armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վարանգալ

Վարանգալ (անգլ.՝ Warangal), հայտնի է նաև որպես Օրուգալու, Տելանգանա Նագարամ և Եկասիլա Նագարամ, քաղաք Հնդկաստանի Թելինգանա նահանգում, Վարանգալ շրջանի վարչական կենտրոնը։ Ծովի մակարդակից միջին բարձրությունը 301 մետր է։ Վարանգալը գտնվում է նահանգի մայրաքաղաք Հայդարաբադից 148 կմ հյուսիս-արևելք, բնակչությամբ թվով երկրորդն է նահանգում (Հայդարաբադից հետո)։


== Պատմություն ==
12-14-րդ դարերում Վարանգալը եղել է Կակաթիայի թագավորության մայրաքաղաքը։ Քաղաքում պահպանվել են շատ հուշարձաններ այդ ժամանակաշրջանից, այդ թվում՝ Վարանգալ ամրոցը, 4 քարե դարպասներ, Շիվա աստծուն նվիրված Սվայամբհու տաճարը և Ռամապպա լճի մոտ գտնվող համանուն տաճարը։ Քաղաքի մշակութային և վարչական նշանակության մասին հիշատակել է Մարկո Պոլոն։
1687 թվականին քաղաքը դարձել է Մեծ մողոլների կայսրության մաս և մնացել դրա կազմում մինչև կայսրության հարավային նահանգների մի մասի բաժանումը և 1724 թվականին Հայդարաբադի անկախ իշխանության ձևավորումը, որը ներառում էր Թելինգանան և ժամանակակից նահանգներ Մահարաշտրայի և Կառնատակայի մի մասը։ Հայդարաբադը բռնակցվել է Հնդկաստանին 1948 թվականին։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների` քաղաքի բնակչությունը հասել է 615,998 մարդու, որից 308,509-ը տղամարդիկ են, 307,489-ը՝ կին, 59,195-ը՝ 0-6 տարեկան երեխաներ։ Գրագիտության մակարդակը 82.56% է։ Սեռային հարաբերակցությունը 997 կին է 1000 տղամարդուց, երեխաների շրջանում՝ 948 աղջիկ 1000 տղայից։


== Տնտեսություն ==
Գյուղատնտեսությունը շարունակում է մնալ քաղաքի տնտեսության հիմքը։ Ոռոգման համակարգերը կախված են մուսսոնային սեզոնի անձրևներից։ Հիմնական բերքը բրինձը, բամբակը, մանգոն և ցորենն են։ Շրջակա տարածքը ոռոգվում է Գոդավարի գետից ջուր վերցնելու հաշվին։
Քաղաքում տեղակայված է Ասիայում հացահատիկի մեծությամբ երկրորդ շուկան։ Լինելով Թելինգանայի մեծությամբ երկրորդ քաղաքը՝ Վարանգալը գրավիչ է ներդրողների համար։ Քաղաքի տեխնոպարկը արդեն գրավել է ՏՏ ոլորտի 4 ընկերությունների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Wagoner Phillip B., Rice John Henry (2001)։ «From Delhi to the Deccan: Newly Discovered Tughluq Monuments at Warangal-Sult̤ānpur and the Beginnings of Indo-Islamic Architecture in Southern India»։ Artibus Asiae 61 (1): 77–117։ JSTOR 3249963։ doi:10.2307/3249963 
Haig Thomas Wolseley (1907)։ Historic Landmarks of the Deccan։ The Pioneer Press, Allahabad
Գրիգոր-Միհրդատ Պըյըգլյան

Գրիգոր-Միհրդատ Հակոբի Պըյըգլյան (Պուիկլիուի) (1812 դեկտեմբերի 12, Յասսի - 1912, Ռումինիա), հայ իրավաբան։


== Կենսագրություն ==
Գրիգոր-Միհրդատ Պըյըգլյանը ծնվել է Ռումինիայի Յասսի քաղաքում 1812 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է Յասսիի Հայկազյան վարժարանում, ապա ուսանել Փարիզի Մուրադյան վարժարանում (1847)։ Ավարտել է Յասսիի համալսարանի իրավաբանական բաժիմնը, ստացել իրավաբանի բարձրագույն մասնագիտություն։ Որոշ ժամանակ աշխատելով մասնագիտությամբ՝ նա 1869 թվականին նշանակվում է Յասսի քաղաքային դատախազ։ 1847 թվականին ընտրվում է Ռումինիայի խորհրդարանի պատգամավոր, 1889-ին՝ Սենատի անդամ։
1894 թվականին Պըյըգլյանին ընտրում են ռումինական բարձրագույն վճռաբեկ ատյանի անդամ, ապա նշանակավում է խորհրդական, ընտրվում է խորհրդարանի պատգամավոր, Սենատի անդամ։ Նա ակտիվ մասնակցել է երկրի գրական, մշակութային, հասարական կյանքին։ Արժեքավոր են նրա կողմից հայ-ռումինական կապերի ուսումնասիրությունը, որը երկու ժողովուրդների, բարեկամական կապերի դարավոր պատմության լուսաբանումն էր։ Պըյըգլյանը նամակագրական կապետի մեջ է եղել մեծն Ալիշանի հետ, նաև Ք. Պատկանյանի, Ա. Չոպանյանի և հայ ազգային խոշոր այլ գործիչների հետ։
1914 թվականին Ռումինիայում հրատարակվում է Պըյըգլյանին նվիրված ծավալուն և արժեքավոր աշխատություն՝ «Գրիգոր Մ. Պուիկլիու, 1840-1912»։ Նա պարգևատրվել է Ռումինիայի և Ռուսաստանի մի շարք շքանշաններով։ Մահացել է 1912 թվականին Ռումինիայում։


== Գրականություն ==
Սերգեյ Ավագյան,  Հայ իրավաբաններ, Երևան, ««Զանգակ - 97»», 2005, էջ 32 — 236 էջ. — 200 հատ։
(3910) Լիզտ

(3910) Լիզտ (անգլ.՝ Liszt), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Էրիկ Էլստի կողմից Վերին Պրովանսում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,796612 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4293 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1639 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1708,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210744 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,69° անկյուն։
Լիզտ աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3910) Լիզտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մարշալ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարշալ (այլ կիրառումներ)Մարշալ (ֆրանս.՝ marechal, հին վերին գերմ. marah - ձի և scale - ծառա), պալատական կոչում միջնադարյան Ֆրանսիայում, արքունի ծառա՝ ախոռապետ, պալատական պաշտոնյա (հետևում էր թիկնապահներին), 13-րդ դարից՝ զինվորական կոչում։
Բարձրագույն զինվորական կոչում մի շարք երկրների բանակներում (16-րդ դարից՝ Ֆրանսիայում, 11-րդ դարից՝ Իսպանիայում, Թուրքիայում, Իտալիայում, Ճապոնիայում, 10-րդ դարից՝ Մեծ Բրիտանիայում, Հնդկաստանում, Լեհաստանում, Ֆինլանդիայում, Ռումինիայում, Չինաստանում, Հյուսիսային Կորեայում, Բուլղարիայում)։ Ավստրիայում, Պրուսիայում և Ռուսաստանում մարշալը համապատասխանել է գեներալ-ֆելդմարշալին։

