Ջենեթ Ֆրեյմ

Ջենեթ Ֆրեյմ (անգլ.՝ Janet Paterson Frame, օգոստոսի 28, 1924(1924-08-28)[…], Դանիդին, Նոր Զելանդիա - հունվարի 29, 2004(2004-01-29)[…], Դանիդին, Նոր Զելանդիա), նորզելանդացի գրող, գրել է անգլերեն։


== Կենսագրություն ==
Երկաթգծի աշխատակցի աղջիկը պատրաստվել է դառնալ ուսուցչուհի, ուսանել է մանկավարժական քոլեջում, երբ 1947 թվականին նրան սխալմամբ ախտորոշել են «շիզոֆրենիա»։ Մինչև 1954 թվականը գտնվել է հոգեբուժական կլինիկաներում, որտեղ ստացել է Էլեկտրաշոկի շուրջ երկու հարյուր սեանս, և միայն Ֆրեյմի՝ «Լագունա» պատմվածքների ժողովածուի համար ստացած մրցանակը ստիպել է բժիշկներին հետ կանգնել նրան լոբոտոմիայի ենթարկելու մտքից (սովորական աշխարհի սահմաններում գոյություն ունենալու փորձառությունը, որ ձեռք է բերվել կլինիկաներում, դարձել է Ֆրեյմի «Դեմքեր ջրում» վեպի հիմքը, 1961 թվական, ավելի ուշ արտացոլվել է ինքնակենսագրական եռերգությունում)։ 1954-1955 թվականներին սկսնակ գրողին մարդկային և գրական աջակցություն է ցույց տալիս հայտնի նորզելանդացի արձակագիր Ֆրենկ Սարջեսոնը։ Նա Ջենեթին առաջարկել է իր տան մի մասը, պնդել է, որ նա ամեն օր գրի, կարդացել և գրախոսել է նրա ձեռագրերը։ Պետական գրական ֆոնդից թոշակ ստանալով՝ 1957 թվականից մինչև 1964 թվականը Ֆրեյմը ապրել է Լոնդոնում։ Վերադառնալով հայրենիք՝ դասավանդել է գրողի վարպետություն Օտագոյի համալսարանում և Դանիդինում, հաճախ ապրել է ԱՄՆ-ում։


== Ճանաչում ==
1983 թվականին պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանով, 1989 թվականին դարձել է բրիտանական ընկերակցության գրական մրցանակի դափնեկիր, 1990 թվականին ստացել է Նոր Զելանդիայի շքանշան, 2003 թվականին եղել է Նոբելյան մրցանակի թեկնածուներից մեկը։ Նրա բանաստեղծությունները և սուր հոգեբանական արձակը թարգմանվել են աշխարհի շատ լեզուներով, ինքնակենսագրական եռերգության վրա նկարահանվել է Ջեյն Կեմպիոնի՝ համաշխարհային հռչակ ստացած «Հրեշտակն իմ սեղանի հետևում» ֆիլմը (1990 թվական)։


== Ստեղծագործություն ==


=== Վեպեր ===
Owls Do Cry (1957)
Faces in the Water (1961)
The Edge of the Alphabet (1962)
Scented Gardens for the Blind (1963)
The Adaptable Man (1963)
A State of Siege (1966)
The Rainbirds (1968)
Intensive Care (1970)
Daughter Buffalo (1972)
Living in the Maniototo (1979)
The Carpathians (1989)
Towards Another Summer (2007)


=== Պատմվածքներ ===
The Lagoon and Other Stories (1951)
Snowman Snowman: Fables and Fantasies (1963)
The Reservoir and Other Stories (1966)
You Are Now Entering the Human Heart (1983)


=== Բանաստեղծություններ ===
The Pocket Mirror (1967)
The Goose Bath (2006)


=== Ինքնակենսագրություն ===
To the Is-Land (1982)
An Angel at My Table (1984)
The Envoy From Mirror City (1985)


== Համահավաք հրատարակություն ==
An Autobiography. Auckland: Century Hutchinson, 1989
Stories and Poems. Auckland: Vintage, Random House, 2004


== Գրականություն գրողի մասին ==
Evans P. An Inward Sun: the Novels of Janet Frame. Wellington: Price Milburn, 1970.
Evans P. Janet Frame. Boston: Twayne, 1977.
Dalziel M. Janet Frame. Wellington: Oxford UP, 1980
Panny J.D. I have what I gave: the fiction of Janet Frame. Wellington: Daphne Brasell Associates Press, 1992.
The Ring of Fire. Essays on Janet Frame/ Delbaere J., ed. Sydney: Dangaroo Press,1992.
The Inward Sun: Celebrating the Life and Work of Janet Frame/ Selected and edited by Elizabeth Alley. Wellington: Daphne Brasell, 1994.
Mercer G. Janet Frame: Subversive Fictions. Dunedin: University of Otago Press, 1994.
Hansson K. The Unstable Manifold: Janet Frame’s Challenge to Determinism. Lund: Lund UP, 1996.
King M. Wrestling with the Angel: A Life of Janet Frame. Washington: Counterpoint, 2000.
Delrez M. Manifold Utopia: The Novels of Janet Frame. Amsterdam: Rodopi, 2002.
King M. An Inward Sun: The World of Janet Frame. Auckland: Penguin, 2002.
Oettli-van Delden S. Surfaces of Strangeness: Janet Frame and the Rhetoric of Madness. Wellington: Victoria UP, 2003.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт(անգլ.)
Մատենագրություն
Փաստագրական ֆիլմ Ջենեթ Ֆրեյմի մասին