armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պերվոմայսկի (գյուղ, Ստերլիբաշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պերվոմայսկի (այլ կիրառումներ)Պերվոմայսկի (ռուս.՝ Первомайский, բաշկիրերեն՝ Первомайский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 783 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արմեն Խաչատրյան (ճարտարագետ-մեխանիկոս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմեն Խաչատրյան (այլ կիրառումներ)Արմեն Ցոլակի Խաչատրյան (մարտի 25, 1953(1953-03-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-մեխանիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1996): ՀԳԳԱ ակադեմիկոս (1996):


== Կենսագրություն ==
Արմեն Խաչատրյանը ծնվել է 1953 թվականի մարտի 25-ին, Երևանում։ 1975 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1992-1993 թվականներին և 1998-2001 թվականներին եղել է ՀՀ գյուղատնտեսության փոխնախարար, 1993-1994 թվականներին՝ ՀՀ Կառավարության գործերի կառավարիչ, 1994-1998 թվականներին՝ Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի ռեկտոր, 2001-2002 թվականներին՝ «Մաքս Գրուպ» կոնցեռնի, 2002-2003 թվականներին՝ «Հայաստանի էլեկտրականբաշխիչ ցանցեր» ընկերության գլխավոր տնօրենի տեղակալ, 2003 թվականից՝ Պետական գյուղատնտեսական քոլեջի (Նոր Գեղի) տնօրեն։
Աշխատանքները վերաբերում են հողի մշակության գյուղատնտեսական մեքենաների, սրանց բանող ագրեգատների և լեռնային երկրագործության մեքենայացման խնդիրներին։ Համահեղինակ է  «Երկրագործական մեխանիկա» (մաս 1, 1998) և «Մաթեմատիկական վիճակագրության տարրերը և գիտափորձերի պլանավորման տեսությունը (2001) ուսումնական ձեռնարկների։


== Անդամակցություն ==
ՌԴ ագրարային կրթության ակադեմիայի թղթակից անդամ (1995)։
ՌԴ բնական ԳԱ անդամ (1999)։
Խաղողագործության և գինեգործության միջազգային ակադեմիայի անդամ (1999)։


== Երկեր ==
Теория расчета почвообратывающиы опудуй для различных почв, Е., 1995 (համահեղինակ).
Взаимодействие деформатора и почвы при ее обработке, Е., 1995 (համահեղինակ).


== Ծանոթագրություններ ==
Բարձրություն (այլ կիրառումներ)

Բարձրություն
Բարձրություն (երկրաչափություն)
Ալադաղ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալադաղ (այլ կիրառումներ)Ալադաղ, քաղաք Օսմանյան կայսրությունումի, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։ Գտնվում էր Թավրիզ-Տրապիզոն ճանապարհի վրա, Ծաղկանց լեռների ստորոտում։
Քաղաքը հիմնադրվել է XIII դարում` Հուլվարու Էլղանի կողմից` հայերի հարկադիր աշխատանքով։ Այն եղել է բազմամարդ քաղաք և Հուլավուի ամառանոցը։ Քաղաքն ասպարեզից դուրս է եկել XIV դարում` Հուլավյանների իշխանության թուլացման և առևտրի ու արհեստագործության անկման պատճառներով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Համալսարան (այլ կիրառումներ)

Համալսարան, կարող է վերաբերել՝

Համալսարան - բարձրագույն ուսումնական հաստատություն
Համալսարան - գիտական և գրական ամսաթերթ
Օլգա Նիկիտինա

Օլգա Ալեքսեևնա Նիկիտինա (ռուս.՝ Ольга Алексеевна Никитина, նոյեմբերի 26, 1998(1998-11-26), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս սուսերամարտիկ։ 2020 թվականի օլիմպիական չեմպիոն թիմային առաջնությունում, աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն։ Սպորտի վաստակավոր վարպետ։ Ունի կրտսեր սերժանտի զինվորական կոչում։


== Կենսագրություն ==
Օլգա Նիկիտինան ծնվել է 1998 թվականի նոյեմբերի 26-ին Մոսկվայում։ Դարձել է աշխարհի պատանեկան առաջնության քառակի չեմպիոն  և Եվրոպայի պատանեկան առաջնության եռակի չեմպիոն։
2017 թվականին դարձել է սուսերամարտի Ռուսաստանի չեմպիոն։
2019 թվականի ապրիլին Ռուսաստանի առաջնությունում Օլգա Նիկիտինան անհատական ​​մրցումներում տարել է իր երկրորդ հաղթանակը ազգային առաջնությունում։
2019 թվականին Օլգա Նիկիտինան դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն՝ հաղթելով Դյուսելդորֆում ընթացող մայրցամաքային առաջնությունում, իսկ մեկ ամիս անց նույն ծրագրում նվաճել է աշխարհի առաջնության առաջին ոսկե մեդալը։ 2019 թվականի դարձել է Չինաստանի Ուհան քաղաքում անցկացվող Համաշխարհային ռազմական խաղերի թիմային մրցույթի հաղթող։


== Լավագույն միավորներ ==


=== Աշխարհի առաջնություններ ===
 թիմային առաջնություն (2019)


=== Եվրոպայի առաջնություններ ===
 թիմային առաջնություն (2019)


=== Ռուսաստանի առաջնություններ ===
 անհատական առաջնություն (2017, 2019)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օլգա Նիկիտինայի էջը FIE սուսերամարտի միջազգային ֆեդերացիայի կայքում(անգլ.)
Մոնադ

Մոնադ (հուն․՝ μovας - միավոր, անբաժանելի), հասկացություն, որ նշանակում է կեցության պարզագույն հիմնատարր, անբաժանելի մաս։ Իդեալիստական ուսմունքներում ստացել է հոգեկանի նշանակություն և հակադրվել նյութական ատոմին։ Մոնադի մասին ամբողջական ուսմունք (մոնադաբանություն) է մշակել Դ․ Լայբնիցը։
Էսկոպետառա

Էսկոպետառա, կիթառ է, որ շինվել է ձևափոխված հրացանից, որ գործածվել է իբրև խաղաղության խորհրդանիշ։ Կիթառի անունը բարդ բառ է կազմված իսպաներեն բառերից՝ էսկոպետա (escopeta՝ որսորդական հրացան) և կիթառա (guitarra՝ կիթառ)։
Էսկոպետառաները հնարել է կոլոմբիացի խաղաղության ակտիվիստ Սեզար Լոպես 2003 թ. հավագույթի մը ատեն, Էլ Նոգալ ռմբակոծումից ետք Բոգոտայում։ Նա գաղաբարը ունեցել է երբ տեսնել է զինվոր մը որ բռնել էր իր հրացանը կիթառի նման։ Առաջին էսկոպետառան շինվել է 2003 թ.՝ Վինչեստեր հրացանից և Ստրատոկաստեր էլեկտրական կիթառից։
Սեզար Լոպես սկիզբը շինել է հինգ հատ էսկոպետառա որոնց չորս հատը նվիրել է կոլոմբիացի երաժիշտի՝ Հուանես, արգենտինացի երաժիշտացի՝ Ֆիտո Պաես, ՄԱԿ-ի և Բոգոտա քաղաքի կառավարության։ Մի հատն ել հետը պահել է բայց վերջը ծախել է 17,000 ԱՄՆ դոլարի աճուրդի մը ականների դեմ։
2006 թվականին, Լոպես ստացել է 12 ավելադիր ԱԿ-47 Կոլոմբիայի խաղաղության լիազորից, որպեսզի երբ հրացանները կիթառի դարձնի, նրանք բաժնի նշանավոր երաժիշտների՝ Շակիրայի, Կառլոս Սանտանայի և Փոլ Մաքքարթնիի պես ու նաև քաղաքական անձերի Դալայ Լամայի պես։


