Լիչիա Ալբանեզե

Լիչիա Ալբանեզե (իտալերեն՝ Licia Albanese [ˈlitʃa]՝ Լիչա, հուլիսի 22, 1909(1909-07-22) կամ հուլիսի 23, 1909(1909-07-23), Torre a Mare, Բարի, Իտալիա - օգոստոսի 15, 2014(2014-08-15)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), իտալացի օպերային երգչուհի, ով հիմնականում ապրել և գործունեություն է ծավալել Միացյալ Նահանգներում։ Երգչուհու ձայնը՝ սոպրանո։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Լիչիա Ալբանեզեն ծնվել է 1909 թվականին Իտալիայի Բարի քաղաքում՝ իտալոամերիկյան բիզնեսմենի ընտանիքում։ Ուսանել է Բարիում Էմանուել դը Ռոզի և Միլանում՝ Ջուզեպպե Բալդասարե-Տեդեսկիի մոտ։
1933 թվականին Ալբանեզեն առաջին տեղն է գրավում Իտալիայի կառավարության հովանավորությամբ անցկացրած վոկալային մրցույթում 300 մասնակիցների մեջ։
Երգչուհու դեբյուտը տեղի է ունեցել 1934 թվականին Միլանում. նա կատարեց Պուչինիի «Մադամ Բատերֆլայ» օպերայում Չիո-չիո պարտիան։ Այս կատարումը ճակատագրական եղավ օպերային երգչուհու համար. նա ավելի քան 40 տարի շարունակ կատարեց երգը և բեմ բարձրացավ ավելի քան 300 անգամ։
Կարիերայի առաջին հինգ տարիներին Լիչիա Ալբանեզեն երգել է Եվրոպայի ամենահայտնի օպերային թատրոններում՝ Լա Սկալա, Կովենտ գարդեն արքունական թատրոն, Հռոմի օպերային թատրոն։ 1930-ական թվականների երկրորդ կեսին մեծ հռչակ էր վայելում հայրենի Իտալիայում, Ֆրանսիայում և Միացյալ Թագավորությունում։
1939 թվականին, երբ Իտալիայում կառավարության գլուխ բարձրացավ Բենիտո Մուսոլինին, Ալբանեզեն փախչում է Պորտուգալիա։ Այստեղից նավ նստելով՝ տեղափոխվու է Միացյալ Նահանգներ։ ԱՄՆ-ում դեբյուտը տեղի է ունենում 1940 թվականի փետրվարի 9-ին Մետրոպոլիտեն օպերայում. երգչուհին կատարեց Չիո-չիո սանը։ Այս բեմում Ալբանեզեն երգեց ավելի քան 26 տարի՝ կատարելով 17 տարբեր օպերաներում դերեր։
1945 թվականին Ալբանեզեն ընդունել է ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն։
1966 թվականին Մետրոպոլիտեն օպերայի տնօրենի հետ տարաձայնությունների պատճառով տեղափոխվում է Սան Ֆրանցիսկոյի թատրոն, որտեղ ելույթ ունեցավ 20 թատերաշրջան (22 պարտիա, 120 ներկայացում)։
1974 թվականին օպերային երգչուհին հիմնադրում է երիտասարդ երգիչներին սատարող ֆոնդ, որը կրում է իր և Ջակոմո Պուչինիի անունները, որի օպերաներում փայլել է Ալբանեզեն (անգլ.՝ The Licia Albanese-Puccini Foundation):
1987 թվականին Լիչիա Ալբանեզեն երգել է Հյուսթոնի թատրոնում, սակայն ոչ թե օպերայում, այլ մյուզիքլում։
1995 թվականին երգչուհին արժանանում է «ԱՄՆ-ի ազգային մեդալ արվեստի բնագավառում» մեդալին։
Լիչիա Ալբանեզեի անվան աստղ կա Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում, որը կրում է № 6671 համարը և գտնվում է Հոլիվուդի բուլվարում։
Օպերային երգչուհի Լիչիա Ալբանեզեն իր մահկանացուն կնքել է 2014 թվականի օգոստոսի 15-ին Նյու Յորքում 105 տարեկան հասակում։


