armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Իդի Ամին

Իդի Ամին Դադա (անգլ.՝ Idi Amin Dada, ոչ վաղ քան 1923 և ոչ ուշ քան 1928, Կոբոկո, Հյուսիսային շրջան, Ուգանդա և Կամպալա, Ուգանդա - օգոստոսի 16, 2003(2003-08-16), , Ջիդդա), ուգանդացի պետական և ռազմական գործիչ, Ուգանդայի Հանրապետության 3-րդ նախագահը 1971-1979 թվականներին։
Ծնվել է 1925 թ.՝ Կոկոբո բնակավայրում։ 1946 թվականին զորակոչվել է Մեծ Բրիտանիայի աֆրիկյան գաղութային զորախումբ։ Տարիների ընթացքում բարձրանալով զինվորական աստիճաններում, 1970 թվականին Ամինը գահընկեց է անում երկրի գործող առաջնորդ Միլթոն Օբոտեին և ինքնահռչակվում որպես նախագահ՝ աթոռին մնալով մինչև 1979 թվականը։
Ամինի կառավարման տարիներն ուղեկցվել են մարդու իրավունքների ոտնահարությամբ, քաղաքական հալածանքներով, էթնիկական զտումներով, արտադատական սպանություններով, ընտանեվարությամբ, կոռուպցիայով, ինչպես նաև թերի ներտնտեսական կառավարությամբ։ Ըստ միջազգային դիտորդների և մարդու իրավունքների պաշտպանության գրասենյակների դիտարկումների, ամինյան ռեժիմի ընթացքում սպանված մարդկանց քանակը տատանվում է 100 000-ից մինչև 500 000։
Նախագահի աթոռից 1979 թվականին հեռացվելուց հետո, Ամինն ապաստանում է Լիբիայում, և ավելի ուշ՝ Սաուդյան Արաբիայում, որտեղ էլ կնքում է մահկանացուն 2003 թվականի օգոստոսի 16-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
idiamindada.com
Էջը IMDb կայքում(անգլ.)
Զենկովի շրջան

Զենկովի շրջան (ուկրաիներեն՝ Зіньківський район), շրջան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Զենկով։
Շրջանը Ուկրաինայի 2020 թվականի հուլիսի 20-ի վարչական բարեփոխման արդյունքում լուծարվել է. նրա տարածքը միացվել է Պոլտավայի շրջանին (ամբողջ մարզում թողնվել է ընդամենը չորս շրջան): Լուծարումից առաջ անցկացված մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 32.763:


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1400 կմ²։


== Բնակչություն ==
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 42196 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,14 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Մոնա Սալին

Մոնա Ինգեբորգ Սալին (Անդերսոն) (շվեդերեն՝ Mona Ingeborg Sahlin (Andersson), մարտի 9, 1957(1957-03-09), Sollefteå, Վեսթերնորլանդ, Շվեդիա), շվեդ քաղաքական գործիչ, Շվեդիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ 2007-2011 թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Մոնա Սալինը ծնվել է վարչապետ Ինգվար Կարլսոնի նախկին խորհրդական Հանս Անդերսոնի և Ստոկհոլմի մերձակա ՇՍԴԱԿ տեղական բաժանմունքի նախագահ Հանս Անդերսոնի ընտանիքում։
1964 թվականին հիմնադրել է շվեդական Բարբի ակումբ (Barbieklubben)։
1973 թվականին անդամակցել է Երիտասարդական Սոցիալ-դեմոկրատական լիգային։
Շվեդիայի խորհրդարանի անդամ է 1982-1996 թվականներին և 2002-2011 թվականներին Ստոկհոլմի շրջանից։
1990-ականներին և 2000-ականներին զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ սոցիալ-դեմոկրատների աշխատասենյակներում՝ աշխատանքի նախարար (1990-1991 թվականներին), գենդերային հավասարության նախարար և փոխվարչապետ (1994-1996 թվականներին)։
1995 թվականին մեղադրվել է անձնական նպատակներով վարկային քարտ օգտագործելու մեջ, որը նրան կառավարության կողմից տրվել է ծառայողական կարիքների համար և պաշտոնաթող Է եղել։
Քաղաքականություն է վերադարձել 1998 թվականին։ Նախարար առանց պորտֆելի Յորան Պարսսոնի կառավարությունում (1998 թվական), արդյունաբերության, աշխատանքի և հաղորդակցության նախարար (1998-2002 թվականներին), արդարադատության նախարար (2002-2004 թվականնրին), կայուն զարգացման նախարար (2004-2006 թվականներին)։
2006 թվականին իշխանությունը զիջելով Հանուն Շվեդիայի դաշինքին, հավաքելով ընտրողների ձայների 34,99 %-ը, Յորան Պերսոնը հրաժարական է տվել։ 2007 թվականի մարտի 17-ին կայացած կուսակցական կոնգրեսում Մոնա Սալինը միաձայն ընտրվել է Շվեդիայի նախկին վարչապետ Յորան Փերսոնի իրավահաջորդը Շվեդիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահի պաշտոնում։ Այդ պաշտոնից հեռացել է 2010 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում կուսակցության պարտությունից հետո։


== Ծանոթագրություններ ==
Առաջին կանաչը (նկար, Օստրոուխով)

«Առաջին կանաչը» (ռուս.՝  Первая зелень), ռուս գեղանկարիչ Իլյա Օստրոուխովի նկարը։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1887 թվականին։ Ըստ որոշ տվյալների այն ստեղծվել է 1888 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 71 × 105 սմ։ «Առաջին կանաչը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (ինվ. 1468) (Մոսկվա, ՌԴ)։


== Պատմություն ==
«Առաջին կանաչը» ստեղծագործության անդրանիկ ցուցադրությունը կայացել է 1888 թվականին Մոսկվայում։ Նույն թվականին այս կտավը հեղինակից գնել է Պավել Տրետյակովը։ Նախքան գնելը նկարը ցուցադրվել է 17-րդ Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերությունում, որն անցկացվում էր Պետերբուրգում և Մոսկվայում։ Իլյա Օստրոուխովը նկարի վրա ստեղծման տարեթիվը գրել է 1925 թվականին, երբ պատրաստվում էր Մոսկվայում իր անհատական ցուցահանդեսին։


== Նկարագիր ==
Իլյա Օստրոուխովի «Առաջին կանաչը» ստեղծագործությունն առանձնանում է մանրամասնորեն կառուցված կոմպոզիցիայով և դետալների մտածվածությունով։ Առաջին պլանում հեղինակը նկարել է նոր-նոր տերևակալած երիտասարդ կեչիներ, որոնք աչքի են ընկնում ինտենսիվ-կանաչ գույնով, ինչպես նաև հողը, որը պատված է հյութեղ խոտածածկույթով։ Նկարի երկրորդ պլանում Օստրոուխովը խոտածածկն ու կանաչը սակավ հագեցած գույներով է պատկերել։ Խաղաղ ջրային մակերևույթի վրա երևում է շրջակայքի ծառաբների անդրադարձը։ Գետի ժապավենը ձգվում է հեռուները և խորանում անտառի մեջ, որն ընդգրկում է բնանկարի տարածությունը։


== Գնահատականներ ==
Խորհրդային նկարիչ և արվեստաբան Իգոր Գրաբարը նշում է, որ «Ոսկե աշուն» ստեղծագործությունից մեկ տարի անց ստեղծված այս կտավն իր վրա է սևեռել համընդհանուր ուշադրությունը՝ Իլյա Օստրոուխովին բարձրացնելով ռուս գեղանկարիչների առաջին շարք։
Արվեստաբան Ֆաինա Մալցևան գրել է, որ «Առաջին կանաչը» կտավում Օստրոուխովը կրկին անդրադարձել է վաղ գարնան թեմային, սակայն այս նկարում բնության զարթոնքն առավել արտահայտիչ է պատկերված, քան 1885 թվականին վրձնած «Վերջին ձյունը» կտավում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Остроухов Илья Семёнович — Первая зелень» (HTML)։ www.art-catalog.ru։ Վերցված է 25.12.2016
Բարաչիխա

