armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վլադիմիր Ամերբեկյան

Վլադիմիր Պետրովիչ Ամերբեկյան (օգոստոսի 29, 1929(1929-08-29), Նովոռոսիյսկ, Հյուսիսկովկասյան երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1999), խորհրդային և ռուսաստանցի հայ թատերական ռեժիսոր և դերասան։ Ռուսաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Վլադիմիր Ամերբեկյանը ծնվել է Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկ քաղաքում 1929 թվականին։ Աշխատանքային գործունեությունն սկսել է 1946 թվականին որպես Թբիլիսիի տիկնիկների թատրոնի դերասան։ 1946 թվականին ավարտել է Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանը։
Վերադառնալով Նովոռոսիյսկ՝ ստեղծել է պիոներների պալատին կից պատանի հանդիսատեսի ինքնագործ թատրոն, 1967-1999 թվականներին ղեկավարել է Նովոռոսիյսկի ժողովրդական դրամատիկական թատրոնը։ Այդ տարիներին իրականացրել է մի շարք բեմադրություններ. Ալեքսանդր Ֆադեևի «Երիտասարդ գվարդիա», Միխայիլ Շատրովի «Տեղատարափ անձրևների միջև», Մաքսիմ Գորկու «Եգոր Բուլըչով», Ֆեոդոր Գլադկովի «Ցեմենտ», Ալեքսանդր Օստրովսկու «Եկամտաբեր պաշտոն» և այլն։
«Իսկ արշալույսներն այստեղ խաղաղ են» և «Հավերժական կրակ» ներկայացումների համար Ամերբեկյանի ղեկավարած ժողովրդական թատրոնն արժանացել է Նիկոլայ Օստրովսկու անվան մրցանակի։ 1974 թվականին Ֆեոդոր Գլադկովի «Ցեմենտ» բեմադրությամբ թատրոնը հանդես է եկել Մոսկվայի կենտրոնական մանկական թատրոնի բեմում։ Թատրոնը ներկայացումներով բազմիցս հանդես է եկել Կրասնոդարում, Գելենջիկում, Անապայում, Կուբանի Սլավյանսկում։


== Հիշատակ ==
Այժմ Նովոռոսիյսկի քաղաքային դրամատիկական թատրոնը կոչվում է Վլադիմիր Ամերբեկյանի անունով։
2018 թվականի օգոստոսին Նովոռոսիյսկի քաղաքային գեղարվեստական խորհուրդը հաստատել է քաղաքային դրամատիկական թատրոնի ճակատին փակցվելիք Ամերբեկյանի հուշատախտակի նախագիծը։ Նրա հեղինակը հայ քանդակագործ Նիկոլայ Ջանյանն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Амербекян, В. Подсказано жизнью : народному театру — 20 лет / В. Амербекян // Новороссийский рабочий. — 1979. — 7 июня.
Амербекян, В.  Десять творческих лет : о Новороссийском народном театре / В. Амербекян // Новороссийский рабочий. — 1970. — 30 мая
Беседина, Т.  А вы знаете, из чего получается праздник?: Нескучный час с Владимиром Амербекяном / Т. Беседина // Новороссийский рабочий. — 1998. — 26 авг. — С. 8.
Беседина, Т. Амербекян занес копья над зрителем : Премьера спектакля «Ящерица» // Новороссийский рабочий. — 1998. — 15 апр.
Беседина, Т. «Народников» благословила Людмила Касаткина : народный театр им. Амербекяна принял участие в театрально-телевизионном фестивале городов-героев «Этот День Победы» в Москве / Т. Беседина // Новороссийский рабочий. — 2010. — 14 мая. — С. 14.
Гиреев, П. Премия — в память об отце : театральная премия им. В. Амербекяна / П. Гиреев // Новороссийский рабочий. — 2009. — 3 нояб. — С. 2.
Народный театр — яркий, как звезды // Кубанские новости. — 2013. — 27 марта. — С. 2.
От печали до радости : актер народного театра им. В. Амербекяна Илья Рагазинский // Новороссийский рабочий. — 2009. — 10 июля. — С. 15. — .
Решетняк, Л. Как новороссийский театр попал в журнал «Форбс» : Народный театр им. В. Амербекяна / Л. Решетняк // Кубанские новости. — 2011. — 9 дек. — С. 6.
Шалагина, Л. Любительский театр — дело профессионалов / Л. Шалагина // Кубанские новости. — 2012. — 27 сент.
Մուրգուկ

Մուրգուկ (ռուս.՝ Мургук), գյուղ Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Սերգոկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1654 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դաութլի

Դաութլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 168 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Շվեյցարիայի Օլիմպիական կոմիտե

Շվեյցարիայի Օլիմպիական կոմիտե (անգլ.՝ Swiss Olympic Association), Շվեյցարիայի ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել և դարձել է ՄՕԿ-ի անդամ 1912 թվականին։ Գրասենյակը գտնվում է Բեռնում։


== Տես նաև ==
Շվեյցարաին Օլիմպիական խաղերում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մեծամոր պատմահնագիտական արգելոց-թանգարան

Մեծամոր հնագույն ամրոց-բնակատեղին համաշխարհային մշակույթի յուրահատուկ հուշարձաններից է։ Գտնվում է Երևան քաղաքից 35 կմ հարավ-արևմուտք, Մեծամոր գետի ափին, Տարոնիկ գյուղի մոտ։ 1965 թվականից մինչև այժմ Մեծամորում պարբերաբար պեղումներ են կատարվում։ Պեղված մշակութային շերտերը վերաբերում են բրոնզի և երկաթի պարբերաշրջաններին։


== Պատմություն ==
Պեղված նյութերը վկայում են, որ բրոնզի դարաշրջանում (մ.թ.ա. IV-II դդ․) Մեծամորը մշակույթի ծաղկուն կենտրոն էր։ Բավականին լավ պահպանվել է պղնձաձուլարանի ամբողջ համակարգը՝ հնոցներն ու հալոցը, որոնք կառուցվել են ժայռերի մեջ։ Գիտնականները պարզել են, որ Մեծամորը եղել է խոշոր բնակատեղի, որը զբաղեցրել է 10․5 հա տարածք, ունեցել է կիկլոպյան պարսպով շրջապատված միջնաբերդ և զիկուրատ՝ «աստղադիտարան»։
Վաղ երկաթի շրջափուլում (մ.թ.ա. XI-IX դդ․) Մեծամորը քաղաք էր։ Այն Արարատյան դաշտի արքունի քաղաքներից էր և հանդիսանում էր կարևոր վարչաքաղաքական ու մշակութային կենտրոններից մեկը։ Միջնաբերդը, «աստղադիտարանը» և բնակավայրերը զբաղեցնում էին շուրջ 100 հա տարածք։ Ամրոցում են կենտրոնացվել պալատական շինությունները, արտադրական համալիրները և տաճարական համալիրը՝ յոթ սրբատեղիներով։ Միջնաբերդից 0․5 կմ հյուսիս-արևելք տարածվող դամբարանադաշտում պեղվել են կարմիր սուֆակերտ կրոմլեխներով օղակված հսկայածավալ դամբարաններ։ Այստեղ են թաղվել ցեղային առաջնորդները, նրանց պատվին զոհաբերվել և թաղվել են նաև շատ նժույգներ, շներ, մանր և խոշոր եղջերավոր անասուններ և նույնիսկ ստրուկներ և ծառաներ։ Դամբարաններում թաղված առարկաններից ուշագրավ են հատկապես քանդականախշ փայտե զարդատուփերը, կիսաթանկարժեք քարերից, ոսկուց, արծաթից պատրաստված պերճանքի առարկաները և ջնարակված կավամանները։
Հայտնաբերված իրերի շարքում ամենանշանավորը բաբելոնյան թագավոր Ուլամ Բուրարիաշի ագաթից պատրաստված գորտ-կշռաքարն է (մ.թ.ա. XVI դար), մեկ այլ բաբելոնյան տիրակալ Կուրիգալզուին պատկանող եգիպտական հիերոգլիֆ տեսքով սարդոնիքսե կնիքը (մ.թ.ա. XV դար)։ Այս գտածոները վկայում են, որ Մեծամորը հնագույն ժամանակներից ի վեր եղել է առևտրական ճանապարհների խաչմերուկ, որոնք անցել են Արարատյան դաշտով և կապել են իրար Հյուսիսային Կովկասը և Առաջավոր Ասիան։
«Մեծամոր» պատմահնագիտական արգելոց -թանգարանը բացվել է 1968 թվականին։ Ներկայումս այն գործում է «Պատմամշակութային արգելոց -թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի կազմում։


