armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լիպամեցա

Լիպամեցա (էստ․՝ Lipametsa), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռաիկյուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պուրսակ

Պուրսակ (ֆր.՝ Poursac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 207 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.17 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.39 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 70 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 36 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 107 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 63-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 44։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 58,9 %։ 63 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 59 անձ (31 տղամարդ և 28 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (3 տղամարդ և 1 կին)։ 44 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 29-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE
Տուսկանիա

Տուսկանիա (իտալերեն՝ Tuscania), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 7857 մարդ (ըստ 2004 թվականի), բնակչության խտությունը՝ 37,1 մարդ/կմ2։ Տարածքը կազմում է 208,03 կմ2։ Փոստային ինդեքսը՝ 01017, հեռախոսային կոդը՝ 0761։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը համարվում է Սանտի Սեքոնդիանոն, Վարիանո Մարկելիանոն, որոնց տոնը ամեն տարի նշվում է օգոստոսի 8-ին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ապահունիներ

Ապահունիներ, հայկական նախարարական տոհմ Մեծ Հայքում։ Նրանց ժառանգական կալվածքն էր՝ Տուրուբերան աշխարհի Ապահունիք գավառը։ Ուրարտական արձանագրություններում հիշատակվում են «Աբայենի» անունով։ Մովսես Խորենացին Ապահունիներին համարում է Հայկից սերված, որոնց նախարարական իրավունքը հաստատել էր Վաղարշակ Ա թագավորը։ Ապահունիները ներկայացրած զորաքանակը 1000 ձիավոր էր։ Նրանք այն սակավաթիվ նախարարություններից էին, որոնք արքունիքում զբաղեցնում էին երկու բարձ։ Ըստ Մովսես Խորենացու նրանք զբաղեցնում էին 26-րդ բարձը, Ըստ «Ներսեսի Վարք»-ի՝ 63-րդը, իսկ ըստ Սահակ Պարթևի՝ 11-րդ և 13-րդ բարձերը։ Մեծ Հայքում քրիստոնեության հաստատումից հետո Ապահունիները ունեին առանձին եպիսկոպոսություն։ Ապահունիները, ի դեմս Մանեճ իշխանի, Վարդանանց պատերազմում գործակցում էին Վասակ Սյունուն։ Սեբեոսը Ապահունիներից հիշատակում է Մանվել, Արտավազդ, Վստամ և Հմայակ իշխաններին, որոնք 6-րդ դարի վերջերին պարսկական բանակում կռվում էին քուշանների դեմ։ 6-րդ դարից հետո, մի շարք նախարարությունների նման, Ապահունիների քաղաքական դերը Մեծ Հայքում նվազեց։
Վիսոկոե (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիսոկոեՎիսոկոե (ռուս.՝ Высокое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 507 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռյազանի շրջան

Ռյազանի շրջան (ռուս.՝ Рязанский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ռյազանի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ռյազան։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2170 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 56847 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 26,2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ռոոսա

Ռոոսա (էստ․՝ Röösa), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Վալյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աստերոիդների ցանկ (203101-203200)

Աստերոիդների ցանկ (203001-203100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (203201-203300)
 Աստերոիդների ցանկ (203001-203100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (203201-203300)
Կոռիդո (կոմունա)

Կոռիդո  (իտալերեն՝ Corrido), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 14 317 մարդ, խտությունը՝ 122 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0344։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Կուդմա (այլ կիրառումներ)

Կուդմա, կարող է վերաբերել՝

Կուդմա - գետ Ռուսաստանում, Վոլգայի վտակը
Կուդմա - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Սպիտակ ծով
Կուդմա - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի կազմում
Հիպոգեն միներալներ

Հիպոգեն միներալներ (< հիպո... և Yένεσις - ծագում), միներալներ, որոնք առաջանում են երկրակեղևի խոր հորիզոններում։ Հիպոգեն են սիլիկատային և սուլֆիդային մագմատիկ հալոցքների սառչելու ընթացքում բյուրեղացող բոլոր միներալները (դաշտային սպաթներ, պիրոքսեններ, օլիվին, քրոմիտ, տիտանոմագնետիտ), գազանման միացություններով հարուստ մնացորդային (պեգմատիտային) հալոցքների միներալները (փայլարներ, տոպազ, բերիլ), կոնտակտմետասոմատիկ պրոցեսների միներալները (նռնաքարեր, վեզուվիան, մագնետիտ, պիրոքսեններ, շնելիտ), հիդրոթերմալ հանքային երակների միներալները (ֆլյուորիտ, վոլֆրամիտ, կասիտերիտ, երկաթի, պղնձի, կապարի, ցինկի սուլֆիդներ), հրաբխային գոլորշիացման միներալները (ծծումբ, անուշադր) և այլն։ Հիպոգեն միներալների գերակշռող մասը Երկրի մակերևույթին անկայուն են և հողմահարման պրոցեսների ներգործության շնորհիվ քայքայվելով՝ անցնում են հիպոգեն միներալների։
Կանդերեպ

Կանդերեպ  (ռուս.՝ Кандереп), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Երազանքի հետևից

«Երազանքի հետևից» (անգլ.՝ Teen Spirit), ռեժիսոր Մաքս Մինգելայի բրիտանա-ամերիկյան երաժշտական դրաման։ Գլխավոր դերում Մարի Էլ Ֆենինգն է։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում 2018 թվականի սեպտեմբերի 7-ին։ Միացյալ Նահանգներում պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի ապրիլի 12-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է Վիոլետ անունով մի աղջկա մասին, որը մանկուց երազում է հռչակի մասին և պատրաստվում է համաժողովրդական մրցույթի, որպեսզի հասնի իր երազանքին։


== Դերերում ==


== Քննադատություն ==
Ֆիլմը ստացել Է կինոքննադատների խառը-դրական արձագանքներ։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 71% վարկանիշ, որը հիմնված է 126 գրախոսության վրա, որի միջին միավորը 6,2 է 10-ից։ Metacritic կայքում ֆիլմն ունի 57-ից 100-ի գնահատական՝ 24 քննադատների հիման վրա, ինչը համապատասխանում է «խառը կամ միջին կարծիքներ» կարգավիճակին։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուդովիկո Արիոստո

Լուդովիկո Արիոստո (Իտալերեն: [ludoˈviːko aˈrjɔsto; ariˈɔsto] սեպտեմբերի 8, 1474, Ռեջիո Էմիլիա, Էմիլիա Ռոմանիա - հուլիսի 6, 1533, Ֆեռարա, Duchy of Ferrara, իտալական ուշ Վերածննդի շրջանի բանաստեղծ և թատերագիր։
Ծառայել է Ֆերարայի դուքս Ալֆոնս դ’Էստեի պալատում։ Եղել է պալատական թատրոնի տնօրեն։ Երիտասարդական տարիներին գրել է բանաստեղծություններ և կատակերգություններ՝ լատիներեն և իտալերեն։ Համաշխարհային ճանաչում է գտել օկտավներով գրված «Մոլեգին Ռոլանդը» (Orlando Furioso) էպոսով, որն արտացոլում է Վերածննդի դարաշրջանի կենսուրախությունն ու մարդասիրությունը։
Արիոստոն իր էպիկական պոեմում, որը վաղ Վերածննդի շրջանի իտալացի բանաստեղծ Մատեո Մարիա Բոյարդո «Սիրահարված Ռոլանդը» (Orlando Innamorato) պոեմի շարունակությունն է, ասպետական վեպերի ոգով նկարագրել ու գովերգել է ֆրանկական Կարոլինգյան կայսրության հիմնադիր Կառլոս Մեծի, նրա զորավար Ռոլանդի և մյուս խիզախ ասպետների սխրանքները սարակինոսների՝ մուսուլմանների դեմ մղած կռիվներում։
Արիոստոն համարվում է նաև «հումանիզմ» եզրույթի ստեղծողը (իտալերեն՝ umanesimo)՝ շնորհիվ այն բանի, որ շեշտել է մարդկության զորությունն ու ներուժը,  այլ ոչ թե միայն Աստծուն հնազանդ և ենթակա լինելը։ Իր այս գաղափարով նա ասես ճանապարհ է հարթել դեպի այն հումանիզմը, որով տոգորված է Վերածննդի դարաշրջանի գրեթե ողջ արվեստը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Les éditions illustrées du Roland furieux Archived 2008-12-05 at the Wayback Machine.
Le Roland furieux en français. 

