armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նախածննդյան ախտորոշում

Նախածննդյան ախտորոշում (անգլ.՝ Prenatal testing), բարդ նախածննդյան ախտորոշում՝ ներարգանդային զարգացման փուլում պաթոլոգիան հայտնաբերելու համար։ Թույլ է տալիս հայտնաբերել Դաունի համախտանիշով պտղի 98%-ից ավելին (տրիզոմիա 21), տրիզոմիա 18 (հայտնի է որպես Էդվարդսի համախտանիշ) մոտ 99,9%, տրիզոմիա 13 (Պատաուի համախտանիշ) մոտ 99,9%, սրտի զարգացման խանգարումների ավելի քան 40% և այլն։ Եթե պտուղը հիվանդ է, ապա ծնողները, խորհրդատու բժշկի օգնությամբ, ուշադիր կշռում են ժամանակակից բժշկության և իրենց հնարավորությունները երեխայի վերականգնման համար։ Արդյունքում ընտանիքը որոշում է այս երեխայի ճակատագիրը և որոշում՝ շարունակել կրել, թե ընդհատել հղիությունը։ Նախածննդյան ախտորոշումը ներառում է նաև հղիության վաղ շրջանում հայրության որոշումը, ինչպես նաև պտղի սեռը։


== Նախաիմպլանտացիոն ախտորոշման կիրառում ==

Ներկայումս մի շարք երկրներում արդեն հասանելի է արհեստական ​​բեղմնավորման արդյունքում ձևավորված սաղմի (մոտ 10 բջիջների թվով) նախաիմպլանտացիոն գենետիկական ախտորոշումը (մինչև արգանդում իմպլանտացիա)։ Որոշվում է մոտ 6000 ժառանգական հիվանդությունների մարկերների առկայությունը, որից հետո որոշվում է սաղմը արգանդում իմպլանտացիայի նպատակահարմարության հարցը։ Սա թույլ է տալիս այն զույգերին, ովքեր նախկինում ռիսկի չեն դիմել ժառանգական հիվանդությունների բարձր ռիսկի պատճառով, ունենալ սեփական երեխա։ Մյուս կողմից, որոշ փորձագետներ կարծում են, որ գեների բնական բազմազանությանը խանգարելու պրակտիկան պարունակում է որոշակի թաքնված ռիսկեր։


== Նախածննդյան ախտորոշման մեթոդներ ==
Ծնողների տոհմային վերլուծություն
Գենետիկական վերլուծություն ծնողների համար
Նախածննդյան ախտորոշման ինվազիվ մեթոդներ
Խորիոնի բիոպսիա
Պլացենտոցենտեզ (ուշ քորիոնի բիոպսիա)
Ամնիոցենտեզ (ամնիոտիկ հեղուկի նմուշառում)
Կորդոցենտեզ (արյան նմուշառում պորտալարից)
Նախածննդյան ախտորոշման ոչ ինվազիվ մեթոդներ
Մոր շիճուկի գործոնների զննում
Ուլտրաձայնային ախտորոշում պտղի, թաղանթների և պլասենցայի հետազոտություն
Պտղի բջիջների տեսակավորում (հաջորդականություն).
Ոչ ինվազիվ նախածննդյան DOT թեստ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.9months.ru/press/10/13/index.shtml Archived 2007-03-03 at the Wayback Machine.
http://www.rodi.ru/supervision/diagnostics.html Archived 2012-03-22 at the Wayback Machine.


== Տես նաև ==
Ընտանիքի պլանավորում
Նախածննդյան զննում
Բնանկար։ Մախինջաուրի

«Բնանկար։ Մախինջաուրի», ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1938 թվականին արված աշխատանքը՝ ուսանողական տարիներին ստեղծված էտյուդը։


== Պատմություն ==
Իսաբեկյանը պատկերել է Վրաստանի բլրածածկ գեղատեսիլ հարթավայրը։ Կտավում արտահայտված է Իսաբեկյանի գեղարվեստական, կոմպոզիցիոն մտածողությունը, երիտասարդ նկարչի վստահ տիրապետումը գծային-գեղանկարչական ձևերին, փափուկ, պլաստիկ մոդելավորմանը, կերպարային ռիթմի դինամիկ զգացողությանն ու երաժշտական ընկալմանը։


== Նկարագրություն ==
Եռապլան կոմպոզիցիայի գծային լուծումն իրականացված է երեք հորիզոնական կորերով, որոնց հակադրված մարգերի հինգ շարքերի զուգահեռները ձգվում են հեռուն՝ կրկնելով տեղանքի հարթության ռելիեֆային կորությունը։ Թեյի մարգերում աշխատող կանանց ֆիգուրները միայն բնանկարի լրացում չեն։ Մարգերի միջին մասը ծածկող ծառի լայն ստվերը կտավի լուսաստվերային ողջ լուծման ամենամուգ գոտին է։ Առկա է դեպի խորքը (3-րդ պլան) աստիճանաբար զարգացող և «արագացող» դինամիզմ, ընդգծված թե՛ գծային, թե՛ ծավալային ռիթմով, վստահ վրձնահարվածների տեմպերամենտով, նաև` հեռավոր պլանի արևային լույսի ամենավառ հնչեղ ակորդով։
Աշխատանքն ունի Իսաբեկյանի վաղ շրջանին հատուկ գեղանկարչական պլաստիկ գամմա, դեռևս խուլ, թանգարանային մուգ գունային երանգներ, ձևի, ուրվագծի փափուկ, կորավուն մոդելավորում, որոշակիորեն դինամիկ հյութեղ վրձնահարվածներ։ Իսաբեկյանը հիշում է, որ Թբիլիսիի ակադեմիայում սովորելու տարիներին կատարած բնանկար էտյուդները շատ են եղել, սակայն միայն «Բնանկար։ Մախինջաուրի» աշխատանքն է պահպանվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը
Պաոլո Դի Կանիո

Պաոլո Դի Կանիո (իտալերեն՝ Paolo Di Canio, հուլիսի 9, 1968(1968-07-09), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Այժմ՝ մարզիչ։


== Ֆուտբոլիստի կարիերան Իտալիայում ==
Պաոլո Դի Կանիոն եղել է Հռոմի «Լացիոյի» ֆուտբոլային դպրոցի սաներից մեկը։ Նա եղել է «Լացիոյի», «Յուվենտուսի», «Նապոլիի», և «Միլանի» հիմնական կազմի ֆուտբոլիստներից մեկը, սակայն տարբեր ժամանակահատվածներում մնացել է այնպիսի ֆուտբոլիստների ստվերում, ինչպիսիք են՝ Ալեսանդրո Դել Պիեռոն, Ռոբերտո Բաջոն և Ջանլուկա Վիալին։ Այդ ֆուտբոլիստները որոշ չափով ազդեցություն են ունեցել այն հարցում, որ Պաոլոյի տաղանդը ամբողջությամբ չի բացահայտվել։ Դի Կանիոն, որը մեծացել է Հռոմի ոչ այնքան բարենպաստ Կվարտիչոլո թաղամասում, խաղադաշտում միշտ չէ որ թաքցրել է իր համոզմունքները։ Մասնավորապես նա մի անգամ չէ որ տոնել է իր գոլերը նացիստական ողջյուններով։ Նրա ուսին կա DUX անունը կրող դաջվածք, որը լատիներեն թարգմանած նշանակում է Դուչե։ Դի Կանիոն նաև չի թաքցրել իր հիացմունքը կապված Բենիտո Մուսոլինիի հետ։


== Ձեռքբերումներ ==
Ակումբային
 Լացիո

Սերիա Բ-ի չեմպիոն։ 1987-88
Իտալիայի սուպերգավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից։ 2004 Յուվենտուս

Սերիա Ա-ի երկրորդ հորիզոնական։ 1991-92
Իտալիայի գավաթի մրցության եզրափակչի մասնակից։ 1991-92
ՈւԵՖԱ Գավաթի դափնեկիր։ 1992-93 Միլան

