«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցություն

«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցությունը  (ԵԱԺԴ կուսակցություն) հիմնականում Եվրոպական Միությունում գործող  եվրոպական քաղաքական կուսակցություն է, որի կազմում ընդգրկված են Եվրոպայի թվով 60 ազգային ազատական կուսակցություններ։ Մինչև 2012 թ. նոյեմբերի 10-ը կուսակցությունը հայտնի էր որպես Եվրոպայի ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխիչների կուսակցություն (ԵԱԺԲ, ELDR): ԵԱԺԴ կուսակցությունն անդամակցում է  «Ազատական ինտերնացիոնալ»-ին։
1970-ականների ազգային քաղաքական կուսակցությունների ազատ համադաշնության հիմքով զարգացած ԵԱԺԴ կուսակցությունն այժմ հանդես է գալիս իբրև շահույթ չհետապնդող միասնական ասոցիացիա՝ գրանցված ըստ բելգիական օրենսդրության։
2010 թ. դրությամբ ԵԱԺԴ-ն ԵՄ-ի կառույցներում ներկայացված իր մեծությամբ չորրորդ համաեվրոպական քաղաքական կուսակցությունն է, ունի 67 ԵԽՊ  և Եվրոպական հանձնաժողովի 5 անդամ։ ԵՄ 28 անդամ պետություններից հինգում պաշտոնավարում են ԵԱԺԴ-ին անդամագրված վարչապետներ՝ Քսավյե Բեթելը (ԺԿ) Լյուքսեմբուրգում, Շարլ Միշելը (ԲՇ) Բելգիայում, Տաավի Ռիյվասը (ԷԲԿ) Էստոնիայում, Միրո Ցերարը (ԱԿԿ) Սլովենիայում  և  Մարկ Ռուտեն (ԺԿԱԺ)  Նիդեռլանդներում։
Նիկ Քլեգը (ԱԴ) Միացյալ Թագավորության փոխվարչապետի պաշտոնն է զբաղեցնում։ Կառավարության կազմում ազատականներ են ընդգրկված նաև ևս հինգ ԵՄ անդամ պետություններում՝ Խորվաթիայում, Չեխիայի Հանրապետությունում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում  և  Լիտվայում։
2004 թ. հուլիսի 20-ից ԵԱԺԴ կուսակցությունն իբրև քաղաքական ուժ ներկայացված է Եվրախորհրդարանում՝ Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքի  խորհրդարանական խմբակցության միջոցով, որը ձևավորվել է Եվրոպայի ժողովրդավարական կուսակցության (ԵԺԿ) հետ համատեղ։ ԵԱԺԴ-ի խորհրդարանական խմբակցությունը ղեկավարում է Գի Վերհովստադտը, նախկինում՝ Բելգիայի վարչապետ։ Մինչ 2004 թ. Եվրոպական ընտրությունները կուսակցությունը միավորված էր Եվրոպայի ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխիչների կուսակցության (ԵԱԺԲ) խմբակցության հետ։
ԵԱԺԴ-ի երիտասարդական թևը Եվրոպայի ազատական երիտասարդությունն է (LYMEC). այն հիմնականում գործում է երիտասարդական և ուսանողական ազատական կազմակերպությունների հենքի վրա, սակայն իր կազմում ունի նաև ոչ մեծ թվով անհատ անդամներ։ LYMEC-ի առաջնորդը 2012 թ. մայիսին երկու տարով LYMEC-ի նախագահ ընտրված Յերոեն Դիպեմաատն է (ԺԿԱԺ, Նիդեռլանդներ)։ Կազմակերպությունն ունի 200.000 անդամ։


== Կուսակցության առաջնորդը ==
ԵԱԺԴ կուսակցության առաջնորդը Սըր Գրեմ Վաթսոնն է (ԵԽՊ)։


== Կառուցվածք ==


=== Վարչություն ===
ԵԱԺԴ կուսակցության ընթացիկ կառավարումն իրականացնում է նրա Վարչությունը հետևյալ կազմով՝


=== Նախագահ ===
Գրեմ Վաթսոն  ԵԽՊ (Ազատական ժողովրդավարներ, Միացյալ Թագավորություն), ԵԱԺԴ կուսակցություն նախագահ


=== Փոխնախագահներ ===
Մարկ Գեռերո ի Տառագո  (ԿԺԿ, Իսպանիա)
Լուիսվայս վան դեր Լաան   (Ժողովրդավարներ 66, Նիդեռլանդներ)
Ալեքսանդր Գրաֆ Լամբսդորֆ  ԵԽՊ (ԱԺԿ, Գերմանիա)
Կարին Ռիիս-Յորգենսեն   ԵԽՊ (Ազատականներ, Դանիա)
Դիք Ռոշ  (Ֆիաննա Ֆայլ, Իռլանդիա)
Օլլե Շմիդտ  (Ազատական ժողովրդական կուսակցություն, Շվեդիա)


=== Գանձապահ ===
Ռոման Յակիչ  (Զարես, Սլովենիա)


=== ԵԱԺԴ խմբակցության ղեկավարներ ===
Գի Վերհովստադտ  ԵԽՊ (Բաց ՖԱԺ, Բելգիա), ԵԱԺԴ խմբակցության ղեկավար, Եվրախորհրդարան
Անն Բրասյըր  (ԺԿ, Լյուքսեմբուրգ), Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովում Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքի  նախագահ (ԵԱԺԴ-ԵԽԽՎ)
Ֆլո Կլուկաս  (Ազատական ժողովրդավարներ, Միացյալ Թագավորություն), ԵԱԺԴ-ի խմբակցության ղեկավար, ԵՄ Տարածաշրջանների կոմիտե


