Մուսլիմ Մագոմաև

Մուսլիմ Մագոմաև (ադրբ.՝ Müslüm Məhəmməd oğlu Maqomayev՝ Մուսլիմ Մուհամմադ օղլի Մագոմաև՛, օգոստոսի 17, 1942(1942-08-17), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 25, 2008(2008-10-25), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային, ադրբեջանական և ռուսական օպերային և էստրադային երգիչ (բարիտոն), երգահան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973):
Մագոմաևի անունն է կրում աստերոիդների գոտու թիվ 4980 աստղակերպը։


== Կենսագրություն ==


=== Մանկություն և երիտասարդություն ===
Մուսլիմ Մագոմաևը ծնվել է 1942 թվականի օգոստոսի 17-ին, Բաքվում։ Հայրը՝ Մագոմետ (Մուհամեդ) Մագոմաևը, թատերական նկարիչ էր։ Զոհվել էր Երկրորդ աշխարհամարտում՝ 15 օր Հայրենական Մեծ պատերազմի հաղթանակից հետո։ Մայրը՝ Այշեթ Մագոմաևան, (բեմական մականուն՝ Կինժալովա), դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի էր, պարգևատրվել էր ստալինյան մրցանակի կրթաթոշակով։ Պապը (հոր կողմից)՝ Աբդուլ Մագոմաևը, ադրբեջանական կոմպոզիտոր էր, ում անունն է կրում Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիան։ Նա ադրբեջանական դասական երաժշտության հիմնադիրներից էր։
Մոր մասին Մագոմաևն ասել էր, որ նա ծնվել է Մայկոպում, իսկ նրա հայրը (երգչի մորական պապը) ազգությամբ թուրք էր, մայրը (մորական տատը)՝ կիսով չափ ադիգեացի, կիսով՝ ռուս։
Հոր ծագման մասին երգիչն ասել է, որ նրա մայրը (երգչի հորական տատը) ծագմամբ թաթար էր (անունը՝ Բաղդագյուլ Ջամիլ, Ալի և Հանաֆի Տերեգուլովների քույրը), իսկ ինչ ծագում ունի հայրը (հորական պապը)՝ ստույգ հայտնի չէ. Ինքը Մուսլիմ Մագոմաևն իրեն համարել է ադրբեջանցի, իսկ քաղաքացիության մասին ասել է «Ադրբեջանն իմ հայրն է, Ռուսաստանը՝ մայրը»։
Մայրը, այրիանալուց հետո, ընտրում է թատերական կարիերան, մեկնում Վիշնի Վոլոչյոկ, ապա՝ Մուրմանսկ, որտեղ աշխատանքի է անցնում մարզային թատրոնում։ Մուրմանսկում նա ամուսնանում է, և ծնվում են Մուսլիմի եղբայր Յուրին և քույր Տատյանան։
Պատերազմից հետո Մուսլիմը ապրում էր հորեղբոր՝ Ջամալէդդինի մոտ։ Մուսլիմը սովորում էր Բաքվի կոնսերվատորիային կից երաժշտական դպրոցում (այժմ՝ Բյուլբյուլի անվան միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական դպրոց)՝ դաշնամուրի և կոմպոզիցիայի դասարանում։ Աշակերտի տաղանդը նկատում է պրոֆեսոր Վ. Անշելովիչը։ Վերջինիս հետ ձեռք բերած փորձը Մագոմաևը դրսևում է Ֆիգարոյի դերը կատարելիս («Սևիլյան սափրիչ»)։ 1956 թվականին Մուսլիմն ընդունվում է Ասաֆ Զեյնալիի անվան Բաքվի երաժշտական ուսումնարան, սովորում Ա. Միլոնովի և Տ. Կրետինգենի մոտ։ Ուսումնարանն ավարտում է 17 տարեկանում՝ 1959 թվականին։