== Ժառանգություն ==
Թանգարանում հավաքվել և ցուցադրվել են հուշարձանից պեղված 27 000 -ից ավելի առարկաներ։ Առաջին հարկում ցուցադրվում են ամրոցում և դամբարանադաշտում հայտնաբերված նյութերը, որոնք վերաբերում են վաղ բրոնզի շրջանից մինչև ուշ միջնադար։ Երկրորդ հարկում ներկայացված են հնագույն Մեծամորի արհեստներն ու ծեսերը։ Նկուղային հարկում գտնվում է հատուկ զետեղարանը, ուր ներկայացված են Վանի թագավորության շրջանի ոսկե, արծաթե, սաթե, կիսաթանկարժեք քարերից պատրաստված եզակի մշակութային արժեքներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ- պաշտոնական կայք։
Ուրբինոյի համալսարան

Կառլո Բոյի անվան Ուրբինոյի համալսարան (իտալերեն՝ Università degli Studi di Urbino Carlo Bo), Իտալիայի բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, որը տեղակայված է Մարկե վարչական մարզի Ուրբինո քաղաքում։


== Պատմությու ==
Ուրբինոյի համալսարանը հիմնադրվել է 1506 թվականին Ուրբինոյի դուքս Գվիդոբալդո դա Մոնտեֆելտրոյի՝ լուսավորության և արվեստի հայտնի հովանավորի օրոք։ Հաջորդ տարի համալսարանի ստեղծումը հաստատել է Հռոմի պապ Հուլիոս երկրորդի հատուկ բուլլայում ՝ Ad Sanctam Beati Petri Sedem Divina Dispositione Sublimati։ Սկզբնապես Ուրբինոյում սովորում էին միայն բժիշկները, բայց արդեն 16-րդ դարի երկրորդ կեսից այստեղ դասավանդում էին հռոմեական իրավունք և ազատ արվեստներ (հռետորաբանություն, տրամաբանություն և այլն)։
Իտալիայի միավորումից հետո Ուրբինոյի համալսարանը ստացել է ազատի կարգավիճակ։ 2003 թվականին այն կոչվել է 1947-2001 թվականների ռեկտոր Կառլո Բոյի (1911-2001) անունով, որը շատ բան է արել համալսարանի ավանդույթների պահպանման և զարգացման համար։
Այսօր համալսարանի մասնաճյուղերը տեղակայված են Պեզարոյում և Ֆանոյում (քաղաքներ Մարկեում), որոնցում սովորում են մոտավորապես 400 մարդ։


== Կառուցվածք ==
Ուրբինոյի համալսարանի կազմում այսօր մտնում են 10 ֆակուլտետ`

Բնական գիտությունների
Օտար լեզուների և գրականության
Բժշկական
Մանկավարժական
Քաղաքական գիտությունների
Իրավունք
Սոցիալագիտության
Ֆիզկուլտուրայի և սպորտի
Փիլիսոփայության
ՏնտեսականՖակուլտետներում սովորում են ավելի քան 13 հազար ուսանող Իտալիայի տարբեր մարզերից։ Ամեն տարի իրավական ֆակուլտետում անցկացվում է եվրոպական իրավունքի միջազգային սեմինարը, որն ունի կեսդարյա պատմություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт университета (իտալ.)
Радио университета Урбино
Կլիմենկի (գյուղ, Զենկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿլիմենկիԿլիմենկի (ուկրաիներեն՝ Клименки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կլիմենկի գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,479 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,53 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քիրի լը Սեկ

Քիրի լը Սեկ (ֆր.՝ Quiry-le-Sec), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 304 մարդ, բնակչության խտությունը` 44.19 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.88 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 95 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 26 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 171 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 130-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 41։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,0 %։ 130 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 121 անձ (66 տղամարդ և 55 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (3 տղամարդ և 6 կին)։ 41 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Առևտրի համաշխարհային կենտրոն 1

Առևտրի համաշխարհային կենտրոն 1 (1 World Trade Center), առավել հայտնի է որպես Ազատության աշտարակ, գտնվում է Նյու Յորքի Մանհեթեն թաղամասում։ Այն հանդիսանում է Նյու-Յորքի ամենաբարձր կառույցը՝ գերազանցելով Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգին, ինչպես նաև արևմտյան կիսագնդի ամենաբարձր և ամբողջ աշխարհում բարձրությամբ չորրորդ երկնաքերը։ Կառուցման աշխատանքները մեկնարկել են դեռևս 2006 թվականի ապրիլի 27-ին և ավարտվել են 2013 թվականի մայիսի 10-ին. 541 մետր բարձրությամբ շենքը դարձավ ԱՄՆ-ի ամենաբարձր կառույցը։ Բացումը տեղի է ունեցել 2014 թվականին։ Շինության ընդհանուր մակերեսը կազմում է 242 000 քառակուսի մետր, իսկ բարձրությունը՝ 541 մետր։ Շինության բարձրությունը (1776 ֆուտ) ունի սիմվոլիկ նշանակություն. 1776 թվականին ընդունվեց Միացյալ Նահանգների անկախության հռչակագիրը։ Շինության արժեքը գնահատվում է 3.9 միլիարդ ամերիկյան դոլար։
Ազատության աշտարակի կառուցման գաղափարը ծագել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո, որի ժամանակ ավերվեցին Առևտրի համաշխարհային կենտրոնի զույգ աշտարակները։ Երկնաքերը ներկայումս գտնվում է հենց այդ աշտարակների տեղում։ Նրա հետ միասին կառուցվել է հուշահամալիր՝ նվիրված 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչության զոհերի հիշատակին։ Հուշահամալիրի բացումը տեղի է ունեցել 2011 թվականին նախագահներ Բարաք Օբամայի և Ջորջ Բուշ կրտսերի (ում նախագահության օրոք տեղի էր ունեցել ահաբեկչությունը) ներկայությամբ։
Ազատության աշտարակի կառուցման համար օգտագործվել է երկաթբետոն, պողպատ և ապակի։ Այն ունի 104 վերգետնյա և 5 ստորգետնյա հարկ։ Չնայած կառուցման աշխատանքները սկսվել էին 2006 թվականի ապրիլի 27-ին, երկնաքերը 0 մ բարձրությունը հաղթահարել է 2008 թվականի մայիսի 17-ին։