Ludovico Ariosto's works, translations and chronology
Լուդովիկո Արիոստոի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
Ludovico Ariosto's works: text, concordances and frequency lists
LitWeb: Ludovico Ariosto
Daniel Javitch, The Poetics of Variatio in Orlando Furioso.pdf
The Medieval & Classical Literature Library: Orlando Furioso: Canto 1 & Canto 2 Archived 2018-02-18 at the Wayback Machine.
Էվա Տարդոս

Էվա Տարդոս (հունգ.՝ Tardos Éva, հոկտեմբերի 1, 1957(1957-10-01), Բուդապեշտ, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն), հունգարացի մաթեմատիկոս։ Կոռնելի համալսարանի համակարգչային գիտությունների պրոֆեսոր։
Հունգարացի մաթեմատիկոս Գաբոր Տարդոսի քույրը։


== Կենսագրություն ==
Էվա Տարդոսը ծնվել է Հունգարիայում, 1957 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։
Տարդոսը մաթեմատիկոսի որակավորում ստացել է 1981 թվականին, գիտությունների դոկտորի աստիճան ստացել է Բուդապեշտի համալսարանում 1984 թվականին Անդրաս Ֆրանկի ղեկավարությամբ։ 2006-2010 թվականներին եղել է Կոռնելի համալսարանի համակարգչային գիտությունների ամբիոնի վարիչ, այնուհետև համակարգչային և ինֆորմացիոն գիտությունների քոլեջի դեկան։ Ընտրվել է Ճարտարագիտության Ազգային ակադեմիայի և ԱՄՆ-ի արվեստների և գիտության ակադեմիայի անդամ, «Փեքարդ», «Սլոան», «Գուգենհայմ» հիմնադրամների կրթաթոշակառու, Հաշվողական մեքենաների ընկերակցության անդամ, Ֆալկերսոնի (1988) և Ջորջ Բ. Դանցիկի անվան մրցանակակիր։ 2004-2009 թվականներին եղել է SIAM համակարգչային գիտական ամսագրի գլխավոր խմբագիրը, ACM ամսագրի տնտեսագիտական և համակարգչային բաժնի խմբագիր, խմբագրական խորհրդի անդամ։
Տարդոսի գիտական ուսումնասիրությունների բնագավառն ալգորիթմներն են։ Աշխատանքները վերաբերում են գրաֆիկների կամ ցանցերի արդյունավետ մեթոդների նախագծման և վերլուծության օպտիմիզացիայի խնդիրներին։ Որոշակի աշխատանքներ է կատարել ցանցային հոսքի ալգորիթմների բնագավառում։ Նրա աշխատանքներից է նաև ալգորիթմական խաղի տեսությունը, պարզ աճուրդները։


=== Կրթություն ===
Բուդապեշտի համալսարանի մաթեմատիկայի բաժին, Բուդապեշտ, Հունգարիա (1981)
Լորանդ Էտվյոշի անվան համալսարան, դոկտոր, Բուդապեշտ, Հունգարիա (1984)


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա (2013)
Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության անդամ (2013)
Գյոդել մրցանակ (2012)
Van Wijngaarden մրցանակ (2011)
Ճարտարագիտության ազգային ակադեմիայի անդամ (2007)
George B. Dantzig Prize (2006)
ԱՄՆ-ի Արվեստների և գիտության ակադեմիայի անդամ
Հաշվողական մեքենաների ընկերակցության անդամ (1998)
Գուգենհայմ կրթաթոշակ
Փեքարդի կրթաթոշակ
Սլոանի կրթաթոշակ
NSF երիտասարդ հետազոտող նախագահական մրցանակ
Ֆալկերսոնի մրցանակ (1988)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Eva Tardos on Google Scholar
Cornell University: Eva Tardos, Department of Computer Science
Սիմոն Կանանացի

Սիմոն Կանանացի (Սիմոն (Շմավոն)՝ արամ. «ունկնդրում» հուն․՝ Σίμων ο Κανανίτης, 1-ին դար, Կանա - 107, Պելլա, Իրբիդի մարզ, Հորդանան), ըստ Նոր Կտակարանի՝ Հիսուս Քրիստոսի 12 առաքյալներից մեկը։


== Սիմոն Կանանացին Նոր Կտակարանում ==
Ավետարաններում հիշատակվում է բերվող առաքյալների ցուցակներում (Մատթ. 10:, Մարկ. 3:18, Ղուկ. 6:15), ինչպես նաև Գործք առաքելոցում (1:13)։ «Կանանացի» մականունը, որ հաճախ կարծվում է որպես «Քանանի երկրից սերած» կամ «Կանա քաղաքի բնակիչ», իրականում արամերեն բառ է, որ նշանակում է «նախանձահույզ»։ Դեռևս 6 թ.-ից Հրեաստանում գոյություն ուներ Նախանձահույզների կուսակցությունը («զելոտների» հրեական կրոնական խմբավորումը), որի Գալիլեացի տաքարյուն հետևորդները ջանք չէին խնայում ժողովրդի միջից վերացնելու օտար լուծը և օտարամոլ հրեաներին։ Ըստ ժամանակակից ուսումնասիրողների Սիմոն Կանանացին այդ կուսակցության հետևորդ էր և կուսակցությունից էր ստացել «Կանանացի» մականունը (հմմտ. Ղուկ. 6։15)։


== Սիմոն Կանանացին Ավանդության մեջ ==
Շմավոն առաքյալի քարոզչության մասին պատմում է «Սիմոնի և Հուդայի չարչարանքները» վերնագրով պարականոն գրվածքը, ըստ որի առաքյալը Հուդա-Թադեոսի հետ քարոզել և նահատակվել է Պարսկաստանում։ Ըստ ավանդության նա քարոզել է Հրեաստանում, Եգիպտոսում և Լիբիայում, հնարավոր է։ Առապելական տեղեկություններ կան, որ այցելել է Բրիտանիա։
Նահատակվել է սղոցվելու միջոցով Կովկասի Սև ծովի ափամերձ շրջաններում։


== Հիշատակության օրը ==
Սուրբ Սիմոն Կանանացի առաքյալը Ընդհանրական Եկեղեցու սուրբ է։ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում է նրա տոնը 12 առաքյալների հետ և Վերափոխմանը Երրորդ կիրակիին նախորդող շաբաթ օրը՝ Թովմաս, Հակոբոս Ալփյան առաքյալների հետ միասին նույն օրը։
Հույն Եկեղեցին տոնում է մայիսի 10-ին, Լատին Եկեղեցին՝ հոկտեմբերի 28-ին։


== Աղբյուրներ ==
Աստուածաշունչ Մատեան Հին և Նոր Կտակարանների, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին և Հայաստանի Աստուածաշնչային ընկերութիւն, 2004։
Շնորհք արքեպիսկոպոս Գալույտեան, Աստուածաշնչական սուրբեր, Երևան, 1997։
Ավետարանների գործող անձինք, Սուրբ Էջմիածին, 2010։
Новый библейский словарь, часть 1, Санкт-Петербург, 1999г.
Աղտավ

Աղտավ (այժմ կոչվում է՝ Աշաղի Ղշլաղ ադրբ.՝ Aşağı Qışlaq), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։ Տեղակայված է Նախիջևան գետի վերին հոսանքում՝ Բջնակ գյուղից 7-8 կմ ներքև։  Շահբուզ շրջկենտրոնից մոտ 20 կմ հյուսիս, Նախիջևան—Սիսիան խճուղու ձախ կողմում, լեժնային այգեվետ ձորահովտում;


== Պատմություն ==
Շահապոնքի հին հայկական բնակավայրերից է։ Ըստ Ստեփանոս Օրբելյանի հարկացուցակի՝ 13-րդ դարում Աղտավը Տաթևի վանքին վճարել է 8 միավոր հարկ։
Բնակիչներ զբաղվում են անասնապահությամբ, այգեգործությամբ


== Հուշարձաններ ==
Գյուղի հին շինությունները, գերեզմանատունն ու եկեղեցին 1910-ական թվականներին ավերակների են վերածվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աղտավ բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։
Դիզայնի ազգային ակադեմիա

