armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Քնջութ

Բազմոստ (լատ.՝ Sésamum), յուղատու, միամյա բույսերի ցեղ է, որը պատկանում է քնջութազգիների ընտանիքին (Pedaliaceae).։
Աճում է արևադարձային և բարեխառն գոտու տաք շրջաններում։ Բազմոստն ունի ուղղաձիգ ցողուն, որն ունի 80-150 սմ բարձրություն, տերևները շատ բարակ են, ինչպես նաև երկարավուն, իսկ ծաղիկները լինում են սպիտակ կամ վարդամանուշակագույն։
Սերմերը տեղավորված են տուփիկների մեջ։ Բույսի վրա լինում է 80-120, իսկ առանձին տեսակների վրա անգամ 800 տուփիկ։ Տուփիկի երկարությունը 3 սմ է։ Տուփիկի մեջ հասունանում է 70-80 սերմ, որն ունի շագանակագույն, սև, դեղին կամ սպիտակ գույն։
Բազմոստը ջերմասեր բույս է, -3 °C ջերմաստիճանում ցրտահարվում է։ Աճման լավագույն ջերմաստիճանը համարվում է 22-25 °C։ Վեգետացիայի շրջանում այն 4-6 անգամ ջրվում է։ Քնջութը մշակվում է սերմեր ստանալու համար։ Նրա սերմերը պարունակում են 48-65% յուղ, մինչև 24 % սպիտակուց և 14% անազոտ նյութեր։ Բազմոստի յուղը ոսկեդեղնավուն է և չունի հոտ։
Բազմոստի յուղով են պատրաստում ընտիր տեսակի ձկնեղենի պահածոներ։ Քնջութի յուղը նաև մեծ կիրառություն ունի նաև օճառի, մարգարինի, պատճենահանող թղթերի և տուշերի արտադրության, բժշկության մեջ։ Սերմերի տաք և սառը մամլման միջոցով յուղը անջատելուց հետո, մնացորդը՝ քուսպը պարունակում է 8% յուղ և 40% սպիտակուց։ Քուսպին խառնում են ցորենի ալյուր և օգտագործում այն, հրուշակեղենի արտադրության մեջ։ Քնջութը՝ մարդուն հայտնի է հնագույն ժամանակներից, որոնց սերմերը հայտնաբերվել են եգիպտական փարավոնների դամբարաններում։ Քնջութը մեր թվարկությունից առաջ մշակվել է Եգիպտոսում, Ասորեստանում, Հայաստանում, Միջագետքում, Փոքր Ասիայում, Հնդկաստանում։ Ըստ որոշ գիտնականների քնջութի հայրենիքը Աֆրիկան է։ Ըստ Պավել Ժուկովսկու, երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին քնջութի ցանքատարածությունը ամբողջ աշխարհում կազմում էր 2365 հազար հա։
Խորհրդային երկրներում քնջութի մշակման գլխավոր շրջաններն են Միջին Ասիան, Ղազախստանը, ինչպես նաև Ուկրաինայի հարավային շրջանները։


== Գրականություն ==
Կ.Մ.Հարությունյան - «Բուսական աշխարհի արժեքավոր տեսակները», Երևան, 1984
Սերեխովիչի

Սերեխովիչի (ուկրաիներեն՝ Сереховичі), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ստարովիժևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1502 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սերեխովիչի գյուղում բնակվում էր 883 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5543 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 159,3 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տրիվերո

Տրիվերո  (իտալերեն՝ Trivero), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 6381 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 237 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 29 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13835։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։
Կոմունայի հովանավորն են սրբեր Կիրիկոսը և Ջուլիտան։ Տոնը նշվում է հունիսի 16-ին։


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 015-7592111
Էլեկտրոնային փոստ։ trivero@ptb.provincia.biella.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտաուտ
Վիճակագրության ազգային ինստիտաուտ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Վեսյոլի Պոդոլ (գյուղ, Նովի Բուգի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վեսյոլի ՊոդոլՎեսյոլի Պոդոլ (ուկրաիներեն՝ Веселий Поділ), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսյոլի Պոդոլ գյուղում բնակվում էր 176 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,44 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Երգչին

«Երգչին», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականի դեկտեմբերին։
Ինքնագրրը չի պահպանվել։
Այս բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1891 թվականին լույս տեսած «Մուրճ» ամսագրի՝ № 2-ում, (էջ 198), այնուհետև Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 86)՝ թվագրված «1890 թվականի դեկտեմբեր»։ Ապա Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 52)։
Արտատպվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորից։


== Ծանոթագրություններ ==
Պիլդիկյուլա

Պիլդիկյուլա (էստ․՝ Pildiküla), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Ռաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 81 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Հայկական աստղագիտություն

Հայկական աստղագիտություն, ըստ պատմական ու հնագիտական տվյալների՝ մ. թ. ա I հազարամյակի կեսերից Հայկական լեռնաշխարհում օգտվել են լուսնային, ապա՝ արեգակնային օրացույցից։ Դեռ վաղ միջնադարում հայերեն են թարգմանվել հույն գիտնականների աստղագիտական բնույթի աշխատություններ, իսկ մոլորակների հայկական անվանումները (Փայլածու, Լուսաստղ կամ Լուսաբեր, Հրատ, Լուսնթագ, Երևակ) գրեթե ճշգրտորեն համընկնում են դրանց հին հունական (մինչև մ. թ. ա. VI-IV դարերում գործածված) իմաստային անվանումներին։


== Հայ Հնադարյան Աստղագիտություն ==
Աստղագիտությունը՝ որպես գիտություն, Հայաստանում ձևավորվել է VII դարերում՝ Անանիա Շիրակացու տիեզերագիտական ու տոմարագիտական աշխատություններով։

Հատկապես ուշագրավ են Կենդանակերպի լույսի, երկնային մարմինների շրջապտույտի և աստղերի առկայծումների վերաբերյալ Խորեն Սինանյանի աշխատանքները։ 1894 թ.-ին նա հայտնաբերել է Յուպիտերի 6-րդ արբանյակը, սակայն Վատիկանի աստղադիտարանի հանձնաժողովն այդ փաստը չի հաստատել և չի գրանցել նրա անունով։
Անտառուտ (լեռ, Տավուշի մարզ)

Անտառուտ, լեռնսգագաթ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Գոմրագետից ձախափնյակում, Մեղրաձոր գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 2228 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
2000 Won

2000 Won (կորեերեն՝ 이천원), հարավկորեական տղամարդկանց դուետ, ստեղծվել է 2013 թվականին։ Դուետը կազմված է երկու ընկերներից՝ Կիմ Հյո Բին և Կիմ Իլ Դո, ովքեր K-pop Star 2-ում կարողացել են զբաղեցնել 4-րդ տեղը։ Այդ հաջողության շնորհիվ զույգը հուլիսին պայմանագիր ստորագրեց Reve Entertainment հետ, իսկ 2014 թվականի մարտին կայացավ նրանց դեբյուտը։


