Ռոնդա Ռոուզի

Ռոնդա Ջին Ռոուզի (անգլ.՝ Ronda Jean Rousey, փետրվարի 1, 1987(1987-02-01), Սանտա Մոնիկա, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշուհի (ռեստլեր), կինոդերասանուհի, նախկին օլիմպիական ձյուդոիստուհի և խառը ոճի մենամարտիկ (MMA), UFC կանանց նախկին գերթեթևքաշային չեմպիոն։ Հանդես է գալիս «WWE» կազմակերպությունում։ Ընդհանուր մենամարտերի մարզական կարիերան մեծամասամբ անցկացրել է «Ultimate Fighting Championship» (UFC) կազմակերպության՝ կանանց գերթեթևքաշային դիվիզիոնում։ Ունեցել է անցկացրած տասնչորս պրոֆեսիոնալ ելույթ, որոնցից տասներկուսն ավարտել է հաղթանակով։
Մասնակցություն ունենալով Պեկինի 2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին, դարձել է ձյուդո սպորտաձևում օլիմպիական մեդալ նվաճած առաջին ամերիկուհին։
Ժամանակին մարզվել է հայազգի մարզիչներ Գոքոր Չիվիչյանի «Hayastan MMA Academy» (Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա) և Էդմոնդ Թարվերդյանի «Glendale Fighting Club» (Գլենդել, Կալիֆորնիա) մարտական դպրոցներում, եղել «Թիմ Հայաստան» (Team Hayastan) կոչվող մարտական ակումբի անդամ՝ թիմակցելով հայազգի մարտիկներ Մանվել Գամբուրյանին, Կարո Փարիզյանին, Կարեն Դարապետյանին, Սաքո Չիվիչյանին և Մելսիկ Բաղդասարյանին։
Ընդհանուր մենամարտեր սպորտաձևում գրեթե բոլոր մրցակցուհիներին Ռոուզին պարտության է մատնել արդյունավետորեն կիրառելով «թևկոտրուկ» (արմբար) կոչվող հանձնվեցնող հնարքը։
Ըստ մի շարք մարտական հանդեսների Ռոուզին համարվում էր համար մեկ մենամարտուհին աշխարհում։ 2016 թվականին հեռացել է մարզական կարիերայից, 2018 թվականին դարձել UFC փառքի սրահի առաջին կին անդամը։
Ռեստլինգի արդյունաբերությունում հանդես գալու տարիներին մեկ անգամ նվաճել է WWE Raw կանանց չեմպիոնական տիտղոսը։
Մարզական կարիերայից զատ, հանդես է եկել «Ֆորսաժ 7», «Անզսպելիները 3» և «Անտուրաժ» գեղարվեստական ֆիլմերում։


== Վաղ կյանքը ==
Ծնվել է 1987 թվականի փետրվարի 1-ին՝ Կալիֆորնիայի Ռիվերսայդ շրջանում ձյուդոիստուհի Աննա Մարիա դե Մարսի և Ռոն Ռոուզիի ընտանիքում։
1995 թվականին Ռոուզիի հայրը դուստրերի հետ սահնակով խաղալիս լրջորեն վնասում է ողնաշարը։ Բժիշկներից տեղեկանալով, որ ունի արյան մակարդելիության հետ կապված հազվադեպ հանդիպող հիվանդություն, որը խանգարելու է վնասվածքի ապաքինմանը՝ ի վերջո հասցնելուվ անդամալուծության, ինչպես նաև գիտակցելով, որ ապրելու համար քիչ ժամանակ է մնացել, Ռոն Ռոուզին որոշում է հեռանալ ընտանիքից և ինքնասպանություն է գործում, երբ Ռոնդան 8 տարեկան էր։
11 տարեկան հասակում մայրը Ռոնդային համոզում է զբաղվել ձյուդոյով։ 1984 թվականին ձյուդոյի աշխարհի չեմպիոնուհի ճանաչված Աննա Մարիան դստերը ծանոթացնում է մարզաձևի հիմնական բաղադրիչների հետ։


== Ձյուդոյի կարիերան ==
15 տարեկանում Ռոուզին ընդգրկվում է Միացյալ Նահանգների ձյուդոյի հավաքականում։ Մեկ տարի անց կանանց կիսամիջինքաշային դիվիզիայի համազգային վարկանիշային աղյուսակում գրավում է 1-ին հորիզոնականը՝ դառնալով տվյալ պատվին ճանաչված ամենաերիտասարդ ձյուդոյիստուհին։ 2004 թվականին մասնակցում է Աթենքի ամառային օլիմպիական խաղերին՝ դառնալով մրցույթում մասնակցող ամենաերտիասարդ ձյուդոիստուհին։ Նույն թվականին Ռոուզին ոսկե մեդալներ է նվաճում Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում անցակվող ձյուդոյի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում և Իսլա Մարգարիտայի պանամերիկյան խաղերում։
2006 թվականին Ռոուզին հաջողությամբ պաշտպանում է պանամերիկյան տիտղոսը։ 2007 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյի աշխարհի առաջնությունում Ռոուզին 70 կգ քաշային կարգում նվաճում է արծաթե մեդալ։ Նույն տարի, չնայած ծնկի ներհոդային ջլի վնասվածքին, Ռոուզիին հաջողվում է ոսկե մեդալակիր դառնալ պանամերիկյան խաղերում։
2008 թվականի Պեկինի ամառային օլիմպիական խաղերում բրոնզե մեդալ վաստակելուց հետո, 21 տարեկանում Ռոուզին որոշում է հեռանալ ձյուդոյիստուհու կարիերայից։