Ազգային ակադեմիական թանգարան և դպրոց (անգլ.՝ National Academy Museum and School), հիմնադրվել է Նյու Յորքում որպես Դիզայնի ազգային ակադեմիա (անգլ.՝ National Academy of Design), հայտնի որպես Ազգային ակադեմիա (անգլ.՝ National Academy), 1825 թվականին Սեմյուել Մորզեի, Աշեր Բրաուն Դյուրանի, Թոմաս Քոուլի, Մարտին Է. Թոմփսոնի, Հաննա Ամելիա Ռայթի և այլոց կողմից ստեղծված ամերիկյան նկարիչների պատվավոր ասոցիացիա, որի նպատակն է դասընթացների և ցուցադրությունների միջոցով Ամերիկայում խթանել գեղարվեստական արվեստը։
Ակադեմիան պրոֆեսիոնալ պատվավոր կազմակերպություն է, դպրոց և թանգարան։ Անդամակցության համար յուրաքանչյուր ոք չի կարող դիմել. Ազգային ակադեմիայի լիիրավ անդամները նշանակվում են բարձրագույն կոչումներ ունեցող ամերիկացի արվեստագետներից, ճարտարապետներից և ճանաչվում են "NA" (National Academician) անվանական տառերով, իսկ թղթակից անդամները՝ "ANA": Դպրոցն առաջարկում է ստուդիական ուսուցում, վարպետության դասեր, ինտենսիվ քննադատական դասընթացներ, տարբեր սեմինարներ և լանչային դասեր։ Գործում են կրթաթոշակներ։ Թանգարանն ունի 19-րդ, 20-րդ և 21-րդ դարերի ամերիկյան կերպարվեստի ավելի քան 7000 ստեղծագործությունների հանրային հավաքածու։
Տարիներ շարունակ ակադեմիան գտնվել է տարբեր վայրերում, որոնցից նկատելին 1863-1865 թվականներին կառուցված շենքն էր, որը նախագծել է ճարտարապետ Պետեր Բոնետ Ուայթը Վենետիկյան գոթական ճարտարապետության ոճով, որով կառուցվել է Վենետիկի Դոժերի պալատը։ Ակադեմիայի գտնվելու հաջորդ վայրը եղել է Ուեսթ 109-րդ փողոցը և Մանհեթենի Ամստերդամ պողոտան։ 1942 թվականից ակադեմիան զբաղեցնում է մի առանձնատուն, որը նախկինում եղել է քանդակագործ Աննա Հայաթ Հանթինգթոնի և Արչեր Միլթոն Հանթինգթոնի տունը՝ Հինգերորդ պողոտայի 89-րդ փողոցում։


== Պատմություն ==
Դիզայնի ազգային ակադեմիայի հիմնադիրներն են եղել Ամերիկյան գեղարվեստի ակադեմիայի ուսանողները։ 1825 թվականին Ամերիկյան ակադեմիայի ուսանողները ուսուցման բացի անհրաժեշտությունից որոշեցին կազմավորել «նկարչական ասոցիացիա», որը շաբաթական կհավաքվեր մի քանի անգամ՝ դիզայնի արվեստի ուսումնասիրության համար։ Այնուամենայնիվ, ասոցիացիան համարվում էր Ամերիկյան ակադեմիայից կախյալ կազմակերպություն, որն իր հերթին անտեսում էր նրանց։  Փորձ արվեց նրանց հաշտեցնելու և պահպանելու մեկ ակադեմիա՝ ասոցիացիայի վեց արվեստագետների Ակադեմիայում պաշտոններ տալով։ Երբ չորս թեկնածուներ չընտրվեցին, հիասթափված արվեստագետները որոշեցին ստեղծել նոր ակադեմիա. ստեղծվեց Դիզայնի ազգային ակադեմիան։


== Նշանավոր դասախոսներ ==
Դասավանդող անձնակազմի մեջ կային բազմաթիվ արվեստագետներ, այդ թվում `Ուիլ Հիկոկ Լոուն, ով դասավանդել է 1889-1892 թվականներին։ Հայտնի ամերիկացի բանաստեղծ Ուիլյամ Քալեն Բրայանտը նույնպես դասախոսություններ է կարդացել։ Ճարտարապետ Ալեքսանդր Ջեքսոն Դևիսը դասավանդում է ակադեմիայում, նկարիչ Լեմուել Ուիլմարթը եղել է առաջին մեկ դրույքով դասախոսը։
1824 թվականին Գեղարվեստի ազգային ակադեմիայի դասախոսներից են եղել՝


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
National Academy Museum and School  at Google Cultural Institute
Ռոման Ռուդենկո

Ռոման Անդրեևիչ Ռուդենկո (ռուս.՝ Роман Андреевич Руденко, հուլիսի 25 (օգոստոսի 7), 1907, Նոսովկա, Q16709429?, Նեժինսկի գավառակ, Չեռնիգովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 23, 1981(1981-01-23), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), սովետական իրավաբան, արդարադատության իսկական պետական խորհրդական, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1972 թվական)։
ՍՄԿԿ անդամ 1926 թվականից։ Ավարտել է Մոսկվայի իրավաբանական դպրոցն ու Համամիութենական իրավաբանական ակադեմիային առընթեր բարձրագույն իրավաբանական դասընթացները (1941 թ.)։ Դատախազության մարմիններում աշխատել է 1929 թվականից, 1944—1953 թվականներին եղել է Ուկրաինայի ՍՍՀ դատախազ, 1953 թվականից՝ ՍՍՀՄ գլխավոր դատախազ։ 1956 թվականից եղել է ՍՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու, 1961 թվականից՝ ԿԿ անդամ, ՍՄԿԿ XVIII—XXV համագումարների պատգամավոր, ՍՍՀՄ III—X գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Նյուրնբերգյան դատավարությունում հանդես է եկել որպես գլխավոր մեղադրող ՍՍՀՄ-ից։ Հումբոլդտի անվան (1960 թ.) և Պրահայի Կարլովի (1966 թ.) համալսարանների իրավաբանական գիտությունների պատվավոր դոկտոր։
Պարգևատրվել է Լենինի 6, Հոկտեմբերյան հեղափոխության և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիեննայի պետական բժշկական համալսարան

Վիեննայի պետական բժշկական համալսարան, (գերմ.՝ Medizinische Universität Wien) բժշկական համալսարան Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Ներկայումս այն համարվում է ամենամեծ հետազոտական և կրթական հաստատությունը Ավստրիայում և ամենամեծ բժշկական համալսարանը գերմանախոս երկրներում (Ավստրիա, Գերմանիա, Շվեյցարիա և այլն)։ Այն ունի ավելի քան 8000 ուսանողներ և 1200 դասախոսներ։
Այն հիմնադրվել է 1365 թվականին, որպես Վիեննայի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ։ 2004 թվականին նա անկախացել է համալսարանից և ստեղծել անկախ նոր համալսարան։
1902 թվականից մինչև 1938 թվականը Վիեննայի պետական բժշկական համալսարանում ուսանել է Զիգմունդ Ֆրոյդը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վին Դիզել

Վին Դիզել (անգլ.՝ Vin Diesel, հուլիսի 18, 1967, Մանհեթեն, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի ժամանակակից դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։
Խաղացել է մոտ 20 ֆիլմում, 14 ֆիլմի պրոդյուսեր է, 5 ֆիլմի ռեժիսոր։ Առավել հայտնի ֆիլմերից են՝ «Փրկելով շարքային Ռայանին», «Սև անցք», «Ֆորսաժ», «Երեք իքս», «Միայնակը», «Ռիդիկի քրոնիկները», «Ճաղատ դայակը», «Եռակի ֆորսաժ. Տոկիոյի դրիֆթ», «Ֆորսաժ 4», «Ֆորսաժ 5» և այլն։


