armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ժողովածու (1899)

Ժողովածու (1899), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1899 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1676-1677 թվականներին Պողոս Գտևառցի գրիչի կողմից, Ամիրոլու վանքում։ Ստացողը եղել է Վարդան Բաղիշեցի։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 23X17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 447 թերթից։ Գրված է երկսույն և միասույն, բոլորգիրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 3 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթգիրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ, աստառը՝ դեղին մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 231ա, 426բ, 436ա, 441ա։


== Բովանդակություն ==
Սամուել Անոցւոյ Հաւաքումն ի դրոց պատմադրաց
Կիրակոս Գանձակեցւոյ Պատմութիըն տիեզերական
Վարդան Արևելցւոյ Պատմութիւն տիեզերական
Թովմաս Մեծոփեցւոյ Պատմութիւն, Յիշատարական
Կիրակոս բանասիրի Վարք Թովմաս Մեծուփեցւոյ


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆորմոզա դա Սերրա Նեգրա

Ֆորմոզա դա Սերրա Նեգրա (պորտ.՝ Formosa da Serra Negra) համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Մարանիան նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Մարանիան նահանգի կենտրոնական մարզը։ Մտնում է տնտեսական կարգավիճակ ունեցող Ալտու Մեարին ի Գրաժաուի գավառի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 18 100 մարդ, ըստ 2006 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 3 941,185 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 4,6 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 26 547 350,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 1 646,96 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,569։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1997 թվականի հունվարի 1։
Կապույտ գնացքի առեղծվածը

Կապույտ գնացքի առեղծվածը, ինչպես նաև «Կապույտ ճեպընթացի» գաղտնիքը (անգլ.՝ The Mystery of the Blue Train), 1928 թվականի Ագաթա Քրիստիի վեպը Էրքյուլ Պուարոյի ստեղծագործությունների շարքից։


== Սյուժե ==
Պուարոն նստում է «Կապույտ գնացք» (ֆր.՝ Le Train Bleu), որը ուղևորվում է դեպի Լազուր ափ։ Այդ նույն գնացքն է նստում նաև Քեթրին Գրեյը, որն առաջին անգամ ժառանգություն ստանալուց հետո, անց է կացնում ձմեռային արձակուրդները Անգլիայից դուրս։ Գնացքում նա ծանոթանում է հարուստ ամերիկացի ժառանգորդուուհու՝ Ռութ Քեթթերինգի հետ, ով փախչել է իր ընտանիքից, հանդիպելու համար իր սիրեկանին։ Հաջորդ առավոտյան Ռութին հայտնաբերում են սպանված իր կուպեում։ Գողացված են անգին սուտակներ, որոնք, հնարավոր է, ժամանակին պատկանում էին Եկատերինա երկրորդին։ Բացի այդ, կուպեի մոտ սպանված զոհը նկատել էր մի կասկածելի մարդու։ Այդ ամենը դրդում է Պուարոյին սկսել մարդասպանի որոնումները։
Վեպի սյուժեն հիմնված է 1923 թվականի «Պլիմության էքսպրես» (անգլ.՝ The Plymouth Express) պատմվածքի վրա, որը զետեղվել է «Պուարոյի նախկին գործերը» (անգլ.՝ Poirot's Early Cases) պատմվածքների հավաքածուի մեջ, որը հրատարակվել է Բրիտանիայում միայն 1974 թվականին, իսկ ԱՄՆ-ում 1951 թվականին։
Այդ վեպում առաջին անգամ հայտնվում է Սենթ-Մերի-Միդ (англ. St. Mary Mead) փոքրիկ գյուղի մասին նկարագրությունը, որը հետագայում դառնում է Միսս Մարփլի տունը։


=== Վեպի կերպարները ===
Էրքյուլ Պուարո - հիասքանչ մասնավոր դետեկտիվ
Ռուֆուս Վան Ալդին - ամերիկացի միլիոնատեր
Ռութ Քեթթերինգ - Ռուֆուսի դուստրը
Դերեք Քեթթերինգ - Ռութի ամուսինը
Միրել - պարուհի, Դերեքի սիրուհին
Մայոր Ռիչարդ Նայտոն - նախկին զինվորական, Վան Ալդինի քարտուղարը
Ադա Մեյսոն - Ռութի աղախինը
Քեթրին Գրեյ - երիտասարդ անգլիացի կին
Ռոզալի Թեմփլին - Քեթրինի զարմուհին
Լենա Թեմփլին - Ռոզալիի դուստրը
Կոմիսար Կո - ոստիկանության կոմիսար
Ջորջ - Պուարոյի սպասավորը


== Էկրանավորում ==
Վեպի սյուժեն ընկած է Ագաթա Քրիստիի Պուարո շարքի «Երկնագույն գնացքի գաղտնիքը» (2005) շարքի հիմքում ։ Էրքյուլ Պաուրոյի դերում էր՝  Դևիդ Սուշեն։ Ամերիկացի միլիոնատեր՝ Ռուֆուս Վան Ալդենի դերում էր՝  Էլիոտ Գուլդը։  


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆեդորովսկի գյուղական խորհուրդ (Կարլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆեդորովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Ֆեդորովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Федорівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կարլովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ֆեդորովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2258 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Քարոզգիրք (5243, Գրիգոր Տաթևացի)

Գրիգոր Տաթևացի, Քարոզգիրք (5243), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5243 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1623 թվականին Պողոս Տյուրիկցի գրիչի կողմիցԵրևանում։ Ստացողը եղել է Մովսես րաբունապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16x10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 288, մագաղաթ թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով, լաթե կրկնակազմով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ թուղթ, նոտրգիր, ի բանից Արիստոտէլի, Գուշակութիւնք։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 284ա, հետագայի՝ 287ա (1771 թ.), 1բ (1884 թ.), 16ա (19-րդ դար), 287ա (1900 թ.), կնիք 4բ (1720 թ., Դանիէլ վարդապետ), (Ավետիք աբեղա)։


== Բովանդակություն ==
նաև՝ Խրատ։
Դեղագիր։
Մարմնախաղաց (1771 թ., հոգւոյ վանք, գրիչ՝ Աւետիք աբեղա)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոռալես դե Դուերո

Կոռալես դե Դուերո (իսպ.՝ Corrales de Duero) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 17,84 կմ2։ Բնակչությունը՝ 104 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 70 կմ հեռավորության վրա։


== Պատկերասրահ ==
Հորստ ան դե Մաաս

Հորստ ան դե Մաաս (հոլ.՝ Horst aan de Maas ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 122,55 կմ² է, բնակչությունը՝ 41.869 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.600 եվրո է։
Ռոս Վիլսոն (երաժիշտ)

Ռոս Անդրեյ Վիլսոն (նոյեմբերի 18, 1947(1947-11-18), Մելբուռն, Ավստրալիա), ավստրալիացի երգիչ, երգահան, կիթառիստ և պրոդյուսեր, ով առաջնորդեց «Դեդի Քուլ» և «Մոնդո Ռոք» խմբերը։ Նա սովորաբար կատարում է սոլո, և 2005 թվականից երաժշտական «It Takes Two» շարքի դատավոր է։ 2006 թվականին նա կրկին դարձավ «Daddy Cool» խմբի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Վիլսոնի հայրը եղել է սիրողական ջազ երաժիշտ, իսկ մայրը նվագում էր դասական երաժշտություն, դաշնամուր։ Վիլսոնը երգել է անգլիական եկեղեցու երգչախմբում և եղել է հարսանեկան երգիչ։ Հենց այդ ընթացքում էլ սովորել է երգել։ 1958 թվականին, երբ Վիլսոնը 10 տարեկան էր և իր եղբայր բրյուս Վիլսոնի հետ մասնակցեց առաջին Ռոք և Ռոլ շոուին։ 1963 թվականի դաժան ավտովթարի պատճառով Վիլսոնը լուրջ վնասվածքներ ստացավ։ Հետագա ամսիների ընթացքում նա ապաքինվեց։
Վիլսոնը իր երաժշտական կարիերան սկսել է 1964 թվականից և ստեղծել է իր առաջին խումբը՝ «The Pink Finks», 13 տարեկան երաժիշտ Ռոս Հանաֆորդի հետ։


