Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր

Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր (անգլ.՝ Atlantis: The Lost Empire), լիամետրաժ մուլտֆիլմ է, թողարկված Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի կողմից 2001 թվականի հունիսի 15-ին։ MPAA-ի ցուցանիշներով՝ PG, իսկ Ռուսաստանում՝ 0+ (այսինքն՝ առանց տարիքային սահմանափակման)։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործընթացը կատարվում է 1914 թվականին։ Երբ երիտասարդ ամերիկացի գիտնական Մայլո Թեթչը, ով աշխատում է Վաշինգտոնի թանգարանում, տարվում է Ատլանտիդայի որոնման աշխատանքներով։ Ինչով զբաղվել է նաև նրա հանգուցյալ պապը՝ Թադեուս Թեթչը։ Գիտական ընկերությունը հավանության չի արժանացնում, կարծելով նրան քիմեր, և հրաժարվում է ֆինանսավորել գիտական արշավախմբին։ Սակայն Մայլոն գտնում է անսպասելի օգնություն իր պապի ընկեր, պարոն Ուիթմորի կողմից, որը որոշ ժամանակ առաջ իր պապին խոստացել է անհրաժեշտ գումար և հիմա կատարում է իր խոստումը։ Նա առաջարկում է Մայլոյին միանալ գիտական արշավախմբին, որպես լեզվաբան (այսինքն՝ հին լեզուների մասնագետ)։
Մայլոն ուղևորվում է Ատլանտիդայի որոնումներով ահռելի մեծ սուզանավով, որոնք իջնում են ջրի հատակը ամերիկյան մարտական նավի հետ միասին։ Նա դառնում է խմբի անդամ, նավապետ և կապիտան Լայլա Տիբերիա Ռուռկի և լեյտենանտ՝ Հելգի Սինկլերի օգնականը։ Բացի այդ, խմբի անդամների մեջ մտնում են․

ռազմական բժիշկ Ջոուշա Միլյագան;
գլխավոր մեխանիկ Օդրի Ռամիրեսը;
պայթուցիկ նյութերի մասնագետ Վինչենցո Սանտորինին;
խոհարար Ջեբեդայա Ֆարնսվորտը (նույն ինքը Կեքսը);
երկրաբան Գայթան Մոլյերը (նույն ինքը Կրոտը);
հին կապի մասնագետ, Վիլհելմինա Պեկարդը։Ստորջրյա նավակը խորտակվում է ծովահրեշների հարձակումից, որոնք ահռելի մեխանիկական խեցգետնակերպեր են ստեղծված Ատլանտիդայի պահակախմբի կողմից։ Խմբի մի մասը փրկվում է փոքր սուզանավերով և ընկնելով քարայրի վրա, սկսում է Ատլանտիդայի երկար որոնումները, առաջնորդվելով կյանքի օրագրով, որը ժամանակին գտել էր Մայլոյի պապը։ Գիտական փորձով հետաքրքրվում են հետաքրքրվում են Ատլանտիդացիները։ Կորցնելով ծանր տեխնիկայի մեծ մասը, գիտախումբը գտնում է հին քաղաք։ Նրանց տանում են տեղի թագավորի մոտ։ Չնայելով Ռուրկայի հակադրմանը, Ատլանտիդայի թագավորը հասկանում է գիտական խմբի իրական նպատակները և թույլատրում է նրանց մնալ քաղաքում միայն մեկ օրով։
Քիդայի, թագավորի աղջկա, և Մայլոյի միջև առաջանում է ընկերություն։ Քիդան ցույց է տալիս Մայլոյին քաղաքը, հայտնելով, որ Ատլանտիդացիները ծախսել են բոլոր հին տեքստերի գիտելիքները պաշարները և հիմա չեն կարողանում օգտվել նաև հին թռչող սարքերից։ Մայլոն բացատրում է արքայադստերը որոշ տեքստեր և բացահայտում է ահռելի բյուրեղի գաղտնիքը, որը Ատլանտիդացիների կյանքի գլխավոր աղբյուրն է, որը մերկ մարմնի վրա ներառում է իր մեջ ավելի քիչ բյուրեղներ։ Այդ ժամանակ Ռուրկը նախապատրաստում է վերոնշյալ բյուրեղի գրավվմանը, վաճառքի նպատակով։ Նրա զիվորները վերցնում են Քիդային և Մայլոյին և գրավում են պալատը, որտեղ Ռուրկը հասցնում է թագավորին մահացու հարված։
Գիտական աշխատախումբը հայտնաբերում է բյուրեղը, և Ռուրկը որոշում է վերցնել այն։ Քիդան դառնալով բյուրեղի ընտրյալը, ընկնում է գերի Ռուրկի մոտ։ Առանց բյուրեղի Ատլանտիդան ընկնում է մթության մեջ։ Չնայելով Միլյագայի չարչարանքների վրա, թագավորը մահանում է, մահից առաջ խնդրելով Մայլոյին վերադարձնել Քիդային և փրկել իրենց թագավորությունը։ Մայլոն մտածում է ծրագիր․ հարձակվել Ռուրկի վրա հանգած հրաբուխի ներսում Ատլանտիդացիների թռչող սարքերի օգնությամբ։ Գիտական խմբի մնացած անդամները Աթլանտիայի զինվորների հետ միասին ուղևորվում են այնտեղ։ Ռուրկի և Մայլոյի միջև սկսվում է պայքար։
Ատլանտիդացիներ հաղթում են, բայց աերոստատի պայթյունի արդյուքում սկսվում է հրաբուխի ժայթքումը։ Տանջանքով հասցնում է վերցնել բյուրեղի կոնտեյները, Մայլոն և նրա ընկերները վերադառնում են Ատլանտիդա։ Այնտեղ Մայլոն դառնում է քաղաքի գլխավոր վերականգնողը և մնում է Քիդայի հետ, իսկ նրա ընկերները վերադառնում են ԱՄՆ, իրենց հետ տանելով հարուստ նվերներ։


