Միխոլ Մարտին

Միխոլ Մարտին (իռլանդերեն՝ Mícheál Ó Máirtín, անգլ.՝ Micheál Martin, օգոստոսի 1, 1960(1960-08-01), Կորկ, Մանսթեր, Իռլանդիա), իռլանդացի քաղաքական գործիչ, «Ֆիաննա ֆայլ» կուսակցության առաջնորդ, Իռլանդիայի վարչապետ 2020 թվականի հունիսի 27-ից մինչև 2022 թվականի դեկտեմբերի 17-ը։


== Կենսագրություն ==
Սիրողական բռնցքամարտիկ Փեդի Մարտինի որդին, ով Միխոլայի մեջ սերմանեց սպորտի հանդեպ սերը։ 12 տարեկանում խաղացել է ավագ դպրոցի ֆուտբոլային թիմում, իսկ 1978 թվականին խաղացել է շրջանի երիտասարդական թիմում։ 1985 թվականին գլխավորել է Ֆիաննա ֆայլ կուսակցության երիտասարդական կազմակերպությունը։ Դասավանդել է հայրենի Կորկում՝ Սուրբ Քիարան դպրոցում, որտեղ եղել է նաև իռլանդական դպրոցների ուսուցիչների արհմիության (ASTI) ներկայացուցիչ (Մարտինն ավարտել է Կորկի Քրիստոսի թագավորական քոլեջը)։


=== Քաղաքական կարիերա ===
1985 թվականին ընտրվել է Կորկի քաղաքային ինքնակառավարման, 1989 թվականին՝ Իռլանդիայի Ներկայացուցիչների պալատի (Դոյլ Էրեն), իսկ 1992-1993 թվականներին եղել է Կորկի քաղաքապետ։ 1997-2000 թվականներին զբաղեցրել է կրթության, 2000-2004 թվականներին՝ առողջապահության նախարարի պաշտոնը։
2004 թվականից՝ ձեռներեցության, առևտրի և զբաղվածության նախարար։
2007 թվականի մայիսի 24-ին խորհրդարանական ընտրությունները հաղթանակ բերեցին Ֆիաննա ֆայլ կուսակցությանը, թեև ավելի վատ արդյունքով, քան 2002 թվականի նախորդ ընտրությունները (նա ստացավ 78 պատգամավորական տեղ նախկին 81-ի փոխարեն)։ Այս ընտրությունների արդյունքում կոալիցիոն համաձայնություն ձեռք բերվեց Fianna file-ի, Green Party-ի և առաջադեմ դեմոկրատների միջև, և Պատրիկ Ահերնի նոր կաբինետում Մարտինը մնաց նույն պաշտոնում։
2008 թվականի մայիսի 7-ին նա ստացավ արտաքին գործերի նախարարի պորտֆելը Բրայան Քոուենի կառավարության ձևավորման ժամանակ։
2011 թվականի հունվարի 18-ին նա դուրս եկավ կառավարությունից՝ բողոքելով Ֆիաննա Ֆիլի որոշման դեմ՝ Քոուենին կուսակցության գլխին թողնելու համար (մինչդեռ խորհրդարանական կազմակերպիչը հրաժարվեց հայտարարել քվեարկության կոնկրետ արդյունքը՝ հաղորդելով միայն ընդհանուր արդյունքը՝ Քոուենին վստահության քվե)։
2011 թվականի հունվարի 26-ին ընտրվել է ֆիաննա ֆայլի առաջնորդ (նույն օրը, Քոուենի կառավարությունը շարունակեց աշխատանքը, բայց միայն խորհրդարանի ստորին պալատի կողմից բանկի ղեկավարության բոնուսների 90% հարկի հաստատման մասին օրինագծի հաստատումից հետո )։


=== Ընդդիմության առաջնորդ ===
2011 թվականի փետրվարի 25-ին Իռլանդիայում տեղի ունեցան ֆինանսատնտեսական ծանր ճգնաժամով պայմանավորված արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, որոնց արդյունքում Ֆիաննա Ֆիլը զրկվեց մեծամասնությունից, և մարտի 9-ին Մարտինը գլխավորեց ընդդիմությունը խորհրդարանում։
2016 թվականի խորհրդարանական ընտրությունները ֆիաննա Ֆայլի համար հաղթական չէին, բայց արմատապես բարելավեցին կուսակցության դիրքը. նա ստացավ 158 պատգամավորական աթոռներից 44-ը՝ ավելի քան կրկնապատկելով իր ներկայացուցչությունը։
2020 թվականի փետրվարի 8-ին տեղի ունեցան նոր խորհրդարանական ընտրություններ, որոնք Ֆիաննա ֆայլին բերեցին հարաբերական հաղթանակ (զիջելով Շինն Ֆեյնին տրված ձայների քանակով՝ 22,2% ընդդեմ 24,5 % - կուսակցությունը ստացավ Դոյլ Էրենի 160 տեղերից 38-ը՝ ձևավորելով ամենամեծ խմբակցությունը։ Իր բազմամանդատ Կորկ Սաութ Սենթրալ շրջանում Մարտինը հաստատել է պատգամավորական մանդատը՝ ստանալով առաջին նախապատվության ձայների 19,29 % -ը և քվեաթերթիկների հաշվարկի յոթ փուլերի արդյունքներով մնալով չորսից երկրորդ տեղում (լավագույն արդյունքը ցույց է տվել կուսակցության թեկնածու Շին Ֆեյնը՝ առաջին նախապատվության ձայների 24,6 %-ը)։


=== Իռլանդիայի վարչապետ (2020-2022) ===
2020 թվականի հունիսի 27-ին, քառամսյա բանակցությունների ավարտից հետո, Մարտինը ղեկավարեց նոր կառավարությունը, որն առաջին անգամ Իռլանդիայի պատմության մեջ աջակցվեց հավերժական մրցակիցների՝ Ֆիաննա ֆայլի և ֆին գելի կոալիցիայի կողմից (1922 թվականին Իռլանդիայի անկախացումից ի վեր այս երկու կուսակցությունները անընդհատ փոխվում էին իշխանության մեջ)։


=== Վարադկարի երկրորդ կառավարությունում ===
2022 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, միջկուսակցական համաձայնագրի համաձայն, Մարտինը հրաժարական տվեց, Ֆինե Գել Լեո Վարադկարը վերադարձավ վարչապետի պաշտոնում, իսկ Մարտինը իր կառավարությունում ստացավ փոխվարչապետի, արտաքին գործերի նախարարի և պաշտպանության նախարարի պորտֆելներ։


== Անձնական կյանք ==
Միխոլ Մարտինն ամուսնացած է 1990 թվականից, կինը՝ Մերին, նրանց ընտանիքը երեք երեխա ունի՝ որդիները՝ Միկալ Էյ (Micheal Aodh) և Կիլիան (Cillian), ինչպես նաև դուստր Իվա (Aoibhe): Նրանց որդին՝ Ռորին (Ruairí), մահացել է մանկության տարիներին՝ 1999 թվականին։ 2010 թվականին Լոնդոնի Great Ormond Street Hospital մանկական հիվանդանոցում սրտի հիվանդությունից մահացել է նրանց յոթամյա դուստրը՝ Լիանան։ Սիրում է սպորտը։ Կրթությամբ ուսուցիչ է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Micheál Martin TD» (անգլերեն)։ Fianna Fáil։ Վերցված է 2018-01-03 
«Мартин, Михол»։ Энциклопедия։ ТАСС։ Վերցված է 2021-06-17