== Անձնական կյանք ==
Ռոս Վիլսոնի առաջին կինը Պատ Վիլսոնն է։ Նա լրագրող է։ Նրանք քսան տարի ամուսնացած են եղել՝ 1969 թ.–ից մինչև 1989 թվականներին։ Նրա երկրորդ կինը Տանիան ամուսնացել է Վիլսոնի հետ 1999 թվականին և նրանք ունեցել են երեք երեխա։


== Դիսկոգրաֆիա ==
The Pink Finks

In Group (EP) (1965)
Louie Louie (EP) (դեկտեմբեր, 1980) [Raven RV06] – "Louie Louie" / "Back Door Man", "Comin' Home" / "You're Good For Me" / "Rub My Root" / "Something Else" / "Untie Me"


=== The Party Machine ===
"You've All Gotta Go"/"Gentle Art" (7") (1969) EMI/Columbia


=== Procession ===

Procession (1969)


=== Daddy Cool ===

Daddy Who? Daddy Cool (July 1971) Sparmac
The D.C.E.P. (EP) (November 1971) Sparmac
Sex, Dope, Rock'n'Roll: Teenage Heaven (January 1972) Sparmac AUS No. aka Teenage Heaven (US release)
The New Cool (2006)


=== Mighty KongAll I Wanna Do (1973) Wizard ===
"Calling All Cats" / "Hard Drugs (Are Bad For You)" (December 1973) Wizard


=== Oz Soundtrackas Producer, main performer on 7 tracks, session musician on others ===
Oz (1976)


=== Jo Jo Zep & The Falconsas Producer, session musician ===
Don't Waste It! (1976)
Whip It Out (1977)


=== Mondo RockPrimal Park (1979) also produced ===
Chemistry (1981)
Nuovo Mondo (1982)
The Modern Bop (1984) also co-produced
Boom Baby Boom (1986)
Aliens (EP, 1987)
Why Fight It? (1991)


=== SoloDark Side of the Man (1989) ===
Go Bongo Go Wild! (2001) also co-produced
Country and Wilson (2003) also co-produced
Tributary (2008) Liberation Blue


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներRoss Wilson official website ==
It Takes Two official website Archived 2006-06-15 at the Wayback Machine.
Ross Wilson Internet Movie Database կայքում
Ծխախոտ հոտավետ

Ծխախոտ  հոտավետ, կողճղարմատավոր բազմամյա ծածկաբույս՝ խոշոր, լայն տերևներով և երկար խողովակաձև ծաղիկներով, որոնք հավաքված են ցանցառ ծաղկաբույլերում։ Պատկանում է մորմազգիների ընտանիքին։ Ծաղկում է ամռան սկզբից մինչև աշուն, ընդ որում բուրումնավետ ծաղիկները բացվում են գիշերը կամ ամպամած եղանակին։ Սպիտակ, խոշոր ծաղիկների բուրմունքը առանձնապես ուժեղ է զգացվում ամռան տաք գիշերներին։ Բույսի բարձրությունը հասնում է 80 սմ-ի։ Մեր պայմաներում մշակվում է որպես միամյա ծաղկաբույս։ Ունի նաև ցածրաճ ձև (նանա կերմեզինա), որի բարձրությունը հասնում է մինչև 45 սմ-ի, իսկ ծաղիկները բուրումնավետ չեն, բազմանում է կտրոններով, սերմերով և կոճղարմատներով։ Հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է։ Ծաղկում է գիշերը, քանի որ այս բույսը փոշոտող միջատը իր հայրենիքում գիշերային կյանք է վարում։ Բուրմունքի միջոցով այդ միջատները գիշերային խավարում գտնում և փոշոտում են ծաղիկները։ Ցանքը կատարում են մարտին ջերմոցներում կամ ուղակի գրունտում։ Սերմերը և ծիլերը շատ մանր են, անհրաժեշտ է շատ զգույշ ցանել, վերատնկել և քաղհանել։ Գերադասում է լավ պարարտացրած, փուխր, ստրուկտուրային չափավոր խոնավ հողերը։ Արարատյան դաշտի պայմաններում առատ որոգում է պահանջում։ Լուսասեր է սակայն լավ է աճում նաև ստվերում։ Բավականին ջերմասեր է։ Օգտագործվում է ծաղկադեկորատիվ այնպիսի ձևավորումներում, որոնք ավելի շատայցելուներ են գրավում երեկոյան ժամերին (պարահրապարակներ, էստրադա, կինոթատրոն և այլն)։


== Ծանոթագրություններ ==
ՀՀ կրթության պատմություն

ՀՀ կրթության պատմությունը։
Մինչև հայոց գրերի և հայալեզու
դպրոցների ստեղծումը Հայաստանում
գործել են հունական, մասամբ նաև ասորական ուսուցմամբ դպրոցներ։ Դրանք ազգային
դպրոցներ չէին, բայց նպաստել են հայ
դպրության զարգացմանը։


== Կրթության ժամանակաշրջանը ==


=== Կրթությունը հնագույն ժամանակներից մինչև 19-րդ դարը ===

Հայոց դպրոցի բուն պատմությունն
սկսվել է հայոց գրերի ստեղծումով (405),
որից անմիջապես հետո Մեսրոպ Մաշտոցը Սահակ Պարթևի աջակցությամբ
ձեռնամուխ է եղել կրթատների բացմանը։ Առաջին դպրոցը (վարդապետարան)
բացել է Վաղարշապատում (գոյատևել է
մինչև 51 թվականը), այնուհետև դպրոցներ է
հիմնել Հայաստանի այլ վայրերում, այդ
թվում՝ Արցախում, առաջինը՝ Ամարասում։ Մեսրոպյան դպրոցներում դասավանդվել են հայոց լեզու, երգ, երաժշտություն, գրչության արվեստ և այլն։ Խոշոր դպրոցները միաժամանակ եղել են գրչության
կենտրոններ, ունեցել են ձեռագրատներ։
Գործել են նաև որոշակի թեքումով (գրիչների, թարգմանիչների) դպրոցներ։
Դպրոցներում նախապես դասավանդվել են Սուրբ Գիրքը, վարքաբանություն և եռյակ գիտությունները (քերականություն, ճարտասանություն, դիալեկտիկա), ապա նաև աստղաբաշխություն,
բարոյագիտություն, թվաբանություն և այլն։
Ավելի ուշ Դավիթ Անհաղթը (5-րդ դարում) առաջարկել է քառյակ գիտությունների (թվաբանություն, երկրաչափություն, աստղագիտություն և երաժշտություն) ուսուցում
բարձր տիպի դպրոցներում։ Այն իրականացրել է Անանիա Շիրակացին (7-րդ դարում)՝
ստեղծելով հայ աշխարհիկ առաջին
գիտական դասագիրքը՝ «Քննիկոնը» (ընդգրկված էին «Յոթ ազատ արվեստները»)։
8-9-րդ դարերում վերելք են ապրել Սյունյաց
դպրոցը, Գեղարքունիքի գավառի Մաքենյաց ուխտը և այլն։