Արևմտահայերենում մարշալի հոմանիշը մարաջախտն է, որը Կիլիկյան Հայաստանում սպարապետի տեղակալն էր։
Դիդի Գարեջվարի

Դիդի Գարեջվարի (վրաց.՝ დიდი გარეჯვარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 660 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 12 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 711 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոնս (կանտոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոնս (այլ կիրառումներ)Պոնս (ֆր.՝ Pons), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Սենտ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 12151 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1720 է։ Կանտոնում կա 19 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Չիգիրգան

Չիգիրգան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էմին Արսլան

Արսլան էմին (հուլիսի 13, 1868(1868-07-13) կամ 1873, Choueifat, Ալեյի շրջան, Լեռնային Լիբանան, Լիբանան - հունվարի 9, 1943(1943-01-09), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), օսմանյան դիվանագետ և քաղաքական գործիչ։ Ազգությամբ՝ արաբ։ Սովորել է Բեյրութի Սեն ժոզեֆ համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության հիմնադիրներից է։ Եղել է Սիրիայի փոխնահանգապետ, օսմանյան հյուպատոս Ֆրանսիայում, Բելգիայում և Արգենտինայում։ Առաջին աշխարհամարտի (1914-1918) նախօրեին և ընթացքում դեմ է եղել Թուրքիայի զինակցությանը Գերմանիայի և Ավստրո-Հունգարիայի հետ։
1914 թվականին հրաժարվել է պաշտոնից՝ մնալով Բուենոս Այրեսում։ 1915 թվականին սկսել է հրատարակել ազատական ուղղության և ի նպաստ Անտանտի հանդես եկող «Լա նոտա» հանդեսը։
1915-1917 թվականներին գրել է հոդվածներ, որոնցում մերկացրել է օսմանյան կառավարության ջարդարար քաղաքականությունը. հատկապես՝ հայերի ցեղասպանությունը։ Արսլանը բացահայտել է երիտթուրքերի հետադիմական էությունը, նրանց համաթյուրքականության ծրագիրը. հայերից հետո կայսրության մյուս ազգային փոքրամասնություններին սպառնացող վտանգը։ Այդ ելույթների համար թուրքական պատերազմական ատյանը հեռակա կարգով նրան դատապարտել Է մահվան (1916)։ Մի շարք հոդվածներում Արսլանը անդրադարձել է 1921-1922 թվականներին հայ վրիժառուների կողմից թուրք ցեղասպան գործիչների ահաբեկչությանը և դրան տվել առարկայական ու ճշմարիտ գնահատական։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1921)

Ժողովածու (1921), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1921 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1492 թվականին Անդրեաս երեց գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Ամիրտովլաթ բժիշկը։ Գրված է մագաղաթի վրա, որը ունի 24,8×16,7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 183 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ և բոլորգիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կանաչ մետաքս։


== Բովանդակություն ==
Գր․ Տաթևացւոյ Համառօտ տեսութիւն ի գիրս Պորփիւրի, Լուծումն ի տեսութիւն Դաւթի։
Յովհ․ Որոտնացւոյ Վերլուծութիւնք Ստորոգութեանցն, Պերի արմենիասին Արիստոտէլի։


== Ծանոթագրություններ ==
Թզարմատ

Թզարմատ (լատ.՝ Ficaria), թզախոտ, գորտնուկագգիների (Ranunculaceae) (հրանունկագգիներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերի մինչև միջին լեռնային գոտիները։ Աճում է անտառներում, անտառեգրերին, թփուտներում, ժայռաճեղքերում, ստվերոտ վայրերում, իսկական Թզարմատը հանդիպում է բարձրլեռնային ձևամերձ գոտում (հալվող ձնաշերտերի եզրերին)։ Արմատները մսալի են, պալարանման հաստացած։


== Բուսաբանական նկարագիր ==
Ցողունի բարձրանում՝ 3-20 սմ է։ Տերևները հակադիր են, հաստ, փայլուն, կլորավուն-սրտաձև, ամբողջաեզր, մանր բլթակավոր կամ ատամնաեզր։ Ծաղիկները միայնակ են, ոսկեդեղնավուև։ Ծաղկում է վաղ գարնանը։ Պտուղը բազմընկուզիկ է, սերմերը՝ մանր, կլորավուն, թավոտ։


== Նշանակություն և կիրառում ==
Դեղաբույս է. պարունակում է օսլա, շաքարներ, սպիտակուց և այլն։ Պատրաստուկներն օգտագործում են մաշկային հիվանդությունների ժամանակ։ Գեղագարդիչ է։


== Տաքսոնոմիա ==


===== Հոմանիշներ =====
Ranunculus sect. Ficaria (Guett.) Benth. & Hook.f., 1862
Ranunculus subgen. Ficaria (Guett.) L.D.Benson, 1940


=== Տեսակներ ===
Հայտնի է մոտ 10 (այլ տվյալներով՝ 20), ՀՀ-ում՝ 3 տեսակ՝ թզարմատ ցինգատերև (F.calthifolia), թզարմատ փնջավոր (F.fascicularis) և թզարմատ իսկական (F.ficarioides)։
Սամուիլ Ռոսին

Սամուել Իզրայիլովիչ Ռոսին (իդիշ՝ שמואל ראָסין - Շմուել Ռոսին, օգոստոսի 14, 1892(1892-08-14), Սմոլենսկի մարզ և Շումյաչի, Կլիմովիչսկի թաղամաս, Մոգիլյովյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1941, Սմոլենսկի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հրեա խորհրդային բանաստեղծ, գրող և թարգմանիչ, դրամատուրգ։ Գրել է իդիշով։


== Կենսագրություն ==
Շմուել Ռոսինը ծնվել է Շումյաչի բնակավայրում՝ սայլապանի ընտանիքում։ Հեդերն ավարտելուց հետո ստիպված է եղել թողնել ուսումը, աշխատել է որպես ներկարար, թիթեղագործ, ապրել է Եկատերինոսլավում, Խարկովում, Օդեսայում, Պենզայում, Ղրիմի հրեական գյուղատնտեսական գաղութներում։ Եղել է Բունդի անդամ։ 1921 թվականից ապրել է Մոսկվայում, աշխատել է մանկապարտեզում որպես դաստիարակ։
Առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են Մինսկի «Վեկեր» (Զարթուցիչ) թերթում 1917 թվականին։ Բանաստեղծություններ և պատմվածքներ է տպագրել «Պրոլիտ», «Յունգվալդ» (Երիտասարդություն), «Սովետիշ», «Ֆորպոստ», «Սովետիշե լիտերատուր» (Խորհրդային գրականություն), «Շտերն» (Աստղ), «Դի ռոյտե Վելտ» (Կարմիր աշխարհ), «Շտրոմ» (Հոսք), մի շարք այլ ամսագրերում։
Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուները լույս են տեսել 1919 թվականին «Բոբե-մայսես» (Տատիկի հեքիաթներ, բանաստեղծություններ և պոեմներ) Եկատերինոսլավում և «Մոյերկեպլե» (Խեցիներ, քնարական բանաստեղծություններ) Խարկովում։ Նրանց հաջորդել են «Շայն» («Փայլ» պոեմ, Մոսկվա, 1922), «Ցու Ալե ցու ունդզ» (Մեզ բոլորիս, Մոսկվա, 1929), «Զին ուն թեխտեր» (Որդիներ և դուստրեր, պոեմ, 1934), «Հունձ» (1935), «Գեկլիբենե վերկ» (Ընտրյալ ստեղծագործություններ, Մ., 1936), «Միթ դի էրշտե» (Առաջինների հետ, 1937), «Սիրահարված» (1938), «Լիդեր վեյգն տատն» (Բանաստեղծություններ հոր մասին, 1939), «Ունդզեր Ռու» (Մեր անդորրը, 1940), «Տրայհայթ» (Հավատարմություն, պոեմ, Մոսկվա, 1941), «Դի դերվահունգ» (Զարթոնք) պիեսը։
1931 թվականին լույս է տեսել կոմպոզիտոր Զինովի Կոմպանեեցի «Հրեական զանգվածային երգի» (դաշնամուրի ուղեկցությամբ երգելու համար) նոտային հրատարակությունը՝ Շմուել Ռոսինի (ռուսերեն տեքստը՝ Ս. Բոլոտինի, Մ., Գոսմուզիզդատ) խոսքերով։ Ռուսերենից իդիշի է թարգմանել ռուսերեն, հայերեն և հունգարերեն լեզուներից։
1941 թվականի հուլիսին կնոջ հետ կամավոր միացել է Գրողների վաշտին, երկուսն էլ զոհվել են 1941 թվականի աշնանը՝ Վյազմայի մոտ մղված պաշտպանական մարտերում։ «Ընտրյալ» ժողովածուն ռուսերենով հրատարակվել է հետմահու 1958 թվականին (Մ., Սովետսկի պիսատել), բանաստեղծությունները ներառվել են նաև «Խորհրդային բանաստեղծներ, որոնք ընկել են «Հայրենական մեծ պատերազմում» (Լ., Սովետսկի պիսատել, 1965 թվական), «Մեծ հայրենական։ Բանաստեղծություններ և պոեմներ» (Մ., Գեղարվեստական գրականություն, 1970 թվական, հատոր 2) և «Խորհրդային հրեական պոեզիա» (կազմող՝ Ա. Վերգելիս, Մ. Գեղարվեստական գրականություն, 1985) ժողովածուներում։
Դուստրը՝ Էրա Սամուիլովնա Ռոսինան (ծնվ.՝ 13 դեկտեմբերի, 1929), եղել է մոլդովացի գրող Իոն Դրուցեի կինը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Стихи Шмуэла Росина(չաշխատող հղում)
С. И. Росин
Մերի Հովհաննիսյան

Մերի Հովհաննիսյան (1986, Երևան, Հայկական ԽՍՀ), բալետի հայ մենապարող։


== ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ ==
ՄԵՐԻ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՀՀ վաստակավոր արտիստ
Առաջատար մենապարող
1995-2004 թթ․սովորել է Երևանի պարարվեստի պետական ուսումնարանում։ 
2003թ․դեռ ուսումնարանը չավարտած ընդունվել է Ա․Սպենդիարյանի անվան օպերայիև բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն՝ որպես մենակատար և հանդես է եկել գլխավոր դերում՝ առաջին ջութակ «Հավերժություն» բալետում՝ ըստ Ա․Խաչատրյանի ջութակի կոնցերտ երաժշտության։
2007 թ․-ից մինչ օրս Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի առաջատար մենապարուհի է։ 
Խաղացանկ
• Ա. Խաչատրյան «Գայանե» (Նունե)
• Լ. Մինկուս «Դոն Կիխոտ» (Կիտրի)
• Ա. Ադան «Ժիզել» (Ժիզել)
• Ժ. Բիզե – Ռ. Շչեդրին «Կարմեն-սյուիտ» (Կարմեն)
• Պ.Ի․Չայկովսկի «Շչելկունչիկ» (Մաշա, Պա-դե-դե)
• «Տանգո», երաժշտությունը՝ Գոթան փրոջեքթի
• Ա. Խաչատրյան «Սպարտակ» (Էգինա, Ֆրիգիա)
• Ա. Խաչատրյան «Դիմակահանդես» (Նինա)
• Պ. Չայկովսկի «Կարապի լիճ» (Պա-դե-դե, Սև կարապ)
• Ա․Շոր «Բյուրեղապակյա դղյակ» (Սիրահարված ծաղրածու)
• Կ․Խաչատրյան «Չիպոլինո» (Բողկ)
• Ֆ․Շոպեն «Շոպենիանա» (11-րդ վալս)
• Ս․Պրոֆոկև «Ռոմեո և Ջուլիետ» (Ջուլիետ)
ՀՅՈՒՐԱԽԱՂԵՐ
2006թ․ մասնակցել է Չեբոքսառի քաղաքում կայացած համաշխարհային բալետային փառատոնի գալահամերգին՝ ներկայանալով Ա․Խաչատրյանի «Գայանե» (Լեզգինկա) և Լ․Մինկուսի «Դոն Կիխոտ» (Պա-դե-դե) կատարումներով։
Հյուրախաղերով հանդես է եկել Մոսկվայի «Մեծ թատրոնում», Սանկտ Պետերբուրգի «Մարիինյան թատրոնում», Եգիպտոսում, Թուրքիայում, Սիրիայում, Բահրեյնում, Քաթարում, Արաբական Էմիրություններում և այլուր։ Ունեցել է բազում հրավերներ արտերկրում աշխատելու , բայց նախընտրել է  մնալ և իր կարիերան  շարունակել Հայրենիքում։
Աշխատել  է  բալետմայստեր` ԽՍՀՄ ժող արտիստ  Յուրի Գրիգարովիչի հետ, արվեստի վաստակավոր գործիչ Գենրիխ Մայորովի հետ, հանդես  է եկել ՀՀ ժող արտիստ Վիլեն Գալստյանի` բոլոր բալետային ներկայացումների գլխավոր դերերում։
Արժանացել  է Յուրի Գրիգարովիչի հետևյալ խոսքերին`
_Փոքրամարմին աղջնակ օժտված մեծ տեխնիկական տվյալներով։ 
Իսկ Գենրիխ Մայորովը ասել է`
_ Նա ուղղակի կատարելություն է, փայլ։
2013 թվականին արժանացել է « Տարվա բալետի դերասանուհի» մրցանակին։
2019թ._ից առ այսօր աշխատում  է  Երևանի Պարարվեստի պետական քոլեջում, որպես դասական պարի ուսուցչուհի։
այլն


== Խաղացանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Լափ (Ամասիայի գավառ)

Լափ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսեյ Դվինյանին

Ալեքսեյ Դվինյանին (ռուս.՝ Алексей Аркадьевич Двинянин, մարտի 5, 1967(1967-03-05)), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2011 թվականի օգոստոսի 15)։


== Կենսագրություն ==
1985 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Մինչև 2018 թվականը զբաղեցրել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի տարածաշրջանային հակամարտությունների կարգավորման բաժնի պետի և Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալի պաշտոնները։
2018 թվականի մարտի 30-ից Աբխազիայի Հանրապետությունում հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2011 թվականի օգոստոսի 15)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պուտինը փոխել է Աբխազիայում Ռուսաստանի դեսպանին
Դադեմլի

Դադեմլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լյումինեսցենտային արատանշում

