armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Համալասի կապույտ

Համալասի կապույտ (լատ.՝ Vaccínium uliginósum), պատկանում է հապաասազգիների ընտանիքին։ Փոքր թուփ է, որն ունի 0.3-1 մ բարձրություն, դարչնագույն և գլանաձև ճյուղերով։ Տերևները կոշտ են և ունեն 0.3-3.8 սմ երկարություն և 0.4-2.4 սմ լայնություն։ Ծաղիկները սպիտակավուն են կամ բաց վարդագույն։ Պտուղը տանձաձև է՝ 0.9-1.5 սմ տրամագծով։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին, իսկ պտուղները հասունանում են օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։
Պտուղներն ու տերևներն օգտագործվում են բժշկության մեջ։ Պտուղները նաև կեր են հանդիսանում անտառների թռչունների համար։ Բազնանում են և սերմերի, և ընձյուղների արմատակալման միջոցով։


== Տարածում ==
Տարածված է Կովկասում, Արևմտյան Եվրոպայում, Կորեայում, Ճապոնիայում, Հյուսիսային Մոնղոլիայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Հիմալայներում։ Հանդիպում են նաև Սևանի ավազանում, ալպյան գոտու թփուտներում՝ 2000-2300 մ բարձրության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Համալասի կապույտ


== Գրականություն ==
Լ.Վ. Հարությունյան-Քո շրջապատի թփերը, Սովետական գրող, 1984, 224 էջ
Թովուզ կամավորական ջոկատ

«Թովուզ» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Թովուզում (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզում)։ Ունեցել է շտաբ։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է Տավուշի (Ներքին Կարմիրաղբյուր), Այգեպարի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Հ. Գրիգորյանը (ընդհանուր հրամանատար), Մ. Խաչատրյանը, Հ. Փուզյանը, Բ. Աբգարյանը, Գ. Արզումանյանը, Ս. Արզոմանյանը, Վ. Գյուրջինյանը, Ս. Խաչատրյանը, շտաբի պետ՝ Ա. Արզումանյանը։ Ջոկատից զոհվել է 4 ազատամարտիկ։
Ֆլեգմոնա

Ֆլեգմոնա (հին հունարեն՝ φλεγμονή - բորբոքում), ենթամաշկային ճարպաբջջանքի տարածուն սուր թարախային բորբոքում։
Ի տարբերություն թարախակույտի, չունի ընդգծված եզրեր։ Ըստ տեղադրության տարբերում են․ ենթամաշկային, ենթափակեղային, միջմկանային, ետորովայնային, հարերիկամային, հարուղիղաղիքային, կրծքավանդակի միջնորմի բջջանքի, ներբանի, դաստակի և այլ ֆլեգմոնա։ Հարուցիչներն առավելապես ստաֆիլակոկերն են և թարախածին այլ միկրոօրգանիզմները, հազվադեպ՝ աղիքային ցուպիկը և անաերոբները։ Ըստ հարուցիչների առանձնահատկությունների ֆլեգմոնան լինում է թարախային, նեխական և անաերոբ կամ գազային։
Հարուցիչները ճարպաբջջանք են թափանցում վնասված մաշկով կամ շրջակա բորբոքային օջախնեից (ֆուրունկուլ, ատամների ոսկրափուտ, թարախակալված ավշահանգույցներ և այլն), երբեմն՝ արյան միջոցով։ Ախտանշանները ցավ, այտուց, ենթամաշկային ֆլեգմոնայի դեպքում՝ մաշկի կարմրություն, մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում, դող և այլն, հնարավոր է բորբոքային պրոցեսի տարածում հարևան օրգանների վրա, սպեսիսի առաջացում, բարդությունների դեպքում հնարավոր է նաև հիվանդի մահ։
Բուժումը կատարվում է վիրաբուժական եղանակով, հակաբիոտիկներով կամ ֆիզիոթերապիայի միջոցով։ Կանխարգելման եղանակներն են մաշկի հիգիենան, միկրովնասվածքների մշակումը, թարախամաշկության և վարակի տեղային օջախների ժամանակին բուժումը: Ախտորոշումը զարգացած երկրներում համարավում է բարենպաստ, թույլ զարգացած երկրներում որպես կանոն համարվում է շատ վատ:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
doctors.am կայքում


== Տես նաև ==
Ցելյուլիտ
Կուտկովցի (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)

Կուտկովցի (ուկրաիներեն՝ Кутківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուտկովցի գյուղում բնակվում էր 1 392 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3771 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 369,13 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարդու թանգարան (Փարիզ)

Մարդու թանգարան (ֆր.՝ Musée de l'Homme), Փարիզի բնագիտության թանգարանի մարդաբանական ֆիլիալ։ Թանգարանը տեղակայված է Փարիզի 16-րդ թաղամասում՝ Շայո պալատի հարավային տաղավարում։


== Թանգարանի պատմությունը ==
Թանգարանը հիմնադրվել է 1937 թվական, մինչպատերազմյան համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ։ Թանագարնի նախորդողը եղել էր Տրոկադերոյի Ազգագրական թանգարանը (ֆր.՝ Musée d'Éthnographie du Trocadéro), որը բացվել էր 1878 թվականին։ Թանգարանի հավաքածուն պարբերաբար թարմացվում է։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, թանգարանի աշխատակիցներ Բորիս Վիլդեի և Անատոլի Լևիտսկի կազմակերպած «Մարդու թանգարնների ցանց»-ը դիմադրության շարժման բջիջներից մեկն է։
Թանգարանի ազգագրական հավաքածուն 2006 թվականից ի վեր գտնվում են Բրանիլիի առափին գտնվող Պարզագույն արվեստի թանգարում։
2009-2015 թվականներին բնագիտության թանգարանի վերականգնման ծրագրի շրջանակներում, մարուդ թանգարանը փակվել է վերակառուցողական աշխատանքների համար։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 15-ին տեղի է ունեցել թանգարանի բացման հանդիսավոր արարողությունը Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի մասնակցությամբ, իսկ հոկտեմբերի 17-ից թանգարանը կրկին բացվել է այցելությունների համար։


== Գործնական ինֆորմացիա ==
Հասցե. Palais de Chaillot, 17, place du Trocadéro, 75116 Paris
Աշխատանքային ժամեր. չորեքշաբթի 10:00—21:00, հինգշաբթի-երկուշաբթի 10:00—18:00, թանգարանը փակ է երեքշաբթի օրերին։
Մուտքի տոմս. 10 եվրո, մինրև 4 տարեկանը թանգարանի տոմսը անվճար է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Museum information Archived 2007-10-21 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Bibliothèque du Musée de l'Homme Archived 2007-10-21 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Սարանդա

Սարանդա (ալբ․՝ Saranda կամ Sarandë), առողջարանային քաղաք Ալբանիայի Վլյորայի գավառում։