== Կառուցման ժամանակագրություն ==
2008 թվականի օգոստոսի 1-կառույցի բարձրությունը կազմեց 8 մետր
2009 թվականի փետրվարի 11-32 մետր
2010 թվականի փետրվարի 10-ստորին պողպատյա կառույցի կառուցման ավարտը, որն ուներ խորանարդի ձև. շինության բարձրությունը գերազանցեց 61 մետրը
2010 թվականի ապրիլ-կառուցվեց 26 հարկ
2010 թվականի հոկտեմբեր-44 հարկ
նոյեմբերի 17-կառուցվեց 48 հարկ. շինության բարձրությունը հասավ 171 մետրի
դեկտեմբերի 16-52 հարկ. երկնաքերի բարձրությունը կազմեց գրեթե 183 մետր
2011 թվականի հունվար- հաղթահարվեց 210 մետր նշակետը
մայիսի 10-կառուցվեց 65 հարկ
սեպտեմբերի 24-84 հարկ
հոկտեմբերի 30-շինության բարձրությունը կազմեց 333 մետր
2012 թվականի ապրիլի 6-100 հարկ
2013 թվականի մայիսի 10-շինությունը հասավ նախագծված բարձրությանը, տեղադրվեց ծայրաձողը


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Կառույցի առաջին սյունը տեղադրելու ժամանակ նրան ամրացրել են ամերիկյան դրոշի մեծ պատկեր և գրություն՝ «Ազատության աշտարակ» (Freedom Tower)։ 2006 թվականի դեկտեմբերի 19-ին մի քանի մարդիկ նկատել են, որ սյունը տեղադրելուց հետո դրոշի՝ աստղերով կապույտ մասը հայտնվել է աջ կողմում, չնայած ըստ պետական օրենքի՝ այն միշտ պետք է լինի ձախ մասում։ Դրոշի պատկերը արագ հանվել է և դեկտեմբերի 23-ին փոխարինվել նոր, ճիշտ պատկերով։
Շենքի՝ երկաթբետոնից կառուցման գաղափարը տարաձայնությունների տեղիք է տվել։ Որոշ քննադատներ ենթադրեցին, որ աշտարակը ոչ թե ազատության, այլ վախի տպավորություն է առաջացնում, և այն անվանեցին «վախի աշտարակ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարսալֆորն

Մարսալֆորն (անգլ.՝ Marsalforn, մալթայերեն՝ Marsa el-Forn, անվանումը անգլերեն կրճատ գրվում է M'Forn), բնակավայր Մալթայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է Մալթայի կղզեխմբի մեծությամբ երկրորդ կղզու՝ Գոցոյի հյուսիսային մասում, Քբաջար ոչ մեծ ծովածոցի ափին։ Մտնում է Զաբուջ քաղաքային համայնքի կազմի մեջ։ Համարվում է Գոցո կղզու և ընդհանրապես Մալթայի Հանրապետության առավել սիրված հանգստավայրերից մեկը, որն իր ավազե լողափով, հյուրանոցների, սննդի և սպասարկման այլ օբյեկտների լայն ցանցով ու բարձրակարգ սպասարկմամբ գրավում է բազմահազար զբոսաշրջիկների ու հանգստացողների։


== Անվանումը ==
Մարսալֆորնը բարդ բառ է. առաջին արմատը՝  «Մարս»-ը, արաբերեն նշանակում է նավահանգիստ կամ ծովածոց։ Երկրորդ արմատի՝ «ֆորն»-ի ծագման առնչությամբ տարակարծություններ կան. այդ բառը արաբերեն և մալթայերեն «փուռ» է նշանակում։ Առավել հավանական է համարվում, որ բնակավայրի անվանման երկրորդ բաղադրիչ արմատը Գոնցա կղզու ձկնորսների խոսվածքում հանդիպող forna բառն է, որ նշանակում է ջրի փորած քարանձավ (Մարսալֆորնում այդպիսի մի քանի քարանձավ կա)։


== Պատմություն ==
Բնակավայրի պատմությունը սկիզբ է առնում հինհռոմեական ժամանակներից։ Մինչև 16-րդ դարը նրա նավահանգիստը ամենակարևորն է եղել Գոցա կղզում՝ ապահովելով հաղորդակցությունը Սիցիլիա կղզու և մայրցամաքի հետ։ Այստեղ են ժամանել ու բեռնաթափվել Սիցիլիայից եկող, սննդամթերքով ու անհրաժեշտ այլ ապրանքներով բեռնված նավերը։ Սակայն երբ հարևանությամբ կառուցվել է Մգար խոշոր նավահանգիստը, Մարսալֆորնի դերը կտրուկ նվազել է։ Մի քանի հարյուրամյակ եղել է պարզապես ձկնորսական մի ոչ մեծ գյուղ, մինչև որ 20-րդ դարի կեսերից վերափոխվել է առողջարանային գրավիչ քաղաքի։
2017 թվականին  իրականացվել է ալեհատի ստեղծման և լողափի ընդարձակման ծրագիրը։
2019 թվականի սկզբներին Գոցո կղզու վարչակազմի նախաձեռնությամբ նկարահանվել ու ցուցադրվել են կարճամետրաճ կինոնկարներ, որոնցում ներկայացված է, թե ինչ բարեփոխումներ են իրականացվելու Մարսալֆորնում ու նավահանգստում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Բուգայ Վտորիե

Բուգայ Վտորիե (ուկրաիներեն՝ Бугаї Другі), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուգայ Վտորիե գյուղում բնակվում էր 62 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 344,44 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զեդա Լիա

Զեդա Լիա (վրաց.՝ ზედა ლია), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Ծալենջիխայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 320 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծալենջիխայից հեռու է 14 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 402 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քանաքեռի զինվորական եկեղեցի

Քանաքեռի զինվորական եկեղեցի, եկեղեցի Երևանի Քանաքեռ թաղամասում։ Կառուցվել է 1913 թ. պոլտավյան առաջին վաշտի համար, որը տեղակայված էր Երևանի ծայրամասերից մեկում։ Գտնվել է Զաքարիա Քանաքեռցու փողոց, ճարտարապետը Վասիլի Միրզոյանն էր։


== Ճարտարապետություն ==
Եկեղեցու շուրջը կառուցվել է զորամասի համալիրը։ Նախագծի պատկերը ձգված ուղղանկյուն է։ Հարավ-արևմուտքից դեպի աղոթասրահ են ձգվում նախասրահը և գլխավոր գավիթը։ Մյուս երկու գավիթները կառուցված են եղել աղոթասրահի հակադիր` հյուսիս-արևմտյան և հարավ-արևելյան կողմերում։
Զանգակատունը գտնվել է նախասրահի դիմաց բարձրացված քառալծվածքի վրա։
Շենքի ճակատային մասի գեղարվեստական ձևավորումն արվել է ժամանակակից ոճով՝ ռուսական ճարտարապետության զարդաքանդակների օրինակով։
Հարթ պատերի վրա իրենց չափերով ու մշակվածությամբ առանձնանում են ուղղանկյուն լուսամուտները։ Պատերի վերին հատվածով անցնում է դեկորատիվ գոտի, որի տակ երևում է նկարազարդված քիվ։
Հայաստանում ռուսական ուղղափառ եկեղեցիներն առանձնանում են իրենց ծագումնաբանական յուրահատկություններով։ Ի տարբերություն հայկական եկեղեցիների վեհ ձևերի, ռուսական եկեղեցիներն աչքի են իրենց նրբագեղ զարդաքանդակներով։


== Ավերում ==
Քանաքեռի ռուսական եկեղեցին այժմ ավերված է։ Նախագծի ճարտարապետ Վասիլի Միրզոյանը թաղված է եղել եկեղեցու բակի տարածքում (1925 թվական), սակայն գերեզմանոցի վերակառուցման ժամանակ նրա շիրիմը ոչնչացվել է։ Ոչնչացել եննաև մի շարք սպաների շիրիմներ, ովքեր սպանել են բոլշևիկների կողմից 1921 թվականին Երևանի բանտում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
М. Гаспарян, Архитектура Еревана XIX-Начала XX века, Ереван, 2008, Издательство «Ушардзан»
Եվրոպայի ինֆորմատիկայի պատանեկան օլիմպիադա