== Ծանոթագրություններ ==
Իլյինսկոե (Զելենոդոլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻլյինսկոեԻլյինսկոե (ռուս.՝ Ильинское, մարիներեն՝ Ошланде́р), գյուղ Ռուսաստանի, Թաթարստան հանրապետության Զելենոդոլսկի շրջանի կազմում։ Ընդգրկված է Այշինսկոե գյուղական բնակավայրում։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղը գտնվում է Իլյինսկի լճի և նրանից հոսող Սումկա գետի ափին, Աիշա գյուղից 2,5 կմ հյուսիս-արևելք, Զելենոդոլսկի կենտրոնից 10 կմ և Կազանի կենտրոնից 30 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գյուղը սահմանափակված է արևմուտքում Սումկայով, հյուսիսում՝ լճով, իսկ արևելքում՝ անտառապատ տարածքով։
Գյուղից 1,5 կմ հարավ-արևելք է քտնվում Իլյինսկայա բնության հուշարձանը։


== Պատմություն ==
Գյուղը կազմավորվել է Մարիների կողմից և եղել է Բոլշեպարացկայա հարյուրյակի կազմում։ Գյուղի Մարինսկի անունը Օշլանդեր է։ Ըստ Ի. Ա. Իզնոսկովի, Մարինսկին հետագայում օտարվել է։ 1827 թվականին Եղիա մարգարեի անունով գյուղում կառուցվել է տաճար, և գյուղը ստացել է Իլինսկոե անունը։
17-րդ դարի սկզբին գյուղը մտել է Բոլշեպարացկայա վոլոստի մեջ։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին վոլոստի վարչակազմում փոփոխություններ են կատարվել, և Իլինսկոեն դարձել է վոլոստի կենտրոնը։


== Ենթակառուցվածք ==
Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է։


== Տրանսպորտ ==
Հարավում, գյուղից մի քանի հարյուր մետր հեռավորության վրա, անցնում է A295 Կազան (M7) - Յոշկար-Օլա մայրուղին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռոբերտ Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

Ռոբերտ Վարդանյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Ռոբերտ Աղասու Վարդանյան (1949), ֆիզիկոս, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Ռոբերտ Սերոբի Վարդանյան (1950, մայիսի 5), ֆիզիկոս, Քվանտ վարժարանի տնօրեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալոսելեցկոե (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)

Մալոսելեցկոե (ուկրաիներեն՝ Малоселецьке), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալոսելեցկոե գյուղում բնակվում էր 257 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1741 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 147,62 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կամպինասի մարզ

Կամպինաս (մեզոշրջան) (պորտ.՝ Mesorregião de Campinas), վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3 708 հազար մարդ (2006 թվականի տվյալներով)։ Զբաղեցված տարածքը 14 226,128 կմ²։ Բնակչության խտությունը 260,7 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 56 761 493 023,00 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 16 244,72 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,825
Լանջակունք

Լանջակունք, աղբյուր Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռներում` Վերին Գեղավանք գյուղից 1,5 կմ հյուսիս֊արևելք։ Այստեղից է սկիզբ առնում Սևաշերտ գետակը։


== Ծանոթագրություններ ==
(2353) Ալվա

(2353) Ալվա (անգլ.՝ Alva), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,804256 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4921 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1164 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1715,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,209883 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2353) Ալվա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռութ Ռոման

Ռութ Ռոման (անգլ.՝ Ruth Roman, ծննդյամբ՝ Նորմա Ռոման (անգլ.՝ Norma Roman),դեկտեմբերի 22, 1922(1922-12-22), Լինն, Էսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 9, 1999(1999-09-09), Լագունա Բիչ, Օրինջ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ ), ամերիկացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Բոստոնի արվարձանում գտնվող Լինն քաղաքում՝ ռուսական և լեհական արմատներով հրեական ընտանիքում։ Երիտասարդ տարիքից երազում էր դառնալ դերասանուհի, ինչի համար էլ ընդունվել է Բոստոնի դրամատիկական դպրոց։ Ուսման ավարտից հետո տեղափոխվել է Հոլիվուդ, որտեղ 1943 թվականին տեղի է ունեցել նրա առաջին ելույթը։ Առաջին հինգ տարիներին այնտեղ նա անհայտ էր, սակայն հետո «Ջունգլիի թագուհին» ֆիլմում խաղացել է գլխավոր դեր (1945)։ Առաջին մեծ դերերի առաջարկները ստացել է 1940-ական թվականներին, դրանց մեջ էին Էմմա Բրայսը «Չեմպիոն» նուարում և Ջին Քելերսոնը «Պատուհան» նուարում։ Ռոմանը հայտնի է դարձել 1951 թվականին՝ Ալֆրեդ Հիչքոքի «Անծանոթները գնացքում» ֆիլմում Էնն Մորտոնի դերի շնորհիվ։ Այս կինոնկարի նկարահանումները Ռոմանի համար բավականին դժվար էին, քանի որ ֆիլմում նրան ներառել էր Ջեկ Ուորները, իսկ Հիչքոքը նրանից դժգոհ էր, որովհետև Ռոմանին համարում էր կաշկանդված դերասան։ 
1956 թվականի հունիսին իր առաջին ամուսնությունից ունեցած չորսամյա որդու հետ եղել է «Անդրեա Դորիա» նավի ուղևոր, որը «Ստոքհոլմ» նավի հետ բախվելու պատճառով Նյու Յորքի ափին խորտակվել է։ Վիրահատությունը հաջող է անցել, և Ռոմանն ու որդին ողջ են մնացել։ 
Իր կարիերայի ընթացքում մեծ բարձունքների չի հասել, սակայն չնայած դրան՝ երկար տարիներ շարունակել է կինոյում և հեռուստատեսությունում, ռադիոյում լինել ակտիվ։ 1959 թվականին արժանացել է Սարի Սիդոնս մրցանակի՝ Չիկագոյի թատերական բեմում բեմադրվելու համար։ 1960-ական թվականներից սկսած՝ մեծամասամբ աշխատել է հեռուստատեսությունում՝ նկարահանվելով «Երկար տաք տարիներ», «Խաղաղ նավակայան», «Նա գրել է սպանություն» և այլ սերիալներում։ Իր ավանդի համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում նրա անունով աստղ է դրվել։  
1973 թվականին թողարկվել է «Փոքրիկ» ֆիլմը, որում Ռոմանը կատարել է գլխավոր՝ հոգեկան հիվանդ ալկոհոլամոլի դերը։   
Մահացել է 1999 թվականին՝ 76 տարեկանում, Կալիֆոռնիա նահանգում գտնվող իր տանը։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Figma

Figma, վեկտորային գրաֆիկական խմբագրիչ։ Սա իրենից ներկայացնում է վեբ-միջերես հավելյալ ավտոմատացված ֆունցկիաներով, որոնց մեջ մտնում է macOS-ի և Windows-ի համար նախատեսված ծրագիր։ Figma Mirror ծրագիրը, թույլ է տալիս դիտել Անդրոիդ և iOS համակերգերի համար մշակված հավելվածների պրոտոտեսակները։ Figma-ի հնարավորությունների հավաքածուն կետրոնացված է օգտատիրոջ միջերես մշակելու և դիզայնի վրա։


== Պատմություն ==
Figma-ն իր ծառայությունները սկսել է մատուցել 2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ից։ Առաջին հրապարակային թողարկումը կայացավ 2016 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։
2019 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, Figma թողարկեց Figma Community-ին, որը դիզայներներին թույլ էր տալիս հրապարակել իրենց աշխատանքները։


== Մրցակիցներ ==
Sketch
Adobe XD
ProtoPie
InVision Studio
Framer
Lunacy
Gravit


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://www.figma.com Figma. պաշտոնական կայք
Մետաքսագործություն