== Պատմություն ==
Քաղաքի ներկայիս անվանումը գալիս է Ագիի Սարանդա (հուն․՝ Άγιοι Σαράντα) կամ Սանտի-Կուրանտա (Santi Quaranta) մենաստանի անունից։ Հնում քաղաքը կոչվում էր Օնչեսմուս. այդպես այն անվանել էր Կաոն (Կաոնիանս) ցեղախումբը (որոշ տվյալներով՝ հին հունական ցեղ, այլ տվյալներով՝ իլլիրյան)։ 1912 թվականի նոյեմբերի 28-ին քաղաքից ոչ հեռու՝ Վլյորայում, հռչակվել է Ալբանիայի անկախությունը, սակայն փաստացիորեն այդ ժամանակվանից մինչ 1920 թվականը երկրի տարածքը պարբերաբար շրջափակման էր ենթարկվում իտալական, սերբական ու հունական զորքերի կողմից։
Երբ 1939 թվականին քաղաքը գրավվեց իտալական բանակի կողմից, շրջափակողներն այն վերանվանեցին Պորտո-Էդդա (իտալերեն՝ Porto Edda)՝ ի պատիվ Բենիտո Մուսոլինիի ավագ դստեր՝ Էդդա Մուսոլինիի։ Սակայն հույները, որ դեռ հնուց այս տարածաշրջանը՝ Հյուսիսային Էպիրը (հուն․՝ Βόρειος Ήπειρος), համարում են Մեծ Հունաստանի մաս, 1940 թվականին արագորեն վտարեցին իտալացիներին, թեև ոչ երկար ժամանակով։ Գերմանիան, Իտալիան ու Բուլղարիան 1941 թվականին սկսեցին Հունաստանի շրջափակումը։ Իտալացիերը պարտություն կրեցին 1943 թվականին, և նրանց զորքերը հեռացան Ալբանիայից։ 1944 թվականին գերմանացիները վտարվեցին երկրից, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Սարանդան Վլյորայի գավառի Սարանդայի շրջանի վարչական կենտրոնն է։
1997 թվականին Սարանդան դարձավ Ալբանիայում լայն տարածում գտած անկարգություների անցկացման վայրերից մեկը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սարանդայի հենց կենտրոնում գտնվում են ուղղափառական տաճար և միջնադարյան սինագոգ։ Ոչ հեռու տեղակայված է հնագիտական թանգարան-արգելավայրը՝ հնագույն Բուտրինտի քաղաքի ավերակները, որ ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, ինչպես նաև մեկ այլ անտիկ քաղաքի՝ Ֆինիչիի ավերակները, որտեղ, ըստ որոշ հետազոտողների, գտնվում է հունականին նման Ակրոպոլ, բայց զգալիորեն ավելի մեծ չափերի։

Ժողովրդագրական թանգարան,
հնագույն տաճար,
Ֆոյնիկեի ավերակները,
հրեական սինագոգներ,
«Ալի Փաշ Տեպելենի» ամրոցը,
Հին եկեղեցի Շեն Կոլ վայրում (Սուրբ Կոլ)։
«Կապույտ աչք» ակունքները, որ գտնվում են Սարանդայից 18 կմ հեռավորության վրա։Սարանդայի շրջակայքում են գտնվում նաև քարե դարի՝ Ալբանիայում հայտնաբերված ամենաշատ հուշարձանները, այդ թվում՝ Կոստանդնուպոլսյան քարանձավները։


== Տնտեսություն ==
Քաղաքի տնտեսության կարևորագույն ոլորտն է զբոսաշրջությունը, որ պայմանավորված է տեղի կլիմայի առանձնահատկություններով. այստեղ տարվա մեջ լինում են միջինը 300 արևոտ օրեր։ Զբոսաշրջության զարգացմանը նպաստում են նաև լողափերի առկայությունը, ինչպես նաև ոչ հեռու համաշխարհային ճանաչում ունեցողհունական Քորֆու կղզուց ոչ հեռու տեղակայված լինելը։


== Քույր-քաղաքներ ==
 Տիրանա, Ալբանիա
 Գիրոկաստրա, Ալբանիա
 Դելվինա, Ալբանիա
 Քորֆու, Հունաստան
 Իգումենիցա, Հունաստան
 Օտրանտո, Իտալիա
 Մարսել, Ֆրանսիա
 Սփլիթ, Խորվաթիա
 Պուլա, Խորվաթիա
 Ուլցին, Մոնտենեգրո
 Մարմարիս, Թուրքիա
 Սուվա Ռեկա, Կոսովո


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Հիրկանի ազգային պարկ

Հիրկանի ազգային պարկ (ադրբ.՝ Hirkan Milli Parkı), ազգային պարկ, որը ստեղծվել է 2004 թվականին Լենքորանի և Աստարայի շրջանների տարածքում։ Ազգային պարկի մակերեսը կազմում է 42,797 հեկտար (427.97 կմ²)։


== Ստեղծման նպատակը ==
Ազգային պարկի ստեղծման հիմնական նպատակը խոնավ մերձարևադարձային լանդշաֆտների, ինչպես նաև էնդեմիկ բույսերի պաշտպանությունն է։


== Ֆլորա ==
Ծառերի և թփերի 435 տեսակներից 150–ը տարածված են Հիրկանի անտառներում, այդ թվում նաև գրանցված են Ադրբեջանի Կարմիր գրքում։ Դրանցից են՝ թուզը, կովկասի խուրման, լաստենին, ալբիցիա լենքորանյանը և այլն։ Ադրբեջանի կառավարությունը փաստաթղթեր է ներկայացրել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի քարտուղարությանը, որպեսզի հիրկանի անտառները գրանցվեն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բնական և մշակութային ժառանգության մեջ։
Ազգային պարկի ֆլորան ներառում է 1900 բուսատեսակ, այդ թվում 162 էնդեմիկ, 95 հազվագյուտ և 38 անհետացող տեսակ։


== Ֆաունա ==
Կենդանիներից ազգային պարկում ապրում են․


== Արտաքին հղումներ ==
Հիրկանի ազգային պարկի պաշտոնական վեբ–կայքը (անգլ.)
Հիրկանի ազգային պարկ Archived 2011-07-26 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ադրբեջանի ազգային պարկեր Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Ժողովածու (620)

Ժողովածու (620), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 620 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1494 թվականին Մաղաքիա Բարերգացի գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,7x16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 298 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի մագաղաթ 2, ուղղագիծ երկաթագիր, ճառընտիր էջ, մագաղաթ 2, ուղղագիծ երկաթագիր, ճառընտիր։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ շերտազարդ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 41բ, 71ա, 104ա, 150ա, 298ա։


== Բովանդակություն ==
Գր. Նիւսացւոյ խոսք չինն երանութիւնսն, Յորդորումն մանկանց ի կուսութիւն, տեսութիւն ի մարդոյն կազմութիւն։
Նեմեսիոսի Յադագա բնութեան մարդոյ։ Բարսգի Կեսարացւոյ մեկնութիւն վեցօրէից։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնմաութ շրջան (Նյու Ջերսի)

Մոնմաութ շրջան (անգլ.՝ Monmouth County), ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգի 21 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.222 կմ² է, բնակչությունը՝ 630.380 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆրիհոլդ Բորու բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1683 թ.։
Բալու գետ

Բալու (բենգալերեն՝ বালু নদী), գետ Բանգլադեշում, Շիտալակշյա գետի աջ վտակը։ Այն հոսում է Բանգլադեշի հյուսիսային կենտրոնական մասով՝ Գազիպուր, Դաքքա և Նարայանգանջ շրջանների տարածքով։ Գետը ոլորուն է։ Այն ունի 44 կմ երկարություն և միջին լայնությունը կազմում է 79 մետր։ Բանգլադեշի ջրային ռեսուրսների զարգացման խորհրդի գետերի ցանկում նշված է 46 համարի ներքո։
Բալու գետը հոսում է Շիտալակշյա գետի աջափնյա լեռնաշղթայի երկայնքով, Բելաիսկյան ճահիճի հյուսիս-արևելքում գտնվող Բանգլադեշի մայրաքաղաք Դաքքայով և ըստ էության համարվում է Շիտալակշյա գետի մեռյալ վտակ։ Գետը մայրաքաղաքային Դեմրա շրջանում թափվում է Շիտալակշյա գետի մեջ։ Թանգա գետի չորացած հունի միջոցով Կապասիայի շրջանում պարբերաբար կապվում է Թուրագ գետի հետ։ Մուսոնների ընթացքում գետը Շիտալաշյա գետի աջափնյա հարթավայրում հանդես է գալիս որպես ջրանցք և իր մեջ ներառում է Շիտալակշյա և Թուրագ գետերի ջրերը։
Բալու գետը նավարկելի է անձրևների սեզոնին։ Գետի վրա պեղումներն իրականացվում են Բանգլադեշի կառավարության հովանավորությամբ։ Չնայած դրան, Բալու գետը վերածվում է մեռյալ գետի։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ հիմնականում գետի հոսքը տեղի է ունենում մուսոնների ժամանակ, երբ նրա երկայնքով հոսում է Շիտալակշյա գետը։ 6-7 ամսվա ընթացքում անձրևի բացակայության պատճառով գետը ցամաքում է։
Բալու գետի ջրերը օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։