== Կենսագրություն ==


=== Մանկություն ===
Մարկ Սինկլեր Վինսենթը ծնվել է 1967 թվականի հուլիսի 18-ին Նյույորքյան Գրինվիչ-Վիլիջ շրջանում՝ ոչ հարուստ ընտանիքում։ Ծնված օրվանից իր երկվորյակ եղբոր՝ Փոլի հետ, ով նման չէր Վինին, մեծացել և դաստիարակվել է մոր՝ Դելորոյի կողմից, ով հոգեբան էր և հետաքրքրված էր աստղագիտությամբ։ Ընտանիքը ապրել է Նյույորքյան բազմաբնակարանային տանը և փողի պակաս ուներ։ Իրական հորը ապագա դերասանը չի ճանաչել։ Հոր ծագումը բանավեճների առիթ է հանդիսանում, մի տարբերակով Դիզելը կիսով չափ իտալոամերիկացի է, կիսով չափ աֆրոամերիացի, մյուս տարբերակով՝ նրա նախնիների մեջ եղել են գերմանացիներ, իտալացիներ, իռլանդացիներ, մեքսիկացիներ և դոմինիկացիներ։ Ինքը՝ Դիզելը, երբեք չի խոսել իր էթնիկական պատկանելիության մասին, սակայն ընդհգծում էր տարբեր մշակույթների պատկանելիությունը։
1970 թվականին, երեք տարեկան հասակում Վին Դիզելի մոտ հայտնվեցին դերասանության նկատմամաբ առաջին հակումները։ Կրկես այցելության ժամանակ տղան քիչ էր մնում մասնակցեր խմբի ելույթին, սակայն նրան կանգնեցնում է մայրը, ով այդ ժամանակ նրա հետ էր։ Գրեթե հենց այդ ժամանակ էլ հայտնվեց Վին Դիզելի խորթ հայրը՝ Իրվինը, խորթ քրոջ՝ Սամանտայի և կրտսեր եղբոր հետ, ինչը բացասաբար անդրադարձավ ընտանիքի նյութական բարեկեցության վրա։ Բայց հենց խորթ հայրը՝ աշխատելով թատրոնի ղեկավար և դասավանդելով դերասանական հմտություններ Նյու-Յորքյան համալսարանում, էականորեն ազդեց տղայի բնավորության և ձգտումների ձևավորման վրա։ Իրվինը հաճախ էր իր երեխաներին տանում թատրոնի ներկայացումների և կինոֆիլմերի պրեմիերաների։
Մոտակա տարիներին սպասվում է նրա մասնակցությամբ 3 ֆիլմ՝ «Ռիդդիկ» (2013), «Ֆորսաժ 6» (2013), «Երեք իքս. Քսանդեր Քեյջի վերադարձը» (2014)


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերակատարումներ ===


=== Պրոդյուսեր ===


=== Ռեժիսոր ===


=== Սցենարիստ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Բենտոն շրջան (այլ կիրառումներ)

Բենտոն շրջան, կարող է վերաբերել՝

Բենտոն շրջան - ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը
Բենտոն շրջան - ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը
Բենտոն շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
Բենտոն շրջան - ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը
Բենտոն շրջան - ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը
Բենտոն շրջան - ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը
Բենտոն շրջան - ԱՄՆ Օրեգոն նահանգի 36 վարչական միավորներից մեկը
Հեքիաթ Մոծակ Մոծակյանի մասին

Հեքիաթ Մոծակ Մոծակյանի մասին (ռուս.՝ Сказка про Комара Комаровича), խորհրդային կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որը ստեղծել է 1981 թվականին, ռեժիսոր Վալերի Ֆոմինի կողմից, ըստ Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակի համանուն հեքիաթի մոտիվների, որը պատմում է այն մասին, թե ինչպես են մոծակները պայքարել արջի դեմ։


== Սյուժե ==
Մոծակների երամաշարը թռչում է դեպի ճահիճ` ջութակ նվագելու, բայց ճահիճում ապրող դոդոշը բռնում է մի մոծակ-աղջնակի, իսկ նվագախմբի դիրիժոր Մոծակ Մոծակյանը փրկում է նրան։
Այդ ժամանակ դոդոշն օգնության է կանչում շեփոր նվագող արջին և ասում է նրան, որ մոծակները ցանկանում է փչացնել իր կաշին։ Արջն սկսում է սարսափելի բարձր նվագել շեփորով, որպեսզի դուրս քշի մոծակներին, չնայած Մոծակ Մոծակյանն ամաչկոտ չէր, և ինքն է սկսում դուրս քշել արջին ճահիճից։
Արջն սկսում է կռվել մոծակների հետ, իսկ դոդոշը փորձում է նրանց ավելի ու ավելի կռվեցնել։ Արդյունքում արջը և մոծակները ընկերանում են և սկսում են միասին նվագել երաժշտական գործիքներով, իսկ դոդոշը սուզվում է իր ճահիճը։


== Նկարահանման խումբ ==


== Վերաթողարկում տեսաերիզով ==
2007 թվականին մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է «Վերայի և Անֆիսայի մասին» մուլտֆիլմերի հավաքածուում («Վերայի և Անֆիսայի մասին», «Վերան և Անֆիսան մարում են հրդեհը», «Վերան և Անֆիսան դասի ժամին», «Բուրյոնուշկա», «Հեքիաթ Մոծակ Մոծակյանի մասին», «Սինյուշկայի ջրհորը», «Խոտե թակարդ», «Փոքրիկ պինգվինը», «Շնաձկան հրամանով»)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հեքիաթ Մոծակ Մոծակյանի» մասին մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Энциклопедия отечественного кино
«Հեքիաթ Մոծակ Մոծակյանի» մասին youtube-ում
Каталог ТПО «Союзтелефильм»
«Հեքիաթ Մոծակ Մոծակյանի» մասին»
Энциклопедия отечественной мультипликации (авт. Сергей Капков, «Алгоритм», 2006)
Զեյթուն (հրվանդան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զեյթուն (այլ կիրառումներ)Զեյթուն, հրվանդան Սև ծովի հարավային ափին, Տրապիզոնի շրջանում։ Նշանակված է Լինչի քարտեզում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստավկի (գյուղ, Բերշադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտավկիՍտավկի (ուկրաիներեն՝ Ставки), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1500 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստավկի գյուղում բնակվում էր 1 434 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 35 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 40,97 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մանդիկ մսագույն

Մանդիկ մսագույն (անգլ.՝ Polygonum carneum)- Հովվի գավազան, օձագալար, օձտակ։ Մատիտեղազգիների կամ հնդկացորենազգիների ընտանիքին պատկանող բույս է։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Խոտաբույս է՝ օձաձև գալարներով, ուժեղ տտիպ համի կոճղարմատներով։ 30-100 սմ բարձրություն ունի։ Ցողունը մեկն է կամ բազմաթիվ, ուղղաձիգ, արմատամերձ տերևները երկարավուն են կամ նշտարաձև։ Ցողունային տերևները հերթադիր են, փոքր, ծաղիկները դալուկ հոտով։ Պտուղը լինում եմ ձվաձև, գորշավուն կամ կանաչ դարչնագույն սերմիկ է։ Ծաղկում է մայիս-հունիս, իսկ պտուղը հասունանում է հունիս-հուլիս ամիսներին։


== Քիմիական բաղադրություն ==
Դեղաբույսի արմատը պարունակում է 25% դաբաղանյութ, գալաթթու, էլլագաթթու, կատեխին, օքսիմեթիլանտախինոն, մինչև 26% օսլա, կարոտին, ներկող նյութեր, օքսալատներ, քիմիական տարրերից՝ կոլիում, կալցիում, քրոմ, մանգան, երկաթ, ալյումին։ Ծաղիկներում կա C վիտամին՝ մինչև 747, տերևներում՝ 722, կոճղարմատում՝ 132 մգ%։ Վերգետնյա մասում հայտնաբերված են ֆլավոնային գլիկոզիդներ, հիպերոզիդ, կոֆեինաթթու, քլորոգենաթթու, պրոտոկատեխաթթու։


