armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բելա Կուն

Բելա Կուն (հունգ.՝ Béla Kun, ի ծնե՝ Բելա Կոն (Béla Kohn), փետրվարի 20, 1886(1886-02-20), Չեհու Սիլվանիեյ, Sălaj County - օգոստոսի 29, 1938(1938-08-29), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հունգարացի կոմունիստական ակտիվիստ և քաղաքական գործիչ, Հունգարիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ՀՍԴԿ) և (1902), ԽՄԿԿ անդամ (1917)։
1914 թվական զորակոչվել է բանակ, 1916 թվականին գերի է ընկել Ռուսաստանում։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո համագործակցել է Տոմսկի բոլշևիկյան նահանգկոմին, աշխատել «Սիբիրսկի ռաբոչի» ամսագրում և «Զնամյա ռևոլյուցիի» թերթում։
1918 թ. մարտին Ա. Կունաեի հետ հիմնադրել է ՌԿ(բ)կ հունգարական խումբը։ Եղել է 1918 թվական մայիսին ստեղծված ՌԿ(բ) կ արտասահմանյան խմբերի Կենտրոնական ֆեդերացիայի նախագահը։ Ռուսաստանում ընկերացել է Վլադիմիր Լենինի հետ և մասնակցել է քաղաքացիական կռիվներին։ 1918 թվականին անօրինական ճանապարհով վերադարձել է Հունգարիա և խորհրդային ղեկավարության աջակցությամբ դարձել Հունգարիայի կոմկուսի (ՀԿԿ) հիմնադիրներից, ընտրվել դրա նախագահ։ Հունգարական Խորհրդային Հանրապետության (ՀԽՀ) հռչակումից (1919 թ. մարտի 21) հետո զբաղեցրել է արտաքին գործերի, ռազմական գործերի ժողկոմի պաշտոնները։
ՀԽՀ-ի լուծարումից հետո կրկին տեղափոխվել է Խորհրդային Ռուսաստան, մասնակցել Ղրիմում սպիտակգվարդիականների դեմ մղվող մարտերին, ընտրվել Ղրիմի հեղկոմի նախագահ։
Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով (1927 թ.)։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (220001-220100)

Աստերոիդների ցանկ (219901-220000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (220101-220200)
 Աստերոիդների ցանկ (219901-220000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (220101-220200)
Թուխմանուկ լեռնանցք

Թուխմանուկ լեռնանցք, Արագածոտնի և Կոտայքի մարզերի սահմանագլխին, Ծաղկունյաց լեռների հյուսիս-արևմտյան մասում, Մելիքգյուղ գյուղից 3,5 կմ հարավ-արևելք, բարձրություն 2631 մ։

		


== Ծանոթագրություններ ==
(1223) Նեկար

(1223) Նեկար (անգլ.՝ Neckar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,870629 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7057 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0355 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1776,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,202646 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,55° անկյուն։
Նեկար աստերոիդը պատկանում է Կորոնիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 300 անդամներ։ Բավականին անսովոր է հանդիսանում այն փաստը, որ այս ընտանիքի անդամները շարժվում են գործնականորեն մի ուղեծրով։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1223) Նեկար աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստիենտա

Ստիենտա (իտալերեն՝ Stienta), կոմունա Իտալիայում՝ Վենետո մարզի Ռովիգո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3010 մարդ, խտությունը կազմում է 125 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 24 կմ² տարածք։ Սահմանակից է Բանիոլո դի Պո, Կաստելգուլիելմո, Ֆեռարա, Ֆիեսո Ումբերտիանո, Գայբա, Օքիոբելո համայնքներին։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 45039, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0425 ։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ստիենտայի պաշտոնական կայքէջը (իտալերեն)
Մյաչկովո (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)

Մյաչկովո (ռուս.՝ Мячково), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 193 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աղասի Խանջյանի առանձնատուն

Աղասի Խանջյանի առանձնատուն, տեղական նշանակության պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Հրազդանի կիրճում։ Գտնվում է Հրազդան մարզադաշտից դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ներկայում առանձնատանը բնակվում է Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, ում պաշտոնաթողությունից հետո, համաձայն Հայաստանի Սահմանադրության, սեփականության կարգով հանձնվել է այս առանձնատունը։


== Ճարտարապետություն ==
Աղասի Խանջյանի առանձնատունը նախագծվել է 1920-ականների վերջին՝ Կենտկոմի և Թամանյանի պատվերով։ Նախագծումը կատարվել է ոչ թե նախագծային հիմնարկում, այլ հեղինակի՝ ճարտարապետ Հովհաննես Մարգարյանի տանը՝ իր գրասենյակում, քանի որ համարվել է գաղտնի օբյեկտ։
Շենքը երկհարկանի է՝ կառուցված սև տուֆից։ Ունի ներքևից դեպի տանիք ձգվող չորս սյուներ, որոնք ավարտվում են խոյակներով։ Առաջին հարկում սյուները կապված են կամարներով։ Շենքն ունի երկու թև։ Շրջապատված է ընդարձակ այգիով և այլ նշանակության տարածքներով, որոնք առանձնացված են բարձր քարե պարիսպով։
Աղասի Խանջյանի խնդրանքով ճարտարապետը պահպանել է 1900-ականների սկզբի երևանյան սև շենքերի ճարտարապետական ոճը։


== Պատկերասրահ ==

		


== Տես նաև ==
Աղասի Խանջյանի ամառանոց
Աղասի Խանջյանի կիսանդրի (Երևան)
Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)


== Ծանոթագրություններ ==
Ամերիկյան սարսափ պատմություն։ Երկակի տեսակ

«Ամերիկյան սարսափ պատմություն։ Երկակի տեսակ» (անգլ.՝ American Horror Story: Double Feature) FX հեռուստաալիքի հայտնի սերիալի՝ «Ամերիկյան սարսափ պատմության» տասներորդ եթերաշրջանն է, որի նկարահանումները պետք է սկսվեին 2020-ի մարտին, սկսայն COVID-19 համաճարակի պատճառով նկարահանումները տեղափոխվեցին 2020-ի դեկտեմբեր։ Եթերաշրջանի պրիմերան կայացավ 2021-ի օգոստոսի 25-ին։ Եթերաշրջանը բաժանված է երկու մասի՝ Կարմիր ալիք, որը տեղի է ունենում <<ծովի մոտ>> և Մահվան հովիտ, որը տեղի է ունենում <<ավազի մոտ>>։
Նախկին եթերաշրջաններից վերադարձած դերասաններն են՝ Ֆրենսիս Քոնրոյ, Բիլլի Լուրդ, Լեսլի Գրոսման, Սառա Փոլսոն, Էվան Փիթերս, Ադինա Փորթեր, Լիլի Ռեյբ, Անջելիքա Ռոսս, Ֆին Ուիթրոք, Դենիս Օ'Հեր, Քոդի Ֆերն, Ռոբի Վեյգերթ։ Նաև նկարահանման խմբին միացել են նոր դերասաններ՝ Մակոլեյ Կալկին, Կայա Գարբեր, Նիլ ՄակԴոնաֆ, Նիկո Գրիթհամ, Ռեյչալ Հիլսոն, Ռեբեկա Դայան։