Մետաքսագործություն, մանածագործության (ոստայնանկության) ճյուղ, մետաքսյա թելեր ստանալու և դրանցից գործվածքներ պատրաստելու արհեստը։ Չինաստանում, որը համարվում է մետաքսագործության հայրենիքը, մետաքսե գործվածքներ պատրաստել են դեռևս մեր թվարկությունից առաջ III հազարամյակում։ Կենտրոնական Ասիայում, Իրանում, Կովկասում և Բյուզանդիայում մետաքսագործությունը հայտնի դարձավ V-VII դարերում, հետագայում տարածվեց նաև այլ երկրներում ու մայրցամաքներում։ X դարում արդեն Թաթարստանը, Ջուրշանը և Հարավային Կովկասի երկրները դարձել էին մետաքսագործության խոշոր կենտրոններ։ Սկսած հին ժամանակներից մետաքսե գործվածքները միջազգային առևտրի ամենահարգված առարկաներից էին։ «Մետաքսի ճանապարհը», որով կատարվում էր մետաքսեղենի առևտուրը Արևելքի և Արևմուտքի միջև, ձևավորվել էր դեռևս մեր թվարկությունից առաջ II դարում և գործում էր մինչև XVI դարը։ Մետաքսագործությունը նշանակալից զարգացման էր հասել միջնադարյան Հայաստանում։ IX-XIII դարերում հայ և արաբ հեղինակները հիշատակում են Հայաստանում, մասնավորապես Դվինում արտադրվող մետաքսե գործվածքները։ Մեզ հասել են նաև այդ ժամանակաշրջանի մետաքսե գործվածքների նմուշներ (Անիի պեղումներից)։ «Կերպասագործ» տերմինը մետաքսագործ իմաստով գործածել է Անանիա Շիրակացին (VII դար), իսկ XI դարի հեղինակ Գրիգոր Մագիստրոսը մետաքսագործություն համարում է առանձին արհեստ և արհեստավորին անվանում «մետաքսագործ կերպասի կամ կերպասոց»։ Հանդիպում են նաև աբրեշում, ապրեշումագործ բարբառային ձևերը։ Հայաստանում պատրաստված մետաքսաթելը և մետաքսե արծվաչները (կերպասներ, թավիշներ, նուրբ գործվածքներ, դրանց թվում և շղարշներ) ունեին գեղեցիկ փայլ, նուրբ էին, փափուկ, դիմացկուն, և լավ ներկվում էին։ Հայտնի էին հատկապես որդան կարմրով ներկած հայկական մետաքսաթել ծիրանին (բյուզանդացիներն անվանում էին «պորփյուրիկոն») և դիպակները։ Մեր օրերում, երբ բացի բնական մետաքսից արտադրվում է նաև մեծ քանակությամբ արհեստական մետաքս, մետաքսագործությունը դարձել է մանածագործական արդյունաբերության կարևոր ճյուղերից մեկը։
Համերֆեսթ

Համերֆեստ (նորվ.՝ Hammerfest), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Համերֆեստ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 848.59 կմ² տարածք։
Համերֆեստ կոմունայի վարչական կենտրոնը համարվում է աշխարհի ամենահյուսիսային քաղաքը, որից քիչ հեռու գտնվում է Ստատօիլ ընկերության պատկանող Սնեվիտ խոշոր գազի հանքավայրը:Gamst, Thorbein (1984). Finnmark under Hakekorset - Festung Finnmark
Համերֆեստ քաղաքում է գտնվում «Հյուսիսային արջի թանգարանը», որը տեղակայված է քաղաքապետարանի շենքում և «Հյուսիսնորվեգական բնակավայրերի հետպատերազմյան վերականգնման թանգարանը»։ Յուրաքանչյուր տարի քաղաք են այցելում 2500-3500 հյուսիսային եղջերու։ Հայտնի է նաև ճարտարապետ Հանս Մագնուսի նախագծով 1961 թվականին մոդերնիզմի ոճով կառուցված Համերֆեստի եկեղեցին։
Քաղաքին է նվիրված հայտնի ռուս գեղանկարիչ Կոնստանտին Կորովինի (1861—1939) «Համերֆեստ, Հյուսիսափայլ» կտավը, որը ստեղծվել է 1894—1895 թվականներին։ Այժմ կտավը ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։


== Քույր քաղաքներ ==
 Անքորեջ, ԱՄՆ
 Իկաստ, Դանիա
 Պետերբուրգ (Ալյասկա), ԱՄՆ
 Տորնիո, Ֆինլանդիա
 Տրելբորգ, Շվեդիա
 Ուշուայա, Արգենտինա
 Կոլա, Ռուսաստան


= Պատկերասրահ = =

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
М. М. Пришвин. «Гаммерфест»


== Արտաքին հղումներ ==
Համերֆեստի պաշտոնական կայք: (նորվեգերեն)
Hafsten, Bjørn; Larsstuvold, Ulf; Olsen, Bjørn; Stenersen, Sten (1991). Flyalarm - luftkrigen over Norge 1939-1945 (in Norwegian) (1st ed.). Oslo: Sem og Stenersen. p. 319. ISBN 82-7046-058-3. (նորվեգերեն)
Գևորգ Դաբաղյան

Գևորգ Գուրգենի Դաբաղյան (փետրվարի 12, 1965(1965-02-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դուդուկահար։ ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2017)։


== Կենսագրություն ==
Գևորգ Դաբաղյանը ծնվել է 1965 թվականին Երևանում։ 1984 թվականին ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, 1989 թվականին` Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դուդուկի դասարանը, 1992 թվականին` ասպիրանտուրան (ղեկավար` Խաչատուր Ավետիսյան)։ 1980-1992 թվականներին եղել է «Ակունք» անսամբլի մենակատար։ 1992 թվականին ստեղծել է «Շողակն» ժողովրդական անսամբլը։ 1988 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։
Հայաստանի հեռուստատեսության և ռադիոյի ֆոնդում ունի բազմաթիվ ձայնագրություններ։ Կատարել է հայ միջնադարյան, գուսանական և հոգևոր երաժշտություն։ Թողարկել է լազերային սկավառակներ, սկավառակ է թողարկել նաև Կոմիտասի անվան քառյակի (2004 թ.), Հայաստանի կամերային նվագախմբի (2004 թ.), արաբ դուդուկահար Ռաբի Աբուլ-Խալիլի (2004 թ.) հետ։
Դաբաղյանի կատարումները հնչում են Ատոմ Էգոյանի «Արարատ», Տավիանի եղբայրների «Արտույտների ագարակը» ֆիլմերում։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Ֆինլանդիայում, Լեհաստանում, Շվեյցարիայում, Կանադայում, Չինաստանում, Հարավային Ամերիկայի երկրներում և այլուր։


== Պարգևներ ==
Դուշանբեի Արևելքի ժողովրդական նվագարանների միջազգային մրցույթի գլխավոր մրցանակ, 1990 թ.
Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան մրցանակաբաշխության մրցանակ, 1991-1992 թթ.
Մրցանակներ ԱՄՆ-ում, 1994-1995, 2002-2003 թթ.
ՀՀ վաստակավոր արտիստ, 2004 թ.
ՀՀ ժողովրդական արտիստ, 2017 թ.
ՀՀ մշակույթի նախարարության շնորհակալագիր, 2017


== Ծանոթագրություններ ==
A Life Within a Day

A Life Within A Day, Squackett ակումբի դեբյուտային ալբոմ։


== Ալբոմի մասին ==
Sea of Smiles-ի առաջին սինգլը (հակառակ կողմում Perfect Love Song) թողարկվել է 2012 թվականի ապրիլի 21-ին։ Իսկ հենց ալբոմը թողարկվեց մայիսի 28-ին։ Ձայնագրության մեջ բացի Սկայրից և Հեկկետայից մասնակցում էին Steve Hackett's Electic Band-ի երաժիշտները։


== Ձայնագրությունների ցուցակը ==
Բոլոր երգերը գրված էին Ստիվ Հեկկետոմի, Քրիս Սկվայրի և Ռոջեր Քինգի կողմի, եթե նշած չէ, ուրեմն այլ բան է։ 


== Ձայնագրությունների մասնակիցներ ==
Սթիվ Հեկկետա - վոկալ, կիթառ;
Քրիս Սկվայր - բաս-կիթառ, վոկալ;
Ռոջեր Քինգ - ստեղնաշարային;
Ջերեմի Սթեյսի - հարվածային;
Ամանդա Լեմանն - բեկ-վոկալ;
Դիկ Դրայվեր - կոնտրաբաս;
Ռիչարդ Ստյուարտ - Թավջութակ;
Կրիստին Ստյուարտ - ալտ, ջութակահար.