=== Ստեղծագործական գործունեություն ===
Մագոմաևի առաջին ելույթը տեղի է ունեցել Բաքվում՝ Նավաստիների մշակույթի տանը։ Նա տասնհինգ տարեկան էր։ 1961 թվականին նա դեբյուտներ է տալիս Բաքվի Երգի ու պարի անսամբլում, իսկ հաջորդ տարի՝ դառնում Երիտասարդական-ուսանողական մրցույթի դափնեկիր։ Այն անցկացվել էր ԽՍՀՄ սահմանից դուրս՝ Ֆինլանդիայի մայրաքաղաք Հելսինկիում։ Մագոմաևը ելույթ էր ունեցել «Бухенвальдский набат» կատարմամբ։ Տարին եզրափակվում է Կրեմլում տեղի ունեցած համերգով, որտեղ Մագոմաևը ելույթ է ունենում Ադրբեջանական մշակույթի փառատոնի շրջանակներում։
1963 թվականի նոյեմբերի 10-ին տեղի է ունենում Մուսլիմ Մագոմաևը առաջին մենահամերգը՝ Չայկովսկու անվան համերգասրահում։ Նույն թվականին նա դառնում է նաև օպերային մեներգիչ՝ աշխատանքի անցնելով Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում։ Լրացուցիչ մասնագիտական դասընթացներ է անցնում Իտալիայի Միլան քաղաքի «Լա Սկալա» օպերային թատրոնում՝ 1964-65 թվականներին։

1960-ական թվականներին հանդես է գալիս բազմաթիվ օպերային կատարումներով՝ ԽՍՀՄ տարբեր քաղաքներում։ Հանդիսատեսի վրա մեծ տպավորություն է թողել հատկապես «Սևիլյան սափրիչ» օպերայում իր դերակատարումը։ 1966 և 1969 թվականներին ելույթներ է ունենում Փարիզի «Օլիմպիա» համերգասրահում, որի տնօրենը մեկ տարվա պայմանագրի առաջարկություն է անում։ Առաջարկը մերժվում է ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության կողմից։
1960-ական թվականների վերջին իմանալով, որ Ռոստովի ֆիլհարմոնիան ունի ֆինանսական դժվարություններ, և տեղի Երգի ու պարի անսամբլը Մոսկվայում կայանալիք համերգի համար ի վիճակի չէ Դոնի կոզակների համար հագուստ հայթայթել, Մագոմաևը համաձայնվում է օգնել նրանց։ Քաղաքի մարզադաշտում տալով մենահամերգ՝ հավաքում է 45 000 հանդիսատես։ Նա հանդես է գալիս ոչ թե մեկ կատարում, ինչպես ծրագրված էր, այլ ելույթ է ունենում ավելի քան 2 ժամ։ Հետևաբար վարձատրվում է ոչ թե 202 ԽՍՀՄ ռուբլի, այլ 3 անգամ ավելի։ Սա հետագայում սա բացասաբար է անդրադառնում Մագոմաևի վրա, ում նկատմամբ հարուցվում է քրեական գործ։ Նրան արգելվեց Ադրբեջանական ԽՍՀ սահմաններից դուրս համերգներ տալ։
Մագոմաևը օգտագործում է ազատ ժամանակը, հանձնում քննությունները և ավարտում Բաքվի կոնսերվատորիան՝ Շովկեթ Մամեդովայի երգի լսարանը (1968)։ Ապա ԽՍՀՄ Ազգային Անվտանգության աշխատակից Յուրի Անդրոպովը անձամբ թույլատրում է երգչին վերադառնալ մեծ բեմ և հանդես գալ ԱԱԾ նվիրված համերգին։ 1969 թվականին Սոպոտում տեղի ունեցած միջազգային երգի փառատոնին մասնակցելուց բացի Մուսլիմ Մագոմաևին Կաննում 2 անգամ տրվում է հանրահայտ «Ոսկե սկավառակ» մրցանակը (1968, 1970)։
1973 թվականին՝ 31 տարեկան հասակում, Մագոմաևը ստանում է ԽՍՀՄ, ինչպես նաև՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ կոչումը։ 1975-1989 թվականներին նա Ադրբեջանի էստրադային-սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն էր, որով նա շրջում էր ԽՍՀՄ տարածքով։ 1960-1970-ական թվականներին նա կարողանում է լցնել բազմահազարանոց համերգասրահներ, դահլիճներ, մարզադաշտեր, հանդես է գալիս հեռուստատեսությամբ։ Հսկայական տիրաժներով թողարկվում էին իր սկավառակները։ ԽՍՀՄ-ից դուրս նա համերգներով հանդես է գալիս Ֆրանսիայում, Բուլղարիայում, Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունում, Լեհաստանում, Ֆինլանդիայում, Կանադայում, Իրանում և այլուր։
Համերգային երգացանկում Մուսլիմ Մագոմաևն ուներ ավելի քան 600 կատարում՝ արիաներ, ռոմանսներ, երգեր։ Հեղինակել է քսանից ավելի երգեր, սպեկտակլի և մյուզիքլերի երաժշտություն։ 1998 թվականին դադարում է զբաղվել ստեղծագործական գործունեությամբ։ Այն բացատրել է հետևյալ կերպ՝