Բարաչիխա (ռուս.՝ Барачиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Յորգա գետի ձախ ափում՝ 41 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000009746
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000974
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Աղգյոլ (Արգվինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղգյոլ (այլ կիրառումներ)Աղգյոլ, լճակ Պոնտական լեռնահամակարգի արևելյան մասում, Արդվինի շրջանում։ Շրջակայքում կան հռոմեական տիրապետության ժամանակների ավերակներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մատթեոս Թեոփիլյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մաղաքյան (այլ կիրառումներ)Մատթեոս Թեոփիլյան (Մաղաքյան) (1767, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1848), հայ բանասեր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Կրթությունն ստացել է Վենետիկի Մխիթարյանների Ս. Ղազար վանքում, ապա պաշտոնավարել նույն միաբանությունում։ Զբաղվել է բանասիրությամբ։ Նա կազմել է 1801-1809 թվականների Վենետիկում լույս տեսած «Օրացույցներտ»։ Մասնակցել է Մ. Ջախջախյանի «Բառգիրք ի բարբառ հայ և իտալական» բառարանի պատրաստմանը. նրան է պատկանում այդ բառարանի Մ-ից մինչև վերջը։ Պատրաստել է հայ և օտար ականավոր մարդկանց կենսագրությունները պարունակող շատ ստվար մի աշխատություն, հրատարակել է 1839 թվականին հետևյալ խորագրով. «Կենսագրութիւն երևելի արանց, զոր ծաղկաքաղ համառօտեաց յընդարձակ բառարանէն իւրմէ յերկուս հատորս» (Վենետիկ, 1839, Ա հատոր, 964 էջ, Բ հատոր, 1071 էջ)։ Պարունակում է մեծ մասամբ օտար գործիչների կենսագրությունները՝ քաղված ֆրանսերեն և լատիներեն հանրագիտական բառարաններից։


== Աղբյուրներ ==
Բորկի (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲորկիԲորկի (ռուս.՝ Борки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 241 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վիանա (այլ կիրառումներ)

Վիանա, կարող է վերաբերել՝

Վիանա - համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում
Վիանա - համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում
Փղիկը և նամակը

Փղիկը և նամակը (ռուս.՝ Слонёнок и письмо), Վլադիմիր Արբեկովի խորհրդային կարճամետրաժ նկարահանված մուլտֆիլմը։


== Սյուժե ==
Փոստարար ագռավը փղիկին նամակ է բերում։ Բայց փղիկը չգիտեր ինչ անել դրա հետ, քանի որ կարդալ չգիտեր։ Եվ նա օգնություն է խնդրում նապաստակից։ Տեսնելով խելացի նապաստակին` գիրքը ձեռքին գազարը մոլախոտերից մաքրելիս, փղիկը ամաչում է խոստովանել նրան իր անկարողությունը։ Նապաստակը, նայելով ծրարին, ասում է, որ ինքն էլ է ստացել նմանատիպ հրավեր, սակայն բանջարանոցում զբաղված լինելու պատճառով չի կարդում այն փղիկի համար։
Փղիկը բժիշկ գետաձիու հիվանդանոցի կողքով անցնելիս նրանից օգնություն է խնդրում։ Բայց չկարողանալով ժամանակին խոստովանել, որ չի կարողանում կարդալ, փղիկը ընկնում է անհարմաար դրության մեջ. գետաձին ստուգում է նրա տեսողությունը` խնդրելով կարդալ տառերի շարքերը, որոշում է, որ փղիկը վատ է տեսնում շատ կարդալու այն պատճառով, և նրան ակնոց է նշանակում։
Ամոթահար փղիկը գնում է հորթուկի մոտ և նորից ամաչելով ասում է իր անկարողությունը, առաջարկում է նրան «փորձել» նամակը, բայց հորթուկը մինչև վերջ չլսելով և խնդրանքն իր ձևով հասկանալով` հորթուկը ծամում է նամակը։ Վշտացած այն բանից, որ նամակի բովանդակությունն արդեն հաստատ հնարավոր չի լինի իմանալ, փղիկը ստիպված է լինում պատմել իր խնդրի մասին։ Հորթուկը, որն ինքն էլ կարդալ չգիտեր, առաջարկում է փղիկին գտնել նրան, ով գրել էր հրավերը, բայց սկզբի համար մտնել հարևան ընձուղտի մոտ հյուրասիրվելու։ Այնտեղ էլ պարզվում է, որ ընձուղտն էր բոլոր կենդանիներին նամակով հրավիրել հյուրասիրության, իսկ փղիկը խոստովանում է, որ կարդալ չգիտի, բայց խոստանում է հորթուկի հետ դպրոց գնալ և սովորել կարդալ ու գրել։


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ` Վ. Լունին
Կինոռեժիսոր` Վլադիմիր Արբեկով
Բեմադրող նկարիչ` Վլադիմիր Սոբալև
Կոմպոզիտոր` Վլադիսլավ Կազենին
Կինոօպերատոր` Բորիս Կոտով
Հնչյունային օպերատոր` Բորիս Ֆիլչիկով
Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Վլադիմիր Շևչենոկո, Վլադիմիր Վիշեգորոդցև, Անտոնինա Ալյոշինա, Հովսեփ Կուրոյան
Նկարիչներ` Պյոտր Կորոբետ, Իննա Զարուբա, Ե. Գոլոլոբովա
Մոնտաժող` Գ. Սմիրովա
Ռեժիսորի օգնական` Տ. Խոլոստովա
Խմբագիր` Պյոտր Ֆրոլով
Նկարահանող խմբի տնօրեն` Նինել Լիպնիցկայա


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Կլարա Ռումյանովա` Փղիկ
Զինաիդա Նարիշկինա` Ագռավ
Լյուդմիլա Գնիլովա` Հորթուկ
Ռոգվոլդ Սուխովերկո` Ընձուղտ
Թամարա Դմիտրիևա` Նապաստակ
Նիկոլայ Գրաբբե` բժիշկ Գետաձին


== Վիդեոթողարկում ==
2005 թվականին մուլտֆիլմը ներառվել է DVD ձևաչափով «Մամոնտիկի մասին» մուլտֆիլմերի հավաքածուի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Слонёнок и письмо. — М.: Алтей, 2005. — 18 с. — (Мультфильмы малышам). — ISBN 5-94132-480-4 . Иллюстрации и текст по мультфильму.


== Արտաքին հղումներ ==
«Փղիկը և նամակը» ՅուԹյուբում
Արաներեն

Արաներեն, գասկոներենի բարբառ (Օկիտան լեզվի տեսակներից է, որը պատկանում է ռոմանական լեզուներին. տարածված է Ֆրանսիայի հարավում), որտեղ խոսում են Իսպանիայի հեռուներում՝ Վալ դ'Արան։ Ունի պաշտոնական տարածվածություն Իսպանիայում և 1984 թվականից սովորեցնում են դպրոցներում։ Տարածաշրջանի 90%-ը հասկանում է լեզուն, իսկ 65%-ը կարողանում է խոսել արաներենով։ Արանցիները կարողանում են խոսել կատալոներեն, իսպաներեն, ֆրանսերեն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Արաներենը Իսպանիայում
Արաներեն
Ռոմանենգո

Ռոմանենգո (իտալերեն՝ Romanengo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2520 մարդ, խտությունը կազմում է 180 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 14 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ - 26014, հեռախոսային կոդ - 0373։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Լիբիայի քաղաքացիական պատերազմ (2011)

2011 թվականի քաղաքացիական պատերազմ Լիբիայում - ռազմական հակամարտություն Լիբիայի առաջնորդ Մուամար Քադաֆիի, նրա կողմնակիցների և հակառակորդների միջև։ Այն սկսվել է 2011 թվականի փետրվարին տեղի ունեցած հուզումների արդյունքում, որպես արձագանք հարևան Թունիսում և Եգիպտոսում տեղի ունեցած հեղափոխություններին։ Բողոքականները ի սկզբանե դեմ էին դուրս եկել երկրի առաջնորդ Մուամար Քադաֆիին, որը իր ձեռքերում էր պահում իշխանությունը 1969 թվականից; Ընդդիմադիրները նաև պահանջում էին պաշտոնաթող լինել Բաղդադի Մահմուդիին և նրա կառավարությանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Չուբարովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Չուբարովո (ռուս.՝ Чубарово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բեզյու Սեն Ժերմեն

Բեզյու Սեն Ժերմեն (ֆր.՝ Bézu-Saint-Germain), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլլե Կորտե կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Վիլլե Կորտե|Սուասոն։
INSEE կոդը՝ 02085.