Լյումինեսցենտային արատանշում, գունավոր մետաղներից, համաձուլվածքներից, պլաստմասսաներից և այլ նյութերից պատրաստված մարմինների, դետալների մակերևութային արատների (ճաքեր, ճեղքեր, անհարթություններ) հայտնաբերման մեթոդ, հիմնված է դետալի մակերևույթին քսված լյումինեսցենտող հեղուկի լյումինեսցենցման ուսումնասիրման վրա։ Մազանոթային արատանշման մեթոդներից է։ Հետազոտվող մակերևույթը ծածկվում է բոլոր ճեղքերը լավ թափանցող լյումինեսցենտող հեղուկի (օրինակ՝ 50% կերոսին, 25% բենզին, ~25% հանքային յուղ և 0,02% ֆլոէորեսցենտող ներկ) շատ բարակ շերտով։ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով լուսավորելիս, արատների տեղում հավաքված լուծույթն ինտենսիվ ճառագայթում է։ Դետալի մութ մակերևույթի վրա ստացվում Է ճեղքերի կամ ճաքերի հստակ և պայծառ պատկերը։
Լյումինեսցենտային արատանշումը լայն կիրառություն ունի մեքենաշինության և սարքաշինության մեջ, արտադրանքի զանգվածային վերահսկման համար։
Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան, կարող է վերաբերել՝ 

Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան (Երևան), գտնվում է Երևանում, կրկեսի շենքի մոտ։
Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան (Ծաղկաձոր), գտնվում է Ծաղկաձոր քաղաքի Ծաղկունյաց հրապարակում։
Զակինթոս ազգային պարկ

Զակինթոսի ծովային ազգային պարկ (հուն․՝ Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου), Հունաստանի Հանրապետությունում՝ Լագանաս ծովածոցի Զակինթոս կղզում 1999 թվականին հիմնադրված ազգային պարկ, որը «Բնություն-2000» բնապահպանական նախագծի մաս է կազմում։ Զբաղեցնում է 135 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Ստեղծվել է մասնավորապես մեծագլուխ ծովային կրիաների (Caretta caretta) պահպանության նպատակով և այս առումով առաջինն ու առայժմ միակն է Միջերկրական ծովում։
Ազգային պարկը զբաղեցնում է Զակինթոս կղզու հարավային ափի ու Լագանես ծովածոցի մի մասը, որ Միջերկրական ծովում մեծագլուխ ծովային կրիայի բնադրման կարևորագույն վայր է համարվում։ Բացի այդ, պարկն ներառում է նաև Կերի լճի ջրա-ճահճային տարածքները և երկու փոքր կղզի (Ստրոֆադեսները), որոնք ընկած են Զակինթոսից 50 կիլոմետր դեպի հարավ։
Ազգային պարկը, ի հավելումն կրիաների բնադրման՝ խստագույնս պահպանվող վայրերի, բաղկացած է ծովային երեք՝ A, B, C գոտիներից, որոնք տեղավորված են Լագանես ծովածոցում։ Այդ գոտիներում արդյունաբերական գործունեությունը, ձկնորսությունը խստիվ արգելված է։
Թեև ազգային պարկը հիմնադրվել է գլխավորապես Երկրի հնագույն կենդանի օրգանիզմների շարքին դասվող մեծագլուխ ծովային կրիաների պահպանության նպատակով, այդուհանդերձ կարևոր դեր է խաղում նաև ծայրահեղ վտանգված ծովային նարգիզների և փոկերի Monachus monachus  տեսակի գլխաքանակի պահպանման ու ավելացման գործում:


== Տես նաև ==
National Marine Park of Zakynthos
Զբոսաշրջությունը Հունաստանում


== Ծանոթագրություններ ==
Կիչանզինո

Կիչանզինո (ռուս.՝ Кичанзино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կալմառու

Կալմառու (էստ․՝ Kalmaru), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 58 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Թանկագին Մաշա Բերեզինա

«Թանկագին Մաշա Բերեզինա» (ռուս.՝ «Дорогая Маша Березина»), ռուսական մելոդրամատիկ հեռուստասերիալ, որը նկարահանվել է է «Ամեդիա» (Sony Pictures Television International) ընկերության կողմից։


== Սյուժե ==
Սուպերմոդել Մաշա Բերեզինան վերադառնում է Մոսկվա Եվրոպայի լավագույն մոդելային տներում երկար աշխատելուց հետո. նա հայտնի է Փարիզում, Միլանում, Լոնդոնում և եվրոպական այլ մոդելային մայրաքաղաքներում։
Մոսկվայում, որտեղ նա ութ տարի չի եղել, Մաշան հանդիպում է իր անցյալ կյանքի՝ իր ընկերների, դասընկերների, իր առաջին սիրո՝ Դիմա Ռոմանովի հետ։ Բայց Մաշան փոխվել է։ Դիման ապարդյուն է փորձում արթնացնել նրա նախկին զգացմունքները։ Մաշայի սիրտն արդեն զբաղված է մեկ ուրիշով։


== Քննադատություն ==
Սերիալի նկարահանումներն անցկացվել են հեռարձակմանը զուգահեռ։ Աշխատանքի կարճ ժամկետները թույլ են տվել նորից նկարահանել ոչ այնքան հաջող տեսարանները, այդ պատճառով դրանք հայտնվել են պրեմիերային ցուցադրության մեջ։ Սերիալի եթեր հեռարձակվելուց հետո «Ամեդիա» ընկերությանն սկսել են մեղադրել անորակ կինոյի ստեղծման և աշխատանքի մեթոդի համար, որը փչացնում է սկսնակ դերասանների հեղինակությունը։


== Դերերում ==
Աննա Ազարովա – Մարիա Նիկոլաևնա Բերեզինա, սուպերմոդել
Վիկտոր Վերժբիցկի – Գենադի Նորշտեյն (լուսագրերում նշված չէ)
Մարիա Շուկշինա – Եկատերինա Կրուգլովա, Look մոդելային գործակալության տնօրեն, Մաշայի ընկերուհին, Ալեքսանդրի կինը, Իգորի սիրուհին, նախկին մոդել
Ժան Ֆրանկ Շարանսոննե – Վենսան դե լա Ռանտա, Glam միջազգային մոդելային գործակալության սեփականատեր
Ալենա Բոնդարչուկ – Նինա Բերեզինա
Վալերի Նիկոլաև – Անտոն Պոլսկիխ, բջջային կապի ընկերության գլխավոր տնօրեն
Բորիս Բիրման – Իգոր Պանին
Ստեպան Մորոզով – Դմիտրի Ռոմանով
Աննա Գորշկովա – Օլգա Սմիռնովա, Մաշայի մտերիմ ընկերուհին
Անատոլի Ռուդենկո – Ստանիսլավ Նիկոլաևիչ Բերեզին, Մաշա Բերեզինայի կրտսեր եղբայրը, սկսնակ լուսանկարիչ
Աննա Տաբանինա – Տատյանա Նիկոլաևնա Բերեզինա, Մաշայի կրտսեր քույրը
Բորիս Նևզորով – Նիկոլայ Բերեզին, Մաշայի, Տանյայի և Ստասի հայրը, օդաչու, թոշակի անցած ավիացիայի գնդապետ
Աննա Չիպովսկայա – Սվետլանա Պոպովա
Եվգենյա Օսիպովա
Ալեքսանդր Յացկո – Գերման Պետրովիչ Ուտկին
Պավել Միսաիլով – Սերգեյ Սկվորցով (բոլոր էպիզոդներում)
Պետար Զեկավիցա – Դանիել Բերգեր
Կարինա Իվանովա – Կատյան երիտասարդ տարիքում
Դմիտրի Իսաև – ջութակահար Եվգենի Աբրամով