== Բուժական նշանակություն ==
Գիտական բժշկության մեջ օգտագործվում են օձակերպ և մսագույն մանդիկները։ Բուժական նպատակով օգտագործվում է կոճղարմատը։ Վաղ շրջանում, տերևների եփուկը խառնելով դեղամիջոցների հետ, օգտագործել են գլխացավերի համար՝ ներքին ընդունման և գլխի փաթաթումների ձևով։ Կոճղարմատը լայնորեն կիրառվում է անքնության, աչքերի որոշ հիվանդությունների, թոքային պալարախտի, ականջի և լեզվի սուր բորբոքումների, անգինայի, քթային արյունահոսության, արյունային փսխման ժամանակ։ Մխիթար Հերացին բույսի կոճղարմատն օգտագործել է լուծերի, բազմաթիվ արյունահոսությունների, արգանդի, ականջի և այլ օրգանների թարախային բորբոքումների ժամանան։ Այն բուժել է բորբոքային ուռուցքները։


==== Այլ օգտակար հատկություններ ====
Բույսի տերևները և նուրբ ընձյուղները կարելի է ուտել հում, եփած չորացրած և թթու դրած վիճակում։ Դեղաբույսը մեղրատու է։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Горец
Փոպ շրջան (այլ կիրառումներ)

Փոպ շրջան, կարող է վերաբերել՝

Փոպ շրջան - ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը
Փոպ շրջան - ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը
Ալմոդովար դել Պինար

Ալմոդովար դել Պինար (իսպ.՝ Almodóvar del Pinar), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կաենկա պրովինցիայում (Կաստիլիա լա Մանչա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է՝ Մանչուէլա կոնկենսե շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 95,03 կմ2։ Բնակչությունը՝ 465 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 47 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Ալմոդովար դել Պինար
Թևան Խաչյան

Թևան Կարապետի Խաչյան, Խաչատրյան (1911, Ազնաբերդ, Նախիջևանի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1944), հայ բանաստեղծ։


= Կենսագրություն =
Ծնվել է 1911 թվականի մայիսի 15-ին, Նախիջևանի Ազնաբերդ (Ըզնաբերդ) գյուղում։ Ութամյա կրթությունն ստացել է ծննդավայրի դպրոցում, ապա ավարտել է Նախիջևանի Աստապատ գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ 1932 թվականին մեկնել է Բաքու, երկու տարի աշխատել տեղի նավթարդյունաբերական կոմբինատում։ 1933 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ գրողների միության շարքերը։ 1934 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, որը բարձր առաջադիմությամբ ավարտելով 1938 թվականին, նույն տարում ընդունվում է համալսարանի ասպիրանտուրայի գրականագիտության բաժինը։ Միաժամանակ աշխատանքի է անցնում «Ավանգարդ» թերթի խմբագրությունում՝ որպես պատասխանատու քարտուղար։  Համալսարանում ուսանելու տարիներին եղել է բանասիրական ֆակուլտետի կոմերիտական կազմակերպության քարտուղարը։ 1939 թվականի աշնանը զորակոչվում է Խորհրդային բանակ։ 1941 թվականին, երբ արդեն պետք է զորացրվեր,  սկսվում է երկրորդ աշխարհամարտը, և հայրենիքի պաշտպանությանը առաջինը զինվորագրվածների շարքերին միացած մարտիկ-մտավորականը պատերազմի առաջին իսկ օրերից մասնակցում է ֆաշիզմի դեմ մղվող թեժ մարտերին։ Զոհվել է 1944 թվականին՝ Ուկրաինայի ազատագրման համար մղվող մարտերից մեկում։


= Երկեր =
«Առօրյան» բանաստեղծությունների ժողովածու, Երևան, 1938
«Ցայգածաղիկ» (կազմեց և հրատ. պատրաստեց Արտակ Վարդանյանը), Երևան, 2001


== Ծանոթագրություններ ==


= Գրականություն =
«Ցայգածաղիկ» (կազմեց և հրատ. պատրաստեց Արտակ Վարդանյանը), Երևան, 2001
Յոհան Ադոլֆ Հասսե

Յոհան Ադոլֆ Հասսե (գերմ.՝ Johann Adolph Hasse, 1699, Bergedorf, Bergedorf - դեկտեմբերի 16, 1783(1783-12-16) կամ դեկտեմբերի 23, 1783(1783-12-23), Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն), բարոկկո և կլասսիզմի ուղղության գերմանացի երգահան, երգիչ և մանկավարժ։ Առավելապես հայտնի է իր օպերաներով և հոգևոր երաժշտությամբ, մեծ ավանդ ունի օպերա-սերիա ժանրի զարգացման մեջ։ Գրել է 60-ից ավել օպերա, այդ թվում՝ «Տիգրանը» (Tigrane, 1729, Նեապոլ), որի սյուժեն վերցված է Հայոց պատմությունից։


== Ծանոթագրություններ ==
33-րդ հարավային զուգահեռական

33-րդ հարավային զուգահեռականը հասարակածից 33° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Անցնում է Աֆրիկայով, Հնդկական օվկիանոսով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հարավային Ամերիկայով, Ավստրալիայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։ 

Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 93 453 մ երկարություն։
Հեռավորությունը՝
հասարակածից` 3653 կմ
հարավային բևեռից` 6349 կմ
Զուգահեռականի երկարության 85%-ն անցնում է ջրային տարածքներով։


== Քաղաքներ ==
Իսթ Լոնդոն (ՀԱՀ)
Վալփարաիսո, Սանթյագո (Չիլի)
Մենդոսա (Արգենտինա)
Փերթ (Ավստրալիա)


== Զուգահեռականով հատվող տարածքները ==


== Տես նաև` ==
34-րդ հարավային զուգահեռական
32-րդ հարավային զուգահեռական
33-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Խուխրա

Խուխրա (ուկրաիներեն՝ Хухра), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Խուխրա գյուղում բնակվում էր 2 069 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պոդգաևկա

Պոդգաևկա (ռուս.՝ Подгаевка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Մտնում է Տիտովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։


== Աշխարհագրություն ==


=== Փողոցներ ===
Գոռնայա
Լուգանսկիյ
Մելովոյ


== Արտաքին հղումներ ==
Պոդգաևկա (գյուղ)(ռուս.)
Ջոզեֆին Քրիզ

Ջոզեֆին Քրիզ (անգլ.՝ Josephine Crease, օգոստոսի 7, 1864(1864-08-07), Նյու Վեսթմինստթեր, Մետրո Վանկուվեր, Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա - դեկտեմբերի 24, 1947(1947-12-24), Վիկտորիա, Կանադա), կանադացի նկարչուհի։


== Կենսագրություն ==
Ջոզեֆին Քրիզը ծնվել է 1864 թվականին Բրիտանական Կոլումբիայի Նյու Վեսթմինստթեր քաղաքում` Սըր Հենրի Փերինգ Փելյու Քրիզի և Լեյդի Սառա Լինդլի Քրիզի ընտանիքում։ 1869 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Վիկտորիա քաղաք։ Քրոջ` Սուսան Ռեյնոլդս Քրիսի հետ Լոնդոնի թագավորական քոլեջում հաճախել է արվեստի դասերի։

Քրիզը էսքիզներ կատարելու համար ուղևորություն է կատարել դեպի Վանկուվեր կղզի, ստեղծել է տեղական բնապատկերների ջրանկարներ։ Քրիզը եղել է Կղզու արվեստի և արհեստի ընկերության հիմնադիր անդամներից, 1939 թվականից եղել է ընկերության պատվավոր նախագահ, Վիկտորիայի էսքիզների ակումբի անդամ, 1903 թվականից` նախագահ։ Նրա աշխատանքները Բրիտանական Կոլումբիայի արվեստի ընկերության կողմից ընդգրկվել են ներկայացվելու Վանկուվերի պատկերասրահում, որտեղ Քրիզը ցուցադրվել է 1978 թվականին, ցուցադրվել է նաև Վիկտորիա քաղաքի ցուցահանդես-տոնավաճառում։
Ջոզեֆին Քրիզը մահացել է 1947 թվականին Վիկտորիա քաղաքում` 83 տարեկան հասակում։
Ջոզեֆին Քրիզի աշխատանքները գտնվում են Բրիտանական Կոլումբիայի գավառական արխիվի հավաքածուներում և Մեծ Վիկտորիայի պատկերասրահում։


== Գրականություն ==
For more on the Crease's participation in the arts, see The Crease family and the arts in Victoria, British Columbia. Christina B Johnson-Dean, Ottawa : National Library of Canada, 1983.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Susan, Josephine and Mary Crease with their father, Henry Crease, New Westminster»։ Royal BC Museum
Կրրիշ