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 959 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 620 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 476-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 144-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը — 76,8%, 1999 թվականին եղել է՝ 73,8%)։ 476 աշխատունակ բնակիչներից 439-ը աշխատում էին (247 տղամարդ և 192 կին), անաշխատանք էին 37-ը (17 տղամարդ և 20 կին)։
144 անգործունակ մարդկանցից 62-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 46-ը թոշակառու, 36-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Բեզյու Սեն Ժերմեն (ֆր.)
Եվգենի Պետրոսյան

Եվգենի Վահանի Պետրոսյան (Պետրոսյանց)(ռուս.՝ Евге́ний Вага́нович Петрося́н (Петрося́нц), 1945, սեպտեմբերի 16, Բաքու), հաղորդավար, հումորիստ, գրող։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1991)։


== Կենսագրություն ==
Եվգենի Պետրոսյանը ծնվել է 1945 թվականին, Բաքվում, հայ մաթեմատիկոս Վահան Մեջլումի Պետրոսյանցի (1903-1962) և հրեա Բելլա Գրիգորևնայի (1910-1967) ընտանիքում։ Դպրոցական տարիներից իր նախաձեռնությամբ հանդես է եկել Բաքվի ակումբներում ու մշակութային կենտրոններում. կարդում էր առակներ, բանաստեղծություններ, ժողովրդական թատրոններում խաղում էր տեսարաններ, վարում համերգներ։
1961 թվականին ավարտել է Բաքվի միջնակարգ դպրոցը և տեղափոխվել Մոսկվա, սովորել Էստրադային արվեստի համառուսական ստեղծագործական կենտրոնում։ 1962 թվականից սկսել է խաղալ պրոֆեսիոնալ բեմերում։ Սովորել է Մոսկվայի պետական դրամատիկական թատրոնում։ 1960-ականներից մուտք է գործել հեռուստատեսություն։ 1964 թվականին Մոսկվայի «Օստանկինո» համերգների դահլիճից վարել է «Կապույտ կրակներ», «Հումորի երեկոներ», «Արտլոտո», «Առավոտյան փոստ», «Անշլագ» և այլ հաղորդումներ։ 1970 թվականին ճանաչվել է ԽՍՀՄ էստրադային արտիստների 4-րդ մրցույթի հաղթող։
Բեմադրել է բազմաթիվ ներկայացումներ Մոսկվայի էստրադային թատրոնում՝ «Բարի խոսքը կատվին էլ է հաճելի», «Ինչպես եք», «Մենք բոլորս հիմարներ ենք», «Բենեֆիս», «30 տարի բեմում», «Երբ գումարները երգում են ռոմանսներ» և այլն։
1979 թվականին հիմնել է «Մանրապատումներ» թատրոնը, որին կից գործում է «Էստրադային հումորի կենտրոն», որտեղ հավաքվել են 19-20–րդ դարերի էստրադայի պատմության բացառիկ իրեր՝ թերթեր, ամսագրեր, լուսանկարներ, վահանակներ և այլն։ Գրել է բազմաթիվ հաղորդումների սցենարներ։ Թողարկել է Ելենա Ստեպանենկոյի «Առաջ կանայք» և «Միացեք, ծիծաղում ենք» հաղորդումները։
1994 թվականից ռուսական առաջին ալիքով եթեր է հեռարձակվում նրա «Սմեխապանարամա» հաղորդումը, որում ներկայանում են խոսակցական ժանրի տարբեր սերունդների վարպետներ։ 1999 թվականին կայացել է «Ընտանեկան ուրախություններ» ներկայացման պրեմիերան, որը մինչ օրս բեմադրվում է Էստրադային թատրոնի բեմում։ 2000-2005 թվականներին հեղինակել է «Կատակ կատակի ետևից» հաղորդումը։
Հեղինակ է «Ցանկանում են արտիստ դառնալ», «Եվգենի Պետրոսյանը անեկդոտների աշխարհում», «Մեծ խճանկար», «Ինչի վրա է ծիծաղում Պետրոսյանը» գրքերի։
1963 թ.-ից բազմիցս հանդես է եկել Հայաստանում։


== Մրցանակներ ==
ՌԴ պատվո շքանշան, 1995
ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1985
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, 1991


== Անձնական կյանք ==
Առաջին կինը՝ Վիկտորինա Կրիգերի փոքր քույրը
Դուստրը՝ Վիկտորինա Պետրոսյանց (1968), արվեստաբան, պրոդյուսեր
Թոռները՝ Անդրեյ, Մարկ
Երկրորդ կինը՝ Աննա Կոզլովսկայա (1938-2007), օպերային երգիչ Իվան Կոզլովսկու դուստրը։ Ամուսնությունը տևել է մեկ ու կես տարի
Երրորդ կինը՝ Լյուդմիլա, արվեստաբան Լենինգրադից
Չորրորդ կինը՝ Ելենա Ստեպանենկո 1985 կամ 1986 թթ. (ծանոթացել են 1979 թվականին)
Հինգերորդ կինը՝ Տատյանա Բրուխունովա (1989)
Որդին՝ Վահան Պետրոսյան (2020, Դուբայ), անվանակոչվել է պապի՝ Վահան Մեժլումովիչի պատվին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մերոնք. Եվգենի Պետրոսյան
Евгений Петросян
О Петросяне на peoples.ru
Евгений Петросян. 28 лет спустя, Ереван
Евгений Петросян на сайте Союза юмористов
Евгений Петросян в программе «Без антракта», 1999 ՅուԹյուբում
Պերեմոժիե

Պերեմոժիե (ուկրաիներեն՝ Переміжжя), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերեմոժիե գյուղում բնակվում էր 70 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,39 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 179,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հակահետախուզություն

Հակահետախուզություն, էսպիոնաժի և այլ հետախուզական գործունեությունների պահպանման համար պետության հատուկ մարմնի գործունեությունը՝ ուղղված մի այլ պետության հետախուզության դեմ։
Օմալոս

Օմալոս (հուն․՝ Ομαλός), փոքր գյուղ արևմտյան Կրետեում, Խանիա նոմի Մուսուրի շրջանում։ Հունարեն «Ομαλός» բառը նշանակում է հարթ, կանոնավոր՝ բարձրավանդակ իմաստով։


== Նկարագրություն ==
Օմալոսը տեղակայված է Օմալոսի բարձրավանդակի (հուն․՝ οροπέδιο του Ομαλού) հյուսիս-արևելյան հատվածում՝ Խանիայից 38 կմ հարավ՝ Սպիտակ լեռներում (Լեֆկա Օրի)։ Բարձրավանդակի տարածքը 15 կմ² է և ընկած է երեք մարզի՝ Պլատանիասի Մուսուրի հատվածի (նախկինում՝ Կիդոնիա), Սֆակիայի և Արևելյան Սելինոյի խաչմերուկում։ Չնայած բնակավայրը գտնվում է Մուսուրիում, սակայն բարձրավանդակի մեծ մասը գտնվում է Արևելյան Սելինոյում։ Բարձրավանդակին կարելի է մոտենալ երեք կողմից՝ արևմուտքից՝ Խանիա-Սուգիա ճանապարհից, հյուսիսից՝ Օմալոսից, և հարավից։ Օմալոսը 5 կմ է հեռու Քսիլոսկալոյի կիրճի մուտքից և հիմնականում հայտնի է դարձել արշավներ կազմակերպելու շնորհիվ։ Հին քարը  Օմալոսը արևմուտքից միացնում է Այիա Իրինի համայնքին, որտեղից այն միանում է Այիա Իրինի Կիրճին։
Զով կլիման և բերրի հողը թույլ են տալիս աճեցնել տարբեր մրգեր և բանջարեղեն, այդ թվում՝ կարտոֆիլ, խնձոր, ինչպես նաև հացահատիկ: Քարե փոքրիկ տներում (միտատա) սովորաբար պատրաստվում է տեղական պանիր (գրավիերա)։ Ավելի տաք եղանակին հովիվներն իրենց հոտը տանում են արոտավայր (madares, μαδάρες) Լեֆկա Օրիի լանջերին։


