armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սեն Պիեռ Կանիվե

Սեն Պիեռ Կանիվե (ֆր.՝ Saint-Pierre-Canivet), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 365 մարդ, բնակչության խտությունը` 52.07 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.01 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 31 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 244 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 171-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 73։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,1 %։ 171 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 159 անձ (89 տղամարդ և 70 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (5 տղամարդ և 7 կին)։ 73 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 24-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ժիրնով (Տացինսկի շրջան)

Ժիրնով (ռուս.՝ Жирнов), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում։ Ժիրնովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Դոնի Ռոստով քաղաքից գտնվում է 220 կմ հեռավորության վրա։
2010 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 5687 մարդ։
Ակքյոյ (Տրապիզոնի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ակքյոյ (այլ կիրառումներ)Ակքյոյ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Իզմայլովո (այլ կիրառումներ)

Իզմայլովո, կարող է վերաբերել՝

Իզմայլովո - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Բարիշսկի շրջանի կազմում։
Իզմայլովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Թ. Թորամանյանի դասախոսության առթիվ

«Թ. Թորամանյանի դասախոսության առթիվ», հայ բանաստեղծ Հովհաննես թումանյանի հոդվածներից։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1913 թվականին։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթի (№ 113) մայիսի 25-ի համարում,  այնուհետև՝ 1969 թվականին Երևանում լույս տեսած Ն․ Թումանյանի «Թումանյանը քննադատ» (էջ 253-258) գրքում, ապա Երևանում`1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության չորրորդ հատորում (էջ 256-260)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 7-րդ հատորում արտատպվել է Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթից։


== Ծանոթագրություններ ==
Մելիսա Փոնզիո

Մելիսա Փոնզիո (անգլ.՝ Melissa Ponzio, օգոստոսի 3, 1972(1972-08-03), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ)՝ ամերիկացի դերասանուհի։ Փոնզիոն ծնվել է Նյու Յորքում և սովորել է Ջորջիա նահանգի համալսարանում։ Փոնզիոն առավել հայտնի է շնորհիվ «Army Wives» (2007-2009) և «Պատանի գայլը» (MTV, սկսած 2011 թվականից) հեռուստասերիալներում կատարած երկրորդական դերերի։ «Պատանի գայլը» հեռուստասերալում նա խաղում է գլխավոր հերոսի մոր դերը։ 2013 թվականին Փոնզիոն կատարել է Կարենի դերը «Քայլող մեռյալները» հեռուստասերիալի 3-րդ և 4-րդ եթերաշրջաններում։ 2014 թվականին նա միացավ «Chicago Fire» հեռուոստասերիալին, որտեղ խաղում է Դոննա Ռոմինսի դերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկ Յաղճյան (դիրիժոր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայկ Յաղճյան (այլ կիրառումներ)Հայկ Յաղճյան (Յաղջյան) (1924, Դետրոյտ - 1965, մարտի 26), հայ դիրիժոր։


== Կենսագրություն ==
Երաժշտական կրթությունն ստացել է Դետրոյտի երաժշտական ինստիտուտում, նվագել ջութակ, տրոմբոն, սովորել դիրիժորություն։ Եղել է Դետրոյտի Օպերային ընկերության համերգների ու ներկայացումների դիրիժորի օգնական, 1954 թվականից՝ Ֆրեզնոյի ֆիլհարմոնիայի նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր։ 1958 թվականին Լիվերպուլում երիտասարդ դիրիժորների մրցանակաբաշխությունում շահել է առաջին մրցանակ։
1959 թվականից Ցինցինաթիի (Օհայո նահանգ) նվագախմբի, 1963 թվականից՝ Պիտսբուրգի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր։ Հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Կանադայում։ 1962 թվականին Դետրոյտի սիմֆոնիկ նվագախմբով տվել է հայկական երաժշտության համերգ, կատարել Արամ Խաչատրյանի, Ալան Հովհաննեսի, Ռ․ Ցարդմյանի ստեղծագործությունները։
1964 թվականին ելույթներ է ունեցել Երևանում, կատարել Յոզեֆ Հայդնի, Լյուդվիգ Բեթհովենի, Յոհաննես Բրամսի, Ա․ Հովհաննեսի երկերը։
Կամեննի (Զերնոգրադի շրջան)

Կամեննի (ռուս.՝ Каменный), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Մտնում է Զերնոգրադսկի քաղաքային համայնքի կազմի մեջ։
Վիիսլի

Վիիսլի (էստ․՝ Viisli), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Մոոստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աբոնդանս (պանիր)

Աբոնդանս (ֆր.՝ Abondance), կիսակարծր պանրի տեսակ, որը արտադրում է ֆրանսիական Վերին Սավոյ դեպարտամենտում։


== Պատմություն ==
Աբոնդանս պանիրը արտադրվել էլ է դեռևս 14-րդ դարում։


== Արտադրություն ==
Պանիրը արտադրվում է որոշակի տեսակի կովի կաթից, որի բաղադրությունից բացակայում է սիլոսը և այլ խմորային անասնակեր: Որպեսզի պատրաստել 9.5 կիլոգրամ կշռող պանրի մեկ գլուխ, պահանջվում է 100 լիտր կաթ: Այն մինչև հասունանալը փաթաթում են կտորով, որի հետքերը մնում են պանրի կեղևի վրա։


== Նկարագրություն ==
Պանիրն ունի նարնջագույն-շագանակագույն հարթ կեղև՝ երկնագույն կազեինի պուտերով. արտաքինից երևում կտորի ընդգծված նկարը։ Պանրի զանգվածը փափուկ է, ձիգ, նուրբ, փոքր-ինչ սերուցքային, ունի փղոսկրի գույն կամ դեղնավուն է. ունի անցքեր։ Յուղայնությունը կազմում է 48%։ Համը հագեցած է, նուրբ, փափուկ, ունի մրգային երանգ և ընկույզի համ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Масуи К., Ямада Т. Французские сыры. Иллюстрированная энциклопедия = DK French Cheeses. — СПб: Издательский Дом «Нева», 2003. — С. 20-21. — 240 с. — ISBN 5-7654-2333-7


== Արտաքին հղումներ ==
Աբոնդանս պանիրը
Վարագաջուր

Վարագաջուր, Հախում, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում և  Ադրբեջանում։ Սկիզբ է առնում Միափոր լեռան հյուսիսարևմտյան լանջերից և Ադրբեջանի տարածքից ձախից միախառնվում Կուր գետին։ Երկարությունը 71 կմ է։ Սկիզբ է առնում Միափորի լեռնաշղթայի հյուսիսարևելյան լանջերից, մոտ 2500 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 61, 5 կմ է (ՀՀ սահմանում՝ 41, 5 կմ), ավազանը՝ 352 կմ²։ Սնումն անձրևային է, հորդացումը՝ ապրիլ-մայիսին։ Տարեկան հոսքը՝ 43, 4 միլիոն մ³ (Ծաղկավան)։ Հախումը աջ կողմից ընդունում է Չաթախ վտակը։
Ադրբեջանի տարածքում կոչվում է Հասանսուչայ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեդիկ (Դիադինի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեդիկ (այլ կիրառումներ)Գեդիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում։ Գտնվում է Օթաշա լեռան հարավարևելյան կողմում, Դիադին-Բայազետ ճանապարհի վրա։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալթան

Ալթան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։
1912 թվականին ուներ 335 բնակիչ։
Բնակիչների հիմնական զբաղմունքն անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կարջակա