== Ծանոթագրություններ ==
Սոժակ

Սոժակ (ֆր.՝ Saujac), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 129 մարդ, բնակչության խտությունը` 10.55 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.23 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 110 կմ հյուսիս, Ռոդեզ քաղաքից` 60 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 82 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 43-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 39։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 52,4 %։ 43 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 41 անձ (20 տղամարդ և 21 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (0 տղամարդ և 2 կին)։ 39 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 21-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Տուվալուի դրոշ

Տուվալուի դրոշը Տուվալուի պետական խորհրդանիշներից է։ Ընդուվել է 1997 թվականի ապրիլի 11-ին։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերակցությունը 1։2 է։
Գոնչարովո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳոնչարովոԳոնչարովո (ռուս.՝ Гончарово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(1600) Վիսոցկի

(1600) Վիսոցկի (անգլ.՝ Vyssotsky), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1947 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Կառլ Վիրտանենի կողմից Մաունթ Համիլտոնում։
Անվանումն ստացել է ի պատիվ ամերիկուհի աստղագետ Էմմա Վիսոցկիի (անգլ.)։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,848776 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7794 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,9181 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 918,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,392083 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,17° անկյուն։
Վիսոցկի աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1600) Վիսոցկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աննենսկի Մոստ

Աննենսկի Մոստ (ռուս.՝ Анненский Мост), գյուղ Ռուսաստանի Վոլոգդայի մարզի Վիտեգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2166 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պիհլա

Պիհլա (էստ․՝ Pihla), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կիռգեսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Արտավազդ Հակոբյան

Արտավազդ Արմենակի Հակոբյան (դեկտեմբերի 26, 1902(1902-12-26), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մարտի 31, 1973(1973-03-31)), ճարտարագետ-էլեկտրիկ։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1938)։ Պրոֆեսոր (1962)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանը (1929)։ 1929-1973 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի Համամիութենական էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտում (1941 թվականից՝ լաբորատորիայի վարիչ)։ Աշխատանքները վերաբերում են փոփոխական հոսանքի բարձր լարման էլեկտրասարքավորումների ստեղծման, ստատիկ էլեկտրականությունից և ամպրոպներից շենքերի ու կառույցների պաշտպանության հարցերին։ Լենինյան մրցանակի դափնեկիր (1962)։


== Պարգևներ ==
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան.
Կարմիր աստղի շքանշան (16.05.1947).
Մեդալներ
Լենինյան մրցանակ (1962) — փոփոխական հոսանքի 500 կիլովոլտ լարմամբ բարձրավոլտ սարքավորումների համալիրի ստեղծմանը մասնակցելու համար


== Աղբյուրներ ==
Ежегодник БСЭ, 1963 год.
Մարգարետա Հավերման

Մարգարետա Հավերման (հոլ.՝ Margaretha Haverman, 1693, Բրեդա, Baronie van Breda, Նիդերլանդներ - ոչ վաղ քան 1723, Փարիզ, Փարիզի շրջան), հոլանդացի նկարչուհի, որոշ ժամանակ աշխատել է Ֆրանսիայում, նատյուրմորտների հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Մարգարետա Հավերմանը ծնվել է Բրեդայում և եղել է հոլանդական բանակի կապիտան Դանիել Հավերմանի դուստրը, որը տեղափոխվել է Ամստերդամ, որպեսզի այնտեղ դառնա տղաների դպրոցի տնօրեն։
Մարգարիտա Հավերմանը Յան վան Հեյսումի աշակերտուհին է, որը համաձայնվել է սովորեցնել նրան նատյուրմորտի նկարչության արվեստը, չնայած նրան, որ այդ տարիներին կանանց` նկարչությամբ զբաղվելն այնքան էլ ընդունված չէր։ Յան վան Հեյսումի` նկարիչ Յան վան Գուլոմի կողմից գրված քսան էջանոց կենսագրության մեջ հիշատակված միակ կինը եղել է Հավերմանը։
Մարգարետա Հավերմանը  1721 թվականի հուլիսի 25-ին ամուսնացել է ճարտարապետ Ժակ դե Մոնդոտեգիի հետ, որը կնակորույս էր և երեխաներ ուներ առաջին ամուսնությունից, և դրանից հետո նրա հետ տեղափոխվել է Փարիզ։
Այնտեղ նա 1722 թվականին դարձել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։ Նա պատմության մեջ եղել է ակադեմիայի երկրորդ կին անդամը։ Մեկ տարի անց,1723 թվականին նա, հեռացվել է ակադեմիայից, քանի որ կասկած է առաջացել առ այն, որ նրա ընդունելության աշխատանքը գրվել է Յան վան Հյոյսումի կողմից։ 
Այդ պահից սկսած հին աղբյուրները հակասում են իրար։ Համաձայն դրանցից մի քանիսին, նա մահացել է դրանից շատ չանցած, 29 տարեկան հասակում, բայց հնարավոր է, որ այդ տեղեկությունը սխալ է։ Համաձայն այդ աղբյուրների, նա գնացել է իր ամուսնու հետ Բայոնա։ 1730 թվականին այնտեղ գրանցվել է որպես դե Մոնդոտեգիի կին, բայց նրա անունը չի հիշատակվում։ Մոնդոտեգիի մահից հետո, 1739 թվականին, իր կինը թողել է Բայոնան։
Չնայած նրա աշխատանքները պարբերաբար հիշատակվում են հին գրությունների մեջ, այսօր հայտնի են երկու ստորագրված նատյուրմորտներ. դրանցից մեկը, «Ծաղկամանը» (1716) գտնվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանում, իսկ մյուսը` Կոպենհագենի արվեստի պետական թանգարանում։


== Պատկերասրահ ==
Մարգարետա Հավերմանի նայտյուրմորտները
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Delia Gaze, Dictionary of Women Artists: Artists, J-Z, Taylor & Francis, 1997, ISBN 9781884964213
Յայա Կիզիկոսցի

Յայա Կիզիկոսցի (հունարեն՝ Ιάια της Κυζίκου), հունական ծագումով հինհռոմեական նկարչուհի; Ապրել ու ստեղծագործել է մեր թվականությունից առաջ 2-1-ին դարերում՝ լինելով հնհռոմեացի հանրագիտակ գիտնական, գրող Մարկոս Տերենտիոս Վառոյի ժամանակակիցը։ Նրան հիշատակել է Պլինիուս Ավագը իր «Բնական պատմություն» աշխատության էջերում։


