Արագ թեստ A խմբի ստրեպտոկոկոկուսի համար

Արագ թեստ A խմբի ստրեպտոկոկոկուսի համար (անգլ.՝ Rapid strep test)՝ լայնորեն կիրառվում է կլինիկաներում, թեստ, որը թույլ է տալիս արագ հայտնաբերել բակտերիալ ֆարինգիտը, որն առաջացրել է ստրեպտոկոկուս A-ն։ Ներկայումս կիրառվում են արագ streptococcal թեստերի մի քանի տեսակներ, որոնցից յուրաքանչյուրը օգտագործում է տարբեր տեխնոլոգիա, բայց դրանք բոլորն ուղղված են անձի կոկորդում A խմբի streptococci-ի առկայության հայտնաբերմանը արձագանքելով նրանց համար նախատեսված հատուկ անտիգեններին։


== Բժշկական օգտագործում ==
Ստրեպտոկոկի արագ հետազոտության հիման վրա բժիշկը կարող է որոշել հակաբիոտիկ նշանակել կոկորդի ֆարինգիտ ունեցող անձին։ Վիրուսային վարակները ֆարինգիտի մեծ մասի պատճառն են, սակայն դրանց զգալի մասը (երեխաների մոտ 20% - ից 40% և մեծահասակների մոտ 5% - ից 15%) պայմանավորված է բակտերիալ վարակներով։ Վիրուսային և բակտերիալ վարակի ախտանիշները դժվար է տարբերել միմյանցից, բայց միայն բակտերիալ ֆարինգիտը կարող է արդյունավետ բուժվել հակաբիոտիկներով։ Քանի որ բակտերիալ ֆարինգիտի հիմնական պատճառը A խմբի streptococci-ն է, դրա առկայությունը մարդու կոկորդում կարող է պատճառ հանդիսանալ հիվանդին հակաբիոտիկ նշանակելու համար։ Streptococcal pharyngitis-ը ինքնասահմանափակող վարակ է, որը սովորաբար անցնում է մեկ շաբաթվա ընթացքում ՝ առանց դեղորայքի անհրաժեշտության, բայց, այնուամենայնիվ, հակաբիոտիկները կարող են նվազեցնել հիվանդության տևողությունը և ծանրությունը և նվազեցնել որոշ հազվագյուտ, բայց լուրջ բարդությունների ռիսկը։
Streptococci-ի արագ թեստերը կարող են նաև օգտակար լինել հանրային առողջության համար։ Ենթադրվում է, որ հակաբիոտիկների չարաշահումը, ի լրումն անցանկալի կողմնակի ազդեցությունների, կարող է հանգեցնել անհատի մոտ դեղորայքային դիմադրության զարգացմանը բակտերիալ շտամների նկատմամբ։ Օգնելով ճիշտ բացահայտել բակտերիալ վարակը, արագ թեստն օգնում է սահմանափակել հակաբիոտիկների օգտագործումը վիրուսային հիվանդությունների դեպքում, որտեղ դրանք օգտակար չեն։ Որոշ կլինիկական ուղեցույցներ խորհուրդ են տալիս արագ թեստերի օգտագործումը ֆարինգիտ ունեցող մարդկանց համար, իսկ մյուսները խորհուրդ չի տրվում։ Արագ թեստի կիրառումը կարող է արդյունավետ լինել քիչ զարգացած երկրներում, որտեղ streptococcal ինֆեկցիաներն առավել տարածված են, բայց թեստավորումն այնքան էլ տարածված չէ այդ տարածաշրջաններում։
Կոկորդի մանրէաբանական մեթոդի կիրառումը արագ թեստի հուսալի և մատչելի այլընտրանք է, որն ունի հատուկ առանձնահատկություն։ Այնուամենայնիվ, մանրէաբանական մեթոդների կիրառումը պահանջում է հատուկ միջոցների օգտագործում և սովորաբար արդյունք ստանալու համար տևում է 48 ժամ, մինչդեռ արագ թեստը կարող է արդյունք տալ մի քանի րոպեի ընթացքում։


== Ընթացակարգը և տեսակները ==
Առաջին քայլը փորձարկվողի կոկորդը խոնավացնելն է՝ նմուշ վերցնելու համար։ Արագ թեստերի մեծ մասում այս նմուշն այնուհետև ենթարկվում է հակամարմիններ պարունակող ռեագենտին։ Դրական արդյունքը ուղեկցվում է որոշակի տեսանելի արդյունքով։ Գոյություն ունեն արագ թեստի երեք հիմնական տեսակ՝ լատեքսայի թեստ, որը մշակվել է 1980-ականներին և հիմնականում հնացած է։ Այն օգտագործում է լատեքսային գնդիկներ, որոնք ծածկված են անտիգեններով, որոնք նկատելիորեն կուտակվում են հակամարմինների շուրջ, եթե այդպիսիք կան իմունոխրոմատոգրաֆիկ վերլուծություն է որը ներկայումս արագ թեստի ամենատարածված տեսակն է։ Նմուշը կիրառվում է նիտրոցելյուլոզային թաղանթի շերտերի վրա, և եթե առկա են ստրեպտոկոկային անտիգեններ, դրանք կտեղափոխեն թաղանթը կազմելով հակամարմինների հետ կապված անտիգենի տեսանելի գիծ, օպտիկական իմունոալիզացիա, որը նորագույն և ավելի թանկ թեստ է։ Այն ներառում է նմուշը հակամարմինների հետ խառնելը, այնուհետև թաղանթի վրա հատուկ սուբստրատի օգտագործումը, որը փոխում է գույնը՝ ազդարարելով ստրեպտոկոկային հակագենի առկայությունը կամ բացակայությունը, որը որոշում է դրա առկայությունը հիվանդի կոկորդում։


== Ծանոթագրություններ ==