Կարջակա (ֆր.՝ Cargiaca), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Տալանո Սկոպամենե կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սարտեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A066։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 59 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 30 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 18-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 12-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 60,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 35,0 %)։ 18 աշխատունակ բնակիչներից 15-ը աշխատում էին (9 տղամարդ և 6 կին), անաշխատանք էին 3-ը (2 տղամարդ ր 1 կին)։ 12 անգործունակ մարդկանցից 1-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 5-ը թոշակառու, 6-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Կարջակայի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
«Կարջակա» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-12-ին։ Վերցված է 2013-02-10
Ազնվաց ձոր

Ազնվաց ձոր (նաև՝ Ազնվաձոր, գրաբ.՝ Ազնուաց ձոր, գրաբ.՝ Ազնուաձոր), գավառ Մեծ Հայքի Աղձնիք աշխարհում, Վանա լճից հարավ-արևմուտք, Տատիկ գավառից հյուսիս, համապատասխանում է Արևմտյան Հայաստանի Գյոզալդարա և Կեցան գավառակների տարածքին։ Աղձնիքի բդեշխության 6-րդ գավառը՝ 202 կմ2 տարածությամբ։


== Անվանում ==
Գավառի անունը ծագել է հայերեն ազնիվ և ձոր բառերի համադրությունից։ Ազնվաց ձորը ներկայումս վերանվանվել է Գյոզալդարա (Գյուզելդերե), որը հայկական անվան թուրքական թարգմանութունն է։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Վանա լճից հարավ-արևմուտք, Տատիկ գավառից հյուսիս, համապատասխանում է Արևմտյան Հայաստանի Գյոզալդարա և Կեցան գավառակների տարածքին։ Ընդգրկել է Տատիկ (այժմ՝ Գյուզելդերե) գետի արգավանդ ձորահովիտը։ Գավառը հայտնի էր կապարի ու երկաթի հանքավայրերով։


== Պատմություն ==
Գավառը մտնում էր Աղձնիքի բդեշխության մեջ։ Ազնվաց ձորը ոմանք նույնացնում են մատենագրության մեջ հիշատակված Բարիձորի հետ՝ վիրջինիս համարելով նրա անվան տարբերակը։ 9-րդ դարում Ազնվաց ձորը արաբական նվաճողներից ազատագրել է Վասպուրականի արքա Գագիկ Արծրունին։ 14-րդ դարի 1-ին կեսին գավառը զավթել են օսմանյան թուրքերը։ Մինչև 19-րդ դարի 1-ին կեսը գավառը մտել է Բիթլիսի գավառի մեջ։ 1878 թվականից եղել է գյուղախումբ Բիթլիսի վիլայեթի Կարճկանի գավառակում, այնուհետև դարձել է ինքնուրույն գավառակ։


== Բնակչություն ==
1895 թվականին գավառը ունեցել է մոտ 3000 հայ բնակչություն։ Զբաղվել են հողագործությամբ, անասնապահությամբ և ձկնորսությամբ։ 1895-1896 թվականների հայկական կոտորածների հետևանքով Ազնվաց ձորը մասամբ (Երեցթաղ, Զններ, Սառնուս և այլն), իսկ 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի ժամանակ՝ ամբողջովին զրկվել է հայ բնակիչներից։ Փրկվածներն ապաստանել են Արևելյան Հայաստանում։


== Տես նաև ==
Աղձնիք
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում
Մեծ Հայքի գավառների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ավետիս ՀԸ

Ավետիս, հայկական հեռուստաընկերություն, հիմնվել է 1999 թվականին։ Ներկայացնում էր հիմնականում կրոնական թեմատիկայի հաղորդումներ, հատկապես քարոզում էր Երևանի Ավետարանական Եկեղեցու ուսմունքը։ Մինչև 2004 թ. հունվարի 19-ը եթեր է հեռարձակվել Արտ 13 հեռուստաընկերությանը պատկանող 56-րդ դեցիմետրային հաճախականությամբ։ Դադարեցրել է գործունեությունը 2010 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Արցախի կամուրջները (գիրք)

«Արցախի կամուրջներ» (անգլ.՝ The bridges of Artsakh, ռուս.՝ Мосты Арцаха), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության կողմից 2009 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 12-րդ գիրքը (Գիրք ԺԲ)։ Այն հեղինակել է հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Աշխատությունը ներկայացնում է Պատմական Հայաստանի Արցախ նահանգում գտնվող 98 կամուրջների պատմությունն ու ճարտարապետությունը։ Գրքում ներկայացված են նաև բովանդակությանն առնչվող պատմական և ժամանակակից արժեքավոր լուսանկարներ, գծապատկերներ, քարտեզներ; Այն հասցեագրված էհայկական ճարտարապետության և պատմության խնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետներին և ընթերցող լայն հասարակությանը։
«Արցախի կամուրջներ» գիրքը հրատարակվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ և հրատարակվել Արցախի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր զբոսաշրջության վարչությունը։ Գրքի հրատարակումը նվիրված է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակեպության հիմնադիր նախագահ ճարտարապետ Արմեն Հախնազարյանի հիշատակին։


== Տես նաև ==
Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
Սամվել Կարապետյան


== Ծանոթագրություններ ==
Հրդեհային լուսանկարչություն

Հրդեհային լուսանկարչություն, հրդեհաշիջման գործողությունների ընթացքը լուսանկարելու գործողություն։
Այս տեսակ լուսանկարչությամբ զբաղվող մարդիկ կոչվում են հրդեհային լուսանկարիչներ։
Քանի որ հրդեհային լուսանկարչությունը ենթադրում է վտանգավոր իրավիճակներին մոտ լինել, լուսանկարիչները պետք ունենան հատուկ ունակություններ, գիտելիք արտակարգ պատահարների, վայրերի, գործողությունների, առողջության և ապահովության մասին։  Հրդեհային լուսանկարիչներից հաճախ պահանջվում է կրել պաշտպանիչ սարքավորումներ։


== Հրդեհային լուսանկարչության օգտագործում ==
Հրդեհային լուսանկարիչների աշխատանքը ներառում է բազմաթիվ ծրագրեր.

Հետաքննություն
Ուսուցում
Հրդեհների կանխարգելում
Առողջության և անվտանգության կազմակերպում
Հետպատահարի վերլուծություն
Արտակարգ իրավիճակների աշխատանքի վերաբերյալ հանրության տեսակետի բարելավում
Հրշեջների մոտ պատկանելության զգացողության ամրապնդում


== Հրդեհային ստորաբաժանումների հետ ներգրավվածություն ==
Հրդեհային լուսանկարիչները կարող են ուղղակիորեն լինել կամ չլինել հրշեջ ստորաբաժանումների աշխատող։ Նրանք մատուցում են մասնագիտացված լուսանկարչական ծառայություն, որը կարող է ներառել վճար՝ յուրաքանչյուր լուսանկարի համար։ Անվտանգությունը  կարող է խնդիր լինել հրշեջ լուսանկարիչների համար, հետևաբար նրանք լավ հարաբերություններ են զարգացնում իրենց տեղական հրշեջ բաժնի հետ՝ բարելավելու հրդեհային տեսարանների լուսանկարչության հասանելիությունը։ Հրշեջ ծառայության հայեցողությամբ կարող է պահանջել լրացուցիչ ուսուցում կամ այլ պայմանավորվածություններ։ Խոշոր ստորաբաժանումները հաճախ ունենում են պրոֆեսիոնալ ֆոտոծառայության ստորաբաժանումներ, ինչպիսիք են Նյու Յորքում և Չիկագոյում։


== Հավաստագրում ==
Հրդեհային լուսանկարչի պաշտոնական հավաստագրման գործընթացը  մշակվում է Հրդեհային լուսանկարչության միջազգային կազմակերպության կողմից։  Հավաստագրման նպատակն է հաստատել, որ անհատն ունի բավարար պատրաստվածություն, հմտություններ և գիտելիքներ համապատասխան ոլորտներում (առողջություն և անվտանգություն, հրդեհաշիջման գործողություններ և այլն) արտակարգ պատահարի վայրում անվտանգ  գործելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
International Fire Photographers Association արխիվացված
Incident Response
Fire Service Photography
Connecticut Fire Photographers Association
Southern California Fire Network
Հելսինկի

Հելսինկի (ֆիններեն՝ Helsinki, շվեդերեն՝ Helsingfors), Ֆինլանդիայի մայրաքաղաքը, նավահանգիստ Բալթիկ ծովի Ֆիննական ծոցի ափին։


== Պատմական տեղեկություններ ==
Հիմնվել է 1550 թվականին Վանտանյոկի գետի գետաբերանում՝ Շվեդիայի թագավոր Գուստավ Վազայի հրամանով։ 1641 թվականին փոխադրվել է 5 կմ ավելի հարավ՝ դեպի Էստնես թերակղզու ծայրը։ 1812 թվականից եղել է Ֆինլանդական մեծ իշխանության (Ռուսական կայսրության կազմում) մայրաքաղաքը։ 1917 թվականի դեկտեմբերից Ֆինլանդական հանրապետության մայրաքաղաքն է։


== Անվանում ==
Քաղաքը շվեդերեն կոչվում է Հելսինգֆորս (շվեդերեն՝ Helsingfors)․ անվանումը կազմված է հելսինգներ ցեղանունից և շվեդերեն Fors՝ «ջրվեժ» բառից (սկզբնապես քաղաքը հիմնադրվել է ջրվեժի մոտ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարձրակարգ բույսեր

Բարձրակարգ բույսեր, տերևացողունայիններ (Cormophy- ta) կամ թելոմայիններ (Telo- mophyta), բուսական աշխարհի ամենատարածված և առավել կատարելագործված բաժին։ Մարդկությանը հայտնի մոտ 500000 բուսական տեսակներից համարյա 300000-ը պատկանում են բարձրակարգ բույսերին, որոնք շրջապատում են մեզ ամենուրեք և առաջացնում տարբեր բուսածածկեր՝ մարգագետիններ, անտառներ, տափաստաններ։ Բարձրակարգ բույսերը հարմարվում են երկրագնդի տարբեր պայմաններին, սկսած ալպյան գոտուց մինչև անապատները։ Բարձրակարգ բույսերի նախնիները հավանաբար եղել են գորշ կամ կանաչ ջրիմուռները։ Ի տարբերություն ստորակարգ բույսերի, բարձրակարգ բուսյսերն բարդ տարբերակված օրգանիզմներ են, հարմարված հիմնականում ցամաքում ապրելու պայմաններին և կազմված են արմատից, ցողունից, տերևներից ու ծաղիկներից։ Բացառություն են միայն մերկաբույսերը (պսիլոֆիտներ) և մամռանմանները, որոնք զուրկ են արմատներից։ Բարձրակարգ բույսերի զարգացման ցիկլում համարյա միշտ տեղի է ունենում սերունդների հաջորդականություն՝․ Անսեռ սերնդի բազմացման օրգանները սպորանգիումներն են, որոնց մեջ առաջանում են սպորները, իսկ սեռական սերնդինը՝ գամետանգիումները, որոնք սեռական բջիջներ կամ գամետներ (ձվաբջիջ և սպերմատոզոիդ) են արտադրում։ Անսեռ սերունդն ավելի փարթամ է զարգացած, իսկ սեռականը խիստ հետ է զարգացած։ Բացառություն են մամռանմանները, որոնց մոտ գերիշխում է սեռական սերունդը՝ գամետոֆիտը։ Բարձրակարգ բույսերի բաժնում միավորված են հետևյալ տիպերը՝ մերկաբույսեր (Psilopsida), մամռանմաններ (Bryopsida), գետնամուշկանմաններ (Lycopsida), պսիլոտանմաններ (Tme- sopsida), սեպատերեանմաններ կամ հատվածացողունայիններ (Sphenopsida), պտերանմաններ (Pteropsida), մերկասերմեր (Gymnospermae) և ծածկասերմեր կամ ծաղկավոր բույսեր (Angiospermae, Anthophy- ta)։ Վերջին երկու տիպերն ավելի կատարելագործված են և կարևոր, քանի որ ունեն այնպիսի նորագոյացություններ, ինչպես սերմնասկզբնակը, սերմը, ծաղիկը և պտուղը։
Սարավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Սարավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 4 հուշարձան (3 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Մախինջաուր

Մախինջաուր (վրաց.՝ მახვილაური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 60 մետր բարձրության վրա։ Բաթումից 8 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 593 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ոճային իրեր

Ոճային իրեր, (անգլ.՝ Bottoms Up), 2006 թվականին նկարահանված ռոմանտիկական կատակերգություն, որի ռեժիսորն է Էրիկ Մակ՛Արթուրը, գլխավոր դերերում՝ Ջեյսոն Մյուզը և Փերիս Հիլթոնը։ Ֆիլմը հայտնվեց էկրաններին 2006 թվականին սեպտեմբերի 12-ին։


== Սուժե ==
Օուենը ամենալավ բարմենն է Միջին արևմուտքում։ Նա որոշել է մասնակցել Լոս Անջելեսում անցկացվող բարմենների մրցույթին՝ հույս ունենալով, որ կշահի գումարային մրցանակ և կփրկի իր ռեստորանը։ Պարտվելով խաղը՝ նա դիմում է իր էքսցենտրիկ հորեղբորը, որ նա օգնի իրեն աշխատանքի տեղավորվել տեղական թերթում։ Օուենը փորձում է ստանալ բացառիկ նյութեր երիտասարդ աստղի՝ դերասանուհի Խեյդինի Ֆելդի մասին։ Հայտնվելով Հոլիվուդի սկանդալային կյանքում՝ նա սիրահարվում է նրա ընկերուհուն՝ Լիզա Մանչինային։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի պաշտոնական կայքը(անգլ.)
«Ոճային իրեր»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Կիդուկյուլա (գյուղ, Տաբիվեռե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿիդուկյուլաԿիդուկյուլա (էստ․՝ Kõduküla), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տաբիվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ալ-Կունեյտրայի գավառ

Ալ-Կունեյտրայի գավառ, (արաբ․՝ منطقة القنيطرة‎‎), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Կունեյտրայի մարզի 2 գավառներից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Կունեյտրա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 64,680 բնակչություն։
Գավառի մի մասը 1967 թվականի Վեցօրյա պատերազմ ընթացքում օկուպացվել էր Իսրայելի կողմից, մի հատված էլ օգտագործվում է որպես բուֆերային գոտի՝ 1974 թվականի ՄԱԿ-ի ընդունած կանոնադրության համաձայն։ Այժմ գավառը հիմնականում սիրիական ուժերի հսկողության տակ է՝ սկսած 1973 թվականի Ահեղ Դատաստանի օրվա պատերազմ։
Ալ-Կունեյտրայի գավառը բաղկացած է 4 շրջաններից՝

