Ջոն Կիցմիլլեր

Ջոն Կիցմիլլեր (անգլ.՝ John Kitzmiller դեկտեմբերի 4, 1913(1913-12-04), Բեթլ Քրիք, Քալհուն շրջան, Միչիգան, ԱՄՆ - փետրվարի 23, 1965(1965-02-23), Հռոմ, Իտալիա), ամերիկացի և իտալացի կինոդերասան, 1957 թվականի Կաննի կինոփառատոնի լավագույն տղամարդկային դեր անվանակարգի հաղթող։
Ապրելով կարճ կյանք, դերասանը խաղացել է ավելի քան 45 լիամետրաժ ֆիլմերում, որոնց մեծամասնությունը նկարահանվել է այդ ժամանակների ազդեցիկ եվրոպացի ռեժիսորների կողմից։ Չնայած ամերիկյան քաղաքացիությանը, դերասանը փառքի արժանացավ միայն Իտալիայում։ 1951 թվականին Ebony ամսագիրը գրել է․ «Ջոն Կիցմելլերը դեռևս անհայտ է Ամերիկայում․․․ Նա իտալացիներին այնքանով է հայտնի, որքան ամերիկացիներին՝ Գրեգորի Պեկը»։
Վաղաժամ մահվան պատճառը լյարդի ցիռոզն էր, որով նա երկար ժամանակ տառապում էր։


== Կենսագրություն ==
Ջոն Կիցմիլլերը ծնվել է 1913 թվականի դեկտեմբերի 4-ին (այլ տվյալներով 1915 թվականին), Միչիգան քաղաքի Բեթլ Քրիք քաղաքում։ Սովորել է, որպես ինժեներ, իսկ երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուն պես զորակոչվել է ԱՄՆ-ի բանակ և մասնակցել է Իտալիայի շրջափակմանը։ Ռազմական գործողությունների ավարտից հետո Կիցմիլլերը արժանացել է Հաղթանակի մեդալի՝ իր արիության համար, որը արտահայտվել է մարտերի ժամանակ։ Մոտավորապես այդ ժամանակ էլ Լիվորնո քաղաքի մոտակայքում ծանոթացել է կինոռեժիսոր Լուիջի Զամպայ և պրոդյուսեր Կարլո Պոնտիի հետ, ովքեր էլ այդ ժամանակ նկարահանում էին «Ապրել խաղաղության մեջ» ֆիլմը։ Հենց նրանք էլ Ջոի դերը նրան առաջարկեցին, և բնականաբար Կացմիլլերը համաձայնվեց։
Դերասանի առաջին ֆիլմը քննադատների կողմից ընդունվեց, որպես ինտելուկտալ և էսթետիկ վերածնունդ իտալական կինեմատոգրաֆիայում՝ ֆաշիստներից հետո։ Կինոնկարը պարզ նկարագրում էր նեոռեալիզմի մութ էջերը։ Կիցմիլլերը կատարում էր Ջոյի՝ աֆրոամերիկացի զինվորի դերը, ով ամբողջ խմբով ներխուժում է գերմանակա ճամբար և ձևանում գերմանացի զինվոր։ Կինոնկարը քննադատների կողմից արժանացել է դրական կարծիքի, իսկ մարդաբան Միշել Ռոլֆ Տրույոն այն անվանեց «լռության ֆորմուլա»։
«Ապրել խաղաղության մեջ» ֆիլմի պրեմերիայից հետո, Կիցմիլլերը նկարահանվել է ևս մի քանի կինոնկարում, որից հետո, 1950 թվականին ռեժիսոր Ֆեդերիկո Ֆելլինին նրան հրավիրեց նկարահանվել նրա առաջին «Վարյետիի կրակները» կինոնկարում, որտեղ Կիցմիլլերը կատարել է փողհար Ջոնիի դերը։ Մոտ 10 տարի Կիցմիլլերը շարունակում է նկարահանվել Իտալիայում և միայն 1950-ականներին տեղափոխվում է Հարավսլավիա՝ «Խաղաղության հովիտ» ռազմական դրամայի նկարահանումների համար, ֆիլմը Ֆրանցե Շտիգլիցի աշխատանքն է։ Դերասանը խաղացել է սերժանտ Ջիմի դերը, ով ֆաշիստներից փրկում է տղային և աղջկան։ Նրա կյանքի այդ դրվագը ամենահաջողն էր՝ Կաննի կինոփառատոնին դերասանը արժանացավ «Լավագույն տղամարդկային դեր» մրցանակին, իսկ հենց ֆիլմը արժանացավ «Ոսկե արմավենու ճյուղ» մրցանակին։
Մրցանակին արժանանալուց հետո, նա վերջապես սկսեց նկարահանվել ԱՄՆ-ում։ Նա նկարահանվել է Վինսենտ Շերման «Մերկ հող» ֆիլմում, իսկ նրա վերջին դերերից մեկը «Դոկտոր Նոու» ֆիլմի առաջին մասում Կուորելլայի դերն էր, որի շնորհիվ ձեռք բերեց համաշխարհային ճանաչում։ Վերջին անգամ Կիցմիլլերը էկրաններին հայտնվել է 1965 թվականին՝ «Քեռի Թոմասի խրճիթը» գերմանական դրամայում, որը նկարահանվել է նույնանուն վեպի հիման վրա։ Մեկ ամիս անց ֆիլմի պրեմերիայից հետո, դերասանը մահացել է Հռոմի հյուրանոցներից մեկում՝ լյարդի ցիրոզից; Նա երբեք ամուսնացած չի եղել և երեխաներ չի ունեցել։