Երկար տարիներ լավ հարաբերություններ է ունեցել Ադրբեջանի երրորդ նախագահ Հեյդար Ալիևի հետ, որի մահը 2003 թվականին բավական ծանր է տարել։ Կյանքի վերջին տարիներին նրա մոտ սրտի հիվանդությունը ուժեղանում էր։
Ներգրավված էր Ադրբեջանական համառուսաստանյան կոնգրեսում.
Վերջին երգերից է դառնում «Прощай, Баку» կատարումը (խոսքեր՝ Սերգեյ Եսենին)։


=== Մահ և հիշողություն ===
Մուսլիմ Մագոմաևը մահացել է 2008 թվականի հոկտեմբերի 25-ին՝ 66 տարեկան հասակում՝ կնոջ գրկում։ Պատճառը սրտային հիվանդությունն էր։ Ցավակցական ուղեգրեր են հղում բազմաթիվ պաշտոնական անձինք, երկրպագուներ։ Երեք օր անց Չայկովսկու անվան համերգասրահում, իսկ հոկտեմբերի 29-ին՝ Բաքվի ֆիլհարմոնիայում, տեղի է ունենում վերջին հրաժեշտի արարողությունը։ Նույն օրը նրա աճյունն ամփոփվում է Բաքվի պատվավոր պանթեոնում՝ պապի կողքին։
2009 թվականի հոկտեմբերի 22-ին կանգնեցվում է երգչի մահարձանը Բաքվում (հեղինակ՝ Օմար Էլդարով)։ Այն պատրաստվել է սպիտակ մարմարից, որը Բաքու է բերվել Ուրալից։ Արձանը ամբողջությամբ համապատասխանում է երգչի հասակին։ Երեք օր անց Կրասնոգորսկ քաղաքում բացվում է «Crocus City Hall» համերգասրահը, որը կրում է իր անունը։ 2010 թվականին տեղի է ունենում Մուսլիմ Մագոմաևի անվան առաջին միջազգային մրցույթը։
2010 թվականի փետրվարի 3-ին Մոսկվայի քաղաքային խորհրդի որոշմամբ Ադրբեջանի դեսպանատան առջև կանգնեցվում է Մուսլիմ Մագոմաևի արձանի առաջին քարը։ Արձանը հեղինակել են քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկաշնիկովը և ճարտարապետ Իգոր Վոսկրեսենսկին։ Արձանը կանգնեցվում է 2011 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։
2012 թվականին Ադրբեջանական պետական փոստը հրատարակում է նամականիշ՝ Մուսլիմ Մագոմաևի 70- ամյակին նվիրված։
2014 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Բաքվում տեղի է ունենում Մագոմաևի անունը կրող նավի շահագործման արարողությունը։ Ներկա էր Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, կինը՝ Մեհրիբան Ալիևան և երգչի այրին՝ Տամարա Սենյավինսկայան։


