Յակով-Շմուել Տրախտման

Յակով-Շմուել Տրախտման (ի ծնե. Յանկև-Շմիլ հա-Լեյվի Տրախման, նաև հայտնի է` Սամուիլ Իսաևիչ Տրախման և Յակով-Սամուիլ Տրախման անուններով, եբրայերեն՝ יעקבֿ-שמואל הלױ טרכטמן‎‎, 1831 կամ հունիսի 2, 1831(1831-06-02), Օվրուչ, Վոլինիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն և Օվրուչ, Վոլինիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1925 կամ մարտի 12, 1925(1925-03-12), Աքքերման, Cetatea-Albă County, Ռումինիայի թագավորություն և Աքքերման, Ռումինիայի թագավորություն), հրեա գրող և լեզվաբան, Մասկլիմ (լուսավորչական) շարժման վերջին ներկայացուցիչը հրեական գրականության մեջ։ Նա գրել է եբրայերեն և գերմաներեն, ավելի քիչ չափով՝ ռուսերեն և իդիշ։


== Կենսագրություն ==
Յանկև-Շմիլ հա-Լեյվի Տրախտմանը ծնվել է Վոլինի շրջանի Օվրուչ քաղաքում (այժմ` Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի շրջկենտրոնը), ռաբբիական ընտանիքում։ Ստացել է հրեական ավանդական կրոնական կրթություն, ուսումնասիրել աշխարհիկ գիտություններ։ 1850-80-ական թվականներին աշխատել է որպես տնտեսագետ և հաշվապահ։ Նա հարել է «Հասկալա» (հրեական լուսավորություն) և պաղեստինոֆիլիզմի գաղափարներին։ Որոշ ժամանակ ապրել է Օդեսայում։ 1880 թվականից՝ Բեսարաբայի նահանգի Աքերմանում, Դնեստրովսկի լիմանում (այժմ՝ Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Բելգորոդ-Դնեստրովսկի), որտեղ անցկացրել է կյանքի վերջին 45 տարիները։
Նա լայնորեն տպագրվել է իր ժամանակի եբրայերեն լեզվով պարբերականներում, ներառյալ «Հա-Մելից» (Պաշտպան, Պետերբուրգ), «Հա-Կարմել» (Վիլնա) և «Հա-Ցեֆիրա» (Ժամանակ, Վարշավա) թերթերը, ինչպես նաև` ռուսալեզու մամուլում։ Նա օգտագործել է իր անունը, «Յակով Իշ-Թամ» (יעקב איש ת"ת) կեղծանունը և մի շարք այլ անուններ. «Սուկատ Դովիդ հա-Նոֆելետ» (סכת דוד הנפלת) պատմվածքը տպագրվել է «հա-Բոկեր» (Առավոտ) թերթում, հրատարակվել է առանձին խմբագրությամբ Բերդիչևում` 1895 թվականին։
Նա հրատարակել է հրեական ժողովրդական հեքիաթների, պատմվածքների, բանաստեղծությունների, էսսեների և պիեսների իր մշակումները։ 1870 թվականից սկսած նա հրատարակել է պատմվածքների և էսսեների մի քանի գիրք, այդ թվում` Ագադա Ախաթ (1870, Օդեսա), Օր Տորա (Տորայի լույս, Վարշավա, 1881), Շարի Գան-Էյդեն (Երուսաղեմ) և այլն։
Գերմաներենում, իսկ հետագայում նաև` եբրայերեն թարգմանությամբ հրատարակել է երկու բանասիրական տրակտատ՝ «հա-Կտավ վե-Միխտավ» (Նամակ և տառատեսակ) և «Օր վե-Հոշեհ» (Լույս և խավար, 1881) ։ Լ. Ֆեդերմանի հետ Հայնրիխ Հայնեի «Ֆլորենցիայի գիշերներ» (Ֆլորենտիշե նեխտ, Վարշավա, 1914 թվական) գիրքը թարգմանել իդիշ։ Եղել է Վիեննայի «Die Welt» թերթի թղթակից Բեսարաբիայի գծով (J. S. Trachtmann անվամբ)։


=== Գրքեր ===
אגדה אחת ( Ագգադա ահաթ, ճակատային մասում` «Agudah Achath: Հոդվածների ժողովածու Սամուիլ Տրախտմանի տարբեր պարբերականներից»), Օդեսա. Մ. Ա. Բեյլինսոնի տպարան, 1870 թվական:-152 էջ։
Or תּורה (Կամ Տորան՝ Թորայի լույսը), Վարշավա. Ի. Օ. Ալյապինայի տպարան, 1881 թվական։
פֿלאָרענטישע נעכט (Հայնրիխ Հայնե, Ֆլորենտիշի նեհթ-Ֆլորենցիայի գիշերներ).-Վարշավա. Ունիվերսալ, 1914  թվական։
Այլ հրապարակումներ.תלפיות (հրապարակման տարեթիվը` 1895), סכת דוד הנפלת (հրապարակման տարեթիվը` 1895), לוח ארץ הצבי (հրապարակման տարեթիվը` 1899), נשמת אדם (հրապարակման տարեթիվը` 1900), מחשבות איש (հրապարակման տարեթիվը` 1900), הדודאים (հրապարակման տարեթիվը` 1908), שלשה מאמרים (հրապարակման տարեթիվը` 1909), שערי גן עדן (հրապարակման տարեթիվը` 1909), ברוך מבנים (հրապարակման տարեթիվը` 1909), כתבי ת"ם (հրապարակման տարեթիվը` 1910), צורת הבית (հրապարակման տարեթիվը` 1910)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Трахтман, Яков Самуил»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան: In 86 Volumes (82 Volumes and 4 Additional Volumes)։ St. Petersburg։ 1890–1907 


== Արտաքին հղումներ ==
«Հա Մագիդ» թերթում