Սերիա Ա-ի հաղթող։ 1995-96
ՈւԵՖԱ Սուպերգավաթի հաղթող։ 1994
ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակչի մասնակից։ 1995 Սելտիկ

Շոտլանիդայի առաջնության երկրորդ հորիզոնական։ 1996-97 Վեստ Հեմ Յունայթեդ

ՈւԵՖԱ Ինտերտոտոյի գավաթի հաղթող։ 1999


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Di Canio's playing profile (from CelticTalk.org The Ultimate Celtic Forum) Archived 2011-08-16 at the Wayback Machine.
FootballDatabase provides Paolo Di Canio's profile and stats
Di Canio's playing profile (from Cisco Roma official website)
Գորնիկի (գյուղ, Ռատնովի շրջան)

Գորնիկի (ուկրաիներեն՝ Гірники), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորնիկի գյուղում բնակվում էր 2 068 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3042 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 679,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լուչևոե (գյուղ, Սովետսկիի շրջան)

Լուչևոե (ուկրաիներեն՝ Лучове, Ղրիմի թաթարերեն՝ Sarğıl), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սովետսկիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սարգիլ։
2001 թվականի տվյալներով Լուչևոե գյուղում բնակվում էր 68 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
E!

«E!» (պաշտոնապես՝ «E!: Entertainment Television», թարգ.՝ ժամանցային հեռուստատեսություն), ամերիկյան կաբելային և արբանյակային հեռուստատեսություն։ Հեռուստաալիքով հիմնականում ցուցադրվում են ժամանցային ծրագրեր, ռեալիթի շոուներ, հեռուստաֆիլմեր և այլն։ Հեռուստաալիքն ունի շուրջ 88 միլիոն արբանյակային հեռուստադիտողներ Միացյալ Նահանգներում, և 600 մլն՝ աշխարհի մյուս երկրներում։


== Ծրագրեր ==
E! News
E! True Hollywood Story
Daily 10
E! Special
The Soup
Keeping Up with the Kardashians
Kourtney and Khloé Take Miami 
Pretty Wild
Dr. 90210
E! Fashion Weeks
Fashion Police
50 Most
Giuliana and Bill
Behind The Scenes
Chelsea Lately
Total Divas


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Դավաչիչագ

Դավաչիչագ, աղբյուր Ղարաբաղի բարձրավանդակում, այժմյան ԼՂԻՄ Մարտունու շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Boom Boom

«Boom Boom» (Բում Բում), հայ երգչուհի Էմմիի երգն էր Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթի համար։ Երգի խոսքերի հեղինակն է Սոսի Խանիկյանը, իսկ երաժշտության հեղինակները՝ Հայկ Հարությունյանը և Հայկ Հովհաննիսյանը։
Երգը ընտրվել է մարտի 5-ին հեռուստադիտողի և ժյուրիի քվեարկության արդյունքում։
Էմմին երգը կատարել է մրցույթի առաջին կիսաեզրափակչում՝ 4-րդ համարի ներքո և չի հաղթահարել կիսաեզրափակչի փուլը զբաղեցնելով 11-րդ հորիզոնականը՝ 54 միավորով։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրյու

Օրյու (ֆր.՝ Orus), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Վիկդեսո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ֆուա շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09222։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 22 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 15 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 10-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 5-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 66,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 90,0 %)։ 10 աշխատունակ բնակիչներից 9-ը աշխատում էին (6 տղամարդ և 3 կին), անաշխատանք էր 1-ը (կին)։ 5 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 2-ը թոշակառու։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Օրյու» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-1-8 
«Օրյու» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-23
Ֆաթմա Ղադրի

Ֆաթմա Ղադիր ղիզի Ղադրի (ադրբ.՝ Fatma Qədir qızı Qədri, ապրիլի 1 (14), 1907, Օդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 29, 1968(1968-02-29), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի թատրոնի դերասանուհի, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստուհի, Ադրբեջանում առաջին դերասանուհին, որը  ստացել է պրոֆեսիոնալ թատերական կրթություն։


== Կենսագրություն ==

Ֆաթմա խանում Ղադրին ծնվել է 1907 թվականի ապրիլի 14-ին Օդեսայում։ Նա կրթություն է ստացել ռուսերենով և տեղափոխվել է Բաքու։ Ֆաթմա Խանումը սովորել է Ադրբեջանի թատրոնի տեխնիկումում։ Ավարտել է Ադրբեջանի մանկավարժական ինստիտուտը (1926)։ Թատերական գործունեությունը սկսվել է 1926 թվականից Բաքվի թուրքական աշխատավորների թատրոնում։ Լավագույններից են՝ «Օա-Շեն» (Ֆ. Փավլով), Սեվիլ (Ջաֆար Ջաբարլի), «Խումար» (Հուսեյն Ջավիդ), «Էսմերալդա», (Վիկտոր Հյուգո, Փարիզի Աստվածամոր տաճարը), «Գյուլբահար» (Ջալիլ Մամեդկուլիզադե)։ 1932-1935 թվականներին եղել է Բաքվի ռուսական դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի։ 1935 թվականից աշխատել է Ադրբեջանի ազգային դրամատիկական թատրոնում։


== Մրցանակներ ==
Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի վաստակավոր արտիստ-1936
Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստ-1943
Պատվո շքանշան-1959
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան;


== Ծանոթագրություններ ==
Գյուղական փողոց (նկար)

«Գյուղական փողոց» (ռուս.՝ Деревенская улица), ռուս գեղանկարիչ Ֆեոդոր Վասիլևի նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1868 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 52,5 × 44,5 (ըստ այլ տվյալների՝ 52 × 44 սմ
):
Այսօր «Գյուղական փողոց» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, Ռուսաստան)։


== Պատմություն ==
«Գյուղական փողոց» ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է տասնութ տարեկան հասակում։ 1868 թվականին Վասիլևը սկսել է անդրադառնալ գյուղական թեմատիկային։ Դրա վրա ազդել է այն փաստը, որ հեղինակը նկարիչ Իվան Շիշկինի հետ միասին 1867 թվականին եղել է Վալաամ կղզում, իսկ 1868 թվականի ամառը նրանք անցկացրել են Կոստանտինովկա գյուղում, որ տեղակայված է Սանկտ Պետերբուրգից ոչ հեռու՝ Կրասնոյե Սելոյի մոտ (այժմ Գորելովոյի շրջանի կազմում): «Գյուղական փողոց» կտավից բացի նույն տարում Ֆեոդոր Վասիլևը ստեղծել է նաև այլ նկարներ։ Դրանցից են «Ամպրոպից հետո» (ռուս.՝ «После грозы») և «Հոտի վերադարձը»։


== Նկարագիր ==
Կտավում հեղինակը վրձնել է ճանապարհ, որն անցնում է գյուղական տների միջով։ Ներքևի ձախ անկյունում նկարված է փայտյա հետիոտնային կամուրջ։ Հեռվում երևում են քայլող մարդիկ, իսկ ամենահեռվում՝ հորիզոնին՝ անտառեզր, որոնց վրա ոսկեգույն ամպեր են կուտակվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Գյուղական փողոց» նկարի մասին
Աստերոիդների ցանկ (75301-75400)

Աստերոիդների ցանկ (75201-75300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (75401-75500)
 Աստերոիդների ցանկ (75201-75300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (75401-75500)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (75001)-(80000)»։ www.minorplanetcenter.net
Վիժլեց

Վիժլեց (ռուս.՝ Выжлец), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Այպա գետի ձախ ափով՝ 12 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Պյոզա գետն է, գետի ենթաավազանը Մեզեն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Մեզեն գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000212103000049897
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004989
Ավազանի կոդը - 03.03.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դրոզդնի

Դրոզդնի (ուկրաիներեն՝ Дроздні), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1521 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դրոզդնի գյուղում բնակվում էր 729 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,65 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 275094 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վաչագան (գյուղ)

Վաչագան, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Կապանի տարածաշրջանում, Կապան քաղաքից մոտ 6 կմ հարավ-արևմուտք, Խուստուփ լեռան ստորոտին, Վաչագան գետի ակունքի մոտ։  
Նախկինում ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ 1930-ական թթ. Վաչագան Վերինը և Վաչագան Ներքինը ձուլվեցին, իսկ հետագայում երկուսը միասին մտել են Կապանի շրջանագծի մեջ մեկ անվան տակ՝ Վաչագան ։


== Պատմություն ==
Համագյուղացիների հուշերից օգտվելով, Հրաչ Նուրիջանյանը «Վաչագան» գրում հայտնում է, որ շրջակա փոքր բնակավայրերից ձևավորվել է գյուղը։ Այդ բնակավայրն էին Քոլը, Պեյին ձորը, Ղուրչիկը, Ղրբանցը։ Մի առաջնորդ Վաչագան անունով հավաքել է այդ բնակավայրերի բնակիչներին, նրանց բնակեցրել այս գեղատեսիլ ու անառիկ վայրում և կոչել իր անունով։ 
Գյուղը անվանի գերդաստանների հայրենիք է այստեղ հիմնավորվել ու գործել են Նուրիջանյանները, Վեզիրյանները, Ղազարյանները, Ղոնյանները, Նազարեթյանները։ Նուրիջանյանները հայտնի առևտրականներ են եղել, նրանց քարավանները հասել են Միջին Ասիա, Հյուսիսային Կովկաս ։ 
1878 թվականից գյուղում գործել է մասնավոր դպրոց։ Դասերը ընթանում էին Ալեքսանդր Նուրիջանյանի տանը։ Ուսումը վաչագանցիների համար հրատապ պահանջ էր դարձել. յուրաքանչյուր վաչագանցի հետևում էր լուսավորության գործին, ցանկանում կրթություն ստանալ։ Գյուղացիներից մեկը դպրոց կառուցելու համար գյուղի հարավային մասում նվիրեց մի կտոր հողաբաժին։ 
1913 թվականին եկեղեցու ունեցած 2500 ռուբլով բաքվաբնակ Փարսադան Նուրիջանյանի նախաձեռնությամբ և հոգաբարձուների խորհրդի հանգանակած միջոցներով շահագործման հանձնվեց դպրոցի մասնաշենքը։ Նոր մասնաշենքը 1927 թվականին կառուցվեց իրանաբնակ վաչագանցի Արսեն Նուրիջանյանի միջոցներով ։ 
Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի, նոր հարկացուցակով (1781 թ.) Վաչագանը Տաթևի վանքին տալիս էր 2200 դահեկան պտղի հարկ ։


== Հուշարձաններ ==
Երկրորդ աշխարհամարտում զոհված վաչագանցիներին նվիրված հուշարձան, կառուցվել է 1968 թ.
Սոս Նուրիջանյանի արձանը
Հացին աղբյուր, գտնվում է հին Քոլվա գյուղատեղիում
Բալնոյ աղբյուր, գտնվում է Հացին աղբյուրի մոտ
Քամ խաչ, գտնվում է գյուղից ներքև, Վաչագան գետի ափին
X-XI դդ. եկեղեցի, գտնվում է հին Քոլվա գյուղատեղիում
Քարայր-ուխտատեղի, որի մուտքի մոտ կան խաչքարեր
Միաթռիչք կամուրջ, որը կապում է Վաչագանը Բաղաբուրջի հետ (կառուցվել է 1870 թ. գտնվում է Վաչագան գետի վրա)
Արցախյան պատերազմում զոհված վաչագանցիներին նվիրված հուշաղբյուր, որը գտնվում է գյուղի կենտրոնում (1995 թ.)


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վիկտորիա շրջան (Տեխաս)

Վիկտորիա շրջան (անգլ.՝ Victoria County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.287 կմ² է, բնակչությունը՝ 84.088 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վիկտորիա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։
Պախեզեկ Ներքին

Պախեզեկ Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վինդոլանդայի տախտակներ

Վինդոլանդայի տախտակներ կամ Վինդոլանդայի պնակներ (անգլ.՝ Vindolanda tablets, լատ.՝ Tabulae Vindolandenses), Հռոմեական Բրիտանիայի ժամանակաշրջանին վերաբերող կենցաղային գրագրության հուշարձաններ՝ գրված փայտե տախտակների (պնակների) վրա։ Հանդիսանում են Մեծ Բրիտանիայի տարածքում գտնված հնագույն գրավոր փաստաթղթերը։ Թվագրվում են մ.թ. I—II դարերով։
Վինդոլանդայի տախտակները համարվում են Հադրիանոսի պատի վրա տեղակայված հռոմեական կայազորերի կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունների լավագույն աղբյուրը։ Վինդոլանդայի տախտակները տեղեկություններ են պարունակում հյուսիսային Անգլիայի Վինդոլանդա բնակավայրի հռոմեական կայազորի զինվորական կյանքից, ինչպես նաև կայազորի զինվորների ընտանիքների անդամների կենցաղային առօրյայից։
Պահվում և ցուցադրվում են Բրիտանական թանգարանում։ 2010-ի դրությամբ վերծանվել և հրատարակվել են հայտնաբերված 752 տախտակների տեքստերը։ Պեղումները և նոր տախտակների հայտնագործությունները Վինդոլանդայում շարունակվում են։


== Աղբյուրներ ==
Օքսֆորդի համալսարանի կայքում (անգլ.)


== Գրականություն ==
Alan K. Bowman. Life and Letters on the Roman Frontier։ Vindolanda and its people. Oxford, 2004 (2nd ed.) (անգլ.)
Հոլմենկոլենի դահուկային ցատկահարթակ

Հոլմենկոլենի դահուկային ցատկահարթակ, գտնվում է Նորվեգիայի Օսլո քաղաքում։ Աշխարհում առաջին դահուկային ցատկահարթակն է։ Բարձրությունը՝ 115 մ է։ Մաքսիմալ թռիչքը եղել է 136 մ-ը։ 1952 թվականի Օլիմպիական խաղերի դահուկային մրցաշարը անցկացվել է հենց այստեղ։ Խաղի ընթացքին կարող են հետևել 50.000 հանդիսատես։ Հոլմենկոլենի դահուկային ցատկահարթակը 18 անգամ վերանորոգվել է, ամենամեծ վերանորոգումը կատարվել է 1953 թվականին։
Առաջին մրցումները անցկացվել են 1892 թվականի հունվարի 31-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Կատեգորիան Վիքիպահեստում
Պաշտոնական կայք
Ժողովածու (3121)

Ժողովածու (3121), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3121 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1835 թվականին Եղիազար գրիչի կողմից Կոստանդուպոլսում:Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20.8×16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 67 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կիսախորան։ Հիշատակարաններ գչի՝ 63բ։


== Բովանդակություն ==
Ներսէս Լամբրոնացւոյ Թուղթք, Դեսպանագնացութիւն, Գլխակարգութիւն հոռոմոց և խնդիր հայոց։
Գրիգորի Հռոմայ հայրապետի Ճառ (թրգմ. Ներս. Լամբրոնացի)։
Ի Պատմութենէ  Սամ. Անեցւոյ։
ներսէս Շնորհալւոյ Թուղթ ի Միջադէաս, Յաղագս ճշմարիտ և անապական  կուսութեան։


== Ծանոթագրություններ ==
Եվգենի Զուև

Եվգենի Միխայլովիչ Զուև (բելառուս․՝ Яўген Міхайлавіч Зуеў, մարտի 2, 1983(1983-03-02), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող


== Ակումբային կարիերա ==
Մինսկի «Օլիմպիա» մանկապատանեկան մարզադպրոցի սան է։ Խաղացել է Մինսկի «Լոկոմոտիվ», Ժոդինոյի «Տորպեդո» ակումբներում։
2007 թվականին տեղափոխվեց «Վիտեբսկ», հետո երկու տարի անցկացրել է «Նաֆտան» ակումբի կազմում։ 2011 թվականին «Գոմելի» կազմում արժանացել է Բելառուսի առաջնության բրոնզե մեդալի։
2012 թվականի մրցաշրջանն անցկացրել է «Սլավիա-Մոզիր» ակումբում, սակայն հազվադեպ է ընդգրկվել թիմի հիմնական կազմում։ 2013 թվականի փետրվարին կրկին հայտնվել է «Վիտեբսկ» ֆուտբոլային ակումբում, որտեղ դարձել է թիմի հիմնական խաղացող։ Նույն տարվա հունիսին վնասվածք է ստացել, որի պատճառով բաց է թողել երկու ամիս, հետո վերադարձել է հիմնական կազմ։ 2013 թվականի մրցաշրջանի ավարտին լքել է «Վիտեբսկ» ֆուտբոլային ակումբը։


=== Վիճակագրություն ===


=== Միջազգային ===
2004 թվականին երեք խաղ է անցկացրել Բելառուսի երիտասարդական հավաքականի կազմում։


== ձեռքբերումներ ==
Բելառուսի երկրորդ լիգայի չեմպիոն - 2001
Բելառուսի գավաթակիր - 2010/11
Բելառուսի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2011


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը Sports.ru կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Լատվիայի ազգագրական թանգարան

Լատվիայի ազգագրական թանգարան՝ Խոշորագույն թանգարաններից մեկը Եվրոպայում։
Թանգարանը կառուցվել է 1924 թվականին, հաճախորդների համար բաց է 1932 թվականից։
Թանգարանը տեղակայված է Յուգլաս լճի գեղատեսիլ ափին, քաղաքային շինարարությունից հեռու, գործնականորեն՝ Ռիգայի սահմանին։
84 հա տարածության վրա գտնվում է 118 բնակելի, տնտեսական, հասարակական փայտաշեն շինություններ, կառուցված 17-20-րդ դարերում Լիտվայի տարբեր պատմական շրջանների կառույցների նման։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Сайт музея(լատիշերեն)Виртуальный музей Archived 2011-09-01 at the Wayback Machine.(լատիշերեն)Ежегодная ярмарка ремёсел в Этнографическом музее (360º панорамы, фотографии, звук)(չաշխատող հղում)
Մատլախովո (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Մատլախովո (ուկրաիներեն՝ Матлахове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մատլախովո գյուղում բնակվում էր 264 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չեստիո կամուրջ

Չեստիո կամ Սան Բարտոլոմեո (իտալերեն՝ Ponte Cestio, Ponte San Bartolomeo, լատ.՝ Pons Cestius), կամուրջ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Հատում է Տիբեր գետը Տիբերինա կղզու արևմտյան մասում։ Բնօրինակը կառուցվել է մոտավորապես Ք․ ա․ 1-ին դարում (Ք․ ա․ 62-27 թթ․ ընկած որևէ ժամանակահատվածում), Ֆաբրիչիո կամրջից հետո։ Վերջինս ևս միանում է Տիբերինա կղզուն։ Երկուսն էլ լավ են պահպանվել, հատկապես Ֆաբրիչիոն լիովին նույնն է մնացել և չի ձևափոխվել, իսկ Չեստիոն 19-րդ դարում մասամբ ապամոնտաժվել է, ու անտիկ կառույցից միայն մի մասն է մնացել։
Չեստիո կամուրջն առաջինն էր, որ Տիբերինա կղզուց հասնում էր մինչև Տիբերի աջ ափը։ Իսկ կղզին երկար ժամանակ միացած էր Տիբերի ձախ ափին և Հին Հռոմի կենտրոնին։ Մինչև Չեստիոյի կառուցվելը Տիբերի աջ ափը մնում էր անհասանելի։ Ք․ ա․ 1-ին դարից Չեստի ընտանիքի անդամներից մի քանիսն են հայտնի, սակայն անորոշ է, թե նրանցից ով է կառուցել այս կամուրջը

4-րդ դարում կամուրջը վերակառուցվել է կայսրեր Վալենտինիանոսի I, Վաղեսի և Գրացիանոսի կողմից, և 370 թվականին այն կրում էր «Pons Gratiani» անունը։ Կամուրջը վերակառուցվել է՝ օգտագործվելով տուֆ և պեպերինո, իսկ արտաքինից պատված է տրավերտինով։ Շինարարական նյութը բերվել է մոտակա Մարցելլա թատրոնի քանդված կամարաշարքից։

1888-1892 թթ․ գետի ամբարտակների պատերը կառուցելու ժամանակ կամուրջը քանդվում է և վերանորոգվում, քանի որ արևմտյան հունը լայնացվում է 48-ից 76 մետր։ Անտիկ կամուրջն ուներ երկու փոքր կամար, որը պարզապես բավարար չէր։ Կառուցվում է նոր կամուրջ՝ երեք մեծ կամարներով, որի կենտրոնական կամարի կառուցման համար օգտագործվել է սկզբնական նյութի երկու երրորդ մասը։


== Տես նաև ==
Հին հռոմեական ճարտարապետություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
O’Connor, Colin (1993). Roman Bridges. Cambridge University Press. pp. 66f. ISBN 0-521-39326-4.


== Արտաքին հղումներ ==
LacusCurtius: Pons Cestius
The Waters of Rome: Tiber River Bridges and the Development of the Ancient City of Rome
Tiber Island information
Ռաշաու

Ռաշաու (գերմ.՝ Raschau), գյուղ Գերմանիայում։ Ենթարկվում է Կեմնից վարչական կենտրոնին։ Բնակչությունը 4090 մարդ։ Ընդգրկման տարածքը 21.20 կմ²։
Պաշտոնական կոդ 14 1 91 250։
Այն բաժանված է երկու գյուղական համայնքների։ 2008 թվականի հունվարի 1-ին միացել է Մարկերսբահին։
Դերենիկ Դեմիրճյան փողոց (Երևան)

Դերենիկ Դեմիրճյան փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ մեծանուն գրող Դերենիկ Դեմիրճյանի։


== Տվյալներ ==
Սկսվում է Մարշալ Բաղրամյան պողոտայի և Սիլվա Կապուտիկյան փողոցի խաչմերուկից, ձգվում դեպի հարավ-արևելք և հասնում Պռոշյան և Պարոնյան փողոցների խաչմերուկ։


== Հատվող փողոցներ ==
Գրիգոր Հարությունյան փողոց
Պռոշյան փողոցի 1-ին նրբանցք
Ֆրիկի փողոց


== Նշանակալի օբյեկտներ ==
Փողոցի սկզբնամասի աջ կողմում է Սիրահարների այգին, ձախում՝ ՀՀ Ազգային ժողովի շենքը (փաստաթղթերով Մարշալ Բաղրամյան պողոտայի թիվ 19 շենքն է)։
Փողոցում են տեղակայված նաև.

