Խմելնիցկու մարզ

Խմելնիցկու մարզ (ուկրաիներեն՝ Хмельни́цька о́бласть), մարզ Ուկրաինայի կենտրոնական մասում։ Տեղաբաշխված է Արևմտյան Ուկրաինայում։ Ստեղծվել է 1937 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Մինչև 1954 թվականի հունվարի 4-ը կոչվում էր Կամենեց-Պոդոլսկի մարզ։ Մինչև 1941 թվականը վարչական կենտրոնն է եղել Կամենեց-Պոդոլսկի քաղաքը։ Տարածությունը 20 600 Կմ2 է, բնակչությունը՝ 1 314 818 (2012)։ Բաժանվում է 20 վարչական շրջանի, ունի 11 քաղաք, 24 քտա։ Կենտրոնը՝ Խմելնիցկի։
Խմելնիցկու մարզը գտնվում է Վոլինո-Պոդոլյան բարձրության կենտրոնական մասում։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Ռովնոյի մարզի, հյուսիս-արևելքում՝ Ժիտոմիրի մարզի, հարավում-արևելքում՝ Վիննիցայի մարզի, հարավում՝ Չերնովցիի մարզի, և արևմուտքում՝ Տերնոպոլի մարզի հետ։ Մակերևույթը ալիքավոր հարթություն է՝ մասնատված գետահովիտներով, հեղեղատներով ու խանդակներով։


== Մարզի վարչական կառուցվածք ==


=== Ընդհանուր տեղեկություններ ===

Խմելնիցկիի մարզի վարչական կենտրոնն է Խմելնիցկի քաղաքը։
Մարզի վարչական միավորների քանակները՝ 

շրջաններ  - 20;
բնակավայրեր  - 1452, այդ թվում՝
գյուղական  - 1415;
քաղաքային  - 37, այդ թվում՝
քաղաքատիպ ավաններ  - 24;
քաղաքներ  - 13, այդ թվում՝
մարզային նշանակության քաղաքներ  - 6;
շրջանային նշանակության քաղաքներ  - 7;
գյուղական խորհուրդներ  - 568։Մարզում տեղական ինքնակառավարումը իրականացվում է Խմելնիցկիի մարզային խորհրդի կողմից, գործադիր իշխանությունն է՝ մարզային պետական վարչությունը։ Մարզի ղեկավարն է հանդիսանում մարզային վարչության նախագահը, որը նշանակվում է Ուկրաինայի նախագահի կողմից։


=== Շրջաններ ===
Բելոգորսկի շրջան
Վինկովեցկի շրջան
Վոլոչիսկի շրջան
Գորոդոկի շրջան
Դերաժնյայի շրջան
Դունաևցիի շրջան
Իզյասլավի շրջան
Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան
Կրասիլովի շրջան
Լետիչևի շրջան
Նովոուշիցկի շրջան
Պոլոննոեի շրջան
Սլավուտայի շրջան
Ստարոկոնստանտինովի շրջան
Ստարոսինյավսկի շրջան
Տեոֆիպոլի շրջան
Խմելնիցկիի շրջան
Չեմերովեցի շրջան
Շեպետովի շրջան
Յարմոլինի շրջան


=== Քաղաքներ ===
Մարզային նշանակության քաղաքներ՝ 

Կամենեց-Պոդոլսկի
Նետեշին
Սլավուտա
Ստարոկոնստանտինով
Խմելնիցկի
ՇեպետովկաՇրջանային նշանակության քաղաքներ՝ 

Վոլոչիսկ
Գորոդոկ
Դերաժնյա
Դունաևցի
Իզյասլավ
Կրասիլով
Պոլոննոե


== Բնակչություն ==
Խմելնիցկիի մարզում 2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ բնակվում էր 1, 334 միլիոն մարդ, այդ թվում 726, 2 (54, 5%) հազար մարդ քաղաքային և 607, 8 (45, 5%) հազար մարդ գյուղական բնակչություն։


=== Բնակչության ազգային կազմ ===
Խմելնիցկիի մարզի բնակչությունը ըստ ազգային պատկանելության`


=== Խոշոր բնակավայրեր ===


== Օգտակար հանածոներ ==
Օգտակար հանածոներից կան շինանյութեր, ֆոսֆորիտներ, տորֆ, ինչպես նաև հանքային աղբյուրներ։


== Կլիմա ==
Կլիման չափավոր ցամաքային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը - 5, 3 °C-ից - 5, 4 °C է, հուլիսինը՝ 18, 1 °C-ից 19, 2 °C։ Տարեկան տեղումները 550 - 600 մմ են։
Գետերը պատկանում են Դնեպրի, Հարավային Բուգի և Դնեստրի ավազաններին։ Տարածված են ճմապոդզոլային, թույլ հումուսային ու պոդզոլացված սևահողերը, մոխրագույն և պոդզոլացված ավազակավային հողերը, գետահովիտներում՝ ճմային և մարգագետնային հողերը։ Խմելնիցկու մարզը գտնվում է անտառատափաստանային գոտում։ Անտառները և թփուտները գրավում են մարզի տերիտորիայի 12%-ը։


== Արդյունաբերություն ==
Խմելնիցկու մարզում զարգացած են սննդի արդյունաբերությունը, մեքենաշինությունը, թեթև, սննդի և շինանյութերի արդյունաբերությունը, մեքենայացված գյուղատնտեսությունը։ Շաքարի արդյունաբերությունն ունի համամիութենական նշանակություն։ Մեքենաշինությունը և մետաղամշակումը հիմնված են բերովի հումքի վրա։ Խմելնիցկու մարզում էներգետիկ տնտեսությունը զարգանում
է ներմուծվող ածխի, նավթամթերքների, բնական գազի, ինչպես նաև տեղական տորֆի և հիդրոէներգետիկ պաշարների հիմքի վրա։


== Գյուղատնտեսություն ==
Խմելնիցկու մարզի գյուղատնտեսության ճյուղերն են հացահատիկի, շաքարի ճակնդեղի մշակությունը և կաթնամսատու անասնապահությունը։ Զարգացած է այգեգործությունը։


== Տրանսպորտ ==
Երկաթուղիների երկարությունը 732 Կմ է, ավտոճանապարհներինը՝ 8 400 Կմ (1975)։ Զարգացած է օդային տրանսպորտը։


== Մշակույթ ==
1976 թվականին Խմելնիցկու մարզում գործում էին 1420 գրադարան, 3 թանգարան, 2 թատրոն։ Լույս են տեսնում «Ռադյանսկե Պոդիլյա» (Սովետական Պոդոլյա), «Կորչագինեց» մարզային լրագրերը (1980 թ-ի դրությամբ)։


== Տես նաև ==
Ուկրաինայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==