Ալ-Կունեյտրայի շրջան (արաբ․՝ ناحية مركز القنيطرة‎‎), կենտրոն՝ Ալ-Կունեյտրա, բնակչություն՝ 4,318
Ալ-Խաշանիայի շրջան (արաբ․՝ ناحية الخشنية‎‎), կենտրոն՝ Ալ-Խաշանիա, բնակչություն՝ 17,382
Խան Առնաբայի շրջան (արաբ․՝ ناحية خان أرنبة‎‎), կնետրոն՝ Խան Առնաբա, բնակչություն՝ 42,980
Միսադաի շրջան (արաբ․՝ ناحية مسعدة‎‎), կենտրոն՝ Միսադա


== Ծանոթագրություններ ==
Շևելինո (գյուղ, Վոսկրեսենսկի շրջան)

Շևելինո (ռուս.՝ Шевелино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոսկրեսենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալդիկոն

Ակդիկոն, Ռուսաստանի Ամուրի մարզում գտնվող գետ, Սելեմջայի ձախ վտակը։
Ակունքը գտնվում է Հեռավոր-արևելյան «Իսիկան» երկաթուղային կայանից 12 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Հոսում է Մազանովյան և Սելեմջինյան շրջաններով, տայգայի տարածքին զուգահեռ։ Գետաբերանը Նորսկ գյուղից ներքև։ երկարությունը 183 կմ, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 2780 կմ²։
2002 թվականինգետի ավազանում բացվել է արգելավայր՝ «Ալկիդոն» Պետական բնական ջրա-ճահճային շրջանային նշանակություն ունեցող հիմքը, որը նպատակ է հետապնդում պահպանել ու վերականգնել բնական թանկարժեք կոմպլեքսները, կենդանական և բուսական աշխարհները, կենդանական և բուսական տեսակների հազվադեպ հանդիպող և ոչնչացող տիպերը և նրանց գենոֆոնդերը։


== Ջրային վիճակագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի պետական ջրային վիճակագրության կայանի տվյալներով պատկանում է Ամուրյան ավազանի տարածքին, Ամուր գետի գետային ավազանն է, Զեյա գետի ենթաավազանն է, Սելեմջա գետի ջրատնտեսական մասը։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 20030400312118100038379
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 118103837
Ավազանի կոդը — 20.03.04.003
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 18
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1


== Վտակներ ==
6 կմ։ Բարխատովյան գետ (ձախ)
22 կմ։ Պյատիրուչկա գետ (ձախ)
30 կմ։ Դեսյատիխա գետ (աջ)
34 կմ։ Ադրիկոն գետ (աջ)
57 կմ։ Առաջին գետ (ձախ)
63 կմ։ Սառա գետ (աջ)
70 կմ։ Երկրորդ գետ (ձախ)
86 կմ։ Ձախ Անտոսյուկովա գետ (ձախ)
105 կմ։ Պիռեիստյան գետ (ձախ)
110 կմ։ Դոլոմեն գետ (ձախ)
120 կմ։ Տան-Կսի գետ (ձախ)
130 կմ։ Փոքր Ալդիկոն գետ (աջ)
155 կմ։ անանուն գետ (աջ)


== Աղբյուրներ ==
Реки Амурской области


== Ծանոթագրություններ ==
Յումիժ

Յումիժ, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզի 3 շրջաններով՝ Ուստյանսկի, Շենկուրսկի և Վերխնետոեմսկի։ Հյուսիսային Դվինայի ձախ վտակն է։ Ռոստովի իշխան Ֆեոդոր Անդրեևիչի Դվինյան հողերի ցուցակում (XV դար), գետը հիշատակվում է որպես Յումիժ։


== Աշխարհագրություն ==
Գետը սկիզբ է առնում Արխանգելսկի մարզի Ուստյանսկի շրջանի հյուսիսից և հոսում է դեպի հյուսիս։ Վերին հոսանքում Յումիժը հատում է Արխանգելսկի մարզի 3 շրջանների սահմանները և դուրս է գալիս Շենկուրսկի շրջանի տարածք։ Վերին հոսանքում Յումիժի հունի լայնությունը տատանվում է 5-15 մետր։ Գետի վրա հանդիպում են մեծ թվով սողանքներ և բեկորներ։ Հոսքը արագ է, ափերը՝ բարձր։ Շենկուրսկի շրջանի տարածքով անցնելով 35 կմ՝ Յումիժը թեքվում է դեպի հյուսիս-արևելք և մտնում է Վերխնետոեմսկի շրջան։ Յումիժի վերին և միջին ամբողջ ավազանը բնակեցված չէ։ Միջին հոսանքում Յումիժի հունը փոքր-ինչ լայնանում է, իսկ մնացած դեպքերում միջին հոսանքը նման է վերին հոսանքին։ Ստորին հոսանքում Յումիժը նկատելիորեն լայնանում է, հայտվում են գյուղեր։ Յումիժը թափվում է Հյուսիսային Դվինա Վերխնետոեմսկի շրջանի Վլասևսկայա գյուղի մոտ։


== Բնակավայրեր Յումիժ գետի վրա ==
Գյուղ Յումիժ, 6 գյուղից բաղկացած բնակավայր համանուն գետի վրա։ Գյուղերը գտնվում են «Ուստ-Վագա Յադրիխա» ավտոմայրուղուց 15 կմ հեռավորության վրա՝ Յուժիմ գետի հոսանքի ուղղությամբ։

Վասինո՝ Սամիլիխա գյուղի տեղական անվանումը
Նիկոլաևսկոե՝ Բոր գյուղի տեղական անվանումը
Պրիլուկովսկայա՝ Կորոլիխա գյուղի տեղական անվանումը
Դրոզդովսկայա՝ Պոզդիյխա գյուղի տեղական անվանումը
Նաբերեժնայա՝ Պոսլուդա գյուղի տեղական անվանումը
Լարիոնովսկայա՝ Վերխնիյ կոնեց գյուղի տեղական անվանումը


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020300112103000027524
Ավազանի կոդը — 03.02.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Վտակները ==
Անգորիցա
Բերյոզովկա (աջ)
Վայմիժ (աջ)
Վանևաժ (աջ)
Նաստվեժ
Պովեժ
Ցելյուգա (ձախ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Государственный водный реестр: Река Юмиж (Юмыж, Юмеж, Устюмеж)Քարտեզներ

Топографическая карта P-38-65,66. Сосновый — 1 : 100 000
Топографическая карта P-38-77,78. Каменное — 1 : 100 000
Топографическая карта P-38-75,76. Россохи — 1 : 100 000
Юмиж. Публичная кадастровая карта Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
1129

1129 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1129 թվականն է, 
XII դարի 29-րդ տարին։
Թեզիում Սովիչի

Թեզիում Սովիչի (լատ.՝ Thesium szovitsii), սանտալազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող տեսակ է, որը հանդիպում է Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում և աճում՝ Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում։ Տեսակի գոյությանը ուղղակի վտանգ չի սպառնում։ Կապված հատկապես տարածքների ինտենսիվ յուրացման հետ՝ աճման պայմանների փոփոխությունը  կարող է առաջացնել տեսակի բնակության շրջանի կրճատում։ Քանի որ տեսակի հիմնական տարածման շրջանը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիթ Էրիսթավի

Դավիթ Էրիսթավի (վրաց.՝ დავით ერისთავი, օգոստոսի 28 (սեպտեմբերի 9), 1847, Խիդիսթավի (Գորիի շրջան), Գորիի գավառ, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 11 (23), 1890, Թիֆլիս, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), վրացի թատերագիր, ռեժիսոր, հրապարակագիր։


