահվածքը կորտում ===
Կորտում ամերիկացին միատեսակ լավ էր կատարում բոլոր հնարավոր հարվածները։ Վաշինգտոնին առանձնացնում էր հոգեբանական կայունությունը, խաղի ժամանակ նա մտածում էր միայն թենիսի մասին։


== Մարզական կարիերա ==


=== Առաջին տարիներ ===
Հոր աջակցությամբ Մելիվայը հինգ տարեկանում առաջին անգամ իր ուժերն է փորձել թենիսում։
Ուսանողական տարեիներին Վաշինգտոնը ուսուցանել է Միչիգանի համալսարանում և խաղացել NCAA թենիսի լիգայում։
1987 թվականին Մելիվայը մասնակցել է պատանեկական թենիսի բարձրագույն խմբի երկու մրցաշարերի։ Ուիմբլդոնի մրցաշարում երիտասարդ ամերիկացին հասել է մենախաղի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ, իսկ ԱՄՆ բաց առաջնությունում՝ մինչև զուգախաղի մրցաշարի կիսաեզրափակիչ։
1988 թվականի հուլիսին Վաշինգտոնը նորամուտել է պրոֆեսիոնալ մրցաշարերում, հատուկ հրավեր ստանալով Վաշինգտոնի մրցաշարի հիմնական ցանցին։ Առաջին փորձը դրական էր, ամերիկացին առաջին շրջանում գերմանացի Կրիստիան Սակիանուին զիջել է միայն որոշիչ սեթի թայ-բրեյքում։
Աստիճանաբար փորձ ձեռք բերելով առավել բարձրակարգ մրցակիցների հետ հանդիպումներում, Մելիվայը 1989 թվականի օգոստոսի սկզբին շահել է իր առաջին տիտղոսը, հաղթանակի հասնելով Սիեթլի «Չելենջեր» մակարդակի մրցաշարում։ Նույն թվականին Մելիվայը նորամուտել է Մեծ Սաղավարտի մեծահասակների մրցաշարում, ազգային ասոցիացիայի կողմից հատուկ հրավեր ստանալով ԱՄՆ բաց առաջնության հիմնական ցանցին։ Նորամուտը դարձել է առավել քան հաջող՝ ամերիկացին առաջին շրջանում հաղթանակ է կորզել հայրենակից Ջոն Բոյտիմի հետ հինգ սեթանոց մրցախաղում։ Սակայն երկրորդ շրջանում երեք սեթում զիջել է Պիտեր Օլդրիչին։


=== 1990-1994 թվականներ ===
1990 թվականին Մելիվայը կտրուկ առաջընթաց է ունենում կայունությունում։ Ձմեռ-գարուն հարդի մրցաշարքում Մելիվայը այնպիսի վարկանիշ է ձեռք բերել, որ Ֆրանսիայի բաց առաջնության համար (նրա երկրորդ Մեծ Սաղավարտի մրցաշարը մեծահասակ կարերայում) նա ոչ միայն հավաքում է բավականաչափ վարկանիշ, որպեսզի չխաղա որակավորման մրցաշարում, այլ նաև մտնում է աշխարհի առաջատար թենիսիստների հարյուրյակ։ Սակայն բուն մրցաշարում նա առաջին շրջանում պարտվում է պարտվում է Խուան Ագիլերային։ Ուիմբլդոնի մրցաշարում նա հասնում է երկրորդ շրջան, որտեղ զիջում է Յոնաս Սվենսոնին։ Օգոստոսին նա Նյու Հեյվենի մրցաշարի երկրորդ շրջանում առավելության է հասնում աշխարհի 2-րդ ռակետ Իվան Լենդլի նկատմամբ, սակայն երրորդ շրջանում պարտվում է Բրայան Շելթոնին։ ԱՄՆ բաց առաջնությունում նա դուրս է մնում երկրորդ շրջանում, պարտվելով Քևին Կարենին։
1991 թվականին Մելիվայն ամրապնդվում է վարկանիշի առաջին հարյուրյակում։ Փետրվարին նա հասնում է Չիկագոյի մրցաշարի կիսաեզրափակիչ, երկրորդ շրջանում հաղթելով Պետր Կորդային, իսկ կիսաեզրափակիչում պարտվում է Ջոն Մաքինրոյին։ Հաջորդ կիսաեզրափակիչը տեղի է ունեցել Օռլանդոյի մրցաշարում, որտեղ նա զիջել է Անդրե Աղասիին։ Հունիսին նա Լոնդոնի «Aegon Championships» մրցաշարի կիսաեզրափակիչում պարտվել է աշխարհի առաջին ռակետ Ստեֆան Էդբերգին։ Ուիմբլդոնի մրցաշար երկրորդ շրջանում նա պայքարից դուրս է մնացել Իվան Լենդլին պարտվելուց հետո։ ԱՄՆ բաց առաջնությունում նա հաեսլ է երրորդ շրջան, որտեղ պարտվել է 4-րդ ռակետ Միխայել Շտիխին։ 1991-1992 թվականների աշուն-ձմեռ շրջանում մի շարք հաջող ելույթները ամերիկացուն թույլ են տալիս սկզբում բարձրանալ Թոփ 50, իսկ այնուհետև, կարճ ժամանակի ընթացքում երեք անգամ, հասնել ասոցիացիայի տարբեր մակարդակների մրցաշարերի կիսաեզրափակիչներ և բարձրանալ դասակարգման աղյուսակի Թոփ 30։ Հունվարին նա դուրս է եկել Օքլենդի մրցաշարի եզրափակիչ, որտեղ երկու սեթում զիջել է Յալմե Իզագային։ Ավստրալիայի բաց առաջնությունում նա հասել է երրորդ շրջան, որտեղ զիջել է Ուեյն Մասուրին։ Փետրվարի կեսերին նա իր առաջին տիղոսն է շահել WTA մրցաշարում, հաղթելով Մեմֆիսի մրցաշարում։ Մրցաշարի ընթացքում պայքարից դուրս թողնելով Մայքլ Չանգին և Ջիմի Քոնորսին, նա եզրափակիչում առավելության է հասել Ուեյն Ֆերեյրայի նկատմամբ։ Այդ հաղթանակից հետո Մելիվայը վարկանիշային աղյուսակում բարձրացել է 23-րդ հորիզոնական։
Հետագայում Մելիվայը շարունակում է կանոնավորապես հաղթանակի հասնել մրցակիցների նկատմամբ, բազմաթիվ անգամներ հասնելով ասոցիացիայի մրցաշարերի կիսաեզրափակիչներ (Վաշինգտոն, Տորոնտո, Լիոն) և եզրափակիչներ (Տամպա, Մանչեստր, Նյու Հեյվեն), հաղթանակի հասնել Շառլոտայի մրցաշարում և տեղ զբաղեցնել դասակարգման աղյուսակի Թոփ 20-ում։ Ամռանը Մելիվայն առաջին անգամ դուրս է եկել «Մասթերս» շարքի մրցաշարի կիսաեզրափակիչ, իսկ այնուհետև ԱՄՆ բաց առաջնությունում հասել է չորրորդ շրջան՝ առաջին անգամ Մեծ Սաղավարտի մրցաշարում, մրցաշարի ընթացքում հաղթանակ տանելով Անրի Լեկոնտի նկատմամբ և զիջելով 4-րդ դասակարգված Մայքլ Չանգին։ Հոկտեմբերին նա արդեն դասակարգման աղյուսակի 11-րդ հորիզոնականում էր, սակայն մրցաշրջանն ավարտել է 13-րդ հորիզոնականում։ Հունվարի սկզբին Մելիվայի հաջողությունները նշվում են Հոպմանի գավաթում ԱՄՆ-ն ներկայացնելու իրավունքով։ Այնտեղ նա մասնակցել է Մերի Ջո Ֆերնանդեսի հետ միասին և քառորդ եզրափակիչում զիջել են Ֆրանսիայի հավաքականին։
1993 թվականին ամերիկացին շարունակել է բավականին հաջող արդյունքներ ցուցադրել։ Հարդային մրցաշարքի ընթացքում նա դուրս է եկել Օքլենդի մրցաշարի եզրափակիչ, որտեղ զիջել է Ալեքսանդր Վոլկովին, հասել է Ավստրալիայի բաց առաջնության չորրորդ շրջան, զիջելով 3-րդ դասակարգված Փիթ Սամփրասին, և Մայամիի «Մասթերս» շարքի մրցաշարի եզրափակիչ, որտեղ պարտվել է կրկին Փիթ Սամփրասին։ Գրունտային մրցաշրջանում նա հասնում է Ֆրանսիայի բաց առաջնության չորրորդ շրջան, կրկին հպարտություն կրելով թիվ 1 ռակետ Փիթ Սամփրասից։ Ուիմբլդոնի մրցաշարում նա պայքարից դուրս է մնացել երկրորդ շրջանում, իսկ ԱՄՆ բաց առաջնությունում՝ երրորդ շրջանում, կրկին պարտվելով աշխարհի թիվ 1 ռակետին, այս անգամ Ջիմ Կուրիեին։ Ստոկհոլմի «Մասթերս» մրցաշարում նա երրորդ շրջանում առավելության է հասել Բորիս Բեկկերի նկատմամբ և հասել մինչև կիսաեզրափակիչ, որտեղ զիջել է Գորան Իվանիշևիչին։ Դեկտեմբերին նա իրավունք է ստացել մասնակցելու Մեծ Սաղավարտի գավաթին, սակայն առաջին իսկ շրջանում պարտվել է Միխայել Շտիխին։
1994 թվականի սկզբին Մելիվայը բարելավել է իր լավագույն արդյունքը Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում և հասել  Ավստրալիայի բաց առաջնության քառորդ եզրափակիչ, ճանապարհին հաղթանակներ տանելով Միխայել Շտիխի և Մաթս Վիլանդերի նկատմամբ, իսկ քառորդ եզրափակիչում պարտվել է Թոդ Մարտինին։ Հետագայում ամերիկացին մի քանի անգամ հասել է մինչև մրցաշարերի կիսաեզրափակիչներ և եզրափակիչներ, այդ թվում հաղթանակի հասնելով ԱՄՆ-ից դուրս անց կացվող մրցաշարում՝ Օստրավայում։ Մրցաշրջանը Մելիվայը եզրափակել է դասակարգման աղյուսակի 30-րդ հորիզոնականում։