== Դերերում ==


=== Մաս 1։ Կարմիր Ալիք ===


==== Գլխավոր դերերում ====
Սառա Փոլսոն – Տուբերկուլոզ Քարեն
Էվան Փիթերս – Օսթին Սոմերս
Լիլի Ռեյբ – Դորիս Հարդներ
Ֆին Ուիթրոք – Հարրի Հարդներ
Ֆրենսիս Քոնրոյ – Բելլ Նոիր
Բիլլի Լուրդ – Լարք Ֆլեդման
Լեսլի Գրոսման – ՈՒրսուլա
Ադինա Փորթեր – շերիֆ Բարելսոն
Անջելիքա Ռոսս – Քիմիկոս
Մակոլեյ Կալկին – Միկի
Ռայան Կիրա Արմսթրոնգ – Ալմա Գարդներ


=== Երկրորդական ===
Դենիս Օ'Հեր - Հոլդեն
Ռոբին Վայհերթ - Մարթա
Սփենսեր Նովիչ - Վլադ
Կայլա Բլեյք - բժիշկ Ա. Ջորդան


=== Հրավիրված դերասաններ ===
Ռեյչլ Ֆինինգեր – Մելանի
Բլեյք Շիլդս – Թոնի
Ջիմ Օրտլիբ – Ռեյ Քեննինգեմ
Դոթ Մարի Ջոնս – շարքային Ջեն Ռեյմի
Դեյվիդ Հագարդ – Քրիսթալ ԴեՔանթեր
Բենջամին Պապակ – Ռորի


=== Մաս 2։ Մահվան հովիտ ===


==== Գլխավոր դերերում ====
Սառա Փոլսոն – Մեյմի Էյզենհաուեր
Լիլի Ռեյբ – Ամելիա Էրհարթ
Լեսլի Գրոսման – Կալիկո
Անջելիքա Ռոսս – Թետա
Նիլ ՄակԴոնաֆ – Դուայթ Էյզենհաուեր
Կայա Գարբեր – Քենդալ Քար
 Նիկո Գրիթհամ – Քել Քեմբոն
Ռեյչալ Հիլսոն – Ջեյմի Հովարդ
Ռեբեկա Դայան – Մարիա Վայկոֆ
Այզեք Քոուլ Փաուելլ – Թրոյ Լորդ


=== Երկրորդական ===
Քոդի Ֆերն – Վալիանտ Տոր
Մայքլ Ֆոգել – Ջոն Ֆ. Քենեդի
Քրեյգ Շեֆֆեր – Ռիչարդ Նիքսոն
Ալիշա Սոփեր – Մերիլին Մոնրո
Քրիսթոֆեր Սթենլի – Շերման Ադամս


=== Հրավիրված դերասաններ ===

Լեն Կարդովա – Սթիվ Ջոբս
Ջոն Սանդերս – Բազ Օլդրին
Բրայս Ջոնսոն – Նիլ Արմսթրոնգ
Կարլ Մաքինեն – Լինդոն Բ. Ջոնսոն
Ջեֆ Հիփի – Սթենլի Կուբրիկ
Վինսենտ Ֆսթեր – Հենրի Քիսինջեր


== Էպիզոդներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Լը Ռու (Արդեշի գավառ)

Լը Ռու (ֆր.՝ Le Roux), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 41 մարդ, բնակչության խտությունը` 2.50 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.43 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 480 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 130 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 36 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 32 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 20-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 12։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 62,5 %։ 20 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 20 անձ (13 տղամարդ և 7 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 12 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գութանի երգը

«Գութանի երգը», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1887 թվականին։


== Պատմություն ==
Այս բանաստեղծությունը Հովհաննես Թումանյանը գրել է 1887 թվականի մարտին։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 15-ում պահպանվում է «Մուրճ» ամսագրի արխիվից հանված ինքնագիրը, որի վերնագիրն է «Գութանի երգը»։ Ինքնագիրը 16 տող է։
Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահպանված է այն տետրը, որից հեղինակը կազմել է 1890 և 1892 թվականերին Մոսկվայում լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի I և II հատորները։ Այդ տետրում «Գութանի երգը» բանաստեղծության անվանումն է՝ «Հայ երկրագործի երգը»։
Առաջին անգամ «Գութանի երգը» վերնագրով տպագրվել է «Մուրճ» ամսագրում (4-րդ համար, էջ 504)՝ 1891 թվականին, իսկ հետո նաև Մոսկվայում 1892 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի II հատորում (էջ 93-94)։
Մոսկվայում 1890 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի I հատորի հրատարակումից հետո հեղինակը բազմաթիվ նամակներ է ստացել հարազատ և անծանոթ մարդկանցից, որոնք գովասանքով են խոսել ստեղծագործության մասին։
Մանկավարժ, քիմիկոս ու լրագրող Սիմ. Հովվյանը Թումանյանին ուղղված նամակում այսպես է գրել.

Արտատվել է Մոսկվայում 1890 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի I հատորից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կորնևո (այլ կիրառումներ)

Կորնևո, կարող է վերաբերել՝

Կորնևո - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Կորնևո - գյուղ Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Բարատիոնովսկի շրջանի կազմում։
Կորնևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Մինասու

Մինասու (պորտ.՝ Minaçu), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Պորանգատուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 34 584 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 860,719 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 12,1 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1976 թվականին։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 14-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը 2003 թվականի դրությամբ կազմում է՝ 469 708 051,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականի դրությամբ կազմում է 13 759,90 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ կազմում է 0,749 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման տարածքում արևադարձային է։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-06-14 at the Wayback Machine.
Սյուտիվիերմյանյոկի

Սյուտիվիերմյանյոկի (ռուս.՝ Сютивиермянйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սուոյարվսկի շրջանում և Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Կորպիյարվի լիճ։ Գետի երկարությունը 24 կմ է ավազանի տարածքը 93 կմ2։ Գետաբերանից 3 կմ հեռավորության վրա, աջ ափին թափվում է գետ՝ Մուտանեն։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և գետի ավազանը Լադոժսկի լիճ։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040300212102000010900
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001090
Ավազանի կոդը - 01.04.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նիգերա-կոնգոյական լեզուներ

Նիգերա-կոնգոյական (Նիգերա-կորդոֆանյան, կոնգո-կորդոֆանյան) լեզուներ, աշխարհում տարածված խոշոր մակրոլեզվաընտանիքներից մեկը։ Լեզուների էթնիկ տեղաբաշխվածությունը Աֆրիկայում է։ Այս մակրոլեզվաընտանիքի մեջ մտնում է 10 լեզվաընտանիք։ Լեզուները ձգվում են հյուսիսում Սենեգալից հարավ՝ ՀԱՀ։ Այն ներառում է աֆրիկյան ավելի քան 100 լեզու։


== Ծանոթագրություններ ==
Արխենտոնա

Արխենտոնա(իսպ.՝ Argentona) , քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մարեսմ շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 25,40 կմ²։ Բնակչությունը՝ 11718 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Ayuntamiento de Argentona
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2008-03-07 at the Wayback Machine.
Museu del Cantir de Argentona
Patrimonio monumental de Argentona
Página web de la Garrinada, la Fiesta Mayor de los jóvenes


== Ծանոթագրություններ ==
Մարտի 6

Մարտի 6, տարվա 65-րդ (նահանջ տարիներին՝ 66-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 300 օր։