=== 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի կրթություն ===
19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի կրթությունը
ճակատագրի բերումով 2 հատվածի
բաժանված Հայաստանում հայ ժողովուրդն ստիպված իր մշակույթը զարգացրել է հասարակաքաղաքական տարբեր պայմաններում։ Արևելյան Հայաստանի միացումը Ռուսաստանին հնարավորություններ է
ստեղծել, որ հայկական մշակույթն ավելի սերտորեն առնչվի ռուսների հետ։ Արևմտահայ
հատվածն ավելի շատ կրել է եվրոպական,
հատկապես՝ ֆրանսական մշակույթի ազդեցությունը։ Հայ ժողովրդի մի խոշոր հատված, ապրելով աշխարհի տարբեր երկըրներում և կրելով նրանց մշակութների
ազդեցությունները, նույնպես ստեղծել է
մշակութային մնայուն արժեքներ։ 19-րդ դարասկզբի հայ առաջավոր կրթօջախներից էին Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը (1815-1921), Աստրախանի Աղաբաբյան (1810, 20-րդ դարի սկզբին վերածվել է
գիմնազիայի, 1918 թվականին՝ հայկական աշխարհիկ
դպրոցի) և Թիֆլիսի Ներսիսյան (1824-
1925) դպրոցները, Վենետիկի Մուրատ-
Ռափայելյան և Ձմյուռնիայի Մեսրոպյան
վարժարանները։ Արևելահայ կրթական գործում
կարևոր էր Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի
դերը։ Նրա շրջանավարտները մեծապես
նպաստել են հայ գրականության, հրապարակախոսության, թատրոնի, գեղանկարչության,
երաժշտության զարգացմանը։
Սենտիմենտալ սիրային երգ

Սենտիմենտալ սիրային երգ (անգլ.՝ Torch song), սիրո մասին երգ, որում, որպես կանոն, երգիչը բողոքում է անպատասխան կամ կորցրած սիրուց, կամ երբ կերպարներից մեկը ուշադրություն չի դարձնում մյուսին։ Հաճախ օգտագործվում են նաև հիմնական հերոսների բաժանման թեմաները, կամ երբ ռոմանտիկ տարվածությունը հանգեցնում է հարաբերությունների դադարեցմանը։ Եզրույթը ծագում է հետևյալ ասույթներից՝ «ինչ-որ մեկի համար կրիր ջահը» (անգլ.՝ «to carry a torch for someone») կամ «կրակը պահիր անպատասխան սիրո լույսի ներքո»։
«Ջահի երգի» կատարումն ավելին է, քան ժանրը, և կարող է շեղվել երգելու ավանդական ջազային ոճից, թեև ամերիկյան «սենտիմենտալ երգի» ավանդույթը, որպես կանոն, հենվում է բլյուզի մեղեդային կառուցվածքի վրա։


== Կատարողներ ==
Ավանդական էստրադային վոկալի կին կատարողներին անվանում են «սենտիմենտալ երգչուհիներ», երբ նրանց երգացանկը հիմնականում բաղկացած է նմանատիպ երգերից։ Չնայած նման երգերը, որպես կանոն, ավելի վաղ կապում էին երգչուհիների հետ, վերջին տարիներին եզրույթը կիրառվում է նաև տղամարդ վոկալիստների մասին։ Տղամարդու «սենտիմենտալ երգչի» օրինակներից մեկը բրիտանացի երգիչ Մարկ Ալմոնդն է, որը կատարելագործել է ժանրը։ «Mojo» ամսագիրը Էլմոնդին անվանել է «բրիտանական մեծագույն torch-երգիչ»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սենտիմենտալ սիրային երգեր AllMusic-ում(անգլ.)
Օբդիր

Օբդիր  (ռուս.՝ Обдыр), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յոլվա գետի ձախ ափին՝ 119 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 58 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000021753
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002175
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սեյմ (գետ)

Սեյմ (ուկրաիներեն՝ Сейм), Դեսնա գետի վտակը, Սև ծովի ավազանի գետերից, հոսում է Ռուսաստանի Դաշնության, Ուկրաինայի տարածքներով։


== Աշխարհագրություն ==
Սեյմ գետը սկիզբ է առնում Կրիվեց գյուղից և թափվում է Դեսնա գետ։ Գետը պատկանում է Սև ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 178 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում աջից՝ Մոսկվա, Մեծ Կուրիցա, Ռոգոզնա, Լոմնյա, Պրուտիշչե, Սվապա, Ամոնկա, Ռիլո, Դուբլյանկա, Գորն, Կլեվեն, Վալկի, Վալկի, ձախից՝ Վորոժբա, Բիկ, Իզբիցա, Գրունյա, Տոլպինկա, Կրեպնա, Սնագոստ, Վեդմա, Վիր, Վիժիցա, Չաշա, Շչեմլյա, Եզուչ, Կուկոլկա։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Սեյմ գետի երկարությունը կազմում է 696 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 27500 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 99, 6 մ3։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան


== Արտաքին հղումներ ==
Սեյմ գետի մասին Սովետական Մեծ Հանրագիտարանում
Վարֆոլոմեևկա (գյուղ, Ալեքսանդրովո-Գայսկի շրջան)

Վարֆոլոմեևկա (ռուս.՝ Варфоломеевка), գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Ալեքսանդրովո-Գայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 840 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պլեշ (Ալեքսանդրովաց)

Պլեշ (սերբ.՝ Плеш), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում՝ Շումադիայի մարզի Ալեքսանդրովացի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 403 մարդ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրոզավոդսկի մանկավարժական քոլեջ

Պետրոզավոդսկի մանկավարժական քոլեջ (ռուս.՝ Петрозаводский педагогический колледж), միջնակարգ մասնագիտական կրթության պետական հիմնարկ, Կարելիայի Հանրապետության մանկավարժական կրթության հնագույն հաստատությունը։ Գտնվում է Ռուսաստանի Պետրոզավոդսկ քաղաք Ուսանողական նրբանցք, 14 հասցեով։


== Պատմություն ==
Ուսումնական հաստատությունը բացվել է 1903 թվականի սեպտեմբերի 21-ին որպես Արական ուսուցչական դպրոց՝ Օլոնեցի նահանգի նախակրթարանի ուսուցիչներ նախապատրաստող առաջին ուսումնական հաստատությունը։
1918 թվականից, կանանց ուսուցչական դպրոցի հետ միավորումից հետո, դարձել է Խորհրդային ուսուցչական դպրոց։ 1920 թվականին վերափոխվել է «Կարմիր ուսուցիչ» երկամյա դասընթացի, 1921 թվականից՝ Ռուսական մանկավարժական տեխնիկումի։ 1923 թվականին միավորվել է Ֆիննական մանկավարժական տեխնիկումի հետ։
1936 թվականին ստեղծվել են Կարելիայի դպրոցական տեխնիկումը և Կարելիայի նախադպրոցական տեխնիկումը։
Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի տարիներին (1941-1944) տարհանված տեխնիկումները գործել են Պուդոժ քաղաքում։ 1942 թվականին Կարելիայի դպրոցական տեխնիկումը ստացավ Պետրոզավոդսկի մանկավարժական թիվ 1 ուսումնարան անվանումը, իսկ Կարելիայի նախադպրոցական տեխնիկումը՝ Պետրոզավոդսկի մանկավարժական թիվ 2 ուսումնարան։
1999 թվականին Պետրոզավոդսկի մանկավարժական թիվ 1 ուսումնարանին շնորհվել է կարգավիճակ՝ Պետրոզավոդսկի մանկավարժական թիվ 1 քոլեջ, իսկ Պետրոզավոդսկի մանկավարժական թիվ 1 ուսումնարանին՝ Պետրոզավոդսկի սոցիալ-մանկավարժական քոլեջ։
2005 թվականին քոլեջները միավորվել են և դարձել Պետրոզավոդսկի մանկավարժական քոլեջ։
Տարբեր տարիներին քոլեջը ղեկավարել են Մ. Ն. Պրավդինը, Մ. Գ. Տյախտին, Ա. Մ. Պետրովսկին, Ի. Յ. Պալցևը, Ն. Մ. Ֆեշովը, Զ. Մ. Խոմուտովան։


