Ստելլա Վարդանյան

Ստելլա Արմենակի Վարդանյան (հունիսի 27, 1934(1934-06-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ-պատմաբան, ուռուցքաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1992), պրոֆեսոր (1994):


== Կենսագրություն ==
Ստելլա Վարդանյանը ծնվել է 1934 թվականի հունիսի 27-ին, Երևանում, բժիշկների ընտանիքում։ 1958 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը, 1969 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1964-1977 թվականներին աշխատել է Երևանի Ռենտգենաբանության և ուռուցքաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտում։ 1979 թվականից եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի բժշկության պատմության դասընթացի, 1998 թվականից, միաժամանակ՝ Մատենադարանի բնագիտության և բժշկագիտության խմբի ղեկավար։
Աշխատանքները վերաբերում են միջնադարյան հայկական բժշկության ու բնագիտության ձեռագրերին, հայկական ավանդական բժշկության փորձի կիրառման հեռանկարներին։ Զբաղվել է մելանոմաների քիմիաբուժության հարցերով։ Վարդանյանը ռուսերենից թարգմանել և հրատարակել է Ամիրդովլաթ Ամասիացու «Անգիտաց անպէտ» (1990) աշխատությունը։


== Երկեր ==
Բժշկության պատմություն։ Ուսումնական ձեռնարկ ԵՊԲՀ ընդհանուր բժշկության, ստոմատոլոգիական, դեղագիտական, ռազմաբժշկական ֆակուլտետների I կուրսի ուսանողների համար, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Ասլանյան Ա. Ս, Ստեփանյան Լ, Սուքիասյան Հ. Վ., Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանՀասարակագիտական առարկաների ամբիոն, Երևան, ԵՊԲՀ-ի հրատարակչություն, 2017։
Բարձր Հայքի մանրանկարչությունը ԺԱ.-ԺԴ. դդ., Կորխմազյան Էմմա, Վարդանյան Ստելլա, Տեր-Վարդանյան Գևորգ, Շահումյան Ամալյա, ձեռագրերի ինստիտուտ, Երևան, Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ, «Մատենադարան», 2015։
Բժշկության պատմություն հնագույն ժամանակներից մինչև XVIII դարի վերջը։ Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Մատենադարան. Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ, Երևան, «Նաիրի», 2010։
Տեսութիւն ի մարդոյն կազմութիւն = On the making of man = Об устроении человека: (Յաղագս կազմութեան մարդոյ), Գրիգոր Նյուսացի, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Արևշատյան Սեն Սուրենի, Էջմիածին։ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հրատարակչութիւն, 2008։
16-19-րդ դարերի լեհահայ բժիշկներ։ Մինասյան Հարություն Մեսրոպի, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Երևան, «Զանգակ-97», 2001։
Հայաստանի բժշկության պատմություն։ Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը = История медицины Армении = History of medicine in Armenia, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Տեր-Վարդանյան, Գևորգ Հմայակի, Հայկական բնագիտական ընկերություն «Քննասէր», Մատենադարան ՀՀ կառավարության առընթեր հին ձեռագրերի գիտահետազոտական հիմնարկ, Երևան, Քննասէր, 2000։
Ненужное для неучей: Пер. с арм. / Амирдовлат Амасиаци ; Пер., [предисл.] и коммент. С. А. Варданян ; Редкол.: Э. С. Габриэлян и др.; [АН СССР, Архив]., Ամիրդովլաթ Ամասիացի, 1420-1496։ Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Գաբրիելյան Էմիլ Սամսոնի, 1931-2010 [edt] | Микулинский, С. Р [edt] | Архив АН СССР., Москва, Наука , 1990.
Амирдовлат Амасиаци - армянский естествоиспытатель и врач XV в. / С.А. Варданян; Отв. ред. С.С. Аревшатян; АН СССР., Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Արևշատյան Սեն Սուրենի, 1928-2014 [ред.], Академия наук СССР. Москва: Наука , 1987.
