Շանթ-2015 զորավարժություն

Շանթ-2015, 2015 թվականի սեպտեմբերի 3-6-ը Հայաստանում անցկացված ռազմավարական հրամանատարաշտաբային զորավարժություններ։ «Շանթ-2015» զորավարժությունը պլանային բնույթ է կրում և նպատակաուղղված է պաշտպանությանը, պետության անմիջական նախապատրաստության և ագրեսիայի հետմղման ընթացքում պետական և ռազմական կառավարման մարմինների զորահավաքային նախապատրաստության, պատրաստականության բարձր աստիճանների բերման ունակության վերստուգմանը, փոխգործակցության և գործողությունների ներդաշնակության մակարդակի բարձրացմանը։ Զորավարժությունները պլանմավորված են եղել դեռևս 2014 թվականի նոյեմբերին, թեման էլ հաստատված է եղել։
Սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ ՊՆ «Բաղրամյան» ուսումնական կենտրոնում տեղի կունենա այդ զորավարժությունների կրակային փուլը, իսկ հոկտեմբերի սկզբին կկազմակերպվի ևս մեկ՝ «Անքակտելի եղբայրություն» զորավարժությունը` արդեն ՀԱՊԿ շրջանակներում։ «Շանթ-2015» զորավարժությունն ունի համապետական նշանակություն։
Պաշտպանության նախարարության մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասել է, որ Շանթ-2015 զորավարժությունն իր մեջ պարունակում է պետության գրեթե բոլոր համապատասխան կառույցների ներդաշնակ համաչափ աշխատանքը պատերազմական գործողություների ժամանակ։ Զորավարժությունները գլխավորել է Հայաստանի Նախագահը, որը վկայում է դրանց կարևորության մասին։ Նախագահի կարծիքով յուրաքանչյուր զորավարժություն փորձում է լուծել երկու կարևորագույն խնդիր՝ ուսուցողական և ստուգողական։

ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալ, գեներալ-լեյտենանտ Մովսես Հակոբյանի գնահատմամբ նման մասշտաբի զորավարժություն առաջին անգամ է անցկացվում Հայաստանում, երբ ընդգրկված են հանրապետության բոլոր գերատեսչությունները։
Զինավարժությանը նախորդող օրերին և դրա ընթացքում հայ-ադրբեջանական, ղարաբաղա-ադրբեջանական սահմանային հատվածում իրավիճակը բավականին սրված է։ Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանի կարծիքով հակառակորդի ակտիվությունը, ըստ նրա, դա պայմանավորված է Հայաստանի տարածքում անցկացված «Շանթ-2015» ռազմավարական հրամանատարաշտաբային զորավարժություններով, ինչու չէ նաև՝ ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի՝ Ադրբեջան կատարած այցով, իսկ գլոբալ առումով՝ նավթի գների անկումով։


== Մինչև զորավարժություն ==
2015-ի Օգոստոսի 25-ին ՊՆ վարչական համալիրում քննարկվել է նախապատրաստական վերջին աշխատանքների և առաջադրված հանձնարարականների կատարման ընթացքը, ղեկավար փաստաթղթերին, զորավարժության անցկացման փուլերին և ուսումնական խնդիրներին առնչվող մի շարք հարցեր։
2015 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ ՊՆ պաշտպանական քաղաքականության վարչությունում կայացել է ճեպազրույց Հայաստանում հավատարմագրված օտարերկրյա պետությունների ռազմական կցորդների և միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչների համար, որի նպատակն էր ռազմադիվանագիտական կորպուսին իրազեկել Շանթ-2015 զորավարժության մասին։
Սեպտեմբերի 2-ին Հայաստան է ժամանել ՀԱՊԿ-ի քարտուղարության և Կազմակերպության միացյալ շտաբի աշխատանքային խումբը։ Խումբը Հայաստան է եկել դիտորդի կարգավիճակով մասնակցելու և համապատասխան խորհրդատվություն տրամադրելու նպատակով