Եվրոպայի ինֆորմատիկայի պատանեկան օլիմպիադա (ԵվԻՊՕ) (անգլ.՝ (eJOI) European Junior Olympiad in Informatics), մինչև 15 տարեկան դպրոցականների միջև ամենամյա մրցույթ ինֆորմատիկա առարկայից։ ԵվԻՊՕ-ն առաջին անգամ անց է կացվել 2017 թվականին։


== Մրցույթի կառուցվածքը ==
Մրցույթը անց է կացվում Ինֆորմատիկայի միջազգային օլիմպիադայի (ԻՄՕ) կանոնների համաձայն։ Մրցույթը բաղկացած է երկու օրից, որոնցում մասնակիցներին առաջարկվում է լուծել և գրել ալգորիթմական խնդիրների համար ծրագրեր՝ երեք խնդիր չորս ժամվա ընթացքում։ Մասնակիցները մրցում են անհատապես, յուրաքանչյուր երկրից կարող են մասնակցել ոչ ավել, քան չորս մասնակից։ Յուրաքանչյուր մասնակից լուծում է խնդիրները ինքնուրույն, օգտվելով մի համակարգչից։ Խնդիրները լուծելու համար անհրաժեշտ է գրել ծրագիր C, C++ կամ Pascal լեզուներով։ Մրցույթից հետո ծրագիրը գնահատվում է այն գաղտնի թեստերով անցկացնելու արդյունքում։ Երկու օրերի արդյունքում յուրաքանչյուր մասնակցի ստացված միավորները գումարվում են առանձին-առանձին։ Պարգևատրման արարողության ժամանակ մասնակիցները պարգևատրվում են ըստ վարկանիշի, որը ձևավորվում է հավաքված միավորների գումարի հիման վրա։


== Անցած օլիմպիադաները ==


== Առաջիկա օլիմպիադաները ==


== Հայաստանի մասնակիցների արդյունքներն ԵվԻՊՕ-ում ==
Հայաստանը առաջին իսկ տարվանից՝ 2017 թ․-ից մասնակցել է ԵվԻՊՕ-ին։ Հայաստանյան թիմերը արժանացել են 2 ոսկե, 4 բրոնզե մեդալների։


== Ծանոթագրություններ ==
Պյոտր Չաադաև

Պյոտր Յակովլևիչ Չաադաև (մայիսի 27 (հունիսի 7), 1794 կամ 1794, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 14 (26), 1856 կամ 1856, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն), ռուս մտածող, հրապարակախոս։
Ծնվել է ազնվական ընտանիքում։ 1808-1811 թվականներին սովորել է Մոսկվայի համալսարանում։ Մասնակցել է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմին և ռուսական բանակի 1813-1814 թվականների արտասահմանյան արշավանքներին։ 1816 թվականից Ալեքսանդր Պուշկինի մտերիմ բարեկամն էր 1819 թվականից դեկաբրիստների գաղտնի ընկերությունների անդամ էր։ 1823 թվականին մեկնել է արտասահման (եղել է Գերմանիայում, Անգլիայում, Ֆրանսիայում), ծանոթացել է Ֆ․ Շևինգի, Ֆ․ Լամեննեի հետ, որոնց կրոնափիլիսոփայական հայացքները խորապես ազդել են Չադաևի վրա։ 1882 թվականին վերադարձել է Ռուսաստան։ 1829-1831 թվականներին գրել է «Նամակներ պատմության փիլիսոփայության մասին» (ֆրանս․, հայտնի է «Փիլիսոփայական նամակներ» անվամբ) երկը, որտեղ քննադատել է ռուսական ինքնակալությունը, ճորտատիրությունը։ Նամակներից առաջինի հրապարակման (1836 թվականի) համար (որն առաջացրել է իշխանությունների դժգոհությունը) «Տելեսկոպ» ամսագիրը փակվել է, իսկ Չաադաևը հայտարարվել խելագար և ընդմիշտ զրկվել հրատարակվելու իրավունքից։ «Խելագարի ջատագովություն» (1837 թվականի) երկում Չ․ հույս է հայտնել Ռուսաստանի պատմական ապագայի նկատմամբ։ Չադարին մեծապես ազդել է արևմտականների և սլավոնաֆիլների վրա, նպաստել Ա․ Գերցենի, Վ․ Բելինսկու, Մ․ Բակունինի, Յու․ Աամարինի, Կ․ Կավելինի և ուրիշների հոգևոր ձևավորմանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Соч․ и письма, под ред․ М․ Гершензона, т․ 1—2, М․, 1913—1914․ Лебедев А․ А․, Чаадаев, М․, 1965․
Ջեյմս Ուայթ

Ջեյմս Ուիլյամ IV Ուայթ (անգլ.՝ James William IV White, հոկտեմբերի 21, 1982(1982-10-21), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը հանդես է գալիս «Բենդետո XIV Ցենտո» բասկետբոլային ակումբի կազմում։


== Կենսագրություն ==
2010 թվականի Ռուսաստանի գավաթի եզրափակչից առաջ անցկացված սլեմ դանկերի մրցույթի ժամանակ ճանաչվել է հաղթող։
2012 թվականի հուլիսի 11-ին Ուայթը պայմանագիր է կնքել «Նյու Յորք Նիքս» ակումբի հետ։
Նոր BIG3 լիգայում, որը մեկնարկել էր 2017 թվականի ամռանը, հանդես է գալիս «Trilogy» ակումբի կազմում։


== Կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== NBA ===


==== Ամենամյա մրցաշրջան ====


==== Փլեյ Օֆ ====


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը NBA.com կայքում
Էջը «Սպարտակ» բասկետբոլային ակումբի կայքում
Պրիապատիուս

Պրիապատիուս, Պարթևաստանի արքա մ.թ.ա. 191-176 թթ., Արշակունի հարստությունից։ Պարթևական արքաներ՝ Հրահատ Ա-ի (մ.թ.ա. 176–171), Միհրդատ Ա-ի (մ.թ.ա. 171–138) և Արտավան Բ-ի (մ.թ.ա. 138–124) հայրը։ Նրա գահակալության մասին անտիկ աղբյուրներում տվյալներ չեն պահպանվել։
Պոնյատովկա (այլ կիրառումներ)

Պոնյատովկա, կարող է վերաբերել՝

Պոնյատովկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Պոնյատովկա - կայարան Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Եզդեցկոե (գյուղ, Վելիկա-Պիսարևկայի շրջան)

Եզդեցկոե (ուկրաիներեն՝ Їздецьке), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Եզդեցկոե գյուղում բնակվում էր 286 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալեքսեյ Ավերյանով

Ալեքսեյ Անատոլևիչ Ավերյանով (մայիսի 28, 1985(1985-05-28), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող, կիսապաշտպան։ Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության  2013-14 թվականների մրցաշրջանի կիսաեզրափակչի մասնակից։
Ալեքսեյը «ԲԿՄԱ» և «Սմենա» մոսկովյան ֆուտբոլային ակումբների սան է։ Ավերյանովը սկսել է իր պրոֆեսիոնալ կարիերան 2006 թվականին «Տորպեդո ՌԳ» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։


