Հայաստանի սողունների ցանկ

Հայաստանում հանդիպում է սողունների 51 տեսակ, որոնցից 3 տեսակի՝ կրիա, 26 տեսակի՝ մողես, 28 տեսակի՝ օձ։


== Այբբենական ցանկ ==


== Կրիաների կարգ (Testudines) ==
Ամերիկյան քաղցրահամ ջրերի կրիաների ընտանիք (Emydidae)Ճահճային կրիաների ցեղ (Emys)Ճահճային կրիա տեսակ (Emys orbicularis)
Գեոէմիդիդների ընտանիք (Geoemydidae)
Ջրային կրիաների ցեղ (Mauremys)
Կասպիական կրիա տեսակ (Mauremys caspica)
Ցամաքային կրիաների ընտանիք (Testudinidae)
Միջերկրածովյան կրիաների ցեղ (Testudo)
Միջերկրածովյան կրիա տեսակ (Testudo graeca)
Testudo graeca armeniaca ենթատեսակ
		


== Մողեսների կարգ (Sauria) ==
Գեկոնների ընտանիք (Gekkonidae)
Նրբամատ գեկոններ ցեղ (Cyrtopodion)
Կասպիական նեղմատ գեկոն տեսակ (Cyrtopodion caspius)
Ագամաների ընտանիք (Agamidae)
Ասիական լեռնային ագամաների ցեղ (Laudakia)
Կովկասյան լեռնային ագամա տեսակ (Laudakia caucasia);
Կլորագլուխների ցեղ (Phrynocephalus)Պարսկական կլորագլուխ ենթատեսակ (Phrynocephalus persicus)
Անդրկովկասյան տակիրային կլորագլուխ ենթատեսակ (Phrynocephalus helioscopus)
		
Իլիկամողեսների ընտանիք (Anguidae)
Սղոսկուկների ցեղ (Anguis)
Իլիկաօձ ենթատեսակ (Anguis fragilis)
Զրահապատ մողեսների ցեղ (Pseudopus)
Դեղնափորիկ ենթատեսակ (Pseudopus apodus)
		
Սցինկների ընտանիք (Scincidae);
Մերկաչքերի ցեղ (Ablepharus);
Զոլավոր ծածկաչք ենթատեսակ (Ablepharus bivittatus);
Չեռնովի մերկաչք ենթատեսակ (Ablepharus chernovi);
Երկարաոտ սցինկներ ցեղ (Eumeces)
Երկարաոտ սցինկ ենթատեսակ (Eumeces schneideri);
Աֆրիկական մաբույաներ (Trachylepis)
Առաջավորասիական մաբույա (Trachylepis septemtaeniata);
Իսկական մողեսների ընտանիք (Lacertidae)
Ժայռային մողեսների ցեղ (Darevskia)
Հայկական ժայռային մողես ենթատեսակ (Darevskia armeniaca);
Դալի ժայռային մողես ենթատեսակ (Darevskia dahli);
Կուրինսկայական մողես ենթատեսակ (Darevskia portschinskii);
Մարգագետնային մողես ենթատեսակ (Darevskia praticola);
Ադրբեջանական մողես ենթատեսակ (Darevskia raddei);
Ռոստոմբեկովի ժայռային մողես ենթատեսակ (Darevskia rostombekovi);
Վրացական մողես ենթատեսակ (Darevskia rudis);
Միասեռ ժայռային մողես ենթատեսակ (Darevskia unisexualis);
Վալենտինա մողես ենթատեսակ (Darevskia valentini);
Մողեսիկների ցեղ (Eremias)
Անդրկովկասյան բազմագույն մողեսիկ ենթատեսակ (Eremias arguta)
Անդրկովկասյան անապատային մողեսիկ ենթատեսակ (Eremias pleskei)
Շտրաուխի անապատային մողեսիկ ենթատեսակ (Eremias strauchi)
Կանաչ մողեսների ցեղ(Lacerta)
Ճարպիկ մողես ենթատեսակ (Lacerta agilis);
Միջին մողես ենթատեսակ (Lacerta media);
Շերտավոր մողես ենթատեսակ (Lacerta strigata);
Փոքրասիական մողես ենթատեսակ (Lacerta parya);
Օձաչք մողեսների ցեղ (Ophisops)
Նրբագեղ օձաչք մողես ենթատեսակ
		
		
		
		


== Օձերի կարգ (Serpentes) ==
Կույր օձերի ընտանիք (Typhlopidae)
Կույր օձերի ցեղ (Typhlops)
Որդանման կույրօձիկ ենթատեսակ (Typhlops vermicularis);
Վիշապներ տեսակի օձերի ընտանիք (Boidae)
Վիշապիկ տեսակի օձերի ցեղ (Eryx)
Արևմտյան վիշապիկ ենթատեսակ (Eryx jaculus)
		
Լորտուների ընտանիք (Colubridae)
Բարեկազմ սահնօձերի ցեղ (Coluber)
Նյարդային սահնօձ ենթատեսակ (Coluber najadum);
Կապարագույն իժանման սահնօձ ենթատեսակ (Coluber nummifer);
Խայտաբղետ իժանման սահնօձ ենթատեսակ Coluber ravergieri);
Պղնձօձերի ցեղ (Coronella)
Սովորական պղնձօձ ենթատեսակ (Coronella austriaca);
Էյրենիսների ցեղ (Eirenis)
Վզնոցավոր էյրենիս ենթատեսակ (Eirenis collarus);
Հնազանդ էյրենիս ենթատեսակ (Eirenis modestus);
Հայկական էյրենիս ենթատեսակ Eirenis punctatolineatus);
Մագլցող սահնոձերի ցեղ (Elaphe)
Անդրկովկասյան մագլցող սահնօձ ենթատեսակ (Elaphe hohenackeri);
Պալլասի մագլցող սահնօձ ենթատեսակ (Elaphe sauromates);
Գիերոֆիսների ցեղ (Hierophis)
Շմիդտի սահնօձ ենթատեսակ (Hierophis schmidti);
Մողեսակեր օձերի ցեղ (Malpolon)
Սովորական մողեսօձ ենթատեսակ (Malpolon monspessulanus);
Իսկական լորտուների ցեղ (Natrix)
Սովորական լորտու ենթատեսակ (Natrix natrix);
Ջրային լորտու ենթատեսակ (Natrix tesellata);
Պսևդոցիկլոֆիսների ցեղ (Pseudocyclophis)
Պարսկական պսևդոցիկլոֆիս ենթատեսակ (Pseudocyclophis persicus);
Ռինխոկալամուսների ցեղ (Rhinchocalamus)
Սատունինի սևագլուխ ռինխոկալամուս (Rhinchocalamus melanocephalus);
Կատվաօձերի ցեղ (Telescopus)
Կովկասյան կատվաօձ ենթատեսակ (Telescopus fallax);
		
		
		
		
Իժերի ընտանիք (Viperidae)
Իժեր կամ իսկական իժեր ցեղ (Vipera)
Դարևսկու վահանագլուխ իժ ենթատեսակ (Vipera (Pellias) darevskii);
Հայկական տափաստանային իժ ենթատեսակ (Vipera (Pellias) eriwanensis);
Հայկական իժ ենթատեսակ (Vipera (Montivipera) raddei);
Հսկայական իժերի ցեղ (Macrovipera)
Գյուրզա (Macrovipera lebetina);
		


== Տես նաև ==
Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված սողունների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հայրապետյան Տիգրան (2018)։ Հայաստանի ողնաշարավոր կենդանիների անվանումների լատիներեն – հայերեն – ռուսերեն – անգլերեն բառարան։ Երևան: Երևանի պետական համալսարան։ էջեր 26–33։ ISBN 978-5-8084-2276-6