== Ծանոթագրություններ ==
Խիրոկիտիա

Խիրոկիտիա (հուն․՝ Χοιροκοιτία), հնագիտական հուշարձան Կիպրոսի Հանրապետության Լարնակայի շրջանի արևմուտքում։ Այն 1998 թվականից հանդիսանում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։ Այն կառուցվել է նոր քարի դարում։ Հնագիտական հուշարձանը բացահայտվել է 1934 թվականին Պորպիրոս Դիկաիոսի կողմից։


== Տեսեք նաև ==
Հնագիտական հուշարձաններ
ՅՈՒՆԵՍԿՕ
Նոր քարի դար


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Արտաքին հղումներ ==
UNESCO World Heritage Centre entry
Khirokitia by Cypriot Government
Department of Antiquities, Government of Cyprus


== Ծանոթագրություններ ==
Ներարկման ջուր

Ներարկման ջուր, շատ բարձր որակի մաքուր ջուր։ Ստերիլ տարբերակը օգտագործվում է լուծույթներ պատրաստելու համար, որոնք հետագայում կօգտագործվեն ներարկման համար։ Մինչ օգտագործելը բոլոր անհրաժեշտ նյութերը հիմնականում պետք է ավելացված լինեն լուծույթը ավելի կամ պակաս իզոտոնիկ դարձնելու համար։ Օգտագործում են ներերակային, միջմկանային, ենթամաշկային ներարկումների ձևերով։ Ոչ ստերիլ ձևը կարող է օգտագործվել արդյունաբերությունում ստերիլիզացումով, որը տեղի է ունենում ավելի ուշ՝ արտադրության գործընթացում։
Եթե մաքուր ջուրը ներարկեն ներերակային առանց դարձնելու ավել կամ պակաս իզոտոնիկ, ապա տեղի կունենա էրիթոցիտների ոչնչացում։Սա կարող է առաջացնել երիկամային խնդիրներ ։ Իսկ մեծ քանակները կարող են առաջացնել հեղուկի գերքանակ։ Ներարկման ջուրը հիմանականում ստանում են թորման կամ պահեստային օսմոսի եղանակով։ Այն պետք է պարունակի ավելի քիչ մգ-ով տարրեր քան ջուրը 100 մլ-ում։  Կարելի է ավելացնել նաև բակտերիաների աճը կանգնեցնող նյութեր։
Այն համարվում է ԱՀԿ-ի կենսական դեղամիջոցներից մեկը։ Կենսական դեղամիջոցները համարվում են ամենից արդյունավետը և անվտանգը առողջության համակարգում։  Ներարկման ջուրը ազատ վաճառքի նյութ է։ Շուկայական գինը զարգացող երկրներում կազմում է $0.03–0.15 10մլ-ի համար։


== Այլ անուններ ==
Aqua ad iniectabilia կամ aqua ad injectionem։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Inspection Technical Guides Water for Pharmaceutical Use
Ախթալայի անանուն եկեղեցի

Անանուն եկեղեցի, միջնադարյան քաղկեդոնական եկեղեցի, որը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի  Ախթալայի հյուսիսարևելյան կողմում՝ «Բարիտ» գյուղատեղիում գետակի ստորին հոսանքում` անտառի եզրին։ Ընդգրկված է Ախթալա գյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում (պետական ցուցիչ՝ 7.5.1/4.2):


== Հիշատակություններ ==
Մուտքի ճակատակալ քարի վրա փորագրված է եղել եկեղեցու կառուցման վերաբերյալ շինարարական արձանագրություն.

Արձանագրությունն ավարտված չէ, ուստի եկեղեցու կառուցման ճիշտ ժամանակը պարզ չէ։ Արձանագրության մեջ հիշատակված տեր Հովհաննեսը Հաղպատի վանական համալիրի առաջնորդ Հովհաննես եպիսկոպոսն է` Զաքարեի և Իվանեի քրոջ որդին, որի առաջնորդության ժամանակը վերաբերում է 13-րդ դարի երկրորդ քարորդին։ Արձանագրության մեջ հիշատակված տեր Հովհաննեսը, իրոք, Զաքարե և Իվանե եղբայրների քրոջ որդի Հովհաննես եպիսկոպոսն է և ոչ թե մյուս Հովհաննես անունով առաջնորդները՝ դրանից առաջ և հետո, դա երևում է եկեղեցուն կից, վերջինիս կառուցումից հետո, 1245 թվականին կանգնեցրած խաչքարի արձանագրությունից, ուր Հաղպատի առաջնորդ է հիշվում տեր Համազասպը։ Եկեղեցին, ենթադրաբար, կառուցվել է 13-րդ դարի երկրորդ քառորդի ժամանակահատվածում։


== Նկարագրություն ==


=== Եկեղեցի ===
Եկեղեցու շենքը շատ փոքր է, համարյա մատուռի ձևով, հատակագիծը ուղիղ, քառանկյունի ձև ունի, ծածկը թաղակապ է։ Արևելյան կողմից ունի կիսակլոր փոքր աբսիդ՝ ցածրիկ բեմով։ Միակ մուտքը հարավային կողմից է՝ կիսակլոր ճակատակալ քարով և գեղազարդ պարակալով։ Արևելյան և արևմտյան պատերը արտաքուստ զարդարված են գլանաձև բներ ունեցող զույգ կիսասյուններով, որոնք ունեն խարիսխներ ու խոյակներ։ Այդ նույն պատերի մեջ բացվում են մեկական փոքր լուսամուտ։
Ամբողջ շենքը կառուցված է կապտագույն բազալտի սրբատաշ քարերով՝ կրաշաղախի միացությամբ, սալահատակված է, տանիքը պատած է սալաքարերով։ Շուրջը կան մի քանի գերեզմաններ՝ տափակ-հարթ երես ունեցող տապանաքարերով։


=== Խաչքար ===
Խաչքար-մահարձանը բաղկացած է պատվանդանից և կոթող-խաչքարից, որոնք կապտագույն բազալտի ամբողջական խոշոր քարերից են։ Պատվանդանի հատվածը քառակուսի ձև ունի, բարձրադիրն է, բոլոր կողմերից ողորկ ձևով մշակված։ Խաչքարը շատ մեծ է, բարձր ու շքեղ քանդակազարդված։
Այս խաչքարը գտնվում է եկեղեցու հարավային պատի կից։ Կանգնեցված է եկեղեցու կառուցումից հետո։ Խաչքարի հակառակ երեսի և հարավային կողի վրա փորագրված արձանագրության համաձայն մահարձանը կանգնեցրել է Հակոբ երեցը։


== Տես նաև ==
Ախթալա գյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Ախթալայի վանք
Ախթալայի Սուրբ Երրորդություն վանք
Ախթալայի եկեղեցական համալիր
Ախթալայի սուրբ Գևորգ եկեղեցի


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ազգագրական հանդես, գիրք 7-8, Թիֆլիս, 1901 թվական, էջ 450-480
Ա. Թադևոսյան, Հայաստանի պատմական հուշարձաններ՝ ԱԽԹԱԼԱ, Երևան, 2007 թվական
Մի ավանդություն

«Մի ավանդություն», Հովհաննես Թումանյանի առաջին ելույթը, որն անստորագիր տպագրվել է 1887 թվականի օգոստոսի 15-ին «Նոր դար» թերթի № 136-ում։


== Պատմություն ==
Հոդվածի մասին տեղեկություն է հաղորդել Ա. Աբովյանը։ Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում գտնվող «Իմ հիշատակարանը» ձեռագիր հուշերում նա գրել է. 

