Նախագահական ընտրություններ Բելառուսում (2020)

Բելառուսի Հանրապետության 2020 թվականի նախագահական ընտրություններ (բելառուս․՝ Выбары Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь 2020 года), Բելառուսի նախագահի վեցերորդ հերթական ընտրությունները, որոնք սպասվում են 2020 թվականի օգոստոսի 30-ից ոչ ուշ, մինչ այդ նախորդ ընտրությունները կայացել էին 2015 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։


== Նախապատմություն ==
Վեցերորդ նախագահական ընտրությունները տեղի կունենան երկու անգամ փոփոխված Սահմանադրության համաձայն՝ 1996 և 2004 թվականների հանրաքվեների ընթացքում։ 1996 թվականի նոյեմբերին կայացած առաջին նիստի ընթացքում տեղի է ունեցել նախագահի լիազորությունների ընդլայնում և երկպալատանի խորհրդարանի՝ Ազգային ժողովի ստեղծում։ 2004 թվականի երկրորդ հանրաքվեի արդյունքում Սահմանադրությունից հանվել է նախագահական ժամկետների սահմանափակումը։ Նախագահի պաշտոնը, ընդ որում, 1994 թվականին պաշտոնը ստանձնելուց հետո, զբաղեցնում է Ալեքսանդր Լուկաշենկոն, որը հաղթանակ է տարել 1994, 2001, 2006, 2010, 2015 թվականների ընտրություններում։ Սահմանադրական դատարանի, Գերագույն դատարանի և բոլոր մակարդակների մյուս դատարանների բոլոր դատավորներին նշանակում է Գերագույն դատարանի և մյուս դատարանների նախագահներից 6-ը։


== Ընտրական համակարգ ==
Բելառուսի Հանրապետության Սահմանադրության համաձայն՝ Բելառուսի Հանրապետության նախագահն ընտրվում է 5 տարի ժամկետով և պաշտոնը ստանձնում երդումից հետո (Սահմանադրության 81-րդ հոդված)։ Բելառուսի Հանրապետության նախագահի ընտրությունները նշանակվում են Բելառուսի Հանրապետության Ազգային ժողովի Ներկայացուցիչների պալատի կողմից ոչ ուշ, քան հինգ ամիս առաջ և անցկացվում են կիրակի՝ գործող նախագահի լիազորությունների ժամկետը լրանալուց ոչ ուշ, քան երկու ամիս առաջ (հոդված 81)։ Նախագահ կարող է ընտրվել 35 տարեկանից ոչ երիտասարդ, ընտրական իրավունք ունեցող և Բելառուսի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող Բելառուսի Հանրապետության քաղաքացին՝ ընտրություններից անմիջապես առաջ առնվազն տասը տարի (հոդված 80)։ Բելառուսի Հանրապետության նախագահի թեկնածու լինելու իրավունք չունի դատվածություն ունեցող քաղաքացին։
Նախագահի ընտրություններում քվեարկելու իրավունք ունեն 18 տարին լրացած Բելառուսի Հանրապետության քաղաքացիները։


== Նախընտրական իրավիճակ ==


=== Իրադարձությունների ժամանակագրություն ===
Մայիսի 8՝ Ազգային ժողովի ներկայացուցիչների պալատը նշանակել է նախագահական ընտրությունների անցկացման ամսաթիվը՝ 2020 թվականի օգոստոսի 9, ինչպես նաև առաջարկվել են օգոստոսի 16, 23 և 30 ամսաթվերը։
Մայիսի 15՝ թեկնածուների առաջադրման նախաձեռնող խմբերի գրանցման դիմումների ներկայացման վերջին օրն է, ներկայացվել է 55 դիմում, ինչը ռեկորդ է դարձել երկրի ինքնիշխանության ողջ պատմության ընթացքում։
Մայիսի 20՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի երեք նիստերի ընթացքում (մայիսի 15-ին, 19-ին և 20-ին) գրանցվել է 15 նախաձեռնող խումբ։
Մայիսի 22՝ կազմավորվել են տարածքային հանձնաժողովներ։
Մայիսի 29՝ Գրոդնոյում պիկետ է տեղի ունեցել, որի ընթացքում ձերբակալվել են Սվետլանա Տիխանովսկայայի նախաձեռնող խմբի առաջնորդ Սերգեյ Տիխանովսկին, ինչպես նաև ևս 9 մարդ, որոնց թվում եղել են Սվետլանա Տիխանովսկայայի նախաձեռնող խմբի ակտիվիստներն ու անդամները։ Ինչպես պարզաբանել են ՆԳՆ-ում, ձերբակալվել են անձինք, այդ թվում՝ նախկինում դատված անձինք, որոնք բազմիցս ենթարկվել են վարչական պատասխանատվության, որոնք բռնություն են կիրառել Լենինյան Ներքին գործերի վարչության միլիցիայի աշխատակիցների նկատմամբ՝ նրանց օրինական գործունեությանը խոչընդոտելու նպատակով։ Ձերբակալվածների թվում եղել է գոմելցի բլոգեր Սերգեյ Տիխանովսկին։
Հունիսի 5՝ տեղի է ունեցել ընտրական ընկերությունում առաջին պիկետը, որը ստորագրահավաք է կազմակերպել Ալեքսանդր Լուկաշենկոյին նախագահի պաշտոնում առաջադրելու համար։
Հունիսի 6՝ Աննա Կանոպացկայան նախագահական աթոռի այլընտրանքային թեկնածուներից առաջինը հրապարակավ բացասաբար է արտահայտվել Վիկտոր Բաբարիկոյի առաջադրման մասին։ Կանոպացկայի խոսքով՝ Բելգազպրոմբանկի նախկին ղեկավարի առաջադրումն անթույլատրելի է. դա համեմատելի է մանկապարտեզում մանկապիղծի աշխատանքի հետ։ Ես անկեղծորեն համոզված եմ, որ Գազպրոմի մենեջերը չի կարող լինել մեր երկրի նախագահը։ Դա հավասարազոր է նրան, որ մանկապիղծը չի կարող լինել մանկապարտեզի մանկավարժ։ Բելառուսի անկախությունը չի վաճառվում, - հայտարարել է Կանոպացկայան։
Հունիսի 10՝ Լուկաշենկոն հանձնարարել է ԿԸՀ-ին անհրաժեշտ աջակցություն ցուցաբերել ընտրարշավի ընթացքում։


=== Օրացուցային պլան ===
Մոխրագույն գույնով նշվում է պլանի ընթացիկ փուլը։


== Ծանոթագրություններ ==