== Կենսագրություն ==


=== Ակումբային կարիերա ===


==== Վաղ տարիներ ====
«ԲԿՄԱ» և «Սմենա» մոսկովյան ֆուտբոլային դպրոցների սանն է։ Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել հինգ տարեկան հասակից։ Ֆուտբոլիստի պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Տորպեդո-ՌԳ»-ում 2006 թվականին։ Այդ ակումբի կազմում Ալեքսեյն անցկացրել է 90 հանդիպում և դարձել է ինը գոլի հեղինակ։ 2009 թվականի մրցաշրջանի սկզբում նա համալրում է ռուսական լիգայում հանդես եկող «Գուբկին» ակումբի կազմը, սակայն մրցաշրջանի ավարտից հետո նա լքում է ակումբը՝ դառնալով «Պոդոլիե» մերձմոսկովյան ակումբի ֆուտբոլիստը։ Առաջնությունում ֆուտբոլիստը մասնակցելով 18 խաղի դառնում է 12 գոլի հեղինակ։


==== «Սպարտակ-Նալչիկ» ====
Այդ ցուցանիշը հավանության է արժանանում Կաբարդինո-Բալկարիայի սելեկցիոներների կողմից և 2013 թվականի փետրվարի 15-ին նա պայմանագիր է կնքում ազգային ֆուտբոլային լիգայում հանդես եկող Նալչիկի «Սպարտակի» հետ։ Ալեքսեյը նոր ակումբի կազմում նշում է իր նորամուտը մարտի 11-ին առաջնության 23-րդ տուրի շրջանակներում կայացած «Մետալուրգի» դեմ խաղում։ Ապրիլի 9-ին Ալեքսեյը աչքի է ընկնում «Վոլգարյայի» դեմ խաղում հեղինակած իր գոլով։ «Սպարտակի» կազմում Ավերյանովն անցկացնում է 27 հանդիպում և դառնում է հինգ գոլի հեղինակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լյուզինի

Լյուզինի (ֆր.՝ Lusigny), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Շևան կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մուլեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03156։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 1581 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 1027 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 787-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 240-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 76,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 73,3 %)։ 787 աշխատունակ բնակիչներից 750-ը աշխատում էին (381 տղամարդ և 369 կին), անաշխատանք էին 37-ը (14 տղամարդ և 23 կին)։ 240 անգործունակ մարդկանցից 69-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 117-ը թոշակառու, 54-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի
Քահանայի տունը
Պոմե դղյակ
Օրվալե դաստակերտ
Ֆուժի դղյակ
Մորանս մարզադաշտ


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Լյուզինի» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-29-ին։ Վերցված է 2012-7-22 
«Լյուզինի» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Բոլշոե Վերևո

Բոլշոե Վերևո (ռուս.՝ Большое Верево), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 121 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սորբե (կոմունա)

Սորբե  (ֆր.՝ Sorbais), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Վերվեն։
INSEE կոդը՝ 02728:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 272 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 180 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 129 -ը տնտեսապես ակտիվ էին, 51 -ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 71,7 %, 1999 թվականին եղել է 64,3 %)։ 129 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 119 -ը (62 տղամարդ և 57 կին), գործազուրկ էին 10 մարդ (7 տղամարդ և 3 կին)։ 51 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ,24 -ը՝ թոշակառուներ, 14-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Սորբե (ֆր.)
Հորիզոն (թերթ, Մոնրեալ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հորիզոն (այլ կիրառումներ)Հորիզոն, հասարակական-քաղաքական, մշակութային շաբաթաթերթ։ ՀՀԳ Կանադայի շրջանի պաշտոնաթերթ։ Լույս է տեսնում 1979 թվականից, Մոնրեալում՝ հայերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն։
Անդրադառնում է սփյուռքի և, ընդհանրապես, հայությանը հուզող հարցերին, հրատապ ու բազմաբնույթ տեղեկություններ հաղորդում հայ համայնքների մասին, մշտապես ուշադրության կենտրոնում պահում Հայաստանն ու Արցախը։ Ունի գրական հավելված։ Խմբագիր՝ Կիրո Մանոյան։
Հանաբուսա Իտտյո

Հանաբուսա  Իտտյո (ճապ.՝ 英 一蝶, ծննդյան անունը՝ Տագա Սինկո, 1652[…], Օսակա, Ճապոնիա և Կիոտո, Ճապոնիա - փետրվարի 7, 1724(1724-02-07)), ճապոնացի նկարիչ, գեղագիր և բանաստեղծ։ Սկզբում Հանաբուսա Իտտյոն գեղանկարչություն է սովորել Կանո դպրոցում,  վարպետ Կանո Յասունոբու մոտ, բայց հետագայում ամբողջությամբ մերժելով այդ ոճը դարձել է Նանգա դպրոցի այսպես կոչված բունձինգի (ճապ.՝ 文人画, «գիտնականների գեղանկարչություն») հետևորդ և փորձեց իր աշխատանքներում  ներկայացնել պատկերներ մարդկանց առօրյա կյանքից։ Ունեցել է նաև Տագա Տյոկո, Հիսիկավա Վաո և մի շարք այլ կեղծանուններ։


== Կենսագրություն ==

Հանաբուսա Իտտյոն ծնվել է 1652 թվականին Օսակայում, բժշկի ընտանիքում։ Ծննդյամբ նրա անունը եղել է Տագա Սինկո։ 15 տարեկանից նա սովորել է Կանո դպրոցում, Կանո Յասունոբուի մոտ, բայց անհայտ պատճառով երկու տարի հետո վարպետը նրան հեռացրել է դպրոցից։  Նա շարունակեց ուսումը Կանո դպրոցում, Տագա Տյոկո կեղծանվամբ, այդ ընթացքում նա ինտենսիվ ձևով զբաղվում էր պոեզիայով և գրում է հոքու, Կյոուն կեղծանվամբ։ Այդ ժամանակ նա ավելի շատ հայտնի էր որպես բանաստեղծ, քան նկարիչ։  Բանաստեղծի ուսուցիչը եղել է Մացուո Բասյոն, նա զբաղվել է նաև գեղագրությամբ։ Հետագայում նա հրաժարվեց Կանոյի դպրոցի ոճից, հօգուտ սեփական ոճի, որը շուտով հայտնի դարձավ,  որպես Հանաբուսի դպրոց։  Հանաբուսա Իտտյոն (այդ ժամանակ դեռ Տագա Տյոկո) դարձավ շատ հանրաճանաչ,  շատ ժամանակակիցներ պատճենահանում էին նրա աշխատանքները, այդ պատճառով էլ մեր ժամանակներում պահպանվել են ինչպես բնօրինակները, այնպես էլ նմանակումները։
1693 թվականին նկարիչը բանտարկվեց, բայց երկու ամիս անց ազատ արձակվեց։ 1698 թվականին նկարչին աքսորում են Միյակեձիմա կղզի, սյոգունի կոնկուբիններից մեկի ծաղրանկարի համար։  Նա այնտեղից կարողացավ վերադառնալ միայն 1710 թվականին։ Հենց այդ տարվանից  էլ  նա ստացավ Հանաբուսա Իտտյո նոր անունը։ Վերադառնալուց հետո իմացավ, որ ծնողները և Բասյոն մահացել են։ Որոշ ժամանակ անց նկարիչը կարողացավ վերականգնվել և վերադարձնել իր նախկին փառքը։
Իր ստեղծագործությունների մեծ մասում Հանաբուսա Իտտյոն պատկերել է քաղաքային կյանքի տեսարաններ «գիտնականների գեղանկարչության» ներկայացուցիչի տեսանկյունից։ Նրա սեփական ոճը Կանո դպրոցի և ուկիյո-է ոճերի սինթեզ էր, աշխատանքները «ավելի շատ բանաստեղծական և պակաս ֆորմալիստական էին,  քան Կանո դպրոցի ստեղծագործությունները և ներկայացնում էին Հենրոկու ժամանակաշրջանին բնորոշ «բուրժուական» ոգին»։ Ի տարբերություն ուկիյո-է ոճի նկարիչների, Հանաբուսա Իտտյոն չէր սահմանափակվում կուրտիզանուհիների և դերասանների պատկերմամբ, այլ ստեղծում էր աշխատանքներ սովորական քաղաքացիների պատկերներով։ Նրա աշխատանքների թվում կան ինչպես բանաստեղծական բնանկարներ, այնպես էլ երգիծական ստեղծագործություններ։
Վարպետի աշակերտներից էին նրա որդիները, Հանաբուսա Իտտյո II-ը և Սավակի Սուուսին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Lane, Richard. (1978).  Images from the Floating World, The Japanese Print. Oxford: Oxford University Press. 9780192114471; OCLC 5246796
Bridge of dreams: the Mary Griggs Burke collection of Japanese art, a catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Hanabusa Itchō (see index)
Short biography of Hanabusa Itcho - Jyuluck-Do Corporation
Կալաշնիկի (այլ կիրառումներ)

