armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Խլածաղիկ

Խլածաղիկ (լատ.՝ Scrophularia), խռովխոտ, խլաբույս, խլածաղկազգիների ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի կամ կիսաթփերի ցեղ։


== Տարածում ==
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է ժայռաճեղքերում, խոտածածկ լանջերին, քարացրոններում, գետերի, լճերի, առուների ափերին, մարգագետիններում, այգիներում և այլն։
Հայտնի է 150 (այլ տվյալներով՝ 310), ՀՀ-ում՝ 24 տեսակ՝ 

խլածաղիկ ոսկեծաղկային (S.chrysantha),
խլածաղիկ խոշորաողկույզ (Տ. macrobotrys),
խլածաղիկ ժայռային (Տ. rupestris),
խլածաղիկ Թախտաջյանի (Տ. takhtajanii),
խլածաղիկ խայտաբղետ (Տ. variegata) և այլն։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունը քառակող է, բարձր.՝ 12-120 (երբեմն՝ 150) սմ։ Տերևները հիմնականում հակադիր են, ձվանշտարաձև կամ լայն նշտարաձև։ Ծաղկաբույլը հուրանանման է կամ ողկուզանման, ծաղիկները՝ երկսեռ, տարբեր մեծության և գույների։ Ծաղկում է մայիս-սեպտեմբերին։ Պտուղը բազմասերմ, երկբուն տուփիկ է։ Սերմերը մանր են, ձվանման կամ երկարավուն, մուգ շագանակագույն։


== Կիրառություն և նշանակություն ==
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են գլիկոզիդներ, սապոնիններ, աղաղանյութեր։ Պատրաստուկներն օգտագործում են որպես միզամուղ, լեղամուղ, հակաճիճվային, հակաբորբոքային միջոց։ Թունավոր է և մեղրատու։ Խլածաղկի ցողուն ընդգրկողը (Տ. amplexicaulis) հանդիպում է միայն Սյունիքի մարզում, աճում է ենթալպյան և ալպյան գոտիներում (2500- հյլածաղիկ ոսկեծաղկային Խլոպուզ 3000 մ բարձրներում), ժայռերի մեջ, խոնավ վայրերում, խլածաղիկ ատրպատականյանը (Տ. atropatana)՝ Արագածոտնի մարզում (Ֆանտան գյուղում) և Խոսրովի անտառ արգելոցում, աճում է չոր, քարքարոտ, խճաքարոտ լանջերին, ճալաքարերում և փլվածքներում (ստորին, հազվադեպ՝ միջին լեռն, գոտիներում), Թախտաջյանի խլածաղիկ հազվադեպ բնաշխարհիկ է, հանդիպում է միայն Սյունիքի մարզում (Արծվաբերդի շրջակայքում). աճում է ժայռաճեդքերում (2300-2700 մ բարձրներում)՝ գրանոդիորիտների վրա։ Այս տեսակները գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։
Պենկի (գյուղ, Պիտելինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊենկիՊենկի (ռուս.՝ Пеньки), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Պիտելինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մադան (Շիրվանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մադան (այլ կիրառումներ)Մադան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում։ Գտնվում էր Խիզան գետի աջակողմյան վտակ Մադենսուի ձախ ափին։ Բնակավայրից արևմուտք գտնվում էր Ծիննադաղ լեռը։


== Պատմություն ==
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 30 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չերեմոշնայա

Չերեմոշնայա (ռուս.՝ Черемошная), գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը մոտ 21 կմ։ Թափվում է Կամչատկա գետի աջ ափին՝ 376 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112120000014441


== Տես նաև ==
Տոլբաչիկ
Անչեկրակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ռուդնյա-Պովչանսկայա

Ռուդնյա-Պովչանսկայա (ուկրաիներեն՝ Рудня-Повчанська), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1855 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդնյա-Պովչանսկայա գյուղում բնակվում էր 199 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,34 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 585,29 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քասթլ (Քեմնաթ)

Քասթլ (գերմ.՝ Kastl), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Մտնում է Տիրշենրոյտ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1421 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 24,74 կմ2։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 77 128։ Կոմունան կազմված է 13 գյուղական բնակավայրերից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Բոգդանովկա (գյուղ, Նովի Սանժարիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոգդանովկաԲոգդանովկա (ուկրաիներեն՝ Богданівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոգդանովկա գյուղում բնակվում էր 272 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2524 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 107,77 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խերդաբլան

Խերդաբլան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արտաբալա

Արտաբալա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստանիչկի

Ստանիչկի (ռուս.՝ Станички), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(2495) Նովիոմագում

(2495) Նովիոմագում (անգլ.՝ Noviomagum), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,917644 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7208 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1144 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 969,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,371152 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,12° անկյուն։
Նովիոմագում աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2495) Նովիոմագում աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սուբան-Ալան

Սուբան-Ալան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարզիչը (ֆիլմ, 1969)

«Մարզիչը» (ռուս.՝ «Тренер»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ սպորտի մասին։
Ֆիլմի սցենարիստ Ալեքսանդր Լապշինը, որը նախկինում եղել է մարմնամարզության մարզիչ, հեղինակել է նաև «Ցատկի իրավունք» (ռուս.՝ «Право на прыжок», 1972) և «Հյուսերով հրաշքը» (ռուս.՝ «Чудо с косичками», 1974) սպորտային ֆիլմերի սցենարները։


== Սյուժե ==
Սիբիրյան քաղաք ժամանած մարմնամարզության նոր մարզիչը, որպեսզի իր սաներին հավատ ներշնչի սեփական ուժերի հանդեպ, գնում է ռիսկային որոշման. կարևոր մրցումներում նա փոխարինում է նրանց ուժեղ մարզիկներին։