Որպես բանաստեղծի ստեղծագործություն՝ առաջին անգամ հրատարակել է էդվարդ Ջրբաշյանը։
Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի վեցերորդ հատորում արտատպվել է «Նոր-Դարից»։
Առնչվում է «Քաջերի կյանքից» պատմվածքին։
Արամ Ինճիկյանը «Հովհաննես Թումանյան, կյանքի և ստեղծագործության պատմությունը» մենագրության մեջ անդրադարձել է այս հոդվածին և հիշատակված հուշարձաններին («Սիրուն Խաչ», Բարձրաքաշ Սուրբ Գրիգորի վանք և այլն)։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրեդուշչելնոե

Պրեդուշչելնոե (ուկրաիներեն՝ Передущельне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qoş Degirmen), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոշ-Դեգերմեն։
2001 թվականի տվյալներով Պրեդուշչելնոե գյուղում բնակվում էր 633 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անդրե Զամբո Անգիսա

Անդրե-Ֆրանկ Զամբո Անգիսա (ֆր.՝ André-Frank Zambo Anguissa, նոյեմբերի 16, 1995(1995-11-16), Յաունդե, Կամերուն), կամերունցի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս Ֆուլհեմից վարձավճարով հանդես է գալիս Վիլյառեալի և Կամերունի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Օլիմպիկ Մարսել ===
2014 թվականին Զամբո Անգիսան միացավ Ռեյմսին կամերունական Կոտոն Սպորտից։ 2015 թվականին նա տեղափոխվեց Օլիմպիկ Մարսել։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի Գրոնինգենի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ։ Իր առաջին հանդիպումը Լիգա 1-ում անցկացրեց սեպտեմբերի 20-ին՝ փոխարինելով Աբդելազիզ Բառադային Օլիմպիկ Լիոնի դեմ խաղում։ 2017 թվականի մարտի 5-ին կամերունցին գոլային փոխանցում տվեց Լորյանի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 4-1 հաշվով։ 2017-18 մրցաշրջանում Մարսելը Զամբո Անգիսայի հետ հասավ Եվրոպայի Լիգայի եզրափակիչ, սակայն այստեղ 3-0 հաշվով պարտվեց Ատլետիկո Մադրիդին։ Մարսելի առաջին թիմի կազմում նա անցկացրեց 106 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։


=== Ֆուլհեմ ===
2018 թվականի օգոստոսի 9-ին Զամբո Անգիսան 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Ֆուլհեմի հետ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 30 միլիոն ֆունտ ստերլինգ։ Իր դեբյուտը Պրեմիեր Լիգայում նշեց օգոստոսի 18-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Տոտենհեմ Հոտսպուրի դեմ խաղում։ Դեկտեմբերի 8-ին կամերունցին հեռացվեց խաղադաշտից Մանչեսթեր Յունայթեդի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 68-րդ րոպեին։ Իր առաջին մրցաշրջանում Զամբո Անգիսան անցկացրեց 25 հանդիպում։
2019 թվականի հուլիսի 26-ին Զամբո Անգիսան 1 տարվա վարձավճարով միացավ Վիլյառեալին։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց օգոստոսի 17-ին՝ մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Գրանադայի դեմ խաղում։


== Միջազգային կարիերա ==
Իր դեբյուտը Կամերունի ազգային հավաքականի կազմում Զամբո Անգիսան նշեց 2017 թվականի մարտի 24-ին՝ Թունիսի դեմ խաղում։ 2017 թվականին նա Կամերունի կազմում մասնակցեց ՖԻՖԱ Կոնֆեդերացիաների գավաթին։ Առաջնությունում նա անցկացրեց 3 հանդիպում՝ գոլի հեղինակ դառնալով Ավստրալիայի դեմ խաղում։ Կամերունը դուրս մնաց խմբային փուլից։ 2017 թվականի նոյեմբերի 11-ին Զամբո Անգիսան գոլի հեղինակ դարձավ Զամբիայի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 2-2 հաշվով։
2019 թվականի ամռանը Զամբո Անգիսան մասնակցեց Աֆրիկայի ազգերի գավաթին՝ խաղադաշտ դուրս գալով թիմի բոլոր 4 հանդիպումներում։ Կամերունը հասավ մրցաշարի 1/8 եզրափակիչ, որտեղ 3-2 հաշվով պարտվեց Նիգերիային։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2019 թվականի օգոստոսի 26-ի դրությամբ


=== Միջազգային վիճակագրություն ===
2019 թվականի օգոստոսի 26-ի դրությամբ


=== Միջազգային գոլեր ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Զամբո Անգիսայի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Զամբո Անգիսան transfermarkt-ում
Զամբո Անգիսան soccerbase.com-ում
Զամբո Անգիսան WhoScored.com կայքում
Զամբո Անգիսան Ֆուլհեմի պաշտոնական կայքում
Զամբո Անգիսան Վիլյառեալի պաշտոնական կայքում(չաշխատող հղում)
Զամբո Անգիսան Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում(չաշխատող հղում)
Զամբո Անգիսան ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Զամբո Անգիսան ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում Archived 2019-04-08 at the Wayback Machine.
Hella Hoes

«Hella Hoes», ամերիկյան ASAP Mob հիփ հոփ խմբի երգն է, որում իրենց մասնակցությունն ունեն խմբի անդամներ ASAP Rocky-ն, ASAP Ferg-ը, ASAP Nast-ը և ASAP Twelvyy-ն։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի հունիսի 6-ին և ի սկզբանե նախատեսված է եղել ընդգրկվել խմբի դեբյուտային՝ «L.O.R.D.» ստուդիական ալբոմում, որը սակայն չի թողարկվել։
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Ջոնա Շվարցը, ներկայացվել է 2014 թվականի հունիսի 10-ին։ Տեսահոլովակում նկարահանվել է նաև ամերիկացի ռեփեր Թու Չեյնսը։


== Երգացանկ ==
Թվային ներբեռնում


== Հիթ շքերթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Շարունաս Բարտաս

Շարունաս Բարտաս (լիտ.՝ Šarūnas Bartas), օգոստոսի 16, 1964(1964-08-16), Շյաուլյայ, Լիտվական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լիտվացի կինոռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Համառուսական կինոմատոգրաֆիայի համալսարանը (1991 թ.), որտեղ իր ուսուցիչները եղել են Վիկտոր Լիսակովիչը և Իրակլի Կվիրիկաձեն։ 1989 թվականին ստեղծել է Վիլնյուսում առաջին անկախ Կինեմա կինոստուդիան։


== Ֆիլմեր ==


=== Գեղարվեստական ֆիլմեր ===
1991 թ.- «Երեք օր»
1994 թ.- «Միջանցք»/Koridorius
1996 թ.- «Մենք քիչ ենք»/Few of Us - մասնակցություն Կանիի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» մրցութային ծրագրին
1997 թ.- «Տուն»/A Casa - մասնակցություն Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» մրցութային ծրագրին
2000 թ.- «Ազատություն»/Freedom
2004 թ.- «Եվրոպայի տեսակները»/Visions of Europe - Երեխաները ոչինչ չեն կորցնում կինոալմանախից էպիզոդից
2005 թ.- «Յոթ անտեսանելի մարդ»/ Septyni nematomi zmones
2009 թ.- «Եվրասիացին» - մասնակցություն 60-րդ Բեռլինյան կինոփառատոնի ոչ մրցույթային Ֆորում ծրագրին
2015 թ.- «Հանգստությունը մեզ միայն երազ է գալիս»
2016 թ.- «Watermark (Aqua alta)» - վավերագրական ֆիլմ
2017 թ.- «Frost»


=== Կարճամետրաժ ֆիլմեր ===
1986 թ.- «Տոֆոլարիա»
1990 թ.- «Անցած օրվա հիշատակին» - վավերագրական