== Դեբյուտ ==
Համեմատաբար անհայտ 2000 Won-ը իր առաջին հեռուստատեսային քայլերը կատարեց  K-pop Star Good Sunday-ի երկրորդ սերիայում - Elevator երգիչ Փակ Ջին Յն; Sistar 나혼자 (մեկ); 개구쟁이 (Չարաճճի տղա)  Sanulrim; Lonely Խումբ 2NE1 և Million Roses Շին Սո Բոն։ Հայտնիությունից հետո, դուետը պայմանագիր ստորագրեց Reve Entertainment ի հետ։ Հետագայում՝ հաջորդ տարվա մարտի 11-ին նրանք հայտարարեցին իրենց առաջիկա դեբյուտի մասին, նրանք պատրաստել էին մի երգ «Beautiful» վերնագրով։ Սինգլը թողարկվել է մարտի 14-ին։


== Անդամներ ==
Անդամները՝ Կիմ Հյո Բին (김효빈) և Կիմ Իլ Դո (김일도), ծնվել են 1990 թվականին։ Նրանք մանկության ընկերներ են և միասին մեծացել են Կյոնգիդոյում։ Նրանց երազանքը դեռևս 8 տարեկանից այն էր, որ դառնան հայտնի խումբ։


== Դիսկագրություն ==


=== Սինգլներ ===


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.billboard.co.kr/?c=chart&m=k100
http://gaonchart.co.kr/digital_chart/?nationGbn=T
http://www.allkpop.com/article/2014/03/2000-won-release-debut-single-beautiful-ft-ailee-greeting-video
http://www.allkpop.com/article/2014/03/2000-won-walk-down-memory-lane-in-teaser-for-debut-single-beautiful
http://www.allkpop.com/article/2014/03/k-pop-star-2s-2000-won-announce-their-debut-date-and-unveil-charismatic-pictorial
http://www.allkpop.com/article/2013/07/k-pop-stars-2-2000-won-signs-with-reve-entertainment
Վիլանովա դե Պրադես

Վիլանովա դե Պրադես  (իսպ.՝  Vilanova de Prades), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Տարրագոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոնկա դե Բարբերա շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 143 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, իսկ տարածքը կազմում է 21,51 կմ²։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Datos de la población (en catalán) Archived 2008-03-09 at the Wayback Machine.
Արկադի Ռայկին

Արկադի Իսաակովիչ Ռայկին (հոկտեմբերի 11 (24), 1911, Ռիգա, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 17, 1987(1987-12-17), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), էստրադայի խորհրդային արտիստ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1968)։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1981)։
1935 թվականին ավարտել է Լենինգրադի թատերական տեխնիկումը։ Աշխատել է Լենինգրադի Բանվոր երիտասարդության, Լենինյան կոմերիտմիության անվան թատրոններում, միաժամանակ ելույթներ ունեցել էստրադայում (էստրադայի արտիստների համամիութենական 1-ին մրցույթի դափնեկիր, Մոսկվա, 1939 թվական)։ Լենինգրադի էստրադայի և մանրապատումների թատրոնի (հիմնադիր 1939 թվականին) արտիստ, ապա գեղարվեստական ղեկավար Ռայկինը ընդլայնել է իր արվեստի արտահայտչամիջոցները, խորացրել սոցիալական սրությունը, երգիծանքը, կրքոտ մերկացնելով այն, ինչ խանգարում է նոր կյանքին։ Ներքին և արտաքին ակնթարթային վերամարմնավորման վարպետ Ռայկինը մեկ ներկայացման, բեմական մեկ մանրապատումի մեջ, որպես կանոն, կատարում է մի քանի դեր։ Նա հավասարապես տիրապետում է կոնֆերանսիեի, քնարական մենախոսության, մնջախաղի արվեստին։ Ռայկինի թատրոնի ներկայացումներից են՝ «Երկրի շուրջը 80 օրում» (1951), «Ծիծաղելը հանցանք չէ» (1953), «Տարվա եղանակները» (1956), «Սեր և երեք նարինջ» (1959), «Երկուսից մինչև հիսուն» (1961), «Լուսացույց» (1969), «Հատընտիր 73» (1973)։ 1957 թվականից հաճախ հանդես է գալիս արտասահմանում։ 1968 թվականին հյուրախաղերով եղել է Երևանում։ Ստացել է Լենինյան մրցանակ (1980)։ Պարգևատրվել է 3 շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուրազանի բնական զբոսայգի

Բուրազանի բնական զբոսայգի, ալբանական սահմանի մոտ գտնվող էկոլոգիական թանգարան բաց երկնքի տակ (Բուրազանի շրջան, Էպիրուս), Հունաստանում էկոլոգիական զբոսաշրջության կենտրոններից մեկը։  Զբոսայգու գործունեության հիմնական նպատակն է կենդանիներին արժանի, բնական պայմաններում պահելը, ապահովել կենդանիների հսկողությունը բնական միջավայրում, ինչպես նաև կենդանիների կենսաբանական համայնքների մասին այցելուներին լիարժեք տեղեկատվություն տրամադրելը։ Այցելությունների համար զբոսայգին գործում է տարին 12 ամիս օրվա երկրորդ կեսին։


== Պատմություն ==
Ժամանակակից այգու տարածքը 1916 թվականին ձեռք էր բերել հույն ֆերմեր Էվանգելոս Տասոսը՝ բացառապես տնտեսական գործունեություն ծավալելու նպատակով։ Զբոսայգու ստեղծման առաջին քայլերն իրականացվել են Տասոս ընտանիքի երկրորդ սերնդի կողմից 1970-ական թվականներին, երբ նրանք սկսել են վայրի կենդանիներ գնել՝ հիմնականում եղջերուների ցեղատեսակներ Հարավսլավիայից, Իտալիայից և Ավստրալիայից։ Մի քանի տարիների ընթացքում այդ կերպ հաջողվեց ստեղծել յուրահատուկ պոպուլացիա։ Եվրոպական տնտեսական համագործակցության ֆինանսական աջակցությամբ Տասոսի երրորդ սերունդը ստեղծեց ներկայիս զբոսայգին։


== Բնութագիր ==
Բուրազանի զբոսայգու տարածքը կազմում է 250 հեկտար։ Ներկայացված են 850 տեսակի բույսեր և ծառեր, 51 տեսակի վայրի խոլորձներ։ Այգում կան վայրի կակաչների մի քանի դաշտեր, 113 թիթեռներ՝ ընդհանուր Հունաստանում բնակվող 232 տեսակներից և Եվրոպայում՝ 430 տեսակներից։
Ֆաունան ներկայացված է 172 տեսակի թռչուններով, 17 տեսակի սողուններով, Աոոս գետի ջրերում 12 տեսակի ձկներով, ինչպես նաև Libellula տեսակի 22  թիթեռներով։ Այգին բնակեցված է 6 տեսակի եղջերույի պոպուլյացիայով՝