== Կարիերան ընդհանուր մենամարտեր սպորտաձևում ==

Ձյուդոյիստուհու կարիերայից հետո Ռոուզին կարճ ժամանակ աշխատում է որպես բարմենուհի։ Ի վերջո, Ռոուզին սեփական մեքենայով որոշում է մեկնել Լոս Անջելես։ 2010 թվականի օգոստոսին Ռոուզին միանում է հայազգի մարզիչ Էդմոնդ Թարվերդյանի «Glendale Fighting Club» մարտական ակումբին։ Ընդհանուր մենամարտեր սպորտաձևի սիրողական մեկնարկային մարտի ժամանակ Ռոուզին հակառակորդի վրա կիրառելով «արմբար» (թևկոտրուկ) հնարքը՝ ընդամենը 23 վայրկյանում կարողանում է հաղթանակ տանել։ Դրան հաջորդող սիրողական երկու մենամարտերն ավարտվում են նույն հնարքի կիրառմամբ՝ համապատասխանաբար ավարտվելով 57 և 24 վայրկյանում։
Հաջող սիրողական կարիերայից հետո Ռոուզին նույնպիսի հաջողությամբ կատարում է իր պրոֆեսիոնալ նորամուտը՝ 1-ական րոպեում հաղթանակ տանելով առաջին չորս հանդիպումներում։ 2012 թվականի մարտին Ռոուզին ընդամենը 27 վայրկյանում պարտության է մատնում Միշա Թեյթին և նվաճում Strikeforce կանանց գերթեթևքաշային չեմպիոնական գոտին։
Հերթական արագ հաղթանակը գրանցելուց հետո, Ռոուզին մարզական պայմանագիր է կնքում ոլորտի առաջատար առաջնությունը համարվող «Ultimate Fighting Championship» (UFC) կազմակերպության հետ։ Ճանաչվելով UFC կանանց գերթեթևքաշային չեմպիոն, Ռոուզին 2012 թվականի փետրվարի 23-ին հաջողությամբ պաշտպանում է տիտղոսը Լիզ Կարմուշի հետ մրցապայքարում։ Մարտը տևում է 4 րոպե և 49 վայրկյան, ինչը երկար ժամանակ համարվում էր Ռոուզիի մասնակցությամբ ամենաերկար մենամարտը։
Ռոուզիի խառը մենամարտերի 12-0 անընդմեջ հաղթանակների շարանը հատվում է «UFC 193» իրադարձության գլխավոր մարտում, որտեղ նոկաուտի է ենթարկվում Հոլի Հոլմի կողմից։
Շուրջ մեկ տարվա բացակայությունից հետո, Ռոուզին իր երկար սպասված վերադարձը կատարեց 2016 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ «UFC 207» իրադարձության շրջանակներում UFC կիսաթեթևքաշային տիտղոսի համար մրցապայքար մղելով բրազիլուհի գործող չեմպիոն Ամանդա Նունյեսի դեմ։ Ընդամենը 48 վայրկյանում Ռոուզին տեխնիկական նոկաուտի է ենթարկվում՝ գրանցելով մարզական կարիերայի երկրորդ անընմեջ պարտությունը։


== Դերասանական և մոդելային կարիերան ==

2012 թվականին Ռոուզին հայտնվել է «ESPN The Magazine» ամսագրի շապիկին։
2013 թվականի մայիսին Ռոուզին «Maxim» ամսագրի «100 ամենագրավիչ կանանց» (Hot 100) դասակարգման մեջ գրավում է 29-րդ հորզիոնականը։
2013 թվականի հուլիսի 23-ին կինոդերասան Սիլվեստր Ստալոնեն իր պաշտոնական թվիթերյան էջում հայտարարում է, որ Ռոուզին կընդգրկվի «Անզպելիները 3» մարտաֆիլմի դերասանական կազմում։ Օգոստոսի 9-ին Դուեյն Ջոնսոնը հաստատում է «Ֆորսաժ 7» ֆիլմում Ռոուզիի մասնակցության մասին լուրերը։


=== Ֆիլմագրություն ===


== Ընդհանուր մենամարտեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Էջը որպես օլիմպիական մարզիկ Սպորտս-ռեֆերենս կայքում Archived 2011-04-06 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Էջը ԱՄՆ ձյուդոյի ֆեդերացիայի կայքում(անգլ.)