== Աշխարհագրություն ==
Ի սկզբանե ենթադրվում էր, որ լիճը կորցրել է իր ջրերը Ցանի քարանձավի միջոցով։ Քարանձավը գտնվում է դեպի Խանիա տանող ոլորուն ճանապարհի աջ կողմում՝ Օմալոսից մոտ 1,6 կմ հեռավորության վրա:
Քսիլոսկալոսում (1250մ) կա երկու գագաթ՝ Գինգիլոսը (2080մ) և Վոլակիասը (2116մ), որը լեգենդը կապում է Զևսի հետ։ Վերջինս ծնվել է Կրետեում։ Ավելի արևմուտք գտնվում են Ագաթոպի (1768մ) և Փսիլաֆի (1984մ) լեռները։


== Պատմություն ==

Օսմանյան կայսրության դեմ ապստամբությունների ժամանակ թուրքերին հազվադեպ էր հաջողվում թափանցել սարահարթի վրա։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ Օմալոս անվանումը ծագում է «Πότε θα κάνει ξαστεριά πότε θα Φλεβαρίσει να πάρω το τουφέκι μου...να κατεβώ στον Ομαλό» հեղափախական երգից։
Ցանի քարանձավը կոչվել է ի պատիվ թուրքական ներխուժման առաջին տարիներին հեղափոխական առաջնորդ Ցանիս Մարկոսի, որն այն իր որջն էր դարձրել։ Նրա մականունը «Ֆոբոս» (վախ) է։ Քարանձավն ունի մոտ 2,5 կմ երկարություն և իջնում է մինչև 241 մետր։ Սա իրականում փակ կիրճ է։
Կրետեի հեղափոխական Խաձիմիխալիս Յաննարիսը (1833-1916) ծնվել է հարևան Լակկիում և հայտնի է դարձել 1855-1869 թվականների հակամարտություններում։ Գերի է ընկել, բայց բանտից փախել է Խանիա, իսկ հետո աքսորվել Օդեսա։ 1912 թվականին նա ընտրվել է հունական խորհրդարանում։ Չնայած որ նա մահացել է Խանիայում, բայց իր ցանկությամբ թաղվել է Օմալոսում, որտեղ Ցանի քարանձավի մոտ կա նրան նվիրված եկեղեցի։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բարձրավանդակը օգտագործվել է որպես օդանավակայան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Wikimapia
Mapcarta
Greek Travel Pages
EALO (ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΛΑΚΚΩΝ ΟΜΑΛΟΥ) Archived 2016-09-07 at the Wayback Machine.
Արտուշ և Զաուր

Արտուշ և Զաուր (ադրբ.՝ Artuş və Zaur), 2009 թվականին տպագրված ադրբեջանցի լրագրող Ալի Աքպերի վեպը։


== Սյուժե ==
Վեպը տպագրվել է ընդամենը 500 օրինակով, սակայն բավականին մեծ աղմուկ է բարձրացրել։ Պատճառը այն է, որ հեղինակը վեպում ներկայացնում է միանգամից երկու վիճահարույց թեմա. այն նախ և առաջ հայի և ադրբեջանցու սիրո մասին է, և այդ սերը միասեռական սեր է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օնլայն տարբերակ (ռուսերեն)
Կրակապաշտություն

Կրակապաշտություն կրակի՝ իբրև «գերբնական» տարերքի երկրպագում։ Ծագել է հնագույն ժամանակներում՝ կրակի, երկնային շանթի, հրաբուխների, հրդեհների հանդեպ նախնադարյալ մարդու երկյուղի, նրա կյանքում կրակի ունեցած վիթխարի նշանակության, ինչպես նաև կրակի ստացման ու պահպանման դժվարությունների ազդեցությամբ։ Հանդիսանում է Արևապաշտության ծիսադավանաբանական համակարգի մեկ մասը։ Արևապաշտության մեջ ծիսական արարողակարգում կրակը ներկայացրել է Արևին Երկրի վրա որպես կենսատու ջերմություն և լույս։ Կրակապաշտությունը սերտորեն խարսխվել է արևի (որպես հրո և լույսի գերագույն աղբյուր) պաշտամունքին։ Կրակապաշտությունը և Արևապաշտությունը անհիշելի ժամանակներից տարածված ու արմատավորված են եղել Հայաստանում։ Այստեղից էլ առաջացել են տան օջախի պաշտամունքը, կրակն ապականելու արգելքները։
Ըստ Մովսես Խորենացու, սրբազան «արամազդական հուրը» («արեգակնային կրակը») անշեջ պահվում էր Հայոց մեհյանում՝ Բագավանդում։ Հին հայերը հուրն ու ջուրը, երկնային շանթն ու անձրևը պաշտել են համատեղ՝ որպես «քույր ու եղբայր»՝ դրանց վերագրելով մաքրագործող սրբազան նշանակություն (մաքրագործական ծես է Տյառնընդառաջի տոնին խարույկի շուրջը պտտվելը, կրակի վրայով թռչելը)։ Պլինիոսը վկայում է, որ Հայոց Տրդատ Ա արքան, մ. թ. 65-ին Հռոմ մեկնելիս, հրապաշտ և ջրապաշտ մոգերի օրենքով հրաժարվեց նավարկելուց և անթույլատրելի համարելով ջրում թքելն ու ծովն ապականելը՝ նախընտրեց ցամաքային ուղին։ Հին պատմագիրներից ոմանք Եդեսիա քաղաքի Ուր կամ Ուրհա անվանումները մեկնաբանում են որպես հուր։ Հին հրեաները Թալմուդում գրում են, որ իրենց ավանդական նախահայր Աբրահամին Նեբրովթը ողջակիզել է այդ քաղաքում, որն այնուհետ կոչվել է Ուր կամ Հուր (եբրայերեն նշանակում է հուր, կրակ)։ Հին հունական դիցաբանության մեջ կրակի հովանի աստվածը համարվում է Հեփեստոսը, հռոմեականում՝ Վեստան։ Պլուտարքոսը վկայում է, որ Վեստայի գլխավոր մեհյանը կառուցված էր Հռոմում՝ երկրագնդի նմանությամբ (բոլորակաձև), որի մեջ զետեղված էր «մշտավառ հուրը»՝ ի նշան «արեգակնային հրո»։ Վեստայի մեհյանը սպասարկել և կրակն անշեջ պահել են կույս քրմուհիները՝ վեստալուհիները։ Կրակապաշտությունը հատուկ նշանակություն է ստացել զրադաշտականության մեջ։ Քրիստոնեության մեջ կրակապաշտությունը իսպառ բացակայում է, բայց լույսը (ճրագը) պահպանվել է խորհրդաբանական իմաստով (Քրիստոսին որպես աշխարհի լույս ընդունելով), ծիսական մոմերի և եկեղեցիների խորանների վրայի ճրագները մշտավառ պահելով։


= Ծիսական կրակ =


== Ծեսեր ==
Ռոգի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոգի (այլ կիրառումներ)Ռոգի, ռուսական երաժշտական խումբ, նվագում են Հայկական ռոք։ Երգերի տեքստերը հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով են։


== Կազմը ==
Իրինա Մարչուկ, վոկալ
Արթուր Մելքոնյան, վոկալ
Իգոր Կալաչ կիթառ, վոկալ
Անդրեյ Ցելիշև, կիթառ
Անդրեյ Դավիդով, բաս
Պաուլ Հաուսմայսթեռ, հարվածային
Էդուարդ Նարանյան, պերկուսսիա
Ֆյոդր Շևչենկո, ձայն


=== Պարուհիներ ===
Սվետլանա Շեպելևա
Տատյանա Աբատուրովա


== Սկավառակագրություն ==
2010 «От Армении до Америки»Զուլալ ջուր
Телефон доверия
Your body like chocolate
Тело твое шоколад2010 «Грязные танцы»Грязные города
Африка
Эмигрант-города


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-06-24 at the Wayback Machine.
Խմբի էջը MySpace ցանցում
Վիդեոալիքը ՅուԹյուբ կայքում
Պարտենշթայն (Բավարիա)

Պարտենշթայն (գերմ.՝ Partenstein), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Մայն Շպեսարտ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 2833 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով։ Տարածքը 10,47 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 6 77 170։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==
(21399) Բետման

(21399) Բետման (անգլ.՝ Bateman), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։
Բետման աստերոիդը պատկանում է Վեստայի աստերոիդների ընտանիքը, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 6051 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,26 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,48 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է V դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(21399) Բետման աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հովսեփի կամուրջ (Բրաջուր)