Վիթ
Ազնվացեղ եղջերու
Կրի-կրի
Մուֆլոն
Այծյամ
Վարազ


== Ծանոթագրություններ ==
Արղանա (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արղանա (այլ կիրառումներ)Արղանա, լեռ Թուրքիայում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Արղանա-Մադեն քաղաքի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մինսկ (օդանավակայան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մինսկ (այլ կիրառումներ)Մինսկ, միջազգային օդանավակայան, որը գտնվում է Մինսկում։ Օդանավակայանը գտնվում է քաղաքի կենտրոնից 42 կմ հեռավորության վրա։ Օդանավակայնը հիմնադրվել է 1983 թվականի հուլիսի 1-ին։ Օդանավակայնի ազգային ավիափոխադրողն է Բելավիա ավիաընկերությունը։


== Պատմություն ==
Օդանավակայնի շինարարությունը սկսվել է 1977 թվականին, և ավարտվել է 1982 թվականին։ Օդանավակայանը իր առաջին միջազգային չվերթը իրականցրել է 1983 թվականին։ 1983 թվականի ամռանը օդանավակայանը սկսել է իրականացնել ներքին չվերթներ։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 1-ին օդանավակայանը իրականացրեց նոր չվերթ դեպի Մոսկվա։ 2010 թվականին օդանավակայանից չվերթներ են իրականացվել հետևյալ երկրներում՝ Ռիգա, Ստոկհոլմ, Թեհրան, Բաթում, Եկատերինբուրգ, Մոսկվա և Աշգաբադ։ 2011 թվականի տվյալներով օդանավակայանը իրականացրել է 5942 չվերթ, և տեղափոխել է ավելի քան 612 188 ուղևոր։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 4-ին օդանավակայանը բացում է նոր չվերթ դեպի Լոնդոն։ 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ի տվյալներով օդանավակայանը տեղափոխել է ավելի քան 2 մլն ուղևոր։


== Վիճակագրություն ==


== Ուղղություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2022-04-07 at the Wayback Machine.
Ստեպանովկա (գյուղ, Բորզնայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտեպանովկաՍտեպանովկա (ուկրաիներեն՝ Степанівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Ստեպանովկա գյուղում բնակվում էր 586 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 293 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օ

Օ, ժամանակակից հայկական այբուբենի երեսունութերորդ տառը։ Անունն է օ։ Օ նշագրում է ժամանակակից հայերենի ետին շարքի միջին բարձրացման շրթնայնացած ձայնավոր հնչյունը (հնչույթը)։ 
Տարածված է  կարծիք, որ Օ տառը այբուբեն է ներմուծվել 12-րդ դարում Արիստակես Գրիչի կողմից, աւ երկբարբառի փոխարեն, սակայն վերջինս իր աշխատության մեջ չի կիրառել օ և ֆ ներմուծված տառերը։

7-րդ դարից սկսած աւ երկբարբառը փակ վանկերում հիմնականում վերածվում է օ պարզ հնչյունի։ Բառասկզբում կիրառվում է Ո տառը։ Հնչյունները գրվում են որպես աւ և ո, իսկ միջին հայերենում սկսում է նաև կիրառվել օ տառաձևը, սակայն երեքն էլ միմյանց փոխարինելով կիրառվել են մինչ 18-րդ դարը։ Առաջին հայտնի կիրառությունը տեղի է հանդիպում է 1046 թվականին՝ փափագանօք։ Որոշ բառերում աւ երկբարբառը ձևափոխվում է նաև ու-ի (նաւպա > նոպա > նուպա)։ 17-րդ դարի դրությամբ երեքից ամենակիրառականը արդեն եղել է օ տառը։Ի քեզ ձօնեցաւ բանըն հայրական..., Ցօղն իջանէ ի վերայ թփին... (ԳԱ, 39):Փոխառյալ բառերում որպես կանոն կիրառվել է հենց օ տառը՝ սօլթան, Պօղոս, Պօլիս։
1922-ին Օ-ն հանվել է գործածությունից, իսկ 1940-ի ուղղագրության մասնակի բարեփոխությամբ վերականգնվել է։ Գրության մեջ բառասկզբում (բացառությամբ ով, ովքեր, ովևէ, ովևիցե) և բարդացման դեպքում՝ բառամիջում, պահպանվում է ուղղագրությունը։ Մնացած դեպքերում օ հնչյունը արտահայտվում է ո տառով։ Թվային արժեքից զուրկ է։


== Բրայլով ներկայացումը ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ադամ Ուոլշի սպանության գործ

Ադամ Ջոն Ուոլշ (ռուս.՝ Адам Джон Уолш, նոյեմբերի 14, 1974(1974-11-14), Hollywood, Բրովարդ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ - հուլիսի 27, 1981(1981-07-27), Hollywood, Բրովարդ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի տղա, որը 1981 թվականի հուլիսի 27-ին առևանգվել էր Ֆլորիդա նահանգի Հոլիվուդի առևտրի կենտրոնի «Sears» հանրախանութից։ Նրա կտրված գլուխը հայտնաբերվել է երկու շաբաթ անց։ Ադամի մահը պետական մակարդակով ռեզոնանս է առաջացրել։ Տղայի հայրը՝ Ջոն Ուոլշը, դարձել է բռնի հանցագործությունների զոհերի պաշտպան և հիմնել «America’s Most Wanted» ծրագիրը։ 2008 թվականին գործը փակվել է. մարդասպան է ճանաչվել Օթիս Թուլը։


== Սպանության հետաքննություն և հետևանքներ ==
Դատական բժիշկները պարզել են, որ Ադամի մահվան պատճառը խեղդումն է եղել, և որ տղայի գլուխը կտրվել է դիակի ճանաչումը դժվարացնելու նպատակով։
Որոշ ժամանակ Ադամ Ուոլշի սպանության մեջ կասկածվողը Ջեֆրի Դամերն էր։ Դամերը կտրականապես հերքել է այդ մեղադրանքները։ Նա կասկածներին պատասխանել է հետևյալ կերպ․

Օթիս Թուլը խոստովանել է Ադամի սպանությունը, բայց երբեք չի դատապարտվել այդ հանցագործության համար ապացույցների բացակայության պատճառով (ավելի ուշ նա հրաժարվել է իր ցուցմունքներից)։ Թուլը մահացել է բանտում 1996 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ լյարդային անբավարարությունից։ Թեև ոչ մի նոր ապացույց չի եղել, 2008 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ոստիկանությունը հայտարարել է, որ Ուոլշի գործը փակվել է, քանի որ նրանք համոզված են, որ Թուլը մարդասպան է եղել։ Ջուլի Լիթքոթ-Հեյմսը գրում է իր «Ազատ արձակեք նրանց։ Ինչպես պատրաստել երեխաներին չափահաս կյանքին» գրքում․


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
В США закрыли нашумевшее дело об убийстве и похищении ребенка
Առնաուդ Կալիմուենդո

Առնաուդ Կալիմուենդո-Մյուինգա(ֆր․՝ Arnaud Kalimuendo-Muinga, հունվարի 20, 2002, Սյուրեն, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Ներկայումս վարձավճարով հանդես է գալիս «Լանս ՖԱ»-ի և Ֆրանսիայի Մ21 հավաքականի կազմում։ 