== Կենսագրություն ==
1867 թվականից 1871 թվականներին սովորել է Օդեսայի Նովոռոսիյսյան կոչված համալսարանում, այնուհետև՝ Սանկտ Պետերբուրգի բժշկական ակադեմիայում։ Ուսումը կիսատ է թողել։
1871 թվականից աշխատակցել է «The Times», «Тифлисский Вестник» и «Фаланга» թերթերին, 1882 թվականից՝ խմբագրել «Кавказ» թերթը։ Գրել է բանաստեղծություններ, ֆելիետոններ։
Եղել է ռուս գրող Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի անձի ու ստեղծագործության երկրպագու։ 1877 թվականին խաղացել է վերջինիս գլուխգործոցը համարվող «Խելքից պատուհաս» չափածո թատերգության գլխավոր հերոսի՝ Չացկու դերը։ 1879 թվականի հունվարի 8-ին՝ Գրիբոյեդովի մահվան 50-ամյակի կապակցությամբ կազմակերպված երեկոյին հանդես է եկել այդ ռուս գրողի կյանքի ու ստեղծագործության մասին հրապարակային ելույթ-դասախոսությամբ, որը կարճ ժամանակ անց լույս է ընծայել առանձին գրքով։
Հանգանակություններ է կազմակերպել, ամենատարբեր միջոցներով գումարներ հայթայթել, որպեսզի ապահովվի Թիֆլիսի գիմնազիայում գրիբոյեդովյան անվանական կրթաթոշակի հիմնումը։
Վրացերեն է թարգմանել Միխայիլ Լերմոնտովի, Նիկոլայ Նեկրասովի, Վիկտոր Հյուգոյի և այլ անվանի գրողների ստեղծագործություններ։ Բացի թատերական դերակատարումներից, հանդես է եկել բեմական ասմունքով, համարվել է իր ժամանակի լավագույն ասմունքողներից մեկը Թիֆլիսում։ Եղել է վրացական թատերական ընկերության հիմնադրման նախաձեռնողներից։
1930 թվականին նրա աճյունը վերահուղարկավորել են Մթածմինդայի պանթեոնում։


== Գրականություն ==
Театральная энциклопедия. Том 5/Глав. ред. П. А. Марков — М.: Советская энциклопедия, 1967.
Каталог РНБ


== Ծանոթագրություններ ==
Սիփանազատ

Սիփանազատ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արսեն Լյուպեն (ֆիլմ, 2004)

«Արսեն Լյուպեն» (ֆր.՝ Arsène Lupin), ռեժիսոր Ժան Պոլ Սալոմեի գեղարվեստական ֆիլմը։ Մորիս Լեբլանի՝ ջենտլմեն-կողոպտիչ Արսեն Լյուպենի մասին վիպաշարի երկու վեպերի ազատ էկրանավորումն է։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Նորմանդիայում 1894 թվականին։ 20-ամյա գեղեցկադեմ երիտասարդը տարված է ավանտյուրաներով, արկածներով ու գողություններով։ Նրա անունն արդեն հայտնի է արդեն ամբողջ Ֆրանսիայում. նրան կոչում էին Արսեն Լյուպեն։
Ֆիլմը սկսում է հետևյալ տեսարանով․ Արսեն Լյուպենի հայրը՝ Թեոֆրոստ Լյուպենն իր փոքր որդուն սովորեցնոմ է ֆրանսերեն։ Հետո նրան փորձում է բռնել ոստիկանությունը, սակայն նա կարողակում է փախչել։ Գիշերը նա գալիս է որդու մոտ և պատմում իր մասնագիտության մասին, ինչից հետո տղան կատարում է իր առաջին գործողությունը։ Հաջորդ օրը նա ծովափին գտնում է իր հոր դիակը։ Սարսափահար տղան փախչում է քաղաքից։
Անցնում են շատ տարիներ։ Արսենը դարձել է պրոֆեսիոնալ գող և կերպարանափոխման վարպետ, սակայն միաժամանակ նա չափազանց քաղաքավարի է բոլորի հետ։ Մասնավորապես ֆիլմի սկզբում նա նավապետին ստիպում է ներողություն խնդրել իր աղախնից։ Դրանից հետո Լյուպենը խորամանկորեն նավի ուղևորներին վաճառում է իրենց իսկ զարդերը, բայց նրան բացահայտում են և նա փախչում է՝ ցատկելով ջուրը։ Հաջորդ օրը Լյուպենը զինվորականի հագուստով գնում է հիվանդանոց՝ մոր մոտ։ Նա իմանում է, որ մորն այցելում է իր հորը սպանողը՝ նվեր թողնելով մի փունջ լուպին։ Մայրը փորձում է իր վրա գրավել որդուն ձերբակալելու եկած ոստիկանների ուշադրությունը, սակայն որդու աչքի առաջ մահանում է նրանց ձեռքերի վրա։ Մոր թաղման ժամանակ Արսեն Լյուպենը հանդիպում է իր զարմուհուն՝ Կլարիս Դրյո Սուբիզին, ում սիրահարված էր դեռ մանկությունից։ Գիշերը Արսենն ականատես է դառնում, թե ինչպես է վանականների միաբանությունը փորձում մահապատժի ենթարկել Կալիոստրոյի կոմսուհի Ժոզեֆինա Բալզամոյին, որին համարում են կախարդուհի։ Նա առաջին հայացքից սիրահարվել է Ժոզեֆինային և փրկում է նրան։ Պարզվում է, որ աղջիկը գողացել է ոսկե խաչելություններ, որոնք ցույց են տալիս յոթ աբբայությունների գանձի տեղը։ Նրանք մեկնում են գանձը որոնելու։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Արսեն Լյուպեն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Ֆիլմի պրամո կայք (ռուս.)
Գալի-Գորբատկի (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)

Գալի-Գորբատկի (ուկրաիներեն՝ Галі-Горбатки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գալի-Գորբատկի գյուղում բնակվում էր 96 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Միջազգային տնտեսական համագործակցություն