== Կրթություն ==
Մասնագետների նախապատրաստումը քոլեջում վարվում է հետևյալ կրթական ծրագրերով. «Երաժշտական կրթություն», «Կերպարվեստ և գծագրություն», «Նախադպրոցական կրթություն» և «Ֆիզիկական կուլտուրա»։


== Քոլեջի շենք ==
Կարելիայի Հանրապետության կառավարության 2014 թվականի սեպտեմբերի 29-ի թիվ 605р-II հրամանով քոլեջի շենքը, որը գտնվում է Պետրոզավոդսկ, Ուսանողական նրբանցք, 14 շենք հասցեով, ընդգրկվել է Ռուսաստանի Դաշնության ժողովուրդների մշակութային ժառանգության օբյեկտների միասնական պետական ռեգիստրում «Ուսուցչական դպրոցի շենք, 1905-1907 թվականների» անվանումով։


== Աղբյուրներ ==
Петрозаводский педагогический колледж: страницы истории: (к 105-летнему юбилею). — Петрозаводск, 2008. — 47 с.: илл., фот.
Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 2: К — П. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2009. С. 353—464 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0125-4 (т. 2)
Դարյևկա (գյուղ, Կիրովոգրադի շրջան)

Դարյևկա (ուկրաիներեն՝ Дарївка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դարյևկա գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հասիկավոր անանուխ

Հասկիկավոր անանուխ (լատ.՝ ),  խոտային բույս, անանուխի բնորոշ տեսակներից մեկը (Mentha) Խուլեղինջազգիների ընտանիքից (Lamiaceae):


== Հականիշներ ==
Հականիշներ 
Mentha aquatica var. crispa (L.) Benth.
Mentha spicata var. ciliata Druce
Mentha spicata var. crispa (Benth.) Danert
Mentha spicata var. viridis L.
Mentha ×villosa var. cordifolia (Opiz ex Fresen.) Lebeau


== Տարածումը և էկոլոգիան ==
Եգիպտոսում, Հարավ-արևելյան Եվրոպայում և Հարավարևմտյան Ասիայում աճում է վայրի տեսակով։ Բնականացվել է տարբեր տարածաշրջաններում բարեխառն կլիմայով։


== Բնագիտական նկարագրություն ==
Հասիկավոր անանուխ — խոտաբույսային բազմամյա բույս, հասնում է 30-100 սմ բարձրությամբ։
Տերևներ — սովորական, ձգված ձվածև կամ լայն ձվաձև, սեղմված, գանգուր, թափված, եզրերը ատամնաձև են։
Ցողունի խիտ ծաղկաբույլը ծաղկում և տալիս է սպիտակ կամ վարդագույն փոքր ծաղիկներ։


== Քիմիական բաղադրությունը ==
Հիմնական բաղադրիչները.
Կետոններ. Կարվոն 81,5%, ցիս-դիգիդրոկովոն 2,0%, մենտոն 1,3%, իզո-մենտոն 0,2%, պիպերիտոն 0,4%։ Մոնոտերպեններ. լիմոնեն+1,8 ցիլոել+ֆալլանդրեն 3,4%։ Էֆիրներ. իզո-դիգիդրոկարվեոլ ացետատ 1,5%, մետիլ ացետատ 0,3%։ Մոնոտերպենոլններ. դիգիդրոկարվեոլ 2,8%, տրանս-կարվեոլ 0,8%, մենտոլ 0,8%. բորնեոլ 0,4%, տերպինեն-4-օլ 0,1%։ Սեսկվիտերպի։ բետա-բուրբոնեն 0,8%, բետա-էլեմեն 0,4% (Z), կարիոֆիլլեն 0,2%, (E),  կարիոֆիլլեն 1,7%, ալֆա-գումուլեն  0,1%։ Օքսիդներ. կարիոֆիլլեն օքսիդ 0,1%, լիմոնեն-1,8-ցինեոլ-ֆալլանդրեն 3,4%։
Կարագը բերանի մեջ չի թողնում սառը զգացողություն, ի տարբերություն պղպեղազգի անանուխ եթերայուղին։


== Նշանակությունը և օգտագործումը ==
Բույսը լայնորեն օգտագործվում է խոհանոցում, օգտագործվում է ինչպես համեմունք։ Բույսից ստանում են եթերայուղ, օգտագործվում է օծանելիքի մեջ, հրուշակեղենի և ալկոգոլային խմիչք լիկյորի արտադրություն մեջ,  բժշկության, օչառի և տաբակայի արտադրության մեջ։


== Դասակարգում ==
Տեսակի մեջ առանձնանում են երկու ենթատեսակ։

Mentha spicata subsp. condensata (Briq.) Greuter & Burdetbt-latrus|Mentha microphylla|aut=K.Koch|s=0
Mentha spicata subsp. tomentosa (Briq.) Harley
bt-latrus|Mentha tomentosa|aut=d'Urv.|s=0
Mentha tomentosa subsp. condensata Briq.
Mentha tomentosa subsp. tomentosa Briq., nom. illeg.Mentha spicata subsp. spicata


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Պղպեղաին անանուխը հանդիսանում է ջրային անանուխի (լատ.՝  Mentha aquatica) և հասիկավոր անանուխի հիբրիդը (լատ.՝  Mentha spicata)


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլսկոե (գյուղ, Ռամեշկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլսկոեՆիկոլսկոե (ռուս.՝ Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Ռամեշկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 221 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պարմա (գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պարմա (այլ կիրառումներ)Պարմա, (իտալերեն՝ Provincia di Parma) գավառ Իտալիայի Էմիլիա Ռոմանիա մարզում։ Մայրաքաղաքը Պարման է։ Գավառն ունի 3,449 կմ2 տարածք և ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 446,233 մարդ (2012 թ.)։
Գավառը արևելքից սահմանակցում է Ռեջիո Էմիլիա գավառին, արևմուտքից `Պիաչենցա գավառին, հյուսիսից ` Կրեմոնա և Մանտովա գավառներին, իսկ հարավից `Ջենովա և Սպեցիա գավառներին։


== Պատմություն ==
1861 թվականին Իտալիայում գավառները սահմանվեցին Ֆրանսիական հանրապետության օրինակի նմանությամբ։
Իտալական ֆաշիստները Պարմայի գավառում 1920 թվականին վերջ դրեցին ընտրություններին, որը ձգվեց մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։
2012 թվականի հոկտեմբերին հաստատվեց, որ Պարմայի գավառը 2014 թվականին միանալու է Պիաչենցայի գավառին, և կազմավորվելու է նոր՝ Պիաչենցայի և Պարմայի գավառը (վարչական այդ նոր միավորի անվանման հարցում հակասություններ, վեճեր ծագեցին)։ Նորակազմ վարչական միավորի անվանումը մեկ ամիս անց փոփոխության ենթարկվեց՝ դառնալով Պարմա-Պիաչենցա գավառ։