== Մրցանակներ ==
1990 թ.- Ամստերդամում «Անցած օրվա հիշատակին» ֆիլմը արժանացավ «Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակին
1991 թ.- FIPRESCI (Կինոքննադատների միջազգային ֆեդերացիա)-ի և Բեռլինի կինոփառատոնի ժյուրիի մրցանակներ «Երեք օր» ֆիլմի համար
1995 թ.- հատուկ գեղարվեստական ձեռքբերումների համար Ֆեսսալոնիկայում Միջազգային կինոլոգիկ ֆեդերացիայի մրցանակ, Միջազգային կինոլոգիկ ֆեդերացիայի FIPRESCI (Կինոքննադատների միջազգային ֆեդերացիա)-ի մրցանակ Վիեննայում «Միջանցք» ֆիլմի համար
2000 թ.- Վենետիկի կինոփառատոնի մրցանակ «Ազատություն» ֆիլմի համար` որպես բնության հանդեպ մարդու վերաբերմունքը ներկայացնող լավագույն ֆիլմ
2005 թ.- Ալեքսանդր Կնյաժինսկու մրցանակ, «Յոթ անտեսանելի մարդ» ֆիլմի համար` որպես լավագույն օպերատորական աշխատանք, Կինոշոկ փառատոն, Անապա
2010 թ.- Կինոշոկ-2010 փառատոնի Գրան-Պրի, Լիտվայի «Արծաթե կռունկ» մրցանակաբաշխության երեք ազգային կինոմրցանակ` «Եվրասիացի» ֆիլմի համար` լավագույն ֆիլմի, լավագույն ռեժիսորի և կանացի լավագույն դերակատարման համար (Կլավդիա Կորշունովա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շարունաս Բորտաս (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Шарунас Бартас на Кинопоиске
Շարունաս Բորտաս (անգլ.) Киноцентра Литвы  կայքում
Հարցազրույց, 2006 Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine. (իսպ.)
Интервью порталу OpenSpace, 2010
Шарунас Бартас на сайте журнала «Сеанс» Archived 2010-12-01 at the Wayback Machine.
Шарунас Бартас. Огонь на отражение
Շեյխան (Սղերդի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շեյխան (այլ կիրառումներ)Շեյխան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։ Գտնվում էր գետահովտում, Սղերդ քաղաքից 24 կմ հյուսիս։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Զայցև (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զայցև (այլ կիրառումներ)Զայցև (ուկրաիներեն՝ Зайців), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գոլովենկի (այլ կիրառումներ)

Գոլովենկի, կարող է վերաբերել՝

Գոլովենկի - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում
Գոլովենկի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում
Աստերոիդների ցանկ (80301-80400)

Աստերոիդների ցանկ (80201-80300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (80401-80500)
 Աստերոիդների ցանկ (80201-80300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (80401-80500)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (80001)-(85000)»։ www.minorplanetcenter.net
Դարիա Մորգենդորֆեր

Դարիա Մորգենդորֆեր (անգլ.՝ Daria Morgendorffer), «Դարիա» մուլտսերիալի գլխավոր և «Բիվիս և Բետհեդ»-ի երկրորդական հերոսուհին։
Դարիան կա բոլոր սերիաներում և համարյա ամբողջ սյուժեն պտտվում է նրա շուրջ։ Նրա արտահայտությունները սովորաբար կոպիտ են և անցնում են ցինիզմի սահմաններից, սակայն մյուս կողմից նրա ինքնագնահատականը շատ ցածր է։ Դարիան շատ քիչ է փոխում իր դեմքի արտահայտությունը և ձայնի տոնը, որը համարվում է նրա տարբերվող կողմը։ Սակայն սովորաբար նրա դեմքին հայտնվում է գոհ ժպիտ, որը հիշեցնում է Մոնա Լիզայի ժպիտը։ Դարիային հնչունավորել է Թրեյսի Գրենստեֆը (երկրապագուների միջև երկար ժամանակ կարծիք էր տարածվել, որ նրան հնչունավորում է Ջանին Գարոֆալոն)։
Դարիայի կարգախոսն է. «Ներդը վիավորանք չէ։ Երբեք»։


== «Բիվիս և Բետհեդ» սերիալում ==
«Բիվիս և Բետհեդ» սերիալում Դարիան երկրորդական կերպար էր։ Նա խելացի աղջիկ է, ում հետ Բիվիսը և Բետհեդը ավելի հիմար էին երևում։ Սերիալում նրան անվանում էին «Դիարեա»։ Դարիան ի տարբերություն Մակվիկերի, Բազկատին ու շատ այլ կերպարների, Բիվիսը և Բետհեդը նրան չեն բարկացնում։
Դրիան այդտեղ ունի անկիրթ, ոչ չափահասի տեսք, ի տարբերություն «Դարիա» սերիալի։


== «Դարիա» սերիալում ==
«Դարիա» սերիալի սկզբում նա 16 տարեկան է, վերջին սերիաներում և «Շուտով քոլե՞ջ» լիամետրաժ ֆիլմում նա 18 տարեկան է։ Սերիալը սկսվում է նրանով, որ Դարիայի ընտանիքը տեղափոխվում է Հայլենդից (այնտեղ նա սովորում էր Բիվիսի և Բետհեդի հետ) Լոնդեյլ։ Դարիան հաճախում է այնտեղի ավագ դպրոցը, որտեղ հենց առաջին օրն էլ ծանոթանում է Ջեյն Լեյնի հետ։
Այդ սերիալում նա ավելի փակ է, ցինիկ, լեզվանի և անտիսոցիալիստ, քան «Բիվիս և Բետհեդ»-ում։ Դարիայի միակ ընկերուհին տաղանդավոր նկարչուհի Ջեյն Լեյնն է։ Դարիան հագնում է գործնական հագուստ և չի հետևում նորաձևությանը։


== Ծաղրերգություններում ==
«Մուլտռեալիթի» շոուում շատ «հրավիրված հյուրերից» էր մեկը նաև Դարիան է։ Ինչպես և շատ «հրավիրվածներ», որոնք ըստ կանոնի մահանում են գլխավոր հերոսների հիմարությունից, Դարիան ընկնում է բանավեճի մեջ և բոլոր մահացու մեղքերի մեջ մեղադրում է տղամարդկանց։ Քանի որ Դարիան չի ատում տղամարդկանց, շոուի հեղինակներին բողոքներ եկան այն մասին, որ մինչ կերպարին ծաղրերգելը պետք էր ծանոթանալ բնօրինակի հետ։
Բազմահարկ շենքեր

Բազմահարկ շենքեր, չորս և ավելի հարկայնություն ունեցող բնակելի, հասարակական և արդյունաբերական շենքեր, որոնց բնորոշ է միջհարկային ուղղաձիգ կապերի հատուկ կազմակերպումը սանդղատների, վերելակների, շարժաստիճանների (էսկալատոր) և թեքուղիների (պանդուս) միջոցով։ Զանազանում են միջին հարկայնության (4—5), բարձրահարկ (9—16), բարձրաբերձ (մինչե 30) բազմահարկ շենքեր, ինչպես նաև «երկնաքերներ» (30-ից ավելի)։ Ծավալատարածական հորինվածքով լինում են երկայնական և վերձիգ։ Ըստ կոնստրուկցիայի, միջին հարկայնության շենքերը կարող են կառուցվել քարի կամ աղյուսի պատերով, իսկ հարկաշատ շենքերը՝ երկաթբետոնե հիմնակմախքով, խոշոր պատասալերով կամ տարածական բլոկներով։ Մոսկվայի Կալինինի անվանում պողոտայի բարձրահարկ շենքերը (1962, ճարտարապետ Մ․ Պոսոխին և ուրիշներ) Երևանի մեքենաշինական տեխնիկումի հանրակացարանը (1952) Կալինինի փողոցի վրա (ճարտարապետ Լ․ Սադոյան) Բնակելի շենք (1972) Երևանի Դեմիրճյան փողոցում (ճարտարապետ Հ․ Հակոբյան)
Կրասնի Վոսխոդ (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)

Կրասնի Վոսխոդ (ռուս.՝ Красный Восход, բաշկիրերեն՝ Красный Восход), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 872 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրասնոդարի երկրամաս

Կրասնոդարի երկրամաս (ռուս.՝ Краснодарский край), երկրամաս Ռուսաստանի Դաշնությունում, Ռուսաստանի դաշնային սուբյեկտ։ Վարչական կենտրոնն է Կրասնոդար քաղաքը։
Սահմանակցում է Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի, Ստավրոպոլի երկրամասի, Կարաչայ-Չերքեզական և Ադըղեայի հանրապետությունների, մասամբ ճանաչված Աբխազիայի Հանրապետության հետ, ինչպես նաև՝ ծովային սահմանով Ղրիմի Հանրապետության հետ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության թիվՊետական վիճակագրության դաշնային ծառայության տվյալներով երկրամասի բնակչության թիվը կազմում է 5 513 804 մարդ (2016)։ Երկրամասը զբաղեցնում է երրորդ տեղը Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտների շարքում՝ ըստ բնակչության թվի՝ Մոսկվայից և Մոսկվայի մարզից հետո։ Բնակչության խտությունը կազմում է 73.05 մարդ/կմ² (2016)։ Քաղաքային բնակչության բաժինը կազմում է 54.32 % (2016)։

Ազգային կազմԿրասնոդարի երկրամասի ազգային կազմը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով ունի հետևյալ տեսքը․


== Վարչատարածքային բաժանում ==

Կրասնոդարի երկրամասը բաժանվում է 45 մունիցիպալ կազմավորումների՝ 8 քաղաքային օկրուգների և 37 մունիցիպալ շրջանների։
Քաղաքային օկրուգները և դրանց կենտրոնները.