Միջազգային տնտեսական համագործակցություն, առանձին երկրների, երկրների խմբերի, համաշխարհային սոցիալիստական ու կապիտալիստական համակարգերի միջև ու դրանց ներսում զարգացող տնտեսական կապերի ամբողջություն։ Իրականացվում է անկախության, իրավահավասարության և կողմերի փոխադարձ շահավետության սկզբունքներով։ Հիմքը աշխատանքի միջազգային բաժանման խորացումն է։ Կապիտալիստական երկրների միջազգային տնտեսական համագործակցությունը առանձին մոնոպոլիաների և մոնոպոլիստական միությունների միջև միջազգային արտադրական կապերի, միջպետական տնտեսական միավորումների (օրինակ՝ Եվրոպական տնտեսական համագործակցություն) բարդ ու համակողմանի համակարգ է։ Տնտեսական կապերն իրագործվում են կապիտալների միջազգային շարժի, արտաքին առևտրի, աշխատուժի միջազգային արտագաղթի և արժութային հարաբերությունների ձևերով՝ երկրների մրցապայքարի, անհաշտելի հակասությունների խորացման, անհամաչափ զարգացման, համաշխարհային սոցիալիստական համակարգի հզորացման, զարգացող երկրների տնտեսության վերելքի պայմաններում։ Արդյունաբերությամբ զարգացած կապիտալիստական երկրները հարստանում են կախյալ և նախկին գաղութային պետությունների շահագործման հաշվին։ Զարգացած կապիտալիստական և զարգացող երկրների տնտեսական կապերը ձևավորում են մի կողմից ներգաղութատիրության, զարգացող երկրները մոնոպոլիստական կապիտալիզմի ազդեցության ոլորտում պահելու, մյուս կողմից՝ գաղութային համակարգի մնացորդներից, տնտեսական կախվածությունից ազատագրվելու և սեփական արդյունաբերություն ստեղծելու համար մղվող պայքարում։ Համաշխարհային տնտեսության երկու համակարգերը զարգանում են միջազգային տնտեսական կապերի մեջ, որոնք իրագործվում են այդ համակարգերի միջև դասակարգային և գաղափարական անհաշտելի հակասությունների պայմաններում։ Նրանց տնտեսական համագործակցության գլխավոր ձևն արտաքին առևտուրն է, կապված են նաև շինարարական, գիտատեխնիկական, արժութավարկային և այլ հարաբերություններով։ Հասարակական տարբեր կարգ ունեցող երկրների խաղաղ գոյակցության քաղաքականությունը նպաստում է տնտեսական կապերի բարենպաստ զարգացմանը։ Իր հերթին այդ կապերի զարգացումը երաշխիք է դառնում կայուն և երկարատև խաղաղության համար։ Միջազգային տնտեսական համագործակցության կարևորագույն ոլորտ են սոցիալիստական և զարգացող երկրների տնտեսական կապերը, որոնք ընդգրկում են արտաքին առևտուրը, վարկերի տրամադրումը, շինարարությունը, որակյալ կադրերի պատրաստումը և այլն։ 
Խորհրդային Հայաստանը մասնակցել է Ասուանի (Եգիպտոս) հիդրոհամալիրի, Նաղլուի (Աֆղանստան) հիդրոէլեկտրակայանի, Հինդիկուշի (Հնդկաստան) բարձր լեռնային ավտոճանապարհի, ինչպես նաև Աֆրիկայի և Ասիայի այլ երկրներում բազմաթիվ օբյեկտների կառուցմանը։ Հայաստանում արտադրված տրանսֆորմատորները, մետաղահատ հաստոցները, սինթետիկ կաուչուկը, գորգերը, կոնյակները, աղանդերային գինիները և այլ արտադրատեսակներ լայն ճանաչում ունեին համաշխարհային շուկայում։
Գորտնուկ դաշտային

Գորտնուկ դաշտային (լատ.՝ Ranunculus arvensis), հրանունկազգիների միամյա մոլախոտ։ Ցողունները ճյուղավորված են, ներքևի հատվածում հարթ են, իսկ վերին մասում թավոտ են։ Միջին բարձրությունը հասնում է 30 սմ-ի։ Ունի դեղնականաչավուն, եռաբաժակ տերևներ, որոնցից դուրս են գալիս երկրորդային ցողունները։ Ծաղիկն ունի 5 բաժակաթերթ և 5 պսակաթերթ։ Պտուղը տափակ է։
Բազմանում է միայն սերմերով։ Ծլում է գարնանը և ծաղկում է մայիս-հուլիս ամիսներին։ Տարածված է Եվրոպայում և Ասիայում՝ բարեխառն և տաք գոտիներում, երբեմն նաև խոնավ հոտիներում։ Հայաստանում հանդիպում է մինչև միջին գոտին՝ աճելով հիմնականում խաղողի և պտղատու այգիների տարածքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ռ․ Ս․ Կարապետյան - Հայաստանում տարածված մոլախոտերի ատլաս։ Լույս հրատարակչություն, Երևան, 1980
Գրանտոլա

Գրանտոլա  (իտալերեն՝ Grantola), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 1309 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 654 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21030։ Հեռախոսային կոդը՝ 0331։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսային համար՝ 0332 575134


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Մաքս Իսթմեն

Մաքս Իսթմեն (անգլ.՝ Max Forrester Eastman, հունվարի 4, 1883(1883-01-04), Կանանդաիգուա, Նյու Յորք նահանգ, Նյու Յորք, ԱՄՆ - մարտի 25, 1969(1969-03-25)[…], Բրիջթաուն, Բարբադոս), ամերիկացի արձակագիր, բանաստեղծ, գրականագետ, լրագրող։
Հեղինակել է «Գրական գիտակցությունն ու նրա տեղը գիտության աշխարհում» (1935) աշխատությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարլ Լյուդվիգ Էնգել

Կարլ Լյուդվիգ Էնգելը (գերմ.՝ Johann Carl Ludwig Engel, հուլիսի 3, 1778(1778-07-03)[…], Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն - մայիսի 4, 1840(1840-05-04) կամ մայիսի 14, 1840(1840-05-14), Հելսինկի, Ռուսական կայսրություն)՝ ֆինն  ճարտարապետ գերմանական ծագումով, ով Հելսինկի քաղաքին հաղորդեց նրա բնորոշ տեսքը՝ դասական ոճով։


== Կենսագրություն ==
Կարլ Լյուդվիգ Էնգելը Բեռլինի բնակիչ էր։ 1809 թվականից աշխատել է Ռուսական կայսրությունում, սկզբում Ռեվելում, ապա 1815 թվականին տեղափոխվել է Հելսինկի։ Նրա նախագծերով  այնտեղ  կառուցվել է համալսարանի շենքը (1832), պաշտոնատունը (այժմ `նախագահական պալատ) և  Սուրբ Նիկոլայի փառահեղ տաճարը։
Ֆինլանդիայի մայրաքաղաքի սահմաններից դուրս Էնգելի ծրագրով կառուցվել են լյութերական եկեղեցի Խամինա քաղաքում,  Յակաիմա ծխի Լյութերական եկեղեցին,  Սուիստամոյի Սուրբ Նիկոլայի ուղղափառ եկեղեցին և ախոռի շենքը (այժմ այնտեղ տեղակայված է գոլֆի ակումբ) Վիուրուլ տարածքում, Հալիկկո և Սալո (Ֆինլանդիա) քաղաքների շրջակայքում, Պորի մունիցիպալիտետի շենքը , Տալլինի երաժշտության սրահը (փողոց Ուուս, 16) Կաուլբարսա պալատ (Կոհտու 8) և այլ շինություններ։


== Գրականություն ==
Հարյուր հրաշալի ֆինները։ Խճանկար կենսագրությունները = 100 suomalaista pienoiselämäkertaa venäjäksi / Հայտն. Տիմո Վիխավաինեն (Տիմո Վիխավաինեն)։ Մեկ։ Ֆինլանդիայի։ I. Մ. Սոլոմեշա։ - Խելսինկի։ ֆիննական Գրականություն Հասարակություն (Suomalaisen Kirjallisuuden Seura), 2004 թվականին - 814 էջ. - ISBN 951-746-522-X .. - Էլեկտրոնային տարբերակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Էնգելը,Կարլ-Լուդվիգ  հանրագիտական բառարան Բրոկգաուզա և Էֆրոնա ։ 86 մ (82 մետր և 4  դոպ.): - Սանկտ Պետերբուրգ, 1890-1907-ական թվականներ։
Ստենժարիչի

Ստենժարիչի (ուկրաիներեն՝ Стенжаричі), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1565 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստենժարիչի գյուղում բնակվում էր 492 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 208,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջուն Ին Գի

