Սամվել Սաղաթելյան

Սամվել Սաղաթելյան (Սամա Սագա, Սեմ Սագա, 1958, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), միջդիսցիպլինար արվեստագետ, անկախ համադրող, ճարտարապետ, նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Սամվել Սաղաթելյանը ծնվել է 1958 թվականին, Երևանում։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետական բաժինը։ Մինչև Խորհրդային Միության փլուզումն աշխատել է որպես ճարտարապետ։ Գեղանկարչությամբ զբաղվել է 1988 թվականից։ 1990-ական թվականներից ստեղծագործում և գործունեություն է ծավալում ժամանակակից արվեստի բնագավառում։ 90-ականների սկզբում ցուցադրվել է Նորարար փորձարարական արվեստի կենտրոնում (ՆՓԱԿ), որին հաջորդել է Վենետիկի 2001 թվականի Բիենալեն, որտեղ Սաղաթելյանը եղել է Հայկական տաղավարը ներկայացնող արվեստագետներից։ Ներկայացրել է «Սփռոց հայրենասիրության» ինստալյացիան, որը կազմված է երեք մասից (երեք սփռոց)՝ առաջինը նվիրված է «Մեծն կույսին և Հերոսներին», երկրորդը` «Զոհաբերված Սիրոն», երրորդը` «Ամուր ընտանիքին` մի ափսեին մինչ գերեզման»։
Սամվել Սաղաթելյանը խմբակային և անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Հայաստանում, Ռուսաստանում, Եվրոպայում, Լատինական Ամերիկայում և ԱՄՆ-ում։ 2002 թվականին Վերմոնտ նահանգի Արվեստի կենտրոնի և Նյու Յորքի Arts Link կազմակերպության հրավերով մեկնել է ԱՄՆ և ցուցադրվել VSC-ում (Վերմոնտի ստուդիո կենտրոն)։ Ակտիվ գործունեություն է ծավալել Լոս Անջելեսում՝ ցուցադրվելով տարբեր պատկերասրահներում, միաժամանակ աշխատել որպես Black Maria Gallery-ի համադրող։ Նախագծեր է իրականացրել HUSTLER, WILL I AM production, V Moda և այլ կազմակերպությունների հետ։
2012 թվականից ցուցադրվում և իրականացնում է սոցիալ-քաղաքական ուղվածությամբ նախագծեր, այդ թվում՝ 2014 թվականին Արմավիր քրեակատարողականում իրականացրած «Սահմանային իրականություն» ցուցահանդեսը (ներկայացվել են ՀՀ Արդարադատության նախարարության «Սևան», «Կոշ» և «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկներում իրենց պատիժը կրող դատապարտյալների աշխատանքները), 2015 թվականին՝ «ՀԱՅՓ Փոփ Ափ» (HAYP Pop UP) ցուցասրահի ներկայացմամբ Misty Fumes «Մուտքը սիգարետի խանութից», 2017 թվականին՝ Երևանի «Ժան Պոլ էքզիստենցիալ» սրճարանում «Սերը Կուտա» խորագրով ցուցահանդեսը (քաղաքական և անձնական բողոքի նշանների նոր շարք և նոր վիդեո ինստալյացիաներ), 2018 թվականի ապրիլի 1-ի՝ «Նախագահական լյուքսում» ցուցահանդեսը, 2019 թվականին՝ ԻՆԹՐԱ հոգեկան առողջության կենտրոնի հետ իրականացրած «Հակախարան» նախագիծը։
Սաղաթելյանի արվեստը քննադատում է իրականությունը և մարդկային պատմությունը` կանխամտածված խուսափելով կոնկրետ փաստերից. սեռական տարվածություն, տանջալից հիշողություններ, սոցիալական անարդարություն, սով, գաղափարական կուրություն, ցեղասպանություն, ռազմամոլություն, պճնամոլություն, ընտանեկան և ընկերական հարաբերություններում մեքենայություններ։ Սաղաթելյանի ինստալյացիաները և ֆոտո-նախագծերը, ինչպես «Սփռոց հայրենասիրությանը» մեկնաբանում են գոյատևման բնազդի հոգեկան և բարոյական սկզբունքները՝ արտահայտված ավանդական ընտանիքի ենթատեքստում։ Այս գաղափարը գեղարվեստական լուծում է ստանում անցած դարասկզբի էրոտիկ լուսանկարների, ընտանիքի կենցաղի մաս կազմող առարկաների ծավալային զուգադրությամբ։


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
«Մարմին մետամորֆոզներ», Դալան ցուցասրահ, Երևան, 2019, համադրող՝ Էլլա Կանեգարիան
«Նախագահական Լյուքսում», վիդեո ինստալյացիա Միրզոյան գրադարան, Երևան, 2018, համադրող՝ Էլլա Կանեգարիան
«Սերը էլեկտրիկ է», գրաֆիտի և պրոտեստի նշաններ, ԺԱԻ և Կարոյան ցուցասրահ, Երևան, 2016 համադրող՝ Թերեզա Դավթյան, ԺԱԻ (Ժամանակակից Արվեստի ինստիտուտ)
«Սահմանային իրականություն», ինստալյացիա և լուսանկարների շարք մասնակցությամբ դատապարտյալների Հայաստանի քրեակատարողական հիմնարկներից, Արմավիր քրեակատարողական հիմնարկ, 2014, ԵԱՀԿ Հայաստանյան գրասենյակի աջակցությամբ
«ՏրանսՌոմանս» կինոգետ Շագա Յուզբաշյանի բնակարան, Երևան, 2013 համադրող՝ Վիգեն Գալստյան,
«Մարմինը - Ուրվական ֆալոս, Bleicher Gallery, Լոս Անջելես, ԱՄՆ, 2011
«Գրոտեսկային իրականություն», Articultural Gallery, Լոս Անջելես, ԱՄՆ, 2004
«Գրոտեսկային իրականություն», Vermont Studio Center, Վերմոնտ, ԱՄՆ, 2002


