Անդրանիկ Սողոմոնյան

Անդրանիկ Սողոմոնյան (1873, Ներքին Ագուլիս - 1949, ԱՄՆ), հայ թատերական գործիչ, ԱՄՆ-ում երկար տարիներ գործունեություն ծավալած «Անդրանիկ» թատերախմբի հիմնադիր և ղեկավար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1873 թվականին, Ագուլիսում։ Կրթություն է ստացել Բաքվի Մարդասիրական ընկերության դպրոցում և նույն քաղաքի ռուսական գիմնազիայում։ Պատանի տարիքից շատ է հետաքրքրվել դրամատուրգիայով, գրականությամբ։ Ռուսերենի լավ իմացության շնորհիվ ծանոթացել է ռուսական և արևելաեվրոպական գրականությանը։ 1890-ական թվականների սկզբներից ոչ շատ մեծ դերերով սկսել է մասնակցել հայկական ու ռուսական ներակայացումների։ Հետագայում տեղափոխվել է Թիֆլիս, դերեր է ստացել հայկական կայուն թատերախմբերում։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
Անդրանիկ Սողոմոնյանը կնոջ` Ազնիվի և մի քանի ընկերների հետ 1900-ական թվականների սկզբներից կազմել է թատերախմբեր և ելույթներ ունեցել Պարսկաստանում, Աստրախանում, Կարսում և Կովկասի տարբեր քաղաքներում։ Հայտնի դերասանուհի Սիրանույշը, հետևելով խմբի գործունեությանը, առաջարկել է նրանց համագործակցել իր հետ։ Անդրանիկն ու Ազնիվը համաձայնել են խաղալ Սիրանույշի խմբում, նրա հետ մասնակցել են տարբեր հյուրախաղերի։ Սիրանույշի հետ աշխատանքը նաև բեմական դպրոց է եղել Սողոմոնյան ամուսինների համար։

1914 թվականին Անդրանիկն ու Ազնիվը Զարիֆյան-Սևումյանի խմբի հետ ելույթներ են ունեցել Կոստանդնուպոլսում։
1919 թվականին նշվել է Անդրանիկի բեմական գործունեության 25-ամյակը։
1921 թվականին Անդրանիկների ընտանիքը տեղափոխվել է Բուլղարիա, տվել է մի քանի ներկայացումներ այնտեղ գտնվող գաղթական հայերի համար։ Խումբն այստեղ մեծ հաջողությամբ բերադրել է Ալ. Շիրվանզադեի «Նամուսը», «Չար ոգին», ինչպես նաև` «Տրիլբի», «Կույր ջութակահարը», «Հայրենական տուն» պիեսները։ Բուլղարիայից խումբը մեկնել է Ռումինիա։ Այս ընթացքում խմբի հետ համագործակցելու առաջարկներ են արել Հովհաննես Աբելյանն ու Սիրանույշը։
1922 թվականին խումբը գործել է Զմյուռնիայում, հետո` Եգիպտոսում։
1923 թվականին Անդրանիկ Սողոմոնյանն ու խումբը մեկնել են ԱՄՆ։ Հիմնական գործունեությունն «Անդրանիկ» թատերախումբը ծավալել է հենց ԱՄՆ-ում` հանդես գալով հայաշատ մի շարք քաղաքներում` հիմնականում ապրելով և ստեղծագործելով Լոս-Անջելեսում։ Անդրանիկ Սողոմոնյանը մահացել է 1949 թվականին` մինչև կյանքի վերջին օրը խաղալով ներկայացման մեջ։


== Անձնական կյանք ==
Թիֆլիսում ապրելու տարիներին ամուսնացել է խաղընկերուհի Ազնիվի հետ, ով կրել է Անդրանիկի ազգանունը։ Ազնիվ Սողոմոնյանը ծնվել է Կարսում, նույնպես կրթություն է ստացել գիմնազիայում։ Նախ աշխատել է որպես ուսուցչուհի, այնուհետև տեղափոխվել է Թիֆլիս։ Ազնիվն ու Անդրանիկը ոչ միայն ամուսիններ են եղել, այլև` երկար տարիներ միասին խաղացել են բեմում, միասին են ներկայացումներ պատրաստել։
Ունեցել են երկու դուստր` Պերճուհին և Գոհարը, ովքեր ևս շարունակել են ծնողների գործը` դառնալով դերասանուհիներ և խաղալով «Անդրանիկ» թատերախմբում։ Անդրանիկից և Ազնիվից հետո «Անդրանիկ» թատերախումբը ղեկավարել է Եղիշե Հարութը` Գոհարի ամուսինը։


== Հիմնական դերեր ==
Անդրանիկ Սողոմոնյանը և՛ «Անդրանիկ» թատերախմբի բեմադրած ներկայացումներում, և՛ տարբեր հայտնի դերասանների հետ համագործակցության ընթացքում խաղացել է մի շարք գլխավոր դերեր, որոնք ժամանակի մամուլում մեծ արձագանք են գտել։ Առավել հայտնի դերերից են.

Դավաճանություն-Սուլեյման խան, Գլախա
17 տարեկանները-Ֆրեդեր
Օթելլո-Յագո
Ավազակները-Ֆրանց
Պաղտասար աղբար-Պաղտասար աղբար
Ոճրագործի ընտանիքը-Կորրադո
Կույր ջութակահարը-Միշել, կույը ջութակահար
Աստված և սատանա-սատանա
Մուսա լեռան-Տեր Աբրահամ, ապստամբության ղեկավար
Հին աստվածներ-վանահայր
Կամելիազարդ տիկինը-Հայր Դյուվալ
Չար ոգի-Գիժ Դանիել
Հայրենական տուն-Շվայցեր
Նամուս-Բարխուդար
Տրիբլի-Սվենգալի
Պեպո-Գիքո
Կայրս-Նիկեֆոր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անդրանիկ թատերախումբ Archived 2017-07-26 at the Wayback Machine.