Ջուն Ին Գի (հանգըլ՝ 정인기, հանջա՝ 鄭寅基, կորեերենի նոր ռոմանականացում՝ Jeong In-gi, սեպտեմբերի 12, 1966(1966-09-12), Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասան ։ Ջունը կատարել է իր նորամուտը 1990 թվականին և ակտիվ գործունեություն է ծավալել ֆիլմերում, ինչպես նաև հեռուստատեսությամբ, մասնավորապես «Ժյուրի» (2013), «Հինգը» (2013) և «Գապ Դոնգ» (2014) հեռուստասերիալներում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստասերիալներ ===


=== Տեսահոլովակ ===


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Jung In-gi Internet Movie Database կայքում
Աստերոիդների ցանկ (105201-105300)

Աստերոիդների ցանկ (105101-105200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (105301-105400)
 Աստերոիդների ցանկ (105101-105200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (105301-105400)
Dalceridae

Dalceridae(լատ.)՝ թիթեռների ընտանիքին պատկանող ոչ մեծ տեսակ։ Կա ավելի քան 80 տեսակ։


== Տարածումը ==
Տարածված են Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկաներում։


== Նկարագրություն ==
Միջին և փոքր չափի թիթեռներ են լայն և կլորացվում թևերով։ Փորը ճարպոտ է և մազածածկույթով։ Հանդիպում են դեղին, նարնջագույն, սպիտակ, հազվադեպ նաև շագանակագույն տեսակներ։ Շատ նման են Limacodidae և Megalopygidae տեսակներին։ Տաքսոնն առաջին անգամ տեսել է ամերիկացի միջատաբան Հարրիսոնո Գ. Դիարոն՝ 1898 թվականին (Harrison Gray Dyar, 1866-1929)։


== Տաքսոնոմիա ==
80 տեսակ 20 ցեղերից։


== Գրականություն ==
Epstein, M. E. 1997. Biology of Dalcerides ingenita (Lepidoptera: Dalceridae). Trop. Lepid. 8:49-59.
Miller, S. E. 1993. Unique secondary accessory glands in the female genitalia of Dalceridae (Lepidoptera). Annals of the Entomological Society of America 86 (2)։179-181.
Miller, S. E. Systematics of the Neotropical moth family Dalceridae (Lepidoptera)(անգլ.) // Bulletin of the Museum of Comparative Zoology. — Vol. 153. — № 4. — P. 301-495. — P. 301-495. — ISSN 0027-4100.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Dalceridae genus list(չաշխատող հղում)
Family description at Jamaica Moths
Dalceridae. tolweb.org
Լա Պալմայի ամրոց

Լա Պալմայի ամրոց (իսպ.՝ Castillo de La Palma), միջնադարյան ամրոց, որը գտնվում է Իսպանիայի Գալիսայի ինքնավար համայնքի (Լա Կորունյա) Ֆեռռոլ գավառի Մուգարդոս բնակավայրի մոտ։
1994 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Իսպանիայի մշակույթի նախարարության կողմից Լա Պալմայի ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի պատմական արժեք ունեցող հուշարձանների ցանկի մեջ՝ RI-51-0008856 գրանցման համարի տակ։
Խոսվում է այն մասին, որ ամրոցի շինարարությունը սկսվել է 16-րդ դարի վերջում՝ 1597 թվականին։ Այն գտնվում է փոքրիկ ծովածոցի ափին՝ Ֆառռոլ գավառի մոտ, Սան Ֆելիպե ամրոցի (իսպ.՝ Castillo de San Felipe (Ferrol)) դիմաց։
Ամրոցը լավ սպառազինված չի եղել և նրա դերը կայացել է ծովում տիրող իրավիճակի հսկումը։ Նրանից քիչ հեռու գտնվում է Սան Մարտին ամրոցը (իսպ.՝ Castillo de San Martín), որի ավերակները ներկայումս շատ քիչ են պահպանվել։
Վերջին անգամ ամրոցը օգտագործվել է, որպես ռազմական բանտ։ Այնտեղ բանտարկյալների թվում է եղել քաղաքացիական գվարդիայի էքս փոխգնդապետ Անտոնիո Տեխերոն, որը 1981 թվականի փետրվարի 23-ին եղել է հեղափոխության գլխավոր կազմակերպիչներից մեկը։
21-րդ դարի սկզբին ամրոցը գնվել է հյուրանոցային ցանցերից մեկի կողմից և շուտով վերականգման և ձևափոխումից հետո կդառնա նրա մաս։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.minube.net/place/la-palma-castle--a66867
http://www.lavozdegalicia.es/noticia/ferrol/mugardos/2015/07/25/castillo-palma-abrira-visitas-publicas-agosto/0003_201507F25C1992.htm
Պոլտավկա (գյուղ, Կոնստանտինովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոլտավկաՊոլտավկա (ուկրաիներեն՝ Полтавка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլտավկա գյուղում բնակվում էր 430 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մատիդա

Մատիդա Մատիդա  (ճապ.՝  町田市 Մատիդա), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում։ Զբաղեցնում է 71,64 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում, Կանտո տարածաշրջանում։ Սահմանակից է Հաթիոձի, Տամա, Յոկոհամա և Կավասակի, Սագամիհարա, Յամատո քաղաքների հետ։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 428 745 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտությունը՝ 5984,72 մարդ/կմ²։


== Սիմվոլիզմ ==
Քաղաքի ծառը համարվում է Zelkova serrata ծառը, ծաղիկը՝ փայլուն եղեսպակը, թռչունը՝ սովորական ալկիոնը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(ճապոներեն)
Ալեքսանդր Կուլիկով

Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Կուլիկով (ռուս.՝ Александр Владимирович Куликов, մարտի 19, 1988(1988-03-19), Վոլոգդա, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
«Մաստեր-Սատուրն» ՕՌՈՒ-ի սան է։ 18 տարեկանում պայմանագիր է կնքել Կազանի «Ռուբինի» հետ, որի երիտասրադական թիմում խաղացել է մինչև 2008 թվականը (36 խաղ, 2 գոլ), որից հետո երկու մրցաշրջան վարձավճարով անցկացրել է Բելգորոդի «Սալյուտ-Էներգիա» ակումբում և մեկ մրցաշրջան՝ «Կրասնոդար» ակումբում։ 2010 թվականին «Ռուբինի» կազմում դարձել է Համագործակցության գավաթի դափնեկիր։ 2011/12 մրցաշրջանում վարձավճարով տեղափոխվել է «Սպարտակ Նալչիկ»։ Պրեմիեր Լիգայում նորամուտը կատարել է 2011 թվականի ապրիլի 3-ին՝ «Զենիթի» դեմ տնային խաղում դուրս գալով փոխարինման 90-րդ րոպեին։ Առաջին գոլը «Սպարտակի» կազմում խփել է 2011 թվականի հուլիսի 24-ին՝ 17-րդ տուրի՝ «Կրասնոդարի» դեմ խաղի 87-րդ րոպեին։ Նալչիկի կազմում Ալեքսանդրն անցկացրել է 20 խաղ և խփել մեկ գոլ։ 2012 թվականի ամռանը վարձավճարով տեղափոխվել է Նիժնեկամսկի [«[Նեֆտեխիմիկ (ֆուտբոլային ակումբ, Նիժնեկամսկ)|Նեֆտեխիմիկ]]» ակումբ։ Նորամուտը նոր թիմում կատարել է 2012 թվականի հուլիսի 10-ին ՖԱԼ առաջնության առաջին տուրի՝ Նովոկուզնեցկի «Մետալուրգ» ակումբի դեմ խաղում։


=== Հավաքականում ===
Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականում անցկացրել է մեկ խաղ։