== Էստրադային երգացանկ ==


=== Երգեր ===

«Азербайджан» (Մուսլիմ Մագոմաև և Ն. Խազրի)
«Атомный век» (Արկադի Օստրովսկի և Իննա Կաշեժևա)
«Бэлла Чао» (իտալական ժող. երգ, ռուսերեն տեքստը՝ Անատոլի Գորոխովի), իտալերեն և ռուսերեն
«Берегите друзей» (Ալեքսեյ Հեքիմյան և Ռասուլ Համզաթով)
«Благодарю тебя» (Առնո Բաբաջանյան և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Будь со мной» (Առնո Բաբաջանյան և Անատոլի Գորոխով)
«Бухенвальдский набат» (Վանո Մուրադելի և Ալեքսանդր Սոբոլև)
«Вечер на рейде» (Վասիլի Սոլովյով-Սեդոյ և Ա. Չուռկին)
«Вечерний эскиз» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Верни мне музыку» (Առնո Բաբաջանյան և Ալեքսանդր Վոզնեսենսկի)
«Возвращение романса» (Օլեգ Ֆելցման և Իգոր Կոխանովսկի)
«Восковая кукла» (Սերժ Գենսբուր և ռուսերեն տեքստ՝ Լեոնիդ Դերբենյով)
«Время» (Արկադի Օստրովսկի և Լև Օշանին)
«Герои спорта» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Голубая тайга» (Առնո Բաբաջանյան և Հարոլդ Ռեգիստան)
«Давным-давно» (Տիխոն Խրեննիկով և Ալեքսանդր Գլադկով)
«Далеко-далеко» (Գեորգի Նոսով և Ա. Չուռկին)
«Двенадцать месяцев надежды» (Ս. Ալիև և Իլյա Ռեզնիկ)
«Девушку чайкой зовут» (Ալեքսանդր Դոլուխանյան և Մարկ Լիսյանսկի)
«Долалай» (Փոլադ Բյուլբյուլ-օղլի և Ռասուլ Համզաթով, թարգմ.՝ Յակով Կոզլովսկի)
«Донбасский вальс» (Ալեքսանդր Խոլմինով և Իգոր Կոբզև), զուգերգ Էլեոնորա Անդրեևայի հետ)
«Есть глаза у цветов» (Օլեգ Ֆելցման և Ռասուլ Համզաթով, թարգմ.՝ Ն. Գրեբնյով)
«Загадай желание» (Առնո Բաբաջանյան և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Звезда искусственного льда» (Առնե Օյտ և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Звезда рыбака» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Ս. Գրեբեննիկով, Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Зимняя любовь» (Առնո Բաբաջանյան և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Кони-звери» (Մուսլիմ Բլանտեր և Իլյա Սելվինսկի)
«Королева красоты» (Առնո Բաբաջանյան և Անատոլի Գորոխով)
«Королева» (Գենադի Պոդելսկի և Սերգեյ Եսենին)
«Кто отзовётся» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Лунная серенада» (Ա.Զացեպին և Օնեգին Հաջի-Կասիմով)
«Лучший город земли» (Առնո Բաբաջանյան և Լև Դրեբենյով)
«Любви негромкие слова» (Վ. Շաինսկի և Բորիս Դուբրովին)
«Любимая женщина» (Իգոր Կրուտոյ և Լ. Ֆադդեև)
«Любимый город» (Նիկիտա Բոգոսլովսկի և Ե. Դոլմատովսկի)
«Малая земля» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Маритана» (Գ. Սվեդրով և Ե. Ասկինազի)
«Марш нефтяников Каспия» (Կարա Կարաև և Մ. Սվետլով)
«Маскарад» (Մուսլիմ Մագոմաև և Իլյա Շաֆերան)
«Мелодия» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Мир дому твоему» (Օլեգ Ֆելցման և Իգոր Կոխանովսկի)
«Мне тебя не понять» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Мой дом» (Յուրի Յակուշև և Ալեքսեյ Օլգին)
«Мы для песни рождены» (Մուսլիմ Մագոմաև և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Нам не жить друг без друга» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Начало начал» (Արկադի Օստրովսկի և Լ. Օշանին)
«Наша судьба» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Не спеши» (Առնո Բաբաջանյան և Եվգենի Եվտուշենկո)
«Нет, так не бывает» (Արկադի Օստրովսկի և Իննա Կաշեժևա)
«Нет худа без добра» (Յուրի Յակուշև և Ա. Դոմոխովսկի)
«Новый день» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով), կատարում երգչախմբի հետ
«Ноктюрн» (Առնո Բաբաջանյան և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Огонь» (Օլեգ Ֆելցման և Նաում Օլև)
«Огромное небо» (Օլեգ Ֆելցման և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Однозвучно гремит колокольчик» (Ալեքսանդր Գուրիլյով և Ի. Մակարով) և զուգերգ կնոջ՝ Տամարա Սինյավսկայայի հետ
«Tombe la neige/Падает снег» (Սալվատորե Ադամո և Լև Դրեբենյով)
«Передний край» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Песенка Гениального сыщика» (Գենադի Գլադկով և Յուրի Էնտին)
«Песенка Лепелетье» (Տիխոն Խրեննիկով և Ալեքսանդր Գլադկով)
«Песенка Паганеля» (Ի. Դունաևսկի և Վ.Լեբեդև-Կումիչ)
«Песне моей поверь» (Փոլադ Բյուլբյուլ-օղլի և Մ.Շերբաչենկո)
«Песня о дружбе» (Տիխոն Խրեննիկով և Մ.Մատուսովսկի)
«Песня прощения» (А. Попп և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Подмосковные вечера» (Վասիլի Սոլովյով-Սեդոյ և Մ.Մատուսովսկի)
«Позднее счастье» (Յուրի Յակուշև և Ա.Դոմոխովսկի)
«Позови меня» (Առնո Բաբաջանյան և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Пойми меня» (Նիկիտա Բոգոսլովսկի և Իգոր Կոխանովսկի)
«Пока я помню, я живу» (Առնո Բաբաջանյան և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Потому, что ты любишь меня» (Փոլադ Բյուլբյուլ-օղլի և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Прекрасная, как молодость, страна» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով) զուգերգ կնոջ հետ
«Приснившаяся песенка» (Մուսլիմ Մագոմաև և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Прощай, Баку!» (Մուսլիմ Մագոմաև և Սերգեյ Եսենին)
«Разве тот мужчина» (Օլեգ Ֆելցման և Ռասուլ Համզաթով, թարգմ.՝ Յակով Կոզլովսկի)
«Раздумье» (Փոլադ Բյուլբյուլ-օղլի և Н. Хазри)
«Романс Лапина» (Տիխոն Խրեննիկով և М. Матусовский)
«С любовью к женщине» (Օլեգ Ֆելցման և Ռասուլ Համզաթով, թարգմ.՝ Յակով Կոզլովսկի)
«Свадьба» (Առնո Բաբաջանյան և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Сердце на снегу» (Առնո Բաբաջանյան և Ա.Դմոխովսկի)
«Серенада Дон Кихота» (Դմիտրի Կաբալևսկի և Սերգեյ Բոգոմազով)
«Серенада Трубадура» (″Луч солнца золотого…″) (Գենադի Գլադկով և Յուրի Էնտին)
«Синяя вечность» (Մուսլիմ Մագոմաև և Գ. Կոզլովսկի)
«Скажи глазам твоим» (Փոլադ Բյուլբյուլ-օղլի և Ռասուլ Ռըզա, թարգմ.՝ Մ.Պավլովա)
«Слушай, сердце» (Արկադի Օստրովսկի և Իլյա Շաֆերան)
«Солнцем опьянёный» (Առնո Բաբաջանյան և Անատոլի Գորոխով)
«Стадион моей мечты» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Сумерки зелёные» (Ալեքսեյ Մաժուկով և Ե. Միտասով)
«Сыновья Революции» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Торжественная песня» (Մուսլիմ Մագոմաև և Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Ты ко мне не вернёшься» (Ալեքսանդրա Պախմուտովա և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Улыбнись» (Առնո Բաբաջանյան և Ա. Վերդյան)
«Цветные сны» (Վ. Շաինսկի և Մ. Տանիչ)
«Чёртово колесо» (Առնո Բաբաջանյան և Եվգենի Եվտուշենկո)
«Что взгрустнулось тебе» (Մուսլիմ Բլանտեր և Ի. Սևիլսկի)
«Шаланды, полные кефали» (Նիկիտա Բոգոսլովսկի և Վլադիմիր Ագատով)
«Широка страна моя родная» (Ի. Դունաևսկի և Վ. Լեբեդև-Կումաչ)
«Шло письмо» (Վ. Շաինսկի և Սերգեյ Օստրովոյ)
«Элегия» (Մուսլիմ Մագոմաև և Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Я о Родине пою» (Ս. Տուլիկով և Նիկոլայ Դորիզո)
«Я очень рад, ведь я наконец возвращаюсь домой» (Արկադի Օստրովսկի)