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Էպիզոդիկ դերեր․ Անատոլի Դուբանով, Ռոման Նեչաև, Սերգեյ Վորոբյով, Անդրեյ Տենետկո, Օլեգ Բելով
Ֆիլմը կրկնօրինակվել է «Նևաֆիլմ» ընկերության կողմից «Disney Character Voices International» ընկերության պատվերով 2001 թվականին։

Կրկնօրինակման ռեժիսոր — Լյուդմիլա Դեմյանենկո
Թարգմանիչ — Օլգա Վոյեյկովա
Սիթքոմային տեքստի հեղինակ — ԵԼենա Ստավրոգինա
Վերաձայնագրման հնչյունային ռեժիսոր — Անտոնինա Բալաշովա
Հնչյունային մոնտաժողներ — Տատյանա Գոժիկովա, Սվետլկանա Իվանովա
Ստեղծագործական խորհրդատու — Մարիուշ Յավորովսկի


== Ստեղծման գործընթացը ==
Ֆիլմերի միջև, ցուցադրված «Ատլանտիդայում», անվանում են, «Լապուտի երկնային ամրոց»։ Հերի Թրուսդեյլը ասել է, որ վերջնական տեսարանը կապված է այլ անիմե Միյաձյակիի հետ «Լյուպեն III․ Կալիոստրոյի ամրոցը» (1979)։
Հիշատակվում են, որ զուգահեռներ ունի նաև անիմե Fushigi no Umi no Nadia-ի հետ, որոնք բացատրվում են Ժյուլ Վերնի «20 000 լյո սիրո տակ» սիրավեպի ընդհանուր ազդեցությամբ։
Ատլանտիդայի բնակիչների լեզուն մշակվել է Մարկ Օկրանդի կողմից, որը նաև եղել է հեղինակ կլինգոյնան լեզուն։ Համացանցից օգտվողների խումբ (The Atlantean Language Group)-ն երկար ժամանակ ուսումնասիրել է այդ լեզուն, չնայելով հենց հեղինակի օգտագործման բացակայությանը։ Մշակվել է այդ լեզվի քերականությունը և փոքրիկ բառարանը։
Մուլտֆիլմի բեմադրող նկարիչն է՝ Մայք Մինյոլը։


== Տես նաև ==
Ատլանտիդա։ Մայլոյի վերադարձը (Atlantis: Milo’s Return) — մուլտֆիլմի դիքվելը թողարկվել է 2003 թվականին։
Քիդագակաշ


== Ծանոթագրություններ ==