armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հայ կարմիր բանակ

Հայ կարմիր բանակ (պաշտոնական անվանումը հայերեն հայտնի չէ, հոլ.՝ Armeense Rode Leger), փոքր զինյալ խումբ, որը գործել է 1982 թվականին։ Կազմակերպել է թուրք գլխավոր հյուպատոս Քեմալեթին Դեմիրերի նկատմամբ անհաջող հարձակումը 1982 թվականի հուլիսի 1-ին Ռոտերդամում, Նիդերլանդներ։ Մահափորձի ընթացքում խումբը ատրճանակ է օգտագործել։ Հարձակման հետևանքով Դեմիրերը վնասվածքներ չի ստացել, իսկ հարձակվողներից մեկը՝ հայկական ծագում ունեցող Փենյեմին Էվինգուլուն ձերբակալվել է։ Նա բանտարկվեց վեց տարի ժամկետով։
Հայ կարմիր բանակը երեք տասնամյակից ավելի որևէ հարձակման պատասխանատվություն չի ստանձնել և ենթադրվում է որ անակտիվ է կամ լուծարվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Դենվեր)

Ժամանակակից արվեստի թանգարան Դենվերում (անգլ.՝ Museum of Contemporary Art Denver, сокр. MCA Denver), թանգարան Դենվերում` Կոլորադոյում, նվիրված է ժամանակակից արվեստին։


== Պատմություն և գործունեություն ==
Թանգարանը հիմնադրվել է 1996 թվականին, երբ բարերար Սյու Քեննոնը (Sue Cannon) և կամավորների խումբը, որտեղ ընդգրկված էր Մարինա Գրեյվսը (Marina Graves)
,
ստեղծել են Դենվերի առաջին մասնագիտացված ժամանակակից արվեստի տունը Դենեվր քաղաքում։ Հաջորդ յոթ տարիների ընթացքում թանգարանը զբաղեցրել է վերանորոգված ձկան շուկայի շենքը Դենեվրի ստորին կենտրոնի հրապարակում։
2003 թվականին դևելոպեր Մարկ Ֆալկոնեն (Mark Falcone) 
 
և դիզայներ Էլեն Բրուսը (Ellen Bruss)
 
որոնք թանգարանի հոգաբարձուների խորհրդի անդամներ էին, նվիրաբերել են Դենվերի հովտի հողերը (որը հետագայում գնահատվել է 1,5 միլիոն դոլար), որպեսզի նպաստեն նոր թանգարանային շենքի
շինարարությանը։ Դրամահավաքի արդյունքում հավաքվել են անհրաժեշտ գումարները (18,6 դոլլարի չափով) և 2005 թվականի հունիսին վարչության կոմիտեն 47 ճարտարապետներից, որոնք մասնակցել են մրցույթին, ընտրել է 6 նախագիծ

(մասնակիցներից յուրաքանչյուրը մասնակցել է իր նախագծի հանրային քննարկմանը
)։
2007 թվականի հոկտեմբերին Սիդնի Փեյթոնի ղեկավարությամբ (Cydney Payton)

Դենվերի ժամանակակից արվեստի թանգարանը 27 000 քառակուսի ոտնաչափ մակերեսով նոր շենք է բացվում նաև Դենվերի ստորին կենտրոնում։ Այն նախագծվել էր ընկերության 
ճարտարապետ
Դևիդ Աջայի կողմից (Մեծ Բրիտանիա)։ Թանգարանն ունի հինգ պատկերասրահ, ինչպես նաև հատուկ ուսումնական տարածքներ, խանութ, գրադարան և սրճարան` տանիքի վրա.
2009 թվականի մարտին թանգարանի նոր տնօրեն նշանակվեց Ադամ Լերները՝ Բելմարի արվեստի և գաղափարների լաբորատորիայի հիմնադիրն ու գործադիր տնօրենը։ Այն բանից հետո, Լերները նշանակվեց թանգարանի տնօրեն, 2009 թվականի մարտին 
արվեստի և գաղափարների
լաբորատորիան միացավ Դենվեր ժամանակակից արվեստի թանգարանին։ 2019 թվականից թանգարանի տնօրենն է Նորա Աբրամսը (Nora Burnett Abrams)
։
Թանգարանը շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է և կառավարվում է հոգաբարձուների խորհրդի կողմից, որն այժմ գլխավորում է Մարթա ռեկորդները (Martha Records)
։
Դենվերի ժամանակակից արվեստի թանգարանում մշտական հավաքածու չկա։ Ցուցահանդեսներ այստեղ անցկացվում են տարվա ընթացքում 3-4 անգամ` յուրաքանչյուրը 2-4 ամիս տևղությամբ։ Թանգարանային ցուցադրություններին ներկայացված են բազմաթիվ արվեստագետներ, այդ թվում` Տատյանա Բլասը, Բրայան Բրեսը, Դամիեն Հիրստը, Ջոնաս Բուրգերտը (Jonas Burgert), Դավիթ Ալթմեիդը, Քրիս Օփհիլին, Վոնգ Կուտուն (Wong Kutu), Լորենե Օ' Գրեյդին (Loraine O' Graydi), Ջեյն Համոնդը (Jane Hammond), Դանա Շութզը (Dana Shutz), Փոլ Սիթսեմանը և ուրիշներ
Երբ Դենվեր թանգարան և Բելմար արվեստի լաբորատորիան միացվել են, ներկայացվել է Էլիսա Աութերի լայնածավալ ծրագիրը, որի արդյունքում այն դարձել է եզակի մասնագիտացված ցուցահանդես, որտեղ ֆեմինիզմը և ժամանակակից արվեստը հատվում են։

Թանգարանի սրահներ
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Официальный сайт
Museum of Contemporary Art Denver
MCA Denver
Դրանկա (այլ կիրառումներ)

Դրանկա, կարող է վերաբերել՝

Դրանկա - գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում
Դրանկա - գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասում
Դիորիտ

Դիորիտ (հուն․՝ διορίζω՝ տարբերել), ներժայթուք ապար՝ կազմված պլագիոկլազ-անդեզին, մուգ գույնի պիրոքսեն, ամֆիբոլ, բիոտիտ, երբեմն՝ քվարց, օրթոկլազ և ուղեկցող՝ մագնետիտ, իլմենիտ միներալներից։ Կառուցվածքը իդիոմորֆահատիկային է, հոծ պորփյուրանման, գնդաձև։ Հանդիպում է ապարազանգվածների, դայքերի ձևերով։ Տարբերում են սպիտակավուն և մուգ տարատեսակներ։ Տարածված է Բազումի և Բարգուշատի լեռնաշղթաներում։ Օգտագործվում է շինարարության մեջ։
Սեպտեմբերի 15

Սեպտեմբերի 15, տարվա 258-րդ (նահանջ տարիներին՝ 259-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 107 օր։


== Դեպքեր ==
1812 - Նապոլեոնի բանակը մտնում է Մոսկվայի Կրեմլ
1821 - Գվատեմալան, Կոստա Ռիկան, Հոնդուրասը, Նիկարագուան և Սալվադորը միասին անկախություն հռչակեցին Իսպանիաից
1821 - Լիվերփուլի և Մանչեսթրի միջև բացվում է երկաթուղի
Առաջին համաշխարհային պատերազմ՝
1916՝ Սոմի ճակատամարտում առաջին անգամ օգտագործվում են տանկեր
1918՝ Սկսվում են Բաքվի հայ բնակչության համատարած ջարդերը
1935 - Նացիստական Գերմանիան ընդունում է նոր՝ սվաստիկայով դրոշը
1971՝ ստեղծվեց Greenpeace ընկերությունը
1975 - Ֆրանսիայի Կորսիկա դեպարտամենտը տրոհվում է երկու նորերի՝ Վերին և Հարավային Կորսիկաների
1981 - Վանուաթուն միանում է ՄԱԿ-ին
1997՝ սկսեց աշխատել Google որոնողական համակարգը
2000 - Սիդնեյում բացվեցին XXVII Օլիմպիական խաղերը
2007 - Պերուի Կարանկաս գյուղի մոտ երկնաքար ընկավ