=== Մուսլիմ Մագոմաևի հեղինակած երաժշտությամբ երգեր ===
«Баллада о маленьком человеке» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Вечный огонь» (Ա. Դմոխովսկի)
«Грусть» (Վ. Ավդեև)
«Далёкая-близкая» (Անատոլի Գորոխով)
«Дорога разлуки» (Ա. Դմոխովսկի)«Если в мире есть любовь» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Если в мире есть любовь» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի) Վալենտինա Տոլկունովայի հետ
«Жизнь моя և моя Отчизна» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Жила-была» (Է. Պաշնև)
«Земля և родина любви» (Նիկոլայ Դոբրանրավով)
«Колокола рассвета» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Колыбельная падающих звёзд» (Ա. Դմոխովսկի)
«Маскарад» (Իլյա Շաֆերան)
«Мы для песни рождены» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Песня джигита» (Ա. Դմոխովսկի)
«Последний аккорд» (Գ. Կոզլովսկի)
«Приснившаяся песенка» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Приходят рассветы» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Принцесса снежная» (Գ. Կոզլովսկի)
«Прощай, Баку» (Սերգեյ Եսենին)
«Рапсодия любви» (Անատոլի Գորոխով)
«Ревнивый Кавказ» (Անատոլի Գորոխով)
«Синяя вечность» (Գ. Կոզլովսկի)
«Соловьинный час» (Անատոլի Գորոխով)
«Старый мотив» (Ա. Դմոխովսկի)
«Торжественная песня» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Тревога рыбачки» (Անատոլի Գորոխով)
«У того окна» (Ռասուլ Համզաթով)
«Хиросима» (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի)
«Шахерезада» (Անատոլի Գորոխով)
«Элегия» (Նիկոլայ Դոբրանրավով)