== Կոմունաներ ==
Գավառն ունի 47 կոմունա :Ամենամեծ 20 կոմունաներն են `


== Ծանոթագրություններ ==
Նրբաթիթեղ

Նրբաթիթեղ, մետաղյա «թուղթ», բարակ (հաստությունը 0,0001-ից մինչև 0,5 մմ; երկրների մեծ մասում մինչեւ 0,2 մմ) և ճկուն մետաղյա թիթեղ, օրինակ, ալյումինից, պողպատից, անագից, արծաթից կամ ոսկուց։

«Նրբաթիթեղ» բառը սովորաբար չի օգտագործվում երկաթի և դրա համաձուլվածքների վերաբերյալ, սրանց հետ՝ 0,14-0,36 մմ հաստության դեպքում օգտագործվում է «թիթեղ» բառը։
Անագից պատրաստված նրբաթիթեղը օգտագործում են անագաթիթեղ բառը։
Շատ բարակ ոսկե նրբաթիթեղը կոչվում է թերթոսկի։


== Կիրառություն ==
Փայլաթիթեղի հաճախ օգտագործվում է էլեկտրոտեխնիկայում
Ալյումինե և պողպատե նրբաթիթեղները օգտագործվում են դեղագործության մեջ (ուրվագծային բջջային փաթեթավորումը արտադրելու համար) և սննդի արդյունաբերության մեջ փաթեթավորման համար
Շինարարության մեջ նրբաթիթեղը օգտագործվում է ջերմամեկուսացման և գոլորշամեկուսացման համար
Տպագրության մեջ օգտագործվում է դրոշմատպման նպատակով կամ գրքի բլոկի ոսկեպատման համար


== Հետաքրքիր փաստեր ==

Առավել բարակ նրբաթիթեղը ստացվում է ոսկուց։ Նրա հաստությունը կարող է կազմել 0,00001 մմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռաֆայել Նունյես

Ռաֆայել Նունյես Մոլեդո (սեպտեմբերի 28, 1825(1825-09-28), Նոր Կարթագեն, Կոլումբիա - սեպտեմբերի 18, 1894(1894-09-18), Նոր Կարթագեն, Կոլումբիա), կոլումբիացի պահպանողական քաղաքական և պետական գործիչ, իրավաբան, գրող, լրագրող։ Գրել է Կոլումբիայի օրհներգի բառերը։
1876-1877 և 1879-1880 թվականներին եղել է Բոլիվար ինքնիշխան նահանգի նախագահը։
1887 թվականի հունիսի 4-ից մինչև 1887 թվականի դեկտեմբերի 12-ը և 1892 թվականի սեպտեմբերի 12-ից 1894 թվականի սեպտեմբերի 18-ը եղել է Կոլումբիայի Հանրապետության նախագահ։


== Կենսագրություն ==

1848 թվականին Պանամայի Չիրիկի նահանգում ծառայել է որպես շրջանային դատավոր։ Նույն տարում Նունյեսը Կարտախենում ստեղծել է La Democracia թերթը։ Զբաղվել է քաղաքական գործունեությամբ։
1853 թվականին ընտրվել է խորհրդարանի անդամ։ 1854 թվականին նա դարձավ Բոլիվարի վարչության պետ։ 1855-1857 թվականներին եղել է Ֆինանսների և Պաշտպանության նախարար։
1855 թվականին հրապարակել է քաղաքական էսսե, որը կոչվում է La Federación:
Երկու տարի ապրել է Նյու Յորքում։ Այնուհետև Հավարայում ծառայել է որպես Կոլումբիայի դիվանագետ, հետագայում Լիվերպուլում նշանակվել է Կոլումբիայի հյուպատոս։
1878 թվականին Ռաֆայել Նունյեսը Տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարն էր։ 1880 թվականին նա դարձավ երկրի նախագահ և անմիջապես ներկայացրեց Կոլումբիայի վերածնունդ վերնագրով իր ծրագիրը։ Նրա քաղաքական ծրագիրը նախատեսում էր մշակաբույսերի և ապրանքների արտահանում։ Կոլումբիայի հիմնական արտահանման ապրանքը սուրճն է։
Որպես նախագահ Նունյեսի լիազորությունները ավարտվել է 1882 թվականին։ 1884 թվականին վերընտրվել է Կոլումբիայի նախագահ։
1878-1888 թվականներին նա գրել է հարյուրավոր կարևոր հոդվածներ՝ կապված սահմանադրական բարեփոխումների հետ։
1887 թվականին նա կրկին ստանձնեց նախագահի պաշտոնը, սակայն նույն տարվա դեկտեմբերին հրաժարական տվեց։ 1892 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ընտրվել է երկրի նախագահ։ 1894 թվականի սեպտեմբերի 18-ին նա հիվանդության պատճառով հեռացավ նախագահի պաշտոնից։
Առաջին նախագահության ժամանակ Նունյեսը երկրում վերականգնել է խաղաղությունը և պետական կարգը։ Կոլումբիայից դուրս եկած կաթոլիկ եպիսկոպոսներին թույլ տվել վերադառնալ երկիր։ Նա հիմնեց Ռազմական և Երաժշտության ազգային ակադեմիա։ Նունյեսը վերականգնել է Իսպանիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները։ Երկրորդ պաշտոնավարման ընթացքում Նունյեսը պայքարել է երկրի քաղաքական կառուցվածքի հիմնարար վերակազմավորման համար, որը ավարտել է Կոլումբիայի Հանրապետության նոր Սահմանադրության ընդունմամբ։


== Արտաքին հղումներ ==
Rafael Núñez(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (219301-219400)

Աստերոիդների ցանկ (219201-219300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (219401-219500)
 Աստերոիդների ցանկ (219201-219300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (219401-219500)
Ռաննակյուլա (գյուղ, Վառբլա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌաննակյուլաՌաննակյուլա (էստ․՝ Rannaküla), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վառբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ներվան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ներվան (այլ կիրառումներ)Ներվան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Այի Անարիրի (Ատտիկա)

Այի Անարիրի (հուն․՝ Άγιοι Ανάργυροι «Սուրբ անաշխատունակները»), քաղաք Հունաստանում, Աթենքի հյուսիսային արվարձան։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 70 մետր բարձրության վրա, Աթենքի հարթավայրում,Պոյկիլոնի ստորոտին, Աթենքի «Էլեֆթերիոս Վենիզելոս» միջազգային օդանավակայանից 22 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք և Աթենքի կենտրոնից 5 կիլոմետր հյուսիս՝ Օմոնիա հրապարակ։ Համայնքի վարչական կենտրոնը (դիմա) Այի Անարիրի-Կամատերոն Արևմտյան Աթենքի ծայրամասային միավորում՝ Ատտիկայի ծայրամասում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչությունը կազմել է 34 168 բնակիչ։ Մակերեսը կազմում է 3,2 քառակուսի կիլոմետր։
Քաղաքի հարավարևելյան ծայրամասով անցնում է Ավտոմայրուղի 1 Պիրեյոս, Աթենք, Սալոնիկ, Էվզոնի, Եվրոպական E75 երթուղու մի մասը։ Քաղաքում կան «Այի Անարիրի» և «Պիրգոս-Վասիլիսիս» երկաթուղային կայարաններ, որոնք սպասարկում են Աթենքի մերձքաղաքային երկաթուղին։