== Ձեռքբերումներ ==
Համագործակցության գավաթի դափնեկիր – 2010


== Ելույթների վիճակագրություն ==
(2013 թվականի դեկտեմբերի 6-ի տվյալներով)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը Sportbox.ru կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը(ռուս.) Газета.Ru կայքում
Կրիստինա Նեագու

Կրիստինա Ջորջանա Նեագու (Ռումինիա, Քրիստինա Ջորգինա Նեագու, (ռումիներեն՝ Cristina Georgiana Neagu, օգոստոսի 26, 1988(1988-08-26), Բուխարեստ, Ռումինիա),  ռումինացի հանդբոլիստուհի, «Բուխարեստի» և Ռումինիայի ազգային հավաքականի ձախակողմյան խաղացող։ 2015 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր և 2010 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2010, 2015 և 2016 թվականներին աշխարհի լավագույն հանդբոլիստուհի։


== Կարիերա ==
Մինչև 2006 թվականը նա հանդես է եկել Պլոեշտի քաղաքի «Ակտիվ» թիմում, այնուհետև տեղափոխվեց «Ռուլմենտուլ»։ 2009 թվականից խաղացել է Վիլչիի Օլտկիմ թիմում և 2009 թվականին նրա հետ հասել է Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչ։ 2010/2011 սեզոնը բաց թողեց ուսի լուրջ վնասվածքի պատճառով, չի խաղացել 605 օր (մոտ մեկ տարի և յոթ ամիս) և բուժվել է ԱՄՆ-ում։ 2013 թվականի հունվարին նա ծնկի վնասվածք էր ստացել մարզումների ժամանակ (խաչաձև հանգույցների խզում) և նորից շարքից դուրս է եկել արդեն վեց ամիս։ 2013/2014 մրցաշրջանից սկսած, նա ներկայացրեց «Բուդուչնոստը» Չեռնոգորիայից, և նրա հետ հասավ 2014 թվականի Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչ։
Ռումինիայի ազգային հավաքականում անցկացրեց ավելի քան 180 խաղ և վաստակեց ավելի քան 700 գոլ, բրոնզե մեդալ նվաճելով 2010 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում և ընկնելով 2010 և 2014 թվականների Եվրոպայի առաջնությունների աստղերի հավաքական։ Նույն 2010 թվականին դարձել է լավագույն հարձակվող և լավագույն օգնական։


== Նվաճումներ ==


=== Ակումբային ===
Եվրոպայի հանդբոլի ֆեդերացիայի (ԵՀՖ) չեմպիոնների լիգա։
Ֆինալիստուհի. 2010, 2014
Հաղթող. 2015
ԵՀՖ գավաթակիրների գավաթ։
Ֆինալիստուհի. 2008


=== Հավաքականում ===
Կանանց հանդբոլի Եվրոպայի առաջնություն։
Բրոնզե մեդալակիր. 2010


=== Անձնական ===
Աշխարհի լավագույն հանդբոլիստուհի Հանդբոլի միջազգային ֆեդերացիայի վարկածով. 2010, 2015, 2016
Տարվա հանդբոլիստուհի Ռումինիայում. 2009, 2010, 2015, 2016, 2017
Աշխարհի առաջնության ամենաարժեքավոր խաղացող. 2015
Աշխարհի առաջնության ամենալավ հարձակվող. 2015
Եվրոպայի պատանեկան առաջնության MVP. 2005, 2006
Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության լավագույն ձախ պաշտպան. 2007
Եվրոպայի առաջնության ամենալավ հարձակվող (53) և լավագույն օգնական (36). 2010
Եվրոպայի առաջնության ամենալավ ձախ կիսապաշտպան. 2010, 2014, 2016


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на сайте ЕГФ Archived 2014-11-05 at Archive.is (անգլ.)
Մելիխովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Մելիխովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Мелихівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մելիխովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1369 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 115.4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11.86 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
Գրիշա Սահակյան

Գրիշա Հարությունի Սահակյան (հոկտեմբերի 30, 1947(1947-10-30) - օգոստոսի 25, 2010(2010-08-25)), հայ բեմանկարիչ։ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2006)։
Գեղանկարիչ, բեմանկարիչ Հարություն Սահակյանի որդին։


== Կենսագրություն ==
Գրիշա Սահակյանը ծնվել է Լենինականում։ Սովորել է Սերգեյ Մերկուրովի անվան նկարչական դպրոցում, 1961-1965 թվականներին՝ Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1967-1974 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ Ուման հետ համատեղ 1967-1979 թվականներին եղել է ինստիտուտի ուսումնական թատրոնի գլխավոր նկարիչը։ 1973-1979 թվականներին նշանակվել է Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան, 1979 թվականից՝ Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի գլխավոր նկարիչ։
1970-ականներին ձևավորումներ է արել Ստեփանակերտի պետական թատրոնում։ 1984 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների և թատերական գործիչների միությունների անդամ։ 1986 թվականին նշանակվել է Երևանի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի գլխավոր նկարիչ։ Երկար տարիներ դասավանդել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում` ղեկավարելով բեմանկարչության բաժինը, 2000 թվականից` պրոֆեսոր։
1980-ականներին ձևավորել է մի քանի տասնյակ հեռուստաներկայացումներ։ Ձևավորած ներկայացումներից են` 

Ժիրայր Անանյան - «Տաքսի, տաքսի»
Մ. Դարվաշ - «Միայն քեզ եմ սիրում»
Է. ԴեՖիլիպո - «Չեմ վճարի»
Ա. Պապայան - «Արևը ձեզ հետ»
Գ. Տեր-Գրիգորյան - «Զգուշացեք, նա դեռ կա»
Ա. Այվազյան, Հ. Պարոնյան - «Ատամնաբույժն արևելյան»
Ա. Պապայան - «Մեծ հարսանիք»
Ժ. Հարությունյան - «Բախտավոր մարդիկ»
Վ. Սոլոգուբ - «Քնքուշ սրտից պատուհաս»
Ժ. Անանյան - «Տեր, մի թող մեզ անտեր»
Գ. Սունդուկյան - «Խաթաբալա»
Դ. Ֆսաֆաս - «Պահանջվում է ստախոս»
Է. ԴեՖիլիպո - «Ֆիլումենա Մարտուրանո»Նկարչական ձևավորումներ է արել Հայաստանի բոլոր թատրոններում՝

Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնում`
«Անուշ»
«Արշակ Երկրորդ»Նկարչական ձևավորումներ է իրականացրել նաև Մոսկվայում, Վիլնյուսում, Մախաչկալայում, Դոնի Ռոստովում, Կաստրամայում և այլուր։
Նրա մի շարք նկարներ տեղ են գտել աշխարհի տարբեր պատկերասրահներում և մասնավոր հավաքածուներում։


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
Ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ՝

Երևանում (1968, 1971, 1985)
Մոսկվայում (1988, 1998)
Փարիզում, Լոնդոնում (1990)
Վարշավայում (1991)
Դոնի-Ռոստովում (1992)
Կաստրամայում (1998)
Բուլղարիայում (1999)


== Մրցանակներ և կոչումներ ==
ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ լավագույն բեմանկարչական աշխատանքի համար, 2006,2010
Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ, 2006


== Ծանոթագրություններ ==
Վեսյոլայա Գորա (գյուղ, Ալեքսանդրովի շրջան)

Վեսյոլայա Գորա (ուկրաիներեն՝ Весела Гора), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսյոլայա Գորա գյուղում բնակվում էր 652 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)