== Խաղացանկ ==
Չիո-չիո սան («Մադամ Բատերֆլայ» Ջակոմո Պուչինի)
Միմի («Բոհեմ» Ջակոմո Պուչինի)
Լյու («Տուրանդոտ» Ջակոմո Պուչինի)
Լաուրետտա («Ջանի Սկիկի» Ջակոմո Պուչինի)
Ժորժետտա («Անձրևանոց» Ջակոմո Պուչինի)
Քույր Անջելիկա («Քույր Անջելիկա» Ջակոմո Պուչինի)
Ֆլորիա Տոսկա («Տոսկա» Ջակոմո Պուչինի)
Մանոն Լեսկո («Մանոն Լեսկո» Ջակոմո Պուչինի)
Վիոլետա («Տրավիատա» Ջուզեպպե Վերդի)
Նանետտա («Ֆալստաֆ» Ջուզեպպե Վերդի)
Դեզդեմոնա («Օթելլո» Ջուզեպպե Վերդի)
Պարտիա սոպրանո («Ռեքվիեմ» Ջուզեպպե Վերդի)
Միքայելա («Կարմեն» Բիզե)
Սուզել («Ընկեր Ֆրիցը» Պիետրո Մասկանի)
Նեդդա («Պայացներ»  Ռուջերո Լեոնկավալո)
Մարգարիտա («Ֆաուստ»  Շառլ Գունո)
Սոֆի («Վերթեր»  Ժյուլ Մասնե)
Կոնսեպսիոն («Իսպանական ժամ» Մորիս Ռավել)
Պամինա («Կախարդական սրինգ» Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ)
Դոննա Աննա, Ցերլինա («Դոն Ժուան» Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ)
Սյուզաննա, Կոմսուհի Ռոզինա Ալմավիվա («Ֆիգարոյի ամուսնությունը» Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ)
Սելիկա («Աֆրիկուհին» Ջակոմո Մեյերբեր)
Նորինա («Դոն Պասքուալե» Գաետանո Դոնիցետտի)
Մադլեն դը Կուանի («Անդրե Շենիե» Ումբերտո Ջորդանո)
Իշխանուհի Ֆեդորա Ռամազովա («Ֆեդորա» Ումբերտո Ջորդանո)
Անտոնիա («Հոֆմանի հեքիաթները» Ժակ Օֆենբախ)
Լեդի Հարրիեթ Դյուրեմ («Մարթա» Ֆրիդրիխ ֆոն Ֆլոտով)
Տատյանա («Եվգենի Օնեգին» Պյոտր Չայկովսկի)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
(անգլերեն) George Carpetto. "Licia Albanese". In Italian Americans of the Twentieth Century, ed. George Carpetto and Diane M. Evanac (Tampa, FL: Loggia Press, 1999), pp. 4–5
(անգլերեն) Marie Di Stefano Miller e Samuel J. Bellardo, "Licia Albanese." In The Italian American Experience: An Encyclopedia, ed. S.J. LaGumina, et al. (New York: Garland, 2000), 10-11.
Allan Ulrich, Many a tear was shed when soprano Licia Albanese sang. Now she is celebrating her signature work, 'Madama Butterfly', San Francisco Chronicle, 4 ottobre 2004. Accesso 19-08-2006. San Francisco Chronicle
Articolo, “Licia Albanese,” Opera Italiana. Accesso 19-08-2006. Articolo su Licia Albanese Archived 2007-11-13 at the Wayback Machine.
Alfredo Vecchio, A Tribute to Mme. Albanese Accesso 19-08-2006.Discorso di Alfredo Vecchio
Articolo, “La Traviata” Accesso 19-08-2006. Articolo su Licia Albanese
Dan Davis, “LICIA ALBANESE” (rivista). Accesso 19-08-2006.Articolo su Licia Albanese(չաշխատող հղում)
“Mayor Giuliani presents Handel Medallion to Licia Albanese and Roberta Peters” (agenzia di stampa), 20 novembre 2000. Accesso 19-08-2006. Comunicato stampa


== Արտաքին հղումներ ==
The Licia Albanese-Puccini Foundation website Archived 2016-03-08 at the Wayback Machine.
Recording of "Libiamo ne' lieti calici" from La traviata, Albanese and Jan Peerce, Toscanini conducting. Retrieved August 19, 2006.
Interview with Licia Albanese by Bruce Duffie, February 26, 1988
Լիչիա Ալբանեզե Internet Movie Database կայքում