Հովսեփի կամուրջ, ջրային կամուրջ Ադրբեջանի Հանրապետության Գյոյգյոլի շրջանի նախկին հայկական Բրաջուր, ներկայումս ադրբեջանական Քերեմլի գյուղի հարավ-արևելքում։ Կառուցվել է 1927 թվականին Բրաջուրի բնակիչ Հովսեփ Գրիգորյանը։ Ունի միաթռիչք կառուցվածք։ Կամուրջը կառուցվել է տվյալ տարածքին բնորոշ հայկական կամրջաշինական կանոններին համապատասխան։


== Ծանոթագրություններ ==
Թրիփ հոփ

Թրիփ֊հոփ (անգլ.՝ trip-hop), էլեկտրոնային երաժշտության ժանր։ Ծագել է 1990-ական թվականների սկզբում  Մեծ Բրիտանիայում, հասել է իր հայնտության գագաթնակետին 1990֊ական թվականների վերջերում։
Թրիփ֊հոփը ներառում է տարբեր երաժշտական ոճերի տարրեր, հիփ հոփի, ջազի, ռոքի, դաբի, սոուլի համադրություն։ Թրիփ֊հոփին բնորոշ է դանդաղ ռիթմը, պարզ լսվող բասը և նաև հին մեղեդիներից որոշ կտորների օգտագործումը (հիմնականում ջազից, սոուլից)։ Բացի այդ թրիփ֊հոփին բնորոշ է մռայլ դեպրեսիոն տրամադրության առկայությունը և վոկալային մասի որոշակի անջատականությունը։
Կատարողներից առաջին հերթին պետք է նշել «Massive Attack» և «Portishead» խմբերը, ինչպես նաև «Mov'ax» լեյբլը։
Ժամանակակից կատարողները հաճախակի են օգտագործում թրիփ֊հոփի տարրերը այլ ժանրերի հետ խառնելով։


== Ծագում ==
Առաջին անգամ «թրիփ֊հոփ» տերմինը օգտագործվել է 1994 թվականի հունիսին լրագրող Էնդի Պեմբերտոնի կողմից բրիտանական երաժշտությանը նվիրված «Mixmag» ամսագրում։ Որպես երաժշտական ժանր ծագել է Բրիստոլի շրջակայքում 1990֊ական թվականների սկսզբում։ Զարգացման ընթացքում թրիփ֊հոփը շեղվեց իր սկսբնական ուղղվածությունից և շարժվեց դեպի էյսիդ ջազ։

Թրիփ֊հոփը հիմնականում ճանաչում ստացավ Massive Attack խմբի «Blue lines» ալբոմից հետո (1991թվական.), որը դարձավ շատ հայտնի Մեծ Բրիտանիայում։ «Massive Attack» խմբի հաջորդ ալբոմը թողարկվեց 1994 թվականին, որը միայն ամրապնդեց նրանց ունեցաց հաջողությունը։ Հենց այդ տարի առաջին անգամ գործածվեց «թրիփ֊հոփ» տերմինը, որով հայտնի լրագրող Էնդի Պեմբերտոնը բնութագրեց DJ Shadow֊ի «In/Flux» սինգլը։ Նույն 1994 թվականին էլ «Portishead» խումբը թողարկում է իր առաջին ալբոմը՝ «Dummy»։ «Portishead» խումբը առանձնանում էր մռայլ, ռետրո֊ջազային մեղեդիների վրա հիմնված երաժշտությամբ։ Հաջորդ տարի 1995 թվականին «Dummy» ալբոմը արժանանում է «Mercury Prize» մրցանակին։


== Զարգացման անկում և ազդեցություն ==

Չնայած նրան, որ տվյալ ոճի ներկայացուցիչները շարունակում էին թողարկել հաջողված և քննադատների կողմից համակրանքի արժանացած ալբոմներ (օրինակ՝ «Massive Attack» խմբի «Mezzanine» ալբոմը 1998 թվականին), 1994-1995 թվականների վերելքից հետո երաժշատական այս ոճի զարգացումը սկսեց անկում ապրել։
Հայտնի դառնալուց հետո թրիփ֊հոփը սկսում է օգտագործվել փոփ երաժշտության մեջ։ Թրիփ֊հոփի տարրերով երգեր և ալբոմներ սկսում են թողարկել Մադոննան, Ժանետ Ջեքսոնը, Քայլի Մինոուգը, և նաև էքսպերեմենտալ փոփ֊երգչուհի  Բյորկը։ Միևնույն ժամանակ թրիփ֊հոփը լուրջ ազդեցություն է ունենում էլեկտրոնային երաժշտության հաջորդ սերունդների վրա։ 2002 թվականին բրիտանական հայտնի «The Independent» օրաթերթը օգտագործեց «պոստ֊թրիփ֊հոփ» տերմինը «Second Person» խմբի ստեղծագործությունները նկարագրելու համար։


== Թրիփ֊հոփին բնորոշ ալբոմներ ==
1991 — Blue Lines (Massive Attack)
1994 — Dummy (Portishead)
1995 — Maxinquaye (Tricky)
1996 — Endtroducing... (DJ Shadow)
1996 — Londinium (Archive)
1997 — Portishead (Portishead)
1998 — Mezzanine (Massive Attack)


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիրովկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎլադիմիրովկաՎլադիմիրովկա (ուկրաիներեն՝ Володимирівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1914 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վլադիմիրովկա գյուղում բնակվում էր 276 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,55 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 178,06 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Շահումյան, Արմավիրի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Շահումյան գյուղում։


== Պատմություն ==
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1800-ական թվականների վերջին Էջմիածնի շրջանի Շահումյան համայնքի 1930-ական թվականներին ավերակների վերածված Սուրբ Աստվածածին բազիլիկ եկեղեցու հարևանությամբ։
Եկեղեցին օծվել է 2010 թվականին Արմավիրի թեմի առաջնորդ Տեր Սիոն եպիսկոպոս Ադամյանի ձեռամբ։ Եկեղեցու տարածքը կառուցապատվել և պարսպապատվել է, տեղադրվել են խաչքարեր` նվիրված Հայոց եղեռնի զոհերի, Սպիտակի երկրաշարժի զոհերի և Արցախյան ազատամարտում զոհված ազատամարտիկների հիշատակին, կառուցվել է հովվատուն։
Եկեղեցին կառուցվել է Շահումյան համայնքի բնակիչ, մոսկվաբնակ Կարեն Հովհաննիսյանի աջակցությամբ։
Եկեղեցու շինարարն է Նվեր Սարգսյանը, ճարտարապետը` Էդիկ Գրիգորյանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլևսկի (Բելոկալիտվինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վասիլևսկի (այլ կիրառումներ)Վասիլևսկի (ռուս.՝ Васильевский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Իլյինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բելայա Կալիտվա քաղաքից գտնվում է 70 կմ հեռավորության վրա։
Սանտ Անտիոկո

Սանտ Անտիոկո (իտալերեն՝ Sant'Antioco), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Կարբոնիա-Իգլեզիաս գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 11811 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 101 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 115,59 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9017։ Հեռախոսային կոդը՝ 0781։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է սուրբ Անտիոխ Սարդինսկին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության փոփոխություն։


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0781 80301
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.santantioco.ca.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.santantioco.ca.it/


== Քույր քաղաքներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ալաշան (այլ կիրառումներ)

Ալաշան, կարող է վերաբերել՝

Ալաշան - լեռնաշղթա Չինաստանում, Գանսու նահանգում
Ալաշան - անապատ Կենտրոնական Ասիայում, Չինաստանի հյուսիսում, Տյան-Շան լեռներից հյուսիս-արևելք
Վաշինգտոն շրջան (Ալաբամա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վաշինգտոն շրջան (այլ կիրառումներ)Վաշինգտոն (անգլ.՝ Washington County), ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.797 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.581 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Չատոմ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1800 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Բեքեմե Մասադե

Բեքեմե Մասադե (անգլ.՝ Bekeme Masade, օգոստոսի 19, 1982(1982-08-19), Լագոս, Նիգերիա), նիգերիացի գործարար, գրող և հանրային կապերի մասնագետ։ «CSR-in-Action» սոցիալական ձեռնարկության հիմնադիրն ու գործադիր տնօրենն է։
Մասադեն արժանացել է մրցանակի՝ Լոնդոնի Մարիա թագուհու համալսարանի մարդկային ռեսուրսների կառավարման և աշխատանքային հարաբերությունների (MSc) ոլորտում ունեցած վաստակի համար։


