Հենրիկ Մախչանյան

Հենրիկ Մկրտչի Մախչանյան (հունիսի 1, 1926(1926-06-01), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 28, 2005(2005-07-28), Երևան, Հայաստան), հայ մանկավարժ, բանասեր, մանկավարժական գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1986)։


== Կենսագրություն ==
Հենրիկ Մախչանյանը 1950 թվականին ավարտել է ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետի անգլիական բաժինը։ 1963 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական, 1984 թվականին Կիևում՝ դոկտորական ատենախոսություն։
Աշխատել է Հայաստանի դպրոցներում որպես հայոց լեզվի և գրականության, անգլերենի ուսուցիչ, տնօրեն։ Դասավանդել է հանրապետության բուհերում։ 1964 թվականից մինչև կյանքի վերջն աշխատել է ԵՊՀ մանկավարժության ամբիոնում, իսկ 1987-1995 թվականներին եղել է այդ ամբիոնի վարիչը։
Հեղինակ է ավելի քան 200 գիտական հոդվածների, 7 մենագրության, 6 դասագրքի, մեթոդական ձեռնարկների։ Առավել կարևոր են նրա «Հայ գրականության ուսուցման պատմություն (V-XX դարեր)» (1979), «Հանուն ուսուցման բարձր որակի» (1989), «Մանկավարժական մտորումներ» (1991) մենագրությունները, Էդվարդ Ջրբաշյանի համահեղինակությամբ «Գրականագիտական բառարան»-ը (1972), «Մանկավարժության ընդհանուր հիմունքներ» (1997) բուհական ձեռնարկը։
Հենրիկ Մախչանյանը եղել է «Սովետական մանկավարժ» ամսագրի պատասխանատու քարտուղար։ Հայաստանի կրթական համակարգի վերաբերյալ դասախոսություններ է կարդացել 1978 թվականին՝ Սիրիայում, 1982 թվականին՝ Բելգրադում, 1995 թվականին՝ Կալիֆորնիայում։
Պարգևատրվել է «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 40 տարին» և Խաչատուր Աբովյանի անվան մեդալով։


== Երկեր ==
Գրականություն։ Դասագիրք 11-ամյա դպրոցի 6-րդ դասարանի համար։ Աթայան Ռաֆայել Արշակի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Գինոսյան Նատալյա Ռուբենի,
Երևան, «Լույս», 1991։
Գրականություն։ Դասագիրք միջնակարգ դպրոցի 5-րդ դասարանի համար (11-ամյա դպրոցի 6-րդ դասարանի համար)։ Աթայան Ռաֆայել Արշակի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Գինոսյան Նատալյա Ռուբենի, Երզնկյան Գ., Չալիկյան Էվելինա Պետրոսի, 15-րդ հրատարակչություն, Երևան, «Լույս», 1990։
Գրականություն։ Դասագիրք ոչ հայկական դպրոցի 7-րդ դասարանի համար։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Խաչատրյան Ավագ Խաչատուրի, Կարապետյան Ստեփան Կարապետի, VII հրատարակչություն, Երևան, «Լույս», 1989։
Ապագա ծնողի դաստիարակման մի քանի հարցեր։ Դաստիարակության մեթոդներ։ Անաստասյան Բելա Հրանտի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Թորիկյան Փ. Հ, Սարգսյան Լ. Գ., Երևան, «Լույս», 1988։
Գրականություն։ Դասագիրք ոչ հայկական դպրոցի 7-րդ դաարանի համար։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Խաչատրյան Ավագ Խաչատուրի, Կարապետյան Ստեփան Կարապետի։ 6-րդ հրատարակչություն, Երևան, «Լույս», 1987։
Գրականություն։ Դասագիրք միջնակարգ դպրոցի 5-րդ դասարանի համար։ Աթայան Ռաֆայել Արշակի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Գինոսյան Նատալյա Ռուբենի։ 13-րդ հրատարակչություն, Երևան, «Լույս», 1986։
Գրականություն։ Դասագիրք ոչ հայկական դպրոցի 7-րդ դասարանի համար։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Խաչատրյան Ավագ Խաչատուրի, Կարապետյան Ստեփան Կարապետի,V հրատարակչություն, Երևան, «Լույս», 1985։
Գրականություն։ Դասագիրք ոչ հայկական դպրոցի 7-րդ դասարանի համար։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Խաչատրյան Ավագ Խաչատուրի, Կարապետյան Ստեփան Կարապետի, Երևան, «Լույս», 1983։
Գրականագիտական բառարան։ Ջրբաշյան Էդվարդ Մկրտչի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Պապոյան Օկտյաբրինա Համբարձումի, 2-րդ լրացված և վերամշակված հրատարակություն, Երևան, «Լույս», 1980։
Գրականություն։ Դասագիրք ոչ հայկական դպրոցի 7-րդ դասարանի համար։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Խաչատրյան Ավագ Խաչատուրի, Կարապետյան Ստեփան Կարապետի, 3-րդ հրատարակչություն, Երևան, «Լույս», 1980։
Գրականություն։ Դասագիրք ոչ հայկական դպրոցների 7-րդ դասարանի համար։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Խաչատրյան Ավագ Խաչատուրի, Կարապետյան Ստեփան Կարապետի, Երևան, «Լույս», 1978։
Գրականություն։ Դասագիրք ոչ հայկական դպրոցների 7-րդ դասարանի համար։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Խաչատրյան Ավագ Խաչատուրի, Կարապետյան Ստեփան Կարապետի, Ներսիսյան Վ. Ա., Երևան, «Լույս», 1976։
Գրականություն։ Դասագիրք 5-րդ դասարանի համար։ Աթայան Ռաֆայել Արշակի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Գինոսյան Նատալյա Ռուբենի, 4-րդ հրատարակություն, Երևա, «Լույս», 1974։
Գրականության պրոբլեմային ուսուցման հարցեր։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Երևանի քաղաքային ժողկրթբաժին, Ուսուցիչների կատարելագործման Երևանի քաղաքային ինստիտուտ, Երևան, Ա. հ., 1973:
Գրականություն։ Դասագիրք 5-րդ դասարանի համար։ Աթայան Ռաֆայել Արշակի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Գինոսյան Նատալյա Ռուբենի, 3-րդ հրատարակություն, Երևան, «Լույս», 1973։
Գրականագիտական բառարան։ Ջրբաշյան Էդվարդ Մկրտչի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Կարճիկյան Համլետ Թորգոմի, Երևան, «Լույս», 1972։
Գրականության արդյունավետ ուսուցման մի քանի նախադրյալների մասին։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Ուսուցիչների կատարելագործման Երևանի քաղաքային ինստիտուտ, Երևան, Ա. հ., 1972:
Գրականություն։ Դասագիրք 5-րդ դասարանի համար։ Աթայան Ռաֆայել Արշակի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչ, Գինոսյան Նատալյա Ռուբենի, 2-րդ հրատարակություն, Երևան, «Լույս», 1972։
Գրականություն։ Դասագիրք 5-րդ դասարանի համար։ Աթայան Ռաֆայել Արշակի, Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Գինոսյան Նատալյա Ռուբենի, 1-ին հրատարակություն, Երևան, «Լույս», 1971։
Գրական-տեսական գիտելիքների ուսուցումը միջնակարգ դպրոցում (Ձեռնարկ բարձր դասարանների ուսուցիչների համար)։ Մախչանյան Հենրիկ Մկրտչի, Լուսավորության մինիստրություն ՀԽՍՌ, Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, 1963։


== Ծանոթագրություններ ==