=== Երաժշտություն ֆիլմերին ===
1979 - «Прерванная серенада»
1984 - «Легенда Серебряного озера»
1986 - «Водоворот» («Загородная прогулка»)
1989 - «Диверсия»
1999 - «Как прекрасен этот мир»
2010 - «Стамбульский рейс».


=== Սկավառակագրություն ===
Благодарю тебя, Մելոդիա, 1995
Арии из опер, мюзиклов (Неаполитанские песни), Մելոդիա, 1996
Любовь - моя песня (Страна грёз), 2001
Воспоминания об А. Бабаджаняне и Р. Рождественском (Серия «Звезды, которые не гаснут»), Park Records, 2002
Муслим Магомаев (Избранное), Bomba Music, 2002
Арии из опер, Park Records, 2002
Песни Италии, Park Records, 2002
Концерт в зале Чайковского, 1963 г (Фонд Рашида Бейбутова, Азербайджан), 2002
Великие исполнители России XX века (Муслим Магомаев), Moroz Records, 2002
С любовью к женщине, Park Records, 2003
Спектакли, Мюзиклы, Кинофильмы, Park Records, 2003
Рапсодия любви, Park Records, 2004
Муслим Магомаев. Импровизации, Park Records, 2004
Муслим Магомаев. Концерты, концерты, концерты., Park Records, 2005
Муслим Магомаев. Арии П. И. Чайковского и С. Рахманинова. Партия фортепиано - Борис Абрамович. Park Records, 2006