== Ծնունդներ ==
1254 - Մարկո Պոլո Marco Polo իտալացի վաճառական և ճանապարհորդ
1613 - Ֆրանսուա դը Լարոշֆուկո François de La Rochefoucauld ֆրանսիացի նշանավոր գրող
1675 - Վախթանգ VI, գրող և օրենսդիր, եղել է Քարթլիի թագավոր 1711-14, 1716-24 թթ.
1789 - Ջեյմս Ֆենիմոր Կուպեր James Fenimore Cooper ամերիկացի վիպասան,
1822 - Հենրի Մորլի Henry Morley անգլիացի գրող և գրականագետ
1828 - Ալեքսանդր Բուտլերով Александр Михайлович Бутлеров ռուս քիմիկոս
1858 - Գրիգոր Խալաթյանց, հայագետ, պատմաբան և բանասեր
1889 - Ստեփան Զորյան, հայ խորհրդային արձակագիր
1890 - Ագաթա Քրիստի Agatha Christie անգլիացի գրող
1896 - Արման Կոթիկյան, դերասան
1899 - Այծեմնիկ Ուրարտու, քանդակագործ
1905 - Վարդան Աճեմյան, թատերական ռեժիսոր
1906 - Դմիտրի Նալբանդյան, խորհրդային նկարիչ, դիմանկարների վարպետ
1907 - Ալժափար Աբիշև Әлжаппар Әбішев ղազախ գրող
1917 - Բորիս Կաբուր էստոնացի խորհրդային գրող և թարգմանիչ
1922 - Գուննար Նորդալ Gunnar Nordahl շվեդ նախկին ֆուտբոլիստ
1941 - Ֆլորիան Ալբերտ հունգարացի ֆուտբոլիստ, հետագայում՝ մարզիչ
1945 - Ջեսսի Նորման Jessye Norman ամերիկացի ժամանակակից օպերային երգչուհի
1946 - Թոմի Լի Ջոնս Tommy Lee Jones ամերիկացի դերասան և ռեժիսոր
1954 - Հրանտ Դինք, հայազգի լրագրող
1961 - Խաչատուր Սուքիասյան, գործարար և քաղաքական գործիչ
Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
1961 - Կամո Դանիելյան
1970 - Լև Շթայնբերգ Лев Петрович Штейнберг սովետական դիրիժոր և կոմպոզիտոր
1977 - Թոմ Հարդի Tom Hardy անգլիացի դերասան
1984՝ Ուելսի Արքայազն Հարրի Prince Harry of Wales


== Մահեր ==
668՝ (սպանվել է) Բյուզանդիայի կայսր Կոստանդ Բ
1926 - Ռուդոլֆ Քրիստոֆ Էյքեն,գերմանացի գրող և փիլիսոփա
1938՝ ամերիկացի գրող Թոմաս Վուլֆ
1945՝
ավստրիացի կոմպոզիտոր և դիրիժոր Անտոն Վեբերն
ամերիկահայ ֆիզիկոս Հարրի Դաղլյան, եղել է այսպես կոչված, «Մանհաթենի նախագծի» մասնակիցներից
1960՝ ուրուգվայցի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ Էկտոր Կաստրո
1991՝ իսպանացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ Լուիս Միրո
2008՝ բրիտանացի դաշնակահար, ստեղնաշարային գործիքներ նվագող Ռիչարդ Ռայթ
2011՝ չեխ կինոռեժիսոր և սցենարիստ Օտակար Վավրա
2013՝ ամերիկահայ գործարար և բարերար Ջերարդ Գաֆեսճյան


== Տոներ ==
Ժողովրդավարության համաշխարհային օր
Իսպանական մշակութային ժառանգության միամսյակի սկիզբը (տոնվում է մինչև հոկտեմբերի 15-ը)
Անկախության օր՝ (Իսպանիայից՝ 1921 թ.)
Գվատեմալա
Կոստա Ռիկա
Հոնդուրաս
Նիկարագուա
Սալվադոր


== Ծանոթագրություններ ==
Տարրօրգանական միացություններ

Տարրօրգանական միացություններ, օրգանական միացություններ, որոնցում ածխածնի ատոմը կապված է այլ տարրերի ատոմների հետ։ Բնության մեջ այս միացությունները հանդիպում են շատ հազվադեպ։ Տարրօրգանական միացությունների քիմիան զարգանում է օրգանական և անօրգանական քիմիաների հետ համընթաց կերպով։


== Տես նաև ==
Մետաղօրգանական միացություններ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Черкасов Р. А. Элементоорганические соединения: интеграция химии на современном этапе. Соросовский образовательный журнал, 1997, Том.5, с.30-34. * pdf(չաշխատող հղում) (ռուս.)
Общие сведения об элементоорганических соединениях (ռուս.)
Քոքոռեչ

Քոքոռեչ (հունարեն՝ κοκορέτσι, թուրքերեն՝ Kokoreç), Անատոլիայում և Բալկաններում տարածված ուտեստ։ Այն պատրաստում են գառան աղիներից։ Պատրաստում են շամփուրների վրա անցկացրած՝ խորովելով կրակի վրա։ Քոքոռեչը «ջագուր բագուր» անվանումով հայտնի է նաև  Իրանում։


== Պատրաստում ==

Քոքոռեչը պատրաստում են հիմնականում կաթնակեր գառան աղիներից։ Սկզբից մաքրում են աղիները ներսից և դրսից։ Քոքոռեչի պատրաստելու համար շամփուրի վրա նախ փաթաթում են հաստ աղին, այնուհետև բարակ աղին։ Մեծ աղիքները սկսում են փաթաթել շամփուրի վրա։ Հետո փոքր աղիներն են փաթաթում այդ հաստ աղիների վրա։  Մաս-մաս դնում են նաև կենդանական ճարպ։
Հատուկ կրակարանի վրա շամփուրները շարում են և անընդհատ պտտեցնելով խորովում։ Խորովելուց հետո մեծ քանակությամբ համեմունքներ են ավելացնում։ Մատուցում են մանր-մանր կտրատած։ Ամենաշատը լցնում են քիմիոն, օրիգանո և կարմիր կծու պղպեղ։


== Մատուցում ==
Մատուցում են քոքոռեչը պնակի կամ հացի մեջ։ Երբեմն նաև այն հրամցնում են խավարտով։ Խավարտի մեջ մտնում են՝ պոմիդոր, տաքդեղի թթու, վարունգի թթու։ Մատուցում են ըմպելիքներով։


== Տարածում և պատրաստում ==


=== Հունաստան ===
Հույները ամեն տարի Զատիկին պատրաստում են այս ուտեստը։ Չնայած որ այն կարելի է պատրաստել նաև ցանկացած ժամանակ։ Հունական պանդոկներում այն մշտական ուտեստ է։ Քոքոռեչը Հունաստանում պատրաստում են կամ տապակելով կամ էլ խորովելով։