== Դեպքեր ==
1902՝ Հիմնվեց Ռեալ Մադրիդ ֆուտբոլային ակումբը
1926՝ Երևանում հիմնադրվեց առաջին կարի ֆաբրիկան
1957՝ Գանան դառնում է անկախություն ձեռք բերած Ենթասահարայի երկրներից առաջինը
1964՝
տեղի ունեցավ ՄԻԳ-25 ինքնաթիռի առաջին թռիչքը
Կասիուս Քլեյը ընդունեց իսլամ և վերցրեց Մուհամեդ Ալի նոր անուն ազգանունը։
1967՝ Ստալինի դուստր Սվետլանա Ալիլուևան Դելիում քաղաքական ապաստան է խնդրում Միացյալ Նահանգներից
1992՝ հրաժարական տվեց Ադրբեջանի առաջին նախագահ Այազ Մութալիբովը


== Ծնունդներ ==
1475՝ Միքելանջելո, Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի մեծ նկարիչ (մ. 1564 թ.)
1785՝ Կարոլ Կուրպինսկի Karol Kurpinski լեհ կոմպոզիտոր (մ. 1857)
1874՝ Նիկոլայ Բերդյաև, ռուս փիլիսոփա, սոցիոլոգ
1886՝ Նադեժդա Օբուխովա, ռուս խորհրդային երգչուհի (մեցցոսոպրանո)
1900՝ Էվալդ Աավ, էստոնացի կոմպոզիտոր, խմբավար (վ. 1939)
1909՝ Ստանիսլավ Եժի Լեց լեհ գրող (մ. 1966)։
1926՝ Անջեյ Վայդա Andrzej Wajda լեհ ռեժիսոր, դրամատուրգ
1927՝ Գաբրիել Գարսիա Մարկես, կոլումբիացի գրող
1930՝ Լորին Մաազել Lorin Maazel ամեր. կոմպոզիտոր
1937՝ Վալենտինա Տերեշկովա Валентина Владимировна Терешкова առաջին կին տիեզերագնացը
1964՝ Վարդան Մատթեոսյան, սփյուռքահայ հայագետ, թարգմանիչ, հրապարակագիր
1972՝ Շաքիլ Օ'Նիլ Shaquille O'Neal ամեր. բասկետբոլիստ, դերասան, րեփեր
1979՝ Թիմ Հովարդ, ամերիկացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
1981՝ Գորկա Իրաիսոս, բասկ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
1987՝ Քևին-Փրինս Բոատենգ Kevin-Prince Boateng գերմ. ֆուտբոլիստ


== Մահեր ==
1900՝ Գոթլիբ Դայմլեր Gottlieb Daimler գերմ. արդյունաբերող (ծ. 1834)
1905՝ Մակար Եկմալյան, երաժշտագետ և կոմպոզիտոր (ծ. 1856)
1982՝ Այն Ռանդ Ayn Rand ամեր. գրող (ծ. 1905)
2012՝ Մարկիտոս, իսպանացի ֆուտբոլիստ


== Տոներ ==
Ատամնաբույժի համաշխարհային օր
 Եվրամիություն՝ Արդարամտության օր
 Գանա՝ Անկախության օր (Միացյալ Թագավորությունից՝ 1957 թ.)
 Դուդեիստներ՝ Դուդեի օր


== Ծանոթագրություններ ==
Պեդլինո

Պեդլինո (ռուս.՝ Педлино), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իտալիկներ

Իտալիկներ (լատ.՝ Italici), հնդեվրոպական ցեղերի խումբ Հին Իտալիայում։ Խոսել են իտալական լեզուներով։
Բաժանվել են երկու ճյուղի, ֆալիսկա-լատինական (ֆալիսկներ, լատիններ, ավգոններ) և ումբրա-օսկասաբելլական (սամնիտներ, սաբիններ)։ Գտնվել են հասարակական, տնտեսական և մշակութային զարգացման տարբեր աստիճանների վրա։ Զարգացման առավել բարձր մակարդակի վրա են եղել լատինները։ Ուսումնասիրողների մի մասը իտալիկներին համարում է եկվոր, սակայն նրանց ներթափանցման ուղիների և ժամանակի վերաբերյալ միասնական կարծիք չկա։ Իտալիայի պատմագիտության մեջ տիրապետում է իտալիկների բնիկ լինելու տեսակետը, նաև այն կարծիքը, որ իտալիկները Իտալիայում հաստատվել են հնդեվրոպական ցեղերի պատահական տեղափոխությունների հետևանքով (մ.թ.ա. II հազարամյակի սկզբին)։ «Իտալիկներ» անվանել են նաև Ապենինյան թերակղզում բնակվող բոլոր ցեղերին, որոնց մ.թ.ա. V - III դդ. նվաճել է Հռոմը։
Մ.թ.ա. 90 - 88-ի դաշնակցային պատերազմից հետո իտալիկները ստացել են հռոմեական քաղաքացիության իրավունք։ Մ.թ.ա. I դարում նրանք ռոմանականացել են։
Յանենկի

Յանենկի (ռուս.՝ Яненки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(3081) Մարտինուբոհ

(3081) Մարտինուբոհ (անգլ.՝ Martinuboh), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից Բերգդորֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,410881 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9735 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8483 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1367,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263294 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,29° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3081) Մարտինուբոհ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Եվգենի Սինելնիկով

Եվգենի Սինելնիկով (ռուս.՝ Євген Синельников, նոյեմբերի 3, 1981(1981-11-03), Զապորոժիե, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի ռեժիսոր, օպերատոր, հաղորդավար և դերասան։ 2015 թվականից «Орел и решка» հեռուստահաղորդման հաղորդավար է։


== Կենսագրություն ==
Եվգենի Սինելնիկովը ծնվել է 1981 թվականի նոյեմբերի 3-ին Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկ քաղաքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Կիևի Կինոյի և հեռուստատեսության համալսարան։
Նկարահանվել է «Մի լքիր ինձ» մինի-սերիալում (կամեո դեր)։ Աշխատել է որպես օպերատոր «Պավլովի շունը» ֆիլմում։ Նրա առաջին լուրջ ռեժիսորական աշխատանքը համարվում է «Ընտանեկան շուն» ֆիլմը։ Համագործակցում է «Пятница» և «Интер» հեռուստաալիքների հետ։
Ամուսնացած է Ելենա Սինելնիկովայի հետ։


== Աղբյուրներ ==
Евгений Синельников (биография, фото, видео)


== Ծանոթագրություններ ==
(3293) Ռոնթեյլոր

(3293) Ռոնթեյլոր (անգլ.՝ Rontaylor), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,397283 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0594 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7352 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1355,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,265537 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,14° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3293) Ռոնթեյլոր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(5350) Իպետերսեն

(5350) Իպետերսեն (անգլ.՝ Epetersen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի ապրիլի 3-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,233326 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9419 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5248 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1219,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,295308 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,54° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5350) Իպետերսեն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ժիգմոնդ Կունֆի

Ժիգմոնդ Կունֆի (հունգ.՝ Zsigmond Kunfi), ի ծնե՝ Ժիգմոնդ Կոն (գերմ.՝ Zsigmond Kohn, ապրիլի 28, 1879(1879-04-28), Nagykanizsa, Զալա շրջան, Հունգարիայի թագավորություն, Ավստրո-Հունգարիա - նոյեմբերի 18, 1929(1929-11-18), Վիեննա, Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն), հունգարացի քաղաքական գործիչ, Ավստրո-Հունգարիայում Խորվաթիայի գործերով նախարար, անկախ Հունգարիայում՝ աշխատանքի և սոցիալական քաղաքականության, ինչպես նաև կրթության նախարար։