I. քաղաք Կրասնոդար — ք. Կրասնոդար
II. քաղաք Նովոռոսիյսկ — ք. Նովոռոսիյսկ
III. քաղաք-բուժավայր Գելենջիկ — ք. Գելենջիկ
IV. քաղաք Գորյաչի Կլյուչ — ք. Գորյաչի Կլյուչ
V. քաղաք-բուժավայր Սոչի — ք. Սոչի
VI. քաղաք Արմավիր — ք. Արմավիր
VII. քաղաք-բուժավայր Անապա — ք. Անապա
VIII. դաշնային տարածք Սիրիուս – քտա ՍիրիուսՇրջանները և դրանց վարչական կենտրոնները.

Աբինսկի շրջան — ք. Աբինսկ
Ապշերոնսկի շրջան — ք. Ապշերոնսկ
Բելայա Գլինայի շրջան — գ. Բելայա Գլինա
Բելորեչենսկի շրջան — ք. Բելորեչենսկ
Բրյուխովեցկայայի շրջան — ստ. Բրյուխովեցկայա
Վիսելկիի շրջան — ստ. Վիսելկի
Գուլկևիչիի շրջան — ք. Գուլկևիչի
Դինսկայայի շրջան — ստ. Դինսկայա
Եյսկի շրջան — ք. Եյսկ
Կավկազսկայայի շրջան — ք. Կրոպոտկին
Կալինինսկայայի շրջան — ստ. Կալինինսկայա
Կանևսկայայի շրջան — ստ. Կանևսկայա
Կորենովսկի շրջան — ք. Կորենովսկ
Կրասնոարմեյսկայայի շրջան — ստ․ Պոլտավսկայա
Կռիլովսկայայի շրջան — ստ. Կռիլովսկայա
Կրիմսկի շրջան — ք. Կրիմսկ
Կուրգանինսկի շրջան — ք. Կուրգանինսկ
Կուշչյովսկայայի շրջան — ստ. Կուշչյովսկայա
Լաբինսկի շրջան — ք. Լաբինսկ
Լենինգրադսկայայի շրջան — ստ. Լենինգրադսկայա
Մոստովսկոյի շրջան — քտա Մոստովսկոյ
Նովոկուբանսկի շրջան — ք. Նովոկուբանսկ
Նովոպոկրովսկայայի շրջան — ստ. Նովոպոկրովսկայա
Օտրադնայայի շրջան — ստ. Օտրադնայա
Պավլովսկայայի շրջան — ստ. Պավլովսկայա
Պրիմորսկո-Ախտարսկի շրջան — ք. Պրիմորսկո-Ախտարսկ
Սևերսկայայի շրջան — ստ. Սևերսկայա
Սլավյանսկի շրջան — ք. Կուբանի Սլավյանսկ
Ստարոմինսկայայի շրջան — ստ. Ստարոմինսկայա
Տբիլիսկայայի շրջան — ստ. Տբիլիսկայա
Տեմրյուկի շրջան — ք. Տեմրյուկ
Տիմաշյովսկի շրջան — ք. Տիմաշյովսկ
Տիխորեցկի շրջան — ք. Տիխորեցկ
Տուապսեի շրջան — ք. Տուապսե
Ուսպենսկոեի շրջան — գ. Ուսպենսկոե
Ուստ-Լաբինսկի շրջան — ք. Ուստ-Լաբինսկ
Շչերբինովսկայայի շրջան — ստ. Ստարոշչերբինովսկայա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կրասնոդարի երկրամասի պաշտոնական կայք Archived 2012-11-30 at the Wayback Machine.
Անջինի Վերին

Անջինի Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 23-24 կմ հյուսիս, Արածանիի ավազանի մի գետակի ակունքների մոտ, Մայդան կոչվող սարահարթի հյուսիսային մասում, Սոգյութլի գյուղից 4 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Some Gave All

Some Gave All, ամերիկացի քանթրի կատարող Բիլ Ռեյ Սայրուսի առաջին ալբոմը, թողարկված 1992 թվականի մայիսի 19-ին, Mercury Records լեյբլով։


== Երգացանկ ==


== Չարթեր ==


=== Ալբոմների ===


=== Սինգլերի ===


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիր Վիսոցկու թանգարան

Վլադիմիր Վիսոցկու թանգարան (լեհ.՝ Muzeum Włodzimierza Wysockiego), ժողովրդական թանգարան, որը բացվել է Լեհաստանի Կոշալին քաղաքում, էնտուզիաս Մարլենա Զիմնայի կողմից, 1994 թվականի մայիսին՝ իր բնակարանում։ Մարլենայի հավաքածուն ծառայել է որպես հիմք, որը նա սկսել է հավաքել 1984 թվականից, սկզբնական ֆոնդը եղել է 500 ցուցանմուշ։ Ներկայումս թանգարանում հավաքված է ավելի քան 15000 ցուցանմուշ, տարբեր երկրներից։


== Թանգարանի ժողովածու ==
Այստեղ են գտնվում բանաստեղծի անձնական իրերը` ինքնագրեր, նկարներ, սևագրեր, նամակներ, լուսանկարներ, եզակի կինոնյութեր, վինիլովային թիթեղիկներ, կոմպակտ-սկավառակներ, DVD-ներ, մեծ գրադարանը, տեսադարանը, Վիսոցկուն նվիրված գեղարվեստական ստեղծագործություններ, պաստառներ, հայտարարությունները, թատերական ծրագրերը, փաստաթղթերը, էքսլիբրիսները, փոստային նամականիշները և նույնիսկ իրեր, որոնք պատրաստված են համապատասխան «Երեք Կ» (առևտուր, կոնյուկտուրա, կիտչ) հայտնի սկզբունքով. մատրյուշկա՝ Վիսոցկի, բանաստեղծի դիմանկարով լուցկու տուփեր, բացիկներ-օրացույցեր և նույնիսկ փաթեթավորման պոլիէթիլային տոպրակներ։
Հավաքածուի մեջ կարևոր տեղ էր զբաղեցնում կիթառը, որով Վիսոցկին 1976 թվականի ապրիլին նվագել է Կասաբլանկայի համերգի ժամանակ։ Այն պահպանել է մարոկկացի լրագրող Հասան էլ Սաեդան, ում Վլադիմիր Սեմյոնովիչը «Երգեր ընձուղտի մասին» ինքնագիր-պարաֆրազ է նվիրել այդ կիթառով.