=== Թուրքիա ===
Թուրքիայում այս ուտեստը ռեստորաններում չեն մատուցում. այն փողոցային սննդի տեսակ է համարվում։ Այն խորովում են հատուկ կրակարանի վրա, որտեղ լցված է ածուխ։ Փողոցներում առավել ընդունված է, որ այն մատուցեն հացի մեջ դրված։ Քոքոռեչը մատուցում են հիմնականում հետևյալ ըմպելիքներով՝ թան, թթվի ջուր կամ շաղգամի քամվածք։


== Տե՛ս նաև ==
Հունական խոհանոց
Թուրքական խոհանոց


== Ծանոթագրություններ ==
Բալաբաշ-Բաիշևո

Բալաբաշ-Բաիշևո (ռուս.՝ Балабаш-Баишево, չուվաշերեն՝ Пăлапуç Пашьел), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Բատիրևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 918 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ղազախ-Ելչիլար

Ղազախ-Ելչիլար, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում է Ելիզավետպոլ քաղաքից 30-35 կմ հարավ-արևմուտք, Համամչայ գետի աջ կողմում։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 338 թուրք, իսկ 1908-ին՝ 558 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ճագար

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ճագար (այլ կիրառումներ)
Ճագարներ (լատ.՝ Oryctolagus cuniculus), նապաստականմանների կարգի կաթնասուն կենդանի։ Ընտանի ճագարի ցեղերի նախահայրը։ Մարմնի երկարությունը 35-45 սմ է, կենդանի միջին զանգվածը՝ 1,3-2,2 կգ։ Գույնը՝ գորշ մոխրագույն։ Բազմանում է տարին մի քանի անգամ (յուրաքանչյուր ծնին՝ 3-9 ձագ)։ Սնվում է հիմնականում խոտաբույսերով։ Հսկայական գաղութներով ապրում է բաց տարածություններում։ Որսի լավ կենդանի է (օգտագործվում են միսը և մորթին)։
Հայրենիքը Հարավ-արևմտյան Եվրոպան և Հյուսիս-արևմտյան Աֆրիկան է։ Ներմուծվել է և լայնորեն տարածվել Կենտրոնական Եվրոպայում, Մեծ Բրիտանիայում, Նոր Զելանդիայում, Ավստրալիայում, Հարավային Աֆրիկայում, ԱՄՆ-ի հյուսիսային շրջաններում և Հարավ-արևմտյան Ուկրաինայում։ Որոշ երկրներում (օրինակ՝ Ավստրալիայում) մեծ վնաս է հասցնում գյուղատնտեսությանն ու ֆաունային։
Ջուլիա Վոլֆ

Ջուլիա Վոլֆ (անգլ.՝ Julia Wolfe, դեկտեմբերի 18, 1958(1958-12-18), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ժամանակակից ամերիկացի կոմպոզիտոր, որի ստեղծագործությունն իր ոճով բնորոշվում է որպես պոստմինիմալիստական։ Նրա երկերը արտացոլում են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմության ու հասարակական կյանքի՝ լայն հետաքրքրություն ներկայացնող իրադարձություններ։ Ջուլիա Վոլֆը Նյու Յորքում գործող Bang on a Can կազմակերպության հիմնադիր անդամ է, կազմակերպություն, որն իր առաջնահերթ խնդիրն է համարում ժամանակակից երաժշտության ստեղծումն ու տարածումը։
Երգչախմբի ու երաժշտախմբի համար գրած Anthracite Fields կանտատի համար նա 2015 թվականին արժանացել է Պուլիցերյան մրցանակի, 2016-ին էլ՝ Մաք Արթուր հիմնադրամի սահմանած մրցանակներից մեկին, որը նախատեսված էր արտակարգ ինքնատիպություն և իր արվեստին առավելագույն նվիրվածություն դրսևորած հեղինակներին խրախուսելու համար։


== Կենսագրություն ==
Դեռ պատանեկան տարիքից Ջուլիան դաշնամուրի դասեր է առել, այնուհետև երաժշտական կրթությունը շարունակել Միչիգանի համալսարանում, որն ավարտել է 1982 թվականին՝ ստանալով երաժշտության և թատրոնի բակալավրի աստիճան։ Տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ ծանոթացել է կոմպոզիտորներ Մայքլ Գորդոնի և Դեյվիդ Լանգի հետ։ Վերջիններս, որ այդ ժամանակ դեռ սովորում էին Եյլի համալսարանի երաժշտական դպրոցում, համոզել են Ջուլիային՝ ընդունվելու այդ ուսումնական հաստատություն։ 1984 թվականին Վոլֆը դարձել է վերոհիշյալ երաժշտական դպրոցի դասախոս, կոմպոզիտոր Մարտին Բրեսնիկի ուսանողուհին։ 1986 թվականին ավարտել է Եյլի համալսարանը՝ ստանալով երաժշտության մագիստրոսի աստիճան, իսկ դրան հաջորդած տարում Գորդոնի ու Լանգի հետ հիմնադրել է Bang on A Can-ը։
2012 թվականին Փրինստոնի համալսարանում արժանացել է երաժշտական կոմպոզիցիայի գծով դոկտորի աստիճանի։ Հետագայում նրան կոմպոզիցիայի պրոֆեսորի կոչում է շնորհվել Մանհեթենի երաժշտական դպրոցում և Նյու Յորքի համալսարանի Շտայնհարդի անվան դպրոցում։


== Անձնական կյանք ==
1984 թվականին Ջուլիա Վոլֆն ամուսնացել է կոմպոզիտոր Մայքլ Գորդոնի հետ։ Ունեն երկու զավակ։ Բնակվում են Մանհեթենում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրավոյուլովսկի (Սալսկի շրջան)

Պրավոյուլովսկի (ռուս.՝ Правоюловский), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սալսկի շրջանում։ Մտնում է Գիգանտովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Էդվարդ Խանցյան

Էդվարդ Խանցյան (անգլ.՝ Edward Khantzian, մայիսի 26, 1935(1935-05-26), Հավերհիլ, Էսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - մարտի 21, 2021(2021-03-21), Գրովլենդ, Էսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկահայ հոգեբույժ, Հարվարդի բժշկական դպրոցի հոգեբուժության պրոֆեսոր։ 1970-ական թվականներից զարգացրել է թմրամիջոցների չարաշահման աստիճանական ավելի համահունչ և փորձնականորեն հիմնավորված ինքնաբուժման վարկածը, համաձայն որի՝ անհատներն օգտագործում են թմրանյութեր՝ փորձելով ինքնաբուժել դժբախտության և տառապանքի վիճակները։