== Ընթացքում ==
Սեպտեմբերի 3-ին երեկոյան «Շանթ-2015» ռազմավարական հրամանատարաշտաբային զորավարժությունների շրջանակում հրավիրվել է Հայաստանի ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ։ Նիստում լսվել են ազգային անվտանգության խորհրդի անդամների՝ խաղարկային իրավիճակից բխող զեկույցները և առաջարկությունները։ Զորավարժությունների սցենարից բխող հանձնարարականներ են տրվել համապատասխան պետական մարմիններին։
Սեպտեմբերի 4-ին Սերժ Սարգսյանը հրավիրել և վարել է Հայաստանի կառավարության պայմանական նիստ։
Սեպտեմբերի 5-ին՝ ժամը 01։30-ին, Հայաստանի Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 13-րդ կետի համաձայն՝ իրավունքի ուժով գումարվել է ՀՀ Ազգային ժողովի պայմանական հատուկ նիստ․ օրակարգում Հայաստանի Նախագահի՝ «Ռազմական դրություն հայտարարելու մասին» հարցն էր։
Նույն օրը կայացել է Հայաստանի կառավարության պայմանական արտագնա նիստ, որը վարել է Հայաստանի վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը։ Նիստի անցակցման հիմնական նպատակը հնարավոր փախստականների հիմնախնդիրները տեղում ուսումնասիրելն ու դրանց անհապաղ լուծումներ տալն էր։
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալ, գեներալ-լեյտենանտ Մովսես Հակոբյանը՝ ամփոփ ներկայացնելով «Շանթ-2015» ռազմավարական հրամանատարաշտաբային զորավարժությունների ընթացքը, նշել է, որ զորավարժությունների վերաբերյալ ընդհանուր գնահատական կտրվի ավարտից հետո, ապա հավելել.


=== Խաղարկային իրավիճակներ ===
«Շանթ-2015» ռազմավարական հրամանատարաշտաբային զորավարժությունների շրջանակում սեպտեմբերի 4-ին պաշտանության և տարածքային կառավարման ու արտակարգ իրավիճակների նախարարությունների ներկայացուցիչների վերահսկողությամբ Մատենադարանում, Հայաստանի Ազգային պատկերասրահում իրականացվել է տարհանում։
«Էրեբունի» բժշկական կենտրոնում լրացուցիչ 100 մահճակալ, Արտաշատի հիվանդանոցում լրացուցիչ 50 մահճակալ են տեղադրվել՝ պայմանական վիրավորների համար։ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնում պատերազմական իրավիճակում հիվանդանոցային պատրաստականության խաղարկմանը ներկա է գտնվել ՀԱՊԿ-ի քարտուղարության և միասնական շտաբի աշխատանքային խումբը։
Զորավարժությունների սցենարի համաձայն սեպտեմբերի 4-ին երեկոյան ժամը 18։00-ից բնակչության պայմանական տարհանման նպատակով Երևանի Հանրապետության հրապարակում 30 ավտոբուսից բաղկացած շարասյուն է ձևավորվել։ Երևանի Ավան թաղամասում խաղարկվել է պարետային ժամ։
«Շանթ-2015» ռազմավարական հրամանաշտաբային զորավարժությունների շրջանակում խաղարկվել է նաև օդային տագնապ․ ըստ սցենարի Տավուշի մարզում հակառակորդը օդային հարձակում է գործել, վնասվել է մեկ բնակելի շենք, կան տուժածներ, վիրավորներ, որոնք կարիք ունեն օգնության։
Սեպտեմբերի 5-ին Հայաստանի նախագահն ընդունել է ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպրչիկին, ում հետ քննարկել են այդ օրերին հայ-ադրբեջանական պետական սահմանին և ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում տիրող իրավիճակի, ինչպես նաև «Շանթ-2015» ռազմավարական հրամանատարաշտաբային զորավարժությունների և դրանց նպատակի մասին։


== Արձագանքներ ==
Ադրբեջանի haqqin.az և virtual.az լրատվական կայքերը գրել են, որ չնայած զորավարժանքների գաղտնի բնույթին, այն բնակչության շրջանում տագնապ չի առաջացրել անգամ սահմանամերձ որոշ շրջաններից բնակիչների զանգվածային տարհանման ժամանակ, ինչը եղել է զորավարժանքների տարրերից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==