== Պատմություն ==
1927 թվականին Այի Անարիրին առանձնացավ Նեա Լլոսիայից և ստեղծվեց համայնք։ 1928 թվականի մարդահամարի տվյալներով Այի Անարիրիի բնակչությունը կազմում էր 1057 բնակիչ։ 1963 թվականին համայնքը ճանաչվել է ժողովրդի կողմից։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ուիլիամ Սեբոկ

Ուիլիամ Սեբոկ (անգլ.՝ William Lawrence Sebok, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Պալոմարյան աստղադիտարանում։
1973 թվականին ավարտել է Ակրոնի համալսարանի ֆիզիկայի բաժինը, ապա 1982 թվականին Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում ստացել է աստղագիտության դոկտորի կոչում։ Մինչև 1986 թվականը աշխատել է Փրինսթոնի համալսարանում և մինչև 1988 թվականը Մերիլենդի համալսարանում։ Դրանից հետո երկու տարի աշխատել է Հաբլ աստղադիտակի գիտահետազոտական ինստիտուտում, Բալթիմորում։ 1990 թվականին վերադարձել է Մերիլենդի համալսարան։
Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով 1977 թվականին հայտնաբերել է երկու աստերոիդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
La pagina web di William Lawrence Sebok. Archived 2019-02-01 at the Wayback Machine.
La scheda di William Lawrence Sebok dal sito dell'Università del Maryland. Archived 2016-03-19 at the Wayback Machine.
1360

1360 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1360 թվականն է, 
XIV դարի 60-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Քլիֆ Բերքեթ

Քլիֆֆորդ Բերքեթ (անգլ.՝ Clifford Birkett, սեպտեմբերի 17, 1933(1933-09-17), Haydock, St Helens, Մերսիսայդ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն - հունվարի 11, 1997(1997-01-11)), ավելի հայտնի է որպես Քլիֆֆ Բերքեթ (անգլ.՝ Cliff Birkett), անգլիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։


== Կենսագրություն ==
Ծագումով Հայդոկից է (Լանկաշիր կոմսություն), 1948-1949 թվականներին Բերքեթը հանդես է եկել Անգլիայի ֆուտբոլի դպրոցական հավաքականում։ 1949 թվականին սիրողական պայմանագիր է կնքել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» հետ, իսկ 1950 թվականի հոկտեմբերին՝ պրոֆեսիոնալ պայմանագիր։ 1950 թվականի դեկտեմբերի 2-ին «Մանչեսթեր Յունայթեդի» հիմնական կազմում նշել է նորամուտը «Նյուքասլ Յունայթեդի» դեմ առաջին դիվիզիոնի խաղում՝ փոխարինելով վնասվածք ստացած Թոմի Բոգանին։ Մեկ շաբաթ անց առաջին գոլն է խփել «Յունայթեդի» կազմում՝ աչքի ընկնելով «Հադերսֆիլդ Թաունի» դեմ խաղում։ 1950/51 մրցաշրջանում ընդհանուր առմամբ թիմի կազմում մասնակցել է 9 հանդիպման, խփել է 2 գոլ։ Հետագա մրցաշրջաններում հիմնական թիմում հանդես չի եկել՝ մրցակցությունում պարտվելով Հարի Մաքշեյնին ու Ջոնի Բերիին, և խաղացել է պահեստայինների թվում։ Եղել է ակումբի խաղացող մինչև 1956 թվականի հունիսը, որից հետո տեղափոխվել է «Սաութպորտ»։
«Սաութպորտում» նորամուտը նշել է 1956 թվականի օգոստոսի 1-ին «Սկանտորպ Յունայթեդի» դեմ Հյուսիսային երրորդ դիվիզիոնի խաղումէ աչքի ընկնելով խփած գնդակով։ Թիմի կազմում անցկացրել է 1956/57 մրցաշրջանը՝ խաղալով 19 հանդիպում (14 հանդիպում՝ լիգայում, 2՝ Անգլիայի գավաթում, 3՝ Լանկաշիրի գավաթում) և խփելով 5 գոլ։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո ակումբից հեռացել է ազատ գործակալի կարգավիճակով։
Հետագայում հանդես է եկել «Կրոմպտոն Ռեքրիեյշն», «Ուիգան Ռովերս» և «Մաքլսֆիլդ Թաուն» թիմերում։ «Մաքլսֆիլդում» մասնակցել է 23 հանդիպման և խփել 7 գնդակ 1959/60 մրցաշրջանում։
Մահացել է Հեյդոկում 1997 թվականին՝ 63 տարեկանում։ Նրա երկու եղբայրները՝ Ռոնին և Ուիլֆը, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստներ էին։


== Ելույթների վիճակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը MUFCInfo.com կայքում (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը Southportfootballclub.co.uk կայքում (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը 11v11.com կայքում (անգլ.)
Սառնենի

Սառնենի (լատ.՝ Mesembrianthemum), պատկանում է թնաձրատերևազգիների (Crassulaceae-Alzoaceae) ընտանիքին։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Մշակության մեջ տարածված են բազմաթիվ տեսակներ։ M.cordifolium fol. var. Hort.-ը փռվող է, գետնի վրա տարածվող ճյուղերով, որոնք կրում են սրտաձև, նուրբ դեղին, սպիտակագույն մսոտ տերևներ։ Բույսը արագաճ է, բարձրությունը հասնում է 6-12 սմ-ի, ծաղիկները փոքր են, մանուշակագույն, բացվում են միայն արևի տակ։


== Օգտագործում ==
Օգտագործվում են գորգային ձևավորումներում ներդաշնակ կերպով զուգակցվելով կարմրագույն ալտերնանթների և իրեզինեների հետ։ Կանաչատերև մեզեմբերիանտեմումը (M. cordifolium) առայժմ ծաղկային ձևավորումներում սահմանափակ է օգտագործվում։ Աչքի ընկնող տեղ է գրավում նաև բյուրեղատերև մեզեմբրիանտեմումը (M.cristallinum), որի տերևների վրա կարծես մշտապես ցող է նստած և արևի ճառագայթների տակ փայլփլում են զանազան գույներով։


== Մշակում ==
Սովորաբար տնկում են բույսը բույսից 10 սմ հեռավորության վրա։ Պահանջկոտ է լույսի ջերմության և հողի նկատմամբ։ Ջուրը տրվում է չափավոր։ Բազմացվում է կտորներով և սերմերով։ Կտորները վերցվում են ջերմատներում ձմեռող մայրակներից, որոնք իրենց հերթին ստացվում են օգոստոս ամսում արմատակալեցված կտորներից։ Ջերմատներում կտորներով բազմացումը կատարվում է վաղ գարնանը, ավազով լցված բազմացման արկղերի մեջ։ Տնկելուց հետո բույսը հաճախակի ջրել չի կարելի, այլ պետք է ջրել միայն այն դեպքում, երբ խիստ ընկնում է բույսերի տուրգորը։ Սերմերով բազմացնելիս ցանկը ջերմատներում սովորաբար կատարում են ցանկարկղերի մեջ՝ փետրվար ամսին։ Ծլում է 7-10 օրում։ Սերմերը ծլունակությունը պահպանում են 3-4 տարի։ Բացի վերը նշվածներից, գոյություն ունեն սառնենիների բազմաթիվ տեսակներ ու այլատեսակներ, որոնք իրենց հիանալի դեկորատիվ տեսքի շնորհիվ մշակում են բնակարաներում։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Գրականություն ==
Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան
Պիլյուսկա

Պիլյուսկա (ռուս.՝ Пилюска), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ուրժումսկի շրջան Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նեմդա գետի ձախ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառներում, Ուրժումա գյուղից 30 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հարավ-արևմուտք, անմարդաբնակ անտառային վայրում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կամա, գետի ենթաավազանը՝ Կամից մինչև Սպիտակ գետի վտակները։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300512111100038507
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103850
Ավազանի կոդը - 10.01.03.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ռեստինգա Սեկաի գավառ

Ռեստինգա Սեկաի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Restinga Seca) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի արևմտակենտրոնական մաս (մարզ)ը։ Բնակչությունը կազմում է 68 118 մարդ, ըստ 2005 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 3004,521 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 22,7 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 726 481 998,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 10 771,63 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,778


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ մունիցիպալիտետները.