Կալաշնիկի, կարող է վերաբերել՝

Կալաշնիկի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում
Կալաշնիկի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
Բակտերիակրություն

Բակտերիակրություն, վիրուսակրություն, մարդու օրգանիզմում բակտերիաների, վիրուսների և վարակիչ հիվանդությունների այլ հարուցիչների առկայությունը առանց հիվանդության ակնհայտ դրսևորումների։ Առավել հաճախ նկատվում է վարակիչ հիվանդություններ (որովայնային տիֆ, դիֆթերիա, դիզենտերիա և այլն) կրած անձանց օրգանիզմում։ Վարակակրությունը կարող է տևել մի քանի օրից մինչև մի քանի ամիս, հազվադեպ տարի (քրոնիկական վարակակրություն)։
Հարուցիչներն՝ արտաթորանքների հետ ընկնելով արտաքին միջավայր, կարող են վարակի աղբյուր հանդիսանալ շրջապատող անձանց համար, ուստի մի շարք հիվանդությունների ժամանակ հիվանդանոցի վարակիչ բաժանմունքից դուրս գրվելուց առաջ հարկավոր է հիվանդին ենթարկել բակտերիաբանական հետազոտության։ Սննդի, մանկական և դրանց հավասարազոր հիմնարկներում աշխատողներին և երեխաներին (աղիքային և այլ վարակիչ հիվանդություններ կրած) աշխատանքի կամ մանկական կոլեկտիվ ընդունելուց առաջ նույնպես ենթարկում են բակտերիաբանական հետազոտության։ Բակտերիակրության հայտնաբերման նպատակով հետազոտում են նաև համապատասխան հիմնարկներում առաջին անգամ աշխատանքի ընդունվողներին։


== Բուժում ==
Վարակակրության կանխարգելման միջոցառումներից են հիվանդությունների դեպքում բժշկին ժամանակին դիմելը և բուժման ու ռեժիմի վերաբերյալ նրա բոլոր ցուցումները կատարելը։ Շրջապատի անձանց վարակումը կանխելու նպատակով բակտերիակիրները և վարակիչ հիվանդություններ կրած անձինք պետք է մանրակրկիտ պահպանեն անձնական հիգիենայի կանոնները։
Ահմադ-Շահ Դուրանի

Ահմադ-Շահ Դուրանի  (احمد شاه دراني, 1722, Հերաթ - հոկտեմբերի 16, 1772(1772-10-16), Ղանդահար, Դուրանի կայսրություն), աֆղան զորավար, Աֆղանստանի շահ 1747 թվականից, աֆղանական պետության հիմնադիր։ Մասնակցել է Նադիր Շահի արշավանքներին, գլխավորել իրանական բանակի աֆղանական հեծելազորը։
1747 թվականին իր զորքով գնացել է Աֆղանստան, թագադրվել շահ։ Կատարել է հաջող արշավանքներ դեպի Հնդկաստան, Իրան, Հարավային Թուրքեստան։


== Գրականություն ==
Губар, Мир Гулам Мохаммед, «Ахмад-шах — основатель афганского государства», Москва 1959
Ганковский Ю. В. «Империя Дуррани», Москва 1958


== Արտաքին հղումներ ==
Invasions of Ahmad Shah Abdali Archived 2007-08-13 at the Wayback Machine.
Abdali Tribe History
Պիտեր (գյուղ, Արզամասկի շրջան)

Պիտեր (ռուս.՝ Питер), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի (Պիտեշտ)

Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի կամ Հայկական եկեղեցի (ռումիներեն՝ Biserica Armenească), Հայ առաքելական եկեղեցի Ռումինիայի Պիտեշտ քաղաքի Egalității փողոցի 43 հասցեում։ Այն նվիրված է Հովհաննես Մկրտչին։
1852 թվականին կառուցված եկեղեցին եռաթև է, վեցանկյուն սրունքով։ Եկեղեցին և նույն թվականին կառուցված նրա գրասենյակը Ռումինիայի մշակույթի և կրոնական գործերի նախարարության կողմից գրանցված է որպես պատմական հուշարձան։
2014 թվականին եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տ. Հեթում քահանա Թարվերդյանի և ծխական խորհրդի նախաձեռնությամբ, Պիտեշտի նախկին քաղաքապետ Տեոդոր Բենդիուկի օգնությամբ առաջին խաչքարն է կանգնեցվեցվել ցեղասպանության նահատակների հիշատակին։


== Ծանոթագրություններ ==
Զավադովկա (այլ կիրառումներ)

Զավադովկա, կարող է վերաբերել՝

Զավադովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում
Զավադովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում
Զավադովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում
Զավադովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանում
Թըլմիզ

Թըլմիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բշերիկի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լորագել

Լորագել (ֆր.՝ Lauraguel), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 552 մարդ, բնակչության խտությունը` 78.74 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.01 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 640 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 150 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 20 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 344 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 248-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 96։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,1 %։ 248 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 205 անձ (107 տղամարդ և 98 կին)։ Գործազուրկ են եղել 43 անձ (17 տղամարդ և 26 կին)։ 96 անաշխատունակներից 30-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 35-ը` թոշակառուներ, իսկ 31-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ռեոմյուրի ցուցնակ

Ռեոմյուրի ցուցնակ, գործնական ջերմաստիճանային ցուցնակ։ 1730 թվականին առաջարկել է ֆրանսիացի բնախույզ Ռ․ Ա․ Ռեոմյուրը (Reaumur, 1683-1757)։ Ռեոմյուրի ցուցնակի միավորը Ռեոմյուրի աստիճանն է (°R)։ 1°R հավասար է սառույցի հալման (0°R) և շրի եռման (80°R) կետերի ջերմաստիճանային միջակայքի 1/80 մասին, այ¬ սինքն՝ 1°R=1,25 °C (°C-ն ջերմաստիճանն է ըստ Ցելսիուսի ցուցնակի)։ Ռեոմյուրի ցուցնակը գործածությունից դուրս է եկել։
Էիլենջե

Էիլենջե, լեռներ Հայկական լեռնաշխարհում, Պոնտական լեռնահամակարգում, Գյաուրդաղ լեռան մի հատվածը։ Ձգվում է Գյումուշխանե քաղաքից 17 կմ հարավ։ Այստեղ է գտնվում Էիլենջեի լեռնանցքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պապին Պողոսյան

Պապին Պողոսյան (հունվարի 2, 1952(1952-01-02), Գեղհովիտ, Մարտունու շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգիչ։