== Կենսագրություն ==
Դոկտոր Խանցյանն առաջին սերնդի ամերիկահայ է, որը ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Հավերհիլ քաղաքում։ Նրա ծնողները ծնվել են Թուրքիայում, հայրը՝ Ջոն Խանցյանը, ներգաղթել է Միացյալ Նահանգներ 1912 թվականին։ Խանցյանի մայրը՝ Ռոուզը, վերապրել է 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը՝ 1920-ական թվականների վերջին տեղափոխվելով ԱՄՆ։ Էդվարդ Խանցյանը ծնվել է 1935 թվականին և մեծացել Հավերհիլում՝ կոշիկների քաղաքում, որտեղ երկու ծնողներն էլ աշխատում էին այդ ժամանակաշրջանում ծաղկող կոշիկի արդյունաբերությունում։ Վաղ հասակում կորցնելով հորը՝ մոր և քույրերի հետ սկսել է աշխատել ընտանեկան հրուշակարանում։
Կրթություն ստանալով տեղի դպրոցական համակարգերում՝ նա իր համալսարանական ուսումը սկսել է Մերիմաք քոլեջի և Բոստոնի համալսարանի երեկոյան բաժիններում՝ 1958 թվականին ավարտելով վերջինը։ Raytheon-ում մեկ տարի որպես տեխնիկական գրող աշխատելուց հետո 1959 թվականին նա սկսել է իր բժշկական կրթությունը Օլբանի բժշկական քոլեջում, որն ավարտել է 1963 թվականին՝ ստանալով բժշկության դոկտորի աստիճան։ Նա պրակտիկա է անցել Ռոդ Այլենդ նահանգի Պրովիդենս քաղաքում գտնվող Ռոդ Այլենդ հիվանդանոցում։ Դրանից հետո նա սկսել է իր հոգեբուժական դասընթացները Մասաչուսեթսի Հոգեկան առողջության հոգեկան կենտրոնում՝ Հարվարդի բժշկական դպրոցի հարակից հաստատությունում։ Նա միացել է Հարվարդի համալսարանի դասախոսական անձնակազմին Քեմբրիջի հիվանդանոցում, որտեղ աշխատել է իր կարիերայի մեծ մասի ընթացքում։ 1973 թվականին Բոստոնի հոգեվերլուծական ընկերությունում և ինստիտուտում ավարտել է հոգեվերլուծական դասընթացները։
Իր կարիերայի սկզբում՝ Խանցյանը ներգրավվել է կախվածության բազմաթիվ կլինիկական և քննչական ուսումնասիրություններին՝ շեշտը դնելով կախվածության խանգարումների նախատրամադրող հոգեբանական խոցելի կողմերի հոգեբանական դինամիկ ընկալման վրա։ Համարվելով կախվածության ուսումնասիրությունների առաջնամարտիկ՝ նա ճանաչում ձեռք բերեց ինքնաբուժման վարկածի զարգացման շնորհիվ։ Նա նաև զարգացրեց ալկոհոլի և թմրամիջոցներից կախված անհատների համար անհատական և խմբային փոփոխված հոգեդինամիկ բուժումները, ինչպես նաև ուսումնասիրեց այն բաղադրիչները, որոնք, ամենայն հավանականությամբ, արդյունավետ են դարձնում 12-քայլանոց ծրագրերը։
Խանցյանը թմրանյութերից կախվածության հոգեբուժության ամերիկյան ակադեմիայի հիմնադիր անդամ էր և նախկին նախագահ։ 2016 թվականին Մասաչուսեթսի հոգեբուժական ընկերությունը Խանցյանին պարգևատրել է հասարակությանը մատուցած ծառայությունների մրցանակով։
Դոկտոր Էդվարդ Խանցյանը վախճանվել է 2021 թվականի մարտի 21-ին, ընտանիքի շրջապատում։ Թաղված է ծննդավայր Հավերհիլի Լինվուդ գերեզմանատանը։


== Անձնական կյանք ==
Էդվարդ Խանցյանը 1959 թվականին ամուսնացել է Քերոլան ԴեԱնդրուսի հետ։ Նրանք ունեն երեք երեխա՝ Նենսի, Սյուզան և Ջոն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժյուլ Բերրի

Ժյուլ Բերրի (ֆր.՝ Jules Berry, փետրվարի 9, 1883(1883-02-09)[…], Պուատիե - ապրիլի 23, 1951(1951-04-23)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի դերասան և ռեժիսոր։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Ժյուլ Բերրիի իրական անունը եղել է Մարի Լուի Ժյուլ Պոֆիշե։ Նրա ծնողները եղել են երկաթե իրեր վաճառող և ապրել են այդ ժամանակի ֆրանսիական Պուատու պրովինցիայում։ Նա ուներ երկու եղբայր։ 1888 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Փարիզ։ Այնտեղ Բերրին ավարտել է Լյուդովիկոս Մեծի լիցեյը, ապա Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց։


=== Կարիերա ===
Թատրոնի հանդեպ հետաքրքրությունը Բերրիի մոտ առաջացել է ուսման տարներին։ Քասթինգի արդյունքներով նա ընդունվել է Անտուան Սիմոն Բերյոյի (Théâtre Antoine-Simone Berriau) թատրոնում Լենո Էննիկի La Mort du duc d’Enghien և Արթուր Շնիցլերի Perroquet vert պիեսներում խաղալու համար։

Հետագայում նա խաղացել է Théâtre de l’Ambigu-Comique և Théâtre de l’Athénée թատրոններում։ Լիոնում շրջագայությունների ժամանակ նրա վրա ուշադրություն է դարձրել Ժան Ֆրանսուա Պոնսոնը և աշխատանքի ընդունել Բրյուսելի Théâtre Royal des Galeries Saint-Hubert թատրոնում՝ 12 տարով։ Բրյուսելի հանդիսատեսը ջերմությամբ է ընդունում դերասանին․ այնտեղ նրա ամենահայտնի աշխատանքներից է Le Mariage de Mademoiselle Beulemans-ը։
Հետո Բերրին խաղացել է հաջողություն ունեցած 30 ներկայացումներում, որ բեմադրվել են Աշարա Մարսելի, Ալֆրեդ Սավուարի, Լուիս Վերնյոյի և Ռոժե Ֆերդինադի պիեսների հիման վրա։ Կինոյում Բերրիի առաջին դերերից մեկը եղել է «Օլիվեր Կրոմվել» (1911) համր ֆիլմում, որը նկարահանել է Անրի Դեֆոնտեն։ Դերասանի առաջին հնչյունային ֆիլմը եղել է Mon coeur et ses millions (1931), որում նկարահանվել է նաև Սյուզի Պրիմը։ Իր կարիերայի ընթացքում Բերրին նկարահանվել է 89 ֆիլմում։
Ժյուլ Բերրին հաճախ համարվում է ֆրանսիական կինոյի պատմության մեծագույն դերասաններից մեկը։
Բերիի լավագույն ֆիլմերի շարքում են՝ Ժան Ռենուարի «Մսյո Լանժի հանցագործությունը», Կարնե Մերսելի «Երեկոյան այցելուները» (որտեղ նա հիանալի է կատարում դևի դերը), Մարսել Կարնեի «Օրը սկսվում է», Լուի Դակենի Le Voyageur de la Toussaint, Իվա Մարանդի «Բակերա», Ռիշար Պոտիեի 27 Rue de la Paix և Ռոշե Ռիշեբեի L’Habit vert։
1951 թվականին՝ իր մահվանից կարճ ժամանակ առաջ, Բերրին ավարտել է իր կինոկարիերան և զբաղվել Ժակ Պրեվերի պոեմների ասմունքով։


=== Անձնական կյանք ===
Բերրին սիրավեպ է ունեցել դերասանուհիներ Ջեյն Մարկենի, Սյուզի Պրիմի և Ժոսլին Գաելի հետ։ Վերջինս 1993 թվականին նրանից ունեցել է դուստր՝ Միշելը։
Բերրին եղել է խաղամոլ (ազարտային խաղեր) և հաճախ է այցելել խաղատուն ու ձիարշավարան։
1951 թվականի ապրիլին Բերրին տեղափոխվել է Բրուսե հիվանդանոց, որտեղ մահացել է սրտի կաթվածից, որը եղել է ռևմատիզմի բուժման հետևանքով։ Թաղվել է Պեր Լաշեզի գերեզմանատանը՝ 80-րդ բաժնում։


== Ծանոթագրություններ ==
(7417) 1990 YE

(7417) 1990 YE, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Մասարու Արաիի և Հիրոսի Մորիի կողմից Յորիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,121461 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5947 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6482 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2014,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178718 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,91° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7417) 1990 YE աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մոսկվայի թանգարանների ցանկ