== Ակումբային կարիերա ==
2012 թվականի հուլիսին Կալիմուենդոն միացել է «ՊՍԺ»-ի ակադմիային։ Ակումբի Մ19 թիմի կազմում նա իր դեբյուտը նշել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպա Լիգայի երիտասարդական առաջնության շրջանակներում 16 տարեկան հասակում։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը ֆուտբոլիստը թիմի հետ կնքել է 2019 թվականի հուլիսի 8-ին՝ մինչև 2022 թվականի հունիսի 30-ը։ Փարիզայն ակումբի կազմում նա իր նորամուտի հանդիպումն անցկացրել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ մասնակցելով «Լանս»-ի դեմ խաղին, որն ավարտվել է 1-0 հաշվով՝ փարիզյան թիմի պարտությամբ։ 
2020 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Առնաուդը երկարաձգեց իր գործող պայմանագիրը մինչև 2024 թվականը, այնուհետև վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվեց «Լանս», որի կազմում իր դեբյուտը նշել է հոկտեմբերի 18-ին՝ «Լիլի» դեմ խաղում։ Այդ հանդիպումն ավարտվել է 4-0 հաշվով՝ «Լիլի» հաղթանակով։ Նոյեմբերի 22-ին Կալիմուեդոն դարձել է հաղթական գոլի հեղինակ «Դիժոն ՖԱ»-ի դեմ խաղում(1-0)։ Հաջորդ երկու խաղերում նա կրկին դարձել է գոլի հեղիանկ, դառնալով 70 տարվա մեջ «Լանս»-ի առաջին ֆուտբոլիստը, որը Լիգա 1-ի շրջանակներում երեք խաղում անընդմեջ դարձել է գոլի հեղինակ։ 
2021 թվականի հունիսի 10-ին ֆուտբոլիստը վերադարձավ «ՊՍԺ»։ Վերադարձից հետո իր առաջին հանդիպումն անցկացրել է օգոստոսի 1-ին՝ մասնակցելով Ֆրանսիայի Սուպերգավաթի շրջանակներում կայացած «Լիլի» դեմ խաղին, որն ավարտվել է 1-0՝ «ՊՍԺ»-ի պարտությամբ։ Այնուամենայնիվ, տրանսֆերային պատուհանի փակման օրը՝ օգոստոսի 31-ին, ֆուտբոլիստը նորից մեկ տարի վարձակալության ժամկետով տեղափոխվեց «Լանս»։ Հոկտեմբերի 1-ին Առնաուդը դարձավ դուբլի հեղինակ «Ռեյմսի» դեմ խաղում, որը նրա կարիերայի առաջին դուբլն էր։


== Միջազգային կարիերա ==
Կալիմուենդոն հանդես է եկել Ֆրանսիայի հավաքականի տարբեր տարիքային խմբերում։ Մ17 հավաքականի կազմում դարձել է Բրազիլիայում կայացած Աշխարհի Մ17 առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Այդ առաջնության շրջանակներում նա դարձել է հեթ-տրիկի հեղինակ Նիդեռլանդների հավաքականի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 3-1 հաշվով։ 
2021 թվականի մայիսի 24-ին Առնաուդը հրավիրվել է Ֆրանսիայի Մ21 հավաքական՝ մասնակցելու Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։


== Վիճակագրություն ==


== Ձեռքբերումներ ==


=== Միջազգային ===
Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (Մ17) - 2019


=== Անձնական ===
«ՊՍԺ»-ի ակադեմիայի լավագույն ֆուտբոլիստ - 2020


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Ֆյոդորովկա (գյուղ, Դոբրովելիչկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՖյոդորովկաՖյոդորովկա (ուկրաիներեն՝ Федорівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ֆյոդորովկա գյուղում բնակվում էր 487 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1092 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 445,97 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դահու

Դահուն (անգլ.՝ Dahu, չինարեն՝ 大胡), չինական լարային երաժշտական գործիք է։ Այն նման է չինական մեկ այլ գործիքի՝ էրհուին, բայց ավելի մեծ է և հնչողությամբ ավելի թավ։


== Ընդհանուր բնութագիր ==
Դահուն, ինչպես և հուցին ընտանիքին պատկանող մյուս գործիքները, դրվում է ծնկին՝ հորիզոնական ուղղությամբ։ Այն ունի երկու լար։ Աղեղն անցնում է երկու լարերի միջով, ինչը դժվարացնում է պիցիկատո նվագելը։ Դահուն 21-րդ դարի սկզբին մտավ չինական ազգային նվագախմբերի կազմի մեջ։ Այն հնչողությամբ մեկ օկտավա ցածր է էրհուից։
Վերջին ժամանակներում դահու նվագողների թիվը բավականին նվազել է։


== Արտաքին հղումներ ==
Dahu page Archived 2005-12-20 at the Wayback Machine. from Paul and Bernice Noll site
Լաունդես շրջան (այլ կիրառումներ)

Լաունդես շրջան, կարող է վերաբերել՝

Լաունդես շրջան - ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը
Լաունդես շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
Դիֆերենցիալ մեխանիզմ

Դիֆերենցիալ մեխանիզմ, սարք, որի միջոցով կարելի է ստանալ բաղադրիչ շարժումների գումար կամ տարբերություն հանդիսացող արդյունարար շարժում։ Մեկ ազատության աստիճանով դիֆերենցիալ մեխանիզմներում բաղադրիչ շարժումները կինեմատիկորեն կապված են և իրականացվում են մեկ հաղորդակով, իսկ արդյունարարը ստացվում է որպես այդ շարժումների տարբերություն։ Վերջիններս կիրառավում են փոքր ճշգրիտ տեղափոխությունների կամ մևծ ուժերի ստացման համար (օրինակ, մետաղահատ հաստոցներում)։ Երկու կամ ավելի ազատության աստիճաններով դիֆերենցիալ մեխանիզմներում բաղադրիչ շարժումներն անկախ են և կատարվում են յուրաքանչյուրն իր օղակում։ Կան այսպիսի դիֆերենցիալ մեխանիզմների տարբեր տեսակներ, սակայն առավել տարածված են կոնային ատամնանիվներով դիֆերենցիալ մեխանիզմները (սովորաբար անվանում են դիֆերենցիալ), որոնք գլխավորապես օգտագործվում են ավտոմոբիլներում կամ տրանսպորտային այլ մեքենաներում։ Դիֆերենցիալ մեխանիզմների օղակների իրական արագությունների միջն եղած կախումն արտահայտվում է 
  
    
      
        
          w
          
            1
          
        
        +
        
          w
          
            2
          
        
        =
        2
        
          w
          
            m
          
        
      
    
    {\displaystyle w_{1}+w_{2}=2w_{m}}
   կամ 
  
    
      
        
          n
          
            1
          
        
        +
        
          n
          
            2
          
        
        =
        2
        
          n
          
            m
          
        
      
    
    {\displaystyle n_{1}+n_{2}=2n_{m}}
   բանաձևով, որտեղ 
  
    
      
        
          w
          
            1
          
        
        ,
        
          w
          
            2
          
        
        ,
        
          w
          
            m
          
        
      
    
    {\displaystyle w_{1},w_{2},w_{m}}
   և 
  
    
      
        
          n
          
            1
          
        
        ,
        
          n
          
            2
          
        
        ,
        
          n
          
            m
          
        
      