Ագուդու
Դոնա Ֆրանսիսկա
Ֆաշինալ դու Սոտուրնու
Ֆորմիգեյրու
Իվորա
Նովա Պալմա
Ռեստինգա Սեկա
Սիլվեյրա Մարտինս
Սան ժուան դու Պոլեզինի
Լոսինովկա

Լոսինովկա (ուկրաիներեն՝ Лосинівка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Նեժինի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Լոսինիե Գոլովի։
2008 թվականի տվյալներով Լոսինովկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 4 129 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8,73 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կլիմայի մելիորացում

Կլիմայի մելիորացում (լատ.՝ melioratio - բարելավում), կլիմայի բարելավում, միջոցառումների համալիր, որի նպատակն է կլիման փոխել մարդուն անհրաժեշտ ուղղությամբ (օրինակ՝ որևէ շրջանում բնակչության կենսապայմանների բարելավման, գյուղատնտեսության առանձին ճյուղերի զարգացման համար են)։
Գիտության և տեխնիկայի ժամանակակից մակարդակի պայմաններում կլիմայի մելիորացում կարող է կատարվել միայն համեմատաբար ոչ մեծ տարածքում և առավելապես մթնոլորտի մերձերկրյա շերտերում։ Կլիմայի մելիորացման նախատեսվող եղանակներից են մթնոլորտի վերին շերտերի փոշեցրումը, օվկիանոսներում ամբարտակների կառուցմամբ օվկիանոսային հոսանքների ռեժիմի փոփոխումը, ատոմային էներգիայի կիրառումը, բևեռային սառույցների վերացումը և այլն, որոնց մի մասը տեխնիկաան տեսակետից կարելի է իրականացնել ոչ հեռավոր ապագայում։ Սակայն, գիտության ժամանակակից մակարդակով հնարավոր չէ նախատեսել այս կամ այն միջամտության բոլոր հնարավոր հետևանքները կլիմաառաջացնող պրոցեսների ընթացքի վրա։ Այդ իսկ պատճառով անհրաժեշտ է պահպանել Երկրի վրա գոյություն ունեցող կլիմայական պայմանները և սահմանափակել դրանց վատացման տենդենցները, որոնք պայմանավորված են բնական պրոցեսներին մարդու միջամտությամբ։
Տուկնուկ

Տուկնուկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։ Գտնվում է Մանազկերտ գյուղաքաղաքից հյուսիս՝ Արածանիի աջ ափի մոտ։


== Պատմություն ==
Հայերը թուրքերի կողմից կոտորվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 340 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքն անասնապահությունը, երկրագործությունն և արհեստներն էին։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Տուկնուկն ուներ հայկական եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնգա (Վոտչայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոնգա (այլ կիրառումներ)Կոնգա (ռուս.՝ Конга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոտչա գետի աջ ափում՝ 60 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000008428
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000842
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Այիա Տրիաս

Այիա Տրիաս (հուն․՝ Αγία Τριάς, թուրքերեն՝ Sipahi), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանի հյուսիս-արևելքում։ Գյուղը դե ֆակտո գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն կոչվող պետության վերահսկողության ներքո։ Տեղակայված է 2 կմ դեպի արևելք Գիալուսա գյուղից։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 614 մարդ, մեծամասնությունը թուրք կիպրացիներ են։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աջեմիշ (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աջեմիշ (այլ կիրառումներ)Աջեմիշ, լեռ Կիլիկիայում, Սարոսի ավազանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հերման Աբիխ

Օտտո Վիլհելմ Հերման ֆոն Աբիխ (գերմ.՝ Otto Wilhelm Hermann von Abich, դեկտեմբերի 11, 1806(1806-12-11)[…], Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն - հուլիսի 1, 1886(1886-07-01), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա), գերմանացի երկրաբան, Պետերբուրգի ԳԱ օրդինար ակադեմիկոս (1853) և պատվավոր անդամ (1866)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Բեռլինի համալսարանը (1831)։ Հետազոտել է Իտալիայի հրաբուխները՝ Էտնան, Ստրոմբոլին, Վեզուվը։ 1842 թվականին հրավիրվել է Ռուսաստան և մինչև 1844 թվականը վարել Դորպատի համալսարանի միներալոգիայի ամբիոնը։ Ակոռիի երկրաշարժի (1840) պատճառներն ուսումնասիրելու նպատակով 1844 թվականին եկել է Հայաստան, Անիում կատարել քաղաքի հանույթը, կազմել նրա գլխավոր շինությունների գծագիրը։
1845 թվականին բարձրացել է Արարատ լեռը (գագաթն է հասել հուլիսի 17-ին)։ Տվել է լեռան երկրաբանական նկարագրությունն ու կտրվածքները։ Հայաստանում Աբիխին հինգ ամիս 22 օր ուղեկցել է Խաչատուր Աբովյանը, տեղեկություններ հաղորդել Երևանի նահանգի մասին։


== Աշխատություններ ==
Աբիխը հրատարակել է «Կովկասյան երկրների երկրաբանության ներածական տեսություն» (1859), «Երկրաբանական դիտումներ Կուրի և Արաքսի միջև եղած լեռնաշխարհում» (1867) աշխատությունները։ 1876 թվականին, տեղափոխվելով Վիեննա, հիմնականում զբաղվել է Կովկասում հավաքած նյութերի մշակմամբ ու հրատարակել «Երկրաբանական հետազոտություններ Կովկասյան երկրներում» (1878֊1887) եռահատոր աշխատությունը, որի 2-րդ և 3-րդ հատորները նվիրված են Հայկական լեռնաշխարհին։
Այդ աշխատության առաջին գրքում լուսաբանված է Արաքսի հովտի (Ջուլֆայի շրջակայքի) երկրաբանական կառուցվածքը։ Երկրորդ գրքում ամփոփված են Արևմտյան Հայաստանի երկրաբանությանը վերաբերող նյութերը, տրված է Արաքսի ավազանի երրորդական գոյացումների նկարագրությունը։ Երրորդ գիրքը, որն Աբիխի մահից հետո հրատարակման է պատրաստել Էդուարդ Զյուսը, պարունակում է նյութեր Հայկական լեռնաշխարհի արևելյան մասի երկրաբանական կառուցվածքի և օգտակար հանածոների վերաբերյալ։ Հատորին որպես հավելված կցված է ընդարձակ ատլաս, որտեղ հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Հայաստանի 1։ 420000 մասշտաբի քարտեզը։
Աբիխը նկարագրել է Մեղրիի, Կապանի պղնձի, Նախիջևանի քարաղի, Վրաստանի մանգանի և քարածխի հանքավայրերը, Հյուսիսային Կովկասի հանքային ջրերը, ինչպես և Իրանի երկրաբանական կառուցվածքը։ Զբաղվել է պետրոգրաֆիայի հարցերով։
Կովկասի երկրաբանության վերաբերյալ Աբիխը գրել է հիսունից ավելի աշխատություն, առաջին անգամ գիտականորեն բացահայտել նրա բնության ֆիզիկաաշխարհագրական առանձնահատկությունները և լեռնագրական բնույթը։ Աբիխը համարվում է «Կովկասի երկրաբանության հայրը»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Волкова С. П и Тихомиров В. В., Жизнь и труды Германа Вильгельмовича Абиха, «Очерки по истории геологических знаний», 1959, л. 8
Տառական (քաղաք)

Տառական, քաղաք Ինդոնեզիայում, մտնում է Հյուսիսային Կալիմանտան պրովինցիայի կազմի մեջ։ Բնակչությունը՝ 178 711 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։


== Աշխարհագրություն ==

Քաղաք Տառականը տեղադրված է նույնանուն կղզու վրա։ Քաղաքի տարածքքը կազմում է 657,33 կմ2, ցամաքը՝ 250,80 կմ2, ջրային՝ 406,532:


== Անվան առաջացում ==
«Տառական» բառը առաջացել է տիդունգ ցեղի 2 բառերից (Tarak (հանդիպման վայր) և ngakan (ուտել, ծամել)։ Այս անվանումը ստացել է այն բանի համար, որ այս կղզում հիմնականում տեղակայվում էին ձկնորսները, ովքեր կազմակերպում էին ձկնորսական փոքրիկ խնջույքներ։


== Տրանսպորտ ==
Տառական քաղաքը լաստանավային կապ ունի Բերաու, Տավաու և Նունուկան քաղաքների հետ։ Ջրային կապ ունի Սուլավեսի և Յավե քաղաքների հետ։
Տառականում կա Ջուվատա անունով օդանավակայան։


== Բնակչություն ==
2008 թվականի տվյալներով Տառականի բնակչությունը կազմում է 178 711 մարդ։ Տղամարդիկ՝ 93 154, կանայք՝ 84 957:


== Ծանոթագրություններ ==
Ուկրաինսկոե (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւկրաինսկոեՈւկրաինսկոե (ուկրաիներեն՝ Українське), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ուկրաինսկոե գյուղում բնակվում էր 72 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեժգորիե (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան, Ղրիմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄեժգորիեՄեժգորիե (ուկրաիներեն՝ Міжгіря, Ղրիմի թաթարերեն՝ Baqsan), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բակսան։
2001 թվականի տվյալներով Մեժգորիե գյուղում բնակվում էր 383 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թառու (Դերջանի գավառ)

Թառու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարանո դի Վալպոլիչելլա

Մարանո դի Վալպոլիչելլա (իտալերեն՝ Marano di Valpolicella), կոմունա Իտալիայում՝ Վենետո մարզի Վերոնա գավառում։ Սահմանակից է Ֆումանե, Նեգրար, Սան Պիետրո ին Կարիանո, Սանտ'Աննա դ'Ալֆաեդո համայնքներին։
Բնակչությունը՝ 3.137 մարդ (2014 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը կազմում է 160 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 18,64 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 37020։ Հեռախոսային կոդ՝ 045։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ձայն (այլ կիրառումներ)

Ձայն, կարող է վերաբերել՝

Ձայն - ֆիզիկական երևույթ, որ ալիքների մեխանիկական տատանումների տեսքով տարածումն է պինդ, հեղուկ կամ գազային միջավայրում
Ձայն - քաղաքական, հասարակական և տնտեսական շաբաթաթերթ
Բոգոլյուբովկա (այլ կիրառումներ)

Բոգոլյուբովկա, կարող է վերաբերել՝

Բոգոլյուբովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի կազմում։
Բոգոլյուբովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բոգոլյուբովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Մուշաղբյուր (գետ)

Մուշաղբյուր, Շուրուլաղ, Շուրբուլաղ, գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում և Երևանում։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռների արևմտյան ճյուղավորություններից և ձախից միախառնվում Ողջաբերդին։ Երկարությունը 10 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Դանիել Արճեշեցի

Դանիել Արճեշեցի (14-րդ դար), հայ թարգմանիչ։
Հայերենից լատիներեն է թարգմանել Սսի եկեղեցական ժողովի պատասխանը Ներսես Պալենցու ապստամբության դեմ։


== Հղումներ ==
Սանտո Ստեֆանո Մաջորե բազիլիկ

Սան Ստեֆանո Մաջորե բազիլիկ (իտալերեն՝ Basilica Santo Stefano Maggiore), կաթոլիկական տաճար Իտալիայի Միլան քաղաքում։ Ստեղծվել է V (հինգերորդ) դարում։ Սկզբում կենտրոնացված է եղել որպես Սուրբ Զաքարիա և Ստեֆան, ավելի ուշ՝ Սուրբ Ստեփանոս։ Իր ողջ պատմության ընթացքում եկեղեցին ենթարկվել է մի շարք վերանորոգումների, ընդարձակումների և վերականգնումների։
Եկեղեցին կրում է Սանտո Ստեֆանո Ին Բռոլոյի (իտալերեն՝ Santo Stefano in Brolo, մարզի տարածքում պատմական անվանումն է) կամ Վառոտա Սուրբ Ստեֆանի անվանումը (իտալերեն՝ Santo Stefano alla Porta). եկեղեցին այժմ այլևս չկա։


== Պատմություն և նկարագրություն ==
Առաջին եկեղեցին կառուցվել է մոտ 417 թվականին՝ Միլանի ապագա եպիսկոպոս Մարտինիանուսի կողմից։ 1070 թվականին շենքն ավերվեց կրակի պատճառով, ապա՝ 1075 թվականին, վերակառուցվեց հռոմեական ոճով։
1476 թվականի դեկտեմբերի 26-ին բազիլիկն դառնում է Միլանի դուքս Գալեացցո Մառիա Սֆոռցի սպանության վայրը, ով եկել էր սուրբ եկեղեցու ընթերցողի տոնակատարությանը։
1571 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Սանտո Ստեֆանոյում մկրտվեց ապագա նկարիչ Միքելանջելո Մերիզին, ով ավելի հայտնի էր Կարավաջո անունով։ Այս փաստը հաստատվեց 2007 թվականին, երբ հայտնաբերվեց նկարչի մկրտության վկայականը։
1594 թվականից սկսած բազիլիկն ենթարկվել է մի շարք շինարարական միջամտությունների, ինչպիսիք են՝

ապսիդյան զոհասեղանների ընդլայնում (սկիզբը՝ XVII( տասնյոթերորդ) դար)
անվակունդերի երկարացում և ճակատի վերականգնում ( XVII դարի կեսերին)
1642 թվականի ոչնչացումից հետո զանգակատան վերականգնումը Լուգանոյից ճարտարապետ Ջիռոլամո Կուադրիոյի կողմից (XVII դարի վերջում)
ավանդատան շինարարություն ( XVIII (տասնութերորդ) դարի սկզբին)
որոշ մատուռների արդիականացում ( XIX (տասնիններորդ) դարի սկզբին)Բազիլիկում պահպանել են Սուրբ Մարտինիանուսի, Աուանուսի և Մանսուետուսայի, ինչպես Միլանի եպիսկոպոսի մարմինները, որոնք 1988 թվականին տեղափոխվել են Միլանի Մայր Տաճար։ Սուրբ Կառլե Բոռոմեոն բերեց այստեղ նաև Սուրբ Լեոյի, Արզարիուսի, Մարինուսի, Մամանտայի և Ագապետուսի մարմինները։


== Ցուցասրահ ==