Մոսկվայի թանգարանների ցանկում ընդգրկված են այն թանգարանները, որոնք գտնվում են Մոսկվայի օղակաձև ավտոմոբիլային ճանապարհի վրա, և գտնվում են պետական , մոսկովյան   և այլ մարմինների վերահսկողության տակ, ինչպես նաև մի շարք մասնավոր թանգարաններ։
Նշումներ. մի շարք փոքր կամ թեմատիկ թանգարաններ գործում են նախնական գրանցումով կամ առանձին խմբերի համար։
Ցանկը լիարժեք չէ։


== Արվեստ և պատմական թանգարաններ ==


=== Կրեմլ ===
ՄՄԿ գտնվում է Մոսկովյան Կրեմլի տարածքում


=== Տրետյակովյան պատկերասրահ ===
ԳՏԳ Մոսկվայի գլխավոր թանգարան՝ նվիրված ռուսական մշակույթին


=== Պետական պատմական թանգարան ===
ԳԻՄ՝ Մոսկվայի գլխավոր պատմության թանգարան


=== Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան (Մոսկվա) ===
Մոսկվայում արևմտաեվրոպական մշակույթի գլխավոր կենտրոն


=== Ռուսաստանի ժամանակակից պատմության պետական կենտրոնական թանգարան ===
Թանգարանը նվիրված է 20րդ դարի Ռուսաստանի պատմությանը, սովետական տարիներին կոչվում էր Հեղափոխության թանգարան 


=== Բորոդինոյի ճակատամարտի թանգարան-պանորամա ===


=== Ալեքսեյ Շչուսևի անվան ճարտարապետության թանգարան ===


=== Տնտեսություններ և զբոսայգիներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Կիզիլ-Բայրակ

Կիզիլ-Բայրակ (ռուս.՝ Кызыл-Байрак, բաշկիրերեն՝ Ҡыҙыл Байраҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 71 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(20590) Բոնջիովանի

(20590) Բոնջիովանի (անգլ.՝ Bongiovanni), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(20590) Բոնջիովանի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Յումադիբաշ

Յումադիբաշ (ռուս.՝ Юмадыбаш, բաշկիրերեն՝ Йомазыбаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 588 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բորգորիքո

Բորգորիքո  (իտալերեն՝ Borgoricco), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7429 մարդ(2004 թ.) ։ Բնակչության միջին խտությունը 370, 25 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 35010։ Հեռախոսային կոդ՝ 049։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է համարվում իտալերեն՝ San Leonardo-ն։ Տոնը նշվում է ամեն տարի նոյեմբերի 6-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Solaroad

Solaroad (արտասանվում է Սոլառոուդ և թարգմանվում է որպես «Արևային ճանապարհ»), հեծանվային ճանապարհ Կրոմենի քաղաքում (Զանստադ, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ)։ Աշխարհում առաջին նմանատիպ սարքավորումը՝ ստեղծված արևային մարտկոցներից։


== Նկարագրություն ==
Նման օբյեկտ ստեղծելու հիմք ծառայեց այն միտքը, որ արևային մարտկոցները՝ ստեղծված ճանապարհի տեսքով, կունենան ավելի մեծ մակերես, քան նմանատիպ մարտկոցները, որ տեղադրված են տների տանիքներին, բացի այդ՝ լանդշտաֆտի վրա տեսողական ազդեցությունը գործնականում անտեսանելի կլինի։ Օրինակ, Նիդերլանդների ճանապարհների մակերեսը երկու անգամ մեծ է, քան երկրի ողջ տների տանիքների մակերեսը։ Այդ ճանապարհի երկարությունը կազմում է 72 մետր։ Էլեկտրաէներգիան, որը ստացվում է նրա միջոցով, կարող է օգտագործվել փողոցային լուսավորության, էլեկտոմեքենաների լիցքավորման և այլ կարիքերը հոգալու համար։ Ճանապարհի մակերևույթը 2,5-ը 3,5 մետրի վրա հավաքական վահանակներ են՝ մեկ սանտիմետր հաստությամբ, որ պատրաստված են տաքացված ապակուց, որոնց ներքևում գտնվում են հենց արևային մարտկոցները։ Ճանապարհը կարող է տանել 12 տոննա զանգված ունեցող բեռնատար։ Անմիջականորեն «արևային» հեծանվաուղու կողքին գտնվում է սովորականը՝ ստեղծված տարբեր տեսակի մակերեսների թեստավորման համար։
Ճանապարհները ստեղծելու աշխատանքները կատարել են Գիտական հետազոտությունների նիդերլանդական կազմակերպությունը (Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek), Royal Imtech N.V.-ը և Ooms Civiel-ը։ Շինարարության գումարները՝ 1.5 միլիոն եվրո գումարի չափով հատկացրել է Հյուսիսային Հոլանդիա պրովինցիան և դարձել է օբյեկտի սեփականատերը։ Նախագծի վերջնական արժեքը կազմել է 3.5 միլիոն եվրո, չբավարարող գումարը ավելացրել են վերը նշված կազմակերպությունները և երկրի կառավարությունըД:


== Տես նաև ==
SolarCity


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նախագծի պաշտոնական կայք (նիդեր.)(անգլ.)
Աշոտ Համբարձումյան

Աշոտ Հովհաննեսի Համբարձումյան (հոկտեմբերի 29, 1955(1955-10-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գեղանկարիչ, բեմանկարիչ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (2013)։
ՀՀ վաստակավոր արտիստ Լալա Մնացականյանի ամուսինն է։


== Կենսագրություն ==
1978 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1984 թվականին՝ Երևանի Գեղարվեստի պետական ակադեմիայի գեղանկարի բաժինը։ 1985-1995 թվականներին աշխատել է ՀՀ մշակույթի նախարարության փորձարարական կոմբինատում՝ որպես գլխավոր նկարիչ, 1980-2002 թվականներին` Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում` որպես բեմադրող նկարիչ, 1982-1994 թվականներին` Գեղագիտության ազգային կենտրոնում։ 1998 թվականից դասավանդում է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի մշակույթի բաժնում, 2013 թվականից` դոցենտ։ 2004 թվականից Երևանի Մհեր Մկրտչյանի անվան արտիստական թատրոնի գլխավոր նկարիչն է։ Ստեղծագործական գործուղումներով եղել է Ռումինիայում, Հարավսլավիայում, Սիրիայում, Լիբանանում, Իրանում, Գերմանիայում, Մոսկվայում։ 1984 թվականից ցուցադրվում է հանրապետական ցուցահանդեսներում։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Եղել է «Էրեբունի-Երևան», «Քրիստոնյա Հայաստան-1700», «Ավարայր-1550», «Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ», «Համահայկական խաղեր», «Հայոց գրեր-1600» և բազմաթիվ այլ տոնախմբությունների բեմադրող նկարիչը։ Ավելի քան 40 ազգային տարազների, զինանշանների հեղինակ է։


=== Հեռուստատեսային ներկայացում ===
«Սինյոր Պապագատտո»
«Հովնան Խութեցի»
«Սպենսեր Դոնովանի գործը»
«Մուսա լեռան 40 օրը»
«Զաբուղոն»
«Ինկած բերդի իշխանուհին»


=== Թատերական գործեր ===
«Կարմեն» բալետ
«Լիլիթ» փոփ օպերա
«Ֆիլումենա Մարտուրանո»
«Դիոգենես»
«Հացթուխի կինը»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Թարմ ուղեղով»` Աշոտ Համբարձումյանի հետ
Կարարա