== Խմբակային ցուցահանդեսներ ==
«Ապրող Ուտոպիաներ», Հայաստանի նկարիչների միություն, Երևան, 2018 համադրող՝ Էլլա Կանեգարիան
«Փխրուն» խմբակային ցուցահանդես, Ոսկե ծիրան կինոփառատոն, Կինոտուն, Երևան, 2018 համադրողներ՝ Էլլա Կանեգարիան և Թերեզա Դավթյան,
«Կոռուպցիա - տեսանելի և անտեսանելի» հակակոռուպցիոն պոստերային արվեստի խմբակային ցուցահանդես՝ ՀԲԸՄ ցուցասրահ, Երևան, 2017, մասնակից և համադրող՝ Սամվել Սաղաթելյան, ԵՄ հայաստանյան գրասենյակի աջակցությամբ
«Բաց նամակ սևի վրա», Beirut Art-Fair, Բեյրութ, Լիբանան, 2017, ներկայացված Արամե պատկերասրահի կողմից
«Կեսունակության երկիր» խմբակային ցուցահանդես նվիրված ՀՀ անկախության 25 ամյակին, Կալենցի տուն-թանգարան, Երևան, 2016 համադրող՝ Արման Գրիգորյան, կազմակերպիչ՝ ART PR
«1915», երեք արտիստի ցուցահանդես, Garboushian Gallery, Բևեռլի Հիլզ, ԱՄՆ, 2015
19-րդ ամենամյան լոսանջելեսյան արվեստի ցուցադրություն, Coagula Curatorial Gallery, Լոս Անջելես, ԱՄՆ, 2013
«Overload» (Ծանրաբեռնվածություն), խմբակային ցուցահանդես, Garboushian Gallery, Բևեռլի Հիլզ, ԱՄՆ,2013
«The New Testosterone» (Նոր տեստոստերոն), երեք արվեստագետի ցուցադրություն, Coagula Curatorial Gallery, Լոս Անջելես, ԱՄՆ, 2013
«Land and technolօgy» ժամանակակից արվեստի միջազգային փառատոն Շուշի, Արցախ, 2012 կազմակերպված լոսանջելեսյան «Shushi art project» կազմակերպության կողմից
«Դրախտի որոնումներ», խմբակային ցուցահանդես Պեզարո, Իտալիա, 2012, կազմակերպված «Անտիկյան» պատկերասրահի և Centro Arti Visive “Pescheria”-ի կողմից
25th La Luz De Jesus Gallery-ի հոբելյանական ցուցահանդես, Լոս Անջելես, ԱՄՆ, 2011
Հայ արվեստագետների խմբակային ցուցահանդես, Carcere Borbonico թանգարան, Ավելինո, Իտալիա, 2011
«Armeni» հայ արվեստագետների խմբակային ցուցահանդես, Castel del Ovo թանգարան, Նեապոլ, Իտալիա, 2010
«Ասպետներ և Որսորդներ» խմբակային ցուցահանդես, Black Maria Gallery, Լոս Անջելես, ԱՄՆ, 2009 մասնակից և համադրող ՝ Սամվել Սաղաթելյան
«Ճարտարապետական հրեշներ» շարքը ներկայացված երեք արվեստագետի ցուցահանդեսում La Luz De Jesus Gallery, Լոս Անջելես, ԱՄՆ, 2008
Հայ ժամանակակից արվեստ, Թեհրան, Իրան, 2002, կազմակերպված Թեհրանի ժամանակակից արվեստի թանգարանի և Նորարար Փորձառական Արվեստի Կենտրոն «ՆՓԱԿ»-ի կողմից
Նորարար Փորձառական Արվեստի Կենտրոն «ՆՓԱԿ»-ի գալա բացում, ՆՓԱԿ, Երևան, 1995


=== Խմբակային ցուցահանդեսներ արտերկրում ===
2009 LA Digital Art կենտրոն, Լոս Անջելես, ԱՄՆ
2007 Avenue 50 Studio պատկերասրահ, Լոս Անջելես, ԱՄՆ
2007 Gatoo պատկերասրահ, Կալիֆորնիայի պետական համալսարան, Լոնգ Բիչ, ԱՄՆ
2006 APG պատկերասրահ, Ատլանտա, ԱՄՆ
2006 Gallery Bremen, Բեռլին, Գերմանիա
2005 APG պատկերասրահ, Ատլանտա, ԱՄՆ
2003 Hunter Times Square պատկերասրահ, Նյու Յորք, ԱՄՆ
2001 Arte Domus պատկերասրահ, Կորտրիկ, Բելգիա
1998 Sergio Caribe Galeria de Arte պատկերասրահ, Սան Պաուլո, Բրազիլիա
1997 «Luis Borges» մշակութային կենտրոն, Բուենոս Այրես, Արգենտինա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք