Անատոլի Սոլովյանենկո

Անատոլի Սոլովյանենկո (ուկրաիներեն՝ Солов'яненко Анатолій Борисович, սեպտեմբերի 25, 1932(1932-09-25), Դոնեցկ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 29, 1999(1999-07-29), Կոզին, Օբուխովի շրջան, Կիևի մարզ, Ուկրաինա), խորհրդային և ուկրաինացի օպերային երգիչ  (լիրիկա-դրամատիկական տենոր)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1975): Ուկրաինայի հերոս (2008): Լենինի մրցանակի դափնեկիր (1980), Տարաս Շևչենկոյի անվան Ուկրաինայի ազգային մրցանակի դափնեկիր (1997):


== Կենսագրություն ==
Անատոլի Սոլովյանենկոն ծնվել է 1932 թվականին Դոնեցկում, հանքագործի ընտանիքում։ 1954 թվականին ավարտել է Դոնեցկի տեխնիկական համալսարանը, այնուհետև դասավանդել է նույն համալսարանի ինժեներական գրաֆիկայի բաժնում։
1950 թվականին երգեցողության դասեր է առել ռուս-խորհրդային վաստակավոր արտիստ Ալեքսանդր Կորոբեյչենկոյից։ Դրսևորած տաղանդի շնորհիվ 1962 թվականին Սոլովյանենկոյին հրավիրել են հանդես գալու Ուկրաինայի ազգային օպերայում։ Նախքան ազգային օպերայում աշխատելը, Սոլովյանենկոն Լա Սկալայում դարձել է երիտասարդ  երգիչների մրցույթի հաղթող և երեք տարի ուսանել այնտեղ (1963-1965)։ Սոլովյանենկոն դարձել է առաջին խորհրդային երգիչը, ով հրավերով հանդես է եկել Մետրոպոլիտեն օպերայում։ 1965 թվականից Սոլովյանենկոն հանդես է եկել Ուկրաինայի ազգային օպերային թատրոնի կազմում։ 1967 թվականին նրան շնորհվել է Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստի կոչում, 1975 թվականին՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչում։
1978 թվականին Սոլովյանենկոն ավարտել է Կիևի կոնսերվատորիան)։ Եղել է Ուկրաինայի ազգային օպերայի մեներգիչ, տարբեր օպերաներում հանդես եկել դերերգերով՝ Ռիգոլետտո), Տրավիատա, Լյուչիա դի Լամերմուր, Բոհեմ, Տոսկա), Ֆաուստ, Եվգենի Օնեգին, Բորիս Գոդունով և այլն։


== Մահ ==
Անատոլի Սոլովյանենկոն մահացել է 1999 թվականին, սրտի կաթվածից։ Նրա թաղման արարողությանը մասնակցել են պետական պաշտոնյաներ, այդ թվում՝  Լեոնիդ Կուչման։


== Դերերգեր ==
Ալեքսանդր Բորոդինի «Իշխան Իգոր» -  Վլադիմիր Իգորևիչ
Պյոտր Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին» - Լենսկի
Ջուզեպպե Վերդիի «Տրավիատա» - Ալֆրեդ
Սեմյոն Գուլակ-Արտեմովսկու «Զապորոժցին՝ Դանուբից այն կողմ» - Անդրեյ
Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ» - Ֆաուստ
Ժորժ Բիզեի «Մարգարիտ որոնողները» - Նադիր
Ջակոմո Պուչինիի «Բոհեմ» - Ռուդոլֆ
Ջուզեպպե Վերդիի «Ռիգոլետտո» - Մանտուանի դուքս
Մոդեստ Մուսորգսկու «Բորիս Գոդունով» М. П. Мусоргского - ինքնակոչ
Պիետրո Մասկանիի «Գեղջկական ասպետություն» - Տուրիդու
Գաետանո Դոնիցետիի «Լյուչիա դի Լամերմուր» - Էդգար
Դանիել Օբերի «Ֆրա Դյավոլո» - ՖրաԴյավոլո
Ջուզեպպե Վերդիի «Տրուբադուր» - Մանրիկո
Ժյուլ Մասնեի «Մանոն» - դե Գրիե
Ջակոմո Պուչինիի «Տոսկա» - Կավարադոսի
Ջուզեպպե Վերդիի «Ռեքվիեմ» - տենոր


== Ֆիլմագրություն ==
1965 - Ամանորյա օրացույց (երաժշտական ֆիլմ)
1978 - Նատալկա Պոլտավկա (երաժշտական ֆիլմ) - վոկալ
1982 - Հին ռիթմերով (երաժշտական ֆիլմ) - վոկալ
1982 - Ֆաուստ (ֆիլմ-օպերա) - վոկալ


== Մրցանակներ ==
Ուկրաինայի հերոս
Ուկրաինական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967)
Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1969)
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1975)
Լենինի մրցանակ (1980)
Տարաս Շևչենկոյի անվան Ուկրաինայի ազգային մրցանակ (1997)
Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1982)
«Փառք հանքափորին» III աստիճանի շքանշան (1982)
Ուկրաինայի նախագահի պատվո նշան շքանշան (1993)
«Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի ասպետ (Իտալիա, 1998)
Հայրենիքին նվիրվածության փառքի III աստիճանի արծաթե շքանշան


== Հիշատակ ==
Դոնեցկի օպերայի և բալետի թատրոնը կոչվում է Անատոլի Սոլովյանենկոյի անունով
2002 թվականին Անատոլի Սոլովյանենկոյի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի մոտ տեղադրվել է Սոլովյանենկոյի արձանը
Ա. Դովժենկոյի կիոնստուդիայում Անատոլի Սոլովյանենկոյի մասնակցությամբ նկարահանվել է «Մարտահրավեր ճակատագրին» երաժշտական գեղարվեստական ֆիլմը
Երգչի պատվին անվանվել է «(6755) Սոլովյանենկո» փոքր մոլորակը
1999 թվականին Սոլովյանենկոյի պատվին թողարկվել է «Անատոլի Սոլովյանենկո» հուշադրամը
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Рыцарь оперного искусства : [А.Соловьяненко] / В.Герланец // МЕРКУРИЙ (г. Донецк). 2007. № 10. - С.62-63.