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր՝ Ռոման Նեստերենկո, Պյոտր Կրոտենկո, Ստանիսլավ Լիբին
Սցենարի հեղինակներ՝ Լինդա Շերեր, Իրինա Պիվովարովա, Սերգեյ Կալուժանով
Պրոդյուսերներ՝ Նատալյա Շնեյդերովա, Իլյա Պապեռնով, Ֆիլիպ Պաստուխով
Օպերատորներ՝ Յուրի Շչիրենկո, Իգոր Խորև, Անտոն Խմելկով
Կոմպոզիտորներ՝ Վսեվոլոդ Սաքսոնով, Անդրեյ Ֆեոֆանով
Նկարիչներ՝ Եվգենի Կաչանով, Նատալյա Ստիցյուկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սերիալի էջը Sony Pictures Television Russia կայքում
Սերիալի պաշտոնական կայքը
«Թանկագին Մաշա Բերեզինա» սերիալը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
Սերիալը ruskino.ru կայքում
Պուա Տերոն

Պուա Տերոն (ֆր.՝ Poix-Terron), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 832 մարդ, բնակչության խտությունը` 58.35 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14.26 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 80 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 15 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 526 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 405-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 121։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,0 %։ 405 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 380 անձ (210 տղամարդ և 170 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (6 տղամարդ և 19 կին)։ 121 անաշխատունակներից 39-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 38-ը` թոշակառուներ, իսկ 44-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (2650)

Ժողովածու (2650), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2650 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում Յարութիւն գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26.3X19 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 187 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի տերունական մանրանկարներ։ Կազմը` կաշի։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 112ա։


== Բովանդակություն ==
Միխ. Ասորւոյ ժամանակաց զրոյցք. Դաւանութիւն։
Վարդ. Արևելցւոյ Յիշատակարան թարգմանութեան Միխ. Ասորւոյ։
Ցասորի գրոց վասն նահապետաց, թագաւորաց։
Գր. Խլաթեցըոյ խրատք ժամանակագրութեանց։
Մովսիսի Երզընկացւոյ Կարգ Թագաւորացն Հայոց ըստ Մովս. Խորենացւո, ոտնաըոր։
Ի Մեկնութենէ Մատթէոսի։
Վանականի վրդ-ի Զինչ է ճրագալույսին։
Ան. Շիրակացւոյ Թիւք որչափաութեան կտակարանաց։
Խրտա իմաստասիրաց։
Մտանելն յԵգիպտոս։
Հարցմունք Աթանասի և պատասխանիք Կխրդի։
Տեսիլ Գր. Լուսաւորչի Գր. Տաթևացըոյ քարոզք։
Նշանք գալստեանն Քրիստոսի։


== Ծանոթագրություններ ==
Աջ Սուչենգա

Աջ Սուչենգա (ռուս.՝ Правая Сученьга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուխոնա գետի աջ ափում՝ 110 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 34 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000009418
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000941
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Աղջաղալա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղջաղալա (այլ կիրառումներ)Աղջաղալա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Զավիդո-Բորզենկա

Զավիդո-Բորզենկա (ուկրաիներեն՝ Завидо-Борзенка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոբրոպոլսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զավիդո-Բորզենկա գյուղում բնակվում էր 208 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թոմաս Մյուրե

Թոմաս Մյուրե (նորվ.՝ Thomas Harald Myhre հոկտեմբերի 16, 1973(1973-10-16), Սարպսբորգ, Նորվեգիա), նորվեգացի ֆուտբոլիստ, խաղում է դարպասապահի դիրքում։ Հանդես է եկել Նորվեգիայի ազգային հավաքականում։ 1998 թվականի աշխարհի և 2000 թվականի Եվրոպայի առաջնությունների մասնակից։


== Կենսագրություն ==


=== Ակումբային կարիերա ===
Մյուրեն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Մոսե» ֆուտբոլային ակումբում, հետագայում՝ 1993 թվականին, տեղափոխվել է «Վիկինգ» ֆուտբոլային ակումբ։ Երիտասարդ դարպասապահը ոչ միայն խաղում էր ակումբի հիմնական կազմում, այլ նաև Նորվեգիայի երիտասարդական հավաքականում։ Մյուրեն բաց է թողել 1996 թվականի մրցաշրջանը վնասվածքի պատճառով, իսկ 1997 թվականին տեղափոխվել է անգլիական «Էվերթոն»։
Էվերթոնում Մյուրեն «Համար առաջին» դարպասապահն էր։ 1999 թվականին ունենալով ֆինանսական խնդիրներ, նա որոշեց փոխել ակումբը։ Մյուրեն Անգլիայի Շոտլանդիայի և Դանիայի ուշադրության կենտրոնում էր։ 2001 թվականին տեղափոխվել է թուրքական «Բեշիկթաշ», բայց մեկ մրցաշրջան անց դուրս է եկել ակումբից և վերադարձել Անգլիա։ 2002 թվականի հուլիսին Մյուրեն «Սանդերլենդի» ֆուտբոլիստ էր։ Այնտեղ նա ստիպված է եղել նստել պահեստայինների նստարանին, այդ իսկ պատճառով վարձակալության է դուրս եկել։ Սյորենսենի հեռացումից հետո Մյուրեն անցկացրել է 2004/2005 մրցաշրջանը, խաղալով 31 խաղ։
2005 թվականի հունիսին Մյուրեի պայմանագիրը «Սանդերլենդի» հետ ավարտվեց։ 2005 թվականի հուլիսի 21-ին Մյուրեն տեղափոխվեց «Ֆրեդրիկստադ»։ 2005 թվականի օգոստոսի 8-ին նա երկամյա պայմանագիր ստորագրեց «Չարլտոն Ատլետիկի» հետ։ 2006/2007 մրցաշրջանում Մյուրեն համարվում էր  ակումբի «համար երկրորդ» դարպասապահը (առաջինը Սքոթ Կարսոնն էր)։
2007 թվականին Մյուրեն վերադարձավ «Վիկինգ» ֆուտբոլային ակումբ։ Նա վնասվածքի պատճառով շատ խաղ չխաղաց, և բաց թողեց 2008 թվականի մրցաշրջանը։ 2010 թվականի փետրվարին ակումբը խզեց պայմանագիրւ Մյուրեի հետ, այդ իսկ պատճառով Մյուրեն տեղափոխվեց «Կոնգսվիգեր» ակումբ։


