Իրիդիումի քլորիդ(IV)

Իրիդիումի քլորիդ(IV), անօրգանական միացություն, իրիդիումի ու աղաթթվի աղը` IrCl4 բանաձևով, շագանակագույն բյուրեղներ, լավ է լուծվում սառը ջրում, տաքում ենթարկվում է հիդրոլիզի։


== Ստացում ==
Ստացվում է իրիդիումի քլորիդի(III) ու փոխազդեցությունից` ճնշման պայմաններում.
  
    
      
        
          
            2
            I
            r
            C
            
              l
              
                3
              
            
            +
            C
            
              l
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
                  
                    400
                    
                      o
                    
                  
                  C
                  ,
                  p
                
              
            
             
            2
            I
            r
            C
            
              l
              
                4
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2IrCl_{3}+Cl_{2}\ {\xrightarrow {400^{o}C,p}}\ 2IrCl_{4}}}}
  Ջրածնի հեքսաքլորիրիդատի քայքայումից` տաքացման պայմաններում.
  
    
      
        
          
            
              H
              
                2
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            ⋅
            6
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  200
                  −
                  
                    300
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
            I
            r
            C
            
              l
              
                4
              
            
            +
            2
            H
            C
            l
            +
            6
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {H_{2}[IrCl_{6}]\cdot 6H_{2}O\ {\xrightarrow {200-300^{o}C}}\ 2IrCl_{4}+2HCl+6H_{2}O}}}
  


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Իրիդիումի քլորիդը առաջացնում է շագանակագույն բյուրեղներ։
Լավ է լուծվում սառը ջրում` [Ir(H2O)3Cl3]+ կատիոն առաջացնելով։ Տաք ջրում ենթարկվում է հիդրոլիզի։


== Քիմիական հատկություններ ==
Տաքացման պայմաններում քայքայվում է.
  
    
      
        
          
            I
            r
            C
            
              l
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
                  
                    700
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            I
            r
            +
            2
            C
            
              l
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {IrCl_{4}\ {\xrightarrow {700^{o}C}}\ Ir+2Cl_{2}}}}
  Տաք ջրում հիդրոլիզվում է.
  
    
      
        
          
            I
            r
            C
            
              l
              
                4
              
            
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  
                    100
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            I
            r
            
              O
              
                2
              
            
            +
            4
            H
            C
            l
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {IrCl_{4}+2H_{2}O\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ IrO_{2}+4HCl}}}
  Աղաթթվի կամ ալկալիական մետաղների քլորիդների հետ առաջացնում է հեքսաքլորիրիդատներ.
  
    
      
        
          
            I
            r
            C
            
              l
              
                4
              
            
            +
            2
            H
            C
            l
             
            
              
                →
                
              
            
             
            
              H
              
                2
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {IrCl_{4}+2HCl\ {\xrightarrow {}}\ H_{2}[IrCl_{6}]}}}
  

  
    
      
        
          
            I
            r
            C
            
              l
              
                4
              
            
            +
            2
            N
            a
            C
            l
             
            
              
                →
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                2
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {IrCl_{4}+2NaCl\ {\xrightarrow {}}\ Na_{2}[IrCl_{6}]}}}
  Փոխազդում է հիմքերի հետ.
  
    
      
        
          
            I
            r
            C
            
              l
              
                4
              
            
            +
            4
            N
            a
            O
            H
             
            
              
                →
                
              
            
             
            I
            r
            
              O
              
                2
              
            
            ↓
            +
            4
            N
            a
            C
            l
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {IrCl_{4}+4NaOH\ {\xrightarrow {}}\ IrO_{2}\downarrow +4NaCl+2H_{2}O}}}
  Ջրածնով վերականգնվում է.
  
    
      
        
          
            I
            r
            C
            
              l
              
                4
              
            
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
                  350
                  −
                  
                    450
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            I
            r
            +
            4
            H
            C
            l
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {IrCl_{4}+2H_{2}\ {\xrightarrow {350-450^{o}C}}\ Ir+4HCl}}}
  


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др.. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — Т. 2. — 671 с. — ISBN 5-82270-035-5
Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.: Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0
Рипан Р., Четяну И. Неорганическая химия. Химия металлов. — М.: Мир, 1972. — Т. 2. — 871 с.