ՀՀ-ում Հունաստանի դեսպանատունը
Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միավորում


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
Երևան քաղաքի քաղաքային նշանակության փողոցների ցանկ
Սերգեյ Ավագյան,  Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
Կիտրոնի կրեմ

Կիտրոնի կրեմ (կիտրոնի քուրդ), Մեծ Բրիտանիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում տարածված կրեմ, որը պատրաստում են ձվից, լիմոնից, շաքարավազից և սերուցքային կարագից։ Զանգվածը կրեմանման է և հիշեցնում է պուդինգը։ Կրեմին յուրահատուկ բույր է տալիս ցիտրուսակեղևը։
19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Անգլիայում տնական կրեմն ավանդաբար մատուցվում էր հացի կամ բուլկու հետ՝ որպես ջեմի այլընտրանք, և օգտագործվում էր նաև որպես թխվածքի միջուկ։
Կրեմի ժամանակակից տարբերակները, այդ թվում՝ արդյունաբերական արտադրության, դեռևս լայնորեն օգտագործվում են բուլկիների, տոստերի, կեքսի կամ պաղպաղակի համար։ 19-րդ դարից սկսած՝ Մեծ Բրիտանիայում և Միացյալ Նահանգներում սիրված աղանդեր էր բեզեով կիտրոնի կարկանդակը։
Ձվից և կաթից պատրաստված քաստարդից` եփված կրեմից, տարբերվում է հյութի և ցիտրուսակեղևի ավելի բարձր քանակությամբ և ուժեղ բույրով։
Բացի այդ, կարագ պարունակող կիտրոնի կրեմն ունի ավելի միատարր և կրեմանման բաղադրություն, քան եփված կրեմը, որում սովորաբար օգտագործվում է ոչ թե կարագ, այլ ալյուր կամ օսլա։ Կիտրոնի կրեմը սովորաբար չի օգտագործվում որպես առանձին ուտեստ։ Սակայն պատրաստման ընթացքում կրեմում երկու անգամ պակաս սերուցքային կարագ ավելացնելու դեպքում, այն կարելի է գործածել նաև որպես առանձին ուտեստ։
Կիտրոնների փոխարեն կարելի է օգտագործել այլ ցիտրուսային մրգեր, հատապտուղներ և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Հրդեհ Grenfell Tower-ում

Հրդեհ Լոնդոնի Grenfell Tower-ում  (անգլ.՝ Grenfell Tower fire), արտակարգ պատահար, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի հունիսի 14-ին Լոնդոնի Հյուսիսային Քենսինգթոն շրջանում։ 24 հարկանի շենքում ծագած հրդեհի արդյունքում զոհվել է 72 մարդ  և վիրավորվել, ավելի քան, 77 մարդ։


== Պատճառներ ==
Աղետը սկսվել է 2017 թվականի հունիսի 14-ի գիշերը ժամը մեկին Grenfell Tower-ում, որը գտնվում է Լոնդոնի արևմտյան հատվածում՝ Հյուսիսային Քենսինգթոն շրջանում։


== Հրդեհի մարում ==
Լոնդոնի, ավելի քան, 250 հրշեջներ մոտ 10 ժամ փորձել են մարել հրդեհը։ Այդ ժամանակ, քաղաքում արտակարգ ռեժիմով աշխատել են 40 հրշեջ մեքենաներ և 100 բժիշկներ։


== Հետևանքներ ==
Լոնդոնի ոստիկանապետ Ստյուարտ Կունդին նշել է, ավելի քան, 6 զոհերի մասին։ Նա նշել է, որ ներկայումս կարող է հաստատել միայն վեց զոհերի փաստը, սակայն այդ թիվը կարող է մեծանալ, քանի որ փրկարարական աշխատանքները կարող են շարունակվել մի քանի օր։ Ըստ վերջին տվյալների, զոհվել է 17 մարդ։
Պաշտոնական տվյալներով հիվանդանոցներում գտնվում են հիսուն տուժածներ։ Բացի այդ, 20 տուժածներ գտնվում են կրիտիկական վիճակում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Լոդիգին

Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Լոդիգին (հոկտեմբերի 18, 1847(1847-10-18), Ստենշինո, Լիպեցկի գավառ, Տամբովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 16, 1923(1923-03-16), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ռուս էլեկտրատեխնիկ, շիկացման լամպի ստեղծողը, 1867 թ. ավարտել է Մոսկվայի ռազմական ուսումնարանը և 1874 թ. Ռուսաստանում արտոնագիր ստացել շիկացման լամպի համար։ Այդ գյուտը նա արտոնագրել է նաև Ավստրիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Բելգիայում։ Լոդիգինի լամպում շիկացման մարմին էր ծառայում ապակե կափարիչի տակ տեղավորված թորամանի ածխե բարակ ձողը։ 1874 թ. լամպի գյուտի համար Պետերբուրգի ԳԱ նրան շնորհել է Լոմոնոսովի մրցանակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գինձակ

Գինձակ, լեռ է Գողթն գավառում, Ագուլիսի ձորի գագաթներից մեկն է։ Քաղաքի հյուսիսարևելյան և Ագուլիս գետի աջ կողմում գտնվող այս սարը ևս ունի սակավ բուսականություն և ծովի մակարդակից բարձր է 1200 մ։


== Գրականություն ==
Ա. Այվազյան,  Նախիջևան. բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։
Ջուղայի խաչքար (Էջմիածին, ճեմարանի մոտ, 1602 թվական)

Ջուղայի պահպանված խաչքար, որը ներկայումս գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքում՝ Մայր Աթոռի տաճարի արևելյան կողմում՝ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի և Գրիգոր Լուսավորչի դարպասի հարևանությամբ քանդակազարդ երեսով դեպի հյուսիս։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.30)։


== Պատմություն ==
Խաչքարը քանդակվել է Գրիգոր խաչագործի կողմից 1602 թվականին։ Գտնվել է Ջուղայի գերեզմանատանը։
Վազգեն Ա Բուխարեստցի կաթողիկոսի ջանքերով 20-րդ դարի վերջերին խաչքարը տեղափովում է Մայր Աթոռ՝ փրկվելով Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացումից։ Տեղադրված է Մայր Աթոռի տաճարի արևելյան կողմում՝ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի և Գրիգոր Լուսավորչի դարպասի հարևանությամբ քանդակազարդ երեսով դեպի հյուսիս։


== Նկարագրություն ==
Զգալիորեն վնասված է աջ եզրագոտու մեծ մասը։ Պահպանված է խաչքարի հիմքը։ Տեղադրված է նոր կառուցված խորանարդաձև պատվանդանի վրա։


=== Քանդակներ ===
Ստորին հատվածում քանդակված է հեծյալ՝ դեմքով դեպի ձախ։


=== Արձանագրություն ===
Քիվի վրայի արձանագրությունը ընթեռնելի է.

Քիվից ներքևի արձանագրություն։

Վարդյակի շուրջ.


== Տես նաև ==
Ջուղայի գերեզմանատուն
Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացում
Էջմիածնի Մայր Տաճար


== Ծանոթագրություններ ==
(1914) Հարտբիսպուրտդամ

(1914) Հարտբիսպուրտդամ (անգլ.՝ Hartbeespoortdam), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1930 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,405258 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0506 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7599 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1362,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264218 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,68° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1914) Հարտբիսպուրտդամ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (170201-170300)

Աստերոիդների ցանկ (170101-170200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (170301-170400)
 Աստերոիդների ցանկ (170101-170200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (170301-170400)
1946

1946 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1946 թվականն է, 
XX դարի 46-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Մայիսի 1-ին Եկատերինբուրգում բացվել է Դմիտրի Նարկիսովիչ Մամին-Սիբիրյակին նվիրված թանգարան
Սեպտեմբերի 27-ից հոկտեմբերի 1-ը տեղի է ունեցել ՀԳՄ 2-րդ համագումարը։