== Կենսագրություն ==
Դպորցի ուսուցիչ Բենեդեկ Կունշտետերի և Յանկա Կոնի որդին է։ Ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, 1903 թվականին ավարտել է Կլուժի մանկավարժական ուսումնարանը «գերմաներենի ուսուցչի» որակավորմամբ։ Դասավանդել է Տեմեշվարայի (Տիմիշոարի) ռեալական ուսումնարանում։ Հետաքրքրվել է Կարլ Կաուցկու գաղափարաբանական հայացքներով։ Մտել է Հունգարական սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն, ինչի համար հեռացվել է աշխատանքից։ Տիմիշոարիում միավորվել է տեղի ֆրանկամասոնական լոժային (կազմակերպության բաժանմունք), որից հետո տեղափոխվել է Բուդապեշտ և 1907 թվականին դարձել է «Népszava» (Ժողովրդի ձայն) թերթի խմբագիրը։ Բուդապեշտում Կոնֆիի զինակիցներից է դարձել Օսկար Յասին, որը ևս ֆրանկամասոնական արմատական քաղաքական լոժայի կազմում էր։ 1908-1914 թվականներին Կունֆին եղել է «Szocializmus» թերթի խմբագիրը։ Բարեկամական հարաբերություններ մեջ է եղել բանաստեղծ Էնդրե Ադիի հետ, սատար եղել նրա հեղափոխական հայացքներին և «Քսաներորդ դար» կազմակերպությանը։ Ադիի բանաստեղծությունները տպագրվել են բազմաթիվ թերթերում՝ շնորհիվ Կունֆիի ջանքերի։
1918 թվականին Ավստրո-Հունգարիայում հեղափոխական շարժման սկսելուց հետո Կունֆին ընտրվել է Հունգարիայի Ազգային խորհրդում։ Միխայ Կարոյիի կառավարության ժամանակ նա եղել է աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարար (առանց պորտֆելի), ինչպես նաև Խորվաթիայի, Սլավոնիայի և Դալմաթիայի գործերով նախարար։ Դենեշ Բերինկեիի կառավարության ժամանակ նա զբաղեցրել է կրթության նախարարի պաշտոնը։ Հունգարական խորհրդային միության գոյության ժամանակ 1919 թվականին եղել է կրթության ժողկոմ։ 1919 թվականի հունիսին Կունֆին պաշտոնաթող է եղել, հանդես է եկել Հանրապետության բռնապետության դեմ, իսկ Հունգարական խորհրդային միության անկումից հետո սպիտակ տեռորից փախել է Ավստրիա, որտեղ դարձել է ավստրիական «Arbeiter Zeitung» և «Világosság» հունգարալեզու թերթերի խմբագիրը։ 1929 թվականին Կունֆին ինքնասպան է եղել՝ թունավորվելով վերոնալից (քնաբեր դեղ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Új magyar irodalmi lexikon II. (H-Ö). Főszerk. Péter László. Budapest: Akadémiai. 1994. 1166. o. ISBN 963-05-6806-3
Új magyar életrajzi lexikon III. (H-K). Főszerk. Markó László. Budapest: Magyar Könyvklub. 2002. 1253—1254. o. ISBN 9635474148
Köves Rózsa-Erényi Tibor: Kunfi Zsigmond életútja. Budapest, 1974, Kossuth Könyvkiadó, 387 old.
Erényi Tibor: Kunfi Zsigmond. Életek és korok. Budapest, 1974, Akadémiai Kiadó-Zrínyi Kiadó, 289 old.
Kunfi Zsigmond. Magyar Életrajzi Index. Petőfi Irodalmi Múzeum. Hozzáférés ideje: 2016. február 12.


== Արտաքին հղումներ ==
Հոդված Հունգարական կենսագրական բառարանում (հունգարերեն)
942

942 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 942 թվականն է, 
X դարի 42-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Քլեյ շրջան (Ֆլորիդա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քլեյ շրջան (այլ կիրառումներ)Քլեյ շրջան (անգլ.՝ Clay County), ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.557 կմ² է, բնակչությունը՝ 190.865 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գրին Քով Սպրինգս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1858 թ.։
Կաասի գործ

Կաասի գործ, Ֆրանսիայում տեղի ունեցած երկարատև միջադեպ։ Ամեն ինչ սկսվել է 1992 թվականի ապրիլի 5-ին, երբ Սիլվան Կաաս անունով մի երիտասարդ կին սպանվել էր իր տանը, մինչդեռ նրա ամուսինն ու նրանց չորս երեխաները բացակայում էին։ 


== Դատական սխալ ==
Սիլվիան Կաասը սպանվել է իր տանը, որը գտնվում է Անվիլ-Ամբուրվիլում (Ծովամերձ Սեն), 1992 թվականի ապրիլի 5-ին։ Նա սպանվել է իր սեփական զենքից՝ վինչեստերից։ Այդ ժամանակ Անդրե Կաասը երեխաների հետ գնացել էր Ռուանի կինոթատրոն։ Վերադառնալուց հետո նրանք հայտնաբերել են, որ իրենց տանը սպանություն է տեղի ունեցել։ Սիլվիանի դիակը պառկած է եղել իրենց տան երկրորդ հարկում՝ պարանոցի շուրջ հեռախոսային լարով։
Հետագայում նրա ամուսինը՝ Անդրե Կաասը (ծնված 1951 թվականի նոյեմբերի 20-ին Մարոկկոյում) ձերբակալվել և մեղադրվել է իր կնոջ սպանության մեջ։ Ձերբակալման պահին նա հարուստ գործարար էր՝ սկանդալային անձնական կյանքով։ Նա բազմաթիվ սիրուհիներ է ունեցել, նրա կինը նույնպես դավաճանել է նրան, ամուսինները սվինգեր են եղել։ 
Մի քանի տարի անց նա ազատ է արձակվել բանտից, իսկ 2004 թվականի մարտի 26-ին նրա վրայից հանվել են բոլոր մեղադրանքները։ Կաասը 173 000 եվրո է ստացել որպես փոխհատուցում։ Սիլվան Կաասի իրական մարդասպանը չի հայտնաբերվել։ «Կաասի գործ» թեմայով մի քանի գիրք է գրվել և նկարահանվել են մի շարք վավերագրական ֆիլմեր։


== Տես նաև ==
Թոմաշ Կոմենդի գործ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
André Kaas veut retrouver le meurtrier de sa femme


== Գրականություն ==
André Kaas, Pas de pitié pour les innocents : Les terribles conséquences d'une erreur judiciaire, Michel Lafon, 2005 978-2-7499-0372-9
Nathalie Kaas, Mais tout va très bien, Calmann-Lévy, 1999 978-2-7021-2947-0
Աստերոիդների ցանկ (46501-46600)

Աստերոիդների ցանկ (46401-46500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (46601-46700)
 Աստերոիդների ցանկ (46401-46500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (46601-46700)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (45001)-(50000)»։ www.minorplanetcenter.net
Զբոսաշրջության համաշխարհային օր