«Կրրիշ»  (հինդի՝ कृष, Krrish), ռեժիսոր Ռաքեշ Ռոշանի հնդկական ֆանտաստիկ ֆիլմը։ Վարձույթով թողարկվել է 2006 թվականի հունիսի 23-ին։ «Դու միայնակ չես» ֆիլմի շարունակությունն է, ունի նաև այլ մաս՝ «Կրրիշ 3» անվամբ։


== Սյուժե ==
Կրիշնա Մեհրան Ռոհիտ Մեհրայի որդին է։ Նա օժտված է գերբնական ունակություններով, որոնք նրա մեջ դրսևորվել են «Ջադու» անվամբ այլմոլորակայինի հետ հանդիպումից հետո։ Այդ ունակություններից զերծ չի մնացել նաև Կրիշնան։ Ռոհիտ Մեհրան գերի էր ընկել խորամանկ բժիշկ Արիայի մոտ։ Չար աչքից թոռանը զերծ պահելու համար Կրիշնայի տատիկը նրան մի հեռավոր գյուղ է տանում։
Բայց ճակատագրի բերումով Կրիշնան, մեծանալով և ուժեղանալով, մեկնում է Սինգապուր, որտեղ երկար տարիներ բանտարկված էր նրա հայրը։ Կրիշնայի ժամանումի հետ մեկտեղ քաղաքի բնակչության առջև հայտնվում է մի խորհրդավոր դիմակավորված հերոս, որին կոչում էին Կրրիշ։


== Դերերում ==
Հրիթիկ Ռոշան - Կրիշնա Մեհրա / Կրրիշը և նրա հայր Ռոհիթ Մեհրան
Նասիրուդդին Շահ - բժիշկ Սիդհանտ Արիա, հակառակորդ
Պրիանկա Չոպրա - լրագրող Պրիա, Կրիշնայի սիրեցյալը
Ռեքհա - Սոնյա Մեհրա, Կրիշնայի տատիկը և Ռոհիտայի մայրը
Միշրա Մանինի - Հանի, Պրիի ընկերուհին և գործընկերը
Շարաթ Սաքսենա - Վիկրամ Սինգխ, Ռոհիթի հին ընկերը և գործընկերը
Արչանա Պուրան Սինգխ - Պրիի և Հանի ղեկավարը
Բին Սյա - Քրիստիան Լի, Կրիշնայի ընկերը
Հեմանտ Պանդի - Բահադուր, Կրիշնայի ընկերը և տեղական ուղեկցորդը
Պունիտ Իսար - Կումալ Սինգխ, ճամբարի ղեկավարը


== Մրցանակներ ==
Ազգային կինոմրցանակ լավագույն հատուկ էֆեկտների համար - EFX
«Filmfare Award» լավագույն ֆոնային երաժշտության համար - Սալիմ-Սուլեյման
«Filmfare Award» մարտական տեսարանների լավագույն բեմադրման համար - Չեն Սյաոդուն, Շամ Կաուշալ
«Filmfare Award» լավագույն հատուկ էֆեկտների համար - EFX


== Սաունդթրեք ==
Ֆիլմի երաժշտությունը գրել է Ռաքեշ Ռոշանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ասիա (դիցաբանություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ասիա (այլ կիրառումներ)Ասիա (հին հունարեն՝ Ἀσία, միկեն. a-si-wi-ja), կերպար հին հունական դիցաբանությունում, օվկիանուհի, տիտան Օվկիանոսի և Տեթիսի դուստրը։ Համաձայն Հերոդոտոսի՝ Ասիան Պրոմեթևսի կինն է, որի պատվին աշխարհամասը կոչվել է Ասիա։ Մեկ այլ աղբյուրով Ասիան Հապետոսի կինն է, Պրոմեթևսի մայրը։
Դիցաբանական կերպարի անունով է կոչված Ասիա (67) աստերոիդը՝ հայտնաբերված 1861 թվականին անգլիացի աստղագետ Նորման Պոգսոնի կողմից Մադրասում։ Անվանումը կապված է նրա հետ, որ դա առաջին աստերոիդն էր՝ հայտնագործված Ասիայի տարածքում։


== Տես նաև ==
Կլիմենե (օվկիանուհի)


== Ծանոթագրություններ ==
.kp

.kp, Կորեայի Ժողովրդական Ժողովրդավարական Հանրապետության վերին մակարդակի ազգային դոմենն է, ստեղծվել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 24-ին։ Այս պահին Հյուսիսային Կորեայի կայքերը գրանցված են .com դոմենում, միայն երկու կայք կա .kp կոդով։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .kp whois տեղեկություն


== Նշումներ ==
Վասկո դա Գամա (այլ կիրառումներ)

Վասկո դա Գամա կարող է վերաբերվել.

Վասկո դա Գամա (1889-1971), պորտուգալացի ծովագնաց, առաջին եվրոպացին է, ով Աֆրիկա մայրցամաքը հարավից շրջանցելու միջոցով հասել է Հնդկաստան՝ հայտնագործելով դեպի այդ երկիր տանող ծովային ճանապարհը (1497-1499 թթ. ճանապարհորդության ընթացքում)։
Վասկո դա Գամա (Գոա), քաղաք Արևմտյան Հնդկաստանի Գոա նահանգում։
Վասկո դա Գամա աշտարակ, վանդակավոր աշտարակ, որը գտնվում է Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոնում։
Վասկո դա Գամայի կամուրջ, կայմապարաներային կամուրջ, որը գտնվում է Պորտուգալիայի հյուսիս-արևելքում։
Անդելֆինգեն (Ցյուրիխի գավառ)

Անդելֆինգեն (գերմ.՝ Andelfingen), կոմունա Շվեյցարիայի Համադաշնության Ցյուրիխի գավառում։
Բնակավայրը գտնվում է Շվեյցարիայի գերմանախոս հատվածում։ Բնակավայրի տարածքը կազմում է 6,65 կմ²։ Հիմնական բնակիչները՝ շվեյցարացիներ։
Ըստ 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների շվեյցարական այս բնակավայրում բնակվում էր 1722 մարդ։ Հեռախոսային կոդն է +41 52, իսկ փոստային ինդեքսը՝ 8450:


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկական կինոհամերգ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայկական կինոհամերգ (այլ կիրառումներ)Հայկական կինոհամերգ (Սովետական Հայաստանի արվեստի վարպետների համերգը), 1954 թվականին «Երևան» կինոստուդիայի նկարահանած երաժշտական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Կինոհամերգում ընդգրկված են հատվածներ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ», Հարո Ստեփանյանի «Հերոսուհին», Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» և «Դավիթ Բեկ», Տիգրան Չուխաջյանի «Արշակ II» օպերաներից (կատարողներ՝ Տաթևիկ Սազանդարյան, Գոհար Գասպարյան, Ավագ Պետրոսյան, Վ.Գրիգորյանը, Պավել Լիսիցյան և Նար Հովհաննիսյան) և Արամ Խաչատրյանի «Գայանե» բալետից, ինչպես նաև Հայֆիլհարմոնիայի երգի ու պարի անսամբլի, Առնո Բաբաջանյանի դաշնամուրային եռյակի (կատ. Ա. Բաբաջանյան, Ա. Գաբրիելյան, Ս. Ասլամազյան) ելույթները։


== Ծանոթագրություններ ==
Ինքնադիմանկար կտրած ականջով և ծխամորճով

Ինքնադիմանկար կտրած ականջով և ծխամորճով (հոլ.՝ Zelfportret met verbonden oor), հոլանդացի նկարիչ Վինսենթ վան Գոգի նկարը։ Նկարվել է Վան Գոգի՝ Առլում եղած ժամանակ՝ 1889 թվականի հունվարին։


== Ստեղծման հանգամանքներ ==
Իրականության ընկալման սրացումը և հոգեկան անհավասարակշռությունը Վան Գոգին հասցնում են հոգեկան հիվանդության։ Պոլ Գոգենը հյուրընկալվում է Առլում, բայց ստեղծագործական տարաձայնությունները վեճի առիթ են դառնում։ Վան Գոգը բաժակը նետում է նկարչի գլխին և երբ լսում է, որ Գոգենը հեռանալու մտադրություն ունի, ածելիով նետվում է նրա վրա։ Խելագարության նոպայի մեջ՝ նույն երեկո նկարիչը կտրում է իր ականջի բլթակը։