=== Կարիերան ազգային հավաքականում ===
Երիտասարդական հավաքականում Մյուրեն անցկացրել է 27 հանդիպում։ Նորամուտը կայացել է 1998 թվականի ապրիլի 22-ին Կոպենհագենում, Դանիայի հետ կայացած խաղում։ Խաղում Նորվեգիան 2:0 հաղթել է Դանիային։ Այդ  խաղից հետո Մյուրեին ընտրեցին հանդես գալու 1998 թվականի աշխարհի առաջնությանը։ 2000 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում նա անցկացրել է 3 խաղ։ Խաղացել է Իսպանիայի, Սլովենիայի դեմ (Մյուրեն ոչ մի գնդակ չի ընդունել սեփական դարպասը) և Հարավսլավիայի դեմ որտեղ Սավո Միլոշեվիչը դարձավ գոլի հեղինակ։ 2004 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Մյուրեն վնասվածքի պատճառով խաղացել է ընդամենը 1 խաղ։ 2006 թվականի աշխարհի առաջնությունում Մյուրեն 12 խաղից խաղացել է 11-ը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
Վիճակագրութունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Զալեսե (գյուղ, Պրիօնեժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶալեսեԶալեսե (ռուս.՝ Залесье, վեպս.՝ Mecäntaga, ֆիններեն՝ Metsäntaka), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կալինինսկայայի շրջան (Կրասնոդարի երկրամաս)

Կալինինսկայայի շրջան (ռուս.՝ Калининский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կալինինսկայա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1516 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 50765 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 33,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Վահան Սաղաթելյան

Վահան Սաղաթելյան (մարտի 25, 1952(1952-03-25), Դամալա), հայ արձակագիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1988)։


== Կենսագրություն ==
Վահան Սաղաթելյանը ծնվել է 1952 թվականին, Վրաստանի Ասպինձայի շրջանի Դամալա գյուղում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մեխանիկական մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1975-1989 թվականներին եղել է Ատոմակայանների շահագործման ՀամԳՀԻ Երևանի մասնաճյուղի գիտաշխատող։ 1998-2003 թվականներին աշխատել է ՀՀ ՊՆ լրատվության ու քարոզչության վարչությունում, 2003 թվականից՝ «Ջավախք» հայրենակցական միության «Ասպնջակ» (2006 թվականից՝ «Հայրենիք») պաշտոնաթերթում՝ որպես խմբագիր։
Հեղինակել է «Տոհմի կանաչ ծառը» (1988), «Արնախաչ» (1994), «Կարմիր մայրամուտ» (2004), «Ու կյանքը ձգվում է մահվան միջով» (2004) պատմվածքների ժողովածուները։
Նրա սցենարներով նկարահանվել են վավերագրական ֆիլմեր։


== Պարգևներ ==
«Երեք վիպակ» գրքի համար արժանացել է Մկրտիչ Սարգսյանի անվան մրցանակի, 2011
«Կարմիր մայրամուտ» ժողովածուն արժանացել է ՀԳՄ Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան մրցանակի, 2004


== Երկեր ==
Տասներկու պատմվածք, Երևան, 2010։
Ու կյանքը ձգվում է մահվան միջով, Երևան։
Կարմիր մայրամուտ, Երևան, 2004։
Արնախաչ, Երևան, 1994։
Տոհմի կանաչ ծառը, Երևան, 1988։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուբյանկա (գյուղ, Վեսելինովոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուբյանկա (այլ կիրառումներ)Լուբյանկա (ուկրաիներեն՝ Лубянка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1886 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լուբյանկա գյուղում բնակվում էր 352 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,776 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արաբախոտ փխրուն

Արաբախոտ փխրուն (լատ.՝ Arabis laxa), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Միամյա կամ երկամյա բույս է, որն ունի 30-60 սմ բարձրություն։ Ցողունները ճյուղավորված են։ Արմատամերձ տերևները քնարաձև են, իսկ միջինները՝ երկարավուն, սուր, հիմքի մոտ սրտաձև ցողունագրկով։ Պսակաթերթերի երկարությունը 7-9 մմ է, սպիտակավուն։ Պատիճները ունեն 6-12 սմ երկարություն, քառանիստ տափակացած հարթ փեղկեր, առանցքից թեքված, կախված, ուղիղ կամ կորացած։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Սրաշեն և Ներքին Հանդ գյուղերի շրջակայքում)։ Ընդհանուր արեալը, բացի Հայաստանից, ընդգրկում է նաև Արևելյան Նախակովկասը, Արևելյան Անդրկովկասը, Թալիշը, Հարավային Եվրոպան (Բուլղարիա), Հարավարևմտյան Ասիան (Անատոլիա, Արևմտյան Սիրիա)։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ 800-900 մ բարձրությունների վրա, անտառի եզրերին, թփուտներում, ստվերոտ լանջերին։ Ծաղկում է ապրի-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիսին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված անթրոպոգեն գործոնների՝ ռեկրեացիայի ակտիվացման և արածեցման հետ, սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Աճելավայրերը պահպանվում են «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Չենսլեր. ուղևոր Ժ.- Ռ. Կազալլոնի օրագիրը

«Չենսլեր», ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի վեպը։ Ըստ Ժյուլ Վեռնի խոսքերի, սյուժեն ոգեշնչված է գեղանկարիչ–ռոմանտիկ Թեոդոր Ժերիկոյի «Մեդուզա լաստանավը» նկարից։
Վեպը գրված է 1870—1871 թթ.՝ «Սեն–Միշել» նավի վրա։ 1871 թ. փետրվարի 14–ի Կրոտուայից Էտցելին ուղղված իր նամակում Վեռնը գրում է, որ իր մոտ պատրաստ է նոր վեպ՝ «Չենսլերի կործանումը»։
Ռուսաստանում «Չենսլեր․ Ժ–Կ Կազալլոն ուղևորի օրագիրը» վեպը «Մարտին Պաս» պատմվածքի հետ միասին առանձին հրատարակությամբ լույս է ընծայվել 1875 թ.։ 1876 թ. «Չենսլերը» Մարկո Վովչեկի թարգմանությամբ լույս է ընծայվել Պետերբուրգում՝ «Ծովի վրա» անվանումով։


== Սյուժե ==
Վեպում պատմվում է նավի մասին, որի նավամբարում սկսում է այրվել բամբակը։ Հրդեհը սկզբնական շրջանում չի հայտնաբերվում, բայց ժամանակի ընթացքում բոցը դուրս է գալիս տախտակամած։ Հանպատրաստից պատրասված լաստով՝ կառուցված նավի մնացորդներից, փրկվում է ուղևորների մի խումբ և սկսում է լողալ անծայրածիր օվկիանոսում։ Սննդի և խմելու ջրի բացակայության պայմաններում ի հայտ են գալիս մարդկային հատկություններ, որոնք խորը թաքնված էին խաղաղ և բարեկեցիկ գոյության ժամանակ՝ գործը հասնում է մարդակերության։ Հակամարտություններից մեկի ժամանակ, ջրի մեջ ընկած ուղևորներից մեկը ջուր է կուլ տալիս, որը պարզվում է՝ խմելու է։ Լաստը ընկել էր օվկիանոսի այն հատվածը, որտեղ հասնում էին Ամազոնի խմելու ջրերը։