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերեր ===

1962 - «Осенний концерт» (ֆիլմ-համերգ)
1963 - «Голубой огонёк-1963» (ֆիլմ-համերգ) (կատարում է՝ «Песню о любви»)
1963 - «До новых встреч, Муслим!» (երաժշտական ֆիլմ)
1964 - «Голубой огонёк-1964» (երաժշտական ֆիլմ)
1964 - «Когда песня не кончается» - երգիչ (կատարում է՝ «Наша песня не кончается»)
1965 - «В первый час» (կատարում է՝ «Будь со мной» և «Солнцем опьяненный»)
1966 - «Сказки русского леса» (կատարում է՝ «Я люблю только тебя», Լարիսա Մոնդրուսի հետ)
1967 - «Я люблю тебя, жизнь!..» (կարճամետրաժ) - երգիչ
1969 - «Москва в нотах» (կատարում է երգեր՝ «Вдоль по Питерской», «Чёртово колесо»)
1969 - «Похищение» - դերասան Մագոմաև՛'
1970 - «Бушует „Маргарита“» (կատարում է երգ)
1970 - «Ритмы Апшерона» (ֆիլմ-համերգ)
1971 - «Концертная программа» (ֆիլմ-համերգ)
1973 - «Поет Муслим Магомаев» (ֆիլմ-համերգ)
1976 - «Мелодия. Песни Александры Пахмутовой» (կարճամետրաժ) (կատարում է՝ «Мелодия»)
1979 - «Прерванная серенада» - դերասան
1982 - «Низами» - Նիզամի
2002 - «Муслим Магомаев».


=== Վոկալ ===
1963 - «Любит - не любит?» (կատարում է՝ «Гюльнара»)
1968 - «Белый рояль» (կատարում է՝ «Пусть она светит всем, как волшебная лампа в ночи…»)
1968 - «Улыбнись соседу» (կատարում է՝ «Лариса», «Любовный треугольник»)
1971 - «По следам бременских музыкантов» (Трубадур, Атаманша, Сыщик)
1972 - «Руслан и Людмила»
1973 - «Невероятные приключения итальянцев в России»
1981 - «О спорт, ты - мир!»
1988 - «Игла» (в фильме использована песня «Улыбнись»)
1999 - «Улицы разбитых фонарей. Новые приключения ментов» («Королева красоты», 7-րդ սերիա)
2000 - «Два товарища».


=== Մասնակցություն ===
1977 - «Композитор Муслим Магомаев» (վավերագրական)
1981 - «Поющая земля»
1979 - «Баллада о спорте» (վավերագրական)
1984 - «Страницы жизни Александры Пахмутовой» (վավերագրական) (կատարում է՝ «Ты ко мне никогда не вернёшься»)
1989 - «Песня сердца» (վավերագրական)
1996 - «Рашид Бейбутов, 20 лет назад».


=== Դերեր ԽՍՀՄ օպերային թատրոններում ===
«Ֆիգարոյի ամուսնությունը» (Վոլֆգանգ Մոցարտ)
«Ռիգոլետտո» (Ջուզեպպե Վերդի)
«Սևիլյան սափրիչ» Ջոակինո Ռոսսինի
«Օթելլո» (Վերդի)
«Ֆաուստ» (Շառլ Գունո)
«Եվգենի Օնեգին» (Պյոտր Չայկովսկի)
«Շահ Իսմայիլ» (Աբդուլ Մագոմաև)


== Կոչումներ ու պարգևներ ==

Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1964)
Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1971)
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973)
Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1980)
Չեչենա-Ինգուշական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ
Պատվի օրդեն (2002, հանձնել է Վլադիմիր Պուտինը՝ նկարում)
Լոմոնոսովի օրդեն (2004)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մուսլիմ Մագոմաևի մուլտիպորտալ՝ կոմպոզիտորների, երգիչների, բանաստեղծների ու պրոդյուսերների համար (2011)
«Прощай, Баку» - песня предоставленная сайтом Есенин. РУ
Մեներգնրերի, սիրերգերի ու այլ կատարումների բառեր՝ Մուսլիմ Մագոմաևի երգացանկից
«Эхо Москвы» ռադիոյին Մուսլիմ Մագոմաևի հարցազրույցը
Известия. Ру: Россия прощается с Муслимом Магомаевым
«Бухенвальдский набат»
Белла Чао - поёт Муслим Магомаев. Archived 2012-02-22 at the Wayback Machine.
Газета «Бульвар Гордона». Муслим Магомаев: «Милиция меня до сих пор узнает, а вот сам себя в зеркале - увы, не всегда». Последнее интервью Муслима Магомаева.
Интервью с Андреем Карауловым
Литературно-публицистический критический журнал «Клаузура». «Преданный Орфей», Выпуск № 2, 2011 год