1980 թվականից սկսած Միավորված ազգերի կազմակերպության Համաշխարհային զբոսաշրջային կազմակերպությունը սեպտեմբերի 27-ը նշում է որպես Զբոսաշրջության համաշխարհային օր։ Զբոսաշրջության համաշխարհային օրը նշելու համար ընտրվել է այդ ամսաթիվը, քանի որ 1970 թվականին հենց այդ օրն է ընդունվել ՀԶԿ կանոնադրությունը։ ՀԶԿ կանոնադրության ընդունումը համարվում է համաշխարհային զբոսաշրջության զարգացման կարևորագույն փուլը։ Այդ օրվա նպատակն է միջազգային հանրության իրազեկությունը բարձրացնել զբոսաշրջության դերի վերաբերյալ և ցույց տալ, թե ինչպես է այն ազդում համաշխարհային սոցիալ, մշակութային, քաղաքական և տնտեսական արժեքների վրա։ 2017 թվականին օրվա կարգախոսն էր «Կայուն զբոսաշրջությունը»։ 2018 թվականի կարգախոսն էր «Զբոսաշրջությունը և թվային փոխակերպումները»։ 1997 թվականի հոկտեմբերին Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում կայացած ՀԶԿ տասներորդ համագումարի ժամանակ ՀԶԿ Գլխավոր Ասամբլեան որոշեց յուրաքանչյուր տարի նշանակել հյուրընկալ երկիր Զբոսաշրջության համաշխարհային օրը պատշաճ տոնելու համար։ 2003 թվականի հոկտեմբերին կազմակերպության Պեկինում կայացած 15-րդ համագումարի ժամանակ Ասամբլեան որոշեց Զբոսաշրջության համաշխարհային օրը նշել հետևյալ աշխարհագրական հերթականությամբ՝ 2006 թվականին Եվրոպայում, 2007 թվականին Հարավային Ասիայում, 2008 թվականին Ամերիկաներում, 2009 թվականին Աֆրիկայում և 2011 թվականին Միջին Արևելքում։ Սեպտեմբերի 27-ը Զբոսաշրջության համաշխարհային օր հռչակելու առաջարկը արել է նիգերացի Իգնատիուս Ամադուվա Ատիգբին։ 2009 թվականին նա պաշտոնապես ճանաչվեց այդ ներդրման համար։ Զբոսաշրջության համաշխարհային օրվա գույնը կապույտն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Զբոսաշրջության համաշխարհային օր Archived 2017-03-18 at the Wayback Machine.
Sangam University Bhilwara Rajasthan - World Tourism Day 2012
Գյոլեի անտառ

Գյոլեի անտառ, Գյոլայի անտառ, անտառ Հայկական լեռնաշխարհում, Կուրի վերնագավառում, Գյոլեի շրջանում։ Խիտ և նշանավոր անտառ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոնցանո Մոնֆերատո

Պոնցանո Մոնֆերատո  (իտալերեն՝ Ponzano Monferrato), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 397 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 34 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15020։ Հեռախոսային կոդ՝ v։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (297101-297200)

Աստերոիդների ցանկ (297001-297100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (297201-297300)
 Աստերոիդների ցանկ (297001-297100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (297201-297300)
Նիկոլայ Զելինսկի

Նիկոլայ Դմիտրիևիչ Զելինսկի (ռուս.՝ Николай Дмитриевич Зелинский, հունվարի 25 (փետրվարի 6), 1861, Տիրասպոլ, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 31, 1953(1953-07-31), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային քիմիկոս-օրգանիկ։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1929), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1945)։


== Կենսագրություն ==
Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի գավառային գիմնազիայում, ապա Օդեսայի գիմնազիան։ 1884 թ. ավարտել է Օդեսայի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի բնագիտական բաժինը։ 1891 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն և ապա աշխատանքի անցել Մոսկվայի համալսարանում։ Հիմնականում զբաղվել է օրգանական կատալիզի, ածխաջրածինների և նավթի քիմիայի հարցերով։ Նավթի ծանր ածխաջրածինների կատալիտիկ ճեղքմամբ ստացել է նոր բենզիններ և արժեքավոր արոմատիկ ածխաջրածիններ, որոնք ներկերի, պայթուցիկ նյութերի, սինթետիկ կաուչուկի են սինթեզի համար ելանյութեր են։ Ստեղծել է ածխային հակագազը (1915 թ.)։ Զելինսկին արժանացել է պետական մրցանակի (1942, 1946, 1948 թթ.)։


== Անձնական կյանք ==
Առաջին կինը- Ռաիսա (մահվան թվականը 1906 թ.) - ամուսնացած են եղել 25 տարի։
Երկրորդ կինը - Եվգենիա Կուզմին Կարավաևա, դաշնակահար - ամուսնացած են եղել 25 տարի։
Աղջիկը՝ Ռաիսա Զելինսկի Պլատե (1910-2001 թթ.)։
Երրորդ կինը - Նինա Եվգենյովա Ժուկովսկի Բոգ, նկարչուհի - ամուսնացած են եղել 20 տարի։
Որդի՝ Անդրեյ
Որդի՝ Նիկոլայ.


== Հիշատակ ==
Հուշարձանը Էլեկտրոստալ քաղաքում։ Բացումը կատարվել է 2013 թ. հուլիսին, քիմիա-մեխանիկական գործարանի դիմացը.


== Երկեր ==
Ընտիր երկեր - Հ. 1-2, Մ-Լ, 1941։
Երկերի ժողովածու - Հ. 1-4, Մ., 1954-1960։


== Գրականություն ==
Академик Николай Дмитриевич Зелинский։ Девяностолетие со дня рождения. Сборник. — М., 1952.
Наметкин С. С. Президент Московского общества испытателей природы, академик Николай Дмитриевич Зелинский. К 80-летию со дня рождения. — Б. м., 1941.
Николай Дмитриевич Зелинский / АН СССР։ Материалы к биобиблиографии учёных СССР. Серия химических наук. Вып. 1. — М-Л., 1946.
Казанский Б. А., Несмеянов А. Н., Платэ А. Ф. Работы академика Н. Д. Зелинского и его школы в области химии углеводородов и органического катализа. / Ученые записки МГУ. Вып. 175. — М., 1956.
Фигуровский Н. А. Очерк возникновения и развития угольного противогаза Н. Д. Зелинского. М., 1952.
Платэ А. Ф. Николай Дмитриевич Зелинский // Люди русской науки։ Математика — Механика — Астрономия — Физика — Химия. — М., 1961.
История появления первого отечественного противогаза примечание к книге Де-Лазари А. Н. Химическое оружие на фронтах Мировой войны 1914—1918 гг. Краткий исторический очерк.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
A. N. Nesmeyanov, A. V. Tophiev, B. A. Kazansky and N. I. Shuikin (1953)։ «To the memory of academician Nikolai Dmitrievich Zelinsky»։ Russian Chemical Bulletin 2 (5): 683–690։ doi:10.1007/BF01178843 
S. F. Birch, Delaby R., Birch S. F. (1954)։ «Obituary notices: ... Nicholas Dimitrivich Zelinsky, 1861–1952»։ Journal of the Chemical Society 2 (5): 4059–4064։ doi:10.1039/JR9540004059
Էլիս Ուոլթոն

Էլիս Լուիզա Ուոլթոն (անգլ.՝ Alice Louise Walton,հոկտեմբերի 2, 1949(1949-10-02), Newport, Արկանզաս, ԱՄՆ), ամերիկացի բազմամիլիարդատեր, «Walmart» անդրազգային ցանցի հիմնադիր Սեմ Ուոլթոնի և նրա կնոջ՝ Հելեն Ուոլթոնի դուստրը։ 2018 թվականի մայիսի դրությամբ նրա ունեցվածքը գնահատվել է 41,8 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։  «Ֆորբս» ամսագրի ցուցակում նա դարձել է 2018 թվականի երկրորդ ամենահարուստ կինը և աշխարհի 18-րդ ամենահարուստ մարդը։


