Ջուդի Դենչ

Ջուդի Դենչ (անգլ.՝ Dame Judith Olivia «Judi» Dench, դեկտեմբերի 9, 1934(1934-12-09)[…], Յորք, Յորքշիր և Համբեր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), թատրոնի և կինոյի բրիտանացի դերասանուհի։ «Օսկարի» (1999) և «Ոսկե գլոբուսի» (1998, 2001) դեփնեկիր է, BAFTA-ի բազմակի դափնեկիր, Դամա-Կոմանդոր (1988), Պատվո փառքի շքանշանակիր (2005):


== Մանկություն և անձնական կյանք ==
Ջուդի Դենչը ծնվել է անգլիական Յորք քաղաքում բժշկական պրակտիկա անցնող Ռեջինալդ Արթուր Դենչի և նրա կին Էլյոնորա Օլավի (կուսական ազգանունը Ջոնս) ընտանիքում։ Հայրը միաժամանակ ծառայում էր նաև Յորքի թագավորական թատրոնում որպես բժիշկ։ Հենց դրա պատճառով էլ կենսուրախ ու աշխույժ Ջուդին, որը սիրում էր նկարել և պարել, հայտնվեց թատերական միջավայրում։ Ապագա դերասանուհու ավագ եղբայրը ՝ Ջեֆրի Դենչը (ծնված 1928 թվին) նույնպես դարձավ դերասան։

1971 թվականի փետրվարի 5-ին Դենչը ամուսնացավ իր աշխատակցի հետ։ Վերջինս Շեքսպիրյան արքայական թատրոնի դերասան Մայքլ Ուիլյամսն էր։ Ամուսնանալու հաջորդ տարին ծնվեց նրանց առաջնեկ դուստրը՝ Թարա Քրեսիդա Ֆրանչեսը (ներկայումս նա հայտնի է Ֆինտի Ուիլյամս բեմական անունով և դերասանուհի է)։ 1998 թվականին նրանք ունեցան թոռնիկ՝ Սեմ անունով։

Ջուդի Դենչը ամուսնու մասին.

Ջուդի Դենչը Մայքլի հետ ապրեց 30 ամուսնական երջանիկ տարիներ։ 2001 թվականի հունվարի 11-ին վերջինս մահացավ քաղցկեղից։ Դերասանուհին ցայժմ էլ այրի է։ Նրա տանն ապրում են 7 կատուներ, շուն, երկու ոսկե ձկնիկներ և երկու գերմանամկներ։
Ընտանիքը միշտ դերասանուհու համար ունեցել է կենսական նշանակություն։ Նա միշտ էլ ուրախ է եղել՝ ապրելով ամուսնու ծնողների հետ։ Երբ ծնվեց աղջիկը, նա որոշում կայացրեց թողնել աշխատանքը, սակայն Մայքլն ասաց, որ կխելագարվի, եթե Ջուդին դառնա տնային տնտեսուհի։ Երբ Ֆինտին դեռևս կրծքի երեխա էր, մայրն աշխատում էր թատրոնում երեկոյան ժամերին, իսկ երբ նա դարձավ դպրոցական տարիքի, Դենչը սկսեց նաև հեռուստատեսությունում աշխատել։
Դերասանուհին դավանանքով քվակեր է։


== Կարիերա ==
Ջուդի Դենչի դեբյուտը պրոֆեսիոնալ բեմում տեղի է ունեցել 1957 թվականին Old Vic Company թատրոնում, որտեղ նա խաղում էր Օֆելիայի դերը «Համլետում»։ 1960 թվին, Լոնդոնի Օլդ Վիկ թատրոնում Ջուդին խաղում է Ջուլիետ «Ռոմեո և Ջուլիետ» ներկայացման մեջ, որը բեմադրել էր Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլի։ Իսկ արդեն 1961 թվականին դերասանուհին ընդունվում է Շեքսպիրյան թագավորական թատրոն։
Լեդի Դենչին համաշխարհային ճանաչում բերեցին այնպիսի կինոնկարներ, ինչպիսիք էին Ջեյմս Բոնդի շարքից «Ոսկե աչքը» և «Սիրահարված Շեքսպիրը», որտեղ նա խաղաց Եղիսաբեթ I թագուհու դերը։ Խաղալով ֆիլմում ընդամենը ութ րոպեանոց դեր՝ իր խաղով ցուցադրեց մեծ վարպետություն և արժանացավ «Օսկարի»։
Դերասանուհու ստեղծագործության կարևոր նշաձողը եղավ «Այրիս» ֆիլմը, որտեղ նա խաղաց գրող Այրիս Մյորդոկի դերը։ Այս դերի համար նրան առաջադրեցին «Օսկարի», սակայն մրցանակը բաժին հասավ Հոլի Բերիին։
2005 թվականին էկրան բարձրացավ «Միսիս Հանդերսոնը ներկայացնում է» կինոնկարը։ Սա իրական փաստերի վրա հիմնված մի պատմություն է, որտեղ լեդի Ջուդիթը խաղացել է էքսցենտրիկ տարեց անգլուհու դերը, որտեղ հերոսուհին ամուսնու մահից հետո որոշում է ձեռք բերել մի թատրոն, որտեղ կկարողանա թոթափել տխրությունն ու միայնությունը։ Դերասանուհու խաղընկերնը դարձավ Բոբ Հոսկինսը։ Այս դերի համար նա նույնպես հավակնեց «Օսկարի», սակայն այն բաժին ընկավ Ռիզ Ուիզերսփունին։
Հենց այդ թվականին կայացավ «Հպարտություն և նախապաշարմունք» կինոնկարի առաջնախաղը՝ անգլիացի գրող Ջեյն Օստինի համանուն ստեղծագործության մոտիվներով։ Դերասանուհին կատարեց լեդի Քեթրին դե Բյորի դերը։
2006 թվականից նա ընդունվեց Արվեստների պահպանության թագավորական հասարակության կազմի մեջ։
2006 թվականի դեկտեմբերի 25-ին լույս տեսավ Ռիչարդ Այրիի «Սկանդալային օրագիրը» դրաման, որտեղ Ջուդի Դենչը խաղաց դպրոցական ուսուցչուհու դերը, որտեղ նա շանտաժի է ենթարկում իր աշխատակցին (աշխատակցի դերը խաղում է Քեյթ Բլանշետը)։ Դերասանուհուն 6-րդ անգամ ներկայացրին «Օսկարի», սակայն կրկին այդ արձանիկը բաժին չընկավ նրան. այս անգամ պարգևը ստացավ Հելեն Միրենը։
2013 թվականին դերասանուհին խաղաց իռլանդուհու դերը «Ֆիլոմենա» ֆիլմում։ Այս ֆիլմը Դենչին «Օսկար», «Ոսկե գլոբուս» և BAFTA մրցանակներ բերեց։


== Ֆիլմագրություն ==


== Պարգևներ և նոմինացիաներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջուդի Դենչ Internet Movie Database կայքում
Works by or about Ջուդի Դենչ in libraries (WorldCat catalog)
Judi Dench Biography
As Time Goes By Central website
Judi Dench on Acting Regal
University of Bristol Theatre Collection, University of Bristo]
Dame Judi Dench at Emmys.com
Judi Dench interview on BBC Radio 4 Desert Island Discs, 17 April 1998
Judi Dench interview on BBC Radio 4 Desert Island Discs, 15 September 2015