Գարնան առավոտ։ [Բանաստեղծություններ]։ Դպրոցական կրտսեր տարիքի համար], Առաքելյան Երջանիկ Գեղամի, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Սաֆյան Սպարտակ Գևորգի, Երևան, «Արևիկ», 1987։
Ամուր ձեռքը։ Գամբուսինո։ [Վեպ] / Գ. Էմար, ռուս. թարգմ.՝ Շ. Գրիգորյան, խմբ.՝ Ս. Վարդանյան, Վերջաբ.՝ Վ. Վայնշտոկ, Նկ.՝ Ի. Իլյինսկի, Երևան, «Սովետական գրող», 1983։
Բժշկությունը հին և միջնադարյան Հայաստանում։ Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Խաչիկյան Լևոն Ստեփանի, Մատենադարան ՀՀ Մին. խորհրդին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ, Երևան, «Սովետական գրող», 1982։
Медицина в древней и средневековой Армении / Стелла Варданян; Отв. ред. Л. С. Хачикян; Матенадаран Ин-т древ. рукописей им. Маштоца при Сов. М-ов АрмССР., Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Խաչիկյան Լևոն Ստեփանի, [отв. ред.] | Матенадаран - Ин-т древ. рукописей им. Маштоца при Совете Министров АрмССР., Ереван, Советакан грох , 1982.
Լսեցեք փետուրների երգը։ [Վիպակ], Վնուկով Նիկոլայ Անդրեևիչ, Այվազյան Հենրիկ, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Երևան, «Սովետական գրող», 1982։
Հեքիաթներ ծաղիկների մասին։ [Անունների ծագումը]։ Դպրոցական միջին տարիքի համար, Սաքսե Աննա Օտտոյի, Հովնանյան Մ, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Սաֆյան Սպարտակ Գևորգի, Երևան, «Սովետական գրող», 1981։
Медикобиологические воззрения Давида Анахта ( Непобедимого ), С. А. Варданян; АН АрмССР. Науч. конф., посвящ. 1500-летию со дня рождения Давида Непобедимого., Ереван, Изд-во АН АрмССР , 1980.
Դաշնամուրի վրա քայլում էր մի շուն։ [Պատմվածքներ], Տոկարևա Վիկտորյա Սամոյլովնա, Տեր-Մինասյան Լիլի Երվանդի, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Երևան, «Սովետական գրող», 1980։
Երեք վիպակ։ Ժելեզնիկով Վլադիմիր Կարպովիչ, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Դանիելյան Հրանուշ, Երևան, «Սովետական գրող», 1980։
Ընծայագիր գրքի վրա։ Տելպուգով Վիկտոր Պետրովիչ, Զաքարյան Եվա, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Մամյան Հենրիկ Արամի, Երևան, «Սովետական գրող», 1979։
Երբ անտառ մտավ ձմեռը։ Տոնոյան Կամարի Հայկի, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Վաղարշյան Մ. Լ., Երևան, «Սովետական գրող», 1979։
Կարուսելի կանաչ ձին։ Դպրոցական կրտսեր տարիքի համար, Հովսեփյան Ռուբեն Գեորգիի, Կիլիկյան Ա. Ե, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Երևան, «Սովետական գրող» 1978։
Արևի հեքիաթը, Կուլիև Կայսին Շուվաևիչ, Սահակյան Յուրի Հակոբի, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Երևա, «Սովետական գրող», 1977։
Попытки лечения опухолей в средневековой Армянской медицине = Ուռուցքների բուժման փորձերը հայ միջնադարյան բժշկության մեջ / С. А. Варданян ; Отв. ред. Э. Ц. Габриэлян ; Ин-т древних рукописей "Матенадаран" им. М. Маштоца., Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Գաբրիելյան Էլեոնորա Ցոլակի, Институт древних рукописей "Матенадаран" им. М. Маштоца. Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1976.
Ազնավուրը Ազնավուրի մասին, Բուրսալյան Ս, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Երևան, «Հայաստան», 1976։
О строении человека / Сост. С. А. Вартанян ; Матенадаран ин-т древних рукописей им. Маштоца., Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1974.
Արտակ, կատակ արա։ Նախադպրոցական տարիքի համար, Քալանթարյան Արտաշես Փիրաղայի, Վարդանյան Ստելլա Արմենակի, Երևան, Հայաստան, 1973։


== Ծանոթագրություններ ==