    
    {\displaystyle n_{1},n_{2},n_{m}}
   համապատասխանաբար կենտրոնական անիվների և տարիչի անկյունային արագություններն ու պտտման հաճախականություններն են։ Դիֆերենցիալ մեխանիզմը կիրառվում է նաև վարիատորներում և հաշվիչ-վճռող սարքերում։
Մեծ Մասրիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Մեծ Մասրիկ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 65 հուշարձան (12 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Հինդուիզմը Հայաստանում

Հինդուիզմը Հայաստանում շատ քիչ է տարածված, որը երկրում սովորաբար ներկայացված է Կրիշնայի գիտակցության միջազգային կազմակերպության և հնդիկ ուսանողների փոքրամասնության միջոցով։


== Պատմություն ==
Ըստ Զենոբ Գլակի՝ Հայաստանի առաջին կաթողիկոս Գրիգոր Լուսավորչի առաջին աշակերտներից մեկի՝ մ.թ.ա.  349 թվականին առնվազն 7 հինդուիստական քաղաքներ են հիմնադրվել Հայաստանում։ Նախարարական համակարգը ավելի վաղ հիմնադրվել է հինդուիստական թագավորների կողմից։ Զենոբը գրել է, որ Հայաստանում հնդկական գաղութը հիմնադրվել է երկու հնդիկ իշխանների կողմից, որոնք ապաստան են գտել Հայաստանում։ Նրանք երկրպագել են Գանեշային, իսկ նրանց ժառանգները բազմացել են։ Մինչև Հայաստանում քրիստոնեության ընդունումը որպես պետական կրոն՝ հեթանոսական իշխանների օրոք հինդուիստական քաղաքները ծաղկում էին ապրում։
Թուրքիայում գտնվող Սուրբ Կարապետի վանքի ավերակները այժմ գտնվում են հինդուիստական տաճարների տեղում։


== Կրոնական կազմակերխություններ ==
Հայաստանում ակտիվորեն գործում են Կրիշնայի գիտակցության միջազգային կազմակերպությունը և Տրանսցենդենտալ մեդիտացիա կրոնական կազմակերխությունները։ 1990 թվականին Կրիշնայի գիտակցության միջազգային կազմակերպությունը առաջին անգամ պաշտոնապես գրացվել է Հայաստանում։ Ներկայումս Հայաստանում բնակվում են այդ կազմակերպության շուրջ 250 անդամներ։ Այն Գյումրի, Վանաձոր, Եղեգնաձոր, Կապան և Աշտարակ քաղաքներում անց է կացնում հավաքույթներ։


== Տես նաև ==
Կրոնը Հայաստանում
Իսլամը Հայաստանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Indian imprint on Armenia (hinduonnet.com)
Persecution of Hare Krishna Members in Armenia Archived 2008-05-16 at the Wayback Machine. (iskcon.com)
"Hindoos in Armenia" by Dr. Mesrob Jacob Seth
Indian Students in Armenia (armeniandiaspora.com)
"When KGB closed in on Lord Krishna" (telegraphindia.com)
(9409) Կանպուզան

(9409) Կանպուզան (անգլ.՝ Kanpuzan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հունվարի 25-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,130222 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4948 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7656 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2022,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177968 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9409) Կանպուզան աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դեպոլիմերացում

Դեպոլիմերացում, ապապոլիմերացում, պոլիմերից մոնոմերի անցնելու ռեակցիան։ Պոլիմերացման հակադարձ ռեակցիան է։ 
Դեպոլիմերացման ենթարկվում են որոշ պոլիմերներ (օրինակ, պոլիստիրոլ, պոլիմեթիլմետակրիլատ)։ Դեպոլիմերացում կատարվում է հիմնականում բարձր ջերմաստիճաններում։ Դեպոլիմերացմանման երևույթի հնարավորությունը ապացուցել են Ռ․ Մեսրոբյանը և Ա․ Տոբոլսկին, 1945 թվականին։
Արտաշես Բաբայան (մանկավարժ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արտաշես Բաբայան (այլ կիրառումներ)Արտաշես Ալեքսանի Բաբայան (1907, Վասակակերտ, Բաբեկի շրջան, Ադրբեջան - անհայտ), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Արտաշես Բաբայանը ծնվել է 1907 թվականին, Նախիջևանի ԻԽՍՀ Նազարաբադ գյուղում։ Ավարտել է հայրենի գյուղի դպրոցը։ 1925 թվականից աշխատել է Դարալագյազի պիոներբյուրոյում որպես հրահանգիչ։ 1931 թվականին ավարտել է ՀԿԿ Կենտկոմին առընթեր կուսակցական դպրոցը, իսկ 1936-1937 թվականներին սովորել և ավարտել է ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր պրոպագանդիստական բարձրագույն դպրոցը։ Հետագայում ավարտել է նաև Երևանի Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը (երեկոյան բաժինը)։ 1939 թվականից մինչև 1941 թվականը Բաբայանը պատմություն է դասավանդել Երևանի լեռնամետալուրգիական տեխնիկումում։ 
Բանակ է զորակոչվել 1941 թվականին։ Քաղաշխատողների կարճատև դասընթացներն ավարտելուց հետո Արտաշեսը նշանակվել է վաշտի քաղղեկ։ 25-րդ դիվիզիայի 161-րդ գնդի 4-րդ վաշտի քաղղեկ Բաբայանը մասնակցել է Սևաստոպոլի պաշտպանության հերոսական մարտերին, «Դեղին բարձունքի» գրավմանը։ Այդ մարտերում Բաբայանը վիրավորվել է, տեղափոխվել հոսպիտալ։ 1942 թվականի նոյեմբերին, մասնակցել է Ստալինգրադի ճակատամարտին։ 1942 թվականի նոյեմբերի 29-ին մարտական առաջադրանք է ստացել վերացնելու Օռլովկա գյուղում ամրացված գերմանական վաշտը։ Մի քանի անգամ վիրավորվելով Արտաշեսը նռնակի օգնությամբ վերացրել է թշնամու կրակակետը, ուշքի է եկել հոսպիտալում, միայն 4-րդ օրը։
Բաբայանը բանակից զորացրվել է 1948 թվականին։ 1948-1953 թվականներին եղել է Ազիզբեկովի կուսշրջկոմի առաջին քարտուղարը։ Առողջական վիճակի պատճառով նորից վերադարձել է ուսուցչական աշխատանքի։ Բաբայանը ակտիվորեն մասնակցել է Երևանի Սպանդարյանի շրջանի կուսհանձնաժողովի, վետերանների խորհրդի աշխատանքներին։ Մարտական ծառայությունների համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» և այլ մեդալներով, Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգրերով։


== Պարգևներ ==
«Խիզախության համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Կամջաթանգ

Կամջաթանգ (հանգըլ՝ 감자탕, կարտոֆիլով ապուր), կորեական կծու ապուր, որը պատրաստում են խոզի ազդրամսից և բանջարեղենից։ Հաճախ որպես բանջարեղեն օգտագործում են կարմիր պղպեղ և կարտոֆիլ։ Որպես կանոն ապուրը մատուցում են երեկոյան ժամերին, նույնիսկ՝ գիշերը։
Կերակրատեսակի անվան ճշգրիտ բացատրոթյունը չկա, թեև շրջանառվում է 2 կարծիք. ապուրը բաղկացած է շատ «կամջա»-յից (կարտոֆիլ), և «կամջա» բառը նշանակում է խոզի ողնաշար, որից էլ, հավանաբար առաջացել է անվանումը։
Կազոխա