== Կենսագրություն ==
Էլիս Ուոլթոնը ծնվել է 1949 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, «Walmart» խանութների ցանցի հիմնադիրներ Սեմյուել Մուր և Հելեն Ռոբսոն Ուոլթոնների ընտանիքում։ Նա իր մանկությունն անցկացրել է Արկանզաս նահանգի Նյուպորտ քաղաքում գտնվող հայրական կալվածքում։ Էլիսից բացի, ընտանիքում եղել են երեք եղբայրներ՝ Ռոբը, Ջիմը և Ջոնը։
Դպրոցն ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Տրինիտիի համալսարան (Սան Անտոնիո, Տեխաս)։ Այստեղ նա ստացել է ֆինանսական և տնտեսական գործունեության բակալավրի աստիճան։ Էլիսն իր մասնագիտական կարիերան սկսել է ընտանեկան ընկերությունում ։
Ավելի ուշ, Ուոլթոնն աշխատել է որպես փոխնախագահ և զբաղվել է բոլոր այն միջոցառումների ղեկավարմամբ, որոնք կապված են եղել «Arvest» բանկի ներդրումների հետ։ 1988 թվականին Էլիս Ուոլթոնը դարձել է «Llama» սեփական ներդրումային ֆինանսական կազմակերպության հիմնադիրը։ Նա դարձել է սեփական բանկի նախագահ, միաժամանակ եղել է կառավարիչ և գլխավոր տնօրեն։ Հոր մահից հետո, փակել է իր բանկը և մեկնել Տեխասում ապրելու, և Միլսապ ագարակում սկսել է զբաղվել ձիաբուծությամբ։
Ուոլթոնը հետաքրքրվել է նկարների հավաքածուներով։ 2004 թվականին Նյու Յորքում կայացել է աճուրդ, որտեղ նա 20 միլիոն դոլարով ձեռք է բերել արվեստի առարկաներ։ 2005 թվականին Էլիս Ուոլթոնը գնել է բնանկարիչ Աշեր Բրաուն Դյուրանի նկարների հավաքածուն, ինչպես նաև ձեռք է բերել Ուինսլոու Հոմերի և Էդվարդ Գոպերի աշխատանքները։
Նա հովանավորել է հայտնի արվեստագետների, բանաստեղծների և ակտիվորեն ներգրավված է եղել Միացյալ Նահանգների մշակութային կյանքում։ Արվեստի հանդեպ սիրո շնորհիվ Ուոլթոնն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել «Ուոլթոնի ընտանիքի հիմնադրամ»-ում և դարձել է նրա ղեկավարը։ Այս կազմակերպության շնորհիվ ամերիկյան արվեստի զարգացման թանգարանը հետագա զարգացման հնարավորություն է ստացել։ Թանգարանում բացվել են ուսումնական դասընթացներ և կազմակերպվել մշակութային համագործակցություն։ Էլիս Ուոլթոնը նաև ֆինանսավորել է պետական ծ րագրեր, որոնց թվում է 1998 թվականին Բենթոնվիլում կառուցված օդանավակայանը, որի տերմինալներից մեկը կոչվել է նրա անունով։


== Անձնական կյանք ==
Էլիս Ուոլթոնն առաջին անգամ ամուսնացել է 24 տարեկանում։ Նրա ընտրյալը եղել է բանկիր, Լուիզիանա նահանգից։ Սակայն նրանց ամուսնությունը երկար չի տևել, 2,5 տարի անց ամուսինները բաժանվել են։ Երկրորդ անգամ Ուոլթոնն ամուսնացել է բանվորի հետ, որը նրանց տանը լողավազան է կառուցել, սակայն այդ ամուսնությունը ևս ավարտվել է ամուսնալուծությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Forbes The World’S Billionaires: Alice Walton Archived 2017-01-25 at the Wayback Machine., 2007
Forbes The 400 Richest Americans: Alice Walton, 2007
Կենտավրոս (դիցաբանություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կենտավրոս (այլ կիրառումներ)Կենտավրոսներ (լատ.՝ centaurus, հին հունարեն՝ Κένταυροι, Κένταυρος), ըստ հին հունական առասպելաբանության, կիսամարդ-կիսաձիերի տեսքով լեռնային կամ անտառային դևեր։ Համարվել են Դիոնիսոսի արբանյակները։


== Առասպելաբանություն ==
Հայերենում օգտագործվել է նաև «Հուշկապարիկ» ձևով։ Մի զրույցի համաձայն, Կենտավրոսները սկզբում բնակվել են Թեսալիայի Ետա և Պեղիոն լեռներում։ Թեսալացի լապիթներ ցեղի առաջնորդ Պեյրիթոսի հարսանիքին հրավիրված գինեմոլ կենտավրոսները հարբելով, փորձել են առևանգել հարսնացուին և ուրիշ կանանց, որի պատճառով լապիթները կոտորել են նրանց։
Փրկված Կենտավրոսները վերաբնակվել են Եպիրոսում և Հունաստանի այլ մարզերում։ Սկզբում անտիկ քանդակագործները կենտավրոսներին պատկերել են մարդկային մարմինը ձիու հետնամասին կցած։ Սակայն առավել ուշ շրջանում ձիու իրանին և կրծքին ավելացնում էին մարդկային իրանի վերին մասը։


== Կարդացեք նաև ==
M. Grant and J. Hazel. Who's Who in Greek Mythology. David McKay & Co Inc, 1979.
Rose Carol (2001)։ Giants, Monsters, and Dragons: An Encyclopedia of Folklore, Legend, and Myth։ New York, New York: W. W. Norton & Company, Inc.։ էջ 72։ ISBN 0-393-32211-4 
Հարի Փոթեր, 1-ին, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 7-րդ գրքեր։
The Chronicles of Narnia, 2-րդ գիրք
Percy Jackson & the Olympians, 1-ին, 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ գրքեր։
Frédérick S. Parker. Finding the Kingdom of the Centaurs.
Կաշինո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կաշինո (այլ կիրառումներ)Կաշինո (ռուս.՝ Кашино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էյան (կանտոն)

Էյան (ֆր.՝ Ayen), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կոռեզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բրիվ լա Գեյյարդ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 8248 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1902 է։ Կանտոնում կա 11 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Հոգեհանգիստ

Հոգեհանգիստ, հանգուցյալի հոգու հանգստյան համար կատարվող եկեղեցական արարողություն։ «Հոգեհանգիստ»-ը կատարվում է հանգուցյալի մահվան երրորդ, իններորդ, 
քսաներորդ, քառասուներորդ օրերին, ինչպես և ծննդյան ու մահվան տարելիցներին (ուղղափառների մեջ)։ Հայերի մոտ ընդունված է «Հոգեհանգիստ»-ի արարողություններ կատարել հուղարկավորման նախորդ երեկոյան, նաև մահվան յոթերորդ, քառասուներորդ օրերին, տարելիցին, կրոնական նշանավոր տոներին՝ եկեղեցական (այժմ՝ նաև աշխարհիկ) տխուր երաժշտության և աղոթքների ուղեկցությամբ։ 
Ընդունված է նաև այսպես կոչված քաղաքացիական «Հոգեհանգիստ»-ը, որի ընթացքում տեղի է ունենում սգո հավաք, դագաղի մոտ կարգվում է պատվո պահակ։
Նիկիտինկա (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկիտինկաՆիկիտինկա (ռուս.՝ Никитинка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 5 մարդ։
Գտնվում է շրջանի արևելյան մասում՝ Վյազմա քաղաքից 24 կմ արևելք, Վյազմա - Կալուգա - Տուլա - Ռյազան P132 մայրուղուց 26 կմ արևելք, Մոլոդկա գետից մեկ կիլոմետր հեռավորության վրա։ Ժիժալո երկաթուղային կայարանը Վյազմա-Կալուգա գծի վրա գտնվում է գյուղից 3 կմ հարավ։


== Պատմություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին՝ 1941 թվականի հոկտեմբերին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի մարտին։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մասնակցությունների համակարգ

Մասնակցությունների համակարգ մի բաժնետիրական ընկերության վերահսկողությունը (երբեմն փոխադարձ) մյուսների նկատմամբ՝ նրանց արժեթղթերը գնելու միջոցով։ Կապիտալների սերտաճման ձև է, զարգացման բարձր մակարդակի է հասնում իմպերիալիզմի փուլում։ Այն է, որ գլխադաս՝ «մայր» ընկերությունը ձեռք է բերում մյուս՝ «դուստր» ընկերության բաժնետոմսերի հսկիչ ծրարը, իսկ վերջինն իրեն է ենթարկում «թոռ» ընկերությունները։ Մասնակցությունների համակարգը կազմավորվում է հիմնականում երեք ձևով, խոշոր ձեռնարկատերերն ու բանկատերերը տիրում են առևտրաարդյունաբերական կորպորացիաների և ֆինանսավարկային հիմնարկությունների բաժնետոմսերը, վերջինները գնում են առետրաարդյունաբերական կորպորացիաների բաժնետոմսերը, և հակառակը։ Այսպիսով, մեծաթիվ ձեռնարկություններ բազմաստիճան կախվածության մեջ են ընկնում ֆինանսական խմբերից կամ առանձին ֆինանսական մագնատներից, որոնք հնարավորություն են ստանում տնօրինել օտար կապիտալը (նույնիսկ բաժնետոմսերի 10-20%-ի դեպքում) և վերահսկվող ձեռնարկություններից մենաշնորհային բարձր շահույթ կորզել։ Մասնակցությունների համակարգը ամրապնդվում է անձնական ունիայով և ֆինանսական երկարաժամկետ կապերով։ 
Կաղապար:Բիզնես-անավարտ
Վարդենյաց լեռնանցք

Վարդենյաց լեռնանցք, լեռնանցք Վարդենիսի լեռնաշղթայի արևմտյան մասում՝ 2410 մ բարձրության վրա՝ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Վարդենյանց լեռնանցքը Սևանի ավազանն Արգիճիի հովտով կապում է Վայքին։ Վարդենյաց լեռնանցքով անցնում է Մարտունի-Եղեգնաձոր ավտոխճուղին։ Այստեղ է գտնվում Օրբելյանների իջևանատունը (նախկինում՝ Սուլեմայի (Սելիմի) քարավանատունը) (XIV դար)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանագազ

Մանագազ (ռուս.՝ Манагаз, բաշկիրերեն՝ Мәнәгәз), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 41 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սատեր շրջան (Կալիֆոռնիա)

Սատեր շրջան (անգլ.՝ Sutter County), ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1562 կմ² է, բնակչությունը՝ 94737 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Յուբա Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Դարանակ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դարանակ (այլ կիրառումներ)Դարանակ (Դարա), գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Սևանի լեռների ստորոտին, լճափից ոչ հեռու, Հավսաթաղք գետի հովտում, մարզկենտրոն Գավառից 99կմ արևելք։ Դարանակ է վերանվանվել 1991 թվականի ապրիլի 3ին։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1980մ բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Դարանակը հիմնադրել են 1921 թվականին հարևան Փամբակ գյուղից տեղափոխվածները։


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ և ծխախոտագործությամբ։


== Պատմամշակութային կառույց ==
Գյուղից արևելք գտնվում է Հին Դարանակ գյուղատեղին (13-16դդ.)։


== Տես նաև ==
Գեղարքունիքի մարզ


== Արտաքին հղումներ ==
2001 թվականի Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները, Հայաստանի վիճակագրական կոմիտե
Brady Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 48, available online at the website of the Internet Archive:


== Ծանոթագրություններ ==
Կզըլքիլիսա Ստորին

Կզըլքիլիսա Ստորին, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գորիսի գիշերօթիկ դպրոց

Գորիսի թիվ 1 հատուկ դպրոց (գիշերօթիկ)՝ պետական հանրակրթական ուսումնական հաստատություն  ՀՀ Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքում։


== Պատմություն ==
Դպրոցը  հիմնադրվել է 1977 թվականին՝ 95 աշակերտով։ նախկինում այն  թույլ տեսնող երեխաների համար էր։  Հիմնադիր տնօրենն է եղել Դրաստամատ Օհանյանը, ուսմասվարը՝ Արարատ Այվազյանը։ 1990 թվականին դպրոցը վերանվանվել է սոցիալապես անապահով և տեսողության խանգարում ունեցող երեխաների գիշերօթիկ միջնակարգ դպրոց։ 2001-2002 ուսումնական տարում դպրոցում սովորող աշակերտների առավելագույն թիվը կազմել է 310։ 2005 թվականից դպրոցը կոչվում է թիվ 1 հատուկ միջնակարգ դպրոց, որտեղ ընդգրկված է ծնողազուրկ, ծնողական խնամքից զրկված և տեսողական խանգարումներ ունեցող 276 աշակերտ։
2014 թվականին դպրոցը լուծարվել է և աշակերտները տեղաբաշխվել են տարբեր դպրոցներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Կարեն Սահակյան «Ուրվագիծ Գորիսի կրթական համակարգի պատմության»
Գրիբսկով (կոմունա)

Գրիբսկով (դան․՝ Gribskov Kommune), դանիական կոմունա Հովեդստադեն մարզի կազմում։ Մակերեսը 280 կմ² է, ինչը կազմում է Դանիայի ընդհանուր մակերեսի 0,65 %-ը առանց Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների։ 2008 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ բնակչության թիվը 40512 է (տղամարդիկ՝ 20189, կանայք՝ 20323, օտարերկրյա քաղաքացիներ՝ 1354)։


== Երկաթուղային կայարաններ ==


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Գրիբսկովը borger.dk կայքում(չաշխատող հղում)(դան.)
Լոբեկե (ազգային պարկ)

«Լոբեկե» (անգլ.՝ Lobéké National Park, ֆր.՝ Parc national de Lobéké), ազգային պարկ Կամերունիի հարավարևելյան մասում, Մոլունդուի Արևելյան շրջանում։ Սանգայի անտառի մի մասն է։


== Պատմություն ==
1991 թվականին Բնության համաշխարհային հիմնադրամը առաջին անգամ հայտարարեց, որ այս տարածքը պետք է հայտարարվի ազգային պարկ՝ առաջարկելով պաշտպանել 40-400 հազար հա տարածք, բայց պաշտոնապես այգին ստեղծվել է միայն 1999 թվականի հոկտեմբերին։ 2006 թվականի ապրիլի 18-ին Լոբեկեն առաջարկվել է ընդգրկվել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում, բայց 2013 թվականին սկզբի դրությամբ դեռ որոշում չի կայացվել։


== Աշխարհագրություն ==
Լոբեկե ազգային պարկի տարածքը 2178 կմ² է, բնակչությունը մոտ չորս հազար մարդ։Այգին տեղակայված է Կոնգոյի ավազանում, արևելքից սահմանակից է Սանգա գետին, որը այս պահին նաև սահման է Կամերունի, Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության (CAR) և Կոնգոյի միջև։ Լոբեկեն սահմանակից է մյուս ազգային այգիներին, մասնավորապես, Բումբա-Բեկին։ Այգին հետաքրքրաշարժ է նրանով, որ սահմանակից է այլ պետությունների երկու պահպանվող բնական տարածքներների, որոնք նույնպես Սանգայի անտառների մաս են կազմում։


== Բուսական և կենդանական աշխարհ ==
Լոբեկե անտառը կիսով չափ մշտականաչ է, որի մեջ փայտանյութի օգտագործման գործընթացը գրեթե երբեք տեղի չի ունեցել։ Ծառերի լայն տեսականիով (ավելի քան 300 տեսակ) գերակշռում է ստերկուլիևները, սեյբաներ և լիմբաներ։ Մացառները ներառում են մարանտեկաներ (լատ.՝ Marantaceae), իմբիրը, եբենացեաներ (լատ.՝ Ebenaceae) և անոնացեաներ (լատ.՝ Annonaceae)։
Լոբեկն ունի ամենախիտ բնակեցված անտառային փղերից մեկը և Աֆրիկյան արևմտյան ցածրադիր գորիլաները։ Կապիկների այլ տեսակներ, ընձառյուծներ և նրանց տասը տեսակներ նույնպես հայտնաբերված են զգալի թվով։ Կաթնասուններից բացի, Լոբեկեում գրանցվել է թիթեռների 215 տեսակ, ձկների 134 տեսակ, սողունների 18 տեսակ և երկկենցաղների 16 տեսակ։ Լոբեկեի այգին կարևոր տեղ է հազվագյուտ թռչունների կյանքի և բուծման համար, այստեղ կա ավելի քան 330 տեսակ , հատկապես հնարավոր է առանձնացնել աֆրիկյան կանաչ աղավնին և Մալայսկի գոմարը։
Լոբեկում որսագողությունները շատ են, հանցագործները հատուկ ուշադրություն են դարձնում էկզոտիկ կենդանիների փղոսկրին մասնավորապես թռչուններից Աֆրիկյան մոխրագույն թութակին, չնայած այն բանին, որ երկրից թռչունների արտահանումը կառավարության կողմից արգելված էր դեռևս 1997 թվականից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Africa: Cameroon, Central African Republic, Gabon, and Republic of the Congo на сайте worldwildlife.org
«Cameroon: Baka Losing Out to Lobéké and Boumba National Parks»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-12-02-ին   на сайте wrm.org.uy
Congo Basin Tri-National Park Archived 2020-07-14 at the Wayback Machine. на сайте zambezi.com
«WWF-Projekte: Schutz für das grüne Herz Afrikas — Kamerun» (գերմաներեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-19-ին   на сайте junglerivers.de
Է

Է, է, (անվանում։ է), հայկական այբուբենի 7-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «7»։
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 - 406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։


== Է (գոյական) ==

Է տառը նաև գոյական անուն է, որպես արմատ է ծառայում մի շարք բառերի համար՝

Գոյականներ`էություն
մանրէԲայեր`էանալ
անէանալԱծականներ`էական


== Բրայլով ներկայացումը ==
Յունիկոդում ներկայացված է`

մեծատառ՝ «Է». U+0537
փոքրատառ՝ «է». U+0567


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեյսոն Ակուն

Ջեյսոն Բրայանթ Ակուն (անգլ.՝ Jason Bryant Acuña; մայիսի 16, 1973(1973-05-16), Պիզա, Տոսկանա, Իտալիա), ամերիկացի դերասան կասկադյոր, հայտնի է որպես Wee-Man։ «Տարօրինակ մարդիկ» հեռուստաշոուի հիմնական մասնակիցներից։ Չնայած իր ցածր հասակին՝ 1,23 մետր, Ջեյսոնը կրում է պրոֆեսիոնալ սքեյթբորդիստի կոչում։


== Կենսագրություն ==
Ջեյսոն Բրայնթ Ակունը ծնվել է 1973 թվականի մայիսի 16-ին, Իտալիայի Պիզա քաղաքում։ Մեծացել է Տորանսե քաղաքում (Կալիֆոռնիա), և հենց նույն քաղաքում ավարտել դպրոցը։
Ջեյսոնը աշխատել է Big Brother ամսագրում։ Շնորհիվ իր սքեյթբորդ քշելու ունակությամբ, Ակունը արժանացել է Ջեֆ Տրեմեյնի ուշադրությանը, ով միքիչ ուշ հրավիրել է նրան նկարվելու իր ամսագրում։ Այդ ամենից հետո Ակունը հրավիրվել է «Տարօրինակ մարդիկ» հեռուստաշոու։


== Մասնակցություն «Տարօրինակ մարդիկ» շոուում ==


=== Առաջին եթերաշրջան ===
Առաջին սերիայում Ջեյսոնը հրավեր է ստացել նկարվելու «Oompa Loompa» տեսահոլովակում։ Տեսահոլովակում նա սքեյթ էր քշում ամբողջ քաղաքում, զարմացնելով և վախեցնելով մարդկանց։ Այդ համարը դարձավ նրա հայտնի դերերից մեկը, որը նրան հաջողվեց խաղալ։ Ջեյսոնը հաճախ հայտնվում էր Պերեստո Լեյսի դուետներում։ Օրինակ կարող է հանդիսանալ 3-րդ սերիան, որտեղ Ջեյսոնը փախնում է պրոդյուսեր Պրեստոնից։ 8-րդ սերիայում նա Ջոն Նոկսվիլի հետ միասին մասնակցեց «Agressive sledding» էպիզոդին, որտեղ նրանք հագել էին Եղնիկի և Սանայի զգեստներ։


=== Երկրորդ եթերաշրջան ===
Առաջին սերիայում Ջեյսոնը մասնակցել է «Human red carpet» էպիզոդում, որտեղ կատարել է արքայի դերը։ Այդ նույն սերիայում, նա քշել է մինի-հեծանիվ Պեստոնի հետ միասին։


== Ֆիլմագրություն ==
«Տարօրինակ մարդիկ» (2000-2002)
«Տարօրինակ մարդիկ» (2002)
«Սքեյթբորդիստներ» (2003)
«Հիմարներ» (2006)
«Հիմարներ 2,5»  (2007)
«Հիմարներ 3D» (2010)
«Հիմարներ 3,5» (2011)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ջեյսոն 'Wee Man' Ակուն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Դելեզի

Դելեզի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում։ Գտնվում էր Ջուլամերկ քաղաքից 57 կմ արևելք, Մեծ Զաբ գետի ձախակողմյան վտակներից մեկի ակունքի տարածքում։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը լեռնային էր։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 10 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ազնվաձոր (այլ կիրառումներ)

Ազնվաձոր, կարող է վերաբերել՝

Ազնվաձոր - գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզում, Գուգարքի տարածաշրջանում, Վանաձոր քաղաքից 4 կմ հեռավորության վրա
Ազնվաձոր - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառի Գյոզալդարայի գավառակում