== Կենսագրություն ==
Բեքեմե Մասադեն ծնվել է 1982 թվականի օգոստոսի 19-ին Լագոսում։ Ուսումն ավարտել է Բենին Սիթիի դաշնային պետական կանանց քոլեջում։ Մասադեն իր ընտանիքի հետ ապրել է Լագոսում և ղեկավարել կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության, կանանց և երիտասարդների իրավունքների ու հնարավորությունների ընդլայնման և Նիգերիայում կայուն զարգացման գործարար ուղղվածությամբ սոցիալական հարթակը։
2005 թվականի փետրվարից մինչև դեկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում Մասադեն աշխատել է որպես շոուի հաղորդավար և Նիգերիայի «Adroit Studios» ընկերության հանրության հետ կապերի մասնագետ։ Հետագայում նա Լագոսի «Galaxy Television» հեռուստաալիքի «Musique Graffiti» հաղորդման հաղորդավարն էր։ 2006 թվականին սկսել է աշխատել որպես խմբագրի օգնական բրիտանական «The Guardian» թերթում։ 2007 թվականին նա փորձ է ձեռք բերել արտասահմանում որպես բնակարանային ծրագրերի համակարգող և հանրության հետ կապերի մասնագետ Մեծ Բրիտանիայի թագավորական Կինգսթոն շրջանում։ Այնուհետև աշխատել է Նիգերիայի «PHB» բանկում՝ որպես «ISO» ստանդարտների ներդրման (բիզնես գործընթացների կատարելագործում) վարիչ։
Մասադեն պատվիրակ էր միջազգային ֆորումներում, ինչպիսիք են «Համաշխարհային էներգետիկ Կոնգրեսը» (2010 թվական, Մոնրեալ), «United Nations Global Compact Local Network Meet»-ը (Կոպենհագեն), «Քլինթոնի գլոբալ նախաձեռնությունը» և «Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեան» (2011 թվական, Նյու Յորք), և հանդես է եկել որպես «Նիգերիայի տնտեսական 17-րդ գագաթնաժողովի» խմբի զեկուցող։
Որպես սոցիալական ձեռնարկատեր՝ նա տարբեր սոցիալական միջոցառումների գործունեության կենտրոնում էր, որոնք նպաստել են Նիգերիայում երիտասարդների առաջխաղացմանը։ 2009 թվականի վերջին նա հիմնել է երկու ընկերություն՝ «CSR-in-Action»-ը և «RedBee Limited»-ը։ «RedBee Limited»-ը համատեղ ընկերություն է մարքեթինգային լուծումների համար։ «CSR-in-Action»-ը գրանցված սոցիալական ձեռնարկություն է, որը նվիրված է Աֆրիկայում սոցիալական էթիկայի, սոցիալական պատասխանատվության և կորպորատիվ կառավարման խթանմանը։ Ընկերությունը ունի նաև Արևմտյան Աֆրիկայում կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության առաջին և միակ առցանց պորտալը։ Ի նշան կայուն բիզնեսի և կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության ստեղծման հետ կապված բազմաթիվ աշխատանքների ճանաչման՝ նրա «CSR-in-Action» ընկերությունը ստացել է խորհրդատուի կարգավիճակ ՄԱԿ-ի տնտեսական և սոցիալական խորհրդում։
Նա համարվում է Նիգերիայի ԿՍՊ-ի և կայուն զարգացման հարցերի գաղափարական առաջնորդ։ 2014 թվականի մայիսին «CSR-in-Action»-ը հաջողությամբ անցկացրել է առաջին «Նիգերիայի գործարարների կայուն զարգացման խորհուրդը»։ Այս միջոցառմանը ներկա է եղել 33 գործարար առաջնորդ Նիգերիայի տնտեսության տարբեր ոլորտներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Քեյղուբադ Ա

Քեյղուբադ Ա կամ Ալա էդ-դին Քեյղուբադ իբնե Քեյքավուս - Ղիյաս էդ-Դին Քեյխոսրով Ա-ի որդիներից, որը չժառանգեց սելջուկյան գահը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Византийский временник т. I, в. 3 и 4.
Արա Պարթևյան

Արա Միհրանի Պարթևյան (1903, Կ․ Պոլիս), հայ կոմպոզիտոր, դիրիժոր, խմբավար։


== Կենսագրություն ==
1924 թվականին հաստատվել է Փարիզում, 1933 թվականին ավարտել Է։ 1929 թվականին հրատարակվել է Պարթևստանի «Նոր երգեր» շարքը, որին հաջորդել են Ավետիք Իսահակյանի, Վահան Տերյանի, Պետրոս Դուրյանի, Միսաք Մեծարենցի, Ալազանի, Սարմենի խոսքերով գրված բազմաթիվ մեներգեր ու խմբերգեր։ Հեղինակ է օպերայի՝ «Տատրագոմի հարսը» (ըստ Կ․ Զարյանի), սիմֆոնիկ նվագախմբի համար գրված ստեղծագործությունների՝ «Ռապսոդիա», «Գեղջկական համերգ», «Կովկասյան սիմֆոնիա», «Անտառի մեջ, նոյեմբերին» պոեմի, «Պատարագ» օրատորիայի՝ նվիրված Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին (գրված հայկ․ պատարագի կանոնական տեքստով, 1979 թվականի գրի է առնված ձայնապնակի վրա, Փարիզ), բազմաթիվ կամերային երկերի։ Ավելի քան 40 տարի Փարիզում ղեկավարել է հայկական երգչախումբը։ Իբրև նվագախմբային դիրիժոր հանդես է գալիս 1932 թվականին Ֆրանսիայի տարբեր քաղաքներում, Կ․ Պոլսում՝ հայտագրում ունենալով եվրոպական կոմպոզիտորների, ինչպես և Ա․ Սպենդիարյանի, Ա․ Տեր Ղևոնդյանի, և այլոց ու սեփական ստեղծագործությունները։ 1963 թվականին և 1979 թվականին հեղինակային համերգներով հանդես է եկել Սովետական Հայաստանում։
The Mrs. Carter Show World Tour

The Mrs. Carter Show World Tour, չորրորդ ստուդիական ալբոմի շնորհիվ ամերիկացի R'n'B երգչուհի Բեյոնսեի չորրորդ համերգային շրջագայությունը։


== Տեղեկություն ==
Հունվարի 31-ին սուպերբոուլի մամուլի ասուլիսի ժամանակ Knowles-ը հայտարարել է, որ ինքը շոուից հետո «հայտարարություն» է անելու։ Ամեն ինչ այդպես էլ եղել է, նա իր ելույթից անմիջապես հետո հայտարարել է շրջագայության մասին։ Այնուամենայնիվ, շրջագայության անունով պաշտոնական պաստառը հայտնվել է փետրվարի 3-ին Լոնդոնում։


== Տոմսերի վաճառք ==
Համաշխարհային շրջագայության հայտարարությունից անմիջապես հետո UW աղբյուրը հաստատել է, որ շոուի տոմսերը վաճառվել են ցածր գներով, այդպիսով Բեյոնսեն համոզվել է, որ բոլոր ցանկացողները կկարողանան այցելել իր շոու։ Լոս Անջելեսում, Լաս Վեգասում, Սան Խոսեում, Մայամիում, Դալասում, Հյուսթոնում, Չիկագոյում, Դետրոյթում, Բոստոնում, Բրուքլինում շոուի տոմսերը վաճառվել են մի քանի րոպեի ընթացքում։ Բարձր պահանջարկի շնորհիվ ավելացվել է մեկ լրացուցիչ շոու Ամստերդամում (պահանջարկը եղել է ավելի քան 113,000 մարդ), մեկ լրացուցիչ շոու Անտվերպենում, երկու լրացուցիչ համերգ Լոնդոնում և երեք համերգ՝ Մանչեսթերում։ Հյուսիսային Ամերիկայում լրացուցիչ շոուներ են ավելացվել Վաշինգտոնում, Լոս Անջելեսում և Նյու Յորքում։ Մեծ Բրիտանիայի O2 Arena-ի վարչությունը հայտարարել է. «Մենք տեսել ենք պահանջարկի աննախադեպ մակարդակ այն մարդկանց կողմից, ովքեր ցանկանում էին տոմսեր գնել»։ Նման մոլեգին պահանջարկի դեպքում Բեյոնսեն կարող էր 150 համերգ տալ միայն Մեծ Բրիտանիայում՝ տոմսերի 100% վաճառքով։ Մեծ Բրիտանիայում 13 համերգից բաղկացած շրջագայության տոմսերը վաճառվել են 3 րոպեում։