== Ծնունդներ ==
Մարտի 8 - Մարտին Զաքարյան (ճարտարապետ), ճարտարապետ
Մարտի 21 - Թիմոթի Դալթոն, թատրոնի և կինոյի բրիտանացի դերասան
Հունիսի 18 - Ֆաբիո Կապելլո, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և գլխավոր մարզիչ
Դեկտեմբերի 5 - Խոսե Կարերաս, իսպանացի օպերային երգիչ (տենոր), որը հայտնի է Ջուզեպպե Վերդիի և Ջակոմո Պուչինիի ստեղծագործությունների իր մեկնաբանություններով։
Խաչիկ Ասմարյան, մարզիկ-մանկավարժ, ՀՀ սպորտի վաստակավոր գործիչ
Օգոստոսի 1 - Արաքս Մանսուրյան, հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո
Հոկտեմբերի 15 - Սարո Կալենց, հայ նկարիչ
Նոյեմբերի 8 - Գուս Հիդինգ, հոլանդացի նախլին ֆուտբոլիստ և մարզիչ
Ալեքսանդր Մելիքյան, ինժեներ-տեխնոլոգ, մաթեմատիկոս, մանկավարժ
Փետրվարի 13 - Վազգեն Մանուկյան, հայ քաղաքական գործիչ, մաթեմատիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, ՀՀՇ վարչության առաջին նախագահ, ԱԺՄ կուսակցության հիմնադիրը և նախագահը, Ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար
Փետրվարի 19 - Ալեն Մանուկյան, ֆրանսահայ դիզայներ, անշարժ գույքի ոլորտում զբաղվող ֆրանսիական FINANCIERE SAXE ընկերության նախագահ
Ապրիլի 1 - Օլեքսանդր Բոժկո, ուկրաինացի դիվանագետ, թարգմանիչ, հայագետ, հայ գրականության թարգմանիչ, 1996-2001, 2005-2010 թվականներին՝ Հայաստանում Ուկրաինայի արտակարգ և լիազոր դեսպան
Ապրիլի 12 - Ռուդիկ Պետրոսյան, հայ օդաչու-հրամանատար, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Մայիսի 17 - Գալինա Ստարավոյտովա, ռուս քաղաքական և պետական գործիչ, միջազգային հարաբերությունների մասնագետ, իրավապաշտպան, պատմական գիտությունների թեկնածու
Մայիսի 17 - Գալինա Ստարովոյտովա, ռուս քաղաքական և պետական գործիչ, միջազգային հարաբերությունների մասնագետ, իրավապաշտպան, պատմական գիտությունների թեկնածու
Մայիս 20 - Շեր, Շերիլին Սարգիսյան, երգչուհի, դերասանուհի, կինոռեժիսոր
Հունիս 8 - Ռաֆայել Նահապետյան հայ ժամանակակից գրող, արձակագիր
Հուլիս 6 - Ջորջ Վոկեր Բուշ, ԱՄՆ-ի 43-րդ նախագահ
Օգոստոս 19 - Բիլ Քլինթոն, ԱՄՆ-ի 42-րդ նախագահ
Սեպտեմբեր 5 - Ֆրեդի Մերկուրի, բրիտանացի երգիչ, «Քուին» ռոք խմբի վոկալիստը
Նոյեմբեր 13 - Վանո Սիրադեղյան, հայ ժամանակակից արձակագիր, հրապարակախոս, հասարակական և քաղաքական գործիչ


== Մահեր ==
Օգոստոսի 3 - Վիկտոր Դենի, ռուս խորհրդային գրաֆիկ
Նոյեմբերի 26 - Հենրի Մորգենթաու, ամերիկյան դիվանագետ, ԱՄՆ դեսպանը Օսմանյան կայսրությունյում (1913 - 1916 թթ.)
Ալբեր Սեշե, շվեյցարացի լեզվաբան
Լուիջի Սքուարցինա, իտալացի ռեժիսոր և դրամատուրգ
Հոկտեմբերի 24 - Դմիտրի Մոոր, խորհրդային նկարիչ
Էնանդ

Էնանդ (ֆր.՝ Esnandes), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Լա Ռոշել 5 կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լա Ռոշել շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17153։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 2063 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էնանդի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Pittsburgh Pet Expo

Pittsburgh Pet Expo (հայերեն հնչողությամբ՝ Փիթսբուրգ փեթ էքսպո), ընտանի կենդանիների առուծախ կազմակերպելու նպատակով յուրաքանչյուր տարի աշնան կեսերին Փենսիլվանիա նահանգի Փիթսբուրգ քաղաքի գործարար թաղամասում՝ Դեյվիդ Լոուրենսի անվան կենտրոնում կազմակերպվող շոու, որն ունի եռօրյա տևողություն և անց է կացվում ծածկից դուրս գտնվող, շուրջ երկուսուկես ակր մակերեսով տարածքի վրա։ Դա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում կազմակերպվող նմանատիպ շոուների շարքում հանդիսականների թվաքանակի առումով զբաղեցնում է երկրորդ տեղը. հանդիսատեսների թիվը հասնում է մոտավորապես 14 հազարի։ Փիթսբուրգյան այդ շոուն առաջին անգամ կազմակերպվել է 2004 թվականին և տարեցտարի ավելի ու ավելի լայն ճանաչում ու համբավ ձեռք բերել՝ որպես նմանատիպ առաջին ու լավագույն միջոցառումներից մեկը ԱՄՆ-ում։ Միջոցառումը լուսաբանվում է՝ իբրև ընտանի կենդանիների օլիմպիադա, որին ներգրավված է մրցավարների միջազգային ընկերակցությունը (International Judges Association (IJA), և ծրագրում ընդգրկված են «Փրկիր ինձ» (Rescue Me), ռոդեո, ձիավարժանք, ջրասուզման (Dock Diving) մրցումներ, տաքսաների մրցարշավ և այլ մրցաձևեր։
Շոուին սովորաբար մասնակցում են տեղացի և այլ վայրերից եկած առնվազն 250 կենդանատերեր, կենդանիների փրկության երեսունից ավելի խմբեր։ Ընտանի կենդանիներից զատ՝ ցուցադրվում են նրանց խնամքին առնչվող արտադրատեսակներ ու ծառայություններ, կազմակերպվում են զվարճալի խաղեր, փոքրիկ բեմականացումներ, իմպրովիզներ։ Շոուին մասնակցող կենդանիների մեջ շները մեծամասնություն են կազմում, սակայն հանդես են գալիս նաև բավականին շատ կատուներ, թռչուններ, մողոսներ ու այլ կենդանիներ։


== Գլխավոր հովանավորները ==
Միջոցառումը երկար տարիներ հովանավորում են «Ընտանի կենդանիներին՝ առողջարար արտադրանք» ընկերությունը՝ Healthy Pet Products-ը և VCA Animal Hospitals ընկերությունը։


== Լրատվությունը ==
Pittsburgh Pet Expo-ն անհրաժեշտ տեղեկատվությունը պատշաճ տեսքով ներկայացնում է համացանցում՝ Facebook-ի և Twitter-ի լրատվական հատուկ հարթակներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վյաչեսլավ Աղաբալյան

Վյաչեսլավ Ռուբենի Աղաբալյան (սեպտեմբերի 22, 1946(1946-09-22), Աստղաշեն, Ասկերանի շրջան, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 5, 2004(2004-01-05), Ստեփանակերտ), հայ բժիշկ, վիրաբույժ։ ԼՂՀ առաջին առողջապահության նախարար (1992–1995), ԼՂՀ առողջապահության և ռազմական բժշկության ծառայության կազմակերպիչներից։ Բժշկական ծառայության պահեստի ավագ լեյտենանտ (1972)։


== Կենսագրություն ==
Վյաչեսլավ Աղաբալյանը ծնվել է Արցախի Աստղաշեն գյուղոմ։ 1970 թ. ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը։ Վերապատրաստվել է Բաքվի, Լենինգրադի, Կիևի, Երևանի և Մինսկի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտներում։
1970-1972 թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ սահմանապահ զորքերում։ 1972 թվականից աշխատել Լեռնային Ղարաբաղում։ 1976-1979 թթ. եղել է ԼՂԻՄ-ի մարզային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկը։ 1992 թ. ընտրվել է ԼՂՀ առաջին Գերագույն խորհրդի առողջապահության և սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ՝ միաժամանակ գլխավորելով հանրապետական հիվանդանոցը, ապա և առողջապահության նախարարությունը՝ մինչև 1997 թ.։ 1997 թվականին եղել է առողջապահության փոխնախարարի պաշտոնակատար, 2002-2004 թթ.՝  ԼՂՀ դատաբժշկական փորձաքննության բյուրոյի պետ։
Պատերազմի հենց սկզբից ստեղծել և ղեկավարել է առաջին զինվորական հոսպիտալը, այնուհետև երկրորդը։ 1992 թ. սեպտեմբերից գործուն մասնակցություն է ունեցել ԼՂՀ պաշտպանության բանակի բուժծառայության ստեղծման և կայացման գործին։
Հիմք ընդունելով իր աշխատանքային բազմամյա փորձը և հատկապես՝ հայ-ադրբեջանական հակամարտության ընթացքում կուտակված փաստերը, Վյաչեսլավ Աղաբալյանը գիտական բարեխղճությամբ ձեռնամուխ է եղել մի ուսումնասիրության «Ետպատերազմյան սինդրոմ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Լալվարի որսկանը (ֆիլմ)

Լալվարի որսկանը, 1966 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է, թե ինչպես երիտասարդ զույգը, հակադրվելով միջավայրին և հատկապես աղջկա հոր արգելքներին, իր սիրուն հավատարիմ մնալու ուժ է ցուցաբերում։
Ֆիմը նկարահանվել է Վահան Միրաքյանի «Լալվարի որսը» պոեմի մոտիվներով։


== Դերերում ==
Ավագ որսորդ – Դավիթ Մալյան
Կարո – Գերասիմ Լիսիցյան
Ալվարդ – Մարինա Դանիելբեկ
Աթո – Հ. Գարբուզյան
Գևորգ աղա – Վաղինակ Մարգունի
Գագո – Վլադիմիր Աբաջյան
Զաքո – Ալեքսանդր Հարությունյան
Մոսի – Մամիկոն Մանուկյան
Սոնա – Ա. Մկրտչյան
Շուշիկ – Կ. Ղազարյան
Կարոյի մայրը – Թամար Դեմուրյան


=== Դրվագներում ===
Հայկուհի Գարագաշ, Անատոլիա Եղյան, Ավետիք Ջրաղացպանյան, Վրույր Փանոյան, Հ. Ավագյան, Ս. Բադալյան, Ա. Վրույր, Ս. Զարդարյան, Բ. Չախալյան, Միքայել Հարությունյան, Վահագն Բագրատունի, Խորեն Աբրահամյան, Ռ. Մինասյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմը imdb.com կայքում
Միրելա Մանյանի

Միրելա Մանյանի (հուն․՝ Μιρέλα Μανιάνι, դեկտեմբերի 21, 1976(1976-12-21), Դուրրաս, Ալբանիա), հույն թեթև ատլետ, մինչև 1997 թվականը ներկայացրել է Ալբանիան։ Օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն նիզակի նետում մարզաձևում։


== Կենսագրություն ==
Միրելա Մանյանին ծնվել է 1976 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Ալբանիայի Դուրրաս քաղաքում։ 1994 թվականին ներկայացրել է Ալբանիան Հելսինկիում անցկացվող Եվրոպայի առաջնությունում և զբաղեցրել 22-րդ տեղը։ Հաջորդ տարի նա արծաթե մեդալի է արժանացել Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում, իսկ Գյոտեբորգում անցկացվող աշխարհի առաջնությունում եղել է 12-րդը։ 1996 թվականին Միրելա Մանյանին սահմանել է Ալբանիայի նոր ռեկորդ՝ 62.46մ (այդ ռեկորդը գերազանցվել է 2015 թվականին)։ Նույն թվականին Ատլանտայում անցկացված Օլիմպիական խաղերում Միրելա Մանյանին, ով եղել է Ալբանիայի հավաքականի դրոշակակիրը, զբաղեցրել է 24-րդ տեղը։
1997 թվականին Միրելա Մանյանին ամուսնացել է հույն ծանրամարտիկ Գեորգիոս Տզելիլիսի հետ և սկսել է հանդես գալ Հունաստանի դրոշի ներքո՝ օգտագործելով Մանյանի-Տզելիլի ազգանունը (մինչև 2002 թվականը, երբ ամուսնալուծվել է)։ 1997 թվականի աշխարհի թեթև ատլետիկայի առաջնությունում նա զբաղեցրել է 11-րդ տեղը, իսկ 1998 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում՝ 9-րդ տեղը։
1993 և 2003 թվականների աշխարհի առաջնություններում Միրելա Մանյանին դարձել է չեմպիոն, իսկ 2001 թվականի աշխարհի առաջնությունում արժանացել է արծաթե մեդալի։ 2002 թվականին նա դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։ Նույն թվականին նա արծաթե մեդալի է արժանացել Սիդնեյում անցկացված Օլիմիպական խաղերում, իսկ հաջորդ Օլիմպիական խաղերում, որ անցկացվել են 2004 թվականին Աթենքում, Միրելա Մանյանին զբաղեցրել է երրորդ տեղը։
Միրելա Մանյանին իր մարզական կարիերան ավարտել է 2005 թվականին։ Նրա կողմից սահմանված Հունաստանի ռեկորդը ներկայում մնում է չգերազանցված (67,51 մ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Միրելա Մանյանի - էջը IAAF կայքում (անգլ.)
Ուստիե (այլ կիրառումներ)

Ուստիե, կարող է վերաբերել՝

Ուստիե - ավան, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում
Ուստիե - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում
Ուստիե - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում
Սեչենովսկի շրջան

Սեչենովսկի շրջան (ռուս.՝ Сеченовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սեչենովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1013 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 15444 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,25 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մալես Վենոստա

Մալես Վենոստա (իտալերեն՝ Malles Venosta), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4938 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 20 մարդ/կմ²։ Տարածքը 246 կմ² է։ Փոստային ինդեքս` 39024։ Հեռախոսային կոդ` 0473։
Օգոստոսի 15-ին կոմունայում նշվում է հատկապես Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հռեախոսահամար։ 0473 831117
Էլեկտրոնային հասցե։ info@comune.malles.bz.it
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.malles.bz.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Դուբովայա (գյուղ, Ստարոսինյավսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴուբովայաԴուբովայա (ուկրաիներեն՝ Дубова), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դուբովայա գյուղում բնակվում էր 197 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1801 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 109,38 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յամնոե (գյուղ, Վելիկա-Պիսարևկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յամնոե (այլ կիրառումներ)Յամնոե (ուկրաիներեն՝ Ямне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1678 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յամնոե գյուղում բնակվում էր 1 640 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վախեցեք քայլող մեռյալներից

«Վախեցեք քայլող մեռյալներից» (անգլ.՝ Fear the Walking Dead), ամերիկյան սարսափ ժանրի հեռուստադրամա, ստեղծված Ռոբերտ Քըրքմանի և Դեյվ Էրկսոնի կողմից։ Հանդիսանում է «Քայլող մեռյալները» հետապոկալիպտիկ հեռուստասերիալի զուգահեռ սպին-օֆը։ Եթեր է բարձրացել 2015 թվականի օգոստոսի 23-ին։
Հեռուստասերիալի գործողությունները սկզբնապես զարգանում են Լոս Անջելես քաղաքում՝ կենտրոնանալով լոսանջելեսյան անհամերաշխ ընտանիքի շուրջ։ Ընտանիքի անդամները՝ դպրոցական խորհրդական Մեդիսոն Կլարկը (Քիմ Դիկենս), նրա զուգընկեր ուսուցիչ Թրևիս Մանավան (Քլիֆ Քուրտիս), թմրամոլ որդին՝ Նիքը (Ֆրենկ Դիլեյն), դուստր Ալիշան (Ալիսիա Դեբնեմ-Քերի), ինչպես նաև Թրևիսի հարազատ որդին նախորդ ամուսնությունից՝ Քրիսը (Լորենցո Ջեյմս Հենրի), հայտնվում են զոմբի ապոկալիպսիսի բռնակման և քաղաքակրթության փլուզման առանցքում։
Միացյալ Նահանգների ծածկույթում հեռուստասերիալը ցուցադրվում է «AMC» հեռուստաալիքով։
2016 թվականի ապրիլի 15-ին «AMC»-ն հայտարարել է երրորդ եթերաշրջանի ստեղծման մասին, որը կհեռարձակվի 2017 թվականի գարնանը։