Կարարա (կելտերեն քարհանք), քաղաք Իտալիայի արևմտյան մասում։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 65,3 հազար մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին։ Համարվում է աշխարհի ամենակարևոր կենտրոնը Կարարայի հայտնի մարմարի արդյունահանման և մշակման համար, որը շատ նուրբ սպիտակ մարմար է և հանվում է մոտակա Ապուանյան Ալպերում։ Քաղաքից 100 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Ֆլորենցիա քաղաքը՝ Լիգուրյան ծովի ափից 6 կմ հեռավորության վրա։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1235 թվականին։ Տարբեր ժամանակներում պատկանել է տարբեր թագավորությունների՝ Պիզային, Ջենովային և Միլանին, 15-րդ դարից սկսած՝ Մալասպինա իշխանական ընտանիքի տիրապետությանը։ Կարարա քաղաքը հայտնի է քաղաքի շրջակայքում արդյունահանվող սպիտակ մարմարի հանքավայրերով։ Կարարայի մարմարը հայտնի է եղել հին ժամանակներից (հռոմեական պանթեոնը պատրաստված է Կարարայի մարմարից)։ Վերածննդի դարաշրջանի մի շարք հայտնի քանդակներ, մասնավորապես Միքելանջելոյի «Դավիթ»-ը նույնպես պատրաստված են Կարարայի մարմարից։
Քաղաքն ունի քիմիական, մետաղամշակման և նավթավերամշակման արդյունաբերության փոքր ձեռնարկություններ։
Սուրբ Ցեկարդոն Լունիից հարգվում է որպես քաղաքի հովանավոր սուրբ, տոնակատարությունը հունիսի 16-ին է։
Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերն են՝ XII դարի տաճարը, XVI դարի պալատը (այժմ այնտեղ է գտնվում Գեղարվեստի ակադեմիան)։ Քաղաքում կա նաև քանդակի ակադեմիա, քանդակի և հնությունների թանգարան։


== Քույր քաղաքներ ==
 - Երևան, Հայաստան
Ի նշանավորումն քույր քաղաքների Երևանի Օղակաձև այգում (1965) և Կարարայում (1967) տեղադրվել են Ռաֆայել Իսրայելյանի ստեղծած աղբյուր-հուշարձանները։ Երևանում նաև տեղադրված է Կարարա քաղաքի նվեր Քրիստոսի ձեռքեր արձանը։
 - Ինգոլշտադթ, Գերմանիա
 - Գրասս, Ֆրանսիա
 - Օպոլե, Լեհաստան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը
Սիկա (գյուղ, Ռիուգե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍիկաՍիկա (էստ․՝ Sika), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կուզիլի (գյուղ, Ալնաշսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿուզիլիԿուզիլի (ռուս.՝ Кузили), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 201 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստերեոֆոնիա

Ստերեֆոնիա (հուն․՝ στερεός — ձայն, հնչյուն), ձայնի հաղորդման և վերարտադրման այնպիսի եղանակ, որի դեպքում ունկնդիրն ստանում է ձայնի աղբյուրների տարածական դասավորության տպավորություն։ Ձայնը վերարտադրվում է մի քանի (մինչև 5) տարափող աղբյուրներով (բարձրախոսներ, բարձրախոսային համակարգեր), որոնցից յուրաքանչյուրը համապատասխան միկրոֆոնից ազդանշանն ստանում է անկախ կապուղիով։ Ստերեֆոնիայի էֆեկտն առաջանում է բարձրախոսների (վերարտադրման տեղում) և միկրոֆոնների (ձայնի հաղորդման տեղում) որոշակի դասավորության դեպքում։ Ստերեֆոնիա օգտագործվում է կինեմատոգրաֆիայում, ռադիոհաղորդումներում ձայնը ձայնասկավառակի կամ մագնիսական ժապավենի վրա գրանցելիս, ապա՝ վերարտադրելիս։ 1970-ական թվականներից տարածում է գտել քվադրոֆոնիան, որի դեպքում ձայնի վերարտադրումն իրականացվում է չորս բարձրախոսներով, որոնցից երկուսը տեղավորում են ունկնդրի առջևում (ճակատային բարձրախոսներ), իսկ մյուս երկուսը՝ ետևում (թիկունքային բարձրախոսներ)։


== Գրականություն ==
Фурдуев В․ В․
Стереофония и многоканальные звуковые системы, М. 1973․
Իմիրճալա

Իմիրճալա (վրաց.՝ იმირჭალა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 208 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աշոտ Մարտիրոսյան (այլ կիրառումներ)

Աշոտ Մարտիրոսյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Աշոտ Աղասու Մարտիրոսյան, 2006-2009 թթ. ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության պետ, արդարադատության գեներալ-մայոր։
Աշոտ Մերուժանի Մարտիրոսյան, ՀՀ պետական գործիչ, Միջուկային անվտանգության կարգավորման պետական կոմիտեի նախագահ։
Աշոտ Մարտիրոսյան, հայ մարզական լրագրող, «Ֆուտբոլ պլյուս» թերթի գլխավոր խմբագիր։
Աշոտ Մարտիրոսյան, հայ գեղանկարիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժայռը (այլ կիրառումներ)

Ժայռը, կարող է վերաբերել՝

Ժայռը - 1973 թվականին Վարդան Աճեմյանի կողմից նկարահանված ֆիլմ
Ժայռը - 1996 թվականին Մայքլ Բեյի կողմից նկարահանված ֆիլմ
Առլենա դի Կաստրո

Առլենա դի Կաստրո (իտալերեն՝ Arlena di Castro), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 892 մարդ (ըստ 2008 թվականի), բնակչության խտությունը՝ 40 մարդ/կմ2։ Տարածքը կազմում է 22 կմ2։ Փոստային ինդեքսը՝ 1010, հեռախոսային կոդը՝ 0761։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը հանդիսանում է Սան Ռոկկոն։


== Ժողովրդագրություն ==


== Բնակավայրի վարչակազմ ==
Հեռախոս. 0761 430951


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրական միջազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
(3199) Նեֆերտիտի

(3199) Նեֆերտիտի (անգլ.՝ Nefertiti), աստերոիդ ամուրի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,574448 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,1272 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0217 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Նեֆերտիտի աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,2157 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 721,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինը 0,498898 աստիճան/օր արագությամբ։ 
Ուղեծրի հարթությունը խավարածրի հարթության հետ կազմում է 32.97° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Անուն ==
Աստերոիդը կրում է եգիպտական փարավոն Էխնաթոնի (տե'ս նաեւ (4847) Ամենհոտեպ) կնոջ՝ Նեֆերտիտիի (մ.թ.ա.1370-1330 թթ.) անունը։
Կա նաեւ Նեֆերտիտիի անվան գերմաներեն գրությամբ (1068) Նոֆրետետե աստերոիդը։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ (3101-3200)
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3199) Նեֆերտիտի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կիրխլաութեր

Կիրխլաութեր (գերմ.՝ Kirchlauter), Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասի Հասբերգե շրջանում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Ենթարկվում է Էբելսբախի կառավարմանը։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1381 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 16,92 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 6 74 160
Յաղբասան (Կարսի նահանգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յաղբասան (այլ կիրառումներ)Յաղբասան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տետի (Սարդինիա)

Տետի (իտալերեն՝ Teti), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում։ Բնակչությունը 807 մարդ(2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 18 կմ²։ Զբաղեցնում է 44 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 8030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0784։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0784 68023


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
(1539) Բորելի

(1539) Բորելի (անգլ.՝ Borrelly), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1940 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Անդրե Պատրիի կողմից Նիցայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,14818 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,566 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7304 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2040,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176447 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1539) Բորելի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
33-րդ հյուսիսային զուգահեռական

33-րդ հյուսիսային զուգահեռականը այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք որպես գագաթ հանդիսացող Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 33°-ի անկյուն։ 
Անցնում է Աֆրիկայով, Ասիայով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հյուսիսային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։