Կազոխա (ռուս.՝ Казоха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Իվանովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոլգա գետի աջ ափին՝ 2437 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 9,1 կմ է, ավազանի տարածքը 36,5 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա գետն է։ Գետի ենթաավազանը (Վերին) Վոլգայի վտակների ավազաններն են՝ մինչև Ռիբինսկի ջրամբար։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Վոլգա գետն է՝ մինչև Կույբիշևի։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300412110000013575
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001357
Ավազանի կոդը - 08.01.03.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գետավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գետավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Գետավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 4 հուշարձան (4 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Բրոնքս

Բրոնքս (անգլ.՝ The Bronx, Bronx), Նյու Յորքի հինգ շրջաններից մեկը, միակը, որի տարածքը գտնվում է  մայրցամաքային տարածքում։ Բնակչությունը՝ 1,408 մլն մարդ (2012 թվականի դրությամբ)։


== Աշխարհագրություն ==
Համարյա Բրոնքսի ողջ տարածքը գտնվում է ԱՄՆ-ի մայրցամաքային տարածքում։ Բրոնքսը տեղակայված է քաղաքի հյուսիսում, Մենհեթենից բաժանվում է Հարլեմ գետով, Քուինսից՝ Արևելյան գետով։ Հուդզոն գետը բաժանում է Բրոնքսը Բորո Ալպինայից (Նյու-Ջերսի նահանք Բերգեն երկրամաս) Լոնգ այլենդ նեղուցով Բրոնքսը բաժանվում է Նասսո շրջանից։ Բրոնքսից դեպի հյուսիս տեղակայված է Նյու Յորքի արվարձանները՝ Յոնկերսը, Մաունթ Վերնոնը, Պելեմ Մանորը և Նյու Ռոշելը։ Բրոնքսի հարավում տեղակայված է Մարբլ Հիլ շրջանը, որը ձևականորեն համարվում է Բորո Մենհեթենի մասը, չնայած, որ նրա փոստային և հեռախոսի կոդերը պատկանում են Բրոնքսին։ Բրոնքսի ամենաբարձր կետը տեղակայված է նրա հյուսիս-արևմուտքում՝ Վան Կորտլանդ այգում։ Նրա բարձրությունը կազմում է 85 մետր։


== Պատմություն ==
Իր անվանումը ստացել է 1640 թվականներին ժամանակակից Բրոնքսի տարածքում հողատեր, ծնունդով Շվեդիայից հոլանդական կապիտան Բրոնքսի պատվին։ 1639 թվականին նա ստեղծեց ագարակ Հարլեմ գետի ափին։ 1874 թվականին Բրոնքսի հարավային մասը Ուեստչեստեր շրջանից փոխանցվել է Նյու Յորքին (չէ որ դա Մենհեթենն է)։ 1895 թվականին Բրոնքսի հյուսիսային հատվածը տեղափոխվեց Նյու Յորք։ 1898 թվականինհաստատվեց Նյու Յորքի ժամանակակից սահմանները։ 1914 թվականին Բրոնքսը պատկանեց Նյու Յորքին և դարձավ Նյու Յորքի անկախ շրջան։ 


== Բնակչություն ==
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի, Բրոնքսի բնակիչների 53,5 %-ը լատինոամերիկացիներ էին, 30,1 %-ը՝ աֆրոամերիկացիներ, 10,9 %-ը՝ սպիտակամորթ ամերիկացիներ, 3,4 %-ը՝ ասիացիներ, 0,6 %-ը՝ մեկ այլ ռասայի ներկայացուցիչներ և 1,2 %-ը՝ երկու կամ ավելի ռասայի ներկայացուցիչներ։ Այս եղանակով, Բրոնքսը համարվում է Նյու Յորքի միակ շրջանը, որի բնակչության մեծ մասը լատինոամերիկացիներ են։ Միևնույն ժամանակ, սպիտակամորթ բնակչությունը՝ 1940 թվականից (98,3 %) նվազել է 10 անգամ։


=== Կրոն ===
Կաթոլիկներ — 581 824 և 72 կրոնական համայնքներ
Հուդայականներ— 83 700 և 44 կրոնական համայնքներ
Մուսուլմաններ— 12 164 և 8 կրոնական համանքներ
Բապտիստներ — 11 498 և 26 կրոնական համայնքներ
Քաղաքի ասամբլեա (ավետարանականներ) — 10 968 և 41 կրոնական համայնքներ
Ուղղափառ - 5750 և16 կրոնական համայնքներ
Բոլոր հավատացյալներ — 756 411 и 442 կրոնական համայնքներ
Ամբողջ բնակչություն — 1 408 452


== Ժամանց ==
Բրոնքսի կենդանաբանական այգի և Բուսաբանական այգի։


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Weekly Bronx Report from Inner City Press
Discovering The Bronx
NYC MTA Transit Bus Map of The Bronx
Bronx population (pdf file)
The Bronx: A Swedish Connection
The Bronx River Alliance
The New York Botanical Garden
Bronx River Art Center
Forgotten New York: Relics of a Rich History in the Everyday Life of New York City
Wave Hill: New York Public Garden and Cultural Center
The Bronx County Historical Society
Ամասի Մարտիրոսյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարտիրոսյան (այլ կիրառումներ)Ամասի Պետրոսի Մարտիրոսյան (ապրիլի 18, 1897(1897-04-18), Երևան, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 21, 1971(1971-12-21), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967), ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1956)։


== Կենսագրություն ==
Ամասի Մարտիրոսյանը ծնվել է 1897 թվականին Երևանում։ 1916 թվականին ավարտել է Առևտրական ուսումնարանը։ 1918-1920 թվականներին մասնակցել է քաղաքացիական պատերազմին։ 1922 թվականից նկարահանվել է Թբիլիսիի կինոստուդիայում, այնուհետև աշխատել է Երևան կինոստուդիայում որպես դերասան և ռեժիսորի օգնական։ 1924 թվականին ավարտել է Վրաստանի «Պետկինոարդին» կից ստուդիան։ 1930 թվականից աշխատել է որպես Հայֆիլմ կինոստուդիայի ռեժիսոր, նկարահանել է շուրջ 15 վավերագրական ֆիլմ։ Աշխատել է ֆիլմերի՝ հայերեն լեզվով կրկնօրինակման վրա։


== Ընտանիք ==
Կինը՝ Ելենա Մուսինյանց, վոկալի ուսուցչուհի Երևանիի թատերական ինստիտուտում
Որդին՝ Ռուբեն Մարտիրոսյանը, կինոդերասան
Որդին՝ Կարեն Մարտիրոսյանը, Հայֆիլմի օպերատոր
Հարսը՝ Եվպրակսիա Բաբայանը, կրկնօրինակման ռեժիսոր
Թոռնուհին՝ Գայանե Մարտիրոսյանը, մուլտֆիլմերի ռեժիսոր, «Իմաստունի երեք խորհուրդները» և «Գորգի գաղտնիքը» ֆիլմերի հեղինակ