== Թեժացում ==
Ֆրանկա Բետելիչ (Խորվաթիա)
Եվա Սիմոնս (Նիդեռլանդներ 2013)
LidoLido (Նորվեգիա)
Լյուկ Ջեյմս (որոշ համերգներ Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում)
Մելանի Ֆիոնա (Լոս Անջելես)
DJ Kika (Վենեսուելա)
Կալմա Կարմոնա (Պուերտո Ռիկո)
Սթեն Ուոլքեր (Նոր Զելանդիա, Սիդնեյ և Պերթ)
Իգի Ազալիա (Ավստրալիա)
Սեմ Բեյլի (Բիրմինգհեմ)
Monsieur Adi (որոշ համերգներ Եվրոպայում 2014)


== Համերգային ծրագիր ==


== Համերգների ամսաթվեր ==
Փառատոներ, այլ երաժշտական միջոցառումներ և դրամարկղային մուտքերի մասին տեղեկություններ
Համերգը Orange Warsaw Festival փառատոնի մասն էր
Դրամարկղային մուտքերի մասին տվյալները ներկայացված են Antwerps Sportpaleis-ում 2013թվականի մայիսի 15-ին կայացած ելույթի հետ միասին։
Համերգը Change Live-ի Sound փառատոնի մի մասն էր
Համերգը BET Experience 2013 փառատոնի մի մասն էր
Համերգը Essence Music Festival փառատոնի մի մասն էր
Համերգը V Festival 2013 փառատոնի մի մասն էր
Համերգը Made in America Music Festival փառատոնի մի մասն էր
Համերգը Rock in Rio փառատոնի մի մասն էր
Համերգը կայացել է W Radio-ի 10-ամյակի տոնակատարության շրջանակներում
Դրամարկղային մուտքերի մասին տվյալները ներկայացված են 2013 թվականի դեկտեմբերի 19-ին տեղի ունեցած Brooklyn's Barclays Center ելույթի հետ միասին:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոպոլդ Բաուեր

Լեոպոլդ Բաուեր (գերմ.՝ Leopold Bauer,  սեպտեմբերի 1, 1872(1872-09-01)[…], Կռնով - հոկտեմբերի 7, 1938(1938-10-07)[…], Վիեննա, Նացիստական Գերմանիա), մոդեռն դարաշրջանի վիեննացի հայտնի ճարտարապետ։ Եվրոպական մոդեռնի ռացիոնալիստական ուղղության ներկայացուցիչ է։


== Կենսագրություն ==
Սկզբնական շրջանում զբաղվել է երաժշտությամբ, այնուհետև` 1890 թվականից, Կ․Հայզենաուերի և Օտտո Վագների ղեկավարությամբ Վիեննայում ուսումնասիրել է ճարտարապետություն։ Ուսանողական տարիներին ծանոթացել է սեցեսսիոնիզմի ապագա լիդերներ Օլբրիխի և Հոֆֆմանի հետ։ Այցելել է Իտալիա, Գերմանիա և Ֆրանսիա, հրատարակել իր ճանապարհորդական գրառումներն ու նկարները։
1900 թվականին «Տուն՝ արվեստի սիրահարների համար» նախագծի միջազգային հեղինակավոր մրցույթում արժանացել է երրորդ կարգի մրցանակի (այդ մրցույթում առաջին մրցանակին արժանացել է Չառլզ Ռեննի Մակինթոշը)։
Կառուցել է փայտե տնամերձ շենքեր Բոհեմիայում և Կլոստերմյուլում։ Զբաղվել է միջնադարյան ամրոցների վերականգնմամբ։ Ձեռք է բերել եվրոպական ճանաչում՝ որպես ինտերիերի և կահույքի վարպետ։ Դրանցում մշակել է ռացիոնալիստական ճարտարապետա-գեղագիտական լեզվի ոճաձևեր։
Նրա ստեղծագործությունների առաջին ռուս ուսումնասիրողները գրում են․ 

Ձևավորել է վիեննական սեցեսսիոնիզմի ցուցահանդեսները։


== Ստեղծագործություններ ==
Բաուերը հեղինակել է մի շարք տեսական աշխատանքներ, որոնցում զգալի ներդրում է ունեցել ռացիոնալ ձևի գեղագիտության կազմավորման գործում (Verschiedene Skizzenentwurfe und Student. Wien, 1898 և այլք)։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
В. С. Горюнов, М. П. Тубли «Архитектура эпохи модерна» Л., 1992, стр. 280, 332


== Արտաքին հղումներ ==
Leopold Bauer 1872(գերմ.)(չաշխատող հղում)
Սև խաչ (1915)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սև խաչ (այլ կիրառումներ)«Սև խաչ», նկարել է Կազիմիր Մալևիչը 1915 թվականին։ Նկարը պատկանում է ռուսական անառարկայական նկարչության նոր ուղղությանը, որը Մալևիչն անվանել է սուպրեմատիզմ։ «Սև խաչը», «Սև շրջանը» և «Սև քառակուսին» կազմում են տրիպտիխ։


== Նկարագրություն ==
Մալևիչը ընտրել է քառակուսու ձևը։ Սպիտակ ֆոնի վրա պատկերված է սև հավասարակողմ խաչ։


== Ստեղծման պատմություն ==
«Սև խաչ» նկարը Մալևիչը նկարել է 1915 թվականին, սակայն մի քանի սուպրեմատիկ աշխատանքների նման թվագրել է 1913 թվական։ Նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է «Նկարների վերջին ֆուտուրիստական 0,10 ցուցահանդեսում» 1915 թվականին։ 1923 թվականին Մալևիչի աշակերտները նկարեցին «Սև խաչի», «Սև քառակուսու» և «Սև շրջանի» նոր տարբերակներ 1924 թվականին կայանալիք Վենեցիայի 16-րդ Բիեննալի համար։ Այդ աշխատանքները ներկայումս պահվում են Ռուսական Պետական թանգարանում։


=== Գողություն ===
«Սև խաչը» ձեռք բերեց կոլեկցիոներ Նիկոլայ Իվանովիչ Խարջիևը։ 1977 թվականին շվեդ գրականագետ Բենգտ Յանգֆելդտը Խարջիևից գողացավ Մալևիչի չորս նկարները, այդ թվում՝ նաև «Սև խաչը», և տեղափոխեց Շվեդիա։ 1980 թվականին նա վաճառեց «Սև խաչը» փարիզյան Պոմպիդու կենտրոնին 4,5 միլիոն ֆրանկով (այդ ժամանակից նկարի գինը բարձրացել է մոտ 70 անգամ)։ Վաճառքն իրականացվել է իրավաբան Տուրա Ստենհոլմի օգնությամբ (նրա կինն այդ ժամանակ դատախազ էր Ստոկհոլմում) արվեստի ստեղծագործությունների առևտրական Վիլյամ Արանովիչի փոխանձի միջնորդությամբ, սակայն ձևակերպվել է որպես նվեր Ֆրանսիայում մշակութային նախագծերը ֆինանսավորող ամերիկյան ֆոնդին։ Դա է պատճառը, որ պաշտոնապես նկարը համարվում է որպես «նվեր թանգարանին»։


== Նշանակություն ==
Սուպրեմատիզմի տեսության մեջ քառակուսին շարժման արդյունքում վերափոխվել է «սև խաչաձև հարթության»՝ սուպրեմատիզմի երեք առաջնային ձևերից մեկի, որի նշանակությունը մեծ մասամբ գերազանցել է դրա տեսողական նյութական կառուցվածքին։


== Տես նաև ==
Սև քառակուսի
Կարմիր քառակուսի
Սպիտակը սպիտակի վրա
Սև շրջան
Չորս քառակուսի


== Գրականություն ==
Шатских А. С. Казимир Малевич. — М.: Слово, 1996. — 96 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Супрематизм /suprematism Archived 2016-03-26 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Кража века, или Идеальное преступление: Харджиев против Янгфельдта (ռուս.)
Վիրաժ (այլ կիրառումներ)