== Կենսագրություն ==
Պապին Պողոսյանը ծնվել է ՀԽՍՀ Մարտունու շրջանի Գեղհովիտ գյուղում։
15 տարեկան հասակում մասնակցել է Սայաթ-Նովայի անվան երգի մրցույթին և արժանացել ոսկե մեդալի, ապա ձայնագրվել հայ մեծատաղանդ ռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլմում։ 1970-ական թվականներին սովորել է Երևանի Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի վոկալ-դասական բաժնում։ 1978 թվականից աշխատել է Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողովրդական գործիքների անսամբլում` որպես մեներգիչ։ Անսամբլի հետ ունեցած ավելի քան 100 ձայնագրությունները պահպանվում են Հայաստանի ռադիոյի ոսկե ֆոնդում։ Համագործակցել է Բոստոնի «Երևան» երգչախմբի և Հայաստանի Ռադիոյի սիմֆոնիկ-էստրադային ջազ նվագախմբի հետ։
1991 թվականին Մոսկվայում թողարկել է «Հավատքի երգ» ձայնասկավառակը։ Հայաստանի անկախացումից հետո, հայ երգը ներկայացրել է Միացյալ Ազգերի Կազմակերպությունում։ Արցախի պատերազմի տարիներին մի շարք բարեգործական համերգներ է ունեցել՝ օգնելու ազատամարտիկների ընտանիքներին։ 1995 թվականին առանձնացել է Մերանգուլյանի անվան նվագախմբից և ստեղծել ու ղեկավարում է «Վերածնունդ» ժողովրդական էստրադային անսամբլը։ Արժանացել է բազմաթիվ պետական պարգևների ու պատվոգրերի։ 1997 թվականին և 2001 թվականին Մոսկվայում արժանացել է «Ոսկե սկավառակ» մրցանակի։ Հանդիսացել է հայ գուսանների և կոմպոզիտորների երգերի առաջին կատարողը։ Եղել է Երևանի «Մշակույթ» համալսարանի մշակույթի բաժնի դեկանը։ Հյուրախաղերով եղել է աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։ Թողարկել է ավելի քան 10 ձայնասկավառակ, նկարահանել է մի շարք տեսահոլովակներ, որոնցից է «Երևանի սիրուն աղջիկ»-ը։ 2006 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ի Լոս Անջելես քաղաքում, որտեղ 2011 թվականին նկարահանել է «Ասա ընկեր» տեսահոլովակը։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ձայնասկավառակներ ===
Եղնիկի պես (1994)
Հայացքդ երկնային (1998)
Գանձազար (2000)
Բախտս սերն ե քո (2002)
Տարիներ հետո (2006)


=== Երգացանկ ===
Ալվան վարդ
Անջիգյար
Արարատյան դաշտի
Դու օրորա
Եկեք պարենք
Երևանի սիրուն աղջիկ
Հայ աղջիկ
Հայացքդ երկնային
Հայաստանի գյոզալները
Ջահել չես մնա պայքարի աղջիկ
Կարաբալա
Կուզես լինեմ
Մայրիկիս
Պոպուրի
Քո ծննդյան տոնին
Սիրո երգ
Տարիներ հետո
Տույ-տույ


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության Ոսկե մեդալ, 2016


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պապին Պողոսյան
Պապին Պողոսյան
Գնդապետին ոչ ոք չի գրում (ֆիլմ)

«Գնդապետին ոչ ոք չի գրում» (իսպ.՝ El coronel no tiene quien le escriba), մեքսիկացի ռեժիսոր Արթուրո Ռիպշտեյնի գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է կոլումբիացի գրող, Նոբելյան մրցանակակիր Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի համանուն վիպակի հիման վրա 1999 թվականին։ Սցենարը գրել է ռեժիսոր Արտուրո Ռիպշտեյնի կինը՝ Պաս Ալիսիա Գարսիադիեգոն, իսկ նրանց որդին՝ Գաբրիել Ռիպշտեյնը, հանդես է եկել որպես պրոդյուսեր՝ կատարելով նորամուտը այդ բնագավառում։


== Սյուժե ==
Հազարօրյա պատերազմի վետերան տարեց գնդապետը խղճուկ գոյություն է քարշ տալիս հիվանդ կնոջ հետ լատինաամերիկյան փոքրիկ քաղաքում։ Արդեն երկար տարիներ նա ապրում է այն հույսով, որ իրեն կվճարվի կառավարության խոստացած կենսաթոշակը և ամեն օր այցելում է փոստ՝ սպասելով երկար սպասված նամակին։ Հպարտությունը նրան թույլ չի տալիս օգնություն ստանալ որդու մարդասպանից և վաճառել Ագուստինին պատկանող մարտական աքաղաղը։
Ֆիլմի ու վիպակի սյուժեի միակ տարբերությունը գնդապետի որդու մահվան քաղաքական շեշտադրման հանելն է հեղինակների կողմից։ Ծերերի ճակատագրում իր մասնակցությունն ունի Խուլիան՝ աղջիկը, որի հետ Ագուստինի ծանոթությունն ի վերջո հանգեցրել էր ճակատագրական կրակոցի։


== Դերերում ==
Ֆերնանդո Լուխան – գնդապետ
Մարիսա Պարեդես – Լոլա
Սալմա Հայեկ – Խուլիա
Ռաֆայել Ինքլան – պադրե
Էռնեստո Յանես – Դոն Սաբաս
Դանիել Խիմենես Կաչո – Նոգալես
Էստեբան Սոբերանես – Հերման
Օդիեսո Բիչիր – բժիշկ


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
1999 – Կաննի կինոփառատոնՆերկայացվել է «Ոսկե արմավենու ճյուղի»
2000 – «Գոյա» մրցանակ
Ներկայացվել է մրցանակի Լավագույն սցենար անվանակարգում (Պաս Ալիսիա Գարսիադիեգո)
2000 – «Սանդենս» կինոփառատոն
Գովաբանական հիշատակում (Արտուրո Ռիպշտեյն)
Ֆիլմը Մեքսիկայի կողմից պաշտոնապես ներկայացվել է որպես օտարալեզու լավագույն ֆիլմ «Օսկար» 72-րդ մրցանակաբաշխության համար, սակայն անվանակարգ չի ստացել։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուազի

Ռուազի (ֆր.՝ Roizy), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 247 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.15 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.15 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 55 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 55 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 169 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 127-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 42։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,1 %։ 127 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 118 անձ (65 տղամարդ և 53 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (6 տղամարդ և 3 կին)։ 42 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Տոմաշպոլ (գյուղ, Խմելնիկի շրջան)

Տոմաշպոլ (ուկրաիներեն՝ Томашпіль), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1616 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տոմաշպոլ գյուղում բնակվում էր 595 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 247,92 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գիբսոն շրջան (այլ կիրառումներ)

Գիբսոն շրջան, կարող է վերաբերել՝

Գիբսոն շրջան - ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը
Գիբսոն շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
Խանակա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խանակա (այլ կիրառումներ)
Խանակա, խոնակո (պարսկերեն խանե՝ տուն, գա՝ վայր), Մերձավոր Արևելքում, Միջին Ասիայում, Ադրբեջանում (խանեգա) հյուրատան տիպ, որը բաղկացած էր խուցերից և մզկիթից։ Խանական սովորաբար դերվիշների օթևանն էր և սուֆիզմի պրոպագանդման վայրը։ Ստեղծվել է բուդդայական և մանիքեական ճգնավորների խուցերի օրինակով, հետագայում վերածվել մեծ կառույցների, նույնիսկ՝ համալիրների։ Երբեմն խանակաները ծառայում էին որպես պաշտպանված, ապահով կետեր քարավանային ճանապարհներին։
Այյուբյան սուլթանություն

