Իդեա Գարանինա

Իդեա Գարանինա (ռուս.՝ Идея Николаевна Гаранина, օգոստոսի 8, 1937(1937-08-08), Չերեմխովո, Իրկուտսկի մարզ, ԽՍՀՄ - մարտի 19, 2010(2010-03-19), Կալյազինսկի շրջան, Տվերի մարզ, Ռուսաստան), ռուս և խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր և սցենարիստ։


== Կենսագրություն ==
Իդեա Գարանինան ծնվել է 1937 թվականի օգոստոսի 8-ին, Իրկուտսկի մարզի Չերեմխովո քաղաքում։ 
1954-1957 թվականներին դերասանական վարպետություն է սովորել Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանում։
1951-1959 թվականներից աշխատել է Մոսկվայի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում` որպես դերասանուհի։ 
1960-1961 թվականներին եղել է Մոսկվայի Օստանկինո հեռուստակենտրոնի քիմիկոս-լաբորանտի աշակերտ։  
1961-1964 թվականներին ռեժիսորի օգնական է եղել Մոսկվայի հեռուստառադիոհեռարձակման պետական կոմիտեի հեռուստահեռարձակման գլխավոր խմբագրությունում։  
1964-1970 թվականներից սովորել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում։   
1972-1973 թվականներից եղել է Էկրան ստեղծագործական միության «Մուլտտելեֆիլմ» ստուդիայի ռեժիսոր։ 
1976 թվականին միացել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիային, որտեղ մինչև 1992 թվականը, հանդես է գալիս որպես ռեժիսոր, ստեղծում է իր հիմնական անիմացիոն ֆիլմերը, մասնավորապես` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար» լիամետրաժ մուլտֆիլմը, որոնք իրենց մեջ ներառում էին անիմացիոն տեխնոլոգիաների շատ տեսակներ։ Ֆիլմի ստեղծումը տևել է մի քանի տարի։   
Եղել է «Բալագան» մուլտֆիլմի ռեժիսորը, որը Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի մի քանի պիեսների էկրանավորումն է, երաժշտության հեղինակը` Սոֆյա Գուբայդուլինան է։ 
Իդեա Գարանինան աշխատել է անիմացիոն «փոխադրման» և տիկնիկային անիմացիայի տեխնիկայով, ինչպես նաև` համակցված տեխնիկաներով։ Ինչպես և խորհրդային մուլտիպիկացիայի այդ ժամանակվա շատ վարպետներ, այնպես էլ Գարանինան տարբերվում էր նյութի անհատական, միայն իրեն հատուկ դիտանկյունով և հեղինակային ոճով։ 
Նրա սիրելի հնարքներից են շարժվող տեսախցիկը, կադրի լուսաստվերային հնարամիտ լուծումները, հակումը խոշոր պլաններին և անսովոր ռակուրսներին, հերոսի վիճակը նրան շրջապատող առարկայական միջավայրի միջոցով բացահայտելու ձգտումը։     
Սպանվել է 2010 թվականի մարտի 19-ին Տվերի մարզի Կալյազինսկի շրջանի Կորոլյովո գյուղի իր սեփական տանը։ 


== Մրցանակներ ==
Իդեա Գարանինայի մուլտֆիլմերը պարգևատրվել են փառատոներում. 

«Կռունկի փետուրները» 11-րդ Համամիութենական կինոփառատոնի մուլտֆիլմերի բաժնի 3-րդ մրցանակ (Երևան, 1978 թվական),
«Թշվառ Լիզան» 12-րդ Համամիութենական կինոփառատոնի մուլտֆիլմերի բաժնի 1-ին մրցանակ (Աշխաբադ, 1979 թվական)։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===
1973 թվական` «Անանսի սարդը և կախարդական փայտիկը»
1977 թվական` «Կռունկի փետուրները»
1978 թվական` «Թշվառ Լիզա»
1981 թվական` «Բալագան»
1988 թվական` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար»
1990 թվական` «Այն մասին, որ դարբնոցում մեխ չի եղել»
1992 թվական` «Յոկսել-մոկսել»


=== Սցենարիստ ===
1977 թվական` «Կռունկի փետուրները»
1978 թվական` «Թշվառ Լիզա»
1981 թվական` «Բալագան»
1988 թվական` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար»
1990 թվական` «Այն մասին, որ դարբնոցում մեխ չի եղել»


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Сергей Капков Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — 816 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4 . с.181.


== Արտաքին հղումներ ==
Իդեա Գարանինան Аниматор.ру կայքում
Идея Гаранина — Энциклопедия отечественного кино