== Ստեղծագործություններ ==
Յայան գլխավորապես ստեղծել է կանանց դիմանկարներ, այդ թվում՝ իր ինքնանկարը։ Աշխատել է կտավի, փայտի, մարմարի վրա, փորագրություններ է կատարել փղոսկրին։ Հայրենի եզերքից՝ Մարմարա ծովի կղզիներից մեկի վրա գտնվող Կիզիկոսից երիտասարդ հասակում տեղափոխվել է հանրապետական ժամամակների Հին Հռոմ, որտեղ աճել էր պահանջարկը արվեստի գործերի նկատմամբ։ Պլինիուս Ավագի վկայությամբ՝ Յայան իր հետ մրցակցող տղամարդ նկարիչներին՝ Սոպոլիսին ու Դիոնիսիուսին հաղթել է աշխատանքն արագ կատարելու ունակությամբ և վարպետությամբ, ինչի շնորհիվ էլ ավելի մեծ գումարներ է վաստակել։ Իր ողջ կյանքը նա նվիրաբերել է արվեստին, չի ամուսնացել, ընտանիք չի կազմել։
Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի մեծահամբավ գրող Ջովաննի Բոկաչչոն իր De mulieribus claris («Նշանավոր կանանց մասին») աշխատության մեջ զետեղել է նաև Յայայի կենսագրությունը։ Նկարչուհին  հիշատակված է մեր ժամանակների կին անվանի արվեստագետներից մեկի՝ Ջուդի Չիկագոյի 'Heritage Floor' աշխատանքում ևս։


== Գրականություն ==
Helen Gardner, Fred S. Kleiner, Christin J. Mamiya, Gardner's Art Through the Ages, Thomas Wadsworth, 2004; 0-15-508315-5.
Pliny the Elder, Natural History, 35.40,147.L
Virginia Brown's translation of Giovanni Boccaccio’s Famous Women, pp 135 – 137; Harvard University Press, 2001; 0-674-01130-9
Harris, Anne Sutherland and Linda Nochlin, Women Artists: 1550-1950, Los Angeles County Museum of Art, Knopf, New York, 1976, pg. 23.


== Ծանոթագրություններ ==
Բոգդանովսկոե (այլ կիրառումներ)

Բոգդանովսկոե, կարող է վերաբերել՝

Բոգդանովսկոե - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Դոմանյովկայի շրջանում
Բոգդանովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում
Պալլի (այլ կիրառումներ)

Պալլի անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Պալլի - գյուղ Էստոնիայի Կիռգեսաառե շրջանի կազմում։
Պալլի - գյուղ Էստոնիայի Հաանյա շրջանի կազմում։
Օպերա-բալետ

Օպերա-բալետ (ֆր.՝ opera-ballet) երաժշտական-թատերական ժանր, որը գերակշռում էր Ֆրանսիայում 17-18-րդ դարերի ընթացքում և բնորոշ էր այդ ժամանակաշրջանի պալատական թատրոնին («Թագավորական երաժշտական ակադեմիա»)։


== Պատմություն ==
Օպերա-բալետի տարրեը պատրաստվել են վաղուց՝ 16-րդ դարի այսպես կոչված պալատական բալետում (ֆր.՝  ballet de cour), կատակերգական բալետներում, ստեղծված Ժան-Բատիստ Լյուլիի և Մոլիերի կողմից, ինչպես նաև Լյուլիի բալետում և օպերայում։ Այդ ժամանակ օպերան և բալետը չէին բաժանվել առանձին ժանրերի, և երգն ու պարը համակցված էին մեկ ներկայացման մեջ։ Օպերա-բալետը  ֆրանսիական օպերային բեմում վերջնականորեն որպես ժանր ձևավորվել է Լյուլիից հետո, Անդրե Կարդինալ Դետուշայի, Ժան-Ժոզեֆա Մուրեի ստեղծագործություններում և առավել գունեղ՝ Անդրե Կամպրայի «Նրբակիրթ Եվրոպայում» (1697) և հատկապես «Վենետիկյան տոնակատարություններին» (1710) ստեղծագործություններում։
Օպերա-բալետը սովորաբար բաղկացած են մի շարք նկարներից՝ անտրե ( ֆր.՝ entrėes), սյուժեն գրեթե միահյուսված չէ, որտեղ զարգացած պարային տեսարանները զուգորդվում են արիաների, ասերգությունների և  օպերայի այլ ձևերի հետ։ Օպերա-բալետի ամենապայծառ օրինակներն են՝ «Նրբակիրթ Հնդկաստան» (1735), «Գեբի փառատոներ» (1739)` ստեղծված Ժան Ֆիլիպ Ռամոյի կողմից։
Հետևաբար,  օպերայի և բալետի` որպես առանձին թատերական ժանրի ձևավորման ընթացքում, ժանրը ոչնչացնում է իրեն։ Այնուամենայնիվ, 19-20-րդ դարերի ընթացքում նորից հայտնվել են նրա առանձին ​​նմուշները, որոնք  խորեոգրաֆիայի և երգերի միասնություն են ֆանտաստիկ կամ առասպելական ներկայացումներում՝ «Վիլի» Պուչինի (1884), «Մլադա» Ռիմսկի-Կորսակով (1890) «Քնարի ծնունդ» Ռուսելի (1925), «Հրաշքների թատրոն» Հենզե (1948, 1965, երկրորդ հրատարակություն), «Պրուսական հեքիաթ» Բլահեր (1950), «Ձյունե թագուհի» Ռաուհվերգեր (1965), «Սասունցի Դավիթ» էդգար հովհաննիսյան (1976) և այլն։


== Գրականություն ==
Ecorcheville J., De Lulli а Rameau 1690-1730, P., 1906;
Kretzschmar H., Geschichte der Oper, Lpz., 1919(ռուս գրող-Կրեմչար Գ պատմությունը օպերայի-Լ 1925)
Masion P.-M., L'opera de Rameau, P., 1930;
Anthony J. K., French Opera-Ballet in the early 18th. century. Problems of definition and classification, "Journal of the American Musicological Society", 1965, v. 18, No 2, p. 197-206.


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Belcanto.ru կայքում Archived 2010-11-21 at the Wayback Machine.
Վաղարշակ Զաքարյան

Վաղարշակ Զաքարյան (նոյեմբերի 29, 1955(1955-11-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կոմպոզիտոր։


== Կենսագրություն ==
1983 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան, 1987 թվականին՝ ասպիրանտուրան՝ պրոֆեսոր Էդվարդ Միրզոյանի դասարանը։ 1980 թվականին Մոսկվայում կայացած կոմպոզիտորների միջազգային մրցույթում նրա «Դաշնամուրի սոնատը» շահել է առաջին մրցանակը։ Ռուսաստանի Կոմպոզիտորների միության Մոսկվայի բաժանմունքի անդամ է։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
1990-ական թվականների սկզբին տեղափոխվել է Մոսկվա, եղել է «Պրակտիկա» հրատարակչության երաժշտական բաժնի վարիչ։ Հանդիսացել է «The Grove Concise Dictionary of Music» երաժշտական բառարանի ռուսերեն հրատարակման գաղափարի հեղինակն ու իրականացման նախաձեռնողներից մեկը։ 2003-2007 թվականներին եղել է Մոսկվայի «Մուզիկա» պետական հրատարակչության փոխտնօրենը։ 2004 թվականին Մոսկվայի Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանում կազմակերպել է կորպորատիվ երաժշտական երեկո՝ մի շարք անվանի երաժիշտների, այդ թվում՝ Դենիս Մացուևի և Բորիս Բրովցինի մասնակցությամբ։ Համագործակցել է երաժիշտ Յուրի Բաշմետի հետ և 2007 թվականին Մոսկվայի կոնսերվատորիայի մեծ դահլիճում տեղի է ունեցել նրա «Ընծա և աղերս» ստեղծագործության պրեմիերան՝ «Մոսկվայի սոլիստներ» նվագախմբի և Բաշմետի կատարմամբ։
Վաղարշակ Զաքարյանի ստեղծագործությունները կատարվել են ԱՄՆ-ում, Եվրոպայում և նախկին Խորհրդային Միության երկրներում։ Հեղինակել է կամերային, սիմֆոնիկ երաժշտություններ, գրել է նաև երաժշտություն ֆիլմերի և թատերական ներկայացումների համար։
Գրել է 1986 թվականին նկարահանված «Քանի դեռ ապրում ենք...» ֆիլմի երաժշտությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վաղարշակ Զաքարյանի պաշտոնական կայքը
Verbo Primo (1977) թավջութակի համար Archived 2012-11-29 at the Wayback Machine.
Բարտոլոմեո Կարլո Ռաստրելլի

