Ուաջետ

Ուաջետ (Ուջատ, ինչպես նաև ակն Ռա կամ էլ Հորի աչք)՝ հին եգիպտական  խորհրդանիշ, Հոր աստծու ձախ բազեի աչքը, որը դուրս է եկել Սեթի հետ պայքարի ժամանակ։ Հորի աջ աչքը խորհրդանշում է Արեգակը, իսկ ձախ աչքը՝ Լուսինը, նրա վնասվածքը բացատրվում է լուսնի փուլերով։ Այս աչքը բժշկվել է Թոթ աստծո կողմից, դարձել է զորեղ հմայիլ, որը կրել են բազմաթիվ եգիպտացիներ և փարավոններ, և հասարակ մարդիկ։ Նա անձնավորել է աստվածային աշխարհակարգի տարբեր ասպեկտները, թագավորական իշխանությունից մինչև պտղաբերություն։


== Նախնական առասպել ==
Պահպանվախ հին եգիպտական տեքստերը պահպանել և մեզ են հասցրել տարբեր վարկածներ Հորի աչքի մասին։  Նրանցից մեկի համաձայն Սեթը Հորի աչքը հանել է իր մատով, իսկ մյուսի համաձայն՝  հարձակվել է նրա վրա, երրորդի համաձայն՝  կուլ է տվել այն։ Տեքստերից մեկում պատմվում է, որ Խատխորը վերականգնել է աչքը,  այն ջրելով վիթի կաթով։ Մյուսում  հաղորդվում է, որ Անուբիսը աչքը թաղել է լեռան լանջին, որտեղ նա շիվ է տվել և  ստեղծել խաղողի այգիներ։
Հորը վերածնված աչքը օգտագործել է իր հայր Օսիրիսի վերակենդանացման համար։ Նրանից հետո, երբ Օսիրիսը կուլ է տվել Հորի աչքը,  նրա մասնատված մարմինը  միավել է այնպես՝ ինչպես դա եղավ աչքի հեետ։  Վերակենդանացման ի պատասխան, ուաջետի  Եգիպտական մումիայի  պատկերի  վրա փոսեր են արվել, որոնց միջոցով ներսից հանել են փորոտիքը։ Եգիպտոսի տաճարներում անց էին կացվում ամենամսյա ծիսակատարություններ  ուաջետի  «վերականգնում» առիտով, կապված լուսնի փուլերի հետ։


== Ածանցյալ առասպելներ ==

Ավելի ուշ, ուաջետը դիտվեց որպես հատուկ կանանց աստվածություն, որը երբեմն շփոտել են Ուաջիտ Ուաջիտ, Մաատ, Բաստ և Խատխոր  աստվածուհուիների հետ։
Հաճախ «Հորի աչքը» անձնավորվել է ճշմարտության աստավածուհի Մաատի հետ, կապված Ռաի պաշտամունքի հետ և  կրել է «Ռաի դուստր» կամ «Ռաի աչք» անունը։
Երբեմն Ուաջետը ներկայացվել է ինչպես առավոտյան արեգակի աստված, միավորվելով Աթումի և Կեպրիի հետ՝ ցերեկվա և երեկոյան արեգակի աստծու, ինչպես աշխարհի տիրուհի իր մակույկով անցնում էր եկնային օվկիանոսով։ Նրան ուղեկցում էր իմաստության աստված  Թոթը և ճշմարտության աստվածուհի Մաատը։


== Հիերոգլիֆ ==
Եգիպտական մատենագրության մեջ irt  նշանակում է  «աչք», որպես բայ «wḏȝ»` նշանակում է «պաշտպանված»։ Այսպիսով, այս նշանի ընդհանուր իմաստն է՝ «պաշտպանող աչք»։ Ակնհայտ է, որ այս խորհրդանիշի ուրվագծում արտացոլվում է ինչպես մարդու աչքի հատկությունները, այնպես էլ բազեյի։ 

Այսպիսով, ուաջետի մեկ տարրի մեջ, մասնաորապես` գիտնականները տեսնում են բազեյի խորհրդանշական կերպար` մարմնավորող աստված Հորին։


== Թվաբանություն ==
Թվաբանության մեջ եգիպտացիները ուաջետի բաղադրյալ մասերը կոտորակներ գրելու համար 1/2 - ից 1/64, ինչպես նաև օգտագործվել է տարողությունն ու ծավալները չափելու համար։ 

Ուաջետի մեջ մտնող վեց թվերի գումարը բերված են ընդհանուր հայտարարի՝  32/64 + 16/64 + 8/64 + 4/64 + ²/64 + 1/64 = 63/64  
Հացահատիկի և  սորուն նյութերի համար չափում էին այսպես կոչված խեկատով, որը հավասար է եղել մոտավոր 4,785 լիտրի։

Օրինակ՝ Գարու խեկատը՝  1/16 + 1/4 + 1/32 (այսինքն  գարու ամանի 11/32).


== Տես նաև ==
Մաթեմատիկան Հին Եգիպտոսում


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Geraldine Pinch. Handbook of Egyptian Mythology. ABC-CLIO, 2002. Pages 131—132.
Шеркова Т. А. «Око Гора»: символика глаза в додинастическом Египте. // Вестник древней истории. — 1996. — № 4. Архивировано из первоисточника 29 Նոյեմբերի 2012.