Կոնստանցիա Մոցարտ

Կոնստանցիա Մոցարտ (գերմ.՝ Maria Constanze Caecilia Josepha Johanna Aloisia), հունվարի 5, 1762(1762-01-05), Zell im Wiesental - մարտի 6, 1842(1842-03-06), Զալցբուրգ), երգչուհի, մեմուարիստ։ 
Կոմպոզիտոր Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի կինը, Կարլ Մարիա ֆոն Վեբերի զարմուհին։


== Կենսագրություն ==
Կոնստանցիան Ֆրանց Ֆրիդոլին Վեբերի ընտանիքի չորս աղջիկներից երրորդն էր։ Մեծացել է Մանհայմում, որտեղ հայրն աշխատում էր որպես թատրոնի կոնտրաբասիստ և հուշարար։ Մոցարտի հետ առաջին անգամ հանդիպել է թատրոնում 1777 թվականին, թեև այդ ժամանակ կոմպոզիտորը սիրահարվել է նրա ավագ քրոջը՝ Ալոիզիային, որը նույն թատրոնի նախկին օպերային երգչուհին էր։ 
Երկրորդ անգամ նրանք հանդիպել են 1781 թվականին, երբ Կոնստանտիայի ընտանիքը տեղափոխվել է Վիեննա։ Ալոիզան այդ ժամանակ արդեն ամուսնացած էր։ Մոցարտը որոշ ժամանակ ապրել է նրանց տանը, հետո բամբասանքների պատճառով ստիպված է եղել լքել նրանց, սակայն շուտով՝ 1782 թվականի օգոստոսի 4-ին, ամուսնացել է Կոնստանցիայի հետ՝ առանց ծնողների թույլտվությունը ստանալու։ Երաժշտագետները ընդունում են այն ազդեցությունը, որը Կոնստանցիան ունեցել է Մոցարտի ստեղծագործական ոգեշնչման վրա։
Մոցարտի հետ ավելի քան ութ տարվա համատեղ կյանքի ընթացքում Կոնստանցիան 6 անգամ երեխայի է սպասել, սակայն երեխաներից չորսը մահացել է մանուկ հասակում։ Բացի այդ, ամուսնության վերջին տարիներին նա տանջվել է հաճախակի ուղևորություններից և ֆինանսական խնդիրներից, իսկ 1791 թվականին՝ Մոցարտի մահից հետո, մենակ է մնացել երկու երեխաների և ամուսնու չվճարված պարտքերի հետ։ Կարիքից դրդված՝ նա քույրերի՝ Ժոզեֆայի և Ալոիզիայի հետ կազմակերպել է մի քանի համերգային շրջագայություն, որտեղ կատարվել են Մոցարտի ստեղծագործությունները, իսկ 19-րդ դարի վերջին վաճառել է Մոցարտի ստեղծագործությունների ձեռագրերը։
1809 թվականին Կոնստանցիան Բրատիսլավայում ամուսնացել է դանիացի դիվանագետ Գեորգ Նիկոլաուս Նիսենի հետ, որի հետ մեկ տարի անց մեկնել է Կոպենհագեն։ 1824 թվականի օգոստոսին զույգը տեղափոխվել է Զալցբուրգ, որտեղ Կոնստանցիան ամուսնու հետ սկսել է աշխատել Մոցարտի կենսագրության վրա։ Նիսենը մահացել է 1826 թվականին, իսկ Կոնստանցիան երկու տարի անց հրատարակել է կենսագրությունը։ Մոցարտի կյանքի և ստեղծագործության հետազոտողները չափազանց զգույշ են վերաբերում այդ կենսագրությանը․ Կոնստանցիան հակված էր Մոցարտի նամակներից ջնջել իրեն դուր չեկած հատվածները։ Կենսագրության մեջ ևս, ինչպես գրում է Ալֆրեդ Էյնշտեյնը, կային «լռության, կոծկումի և նույնիսկ կեղծիքի հատվածներ»։ Հենց Կոնստանցիային է պատկանում Մոցարտի կյանքի մի քանի ոչ ճշմարտանման անեկդոտ, որոնք նյութ են ծառայել նրա վաղ կենսագրությունների համար։
Կոնստանցիան թաղվել է Զալցբուրգի՝ Մոցարտների տոհմական դամբարանում։


== Կերպար կինոյում ==
«Ամադեուս» (1984)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Constantin von Wurzbach: Mozart, Constanze. In: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. Band 19, Verlag L. C. Zamarski, Wien 1868, S. 295—297.
Erich Valentin: Das Testament der Constanze Mozart-Nissen. Mit biographischen Notizen über Constanze und Georg Nikolaus Nissen. In: Neues Mozart-Jahrbuch. 2, 1942, ZDB-ID 206550-2, S. 128—175.


== Արտաքին հղումներ ==
Antonicek Th.։ «Nissen, Konstanze von»։ Österreichisches Biographisches Lexikon 1815-1950 [2003-]։ Վերցված է 2016-07-03 
«Mozart, Constanze»։ Landeskunde Entdecken Online - Baden-Württemberg (LEO-BW) [2015-]։ Վերցված է 2016-07-03 
«Mozart, Constanze»։ Bayerisches Musikerlexikon Online (BMLO) [2005-]։ Վերցված է 2016-07-03 
«Mozart, Constanze»։ Personendatenbank der Landesbibliographie Baden-Württemberg [2011-]։ Վերցված է 2016-07-03