Վայոմինգ

Վայոմինգ (անգլերեն՝  Wyoming), նահանգ ԱՄՆ-ի արևմտյան մասում։ Նահանգի տարածքը կազմում է 156,000-ից ավելի քառակուսի կիլոմետր։ Այս ցուցանիշով 10-րդ տեղն է զբաղեցնում Ամերիկայի նահանգների մեջ։ Նահանգի բնակչությունը 600,000-ից քիչ է, և այս ցուցանիշով այն վերջինն է ԱՄՆ նահանգների մեջ և նախավերջինը` բնակչության խտությամբ։ Վայոմինգը հյուսիսում սահմանակից է Մոնթանային, արևելքում՝ Հարավային Դակոտային և Նեբրասկային, հարավում՝ Կոլորադոյին, հարավ-արևմուտքում՝ Յութային և արևմուտքում՝ Այդահոյին։ Նահանգի կենտրոնը և ամենախիտ բնակեցված քաղաքը Շայենն է, որի բնակչությունն 2013 թվականի տվյալներով 62,448 է։
Արևելքի 2/3 մասը ծածկված է լեռնաշղթաններով։


== Աշխարհագրություն ==

Վայոմինիգ նահանգի մակերեսը կազմում է 253 348 կմ² (ԱՄՆ նահանգների մեջ զբաղեցնում է 10-րդ տեղը)։ Հյուսիսից նահանգը սահմանակից է Մոնտանային, արևելքից սահմանակից է Հարավային Դակոտային և Նեբրասկային, հարավից սահմանակից է Կոլորադոյին և Յուտային, արևմուտքից` Այդահոյին։ 
Նահանգի արևմտյան մասը զբաղեցնում են ժայռոտ լեռները, ամենաբարձր կետը Գաննեթթ Պիկ լեռն է (4207 մ)։ Միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 2042 մետր։ Նահանգի արևելյան մեծ մասը զբաղեցնում են դաշտավայրերը, Բլեյք-Հիլսի լեռները անցնում են այդ դաշտավայրերով։ Նահանգի հարավ արևմտյան մասում գտնվում է Վայմոնգի բարձրավանդակը։ Գլխավոր գետերն են Ելոուսթոն, Գրին-Րիվեր և Սնեյք գետերը։
Նահանգի 16%-ը ծածկված է անտառներով, այդ թվում` արժեքավոր ծառատեսակներով, որոնցից են եղևնին, սոճին, բարդին և այլն։


=== Կլիմա ===
Վայոմինգի կլիման մայրցամաքային կիսաչորային է և ամբողջ տարվա ընթացքում տեղի են ունենում ջերմաստիճանի մեծ տատանումներ։ Ամռանը ջերմաստիճանը բավականին բարձր է. հուլիս ամսին հասնում  է 29-37 °C-ի, իսկ բարձրադիր վայրերում` 21°С:
Նույնիսկ բարձրադիր շրջաններում գիշերը ջերմաստիճանը զով է։ Ձմռանը ցուրտ է, սակայն ցուրտ եղանակին փոխարինում է մեղմ եղանակը։ Չինուկ կոչվող քամիները փչում են այդ տարածքներով և ձմռանը կարող են անսովոր բարձր ջերմաստիճանի պատճառ դառնալ։ Տեղումների մեծ մասը տեղում է ուշ գարնանը և վաղ ամռանը։ Նահանգի մեծ մասում տեղումների քանակը մեկ տարվա ընթացքում անձրևի տեսքով հասնում է 250 մմ-ի, չնայած որոշ լեռնային շրջաններում արդեն ձյան տեսքով հասնում է 510 մմ-ի։ Երբևէ արձանագրված ամենաբարձր ջերմաստիճանը Վայմոնգում եղել է 46 °C-ը (ֆիքսվել է 1900 թվականի հուլիսի 12-ին Բեյսինում), իսկ ամենացածր ջերմաստիճանը -54 °C-ն է (1933 թվականի փետրվարի 9-ին Րիվերսայդում)։
Նահանգի ցանկացած մասում կլիման կախված է ծովի մակարդակի բարձրությունից և տեղանքի բնույթից։ Այս գործոնները սահմանում են տեղական օդային հոսանքները և ջերմաստիճանի տատանումները բերել են տարափ և խոնավություն։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2001 թվականի հուլիսի 1-ի ԱՄՆ մարդահամարի բյուրոյի նահանգը ունի 568,158 բնակչություն և համեմատած 2010 թվականի մարդահամարի բնակչությունը աճել է 0.8%-ով ։ 2004 թվականի տվյալներով նահանգի բնակչության 2.2%-ը (11 հազար մարդ) ծնվել է ԱՄՆ-ի տարածքից դուրս։ Բնակչության խտությունը կազմում է ընդամենը 2.6 մարդ 1 կմ  քառակուսու վրա (երկրորդ ամենափոքր ցուցանիշն է Ալյասկայում)։ 2000 թվականի տվյալներով նահանգը ունի հետևեյալ ռասայական կազմը.

սպիտակամորթներ (96.19%),
աֆրոամերիկացիներ (1.01%),
բնիկ ամերիկացիներ (3.06%),
ասիացիներ (0.84%),
օվկիանիացիներ (0.13%):Սպիտակամորթները բաժանված են հետևյալ կերպ` գերմանացիներ անգլիացիներ, իռլանդացիներ, նորվեգացիներ և շվեդացիներ։


== Տնտեսություն ==
Վայոմինգը հարուստ է օգտակար հանածոներով  (նավթ, բնական գազ, ածուխ, ուրան և աշխարհում խոշորագույն բնական սոդայի պաշարներ), և հանքաարդյունաբերությունը ավանդաբար գերակշռող դիրք է ունեցել նահանգի տնտեսության մեջ։ Նավթի արդյունահանումը սկսվել է 1890-ական թվականներից։ Ուրանի պաշարներ հայտնաբերվել են 1918 թվականին, սակայն արդյունահանումը ակտիվորեն սկսել է զարգանալ 1950 թվականից։ Նահանգում հիմնականում եկամտի աղբյուր է հանդիսանում զբոսաշրջությունը։ Նահանգի գլխավոր տեսարժան վայրերն են Ելոուսթոուն (ազգային պարկ)ը,  Դևիլզ Թաուերը և Գրանդ Թեթոն ազգային պարկը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


=== Ընտրությունների արդյունքների գրանցման ցուցակ ===
Ընտրությունների արդյունքը մայիսի 1-ի դրությամբ, 2017
Կաղապար:Կուսակցություն
#F8F9FA

{{Կուսակցություն|Անկախ (ԱՄՆ)
Կաղապար:ԿուսակցությունԿաղապար:Կուսակցություն


==== Ընտրությունների արդյունքները Վարչաշրջաններում ====
Հանրապետականներն ունեն ձայների մեծամասնություն Ալբանիայում և Տետոնում, որտեղ նրանք ունեն ընտրողների մեծ ցուցակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Wyoming.gov – Պաշտոնական կայք