Հովարդ Սթաունթոն

Հովարդ Սթաունթոն (անգլ.՝ Howard Staunton, ապրիլի 1, 1810(1810-04-01), Westmorland, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունիսի 22, 1874(1874-06-22), Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի շախմատիստ և շախմատի պատմաբան, աշխարհում ուժեղագույնն է դարձել 40-ական թվականներին XIX դարում, գրականագետ, Շեքսպիրի ստեղծագործական կյանքը հետազոտող։ Կազմակերպիչ և Առաջին միջազգային մրցաշարի մասնակից որը տեղի է ունեցել Լոնդոնի Սենթ-Դժորդջ ակումբում 1851 թվականին և այնտեղ (զբաղեցրել է 4-րդ տեղը 16 մասնակցից)։


== Կենսագրություն ==
Շախմատի հետ ծանոթացել է 1830 թվականին այդ ժամանակ աշխատել է որպես լրագրող։ Շատ է խաղացել Լոնդոնի տարբեր ակումբներում, получая фору (ладья, конь, пешка): Լուրջ առաջընթացի է հասել 1830-ական թվականների վերջին։ 1840-ական թվականներին հաղթել է բոլոր աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստներին (см. таблицу результатов):
1841-1842 թվականներին հաղթում է շոտլանդական ամենաուժեղ վարպետ Ջոն Կոխրենին, որը հաղթել է Կառլ Անդրեվիչ Յանիշին և Պեր դե Սենտ-Ամանին։ Սթաունթոնը 600 խաղեից մոտ 400 հաղթել է։ Խաղացել է Կոխրենի հետ, զիճելով—խաղազինվորին (семь партий, 3½ : 3½).
Մեծամասնությամբ խաղացել է ժամանակակիցների հետ, տալով фор:Հաճախ պարտվում էր աննշան հանդիկապ խաղերին ոչ այդքան ուժեղ շախմատիստներին (Лёве 1847/48; Ч. Стэнли 1839; Бокль 1843 и т. д.): Նրա Վերջին ելույթն դարձել է Բիրմինգեմսկի մրցաշարը 1858 թվականի։
Ստեղծող և գլխավոր խմբագիր (1844-1854) շախմատային ամսագրում «Շախմատային խաղի երթը»։ Շախմատի ղեկավարության դեբյուտային հեղինակ։
1849 թվականին Սթաունթոնը համաձայնել է ազատ արձակել շախմատային կոմպլեկտներ, նրա անունով նշյալ, և մասնակցել է նրա գովազդում։ Հիմա շախմատային կոմպլեկտները Սթաունթոն համարում է ստանդարտ պաշտոնական մրցումների համար։


== Ներդրումները առաջնախաղում ==


=== Գամբիտ Սթաունթոն ===
 Ի պատիվ նրա անվամբ ճանաչվել է գամբիտ հոլանդական պաշտպանություն, քայլերով սկսելիս 1.d2-d4 f7-f5 2.e2-e4 (Գամբիտ Սթաունթոն)։ Զիգբերտ Տարաշը համարել է Գամբիտ Սթաունթոնին հոլանդական պաշտպանության հերքման համար։


=== Անգլիական սկիզբը ===
 Սթաունթոնի Սիրելի ընթացքը 1.с2-с4 հետագայում ստացել է անգլիական սկիզբ անվանումը։ Հետևյալ առաջնախաղը հանդիսանում է Սիցիլիական պաշտպանություն սպիտակների համար, այսինքն՝ առավելագույն արագությամբ։


=== Ֆերզեվի Գամբիտ ===
Առավել ծաղկուն ռոմանտիզմի Սթաունթոնը հաճախ կիրառել է Թագուհու գամբիտ և նույնիսկ Տառաշի պաշտպանություն։ Սթաունթոնը և նրա հակառակորդը Սենթ Ամանը խաղում 1843 թվականի կիրառել են ժամանակակից խաղասկիզբ և գործել են վարպետօրեն։ Սթաունթոնի կարծիքով, Ֆերզեվի գամբիտը տարբերվում է ավելի հավատարիմ արքայական հարձակմամբ։


== Խաղի ոճ ==
Սթաունթոնի պարտիան  շախմատային արվեստի դասական նմուշն է։ Ստեղծագործական առաջին փուլում, նա գործել է իտալական դպրոցի ձեևով (Դժուլիո Չեզարե Պոլերիո, Դժոակինո Գրեկո, Երկոլե դել Րիո, Դժամբատիստա Լոլլի, Դոմենիկո Լորենցո Պոնցիանի, Վիլյամ Լյուիս, Ալեկսանդր Մակ-Դոննել)։ Հովարդի դեբյուտային խաղացանկը բաղկացած գամբիտներից։ Սկսած Սենտ-Ամանի խաղից (1843) Սթաունթոնը գործել է դիրքային ձևով, ելույթ ունենալով Ֆրանսիա-Անդրե Դանիկան Ֆիլիդորի հետևորդ։ Փաստորեն անգլիական չեմպիոնի պարտիան հանդիսանում է կապող օղակ Ֆիլիդոր համակարգի և Վիլհելմ Ստեինի ուսուցման հետ։ Ֆիշերը Սթաունթոնին համարել է շախմատի լավագույն վերլուծաբաններից մեկը։ Սթաունթոնի սիրելի քայլերից մեկը - դասական զոհ որակի (օրինակ, 21-րդ պարտիան ընդդեմ Սենտ-Ամանի հետ), որը պահանջում է հիանալի տեխնիկայի իրականացման դասավորության առավելությունները։ Շախմատային գրականության մեջ Սթաունթոնի ոճը ստացել է օրթոդոքս անվանումը։


== Մարզական արդյունքներ (հանդիպումները և մի շարք հավասար խաղեր) ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրքեր ==
Staunton H. The chess tournament. London, 1852. (Google books կայքում)


== Գրականություն ==
Нейштадт Я. Некоронованные чемпионы. Москва: Физкультура и спорт, 1975.


== Արտաքին հղումներ ==
Հովարդ Սթաունթոն շախմատիստի էջն ու խաղերը Chessgames.com կայքում