== Կերպարները ==
Ժ–Ռ Կազալլոն ուղևոր, որի անունից պատմվում է պատմությունը
Ռոբերտ Կերտիս՝ նավապետի օգնական, այնուհետև նավապետ
Տիկին Հերբի՝ ուղևորուհի
Լետուրներ–հայր՝ ուղևոր
Անդրե Լետուրներ՝ ուղևոր
Ուիլյամ Ֆոլստեն՝ ուղևոր
բոցման
Դաուլաս՝ ատաղձագործ
Բերկե, Ֆլեյպոլ, Սանդոն, Օուեն, Ուիլսոն, Օստին, Օ Ռեդդի՝ նավաստիներ
Ջինկստրոպ՝ սևամորթ, խոհարար
Հոբբարտ՝ բուֆետապան
Ուոլտեր՝ լեյտենանտ
Պարոն և տիկին Կիռ՝ ուղևորներ
Սայլաս Հանտլի՝ նախկին նավապետ
Ջոն Ռուբի՝ ուղևոր


== Գրականություն ==
Roger Borderie, Une leçon d’abîme, in L’Herne N.25, Jules Verne, Paris, 1974
Michel Serres, Chanceler, in Jouvences sur Jules Verne, Paris, Les Éditions de Minuit, 1974
Charles-Noël Martin, La Vie et l’oeuvre de Jules Verne, Paris, Michel de l’Ormeraie, 1978
Jean Delabroy, Une transe atlantique (texte-échangeur et fantasmatique sociale), p. 212—40, in Jules Verne et les sciences humaines, sous la direction de François Raymond et Simone Vierne, 1979, ISBN 2-264-00227-1
Jean-Paul Dekiss, Jules Verne, le rêve du progrès, 1991, ISBN 2 07 053168 6
Philippe Mustière, L’effet Géricault dans Le Chancellor, p. 159—164, in Bulletin de la Société Jules Verne 60, 1981
Frank Lestringant, Le Cannibale։ Grandeur et Décadence, Paris, Librairie Académique Perrin, 1994
Sylvie Petit, Du naufrage de la Méduse au Chancellor, une interprétation vernienne du fait divers, p. 113—142, in Le naufrage dans l’oeuvre de Jules Verne, Paris, L’Harmattan, 1998
Odile Gannier, Stéréotypes et roman maritime ։ gros temps sur la Sea Trilogy. To the Ends of the Earth (Trilogie maritime) de William Golding
Revue Jules Verne 28, Jules Verne à table, 2009. En particulier l’article de Laurence Sudret, La question de la faim dans Le Chancellor, p. 17-27.


== Ծանոթագրություններ ==
Տիմոշուր-Չունչա

Տիմոշուր-Չունչա (ռուս.՝ Тимошур-Чунча), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 62 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տաղարան (1638)

Տաղարան (1638), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1638 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14×9․7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 69 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝:


== Բովանդակություն ==
Գրիգորի վրդի-ի Օրհնեալ է հայրն լուսոյ․․․։
Ոտանավոր բարեպաշտ թագաւորին հայոց Հեթմոյ։
Գր․ Մագիստրոսի Տաղասացութիւն զԱրարչութեանն Աստծուծոյ և զՔրիստոսի տնօրինութեանն։


== Ծանոթագրություններ ==
Զալազնայա (Ցեբյուգայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զալազնայա (այլ կիրառումներ)Զալազնայա (ռուս.՝ Залазная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ցաբյուգա գետի ձախ ափից 63 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մեզեն, գետի գետային ավազանը Մեզեն։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03030000112103000046040
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103004604
Ավազանի կոդը — 03.03.00.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ուլյաստե (գյուղ, Ռեգավեռե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւլյաստեՈւլյաստե (էստ․՝ Uljaste), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռեգավեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 53 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աղքյոյնակ

Աղքյոյնակ (ադրբ.՝ Ağköynək), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Ղազախի շրջանում։
Նախկինում Ագ-կեգնակ անվան տակ մտել է Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառի կազմում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Ղազախի շրջան
Գանձակ-Ղազախի տնտեսական շրջան
Ադրբեջանի վարչական բաժանում
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Արտաքին հղումներ ==
Աղքյոյնակ բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Capsize (երգ)

«Capsize», ամերկյան դուո Frenship-ի երգ, որ թողարկվել է 2016 թվականի հունիսի 18-ին։ Այն ձայնագրվել է ամերիկացի երգչուհի Էմիլի Ուորենի հետ։ Մինչև աշխարհի հիթ-շքերթներ հասնելը՝ երգը թողարկվել է Spotify-ի հարթակում։ Թողարկումից հետո այն ունեցավ 400 միլլիոնից ավելի հոսք՝ դառնալով վիրուսային հիթ։


== Հիթ-շքերթներ ==


=== Շաբաթական հիթ-շքերթներ ===


=== Տարեվերջի հիթ-շքերթներ ===


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանկո Մարիա Մալֆատի

Ֆրանկո Մարիա Մալֆատի դի Մոնտետրետո (իտալերեն՝ Franco Maria Malfatti di Montetretto, հունիսի 13, 1927(1927-06-13), Հռոմ, Իտալիա - դեկտեմբերի 10, 1991(1991-12-10), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի պետական գործիչ, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ (1970-1972), Իտալիայի արտաքին գործերի նախարար (1979-1980։


== Կենսագրություն ==
1951 թվականից Իտալիայի Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, «Nuove Cronache» խմբի ներկայացուցիչ, որը գլխավորում է Ամինտորե Ֆանֆանին։ 1958 թվականից Ազգային խորհրդարանի պատգամավորների պալատի անդամ։

1963-1964 և 1966-1968 թթ.՝ արդյունաբերության և առևտրի նախարարի տեղակալ,
1968 թ.՝ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ,
1968-1969 թթ.՝  բյուջեի հարցերով պետական քարտուղար,
1969-1970 թթ.՝ պետական գույքի հարցերով նախարար,
1970 թվական՝ Իտալիայի փոստի և հեռահաղորդակցության հարցերով նախարար,
1970-1972 թթ.՝ Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ, միաժամանակ՝ Իտալիայի եվրոկոմիսար։ Հենց նրա պաշտոնավարման ընթացքում ավարտվեցին բանակցությունները Մեծ Բրիտանիայի, Իռլանդիայի, Դանիայի և Նորվեգիայի Եվրամիություն մտնելու մասին։ Նաև որոշվել էր դրամավարկային քաղաքականության տնտեսական ինտեգրման և համակարգման ուժեղացման մասին հարցը։ Հրաժարական է տվել, որպեսզի օգնի Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցությանը համընդհանուր ընտրություններին նախապատրաստվելու համար։
1972-1973 թթ.՝ Պատգամավորների պալատի բյուջեի և ֆինանսների կոմիտեի նախագահ,
1973-1978 թթ.՝ կրթության և գիտության նախարար,
1978-1979 թթ.՝ ֆինանսների նախարար,
1979-1980 թթ.՝ արտգործնախարար։ Հրաժարական է տվել առողջական խնդիրների պատճառով։1987 թվականին Եվրոխորհրդի և Արևմտաեվրոպական միության նիստերին եղել է Իտալիայի խորհրդարանական պատվիրակության ղեկավար, 1989 թվականից՝  քրիստոնյա դեմոկրատների քաղաքական քարտուղարության ղեկավար։
Նրա ընտանիքը Պերուջիայի համալսարանին որպես պարգև փոխանցել է իրենց մեծ գրադարանը։


