Բենյամին Նեթանյահու

Բենյամին Նեթանյահու (եբրայերեն՝ בנימין נתניהו‎, հոկտեմբերի 21, 1949(1949-10-21)[…], Թել Ավիվ, Իսրայել), իսրայելցի քաղաքական գործիչ, Իսրայելի  վարչապետ 2022 թվականի դեկտեմբերից։ Զբաղեցրել է այդ պաշտոնը նաև 1996-1999 և 2009-2021 թվականներին՝ ավելի երկար, քան Իսրայելի որևէ այլ նախկին վարչապետ։ «Լիկուդ» կուսակցության ղեկավարն է։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ մանկություն ===
Բենյամին Նեթանյահուն ծնվել է 1949 թվականին Իսրայելի մայրաքաղաք Թել Ավիվում՝ պատմության պրոֆեսոր Բենզիոն Նեթանյահուի ընտանիքում։ Մանկությունն անցկացրել է Երուսաղեմում։ Դպրոցն ավարտել է ԱՄՆ-ում, ուր տեղափոխվել էր իր ընտանիքը։ Վերադարաձել է Իսրայել 1967 թվականին։


=== Զինվորական ծառայություն ===
Զինվորական ծառայության ընթացքում Բենյամին Նեթանյահուն մասնակցել է տարբեր հատուկ գործողությունների, այդ թվում, հայտնի գործողության՝ ահաբեկիչների կողմից մարդատար ինքնաթիռի առևանգված ուղևորների ազատմանը։ 1972 թվականին արժանացել է բազմաթիվ շքանշանների, նաև եղել է հատուկ նշանակության ուժերի խմբի հրամանատար։ 1973 թվականին Նեթանյահուն մասնակցել է արաբա-իսրայելական պատերազմին, որի ժամանակ ստացել է մայորի կոչում։


=== Կրթություն ===
Բենյամին Նեթանյահուն ստացել է ճարտարապետության բակալավրի և կառավարման մագիստրոսի աստիճաններ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտից։ Ավելի ուշ Հարվարդի համալսարանում Բենյամինը սկսել է ուսումնասիրել քաղաքագիտությունը։


=== Աշխատանքային գործունեություն ===
1976-1982 թվականներին Նեթանյահուն աշխատել է մասնավոր բիզնեսային համակարգում։ Սկզբում նա «Բոստոնի Խորհրդատվական Խումբ»-ի միջազգային հարցերով խորհրդատուների անդամ էր։ Ավելի ուշ նա դարձավ Իսրայելական «Ռիմ Արդյունաբերության» տնօրենների խորհրդի անդամ։
1979 և 1984 թվականներին Նեթանյահուի նախաձեռնությամբ կազմակերպվել է երկու միջազգային կոնֆերանսներ ընդդեմ ահաբեկչությունների։


=== Քաղաքական գործունեություն ===
1982 թվականին Բենյամին Նեթանյահուն նշանակվել է ԱՄՆ-ում Իսրայելի դեսպանատան քաղաքական բաժնի պետ։ 1982 թվականին Բենյամին Նեթանյահուն դարձել է ԱՄՆ-ում Իսրայելի փոխդեսպան։ Այնուհետև 1984 թվականից մինչև 1988 թվականը եղել է ԱՄՆ-ում Իսրայելի դեսպան։ Իսրայել վերադառնալուց հետո 1988 թվականին Նեթանյահուն ընտրվել է Քնեսեթի (Իսրայելի Ազգային Ժողով) պատգամավոր՝ Լիկուդ կուսակցություից։ Ապա դարձել է Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։ 1993 թվականին Բենյամին Նեթանյահուն ընտրվել է Լիկուդ կուսակցության ղեկավար և գլխավորել Քնեսեթի (Իսրայելի Ազգային Ժողով) ընդդիմությունը։


=== Վարչապետ ===
1996 թվականի մայիսին Իսրայելում տեղի ունեցան խորհրդարանական ընտրություններ, որտեղ Լիկուդ կուսակցությունը հաղթեց և կուսակցության ղեկավար Բենյամին Նեթանյահուն դարձավ Իսրայելի Վարչապետ։ Վարչապետության ընթացքում Նեթանյահուն ակտիվորեն պայքարել է ահաբեկչությունների դեմ։ Բենյամին Նեթանյահուի վարչապետության երրորդ տարում կտրուկ նվազեց ահաբեկչությունների թիվը Իսրայելում։ Տնտեսական ոլորտում Նեթանյահուն որդեգրել է ազատականացման քաղաքականությունը։ Իր վարչապետության օրոք նվազել է նաև բյուջեի դեֆիցիտը։ Վարչեպտության օրոք օտարերկրյա ներդրումները զգալիորեն աճել են հասնելով մի քանի միլիարդ դոլարի։ 1999 թվականին Բենյամին Նեթանյահուն հեռացավ քաղաքականությունից։


=== Վերադարձ քաղաքականություն ===
2002 թվականին՝ կրկին վերադարձավ քաղաքականություն։ Սկզբում նա նշանակվեց արտաքին գործերի նախարար, իսկ 2003 թվականին նշանակվեց ֆինանսների նախարար։ Բենյամին Նեթանյահուն նպաստեց տնտեսության դինամիկ զարգացմանը՝ խրախուսելով մասնավոր ընկերություններին։ 2000-2001 թվականներին նվազեց տնտեսության մակարդակը, սակայն այն վերականգնվեց 2003 թվականին և կայունացավ 2004 թվականին։ 2005 թվականից տնտեսական մակարդակը շարունակվեց բարձրանալ՝ միջինը 5% -ով։ Գործազրկության մակարդակը 2003 թվականին նվազեց 11% -ով, իսկ 2005 թվականին նվազեց 9%-ով։ Այդ ամենի շնորհիվ հարյուր հազարավոր իսրայելցիներ գտան աշխատանք։ 2009 թվականին Բենյամին Նեթանյահուն կրկին դարձավ Իսրայելի Վարչապետ և այժմ գտնվում է այդ պաշտոնում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Բենյամին Նեթանյահու
Բենյամին ՆեթանյահուԿաղապար:Քնեսեթի 21-րդ գումարում