== Ֆիլմագրություն ==
1947  —Ապրել խաղաղության մեջ/Vivere in pace  — Ջո
1947  — Սև դրախտ/Tombolo, paradiso nero  — Ջեք
1948  — Ոչ մի խղճահարություն/Senza pietà  — Ջերրի
1950  — Վարիետեյի կրակները/Luci del varietà  — փոխհար Ջոննի
1952  — Գայլերը գիշերն են որսի ելնում/Les loups chassent la nuit  — ստրուկ Միգել
1952  — Սպանդ/Massacre en dentelles  — Ռոքի Սեդլի
1952  — Ճակատագրի ուժը/La forza del destino - Ներո
1953 — Երգ քեզ համար/Canto per te  — Անգենորո
1953 — Օտարազգի լեգիոն/Legione straniera — Դյալմար
1953 — Ֆրինա՝ արևմուտքի կուրտիզանուհի/Frine, cortigiana d'Oriente — Նաբուս
1954 — Մենք չենք ցանկանում մահանալ/Non vogliamo morire — Ջոն
1954 — Շիկահերների ափափողոցը/Quai des blondes — Միշել
1954 — Արևային երազանք/Desiderio 'e sole — Սիրովիչ
1954 — Մեղքերի կղզի/La peccatrice dell'isola — ձկնորս
1954 — Դառը ջրերը/Acque amare — Մեցանոտե
1955 — Մեր օրինակը/Il nostro campione — Ռայմոնդո
1957 — Խաղաղության հովիտը/Dolina miru — սերժանտ Ջիմ
1957 — 20 տարի միևնույն երազանքը/A vent'anni è sempre festa — Ջոն Միլլեր
1957 — Փարիզյան գաղտնիքներ/I misteri di Parigi — Լո Սկվարտատորե
1958 — Մերկ հողը/The Naked Earth — Դեյվիդ
1958 — Ափրոդիտա՝ սիրո աստվածուհի/Afrodite, dea dell'amore — Տոմորո
1959 — Անտեղի կորցրած կյանք/Vite perdute — Լուկա
1959 — «Էդելվեյս» պենսիոն/Pensione Edelweiss — Բուգրոն
1960 — Խաբեբաները տրոպիկներում/Gli avventurieri dei tropici — Սալվադոր
1960 — Ափի ծովահանները/I pirati della costa — Ռոկ
1961 — Կրակե թագը/La corona di fuoco — Ակիմ
1961 — Վարձկանների ապստամբությունը/La rivolta dei mercenari — Թարգո
1962 — Մարս՝ պատերազմի աստված/Marte, dio della guerra — Աֆրոս
1962 — Կապիտան Բլադի որդին/Il figlio del capitano Blood — Մոզես
1962 — Դոկտոր Նոու/Dr. No — Կուորել
1962 — Յոթ ծովերի վագրը/La tigre dei sette mari — Սերպենտե
1964 — Կանաչ աչքերի անեծքը/Der Fluch der grünen Augen — Ջոն
1965 — Քեռի Թոմասի խրճիթը/Onkel Toms Hütte — քեռի Թոմ


== Գրականություն ==
Саверио Джоваччини, Роберт Склар  — Global Neorealism: The Transnational History of a Film Style  — University Press of Mississippi, 2012.


== Ծանոթագրություններ ==