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերերը կինոյում ===


=== Ռեժիսոր ===


=== Սցենարիստ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներԱմասի Մարտիրոսյանի մասին Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի կայքում ==
Ամասի Մարտիրոսյանի մասին Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի կայքում Archived 2019-03-09 at the Wayback Machine.
Հակոն VII թագավորի թագադրմանը նվիրված մեդալ

Հակոն VII  թագավորի թագադրմանը նվիրված մեդալ,  Նորվեգիայի պետական պարգև։


== Պատմություն ==
Նորվեգիայի թագավոր Հակոն VII թագադրումը տեղի ունեցավ 1906թ.-ի հունիսի 22-ին նորվեգական  Տրոնհեյմ քաղաքում գտնվող  Նիդերլանդյան տաճարում։ Այդ կապակցությամբ հաստատվել է մեդալ երկու աստիճանակարգով՝ արծաթից և բրոնզից։ Մեդալը շնորհվել է թագադրմանը մասնակցած նորվեգացիներին և օտարերկրացիներին։
Հակոն VII  թագավորի թագադրմանը նվիրված մեդալը անկախ Նորվեգիայում հաստատված առաջինն մեդալն էր և թագադրման վերջին մեդալը Սկանդինավիայում։
Մեդալը նախագծել և պատրաստել են Իվար Տրոդսենը և Էիլիֆ Պետերսենը։ Medaljongen ble produsert ved Den Kongelige Mynt på Kongsberg, mens monogrammet ble utformet og laget av gullsmedfirmaet Tostrup i Oslo.


== Նկարագրություն ==

Մեդալը շրջանաձև է և պատրաստված արծաթից ու բրոնզից՝ կախված մեդալի կարգից, որոնց վրա պատկերված է  Հակոն VII թագավորի և Մոդ թագուհու թագադրման դրվագը։
Դիմային հատվածում պատկերված է թագավորն ու թագուհին թագերով, թագադրման զգեստներով, թագավորի վզից կախված Սուրբ Օլաֆի շքանշանի շղթայով։ Պատկերի շուրջ գրված է «KONG • HAAKON • VII • OG • DRONNING • MAUD»:
Մեդալի հակառակ կողմում՝ կենտրոնում պատկերված է Նորվեգիայի թագավորական զինանշանը՝ վահանով և Սուրբ Օլաֆի շքանշանի շուրջ շղթայով։ Պատկերի շուրջ գրված է «KRONINGEN • I • TRONDHJEM • 22DE • JUNI • 1906», իսկ ներքևում՝ «• ALT • FOR • NORGE •» (Ամեն ինչ հանուն Նորվեգիայի)։
 Մեդալի վերևի հատվածում ամրացված է օղակ, որի միջոցով այն ամրացված է ժապավենին։ Մեդալի ժապավենը մետաքսից է, կարմիր գույնի, եզրերում սպիտակ և դեղին ուղղահայաց գծեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Kingdom of Norway: King Haakon VII's Coronation Medal 1906. (անգլերեն)
KRONING`S MEDALJEN. Archived 2016-09-13 at the Wayback Machine. (նորվեգերեն)
Ինգու

Ինգու (էստ․՝ Õngu), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Էմմաստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(6020) Միյամատո

(6020) Միյամատո (անգլ.՝ Miyamoto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,296456 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0799 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,513 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1271,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,283216 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,02° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6020) Միյամատո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստեպնոյ Մայակ (Մարտինովսկի շրջան)

Ստեպնոյ Մայակ (ռուս.՝ Степной Маяк), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մարտինովսկի շրջանում։ Մտնում է Իլյինովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ethiopian Airlines

Ethiopian Airlines, Եթովպիայի խոշորագույն ավիաընկերություններից մեկը, իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ և բեռնափոխադրումներ։ Ավիաընկերության գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Ադիս Աբեբայում։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1945 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։


== Չվերթը ==
2014 թվականի մայիսին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ethiopian Airlines-ը airliners.net կայքում
Յաղմուրջուք

Յաղմուրջուք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք, Փալանթոքյան լեռնանցքի մոտ։


== Բնակչություն ==
1877-1878 թվականներին ուներ 28 տուն՝ 221 բնակչով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գուարդիա Պերտիկարա

Գուարդիա Պերտիկարա (իտալերեն՝ Guardia Perticara), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 665 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 14 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 53 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0971։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնական աճ


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0971 964004
Էլեկտրոնային փոստ՝ comuneguardia@rete.basilicata.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comuneguardia.it/ Archived 2010-10-29 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comuneguardia.it/ Archived 2010-10-29 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Միատուն (Հալեպի նահանգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միատուն (այլ կիրառումներ)Միատուն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Ֆաբիեն

Ֆաբիեն (ֆր.՝ Fabien, իսկական անունը՝ Պիեռ Ժորժ [Pierre Georges], հունվարի 21, 1919 — դեկտեմբերի 27, 1944), ֆրանսիական դիմադրության շարժման մասնակից, բանվորական կոմունիստական երիտասարդական կազմակերպության (1933-ից) և ֆրանսիական կոմկուսի (1936-ից) անդամ։


== Կենսագրություն ==
1936-1938 թվականներին մարտնչել է Իսպանիայում Ինտերնացիոնալ բրիգադներում։ 1939 թվական-ին եղել է Կոմունիստական երիտասարդության կազմակերպության քարտուղար Փարիզում։ 1939-ի վերջին ձերբակալվել է, 1940 թվականի մայիսին փախել է բանտից և Ֆրանսիայի կապիտուլյացիայից (1940-ի հունիս) հետո դարձել է ֆրանտի բյորների և պարտիզանների ջոկատների առաջին ղեկավարներից։
1941 թվականի օգոստոսի 21-ին Փարիզի մետրոյի «Բարբես-Ռոշեշուար» կայարանում հիտլերյան սպայի դեմ կատարել է մահափորձ, որը դարձել է նացիստական ուժերի դեմ զինված լայն պայքարի
ազդանշան։ Փարիզի ապստամբության 1944 թվականի աչքի ընկնող մասնակիցներից էր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Հուշահամալիր մշակույթի և հանգստի զբոսայգում (Շախտի)

Հուշահամալիր մշակույթի և հանգստի զբոսայգում (ռուս.՝ Мемориальный комплекс в парке культуры и отдыха), հուշահամալիր Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքի մշակույթի և հանգստի զբոսայգում։


== Պատմություն ==
Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքի մշակույթի և հանգստի զբոսայգու հուշահամալիրը կառուցվել է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին քաղաքի ազատագրման ժամանակ զոհված զինվորների եղբայրական գերեզմանի վրա։
1942 թվականի հուլիսի 22-ից մինչև 1943 թվականի փետրվարի 12-ը Շախտի քաղաքը բռնազավթել է գերմանաֆաշիստական բանակը։ 1943 թվականի փետրվարին խորհրդային զորքերը քաղաքն ազատագրեցին ֆաշիստներից։ Քաղաքի ազատագրմանը մասնակցել են 1942 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կազմավորվեց 5-րդ հարվածային բանակի (1942 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1944 թվականի մայիս հրամանատարն էր գեներալ-գնդապետ Վյաչեսլավ Ցվետաևը) ստորաբաժանումները` 40-րդ գվարդիական, 258-րդ և 315-րդ հրաձգային դիվիզիաները։ Քաղաքի ազատագրման ժամանակ զոհվել են Խորհրդային բանակի բազմաթիվ զինվորներ։ Նրանք բոլորը զինվորական պատիվներով թաղվել են քաղաքի եղբայրական գերեզմանոցներում։
Ամենախոշոր գերեզմանոցներից մեկը մշակույթի և հանգստի քաղաքային զբոսայգու զանգվածային գերեզմանն է։ Այնտեղ թաղված են Շախտի քաղաքի 172 պաշտպանները, որոնք զոհվել են 1943 թվականի փետրվարին։ Զինվորների անունները փորագրված են հուշատախտակներին։
1955 թվականին եղբայրական գերեզմանոցի վրա կանգնեցվել է հուշարձան։ 1969 թվականին հուշահամալիրը վերակառուցվել է շախտեցի նկարիչներ Վ. Դ. Դիկիի և Վ. Ի. Կոնոսի նախագծով։ Հուշահամալիրի տարածքը բարեկարգված է, սալապատված գույնզգույն սալիկներով։


== Նկարագրություն ==
Հավերժական կրակի դիմաց տեղադրված է գրանիտե մեծաբեկոր, որի վրա զինվոր է պատկերված։ Աջ ձեռում զինվորը սեղմում է ինքնաձիգ, որը խորհրդանշում է Հայրենիքը պաշտպանելու պատրաստակամությունը։
Հուշարձանի մոտ տեղադրված է հիշատակի պատ, որի վրա գրված է. «Հավերժ փառք հանուն Հայրենիքի մարտերում ընկած հերոսներին»։ Համալիրի կենտրոնում վառվում է հավերժական կրակը։ Հաղթանակի մայիսյան օրերին համալիրի մոտ կայանում են քաղաքացիների հանրահավաքներ ու երթեր։


== Գրականություն ==
Ершова Н. Здесь память о воинах будет вечной: [мемориальный комплекс в городском парке] // Шахтинские известия. — 2007. — № 27 (10 февр.). — С. 2.


== Արտաքին հղումներ ==
Мемориальный комплекс. Официальный сайт Департамента культуры г. Шахты
Мемориальный комплекс в парке культуры и отдыха
Мемориальный комплекс в парке культуры и отдыха
Անտուան Սաադա

Անտուն Սաադա (արաբ․՝ أنطون سعادة‎‎‎, մարտի 1, 1904(1904-03-01), Dhour El Choueir, Մաթնի շրջան, Լեռնային Լիբանան, Լիբանան - հուլիսի 8, 1949(1949-07-08), Բեյրութ, Լիբանան), լիբանանցի  լրագրող, ուղղափառ համայնքի ներկայացուցիչ, գրող, քաղաքական ակտիվիստ և սիրիական սոցիալ-ազգայնական կուսակցության հիմնադիր (ՍՍԱԿ)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1904 թվականին լեռնային Լիբանանում։ Հայրը՝ բժիշկ Խալիլ Սաադան եղել է ուղղափառ քրիստոնյա։ Անտուն Սաադան նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքում, ապա ուսումը շարունակել  Կահիրեում։
Նրա քաղաքական ծրագրերի գլխավոր նպատակներն էին՝ պետության տարանջատումը կրոնից և պատմական Սիրիայի վերամիավորումը, որը նրա կարծիքով բաղկացած էր Լիբանանից, Սիրիայից, Իրաքից, Հորդանանից, Պաղեստինից և Կիպրոսից։

Նա դեմ էր արաբական ազգայնականությանը և իսլամիզմին։ Նրա համար գոյություն ունեին 4 արաբական պետություն՝ Սիրիան, Եգիպտոսը (ներառյալ Սուդանը), Մարոկկոն և Սաուդյան Արաբիան (ներառյալ Եմենը, Էմիրությունները և Օմանը)։

Սիրիական սոցիալ-ազգայնական կուսակցությունը հիմնադրվել է 1932 թվականին։ Կուսակցության և անձամբ Սաադայի գործունեությունը դարձել է ֆրանսիական գաղութային իշխանությունների կողմից բռնաճնշումների առարկա, ինչը նրան ստիպել է արտագաղթել Բրազիլիա, որտեղից Սաադան տեղափոխվել է Արգենտինա, որտեղ զբաղվել է լրագրությամբ։
1947 թվականի մարտի 2-ին, Լիբանանի անկախության հռչակումից հետո Սաադան վերադարձել է հայրենիք։ Սակայն Լիբանանի նոր իշխանությունը շարունակել է ճնշումները կուսակցության անդամների դեմ, ինչն էլ պատճառ է հանդիսացել 1949 թվականի հուլիսի 4-ի ապստամբությունը։ Սաադայի կողմնակիցների ելույթները ճնշվել են, իսկ ինքը փախել է Սիրիա, որի նախագահ Հուսնի Ազ-Զաիմը ապաստան էր խոստացել։ Սակայն Սիրիա ժամանելուն պես Սաադան ձերբակալվել է և հանձնվել լիբանանյան իշխանություններին, որոնք նրան մեղադրել են պետական հեղաշրջման փորձ կատարելու մեջ և դատապարտել են մահապատժի։ Անտուն Սաադան գնդակահարվել է 1949 թվականի հուլիսի 8-ի լուսաբացին։ Նրան դավաճանած Հուսնի Ազ-Զաիմը Սաադայից հետո ապրել է ընդամենը հինգ շաբաթ և  1949 թվականի օգոստոսի 14-ին Դամասկոսի Մեզզե բանտում մահապատժի  ենթարկվել։ 1951 թվականի փետրվարի 14-ին ՍՍԱԿ-ի մեկ այլ անդամի ձեռքով սպանվել է Սաադայի մահապատժի ևս մեկ մեղավոր՝ Լիբանանի վարչապետ Ռիադ Աս-Սոլհը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Antun Saadeh (անգլ.)
видео (արաբ.)
Antoun Saadah
D3t Ltd

d3t Ltd, բրիտանական ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ, տեղակայված է Ռանկորն քաղաքում։ Ընկերությունը հիմնադրվել է 2011 թվականին Ջեյմ Կեմփբելլի և Սթիվեն Պաուելլի կողմից։ d3t-ը համագործակցում է խոշոր ընկերությունների հետ նրանց առաջարկելով հավելյալ մշակումների ծառայություն, ինչպես նաև համակարգչային խաղերի դյուրակիրացում։ 2017 թվականին 3 միլլիոն ֆունտ ստերլինգով գնվել է Keywords Studios ընկերության կողմից։ 


== Խաղեր ==


=== Թարմացված խաղեր ===


=== Խաղեր դյուրակիրացում ===


=== Մշակման համագործակություն ===


== Ծանոթագրություններ ==