Բորիս Շամանով

Բորիս Իվանովիչ Շամանով (ռուս.՝ Борис Иванович Шаманов, սեպտեմբերի 15, 1931(1931-09-15), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 1, 2008(2008-03-01), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), խորհրդային գեղանկարիչ, գրաֆիկ և մանկավարժ, Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպություն)։


== Կենսագրություն ==
Բորիս Շամանովը ծնվել է 1931 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Լենինգրադում։
1945 թվականին փորձել է ընդունվել ծովագնացության ուսումնարան, սակայն չի ընդունվել տարիքի պատճառով։
1948-1956 թվականներին սովորել է Վ․ Մուխինայի անվան բարձրագույն գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարանում, նախ մետաղի գեղարվեստական մշակման բաժնում, ապա դեկորատիվ-մոնումենտալ որմնանկարի բաժնում Պյոտր Բուչկինի, Ալեքսեյ Սոկոլովի, Սերգեյ Պետրովի, Կիրիլ Իոգանսենի մոտ։
1957 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների՝ ներկայացնելով իր աշխատանքները Լենինգրադի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Ստեղծել է դիմանկարներ, բնանկարներ, ժանրային կոմպոզիցիաներ։ Աշխատել է ջրաներկով, գուաշներով, յուղաներկերով և տեմպերա տեխնիկայով։ 1960 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի նկարիչների միություն։ Նույն թվականին սկսել է դասավանդել Վ․ Մուխինայի անվան գեղարվեստա-արդյունաբերական բարձրագույն ուսումնարանի ընդհանուր գեղանկարչության ամբիոնում։
Շամանովի ստեղծագործության մեջ առաջատար տեղը պատկանում է գյուղի բանաստեղծական կերպարներին, ռուսական հոգևորականության ակունքների գեղարվեստական իմաստավորմանը։ Նկարիչը լայնորեն օգտագործում է մեկ կոմպոզիցիայում նատյուրմորտն ու բնապատկերը, դիմանկարն ու բնապատկերը միավորելու արտահայտիչ հնարավորությունները։ Մասնակցել է Լենինգրադի տասնմեկ (1972) և ինը (1976) նկարիչների հայտնի ցուցահանդեսներին։ Շամանովի ստեղծած նկարներից են՝ «Նևա» (1956), «Գարնանային մոտիվ» (1957), «Վազը ծաղկում է», «Գարունն այգում», «Белая ночь в Хибинах», «Երկնագույն պատուհան» (все 1960), «Աշնանային ծաղիկներ» (1961), «Աղջիկն ուռենու ճյուղով» (ռուս.՝ «Девочка с вербой») (1963), «Կանաչ աշորա», «Նատյուրմորտ վարունգներով» (երկուսն էլ՝ 1964), «Նատյուրմորտ զարթուցիչներով», «Երկնագույն զգեստով աղջիկը» (երկուսն էլ՝ 1966), «Մասրենի», «Երեկոն գյուղում» (երկուսն էլ՝ 1967), «Ռուսական ճենապակի» (1968), «Գիշեր։ Մոմ պատուհանում», «Դաշտային ծաղիկներ», «Հոր դիմանկարը» (բոլորը՝ 1969), «Աշնանային ծաղիկներ» (1970), «Սպիտակ գիշեր։  Թխենի» (1972), «Տերեփուկներ։ Կանաչ աշորա» (1973), «Ճոճանակ» (1975), «Մայիս։ Թխենի», «Սպիտակ գիշեր։ Յասաման» (обе 1976), «Ամառային կեսօր» (1977), «Դստեր դիմանկարը», «Տոնական ծաղկեփունջ» (երկուսն էլ՝ 1979), «Սրինգ» (1980), «Դստեր դիմանկարը կարմիր զգեստով» (1981), «Առավոտ» (1985), «Առավոտյան լույս», «Ծաղիկներ ու ամպեր» (обе 1988), «Սեպտեմբեր։ Դեղին ծաղիկներ» (1991), «Երեկոն այգում։ Յասաման» (1994), «Անտոնովյան խնձորներ» (1998), «Աշնանային երեկո։ Աստղածաղիկներ» (2001), «Նատյուրմորտ» (2007) և այլն։
1984 թվականին Բորիս Շամանովն արժանացել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարչի պատվավոր կոչման, 1995 թվականին՝ Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարչի կոչման։ Գրեթե կես դար (1960-2008) դասավանդել է Սանկտ Պետերբուրգի Ա. Շտիգլիցի անվան գեղարվեստա-արդյունաբերական ակադեմիայում։ Եղել է պրոֆեսոր, ընդհանուր գեղանկարչության ամբիոնի վարիչ (1988-2008 թվականներ)։ Անհատական ցուցահանդեսներ է անցկացրել Մոսկվայում (1983) և Լենինգրադում (1986)։
Բորիս Շամանովը եղել է «Տասնմեկի» խմբի մասնակիցներից։ Լենինգրադի նկարիչների միության կազմակերպության ձախամետ ամենապայծառ ներկայացուցիչների խումբը միավորվել է երկու ցուցահանդեսներին մասնակցելու համար՝ 1972 և 1976 թվականներին։ Խմբում ընդգրկված էին նաև Զավեն Արշակունին, Վալերի Վատենինը, Յարոսլավ Կրեստովսկին, Գերման Եգոշինը, Վիտալի Տյուլենևը, Վիկտոր Տետերինը, Վալենտինա Ռախինան, Եվգենիա Անտիպովան, Լեոնիդ Տկաչենկոն, Կոնստանտին Սիմունը, նկարիչներին աջակցել է նաև արվեստաբան Լև Մոչալովը։ Ցուցահանդեսներն անցկացվել են Ռուսաստանի նկարիչների միության ցուցասրահում Օխտում։
Բորիս Շամանովը մահացել է 2008 թվականի մարտի 2-ին Սանկտ Պետերբուրգում՝ կյանքի յոթանասունյոթերորդ տարում։ Նրա ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսական պետական թանգարանում, Տրետյակովյան պատկերասրահում, այլ թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Իտալիայում և այլ երկրներում։ Հայտնի են Բորիս Շամանովի գեղանկարչական դիմանկարները, որոնք տարբեր տարիներին ստեղծվել են Լենինգրադի նկարիչների կողմից, այդ թվում՝ Պ.Կորոստելյովի (1978)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==


== Գրականություն ==
Дмитренко А. Ф. «...Когда повеет вдруг весною...» // Художник Петербурга : газета. — Санкт-Петербургский союз художников, 2008. — № 13. — С. 18. Архивировано из первоисточника 23 Սեպտեմբերի 2015.