ՀՀ կենտրոնական բանկի այցելուների կենտրոն

ՀՀ կենտրոնական բանկի այցելուների կենտրոն (ԱԿ), ՀՀ Կենտրոնական բանկի գործունեությանը, դրամավարկային քաղաքականությանը, Հայաստանի դրամաշրջանառության պատմությանը, դրամանիշերի պատմությանը նվիրված կենտրոն, ինտերակտիվ թանգարան Երևանում։


== Պատմություն ==
Այցելուների կենտրոնի ստեղծման հայեցակարգը ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհուրդը հաստատել է 2007 թվականի դեկտեմբերին։ Փաստաթղթի մշակման համար ուսումնասիրվել է Մեծ Բրիտանիայի, Նիդերլանդների, Բելգիայի, Գերմանիայի, Չեխիայի, Ֆինլանդիայի, Լատվիայի կենտրոնական բանկերի նմանատիպ կառույցների ստեղծման փորձը, ինչպես նաև հաշվի են առնվել Հայաստանի առանձնահատկությունները։ 2008-2011 թվականներին իրականացվել է կենտրոնական բանկի շենքի պատմական հատվածի վերակառուցումը, ներկայացվող նյութերի (պատմության, ԿԲ  գործառույթները) վիզուալիզացում, ստեղծվել են մուլտիմեդիային գործիքները (տեսաֆիլմեր, տեսահոլովակներ, խաղեր)։ 
Այցելուների կենտրոնը բացվել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 20-ին։ Կենտրոնը տարեկան ունենում է 7,5 հազար այցելու, որը կհասնի տարեկան 10.000 այցելուի։


== Շենք ==

Կենտրոնը տեղակայված է 20-րդ դարի 1930-ական թվականներին կառուցված ԽՍՀՄ պետբանկի Հայաստանի մասնաճյուղի պատմական շենքում։ Զբաղեցնում է երկու հարկ՝ 500 քմ տարածքով։


== Կառուցվածք, ցուցադրություն ==
Ցուցադրությունում ներկայացված են 24 ստատիկ  վահանակներ, 2 ինտերակտիվ գոտիներ` դրամանիշերի ստուգման լաբորատորիա, բանկոմատ, 2 մուլտիմեդիա խաղեր,  ազգային դրամի պատմության մասին տեսաֆիլմ, Կենտրոնական բանկի պատմության և գործունեության մասին 2 տեսաֆիլմ, գների կայունությունը և ֆինանսական համակարգի գործունեությունը բացատրող մուլտֆիլմեր, ինչպես նաև թեմատիկ տեսահոլովակներ։ Էքսկուրսիաներն իրականացվում են հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն, ցուցադրությունը երկլեզու է` հայերեն և անգլերեն։

1. Հայաստանի դրամաշրջանառության պատմություն

Նախադրամային  շրջան
մ. թ. ա. III-I դդ. առաջին  հայկական մետաղադրամներ, Ծոփք և Կոմագենե
մ. թ. ա. I դ. – I դ. Տիգրան Մեծի  (մ. թ. ա. 95-55 թթ.) արծաթյա և պղնձյա դրամները, Արտաշեսյանների հարստություն
I-VII դդ.՝ Արշակունիների հարստություն, Հռոմեական, Պարթևական, Սասանյան  տիրակալների մետաղադրամներ
VIII – XIII դդ. Արաբական խալիֆայություն, Դվին, վրացի  արքաների մետաղադրամները
Բյուզանդիա, Բագրատունիների հարստություն  (IX- XI դդ.), Կյորիկե արքայի առաջին հայատառ գրառումներով պղնձյա մետաղադրամը
Կիլիկյան Հայաստան  XI – XIV դդ.
Մոնղոլալան  տիրապետության ժամանակաշրջան (XIII- XIV դդ.),  Անի
XV-XVIII դդ. Հայաստանը բաժանված է Պարսկաստանի և  Թուրքիայի միջև  (XV-XVIII դդ.)
XIX դ. սկիզբ  մինչև 1917 թ. Ռուսական կայսրություն, 1893 թվականին Էրիվանում բացվել է Ռուսաստանի կայսրության պետական բանկի մասնաճյուղը
1917-1918 թթ.՝ Անդրկովկասյան սեյմի բոներ, հայերեն գրառումներով առաջին թղթադրամները
1918-1920  թթ.՝ Հայաստանի առաջին Հանրապետության ռուբլիները
1921-1922 թթ.՝  Խորհրդային Հայաստան
1923-1924 թթ.՝  Անդրկովկասյան Ֆեդերատիվ միություն
1924-1991 (1993) թթ.՝ ԽՍՀՄ
1993 թ. նոյեմբերի 22-ին շրջանառության մեջ է դրվել ազգային արժույթը՝ դրամը / լուման2. ԿԲ հիմնական գործառույթները