Այս զուգահեռականի բոլոր կետերն ունեն հյուսիսային լայնության 33° (հս.լ. 33°) կոորդինատը։


=== Ցերեկվա տևողությունը ===
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝

ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 14 ժամ 20 րոպե
ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 9 ժամ 58 րոպե


=== Սահմաններ ===


== Տես նաև ==
34-րդ հյուսիսային զուգահեռական
32-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Օլդեմի պատկերասրահ

Օլդեմի պատկերասրահ (անգլ.՝ Gallery Oldham), բրիտական արվեստի պատկերասրահ Մեծ Մանչեսթեր կոմսության Օլդեմ մշակութային շրջանում։ 


== Պատմություն ==
Պատկերասրահը նախագծվել է Pringle Richards Sharratt ճարտարապետական ​​ընկերության կողմից, որը կառուցվել է 2002 թվականի փետրվարին։ Արվեստի պատկերասրահը համատեղում է տարածաշրջանային թանգարանի և պատկերասրահի ծառայությունները։ Կից շենքը, որն իր մեջ ներառում է գրադարան և Ուսումնական հաստատություն, բացվել է 2006 թվականի ապրիլին։ Շենքն ունի ժամանակակից գրադարան և ուսումնական հաստատություններ։


== Հավաքածու ==
Պատկերասրահն ընդգրկում է արվեստի, սոցիալական և բնական պատմության, էքսկուրսիոն աշխատանքների, ժամանակակից արվեստի, արտասահմանյան արվեստի և տեղական կազմակերպությունների հետ ստեղծված աշխատանքների ընդարձակ հավաքածու։
Պատկերասրահում տեղակայված են Օլդեմ քաղաքի հավաքածուն և նրա ավելի մետրոպոլիական տարածքի հավաքածուի մեծ մասը։
Պատկերասրահում պահվում են տեղական նկարիչների աշխատանքներ, ներառյալ Հելեն Բրեդլիին, Ուիլյամ Սթոթին և Ալան Ռանկլին, ինչպես նաև բրիտանացի նկարիչներ Լոուրենս Սթիվեն Լաուրիին, Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսին և Բրիջեթ Ռայլիին։ Վերջին տարիներին պատկերասրահում հավաքվել է ստուդիական կերամիկայի հավաքածու և ներկայացվում են ժամանակակից վարպետների կերամիկական աշխատանքները։


== Ցուցահանդեսային գործունեություն ==
Չնայած պատկերասրահում չկա մշտական ​​ցուցահանդես, կան չորս ժամանակավոր պատկերասրահներ, որտեղ անց են կացվում ցուցահանդեսներ։ Ցուցահանդեսները զուգորդվում են ճանապարհորդական շոուների՝ պատկերասրահի սեփական արվեստի, սոցիալական պատմության և բնական պատմության հավաքածուի աշխատանքների հետ։ 


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Քիյան

Քիյան (ֆր.՝ Quillan), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 3434 մարդ, բնակչության խտությունը` 99.16 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34.63 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 670 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 160 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 40 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1825 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1200-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 625։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,8 %։ 1200 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 949 անձ (499 տղամարդ և 450 կին)։ Գործազուրկ են եղել 251 անձ (144 տղամարդ և 107 կին)։ 625 անաշխատունակներից 137-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 261-ը` թոշակառուներ, իսկ 227-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Իշկ

Իշկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մելտինա

Մելտինա  (իտալերեն՝ Meltina), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1450 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 40 մարդ/կմ²։ Տարածքը 36 կմ² է։ Փոստային ինդեքս` 39010։ Հեռախոսային կոդ` 0471։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հռեախոսահամար։ 0473 668001
Էլեկտրոնային հասցե։ meltina@gvcc.net
Գլխավոր կայք։ http։ http://www.comune.meltina.bz.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ռույա (Յարանի վտակ)

Ռույա (ռուս.՝ Руя), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Տուժինսկի շրջան Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յարան գետի աջ ափին՝ 41 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է արևելքում Նիկոլա գյուղում, Յրանսկա գյուղից 18 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևմուտք։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կամա, գետի ենթաավազանը՝ Կամից մինչև Սպիտակ գետի վտակները։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300412111100037068
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103706
Ավազանի կոդը - 10.01.03.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ձագախոտ Էգինյան

Ձագախոտ Էգինյան (լատ.՝ Erysimum eginense), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։


== Նկարագրություն ==
Երկամյա խոտաբույս է, որի ցողունը՝ 30-60 սմ բարձրություն ունի։ Տերևները նեղ-գծային են, ամբողջաեզր, ծածկաված 2-3-բաժան մազիկներով։ Պսակաթերթերը դեղին են, 7-8 մմ երկարությամբ։Պտուղները պատիճներ են, որոնք ծաղկաբույլի առանցքից մի փոքր հեռացած են, հավասարաչափ քառանիստ, ծածկաված 3-5-բաժան մազիկներով։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է Ապարանի (Արաի լեռ), Գեղամի (Զար և Քյանքան գյուղերի շրջակայք) և Երևանի (Էլար, Արզենի, Քանաքեռ, Ջրաբեր, Ողջաբերդ գյուղերի շրջակայքում) ֆլորիստիկական շրջանում։ Ընդհանուր արեալը, նաև ընդգրկում է Նախիջևանը և Անատոլիան։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1000-1600 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, տափաստաններում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղակալում՝ հունիսին-հուլիսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված անթրոպոգեն գործոնների հետ, սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չեր։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում բացակայում է։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Անտոնի (Սմիռնով)

Անտոնի աբեղա (աշխարհիկ անունը` Վասիլի Սմիռնով, ռուս.՝ Василий Смирнов, 1844 - հոկտեմբերի 29, 1914(1914-10-29)), ռուս ուղղափառ եկեղեցու վանական, «Պրուտ» ականադիր նավի եկեղեցական, Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոս։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1844 թվականին հոգևորականի ընտանիքում։ Ավարտել է Սամարայի հոգևոր ուսումնարանը։ 1879 թվականից եղել է Կազանի թեմի Սեդմիօզյորնի անապատի վանական։ 1881 թվականին ստացել է սարկավագի, իսկ հաջորդ տարի, աբեղայի աստիճան, 1883 թվականին դարձել է նույն անապատի զգեստապետ, բայց նույն տարում նշանակվել է Կազանի Իոհաննո-Պրեդտեչենի մենաստանի գանձապետ։ Բացի այդ, 1884-1887 թվականներին եղել է Կազանի հոգևոր ակադեմիայի խոստովանահայր։ 1902-1903 թվականներին Անտոնին եղել է Հայրապետական տան տնտեսվարը, սակայն նորից վերադարձել է մենաստանական կյանքին, գտնվելով Չուրկինի Նիկոլսկի անապատում` 1906 թվականից եղել է Բուգուլմինի Ալեքսանդրո-Նևսկի մենաստանի վանահայր։ 1909 թվականին Անտոնին ծառայության է փոխադրվում ռազմա-ծովային հոգևոր վարչություն և նշանակվում «Պրուտ» ականադիր նավի եկեղեցական։ Նա զբաղեցնում էր այդ պաշտոնը, երբ սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը։
1914 թվականի հոկտեմբերի 29-ին «Պրուտ» ականադիր նավը ծովում Սևաստոպոլից ոչ հեռու հանդիպում է «Գեբեն» գերմանական գծային հածանավին։ «Պրուտի» հրամանատար, 2-րդ կարգի կապիտան Գ. Ա. Բիկովը հրամայում է նավը նախապատրոստել ջրասույզ անելու։
«Գեբեն» -ը գնդակոծում է «Պրուտ»-ը և հրկիզում այն։ Նավի անձնակազմը բացում է նավի ստորջրյա կափարիչը և սկսում է ցած իջնել նավակների վրա։ Երբ նավը սկսում է ջրասույզ լինել Անտոնի վանականը նավակում իր տեղը զիջում է նավաստուն, իսկ ինքը սուզվող նավից օրհնում է լողալով մեկնող նավաստիներին։ Անտոնին խորտակվում է նավի հետ և այդ սխրանքի համար հետմահու պարգևատրվում Սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշանով։ Այլ պարգևների հետ մեկտեղ Անտոնի վանականը ստանում է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի հարյուրամյակի մեդալ։


== Արտաքին հղումներ ==
«Духовный Собеседник» 2(38) • 2004 г. Archived 2008-04-22 at the Wayback Machine.