Վիրաժ (ֆր.՝ virage,  virer — շրջել, շրջվել,),

Շշրջադարձ
Սովորական պիլոտաժի թռիչքաձև, երբ ինքնաթիռը հորիզոնական հարթության մեջ կատարում է 360° պտույտ՝ հաստատուն կողաթեքումով և հաստատուն համընթաց ու անկյունային արագություններով
Ավտոմոբիլային ճանապարհի շրջադարձի, ավտոդրոմի, հեծանվահրապարակի կորացման հատված, որն ունի ճանապարհածածկույթի միակողմանի լայնական թեքություն
Սահուն շրջադարձի (կորացման) վրա գտնվող՝ ջրանցքի, որն ունի հատակի լայնական թեքություն
Լուսանկարչական պոզիտիվ պատկերները երանգավորելու լուծույթ։
Կիարամոնտե Գուլֆի

Կիարամոնտե Գուլֆի (իտալերեն՝ Chiaramonte Gulfi), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիա մարզի Ռագուզա գավառում։
Բնակչությունը 8029 մարդ, բնակչության խտությունը 64 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 126 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 97012։ Հեռախոսային կոդ՝ 0932։
Բնակչության հովանավոր համարվում է սուրբ Վիտուսը։ Ամեն տարի քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 15-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Աստերոիդների դաս S

Աստերոիդների դաս S, աստերոիդների դաս է, այս դասի մեջ մտնող աստերոիդները ունեն սիլիցիումային (քարային) բաղադրություն, այս աստերոիդները հաճախ անվանում են քարային։ Նրանք կազմում են ամբողջ հայտնի աստերոիդների քանակի 17 %, այսպիսով կազմելով աստերոիդների տարածվածությամբ երկրորդ դասը ածխածնայիններից հետո։


== Հատկանիշներ ==
S դասի աստերոիդները ունեն չափավոր ալբեդոյի պայծառություն, որը կազմում է 0,10 - 0,22 և կազմված են հիմնականում երկաթի և մագնիումի սիլիկատներից։ Նրանք տարածված են աստերոիդների հիմնական գոտու ներքին մասում 2,2 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, գոտու միջին մասում նրանք հանդիպում են 3 աստղագիտական միավոր հեռավորության վրա, այս սահմանից հեռու նրանք հազվադեպ են հանդիպում։ S դասի աստերոիդներից ամենամեծն է (15) Էվնոմիան (մոտ 330 կմ անկյունագծով), այս դասին են պատկանում նաև այնպիսի խոշոր աստերոիդներ, ինչպիսիք են՝ (3) Ջունոն, (29) Ամֆիտրիտեն, (532) Հերկուլինան և (7) Իրիսը։ Այս խոշոր աստերոիդները կարելի է դիտել հասարակ 10x50 հեռադիտակով, այսպես (7) Իրիս աստերոիդը կարող է հասնել +7,0 աստղային միավոր պայծառության, դրանով զիջելով միայն ամենապայծառ աստերոիդ (4) Վեստաին։
Նրանց սպեկտրը ունի չափավոր խորը անկում 0,7 մկմ-ից ցածր ալիքի երկարությունների դեպքում և փոքր կլանում 1-2 մկմ երկարության վրա։ 1 մկմ ալիքի երկարության ժամանակ կլանումը վկայում է սիլիկատների (քարային միներալներ) առկայության մասին։ Հաճախ հանդիպում է նաև կլանում 0,63 մկմ ալիքի երկարության ժամանակ։ Այս աստերոիդների կազմվածքը նման է բազմաթիվ քարային երկնաքարերի կազմվածքին, որոնք ունեն ճիշտ նույնպիսի սպեկտրալ հատկություններ։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների արդյունաբերական օգտագործում
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների գոտի


== Արտաքին հղումներ ==
Աստերոիդների տեսակներ Archived 2012-06-23 at the Wayback Machine.
Դոնի կազակները մշակույթում

Դոնի կազակները մշակույթում, համաշխարհային ու ռուսական արվեստի այն գործերի ուսումնասիրությունը, որտեղ հիշատակվում է Դոնի կազակների մասին։


== Համաշխարհային գրականություն ==


== Գրականության մեջ ==


=== Գրականագետներ ===
Գիտնական-էնցիկլոպեդիստ Պետեր Սիմոն Պալլաս (1741—1811),
Գեներալ Կոնստանտին Բենկենդորֆ (1785—1828),
Գեներալ Քրիստոֆ Գերման Մանշտեյն (1711—1757),
Պատմաբան Անդրեյ Շտորխ (1766—1835),
Հրապարակախոս Իվան Կրասնով (1802—1871),
Թարգմանիչ, քննադատ և հրապարակախոս Պլատոն Կրասնով (1866—1924),
Արձակագիր ու հրապարակախոս Պյոտր Կրասնով (1869—1947),
Արձակագիր և հրապարակախոս Ֆեոդոր Կրյուկով (1870—1920),
Բանաստեղծ Նիկոլայ Տուրովերով (1899—1972),
Քննադատ Լև Աննինսկի (1934),
Բարդ գրող Բորիս Ալմազով(1944),
Արձակագիր Ալեքսանդր Կարասյով (1971)։


=== Ստեղծագործություններ Դոնի կազակների մասին ===
20-րդ դարում համաշխարհային ճանաչում է ստացել Միխայիլ Շոլոխովի «Խաղաղ Դոն» վեպ-էպոպեան։ Վեպի անգլերեն թարգմանությունը լույս է տեսել 1934 թվականին, իսկ 1965 թվականին այդ ստեղծագործության համար Շոլոխովն արժանացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի՝ «գեղարվեստական ուժի և Դոնի կազակության մասին էպոսի ամբողջականության համար, որով նա պատկերել է պատմական այդ շրջադարձային փուլում ռուս ժողովրդի կյանքը» ձևակերպմամբ։


== Երաժշտության մեջ ==
Առաջին հերթին դրանք կազակական երգչախմբերն են ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ արտասահմանում։ Ամենահայտնիներն են.

«Կազակական շրջան»,
Սերգեյ Ժարովի Դոնի կազակների երգչախումբ,
Ատաման Պլատովի Դոնի կազակների երգչախումբ՝ Նիկոլայ Կոստրյուկովի ղեկավարությամբ,
«Bolschoi Don Kosaken» (Վիեննա)։


== Կինեմատոգրաֆիայում ==
Կինոարվեստում Դոնի կազակության մասին ամենաականավոր ստեղծագործություններից է համարվում Սերգեյ Գերասիմովի 1958 թվականի «Խաղաղ Դոն» ֆիլմը։

Դոնի կազակների մասին նկարահանվել են նաև հետևյալ ֆիլմերը.

«Ստորի վայրերի ազատախմբերը» (1908), ռեժ.՝ Վլադիմիր Ռոմաշկով,
«Խաղաղ Դոն» (ԽՍՀՄ, 1930), ռեժ.՝ Օլգա Պրեոբրաժենսկայա, Իվան Պրավով,
«Ստեպան Ռազին» (ԽՍՀՄ, 1939), ռեժ.՝ Օլգա Պրեոբրաժենսկայա, Իվան Պրավով,
«Խաղաղ Դոն» (ֆիլմ, 1958),
«Անպատկառը» (ԽՍՀՄ, 1961), ռեժ.՝ Եվգենի Կարելով,
«Երբ լալիս են կազակները» (ԽՍՀՄ, 1963), ռեժ.՝ Եվգենի Մորգունով,
«Վայրի դաշտ» (ԽՍՀՄ, 1991), ռեժ.՝ Նիկոլայ Գուսարով,
«Երմակ» (ԽՍՀՄ−Ռուսաստան, 1986−1996), ռեժ.՝ Վալերի Ուսկով, Վլադմիր Կրասնոպոլսկի,
«Կազակական եղելություն» (Ռուսաստան, 1999), ռեժ.՝ Նիկոլայ Գուսարով,
«Ստեպան Ռազին» (Ռուսաստան, 2009), ռեժ.՝ Դմիտրի Մեսխիև (ավարտված չէ),
«Խաղաղ Դոն» (հեռուստասերիալ, 2015)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Современные писатели на сайте казаков Санкт-Петербурга и Ленинградской области. Archived 2013-09-19 at the Wayback Machine.