== Դերերում ==


=== Գլխավոր ===
Քիմ Դիկենս – Մեդիսոն Կլարկ
Քլիֆ Քուրտիս – Թրևիս Մանավա
Ֆրենկ Դիլեյն – Նիքոլաս Կլարկ
Ալիսիա Դեբնեմ-Քերի – Ալիշա Կլարկ
Լորենցո Ջեյմս Հենրի – Քրիս Մանավա
Մերսեդես Մեյսոն – Օֆելիա Սալազար
Ռուբեն Բլեյդս – Դանիել Սալազար
Քոլմեն Դոմինգո – Վիկտոր Ստրանդ
Միշել Էնգ – Ալեքս


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2018-03-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Լյարդամամուռներ

Լյարդամամուռներ (լատ.՝ Hepaticae), մարշանցիա, մամուռների դաս։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է մոտ 6000, ՀՀ-ում՝ 50 տեսակ։ Ամենատարածվածը մարշանցիա բազմաձևն (լատ.՝ Marshantia polymorpha) է։ Աճում է լեռնային բոլոր գոտիների անտառային տարածքներում, խոնավ վայրերում, գետերի ու առվակների ափերին և այլն։


== Արտաքին տեսք ==
Թալոմը փռվող է, մուգ կանաչ կամ դեղնականաչավուն, ճյուղավորվող, երկտուն, երկարությունը՝ 2-10 սմ։ Թալոմի վերին մակերեսին գոյանում են հատուկ բողբոջազամբյուղներ, որոնց հատակին, կոթերի վրա առաջանում են բազմացման բողբոջներ (վեգետատիվ բազմացման համար), իսկ թալոմի տակ՝ ռիզոիդներ (որոնց միջոցով ամրանում է հողին) և հատուկ թեփուկներ (համարվում են տերևների սկզբնակներ)։ Արական բույսերի պատվանդանն ութթաթանի եզրով, տափակ սկավառակի տեսք ունի, որի վրա զարգանում են անթերիդիումները, իսկ իգական բույսի բազմաճառագայթ պատվանդանի ստորին երեսին զարգանում են արքեգոնիումները։ Սպորներև առաջանում են տուփիկներում՝ ամռանը։ Հողագոյացնող և տորֆագոյացնող է։ Կան բավականին տափակ կամ հարթ տեսակներ, հիմնականում փռված են գետնին կամ գտնվում են ջրի մեջ։
Պլոտեր

Պլոտերը համակարգչում պահված յուրատեսակ գրաֆիկական ինֆորմացիայի՝ ճարտարագիտական բարդ գծագրերի, սխեմաների, նկարների, աշխարհագրական քարտեզների արտածման համար նախատեսված սարք է։ Պլոտեր բառը առաջացել է անգլ.՝ ploter բառից, որը նշանակում է գծագիր, գծագիր կազմել։ Պլոտերի օգնությամբ կարելի է ստեղծել առավել մեծ չափերի փաստաթղթեր, քան սովորական տպող սարքի միջոցով։ Պլոտերի աշխատանքի սկզբունքը նույնն է, ինչ շիթային տպող սարքինը։ Դրանց սկզբունքային տարբերությունն այն է, որ պլոտերն ունի անընդհատ գիծ տանելու ունակություն, որն իրականացվում է հատուկ գրչածայրի օգնությամբ։
Գոյություն ունեն անվիկային և պլանշետային պլոտերներ։ 


== Անվիկային և պլանշետային պլոտերներ ==
Անվիկային պլոտերները ինֆորմացիան թղթի վրա վերարտադրելիս թուղթը պտտեցնում են գրչածայրի տակ, իսկ պլանշետայինները տեղաշարժում են գրչածայրը շարժվող թղթի երկայնքով։
Պլոտերները հիմնականում բնութագրվում են հետևյալ պարամետրերով.

պատկերի կառուցման արագությունը (մեկ վայրկյանում կառուցված կորի երկարությունը՝ միլիմետրերով),
տպագրման թույլատրելի ունակությունը (մեկ դյույմի վրա արտածված կետերի քանակը (dpi)),
տպագրման արագությունը (մեկ րոպեում տպագրված պայմանական թերթերի քանակը)։


== Աղբյուրներ ==
Ինֆորմատիկա 8, հեղ.Ս.Ս. Ավետիսյան և Ս.Վ. Դանիելյան
Հիրադո ամրոց

Հիրադո ամրոց, ամրոց Ճապոնիայի Նագասակի պրեֆեկտուրայում։ Հայտնի է նաև Կամեոկա և Ասախիտակե անվանումներով։ Ամրոցը գտնվում է մի բլրի վրա, որտեղից բացվում է գեղատեսիլ տեսարան։


== Պատմություն ==

Ամրոցը կառուցվել է 1599 թվականին տարածքը կառավարող Մացուուրի իշխանության 26-րդ ղեկավարի կողմից։
1613 թվականին դղյակը այրվել է, ամրոցի վերականգնման աշխատանքները սկսվել են 1704 թվականին Մացուուրի իշխանության 29-րդ ղեկավարի կողմից։ 1707 թվականից ամրոցի վերին հարկերը իշխանության համար ծառայել են որպես ապրելու վայր։ Վերականգնումն ավարտվել է 1718 թվականին, ամրոցը դարձել է Մացուուրիի իշխանության կենտրոնը։
Սկզբնական վիճակում մնացել են որոշ տարրեր (երկու պաշտպանական հրանոթային աշտարակներ), մնացած մասերը, այդ թվում տենսյուի գլխավոր աշտարակը, վերակառուցվել են։
1962 թվականին վերանորոգվել է ամրոցի գլխավոր աշտարակը։ Դայմեի (յասիկի) նախկին առանձնատանը այժմ գտնվում է Մացուուրի իշխանության թանգարանում։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Hirado City home page
Japanese Castle Explorer - Hirado Castle
JCastle Information Page
Ժողովածու (1771)

Ժողովածու (1771), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1771 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1500-1651 թվականներին Գրիգորիոս, Վարդան երեց, Յոհան, Հովհաննես դպիր, Տովլեթ գրիչների կողմից։ Ստացողը եղել է Արիստակես Խարբերդցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,5x15 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 343 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրգրով, բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 3 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 338ա, 341բ (1500 թ.), 238բ (1651 թ.), 17բ, 323ա, 325ա (17-րդ դար), հետագայի՝ 243ա (1867 թ.):


== Բովանդակություն ==
Լամբրոնացւոյ Դաւանաթիւն Հաւատոյ։
Վասն գաւազան տալոյ վարդապետաց։
Քարոզ գաւազանի օրհնութեան։
Յովհ. Որոտնեցւոյ Հաւաքեալ ի բանից իմաստասիրաց։
Քարոզք։
Ատթ. Ջուղայեցւոց Մեկնութիւն Յովհաննու։
Գր. Տաթևացւոյ Լուծմունք Պարապմանց Կիւրղի։
Խրատ մկրտութեան։
Նախերգան։
Մեկնողք և համառօտողք Աստւածաշունչ գրոց։
Գր. Կամախեցւոյ Այս են թուկանք տաճկաց։
Պատմութիւն վասն Յուդայի։
Թովմ. Մեծոփեցւոյ պատմութիւն, Յիշատակարան։
Կիր. Բանասիրի Վարք Թովմ. Մեծոփեցւոյ։
Հաւաքածոյ յիշատակարանաց (1441, 1444, 1461 թվականներ)։
Գր. Կեսարացւոյ թուղթք՝ Առ Էջմիածնեցիս, Առ. Փիլիպոս վրդ.:
Վասն պատուական ականց։
Հրաշարումն յաղանդոց։
Արիստ. Խարբերղացւոյ Ներրողեան Եղեսիոյ։
Ոտանաւոր վասն ծռաղատկին։
Դաս ի յառաջ հանելոյ ըստ վարդապետաց եկեղոցւոյ։
Ողբ Աստուածածնի։


== Ծանոթագրություններ ==