Գների կայունության ապահովում (դրամավարկային քաղաքականություն, վերաֆինանսավորման /ռեպո տոկոսադրույք)
Գների կայունության ապահովում (սպառողական զամբյուղ)
Ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովում
Ֆինանսական համակարգ և վերահսկողություն. աջակից կառույցներ՝ Ֆինանսական համակարգի հաշտարար, ԱՔՌԱ վարկային բյուրո, Ֆինանսական դիտարկումների կենտրոն, Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամ
Վճարահաշվարկային համակարգի զարգացում
Արտաքին պահուստների կառավարում3. Հայաստանի Հանրապետության արժույթի թողարկում
4. Դրամանիշերի/թղթադրամների ստեղծման գործընթաց

Ներկայացված են ՀՀ ԿԲ  կողմից թողարկված բոլոր հուշադրամները և հուշամեդալները5. Դրամի պաշտպանական հատկանիշներ 
6. Կեղծարարությունը հանցանք է 
7. Խաղային գոտի ՝  feedback ստանալու համար 
8. Կինոսրահ  (25 նստատեղ) 
9. Գրադարան 
Այցելուների կենտրոնի գրադարանային ֆոնդը կազմում է մոտ 4000 գիրք հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն։ Գրադարանը նախատեսված է ոչ միայն Կենտրոնական բանկի աշխատակիցների, այլև տնտեսագիտական բուհերի ուսանողների և դասախոսների համար։ Նախատեսված է գրադարանի անդամակցությունը էլեկտրոնային գրադարաններին։
10. Վաճառասրահ


== Նպատակ և խնդիրներ ==
Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի Այցելուների կենտրոնի ստեղծման նպատակն է տարաբնույթ կրթական գործիքների՝ ստատիկ, թեմատիկ և ինտերակտիվ ցուցադրությունների միջոցով բարձրացնել հանրային իրազեկվածությունը ՀՀ կենտրոնական բանկի գործունեության և դերի վերաբերյալ։ Կենտրոնի հիմնական թիրախը բարձր դասարանների աշակերտներն են և ուսանողները, որոնց համար օրական երկու անդամ  կազմակերպվում են այցելություններ՝ 30-35 հոգանոց խմբերով։ Կենտրոն են այցելում նաև քաղաքացիներ, որոնք հետաքրքրված են դրամանիշերի պատմությամբ, Կենտրոնական բանկի գործունեությամբ, դրամավարկային քաղաքականությամբ։


== Միջոցառումներ ==
Այցելուների կենտրոնը տարեկան 1-2  արտագնա ցուցահանդեսներ է կազմակերպում  ՀՀ մարզերում, իրականացնում է հատուկ վերապատրաստման ծրագրեր դպրոցների ուսուցիչների համար, ունի հատուկ ծրագիր ՀՀ պաշտպանության նախարարության ուսումնական հաստատությունների սաների, կուրսանտների, սպայական անձնակազմի համար, համագործակցում է Ֆինանսական հաշտարարի  գրասենյակի, ԿԲ Ֆինանսական համակարգի ծառայություններից օգտվողների իրավունքների պաշտպանության և ֆինանսական կրթման կենտրոնի հետ, Ավանդների երաշխավորման հիմնադրամի հետ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՀՀ կենտրոնական բանկի այցելուների կենտրոնի պաշտոնական կայք էջ Archived 2015-04-28 at the Wayback Machine.
ՀՀ ԿԲ պաշտոնական կայք էջ