=== 1995-1999 թվականներ ===
1995 թվականի մրցաշրջանի առաջին կեսում Մելիվայն ընկնում է անհաջողությունների հոսանքի մեջ, սակայն քառորդ եզրափակիչը «Canada Masters»-ում և եզրափակիչները Օստրավայի և Էսսենի «Մասթերս» մրցաշարերում (որտեղ նա պարտվել է Ուեյն Ֆերեյրային և Թոմաս Մուստերին), ինչպես նաև մի քանի կիսաեզրափակիչներ երկրորդական մրցաշարերում, ամերիկացում թուել են տալիս տարվա վերջին վերադառնալ աշխարհի 30 ուժեղագույն թենիսիստների շարքը։
Նախորդ տարվա վերջում ձեռք բերված արդյունքների կայունությունը հաջողվում է ամրապնդել 1996 թվականի մրցաշարջանի ընթացքում։ Սկզբում Մելիվայն երկու տարվա ընթացքում առաջին անգամ դուրս է գալիս Մեծ Սաղավարտի մրցաշարի չորրորդ շրջան (Ավստրալիայի բաց առաջնությունում), այնուհետև շահել է չորրորդ տիտղոսը ATP մրցաշարերում՝ Բերմուդում։ Հունիսին Մելիվայն անց է կացրել մրցաշրջանի և կարիերայի լավագույն մրցաշարը։ Ուիմբլդոնի մրցաշարում նա մեկը մյուսի հետևից հաղթանակներ է տարել Ռիչարդ Ֆրոմբերգի, Թոմաս Էնկվիստի, Բոգդան Ուլրիխի, Պաուլ Հաարհյուսի, Ալեքս Ռադուլեսկուի, Թոդ Մարտինի (կիսաեզրափակիչում նրան հինգերորդ սեթում զիջելով 1-5 հաշվով) նկատմամբ և կարիերայում առաջին և միակ անգամ դուրս է եկել Մեծ Սաղավարտի մրցաշարի եզրափակիչ։ Եզրափակիչում ամերիկացին ոչինչ չի կարողանում հակադրել հոլանդացի Ռիխարդ Կրայչեկին, նրան թույլ տալով դառնալ մրցաշարի հաղթող ընդամենը 94 րոպեի ընթացքում։
Դրանից անմիջապես հետո Մելիվայը մասնակցել է Ատլանտայի Օլիմպիական խաղերին, որտեղ հասել է մինչև քառորդ եզրափակիչ և զիջել իսպանացի Սերխի Բրուգերային։
Տարվա արդյունքներով Մելիվայը դարձել է աշխարհի թիվ 20 ռակետ և իրավունք նվաճել մասնակցելու հեղինակավոր Մեծ Սաղավարտի գավաթին, որտեղ առաջին շրջանում ռևանշի հասնելով Ռիխարդ Կրայչեկի նկատմամբ, քառորդ եզրափակիչում պարտվել է Թիմ Հենմանին։
1997 թվականի փետրվարին Մելիվայը Դևիսի գավաթի շրջանակներում Բրազիլիայի հավաքականի հետ հանդիպման ժամանակ վնասել է ծունկը։ Այդ վնասվածքից ամերիկացին այդպես էլ չի կարողացել վերջնականապես վերականգնվել և 1999 թվականին Մելիվայն ավարտել է պրոֆեսիոնալ թենիսիստի կարիերան։


== Վարկանիշը տարվա վերջին ==


== Ելույթները մրցաշարերի եզրափակիչներում ==


=== Ելույթները մենախաղի մրցաշարերի եզրափակիչներում ===


==== Մեծ Սաղավարտի մենախաղի մրցաշարերի եզրափակիչներ (1) ====


===== Պարտություն (1) =====


==== ATP մենախաղի մրցաշարերի եզրափակիչներ (13) ====


===== Հաղթանակներ (4) =====


===== Պարտություններ (9) =====


=== Զուգախաղի մրցաշարերի եզրափակիչներ ===


==== ATP զուգախաղի մրցաշարերի եզրափակիչներ (1) ====


===== Պարտություն (1) =====


== Մրցաշարերի մասնակցության վիճակագրություն ==


=== Մենախաղի մրցաշարերի վիճակագրություն ===


== Հետաքրքիր փաստեր ==
1996 թվականին Մելիվայը դարձել է առաջին աֆրոամերիկացին Արտուր Էշի ժամանակաշրջանից ի  վեր, ով կարողացել է հասնել Ուիմբլդոնի մենախաղի մրցաշարի եզրափակիչ։ Դրանից մի քանի տարի առաջ մելիվայը դարձել է առաջին աֆրոամերիկացին այդ նույն ժամանակրջանից ի վեր, ում հաջողվել է տիտղոս նվաճել ATP մրցաշարերում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մելիվայ Վաշինգտոնը ATP կայքում
Մելիվայ Վաշինգտոնը ITF կայքում Archived 2016-05-22 at the Wayback Machine.
Մելիվայ Վաշինգտոնը Դևիսի գավաթի մասնակցի կայքում
Մելիվայ Վաշինգտոնի հիմնադրամի պաշտոնական կայք
Մելիվայ Վաշինգտոնի հարցազրույցը «Спорт-Экспресс» թերթին (1996)