== Նկարագրություն ==
Վան Գոգի դեմքը զբաղեցնում է նկարի մեծ մասը։ Գլուխը երեք քառորդով թեքված է աջ կողմ։ Նա հագել է տաք պիջակ, դրել մաշված գլխարկ։ Գլխին վիրակապ կա։ Վան Գոգը ծխամորճ է ծխում (ծուխը նկարված է)։ Սև ծխամորճը հակադրվում է սպիտակ վիրակապին։ Նկարը ստեղծում է հաշտության և հանգստության տպավորություն։ Նկարում նկարչի դիմագծերը աղավաղված են, հայացքը կորած է, ուղղված հեռվին։ Նկարը ստեղծելու ժամանակ Վան Գոգը ընդամենը 35 տարեկան էր, բայց հիսուն տարեկանի տպավորություն է թողնում։ Նկարի ֆոնը երկգույն պատն է՝ կարմիրի և նարնջագույնի երանգներով։


== Գունային լուծում ==
Նկարին ուշադիր նայելու դեպքում նկատվում է, որ ֆոնը բաժանված է երկու հավասար մասի. ներքևի մասը կարմիր է, վերին մասը՝ հիմնականում նարնջագույն՝ ոչ մեծ դեղին բծերով։ Գլխարկը դիմացից կապույտ է (մորթու մասը), հետևից՝ մանուշակագույն։ Պիջակը կանաչ է։ Ծխամորճի ծուխը, վերնաշապիկը և վիրակապը սպիտակ են, մինչդեռ ծխամորճը, աչքերը և մազերը շատ մուգ են, գրեթե սև։ Վան Գոգը իրար մոտ է դասավորել քրոմատիկ շրջանակում մոտ գույները (մանուշակագույնը և կապույտը, կարմիրը և նարնջագույնը)։


== Նկարի տարբերակներ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Federica Armiraglio, Van Gogh, Skira, Milano 2003.
Hammacher, A. M.: Van Gogh: Selbstbildnisse, Philipp Reclam jun., Stuttgart 1960; 2nd edition 1970
Van Lindert, Juleke, & Van Uitert, Evert: Een eigentijdse expressie: Vincent van Gogh en zijn portretten, Meulenhoff/Landshoff, Amsterdam 1990 ISBN 90-290-8350-6
Dorn, Roland: Vincent, portraitiste: Bemerkungen zu ein paar heissen Eisen, in: Lukas Gloor, ed.: Van Gogh echt falsch: Zwei Selbstbildnisse der Sammlung Emil Bührle, Zürich 2005, pp. 7 – 21
Ճառընտիր (5408)

Ճառընտիր (5408), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5408 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 19-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25x20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 69 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։


== Բովանդակություն ==
Ճառք, Խրատք, Ներբողեանք (Եփրեմ Ասորի, Յովհ. Ոսկեբերան, Յովհ. Մանդակունի, Վարդ. Այգեկցի, Յակ Սճեցի, Եղիշէ, Կիւրեղ Երուսաղէմացի, Բարսեղ Կեսարացի, անանունք)։
Քարոզք (Գր. Տաթևացի, անանունք)։
Ատենաբանութիւն վասն օծման Դաւթի կթղ.-ի։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (112801-112900)

Աստերոիդների ցանկ (112701-112800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (112901-113000)
 Աստերոիդների ցանկ (112701-112800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (112901-113000)
Սննդամթերք

Սննդամթերք, բնական վիճակում կամ մշակելուց հետո մարդու սննդում օգտագործվող բուսական և կենդանական ծագում ունեցող մթերքներն են, որոնք անհրաժեշտ են օրգանիզմի բնականոն կենսագործունեության, ծախսված էներգիայի լրացման, ինչպես նաև բջիջների ու հյուսվածքների կառուցման ու վերականգնման համար։ Սննդամթերքի սննդային, կենսաբուսաբանական, էներգետիկական արժեքը, ինչպես նաև համային հատկությունները պայմանավորված են հիմնական բաղադրամասերի (սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր, վիտամիններ և հանքային աղեր) և մի շարք համ տվող ու բուրավետ նյութերի (օրգանական թթուներ, դաբաղող նյութեր, եթերային յուղեր, սպիրտներ և այլն) պարունակությամբ։


== Կենդանական ծագման սննդամթերք ==

Ըստ քիմիական կազմության և սննդային ու կենսաբանական արժեքների՝ տարբերում են կենդանական ծագման սննդամթերքներ (միս, ձուկ, ձու, կաթ և այլն), որոնք հիմնականում կառուցվածքային նշանակություն ունեցող, կենսաբանական բարձրարժեք սպիտակուցների, ինչպես նաև ճարպերի, հանքային նյութերի (կալցիում, մագնեզիում, ֆոսֆոր, ծծումբ, երկաթ և այլն) և վիտամինների (A, D, Bi2 և այլն) կարևոր աղբյուր են։ Հանքային նյութերով ու վիտամիններով առավելապես հարուստ են տարբեր օրգաններ, հատկապես լյարդը։


== Բուսական ծագման սննդամթերք ==

Ածխաջրերի հիմնական աղբյուր են բուսական ծագում ունեցող սննդամթերքները (կազմում են չոր նյութերի 80 %֊ը), որոնք պարունակվում են շաքարների, օսլայի, թաղանթանյութի ու պեկտինային նյութերի ձևով։ Շաքարներն ու օսլան սննդում էներգիայի հիմնական աղբյուր են, իսկ թաղանթանյութն ու պեկտինային նյութերը կարևոր են ստամոքսաաղիքային համակարգի շարժողական և արտազատական ֆունկցիաների կարգավորման համար։ Բուսական մթերքներն աղքատ են ճարպով, բացառությամբ որոշ բույսերի սերմերի ու պտուղների, որոնցից ստանում են բուսական յուղեր․ Վերջիններս օժտված են կենսաբանական ակտիվությամբ (պարունակում են մեծ քանակությամբ անփոխարինելի չհագեցած ճարպաթթուներ, կարոտինոիդներ, տոկոֆերոլներ և այլն)։ Բուսական ծագում ունեցող սննդամթերքները, հատկապես բանջարեղենը, պտուղներն ու հատապտուղները ջրում լուծվող վիտամինների, հիմնականում С-ի և հանքային նյութերի՝ մակրո- և միկրոտարրերի կարևոր աղբյուր են։


== Յուրացում և պահպանման ժամկետ ==
Օրգանիզմում սննդամթերքների յուրացումը կախված է դրանց տեսակից, մշակման եղանակից և այլն։ Խառը սննդի դեպքում սպիտակուցների յուրացումը կազմում է 84,5 %, ճարպերինը՝ 94 %, ածխաջրերինը՝ 94-96 %։ Սննդամթերքը փչանում է ֆերմենտների, մանրէների, ինչպես նաև օդի թթվածնի, լույսի ազդեցությամբ, որի հետևանքով սննդամթերքի օրգանական նյութերը քայքայվում են և հանգեցնում սննդամթերքի օրգանոլեպտիկ հատկությունների (համ, հոտ, տեսք) բնորոշ փոփոխությունների։ Արագ փչանում են միսը, ձուկը, կաթը, հատապտուղների մեծ մասը և այլն, ուշ՝ հացահատիկները, ալյուրը, ձավարեղենը, մակարոնեղենը են։ Արագ փչանալը հիմնականում պայմանավորված է սննդամթերքի մեջ ջրի բարձր պարունակությամբ։ Պահպանման ժամկետները երկարացնելու նպատակով սննդամթերքները հատուկ եղանակով մշակվում են։


== Որակի հսկում ==
Սննդամթերքի որակի հսկողության իրականացման հարցում հիմնական օրենսդրական փաստաթուղթ են միջազգային և պետական ստանդարտները, որոնք ընդգրկում են սննդամթերքի որակի հետ կապված բոլոր աոավել կարևոր հարցերը՝ դրանց օրգանոլեպտիկ հատկությունների գնահատման կանոնները, փչացման ֆիզիկաքիմիական և բակտերիոլոգիական ցուցանիշները, հետազոտության մեթոդները, պահպանման, փաթեթավորման, տեղափոխման հիմնական պայմանները և այլն։
Պատարա Ծերեթի