=== Կուսակցության այլ պաշտոնյաներ ===
Յակոբ Մորոզա-Ռասմուսեն  (Ազատականներ, Դանիա), ԵԱԺԴ կուսակցություն Գլխավոր քարտուղար
Ալեքսանդր Բիլզ  (ԺԿԱԺ, Նիդեռլանդներ), ԵԱԺԴ խմբակցության գլխավոր քարտուղար
Վեդրանա Գույիչ    (ԽԺԿ, Խորվաթիա), նախագահ, Եվրոպայի ազատական երիտասարդություն (LYMEC)
Ջուլի Մինովես    (ԱԱԿ, Անդորրա), նախագահ, Ազատական ինտերնացիոնալ


== Առաջնորդներ ==
1978–1981:  Գաստոն Թորն
1981–1985:  Վիլլի դե Կլերք
1985–1990:   Կոլետ Ֆլեշ
1990–1995:  Վիլլի դե Կլերք
1995–2000:  Ուֆֆե Էլլեմանն-Յենսեն
2000–2005:  Վեռներ Հոյեր
2005–2011:  Աննեմի Նեյց-Ույտեբրուք
2011–:  Գրեմ Վաթսոն


=== Համաեվրոպական ազատականության պատմությունը ===
Համաեվրոպական ազատականությունը հարուստ պատմություն ունի. այն սկիզբ է առել 1947 թ. ապրիլին «Ազատական ինտերնացիոնալի» հիմնադրումից։ 1976 թ. մարտին ստեղծվեց Եվրոպայի ազատական և ժողովրդավարական կուսակցությունների դաշնությունը, որն աստիճանաբար վերաճեց Եվրոպայի Ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխումների կուսակցության (ԵԱԺԲ)՝ Եվրախորհրդարանում համապատասխանաբար ներկայացվելով Եվրոպայի Ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխումների կուսակցության խմբակցության միջոցով։
Եվրոպական Միության ընդլայնման նախօրեին՝ 2004 թ. ապրիլի 30-ին Բրյուսելում կայացած արտահերթ համաժողովում, ԵԱԺԲ կուսակցությունն ըստ բելգիական օրենսդրության գրանցվեց որպես Եվրոպական քաղաքական կուսակցություն։
2004 թ. ԵԱԺԲ կուսակցությունը միավորվեց Եվրոպայի ժողովրդավարական կուսակցության հետ և կազմեց Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքը (ԵԱԺԴ)՝ ներկայանալով Եվրախորհրդարանում ԵԱԺԴ խմբակցության միջոցով։ ԵԱԺԲ կուսակցությունն ընդունել է իր ներկայիս անվանումը 2012 թ. նոյեմբերի 10-ին՝ համաեվրոպական դաշինքի և խորհրդարանական խմբակցության ներդաշնակեցման նպատակով։


=== Եվրոպական խորհուրդ և Նախարարների խորհուրդ ===


== Եվրահանձնաժողովի պատվիրակներ ==
Եվրոպական հանձնաժողովի 28 անդամներից 5-ը ԵԱԺԴ-ի անդամ կուսակցությունների ներկայացուցիչներն են.


== Անդամ կուսակցություններից ընտրված ներկայացուցիչներ ==


=== Եվրոպական կառույցներ ===


=== Եվրոպական Միության անդամ երկրների ազգային խորհրդարաններ ===


=== Ազգային խորհրդարաններ՝ Եվրոպական Միությունից դուրս ===


== Անդամ կուսակցություններ ==


=== ԵՄ-ից  դուրս ===
 Անդորրա

Անդորրայի ազատական կուսակցություն Հայաստան

Հայ Ազգային Կոնգրես Ադրբեջան

Մուսավաթ կուսակցություն Բելառուս

Բելառուսի Ազատության և առաջադիմության ազատական կուսակցություն Վրաստան

Մեր Վրաստանը – Ազատ դեմոկրատներ
Վրաստանի Հանրապետական կուսակցություն Իսլանդիա

Պայծառ ապագա Kosovo

Կոսովոյի ազատական կուսակցություն
Նոր Կոսովոյի դաշինք Մոլդովա

Ազատական կուսակցություն Չեռնոգորիա

Մոնտենեգրոյի Ազատական կուսակցություն Նորվեգիա

Ազատական կուսակցություն Ռուսաստան

Ռուսաստանի հանրապետական կուսակցություն – Ժողովրդական ազատության կուսակցություն, , Ժողովրդադեմոկրատական միության իրավահաջորդ
Ռուսաստանի միացյալ ժողովրդավարական "Յաբլոկո" կուսակցություն Սերբիա

Ազատական ժողովրդավարական կուսակցություն Շվեյցարիա

ԱԺԿ. Ազատականներ Ուկրաինա

Ուկրաինայի եվրոպական կուսակցություն


== Տե՛ս նաև ==
Եվրոպայի ազատական երիտասարդություն
Ազատական ինտերնացիոնալ
Աշխարհի քաղաքական կուսակցությունները


== Արտաքին հղումներ ==
Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party official site
European Liberal Youth (LYMEC) Archived 2006-02-09 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==