Սիվցևի աղյուսակ

Սիվցևի աղյուսակ, նախկին ԽՍՀՄ տարածքում ամենատարածված աղյուսակը, որն օգտագործվում է տեսողության սրությունը ստուգելու համար։ Աղյուսակն անվանվել է խորհրդային ակնաբան Դմիտրի Սիվցևի պատվին (1875-1940), որն աղյուսակը մշակել է 1925 թվականին։


== Նկարագրություն ==
Այս աղյուսակը պարունակում է տպագիր տառերի տողեր (ընդհանուր 12 տող), ընդ որում, տառերի չափը վերևից ներքև տողից տող փոքրանում է։ Յուրաքանչյուր տողի ձախ կողմում նշված է այն 
  
    
      
        D
      
    
    {\displaystyle D}
   հեռավորությունը (մետրերով), որից նորմալ տեսողություն ունեցող անձը պետք է տեսնի դրանք (վերևի շարքի համար՝ 50.0 մետր, ներքևի համար՝ 2,5 մ)։ Յուրաքանչյուր տողի աջ կողմում նշված է 
  
    
      
        V
      
    
    {\displaystyle V}
   մեծությունը (պայմանական միավորներով)․ դա 5 մետր հեռավորությունից տառերը կարդալու տեսողության սրությունն է (0,1, եթե աչքը տեսնում է միայն վերևի շարքը, 2,0, եթե տեսնում է ներքևի շարքը)։ Տեսողությունը համարվում է նորմալ (1,0), երբ մարդը յուրաքանչյուր աչքով 5 մետր հեռավորությունից տեսնում է տասներորդ տողը։
Տառերի չափը որոշակի տողում հաշվարկելու համար (մոտ 1 միլիմետր սխալի դեպքում) անհրաժեշտ է, ըստ 
  
    
      
        V
      
    
    {\displaystyle V}
  -ի մեծության, բաժանել 7 միլիմետր սանդղակով։ Այսպես, վերևի տողում տառերի չափը կլինի 70 միլիմետր (
  
    
      
        V
        =
        0
        ,
        1
      
    
    {\displaystyle V=0,1}
  ), իսկ ներքևում՝ 3,5 միլիմետր (
  
    
      
        V
        =
        2
        ,
        0
      
    
    {\displaystyle V=2,0}
  ):
Մեկ այլ հեռավորությունից տեսողության սրության ուսումնասիրության ժամանակ (0,1-ից պակաս, եթե մարդը 5 մետրից չի ճանաչում վերևի շարքի տառերը) հետազոտվող անձին մոտեցնում են աղյուսակին և յուրաքանչյուր 0,5 մետրից հետո հարցնում, մինչև նա ճիշտ կանվանի վերևի շարքի տառերը։ Տեսողության սրության չափը հաշվում են հետևյալ բանաձևով.

  
    
      
        V
        =
        
          
            d
            D
          
        
      
    
    {\displaystyle V={\frac {d}{D}}}
  , որտեղ

  
    
      
        V
      
    
    {\displaystyle V}
  ՝ տեսողության սրություն,

  
    
      
        d
      
    
    {\displaystyle d}
  ՝ հեռավորությունը, որից կատարվում է հետազոտությունը,

  
    
      
        D
      
    
    {\displaystyle D}
  ՝ հեռավորությունը, որի դեպքում նորմալ աչքը տեսնում է այս շարքը։Բայց ավելի նպատակահարմար է օգտագործել Պոլյակի օպտոտիպերը` 0,1-5 մետր հեռավորության վրա տեսողության սրությունը որոշելու համար։
Ակնաբանները, որպես կանոն, այս աղյուսակի հետ մեկտեղ օգտագործում են նաև Գոլովինի աղյուսակը։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Աղյուսակում օգտագործվում է ռուսերեն այբուբենի ընդամենը 7 տառ՝ Ш, Б, М, Н, К, Ы, И:
Պայմանականորեն ընդունված է համարել, որ 1,0 սրություն ունեցող աչքը կարող է առանձին երկու հեռու կետ տեսնել, եթե նրանց միջև անկյունային հեռավորությունը հավասար է մեկ անկյունային րոպեին (1⁄60 աստիճան)։ 5 մետր հեռավորության վրա դա համապատասխանում է 1,45 միլիմետրին, որը պետք է լինի «Ш» տառի մոտակա մասնիկների միջև հեռավորությունը ստուգող աղյուսակի տասներորդ տողում։
Էմետրոպիայի դեպքում պարզ տեսողության կետն ասես անվերջության մեջ լինի։ Մարդու աչքի համար անվերջությունն սկսվում է 5 մետր հեռավորությունից. երբ առարկան գտնվում է 5 մետրից հեռու, աչքի ցանցաթաղանթին էմետրոպիայով զուգահեռ ճառագայթներ են հավաքվում։ Հենց այդ պատճառով տեսողության սրության ստուգումն իրականացվում է այդ հեռավորությունից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Головин С. С., Сивцев Д. А. Таблицы для исследования остроты зрения. — Москва; Ленинград: Государственное издательство, 1925. — 8 с. — 1000 экз.
Сивцев, Дмитрий Александрович Шрифты и таблицы для исследования остроты зрения. — 12-е изд. — Москва; Ленинград: Медгиз, 1940. — 6 с.