Բարտոլոմեո Կարլո Ռաստրելլի (1675, Ֆլորենցիա-Նոյեմբերի 18, 1744, Պետերբուրգ), քանդակագործ, ծագումով իտալացի։ Մոտ 1700 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ ստեղծել է դեկորատիվ բնույթի բարոկկո ոճի քանդակներ (մարկիզ դը Պոմպոննի մահարձանը Փարիզի Սեն Մերրի եկեղեցում, մարմար, 1703-1706, ավերվել է 1792 թվականին)։ 1716 թվականից, Պետրոս I-ի հրավերով, ապրել և ստեղծագործել է Պետերբուրգում։ Բարտոլոմեո Կարլո Ռաստրելլօի քանդակներում (հատկապես դիմաքանդակներում) բարոկկո ոճին բնորոշ շքեղությունը և ճոխությունը, նյութի ֆակտուրան արտահայտելու ձգտումը զուգորդվում են բնորդի ճշմարտացի և հավաստի կերպավորմանը («Պետրոս I», 1723, էրմիտաժ, Լենինգրադ, «Անհայտ տղամարդ» (հավանաբար ինքնաքանդակ), 1732, Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա, «Կայսրուհի Աննա Իվանովնան սևամորթ տղայի հետ», 1733-1741, Ռուսական թանգարան, Լենինգրադ, երեքն էլ՝ բրոնզ))։ Կերտել է նաև հեծյալ Պետրոս I-ի արձանը (բրոնզ, 1743-1744, 1800 թվականին դրվել է Պետերբուրգի Ինժեներական դղյակի առջև), մասնակցել Պետերգոֆի Մեծ կասկադի ձևավորմանը (մասկարոններ ևն, կապար ու այլ նյութեր, 1721-1723), Պետրոս I-ի և Հյուսիսային պատերազմում տարած հաղթանակի պատվին Հաղթասյունի մոդելի ստեղծմանը (1721)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարբառագրություն

Բարբառագրություն (ռուս.՝ диалектография), բարբառագիտության ընդերքում ձևավորված գիտակարգ, որն այժմ առավել հայտնի է լեզվաբանական աշխարհագրություն (лингвистическая география) անունով։ Նախապես սրա սկզբունքները մշակվեցին բարբառային նյութի քննության հետ կապված, երբ մանավանդ պարզ դարձավ, որ բարբառները չունեն որոշակիորեն սահմանագծված տարածք, և նրանց իրողությունները հաճախ թափանցում են բարբառախոս այլ տարածքներ։
Այպես, անհրաժեշտություն առաջացավ դիտարկելու բարբառային երևույթների տարածական ընդգրկումները։ Հաստատվեց այն գաղափարը, որ լեզվական փաստը (բառը) ունի ոչ միայն իր պատմությունը, այլև իր աշխարհագրությունը։ Հետագայում այդ սկզբունքները տարածվեցին նաև մերձավոր լեզուների, մանավանդ հնդեվրոպական «բարբառների» ուսումնասիրության բնագավառի վրա։


== Քարտեզագրություն ==
Բարբառագրության մեջ կարևոր տեղ է գրավում բարբառագիտական-լեզվաբանական քարտեզագրությունը (ռուս.՝ лингвистическое картографирование), որի խնդիրն է կազմել բարբառագրական նյութը ցուցադրող քարտեզներ։ Յուրաքանչյուր բարբառագիտական քարտեզ (ռուս.՝ диалектологическая карта) ցուցադրում է բարբառային (լեզվական) այս կամ այն երևույթի, իրողության, տարածական ընդգրկումները՝ ուղիները, սահմանները, հաճախ նաև հնարավորություն է տալիս փաստը դիտարկելու ժամանակագրական տեսանկյունով (պատմականորեն)։
Քարտեզագրման նպատակով պետք է՝

ունենալ որոշակի ծրագիր, աշխատանքային պլան, նպատակադրումների հստակ պատկերացում,
բարբառային իրողությունները դիտել որպես համակարգի տարրեր, այլ ոչ թե մեխանիկորեն առնչվող միավորներ,
ձեռքի տակ ունենալ գիտական տառադարձական այբուբեն։


== Զուգաբանություն ==
Քարտեզում կողմնորոշող տարրը զուգաբանությունն է (ռուս.՝ изоглосса), այն գիծը, որը քարտեզի վրա նշանակում է միևնույն երևույթի տարածական ընդգրկումը, ժամանակագրական կտրվածքը, այսինքն՝ բացահայտում տվյալ երևույթի արեալը (ареал) կամ տարածույթը։


=== Տեսակները ===
Զուգաբանությունները կարող են լինել հնչյունական, բառային, քերականական և այլն։ Հնչյունական զուգաբանությունների նշանակման համար հաշվի են առնվում գրական լեզվի (հին, ժամանակակից) համեմատ եղած հնչյունական նույնություններն ու տարբերությունները բարբառախոս վայրերում։ Բառայինի դեպքում նկատի է առնվում, թե տվյալ բառն ինչ իմաստներով է տարածված, կամ էլ միևնույն բառիմաստի համար ինչ բառեր կան։ Քերականական զուգաբանությունները սովորաբար պարզում են տվյալ իմաստի համար եղած ձևերի, արտահայտության միջոցների տարածքը։
Տարբեր լեզվական իրողությունների զուգաբանությունները կարող են չհամընկնել, նույն ուղղությունը, տարածքը չունենալ, բայց կարող են նաև զուգահեռ ընթանալ, տարածքով մերձավոր լինել, նույնիսկ փունջ կազմել։ Այս հանգամանքով էլ որոշվում են բարբառների «սահմանագծերը»։
Քարտեզները որոշակի կարգով ամբողջացվում են մեկ ժողովածուի մեջ, որը կոչվում է բարբառագիտական ատլաս։


== Աղբյուրներ ==
Հ. Զ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, էջ 132։
Մառտնա (այլ կիրառումներ)

Մառտնա, կարող է վերաբերել՝

Մառտնա - գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Մառտնա շրջանում
Մառտնա - շրջան Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգում
Կնյաշչինա (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)

Կնյաշչինա (ռուս.՝ Княщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 317 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կեռդու (այլ կիրառումներ)

Կեռդու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կեռդու - գյուղ Էստոնիայի Լյումանդա շրջանի կազմում։
Կեռդու - գյուղ Էստոնիայի Կաառմա շրջանի կազմում։
Կարապետ Նկարող

Կարապետ (անհայտ - անհայտ), 15-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ մանրանկարիչ, Զաքարիա նկարչի տոհմից։ Սովորել է Մինաս նկարչի մոտ։
Ստեղծագործել է Աղթամար կղզում։ Որոշ ձեռագրեր եղբոր՝ Մուրադի հետ միասին է նկարազարդել։ Նրա մանրանկարներում զգալի է ուսուցչի՝ Մինասի արվեստի ազդեցությունը։ Նկատելի է աշխարհիկ բովանդակությամբ պատկերների նկատմամբ Կարապետի նախասիրությունը։ Մեզ են հասել նրա տասը ձեռագրերը, որոնք գտնվում են Երևանի Մ. Մաշտոցի անվան Մատենադարանում։


== Տես նաև ==
Հայ մանրանկարիչների ցանկ
Սարկոֆագ

Սարկոֆագ (բառացի՝ միս խժռող, մի տեսակ կրաքարի անվանում, որն իբր ոչնչացնում էր դիակները), քարադագաղ, քարատապան, դագաղ, ոչ մեծ դամբարան հին ժողովուրդների մոտ, լայն առումով՝ ճարտարապետորեն և գեղարվեստորեն ձևավորված որևէ դագաղ։ Հատկապես դիտարժան են հին եգիպտական (բազմաթիվ մասերից կազմված, սկզբում՝ կացարանի տեսքով, իսկ մ․ թ․ ա․ 3-րդ հազարամյակից՝ մումիակերպ), Էտրուսկյան (կափարիչին մահացածի ֆիգուրով), հելլենիստական, Հին հռոմեական և վաղ միջնադարյան (հարթաքանդակներով և ճարտարապետական հարդարանքով) Սարկոֆագները։ Անտիկ Սարկոֆագների տիպը զարգացում է գտել Վերածննդի և բարոկկոյի դարաշրջաններում։
Բերտրանկուր