== Մրցանակներ ==
Մեծ խաչ շքանշանի ասպետ «Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» (1970 թվականի դեկտեմբերի 24)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография на сайте Centro studi politici e sociali Malfatti(իտալ.)
Биография на сайте Associazione nazionale dei democratici cristiani(իտալ.)
Ժողովածու (1392)

Ժողովածու (1392), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1392 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում,1732 թվականին Նոր Ջուղա (Բ) գրչի կողմից։ Ստացողը եղել է Հակոբ աբեղա (Բ)-ն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14x10սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 208 թերթից։ Գրված է բոլորգիր, նոտրգիրով։ Կազմը`կաշեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 204բ։


== Բովանդակություն ==
Քարոզք (Յովհ.Արոտնեցի,Գր.Տաթեվացի,անանունք)։
Աղերս Եւթաղի։
Ի ղուկասու մեկնութենէն Սևիրիանոսի։
Մատթ.Ջուղայեցւոյ մեկնութիւն Հովհաննու։


== Ծանոթագրություններ ==
Խորեզմի Ժողովրդական Խորհրդային Հանրապետություն

Խորեզմի ժողովրդական խորհրդային հանրապետություն, ԽԺՍՀ (ուզբ.՝ Xorazm Xalq Sho'ro Jumhuriyati, ռուս.՝ Хорезмская Народная Советская Республика), սոցիալիստական պետություն Միջին Ասիայում 1920—1924 թթ.-ին։ Կազմակերպվել է երբեմնի Խիվայի խանության տարածքում՝ սոցիալիստական հեղափոխության հետևանքով։ Մայրաքաղաքը՝ Խիվա։


== Պատմություն ==
Հոկտեմբերյան հեղափոխության ազդեցությամբ զանգվածները 1919 թվականի նոյեմբերին կոմունիստների ղեկավարությամբ ապստամբություն բարձրացրին։ Կարմիր բանակի զորամասերի ներխուժմամբ ապստամբները 1920 թվականի փետրվարին պարտության մատնեցի Զունաիդ-խանի զորքերին։ Ապրիլի 26-ին Համախիվայական ժողովրդական ներկայացուցիչների սովետների համագումարը (կուրուլթայ) հռչակեց ԽԺՍՀ ստեղծման մասին, որն ըստ Լենինի, «գյուղացիական-սովետական հանրապետություն» էր։ ԽԺՍՀ ուներ իր պետական իշխանության բարձրագույն մարմինները, օրենսդրությունն ու դատական համակարգը, բանակը, պետական գերբն ու դրոշը։ ԽԺՍՀ ներքին և միջազգային դրության ամրապնդման գործում մեծ դեր խաղացին ՌՍՖՍՀ-ի հետ 1920 թ.-ի սեպտեմբերի 13-ի դաշնակցային պայմանագիրն ու ռազմաքաղաքական համաձայնագիրը։
1920 թվականին հիմնադրվեց խորեզմի կոմունիստական կուսակցությունը, որը 1922 թվականին մտավ ՌԿ(բ)կ կազմի մեջ։ Սովետների համախորեզմական IV կուրուլթայը (1923-ի հոկտեմբերի 17—20) երկիրը հռչակեց սոցիալիստական հանրապետություն և ընդունեց սահմանադրություն։ ԽԺԽՀ բաժանվեց երեք ինքնավար մարզերի՝ Ուզբեկստան, Թուրքմեն, և Կիրգիզ-Կարակալպակյան։ Միջին Ասիայի ազգային-պետական բաժանման ընթացքում ԽԺԽՀ ինքնալուծարքի ենթարկվեց, տվյալ տարածքում առաջացան Ուզբեկական, Թուրքմենաական ՍՍՀ-ները, Կարակալպակյան ԻՄ-ը։


== Անվանում ==
Անվանումը ստացել էր Ամուդարյայի ստորին հոսանքի ավազանում գոյություն ունեցած Խորեզմ (հայկական աղբյուրներում՝ Խվարեզմ) հնագույն պետության անունից։ Ենթադրվում է, որ այդ անվանումն առաջացել է իրանական Խվար «ներքին, ստորին» և Զոն «երկիր» բառերից։ Ոմանք էլ անվանման առաջացումը կապում են իրանական Խարի զեմ «կերակրող երկիր», այն է՝ «բարեբեր երկիր» արտահայտության հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գյուտ (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյուտ (այլ կիրառումներ)Գյուտ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն գյուտ՝ «գտնված բան» բառից։ Տարածված է եղել հոգևորականների շրջանում։ Այժմ դուրս է եկել գործածությունից։


== Գործածություններ ==
Գյուտ, որդի Շաբաթի, իշխան Գողթն գավառի, ում օգնությամբ Մեսրոպը տարածեց լուսավորությունն այս գավառում։
Գյուտ Վահևունի, նախարար, ով 449 թվականի մասնակցեց Արտաշատի ժողովին։ Մնացած նախարարների հետ կանչեցին Հազկերտ, առերես ուրացավ և ազատ արձակվեց։ Անցավ Վասակի կողմը՝ ընդդեմ ուխտապահների։
Գյուտ, կաթողիկոս Հայոց 461-478 թվականներին։ Տայոց Արահեզայ գյուղից էր, աշակերտ Ղևոնդյանց, ապա եպիսկոպոս Մամիկոնյանց։
Գյուտ, եպիսկոպոս Վանանդի, ստորագրում է այն 2 թղթերը, որոնք Հովհաննես Բ Գաբեղյան կաթողիկոսը (557-574) գրեց Սյունյաց Վրթանես եպիսկոպոսին և Աղվանից Աբաս կաթողիկոսին՝ նեստորականների տարածման առթիվ։
Գյուտ, վանահայր, Գողթան Շաբիթայ իշխանի թոռը, նախապես կոչվում էր Վասակ։ Որդուատի ժառանգության համար կռվելով եղբոր հետ՝ մահացու վիրավորեց նրան, ապա զղջալով՝ դարձավ ճգնավոր՝ Գյուտ անունով։ Հիմնեց Գյուտայ վանքը՝ որպես ուրուկների բնակավայր, օգնեց Երիցակին կառուցել Նոր Երուսաղեմի վանքը, նահատակվեց պարսից ձեռքով (6-րդ դար)։
Գյուտ, ով Գյուտեն ձևով հիշատակված է Վանևանի անթվական մի արձանագրության մեջ որպես նվիրատու։
Գյուտ ավագ քահանա Աղանյանց, (մարտի 1, 1856, Թիֆլիս - դեկտեմբեր, 1919, Թիֆլիս), մշակութային, եկեղեցական ու հասարակական գործիչ, մանկավարժ, գրող, թարգմանիչ, բանասեր, ազգագրագետ, պատմաբան, հրատարակիչ, խմբագիր։


== Ծանոթագրություններ ==
(2409) Չապմեն

(2409) Չապմեն (անգլ.՝ Chapman), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,266452 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8348 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6981 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1246,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288858 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,51° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2409) Չապմեն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(4875) Ինգալաս

(4875) Ինգալաս (անգլ.՝ Ingalls), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի փետրվարի 19-ին Յոշիո Կուշիդայի և Ռեյկի Կուշիդայի կողմից Յացուգատակեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,243146 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8423 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,644 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1227,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293371 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,25° անկյուն։
Ինգալաս աստերոիդը պատկանում է Ամներիսի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4875) Ինգալաս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)