Մելանխոլիայի անատոմիան

Մելանխոլիայի անատոմիան կամ Մելամաղձության կազմախոսությունը (անգլ.՝ The Anatomy of Melancholy, ամբողջական վերնագիրը՝ Մելանխոլիայի անատոմիան։ Ի՞նչ է դա։ Բոլոր ձևերը, պատճառները, ախտանիշները, նախանշանները և որոշ բուժումները։ Երեք հիմնական մասում՝ դրա մի քանի գլուխների, անդամների և ենթագլուխների հետ։ Փիլիսոփայության, բժշկության, պատմության տեսակետից բացահայտած և բացատրված:, անգլ.՝ The Anatomy of Melancholy, What it is: With all the Kinds, Causes, Symptomes, Prognostickes, and Several Cures of it. In Three Maine Partitions with their several Sections, Members, and Subsections. Philosophically, Medicinally, Historically, Opened and Cut Up), 1621 թվականին հրատարակված  Ռոբերտ Բարթոնի գիրքը։


== Նկարագիր ==
Գիրքը ներակայացված է որպես բժշկական դասագիրք, որտեղ Բարթոնը սխոլաստիկ ոճով առաջ է քաշում իր խորը և բազմակողմանի փորձը մելանխոլիայի վերաբերյալ, որը ներառում է ժամանակակից կլինիկական դեպրեսիան։ Չնայած գիրքը ներկայացված է որպես բժշկական տեքստ, այն իր տեսակում եզակի գրական ստեղծագործություն է։ Այն գիտական և փիլիսոփայական տեքստ է, որտեղ Բարթոնը թեմային անդրադառնում է ավելին քան փիլիսոփայական կամ գիտական տեսանկյունից։ «Անատոմիա» բառը օգտագործվում է՝ մելանխոլիայի ժամանակ մարդու բոլոր զգացմունքներն ու հույզերը մանրամասն հետազոտելը մատնանշելու նպատակով։ Գիրքը իր բնույթով և ոճով հանրագիտարանային է։
Ընթերցողի համար գրված սարկաստիկ նախաբանում Բարթոնը Դեմոկրիտուս Կրտսեր ծածկանունի տակ գրում է՝ «Ես գրում եմ մելանխոլիայի մասին՝ զբաղվածության միջոցով մելանխոլիայից խուսափելու նպատակով»։ Սրանով նկարագրվում է գրքի ընդհանուր բնույթը, որի պատճառով գիրքը հաճախ կորցնում է իր գիտական և պատմական օբյեկտիվությունը։ Բացի մելանխոլիայից գիրքը առնչվում է նաև այնպիսի թեմաների, ինչպիսիք են՝ մարսողությունը, գոբլինները, Ամերիկայի աշխարհագրությունը և այլն՝ օգտակար դառնալով այլ գիտական հետազոտությունների համար։


== Հրատարակություն ==
Բարթոնը իր կյանքի ընթացքում հրատարակել է գրքի հինգ վերանայված և լրամշակված տարբերակներ։ 1676-1800 թվականներին գիրքը դուրս է եկել տպագրությունից։ Քանի որ գրքի սկզբնական տարբերակն ու տեքստը չի պահպանվել ժամանակի ընթացքում հրատարակված նոր տարբերակները սկսել են տարբերվել Բարթոնի կյանքի ընթացքում տպագրված տարբերակներից։ Վաղ հրատարակությունները այժմ հանրային սեփականություն են, որոնցից շատերը հասանելի են տարբեր առցանց գրադարաններում, օրինակ՝ Գուտենբերգ նախագծում։ Վերջին տարիներին գրքի հանդեպ հետաքրքրության պատճառով գիրքը սկսել է նորից վերահրատարակվել։
Գրքի առաջին տարբերակի մի հատորն ունեցել է համարյա 900 էջ, հետագա տարբերակներում այս քանակը մեծացել է։ Տեքստը բաժանված է 3 հիմնական մասերի՝ նախաբանի հետ։ Նախաբանում ոչ միայն Բարթոնի խոսքն է, այլ նաև մի լատիներեն բանաստեղծություն՝ «Democritus Junior to His Book» անվանումով, որը զգուշացում է ընթերցողի համար և գրքի կազմի նկարը բացատրող մեկ այլ բանաստեղծություն։ Առաջին մասը պատմում է մելանխոլիայի պատճառների և ախտանիշների մասին, երկրորդ մասը՝ բուժման ձևերի, իսկ երրորդ մասը բացահայտում է ավելի բարդ և էզոտերիկ մելանխոլիաները, այդ թվում՝ սիրահարների, կրոնական մելանխոլիաները): Ժամանակակից տարբերակների մեծ մասը ներառում են ծանոթագրություններ և նրանցում թարգմանված է գրքում հանդիպող լատիներենի մեծ մասը։


== Ծանոթագրություններ ==

Ferriar, John (1798) Illustrations of Sterne
Petrie, Graham (1970) A Rhetorical Topic in "Tristram Shandy", Modern Language Review, Vol. 65, No. 2, April 1970, pp. 261–66


=== Առցանց տարբերակներ ===
1638 տարբերակԳուգլ գրքեր
 Մելանխոլիայի անատոմիան Գուտենբերգ նախագծի կայքում 
Մելանխոլիայի անատոմիան Online reading and multiple ebook formats at Ex-classics
Մելանխոլիայի անատոմիան Making of America-ում
Մելանխոլիայի անատոմիան Archived 2005-12-16 at the Wayback Machine. PsyPlexus-ում
Մելանխոլիայի անատոմիան Internet Archive-ում, 1896 թվականի գրքի տեսածրված տարբերակը
Մելանխոլիայի անատոմիան Librivox աուդիո տարբերակ