Բերտրանկուր (ֆր.՝  Bertrancourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 232 մարդ, բնակչության խտությունը` 38.10 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.09 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 29 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 131 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 94-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 37։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,8 %։ 94 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 87 անձ (44 տղամարդ և 43 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (5 տղամարդ և 2 կին)։ 37 անաշխատունակներից 8 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Տոմոգրաֆիա

Տոմոգրաֆիա, շերտագրություն, ռենտգենյան հետազոտման մեթոդ, որը հնարավորություն է տալիս ստանալ հետազոտվող օբյեկտի որոշակի խորությունում գտնվող շերտի պատկերը։ Կատարվում է հատուկ ապարատով՝ տոմոգրաֆով, որի միջոցով հայտնաբերվում են քաղցկեղային գոյացությունները և վերհսկվում են սրտային հիվանդությունները։
Տոմոգրաֆիայի օգնությամբ հետազոտում են շնչափողը, բրոնխները, անոթները, թոքերում հայտնաբերում են քայքայման և կոշտացումների օջախները, երիկամների, լեղապարկի և լեղուղիների քարերը, մակերիկամների և միզային համակարգի ուռուցքները։ Տոմոգրաֆիան առավել արդյունավետ է հետազոտման մյուս եղանակների (ուրոգրաֆիա, անգիոգրաֆիա, բրոնխոգրաֆիա) հետ զուգակցելիս։
Թարյե Վեսոս

Թարյե Վեսոս (նորվ.՝ Tarjei Vesaas, օգոստոսի 20, 1897(1897-08-20)[…], Վինյե, Telemark, Նորվեգիա - մարտի 15, 1970(1970-03-15)[…], Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի բանաստեղծ, վիպասան և արձակագիր։


== Կենսագրություն ==
Թարյե Վեսոսը ծնվել է 1897 թվականի օգոստոսի 20-ին Նորվեգիայի Թագավորությունում։
Բանաստեղծը ստեղծագործել է ավալի քան կես դար։ Գրական մուտքը եղել է 1923 թվականին, իսկ վերջին գիրքը լույս է ընծայել 1970 թվականին։ Թարյե Վեսոսի ստեղծագործությունները գրված են նյոնորսկով՝ նորնորվեգերենով։ Նրա գրական հերոսները սովորական գյուղացիներն են, որոնք բարդ հոգեբանական ցնցումներ են ապրում։ Գրաքննադատները կարծում են, որ Վեսոսի գրական կերպարները նկարագրված են չափազանց մեծ խորությամբ։ Թարյե Վեսոսը հաճախակի էր նկարագրում էմոցիոնալ թեմաներ, որպիսիք էին մահը, մեղավորությունը, վախը և հիասթափությունը. բոլորը ներկայացվում էին նորվեգական ավանդույթների շրջանակում։
Թարյե Վեսոսը առաջին անգամ գրական ասպարեզում հայտնվում է 1923 թվականին. նրա դեբյուտային գիրքը կոչվում էր «Մարդության որդին»։ Սակայն նրան մեծ ճանաչում բերեց 1934 թվականին լույս ընծայած վեպը,, որը կեչվեց «Վիթխարի խաղ»: Նրա ամենահայտնի գործերից է համարվում «Սառցե դղյակը» (1963, որն արժանացել է Հյուսիսային խորհրդի գրական մրցանակի), որտեղ պատմվում է երկու աղջիկների մասին, որոնց միջև էմոցիոնալ կապ է հաստատվում ու ավարտվում է մեծ ողբերգությամբ։ Հայտնի է նաև «Թռչուններ»  գիրքը (1957 թվական)։
1960-ական թվականներին Թարյե Վեսոսը երեք անգամ առաջադրվել է Նոբելյան մրցանակի։
Թարյե Վեսոսն իր մահկանացուն կնքում է յոթանասուներկու տարեկան հասակում՝ 1970 թվականի մարտի 15-ին՝ մայրաքաղաք Օսլոյում։


== Ընտիր ստեղծագործություններ ==
Menneskebonn – վեպ 1923
Sendemann Huskuld – վեպ 1924
Guds bustader – skuespill, 1925
Grindegard. Morgonen – վեպ 1925
Grinde-kveld, eller Den gode engelen – վեպ 1926
Dei svarte hestane – վեպ 1928
Klokka i haugen –նովելների ժողովածու, 1929
Fars reise – վեպ 1930
Sigrid Stallbrokk – վեպ 1931
Gjest ved Boknafjorden – նովելների ժողովածու, 1931
Dei ukjende mennene – վեպ 1932
Sandeltreet – վեպ 1933
Ultimatum – նովելների ժողովածու, 1934
Det store spelet – վեպ 1934
Kvinnor ropar heim – վեպ 1935
Leiret og hjulet –նովելների ժողովածու, 1936
Hjarta høyrer sine heimlandstonar – վեպ 1938
Kimen – վեպ 1940
Huset i mørkret – վեպ 1945
Bleikeplassen – վեպ 1946
Kjeldene – բանաստեղծությունների ժողովածու, 1946
Leiken og lynet – բանաստեղծությունների ժողովածու, 1947
Morgonvinden –  բանաստեղծությունների ժողովածու, 1947
Tårnet – վեպ 1948
Lykka for ferdesmenn – բանաստեղծությունների ժողովածու, 1949
Signalet – վեպ 1950
Vindane –նովելների ժողովածու, 1952
Løynde eldars land – բանաստեղծությունների ժողովածու, 1953)
Bleikeplassen –  բանաստեղծությունների ժողովածու, 1953
21 år – skuespill, 1953
Avskil med treet –  բանաստեղծությունների ժողովածու, 1953
Vårnatt – վեպ 1954
Ver ny, vår draum – բանաստեղծությունների ժողովածու, 1956
Fuglane – վեպ 1957
Ein vakker dag –նովելների ժողովածու, 1959
Brannen – վեպ 1961
Is-slottet – վեպ 1963
Bruene – վեպ 1966
Båten om kvelden – վեպ 1968
Liv ved straumen – բանաստեղծությունների ժողովածու, 1970


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
NRK: Lydfiler med Tarjei Vesaas
Digitaliserte bøker av Tarjei Vesaas og om Vesaas hos Nasjonalbiblioteket
Tarjei Vesaas hos Alkunne.no.
Հիվանդ աղջիկը (նկար, Մունկ)

«Հիվանդ աղջիկը» (նորվ.՝ Det syke barn), նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստ Էդվարդ Մունկի նկարը, որը նկարիչը վրձնել է 1886 թվականին։ Ներկայումս նկարը պահպանվում է Օսլոյի արվեստի, ճարտարապետության և դիզայնի ազգային թանգարանում:


== Ստեղծման պատմություն ==
Կտավի հիմքում ընկած են նկարչի հիշողությունները, երբ հիվանդացավ և մահացավ իր ավագ քույր Յուհաննա Սոֆին 1877 թվականին թոքախտից (ինը տարի ավելի վաղ նույն հիվանդությունից վախճանվել է նաև Մունկի մայրը՝ Լաուրա Մունկը)։ Դեռևս պատանի Սոֆին (նա ընդամենը տասնհինգ տարեկան էր) շիկահեր աղջնակ է՝ տանջահար ու հյուծված դեմքով, ով կիսապառկած է անկողնում, թիկնած բարձր դրված բարձին։ Նրա կողքին, հուսալքված, գլխիկոր նստած է ոչ երիտասարդ մի կին, որը հագել է մուգ գույնի շորեր։ Դա Սոֆիի ու Մունկի մորաքույրն է՝ Քարեն Բյոլստադը, ով տան ամբողջ հոգսը վերցրել էր իր վրա, երբ մահացել էր Լաուրան։ Սենյակը կիսախավարի մեջ է, սակայն աղջկա դեմքը վառ լուսավորված է։
Թեմայի առումով նկարը վերաբերում է հիվանդ երեխաներին։ Այդ ժամանակի շատ նկարիչների մոտ է արտացոլվել այս թեմատիկան։ Այդ թվում և Մունկի հովանավորներ Քրիստիան Քրոհգի‎(«Հիվանդ աղջիկը») և Հանս Հեյերդալի («Մեռնող մանուկը») մոտ։ Միաժամանակ Մունկի մոտ այս նկարն ուներ հատուկ անձնական նշանակություն, քանի որ քրոջ մահը, ով «հալվեց» թոքախտից հաշված շաբաթների ընթացքում, թողեց կյանքի ամենաուժեղ տպավորություններից մեկը։ Ավելի ուշ, տարիներ անց, Մունկը նկարեց ևս մի կտավ, կրկին քրոջ հիշողություններից ներշնչվելով, բայց այս նկարը («Գարուն», 1889) առավել լուսավոր երանգներ ուներ ու լավատեսական էր։ Կտավի համար բնորդուհի է դարձել տասնմեկամյա Բեթսի Նիլսենը (Մունկը նրա դիմանկարը նույնպես նկարել է)։


== Քննադատների կարծիքներ ==
«Հիվանդ աղջիկը» կտավը նկարչի առաջին հայտնի գործերից մեկն է։ Այն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1886 թվականին կայացած Աշնանային գեղարվեստական ցուցահանդեսի ժամանակ։ Բոհեմական գրող Հանս Եգերը իր ակնարկում այդ ցուցահանդեսի առթիվ գրել է․ «Ցուցադրել այդպիսի գործ։ Չէ՞ որ այն սկանդալ է։ Նկարը ավարտուն չէ և տձև է, վերևից ներքև ինչ-որ տարօրինակ շերտեր են ձգվում․․․»։ Թերթերից մեկի խմբագրությունը գրում է․ «Լավագույն ծառայությունը, որը կարելի է մատուցել Էդվարդ Մունկին՝ լուռ անցնել դրանց կողքից»։ Ուրիշ հրապարակումներ («Մորգենպոստեն» 18 հոկտեմբերի, 1886 թվական, «Ֆեդրելաննետ» 30 հոկտեմբերի, 1886 թվական) առավել բարյացակամ գտնվեցին և նկարը որակեցին որպես «ինքնատիպ» և «հուզումնառատ» աշխատանք, բայցևայնպես հորդորելով նկարչին, որ առավել կատարելագործվի։ Ինքը Մունկը կտավը համարել է շատ կարևոր.


== Տե՛ս նաև ==
Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նկարը Օսլոյի ազգային պատկերասրահի պաշտոնական կայքում Archived 2013-05-31 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Վագանտներ

Վագանտներ (լատ.՝ vagantes – թափառականներ), թափառական ուսանողներ, աշակերտներ, ցածրաստիճան հոգևորականության ներկայացուցիչներ միջնադարյան Արևմտյան Եվրոպայում։
Վագանտների պոեզիան ծաղկում է ապրել 12-13-րդ դարերում, երբ քաղաքների զարգացմանը զուգընթաց Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում արագորեն սկսել են ավելանալ դպրոցներն ու համալսարանները։ Այս հաստատություններում սովորողները, հետագայում չկարողանալով գտնել իրենց տեղը կյանքում, ստիպված թափառում էին։ Գրում էին կենսախինդ բանաստեղծություններ, գովերգում աշխարհիկ կյանքի ուրախությունները, նրանց առաջ քաշած հումանիստական իդեալը հակադրվում էր միջնադարյան կաթոլիկության ճգնավորական իդեալին։ 
Հռոմի պապի, բարձրաստիճան հոգևորականության և հարուստների դեմ ուղղված Վագանտների երգիծանքը հաճախ վերածվում էր եկեղեցական պաշտամունքային տեքստերի ծաղրանմանության։ Այս պատճառով էլ եկեղեցին հետապնդում էր նրանց։ Վագանտների բանաստեղծական արվեստը մեծ ազդեցություն է ունեցել միջին դարերի եվրոպական նորալեզու գրականությունների վրա (տրուբադուրների, միննեզինգների, տրուվերների ևն)։
Մարիկուլտուրա

Մարիկուլտուրա, կենսատեխնոլոգիական մի ողջ համալիր է, որն իրենից ներկայացնում է ծովային արժեքավոր կենդանիների և բույսերի արտադրություն և վերամշակում, առաջացել է (լատիներն ḿḁŕé- ծով և ķúĺțúŕá- մշակել) բառերից։ Ծովակուլտուրա- ծովային արդյունագործական օրգանիզմների` ձկների, փափկամարմինների, խեցգետնակերպերի, մարգարիտների, այլ կենդանիների և ջրիմուռների բնական և արհեստական բազմացում և աճեցում։ Ծովակուլտուրայով զբաղվում են ծովային ֆերմաներում և պլանտացիաներում։
Սննդի արդյունաբերության այս ճյուղերի համաշխարհային արտադրանքի ամենամյա աճը կազմում է 5-7 %։ Եվ իզուր չի, որ ժամանակի ընթացքում ավանդական ձկնորսությանը եկել են փոխարինելու (արդեն մասնակի փոխարինել են) «ծովային անասնապահությունը» և «ծովային բուսաբուծությունը»։ Այն երկրները (Ճապոնիա, Նորվեգիա, Մեծ Բրիտանիա, Իսլանդիա և այլն), որոնք մեծապես կախված են ծովից, մշակել և կյանքի են կոչել մարիկուլտուրայի զարգացման հատուկ ծրագրեր։ Օրինակ` Նորվեգիայում մարիկուլտուրայի զարգացման հիմնական ներդրումային միջոցները բաժին են ընկնում նավթագազային ընկերություններին, որոնք շահագործում են Հյուսիսային ծովի մայրցամաքային ծանծաղուտի նավթային հանքավայրերը։ Այսօր արդեն հայտնի է մարիկուլտուրայի շատ բարձր մթերատվությունը. մեկ հեկտար ծովն ավելի շատ մթերքներ է տալիս, քան մեկ հեկտար ցամաքը։ Մեկ հեկտար ծովային պլանտացիայից այսօր կարելի է հավաքել մինչև 120 տոննա ծովային կաղամբ, 3 տոննա մանր ծովախեցգետին։ Եթե 1985 թվականին մարիկուլտուրայի համաշխարհային արտադրանքը կազմում էր 12,1 միլիոն տոննա, ապա այսօր այն անցնում է 40 միլիոն տոննան, որից 8 միլիոնը բաժին է ընկնում Չինաստանին։
Համաշխարհային օվկիանոսում ձկնորսության կարևորագույն շրջաններն են Եվրասիայի արևմտյան և արևելյան, Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան, արևելյան, ինչպես նաև պերու-չիլիական ափամերձ գոտիները։


== Ծանոթագրություններ ==
Գարֆիլդ շրջան (Յուտա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գարֆիլդ շրջան (այլ կիրառումներ)Գարֆիլդ շրջան (անգլ.՝ Garfield County), ԱՄՆ Յուտա նահանգի 29 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 13.401 կմ² է. բնակչությունը՝ 5.172 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փեյնգուիչ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1882 թ.։
Կարա Ահմեդ

Կարա-Ահմեդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։ Գտնվում էր Տիգրիս գետի ձափ ափին, Դիարբեքիր քաղաքից 23 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==