Աֆրիկա, Կասաբլանկա, 1976 թվական, ապրիլ, Հասան Վոլոդից ստորագրություն։


== Թանգարանի գործունեությունը ==
Թանգարանի գործունեության թվում են Կոշալինում լեհ աստղերի մասնակցությամբ Վիսոցկու մահվան տարելիցին նվիրված համերգը, ներառյալ՝ Դանիել Օլբրիխսկին, Վիսոցկուն նվիրված վավերագրական ֆիլմերի ամենամյա միջազգային փառատոն, Վիսոցկու աշխարհի լեզուներով թարգմանված բանաստեղծությունների միջազգային նախագիծ (ներկայումս թարգմանվել է 114 բանաստեղծություն և երգ, 157 լեզուներով, 26 երկրներից, 62 բանաստեղծների և թարգմանիչների մասնակցությամբ)։ 2014 թվականի մայիսի 29-ին թանգարանի գոյության 20-ամյակին կից հիմնադրվել է Վլադիմիր Վիսոցկու անվան ինստիտուտը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.wysotsky.com/koszalin/10-1049.htm
Չար ոգու զվարճանքը

«Չար ոգու զվարճանքը» (Arearea no varua ino), Պոլ Գոգենի նկարն է։
Նկարի  սկզբնական  անվանումը՝ «Arearea no varua ino», կարելի է մոտավոր թարգմանել հետևյալ կերպ՝ «Չար ոգու զվարճանքը»։ Arearea նշանակում է զվարճանք, չար կատակ, ժամանց,իսկ varua ino՝ չար ոգի, սատանա։
Առջևի մասում պատկերված են երկու կանայք՝ նստած և պառկած։ Նրանց հետևի բնապատկերում ընկած ծառաբունը անկյունագծով նկարը բաժանում է երկու  մասի։ Այդ ստեղծագործական տարրը Գոգենը հաճախ է կիրառել։ Հետևի ձախ կողմում կանգնած է աստվածուհի Հինայի արձանը, իսկ նրանից աջ՝ կապույտ դիմակ է։ Հեռվում՝ աջ կողմում, երկու մարդիկ են, որոնք կռվում են, կամ՝ պարում։
Նկարի ճշգրիտ մեկնաբանությունը պարզ չէ, սակայն հիմնական թեման կյանքը ներկայացնող աստվածուհի Հինայի և մահվան խորհրդանիշ դիմակի միջև եղած հակամարտությունն է։ Առաջնային հիմնապաստառի վրա պատկերված կանանց միջև եղած երկու կարմիր մրգերը, հնարավոր է, գայթակղության խորհրդանիշն են։ Կանայք ընտրության առջև են կանգնած, որի արդյունքում նրանք կա՛մ հավերժական կյանք կունենան, կա՛մ կմահանան։
«Չար ոգու զվարճանքը» իր խորհրդանիշներով նմանվում է «Մահացածների ոգին չի  ննջում» նկարին (Manao Tupapau, 1892) և համանուն վիմագրությանը (1894), ինչպես նաև «Ծովի մոտ» նկարին (Fatata te miti, 1892), որտեղ Գոգենն օգտագործել է նմանատիպ գեղարվեստական էլեմենտներ։
Նկարը հանձնվել է Կարլսբերգի քանդակաքարերի ժողովածուին՝ Հելգա Յակոբսենի կողմից՝ 1927 թվականին և ներկայումս գտնվում է քանդակաքարերի ժողովածուի 65-րդ սրահում։ Գույքագրման համարը՝ MIN 1832:

		


== Մատենագիտություն ==
Jens Peter Munk and Kirsten Olesen et al. Post-Impressionism. — Copenhagen: Ny Carlsberg Glyptotek. — С. 108—109. — 147 с. — ISBN 87-7452-109-8
B. Danielsson Gauguin's Tahitian Titles. — 1967. — С. 230.
J. Teilhet-Fisk Paradise Reviewed. An Interpretation of Gauguin's Polynesian Symbolism. — 1983. — С. 99.


== Արտաքին հղումներ ==
«Չար ոգու զվարճանքը» Կարլսբերգի քանդակաքարերի նոր ժողովածուի կայքում
Կավանիսի (Հյոգո)

Կավանիսի (ճապ.՝ 川西市 Կավանիսի-սի), Ճապոնիայի Հյոգո պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 53,44 կմ², բնակչությունը՝ 155 846 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 2916,28 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Կավանիսի քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Հյոգո պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Իտամի, Տակարաձուկա, Իկեդա, Մինոո քաղաքները և Ինագավա, Տոյոնո, Նոսե ավանները։


== Բնակչություն ==
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 155 846 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 2916,28 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Հյոգո գավառի այս քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում սակուրան, ծաղիկ՝ Gentiána scábra-ն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Կավանիսի քաղաքի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
Մալայա Ինյա (գյուղ, Մինուսինսկի շրջան)

Մալայա Ինյա (ռուս.՝ Малая Иня), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Մինուսինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 283 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Յաանիկեստե

Յաանիկեստե (էստ․՝ Jaanikeste), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ռեպինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 49 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Չերնյանկա (գյուղ, Կախովսկի շրջան)

Չերնյանկա (ուկրաիներեն՝ Чорнянка), գյուղ Ուկրաինայի Խերսոնի մարզի Կախովսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չերկիո, Վոսպորո, Կորչև, Բոսպոր, Պանտիկապեյ։ Հիմնադրվել է 1793 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Չերնյանկա գյուղում բնակվում էր 3 504 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռաջամանդրի

Ռաջամանդրի (տելուգու՝ రాజహ్మండ్రి, անգլ.՝ Rajahmundry), քաղաք Հնդկաստանում՝ Արևելյան Գոդավարիի շրջանի տարածքում գտնվող Անդհրա-Պրադեշ նահանգում։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը տեղակայված է Գոդավարի գետի ձախ ափին։ Ծովի մակարդակից միջին բարձրությունը 13 մետր է։


== Բնակչություն ==
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում է 343 903 մարդ։ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքում ապրում էր 315 251 մարդ։


== Տրանսպորտ ==
Չեննայ-Հալդիա-Հաուր գծի վրա կառուցված խոշոր երկաթուղային կայարան է։ Ասիայի ամենամեծ երկաթուղային կամուրջը Ռաջամանդրին կապում է Գոդավարիի աջ ափին գտնվող Կովվուր քաղաքի հետ։ Օդանավակայանը գտնվում է քաղաքի կենտրոնից 18 կմ հեռավորության վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Գվիմբրալա

Գվիմբրալա (վրաց.՝ გვიმბრალა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1120 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 15 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 77 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1954-1955

Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1954-1955, Հունաստանի 19-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Օլիմպիակոսը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 6 թիմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Հունաստանի առաջնությունը rsssf.com կայքում
Նովոմուստաֆինո (այլ կիրառումներ)

Նովոմուստաֆինո, կարող է վերաբերել՝

Նովոմուստաֆինո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Նովոմուստաֆինո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Զեդա Դիմ

Զեդա Դիմ (վրաց.՝ ზედა დიმი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Բաղդաթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 220 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Բաղդաթից հեռու է 3 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 425 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Բաղդաթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Տես նաև ==
Դիմ


== Ծանոթագրություններ ==
Կաթկաթ

Կաթկաթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պյուռոսյան հաղթանակ

Պյուռոսյան հաղթանակ, փոխաբերական արտահայտություն։ Նշանակում է հսկայական զոհերի գնով ձեռք բերված հաղթանակ, որը հավասարազոր է պարտության;


== Պատմություն ==
Արտահայտությունը պարտական է մ.թ.ա. 279 Ասկոլի Սատրիանո քաղաքի մոտ տեղի ունեցած նշանավոր ճակատամարտին։ Հին աշխարհի խոշորագույն զորավարներից մեկի՝ Էպիրոսի թագավոր Պյուռոսի զորքը երկօրյա մարտում ջախջախիչ պարտության է մատնել հռոմեացիների անպարտելի համարվող զորքին։ Հաղթանակը Պյուռոսի վրա չափազանց թանկ է նստել. նա կորցրել է գրեթե իր ամբողջ զորքը։ Ավանդության համաձայն, երբ Պյուռոսին շնորհավորել են հաղթանակի կապակցությամբ և նա բացականչել է.«Եթե մենք հաղթենք հռոմեացիներին ևս մեկ  ճակատամարտում, ապա մենք լիովին կքայքայվենք» կամ ըստ այլ տարբերակի՝ «Մի այսպիսի հաղթություն ևս, և ես առանց զորքի կվերադառնամ Էպիրոս» (լատ.՝ Ne ego si iterum eodem modo uicero, sine ullo milite Epirum reuertar.):


== Օրինակներ ==


=== Ճակատամարտեր ===
Ժամանակագրական կարգով ներկայացված են մի շարք ճակատամարտեր, որոնք Օսկուլումի ճակատամարտի օրինակով ավարտվել են Պյուռոսյան հաղթանակով։

Ավարայրի ճակատամարտ (451), Ավարայր գյուղի մոտ 451 թվականի մայիսի 26-ին ապստամբ հայկական ուժերի և պարսկական բանակի միջև տեղի ունեցած ճակատամարտ։ Չնայած պարսիկների հաղթանակին, և հայերի մեծ կորուստներին, ճակատամարտը ճանապարհ է հարթել Նվարսակի պայմանագրի կնքմանը, որով պարսկական կողմը ընդունել է հայկական կողմի պայմանները՝ շնորհելով պարսկական տիրապետության տակ գտնվող Հայաստանի տարածքներին ինքնուրույնություն ներքին կյանքում և առժամանակ հրաժարվելով հայերին դավանափոխ անելու ծրագրերից։
Սիգեթվարի պաշարում (1566), Օսմանյան Թուրքիայի և Հաբսբուրգների հակամարտության էպիզոդ, երբ թուրքերը սուլթան Սուլեյման I-ի գլխավորությամբ պաշարել են Սիգեթվար ամրոցը։ Թուրքերի հաղթանակը պյուռոսյան է համարվում, քանի որ ճակատամարտից մեկ օր առաջ բնական մահով մահացել է ծեր սուլթան Սուլեյման I-ը, թուրքերը մեծ կորուստներ են տվել։ Արդյունքում զորավար Սոքոլու Մեհմեդ փաշան չէր կարող առանց նոր սուլթանի հրամանի շարունակել ռազմական արշավը և ստիպված վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս և Օսմանյան տարածքների ընդարձակումը դեպի Եվրոպա ընդհատվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Իվանովսկոե (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանովսկոեԻվանովսկոե (ռուս.՝ Ивановское), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 363 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռիչարդսոն շրջան (Նեբրասկա)

Ռիչարդսոն շրջան (անգլ.՝ Richardson County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.435 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.531 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆոլս Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1854 թ.։
Տանձենի Տաոխի

Տանձենի Տաոխի (լատ.՝ P. taochia Woron.), վարդազգիների ընտանիքի, Տանձենի ցեղի բույս։ 


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ, միջին մեծության ծառ է 10 - 12 մ բարձրությամբ։ Երիտասարդ ընձյուղները և բողբոջները ծածկված են խիտ, սպիտակ, թաղիքանման աղվամազով։ Տերևները երկարավուն նշտարաձև են կամ էլիպսաձև, կարճ կոթուններով, 6 - 9 սմ երկարությամբ, 2 - 3 սմ լայնությամբ, սրածայր, անկանոն ատամնաեզր, երկու կողմից էլ (հատկապես Ներքևից) ծածկված խիտ թաղիքանման սպիտակ աղվամազով։ Պտուղը
տանձանման է, մանր, 1,5 սմ տրամագծով, բուլավանման պտղակոթերով։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Արևմտյան Հայաստանում։ Ենթադրվում է, որ աճում է նաև Հայաստանի հարավային շրջաններում, Զանգեզուրի և Խոսրովի անտառներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրուցցիի տուն (Տագանրոգ)

Պետրուցցիի տուն (ռուս.՝ Дом Петруцци), տարածաշրջանային նշանակության հուշարձան, որը գտնվում է Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Տուրգենևի նրբանցք, 35 հասցեում։


== Պատմություն ==
Տուրգենևի նրբանցք, 35 հասցեում գտնվող շենքը կառուցվել է 1870 թվականին։ Մինչև 1880-ական թվականները տունը թուրքահպատակ Դմիտրի Կարաուզիի սեփականությունն էր։ Այնուհետև սեփականատերը փոխվել է. տունն անցել է շտաբս-կապիտանի տիկնոջը` Անտոնինա Յաբլոնսկայային։ 1907 թվականի դրությամբ տանը գործում էր Տագանրոգի գործակատարների մասնագիտական ընկերությունը։ Նախկին սեփականատեր Անտոնինա Յաբլոնսկայան, որն անհայտ պատճառներով վաճառել էր ունեցվածքը, միևնույն է, մնացել էր այստեղ ապրելու կյանքի մնացած տարիներին։ Նրան խնամում էր նրա նախկին բակապանը։
1910 թվականին տան սեփականատեր է դարձել Դեսպինա Պանագիոտովնա Պետրուցցին։ Նրա ամուսինը` Անաստասի Կոնստանտինովիչ Պետրուցցին, հեռավոր նավարկության ազատ ղեկապետ էր։ Պետրուցցիների ընտանիքում կար երեք երեխա` Վասիլին, Մարիան և Եվգենյան։
1912 թվականին Տուրգենևի նրբանցք, շենք 35-ում գործել է Տ. Դ. Պրիզի կոշիկի արհեստանոցը։ Իսկ 1941 թվականին այստեղ սկսել է աշխատել № 20 մանկապարտեզը։ Հայտնի չէ, թե որքան ժամանակ է այն գտնվել այս շենքում, թեև 1946 թվականի դրությամբ այն դեռ գործում էր։ Առաջին հարկում, կիսանկուղային տարածքում, եղել են ննջասենյակները, երկրորդում գործել է պարապմունքների սենյակը։
2009 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ շենքը տարածաշրջանային նշանակության հուշարձան էր, որոնք հաշվառված են Ռոստովի մարզի վարչակազմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուիլյամ Սարտեյն

Ուիլյամ Սարտեյն (անգլ.՝ William Sartain,, նոյեմբերի 21, 1843(1843-11-21)[…], Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 25, 1924(1924-10-25)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ և Նյու Յորքի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ։


== Կյանք ==
Սարտեյնը ծնվել է 1843 թվականի նոյեմբերի 21-ին Ֆիլադելֆիայում։ Նրա հայրը Ջոն Սարտեյն է։ Նրա քույրը ՝ Էմիլի Սարտեյնն է, ով նույնպես նկարիչ է, եղել է Ֆիլադելֆիայի կանանց դիզայնի դպրոցի տնօրեն
Նա նկարիչներ Թոմաս Իկինսի և Չարլզ Լյուիս Ֆուսելի հետ հաճախել է կենտրոնական ավագ դպրոց (Ֆիլադելֆիա) և Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիա։ Իկինսը և Սարտեյնը միասին 1868 թվականին ճանապարհորդել են։ Սարտեյնը ապրել է Փարիզում մինչև 1875 թվականը հետո վերադարձել Ֆիլադելֆիա ապա տեղափոխվել Նյու Յորք։
Սարտեյնը մահացել է 1924 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Նյու Յորքի համալսարանական հիվանդանոցում։
Նրա աշխատանքները գտնվում են Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիայում, Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարանում, Բրուքլինի թանգարանում, ԱՄՆ Կապիտոլիումում և Ամերիկյան արվեստի ազգային թանգարանում։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Գրականություն ==
Սարտեյն, Ուիլյամ (1905)։ Նկարների ցուցահանդես. Նյու Յորք. MacBeth պատկերասրահ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերխնեբիշկինսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Վերխնեբիշկինսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Верхньобишкинська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերխնեբիշկինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 329 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.37 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 31.71 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ծառպապա

Ծառպապա, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ծառ և պապա՝ «հայր» բառերից։ Հիշատակվել է մեկ անգամ անթվական մի հիշատակարանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Միրիպար

Միրիպար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում` Վերին  Բուլանըխում։


== Պատմություն ==
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել ամ կոտորվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 30 տուն հայ և 16 տուն քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Կրթություն ==
Գարեգին Սրվանձտյանի ջանքերով 1870 թվականին բացվել է վարժարան, որտեղ սովորում էր 20 աշակերտ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==