Պատարա Ծերեթի (վրաց.՝ პატარა წერეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1580 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 45 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստալինա Ասրյան (ազատամարտիկ)

Ստալինա Խորենի Ասրյան (սեպտեմբերի 11, 1973, Բաքու- մարտի 20, 1993, Հակոբ Կամար գյուղ Մարտակերտի շրջան), բուժքույր, արցախյան պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ստալինա Ասրյանը ծնվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, Բաքու քաղաքում։ 1980 թվականին ընդունվել է միջնակարգ դպրոց։ 8-րդ դասարանից կրթությունը շարունակել է հաշվիչ մեքենաների ուսումնարանում։ 1992 թվականին ընդգրկվել է Սամվել Հարությունյանի պաշտպանական գումարտակի կազմում՝ որպես բուժքույր։ Գումարտակի կազմում մասնակցել է մի Դրմբոն, Չլդոոն, Ջանյաթաղ, Մաղավուզ, Չափար գյուղերի ինքնապաշտպանական և Շուշիի, Լաչինի շրջանների ազատագրման մարտական գործողություններին։ 1992 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կճողուտ գյուղի ազատագրման ժամանակ ծանր վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո նորից շարք է վերադարձել։ Զոհվել է 1993 թվականի մարտի 20-ին Հակոբ Կամարի գյուղի ազատագրման ժամանակ։ Հուղարկավորվել է Ստեփանակերտի հուշահամալիրում։
Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» և «Մայրական երախտագիտություն` Արցախի քաջորդիներին» մեդալներով։
Ամեն տարի Ստեփանակերտ քաղաքում տեղի է ունենում շախմատի հուշամրցաշար՝ նվիրված Ստալինա Ասրյանի հիշատակին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
ԱՐՑԱԽԻ ՀԵՐՈՍ ՀԱՅ ԿԱՆԱՅՔ Archived 2016-04-23 at the Wayback Machine.
Դերեվավշեն

Դերեվավշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։ Գտնվում էր Չիֆթլիկ գյուղաքաղաքից հյուսիս-արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սոմալիլենդի զինանշան

Դե Ֆակտո անկախ Սոմալիլենդի զինանշանը (արաբ․՝ شعار أرض الصومال‎‎), Սոմալիլենդի դրոշի և Սոմալիլենդի օրհներգի հետ միասին Սոմալիլենդի Հանրապետության խորհրդանիշերից մեկը։ Ստեղծվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։


== Տես նաև ==
Սոմալիլենդի դրոշԿաղապար:Սոմալիլենդ-անավարտ
Իվանգորոդ (գյուղ, Իչնյայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանգորոդԻվանգորոդ (ուկրաիներեն՝ Івангород), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Իչնյայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Իվանգորոդ գյուղում բնակվում էր 1 137 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,31 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դենիս Էպոտե

Դենիս Լոուրենս Դյենգու Էպոտե (ֆր.՝ Denise Epoté, նոյեմբերի 22, 1954(1954-11-22), Nkongsamba, Լիտտորալ, Կամերուն), կամերունցի լրագրող։
Եղել է առաջին լրագրողը, որ Կամերունի ազգային հանրային հեռուստատեսությամբ ներկայացրել է նորությունները ֆրանսերենով։ Լրատվամիջոցը հետագայում դարձել է Կամերունի ռադիոհեռուստատեսություն։ 2022 թվականի հունվարին մամուլի խմբի տնօրենների խորհրդի ավարտին Դենիզ Էպոտեն երեք անգամ նշանակվեց TV5Monde-ի, TV5Monde USA-ի PCA-ի և TV5Monde Latin America-ի PCA-ի շուկայավարման տնօրենի պաշտոնը ստանձնելով 2022 թվականի փետրվարի 1-ին։


== Կյանք ==
Ծնվել է 1954 թվականի նոյեմբերի 22-ին։ Նրա հայրը` Ժան Կլոդ Էպոտեն, եղել է ֆինանսական ոլորտի աշխատող։  Նրա ծնողներն այժմ թոշակառու են։
Ընտանիքի ավագ զավակն է, ունի մեկ քույր և երկու եղբայր։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո ընդունվել է Յաունդեի լրագրողական միջազգային դպրոց։ 1991 թվականին նա ամուսնացել է կամերունցի բարձրաստիճան պաշտոնյա Դուրանդի հետ։ Նրանք բաժանվել են։


== Կարիերա ==
1981 թվականին նա սկսել է իր կարիերան Կամերունի ռադիոյում։ 1985 թվականին նա դարձել է Կամերունի ազգային ալիքի առաջին կին ներկայացուցիչը։ Իր անգլիախոս աշխատակից Էրիկ Չինջեի հետ նրանք նորություններ են հաղորդել 1985-1993 թվականներին։ 1993 թվականին Կամերունի ռադիոհեռուստատեսությունից հեռանալուց հետո նա տեղափոխվում է TV5 Monde և Ֆրանսիական միջազգային ռադիո։ 2022 թվականի հունվարին մամուլի խմբի տնօրենների խորհրդի ավարտին Դենիզ Էպոտեն երեք անգամ նշանակվեց TV5Monde-ի, TV5Monde USA-ի PCA-ի և TV5Monde Latin America-ի PCA-ի շուկայավարման տնօրենի պաշտոնը ստանձնելով 2022 թվականի փետրվարի 1-ին։


== Հեռարձակումներ ==
1999 թվականին Դենիս Էպոտեն վարում է «Եվ եթե դու ինձ ասես ամբողջ ճշմարտությունը» ամենաշաբաթյա շոուն։ Այս հեռուստաշոուն բաց է բոլորի համար, ում հետաքրքրում է Աֆրիկայի ապագան։ Հաղորդման ժամանակ Դենիսը հյուրերի հետ քննարկում է Աֆրիկայի ամենահրատապ խնդիրները։
2009 թվականին, նախագծի 10-ամյակի առթիվ Դենիսը հրավիրել էր Մալիի նախագահ Ամադու Տումանի Տուրեին։ Այդ ժամանակ հաղորդումն արդեն ունեցել էր ավելի քան 200 հյուր։ Նախագծի սկզբից նա հրավիրել էր մի շարք հայտնի մարդկանց, ինչպիսիք են Անդրի Ռաջուելինան, Օմար Բոնգոն, Ջեյմս Միշելը, գեներալ Մոհամեդ Օուլդ Աբդել Ազիզը և Ամինատա Թրաորեն։
Նա վարում է նաև «Աֆրիկյան մամուլ» հաղորդումը, որի ժամանակ հարթակ է տրամադրվում «Ազատության ամսագրի» լրագրողներին, որտեղ նրանք քննարկում են Աֆրիկայի նորությունները։
Կիրակի օրերը նա ամփոփում է նախորդ շաբաթվա աֆրիկյան նորությունները «Դենիս Էպոտեի շաբաթ» սյունակում։


== Պարգևներ ==
Իր կարիերայի սկզբում Դենիս Էպոտեն արդեն ստացել էր մի շարք պարգևներ։ 2001 թվականին Ադուջայում Դենիսը պարգևատրվել է որպես լավագույն հեռուստամեկնաբան։ 2013 թվականի մայիսին նա արժանացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի։ 
Արժանացել է Ֆրանսիայի, Բուրկինա Ֆասոյի, Սենեգալի և Կամերունի մի շարք պարգևների։
2014 թվականին ներառվել է Աֆրիկայի ամենաազդեցիկ մարդկանց շարքում (ըստ Ֆորբսի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Լծակային մեխանիզմ

Լծակային մեխանիզմ, ստորին կարգի կինեմատիկական զույգերի մեջ մտնող օղակներից (լծակներից) կազմված մեխանիզմ։ Հարթ լծակային մեխանիզմի օղակները միանում են հոդակապերով և առաջընթաց զույգերով։ Տարածական լծակային մեխանիզմներում կիրառվում են նաև գլանային և գնդաձև զույգեր։ Պարզագույն (երկօղակ) լծականին մեխանիզմ բաղկացած է անշարժ առանցքից (կանգնակից) և նրա շուրջը պտտվող շարժական օղակից։