Այուբյաններ (Էյուբյաններ) (արաբ․՝ الأيوبيون‎‎)` միջնադարյան մուսուլմանական դինաստիա Մերձավոր Արևելքում, ծագումով՝ քրդեր։ 1174 թ. Այուբյանների գլխավոր ճյուղը ղեկավարում էր Եգիպտոսում սուլթանի կոչումով։ Գլխավոր ճյուղը հանդիսանում էր սյուզերեն Պաղեստինում, Սիրիայում, Իրաքում, Արաբիայում և Փոքր Ասիայում իշխող երկրորդականի համար։ Ի սկզբանե եղել են Զանգիդների վասսալները Հալեպում։ 1174 թվականին Սալահ ալ-Դինի գլխավորությամբ անկախ են հռչակվել և սկսել են տարածքների ընդլայնման լուրջ աշխատանքներ։ Սալահ ալ-Դինը իրեն ենթակայացրեց Ֆաթիմյան խալիֆայությանը։ Հաղթանակներ տարավ խաչակիրների նկատմամբ։ 1238 թ. սուլթանությունը մասնատվել է։ 1250 թ. մամլուքները սպանեցին վերջին սուլթանին և անկախացան։ Այուբյանների սուլթանությունը բաղկացած է եղել շատ մասերից և դրանց բոլորի ղեկավարները ենթարկվել են սուլթանին։ Այուբյանների  ամենանշանավոր ղեկավարը համարվում է Սալահ ալ-Դինը։


== Գրականություն ==
Abulafia, David; McKitterick, Rosamond; Fouracre, Paul (2005), The New Cambridge Medieval History, Cambridge University Press, ISBN 0-521-36289-X, https://books.google.am/?id=bclfdU_2lesC&pg=RA1-PA616&dq=Nasir+Yusuf+killed++Mongols 
Angold, Michael, ed։ (2006), The Cambridge History of Christianity: Volume 5, Eastern Christianity, Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-81113-2, https://books.google.am/books?id=1xUV-nMxNGsC 
Ayliffe, Rosie; Dubin, Marc; Gawthrop, John; Richardson, Terry (2003), The Rough Guide to Turkey, Rough Guides, ISBN 1843530716
Շիրակի մարզի ամրոցների և բերդերի ցանկ

Ստորև ներկայացվում է Շիրակի մարզի բերդերի և ամրոցների ցանկը


== Տես նաև ==
ՀՀ վանական համալիրների ցանկ
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
ՀՀ տաճարների ու եկեղեցական համալիրների ցանկ
Արցախի վանական համալիրների ցանկ
Տավուշի մարզի ամրոցների և բերդերի ցանկ
Սիսիան համայնքի ամրոցների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Գելիեգենման

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գելիեգենման (այլ կիրառումներ)Գելիեգենման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում կամ Խուլփի գավառում։


== Պատմություն ==
1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բնակիչները կոտորվել ու տեղահանվել են։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը շերամապահությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վիչեն Ասլանյան

Վիչեն Ասլանյան (անհայտ, Ստամբուլ, Թուրքիա - 1942), հայ նկարիչ։
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Ստացել է նկարչական կրթություն և երկար տարիներ որպես նկարչության ուսուցիչ պաշտոնավարել է Պոլսի Էսայան, Մխիթարյան և Կենտրոնական վարժարաններում, ինչպես և Կալաթա-Սերայում։
Հետևել է գերազանցապես բնանկարչության։ Նրա նկարները առաջին անգամ ցուցադրվել են 1921 թ.-ին Պոլսում։ Մամուլը հիացմունքով է խոսել հատկապես մի քանի բնանկարների մասին, ինչպես «Թահտա Կալեի աղբյուրը», «Այա Սոֆիայի մի անկյունը», «Սուլթան Սելիմի դամբարանը» և այլն։


== Աղբյուրներ ==
Պոդոսուգի

Պոդոսուգի (ռուս.՝ Подосуги), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սլեմ դանկ

Սլեմ դանկ (անգլ.՝ Slam dunk, այլ անվանում՝ նետում վերևից), բասկետբոլում օգտագործվող նետման հնարք, որի ժամանակ գնդակը տիրող բասկետբոլիստը ցատկում է վերև և գնդակը մխրճում հակառակորդի զամբյուղի մեջ։ Դանկն իրացնելու համար մարզիկը կարող է օգտագործել ինչպես մեկ, այնպես էլ երկու ձեռքերը։ Հաջող իրացված դանկ նետումով հարձակվող թիմին բերում է 2 միավոր։ «Սլեմ դանկ» եզրույթն առաջին անգամ գործածել է «Լոս Անջելես Լեյքերսի» մեկնաբան Չիկ Հերնը, որից առաջ այն կոչվում էր dunk shot։
Սլեմ դանկ նետումները համարվում են առավել վստահելի (բարձր նետման արդյունավետություն ունեցող) նետումներից մեկը, ինչպես նաև միաժամանակ դասվում են առավել դիտարժան հնարքների շարքին։ Գոյություն ունեն բազմաթիվ սիրողական և պրոֆեսիոնալ մակարդակների սլեմ դանկ մրցույթներ՝ հանդիսատեսին զվարճացնելու համար։ Մրցույթներից առավել դիտարժանն է NBA-ի սլեմ դանկ մրցույթը, որն անցկացվում է «Բոլոր աստղերի ուիքենդի» շրջանակներում և նախորդում NBA-ի բոլոր աստղերի հանդիպմանը։ Սլեմ դանկ մրցույթների մասնակիցները պարտավորվում են որոշակի ժամանակահատվածում կատարել սլեմ դանկ նետումներ՝ օգտագործելով իրենց աթլետիզմը և երևակայությունը։
Սլեմ դանկն արգելված է եղել NCAA ուսանողական առաջնությունում 1967-1976 թվականներին, քանի որ Լոս Անջելեսի կալիֆորնյան համալսարանի բասկետբոլիստ Լյու Ալսինդորը (այժմ՝ Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար) չափազանց անկասելի էր այդ հնարքը կատարելիս։ Դանկ կատարելն արգելող օրենքն ավելի ուշ ստացավ «Լյու Ալսինդորի օրենք» անվանումը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Տուրնեֆոր

Տուրնեֆոր (ֆր.՝ Tournefort), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ շրջանի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցա շրջանի Վանս կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Վիլլար ս կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 10.13 կմ², բնակչությունը՝ 154 մարդ (2006) աճի միտումով։ 140 մարդ (2012), բնակչության խտությունը՝ 13.8 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 141 մարդ, 2012 թվականին՝ 140 մարդ
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 94 բնակիչներից 85-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 9-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 90.4 %, 1999 թվականին եղել է 64.3 %: Աշխատունակ տարիքի 85 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 79-ը (43 տղամարդ և 36 կին), 6 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (4 տղամարդ և 2 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 9 ոչ ակտիվ բնակիչներից աշակերտներ կամ ուսանողներ չեն եղել, 5-ը եղել են թոշակառուներ, իսկ 4-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով.:
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 51 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 120.0 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 18 հազար 692 եվրո.:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[Տուրնեֆոր կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք ](ֆր.)
Քամ

Քամ, ըստ աստվածաշնչի, Նոյի կրտսեր որդին։
Հոր մերկությունն անզգամորեն ծաղրելու համար իբր Նոյը Քամին և նրա սերնդին անեծքով հավետ դատապարտել է ծառայական խավի։ Քամի որդիներ Քուշը, Մեստրիմը, Փութը և Քանանը համարվել են քամյան ժողովուրդների (արաբներ, եթովպացիներ, եգիպտացիներ և այլն) նախահայրերը։