== Աղբյուրներ ==
Варнек П. А. Последние минуты минного заградителя «Прут» Archived 2010-04-30 at the Wayback Machine. // Гангут. - 1997. - № 12бис
Геройская смерть иеромонаха транспорта «Прут» Антония // Вестник военного и морского духовенства. - 1914. - № 22. - С. 763-764
Капков К. Г. Памятная книга российского военного и морского духовенства XIX - начала XX веков. Справочные материалы. М., 2008. - С. 480, 653
Бондаренко В. В. Герои Первой мировой. М., «Молодая Гвардия», 2013 (серия ЖЗЛ)
Թուկիդիդես

Թուկիդիդես (հին հունարեն՝ Θουκυδίδης, Մ.թ.ա. 460-ականներ, Ալիմոս, Հարավային Աթենք, Ատիկա, Հունաստան - մ. թ. ա. 395, Աթենք, Հունաստան), հին հույն նշանավոր պատմիչ, գրել է «Պելոպոնեսյան պատերազմի մասին» աշխատությունը՝ բաղկացած 8 գրքից։


== Կենսագրություն ==
Սերել է ազնվականի ընտանիքից։ Կրել է մատերիալիստ փիլիսոփա Անաքսագորասի և հռետոր Անտիֆոնի ազդեցությունը։ Հարել է Պերիկլեսի՝ չափավոր դեմոկրատական կուսակցությանը։
Մասնակցել է Պելոպոնեսյան պատերազմին (մ. թ. ա. 431-404)։ Մ. թ. ա. 424-ին նշանակվել է նավատորմի հրամանատար, սակայն պարտվել է սպարտացիներից, մեղադրվել դավաճանության մեջ և հեռացել Աթենքից։
Տարագրության մեջ գրել է «Պատմություն» աշխատությունը (անավարտ, 8 գրքով), շարադրել Պելոպոնեսյան պատերազմի պատմությունը մինչև մ. թ. ա. 411: Նա առաջին պատմիչն է, որը փորձել է ցույց տալ հասարակության զարգացման աստիճանները, վեր հանել այդ զարգացման շարժիչ ուժերը։ Ձերբազատվելով ժամանակի կրոնական նախապաշարումներից՝ աշխատել է բացահայտել պատմական դեպքերի նյութական հիմքը, երևույթների ներքին օրինաչափությունը, օբյեկտիվ պատճառները (այդ հանգամանքները շեշտել է նաև իր աշխատության ներածության մեջ)։
Թուկիդիդեսը ատտիկյան գրավոր արձակ խոսքի հիմնադիրն է, ունի շարադրանքի սեղմ ոճ։ Նա օրինակ է եղել Դեմոսթենեսի, Կոռնելիոս Նեպոսի, Կիկերոնի, Տակիտոսի, Սալլուստիոսի, Պրոկոպիոսի և ուրիշների համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամպիր (Ֆաբերժեի ձու)

«Ամպիր» կամ «Նեֆրիտե» (ռուս.՝ Ампир, ռուս.՝ Нефритовое), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1902 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։
Մինչև 2015 թվականը ձուն համարվում էր կորսված, սակայն այն գտնվել է և այսօր գտնվում է Նյու Յորքում՝ մասնավոր հավաքածուում (Նյու Յորք, Նյու Յորք նահանգ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ)։


== Ակնարկ ==
Մինչև 2000-ականները ձվի մասին տեղեկությունները հույժ սակավ էին և հենվում էին միայն ենթադրությունների վրա։ Փաստացի հայտնի էր միայն ստեղծման տարեթիվը, առաջին սեփականատերը և ապրանքի հաշիվը։ Որոշ աղբյուրներ հայտնում էին, որ 1935 թվականին Լոնդոն է տեղափոխվել Ֆաբերժեի որոշ աշխատանքներ, այդ թվում և «Ալեքսանդր III կայսեր մանրանկարը նեֆրիտե շրջանակով։ Վարպետ՝ Զենգրաֆ»։ Երկար ժամանակ հենց այս անակնկալը սխալմամբ վերագրում էին «Ամպիր» (Նեֆրիտե) ոսկերչական ձվին։ Այդ ենթադրությունը գալիս էր 1922 թվականի Կրեմլի զինապալատում գրված փաստաթղթից, որտեղ նկարագրվում է՝ «Ձուն նեֆրիտից է, ոսկե տակդիրի վրա։ Կա նաև Ալեքսանդր III կայսեր դիմանկարը մեդալիոնի վրա»։


== Պատմություն ==
Երկար տարիներ հետազոտողներին չէր հաջողվում որևէ փաստ գտնել «Ամպիր» ոսկերչական ձվի մասին։ 2015 թվականին հայտնաբերվեց բացառիկ աղբյուր՝ «Այրի կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի սեփական իրերի ցուցակը, որոնք պահվել են Գատչինյան պալատում»։ Այդ փաստաթղթում նկարագրված է 150 զանազան առարկա։ «Ամպիր» ոսկերչական ձվի մասին գրված է հետևյալը. «Ձուն երկու նեֆրիտե սյուների վրա է տեղադրված՝ ոսկե շրջանակով։ Ձվի մեջ են պահվում Օլգա Ալեքսանդրովնայի և Ալեքսանդր Օլդենբուրգցու դիմանկարները»։ Այս փաստը հիմնավորվում է նրանով, որ 1901 թվականին կայացել է կայսրուհու դստեր՝ Օլգա Ալեքսանդրովնայի և Ալեքսանդր Օլդենբուրգցու հարսանիքը։
Նիկոլայ II կայսրը ձուն մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային 1902 թվականի Զատկի տոնին է նվիրել։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ Այդ ժամանակից մինչև 2015 թվականը ձուն համարվում էր կորսված։ Այսօր այն գտնվում է Նյու Յորքում՝ մասնավոր հավաքածուում։


== Տես նաև ==
Ֆաբերժեի ձվեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Т. Фаберже, Н. Башмаков, Д. Кривошей (сост.), Н. Никольсон, А. и В. Палмейд, В. Скурлов. Фаберже. Императорское пасхальное яйцо «Ампир» 1902 года. М.: ООО «Буки Веди», 2018. 160 с. ISBN 978-5-4465-1824-1


== Արտաքին հղումներ ==
Mieks Fabergé Eggs
Փիրաման

Փիրաման, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Հազրոյի գավառակում։


== Պատմություն ==
1895 թվականի ջարդերի ժամանակ գյուղը թուրքերի կողմից ենթարկվել է կողոպուտի և հրկիզման։ Հայ բնակչությունը կոտորվել է։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջերին ուներ 6 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վանդոյես

Վանդոյես (իտալերեն՝ Vintl), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3.221 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 29,15 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 110,5 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 0472, հեռախոսային կոդ՝ +39 0472։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.