== Դերերում ==
Վալերի Ռիժակով – Ինոկենտի Սոսնովսկի, մարզիչ
Դմիտրի Սոսնովսկի – Վանյա Սիդորկին
Անդրեյ Խարիբին – Վիտյա Կուլեշով
Լեոնիդ Բազուտկին – Իլյուշա Գուսակով
Սերգեյ Եվսյունին – Կլիմ Կլիմիչ
Ալեքսեյ Չեռնով – մարմնամարզիկի կույր հայրը
Նատալյա Ռիչագովա – երիտասարդ ուսուցիչ
Մարիա Վինոգրադովա – դասղեկ
Բորիս Գիտին – ավագ մարզիչ
Վադիմ Զախարչենկո – մարզադպրոցի տնօրեն
Վլադիմիր Պիցեկ – սպորտային դպրոցի պարետ
Վերա Ալթայսկայա – մորաքույր Սաշա


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր՝ Յակով Բազելյան
Սցենարիստ՝ Ալեքսանդր Լապշին
Օպերատոր՝ Վալերի Բազիլև
Նկարիչ՝ Բորիս Կոմյակով
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Մուրավլյով


== Մրցանակներ ==
Արծաթե մեդալ Ռիգայի սպորտային ֆիլմերի կինոփառատոնում, 1970 (Վալերի Ռիժակով)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Тренер // Домашняя синематека: отечественное кино 1918—1996 / Сергей Землянухин, Мирослава Сегида — М.: «Дубль-Д», 1996—520 с. — стр. 454


== Արտաքին հղումներ ==
Н. Колесникова Роковая спортивная проблема // Советская Культура. — 1970. — С. 3.
«Մարզիչը» Archived 2011-11-10 at the Wayback Machine. ֆիլմը Film.ru կայքում
Ճարտարապետության համաշխարհային օր

Ճարտարապետության համաշխարհային օր (անգլ.՝ World Day of Architecture), ճարտարապետների և ճարտարապետական գլուխգործոցները գնահատողների միջազգային մասնագիտական տոն, որը նշվում է ամեն տարի հոկտեմբերի առաջին երկուշաբթի օրը։


== Պատմություն ==
1946 թվականի սեպտեմբերին Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում տեղի է ունեցել միջազգային ճարտարապետների խորհրդակցություն, որոնց թվում էին նաև Խորհրդային Միության պատվիրակները։ Այս նիստում որոշում է կայացվել ստեղծել նոր կազմակերպություն, որը կոչվել է Ճարտարապետների միջազգային միություն։ Ներկայումս այն ունի մոտ հարյուր ազգային սեկցիաներ, որոնց անդամ են աշխարհի տարբեր երկրներից ավելի քան մեկ միլիոն ճարտարապետներ։
Գրեթե չորս տասնամյակ անց՝ 1985 թվականին, Ճարտարապետների միջազգային միության նիստում որոշում է ընդունվել նշել «Ճարտարապետության համաշխարհային օրը» հուլիսի առաջին երկուշաբթի օրը։ Սակայն 1996 թվականին իսպանական Բարսելոնա քաղաքում Ճարտարապետների միջազգային միության 20-րդ Գլխավոր ասամբլեայում որոշում է ընդունվել «ճարտարապետության համաշխարհային օրը» տեղափոխվել է հոկտեմբերի առաջին երկուշաբթի օրը՝ այն օրը, երբ Միավորված ազգերի կազմակերպության հովանու ներքո նշվում է Կացարանի համաշխարհային օրը (Հաբիթաթի համաշխարհային օր)։
«Ճարտարապետության համաշխարհային օրն» արդեն ձեռք է բերել իր ավանդույթները. այդ օրը ամբողջ մոլորակի ճարտարապետները հավաքվում են կոնֆերանսներում, գիտաժողովներում և համաժողովներում, որտեղ կիսվում են իրենց գիտելիքներով, փորձով, լուծում են շենքերի և շինությունների կառուցման և վերականգնման հետ կապված խնդիրները, կազմակերպում են թեմատիկ քննարկումներ և բանավեճեր։ Հաճախ այդ օրը կազմակերպվում են զանազան ցուցահանդեսներ և էքսկուրսիաներ։


== «Ճարտարապետության համաշխարհային օրվա» ամենամյա թեմաներ ==
Ամեն տարի տոնն ունի ճարտարապետության հետ կապված որոշակի թեմատիկա։ 

2007 թվական՝ «Քաղաքները հույսի մագնիսներ են» (անգլ.՝ Cities, magnets of hope)
2008 թվականի հոկտեմբերի 6-ին՝ նվիրված էր Ջանկարլո Յուսի (Gancarlo Ius) հիշատակին, որը հայտնի ճարտարապետ , Ճարտարապետների միջազգային միության փոխնախագահն էր, մահացել էր 2005 թվականի հուլիսի 4-ին։ Կարգախոսն էր «Child be the Architect of a better future» («Երեխա՛, դարձիր ավելի լավ ապագայի ճարտարապետ» կամ «Երեխայի խոսակցությունը ճարտարապետի հետ») տողը այն երգից, որից Ջանկարլոն բանաստեղծություններ է գրել։
2009 թվական՝ «Ճարտարապետի էներգիան՝ գլոբալ ճգնաժամի դեմ պայքարելու համար»
2011 թվական հոկտեմբերի 3՝ «Ճարտարապետությունը և մարդու իրավունքները»
2012 թվական՝ «Քաղաքների բարեփոխիչ ճարտարապետները» (անգլ.՝ Architects are city changers)
2015 թվական՝ «Ճարտարապետություն, շինարարություն, կլիմայի խնդիրները և դրանց լուծումը»


== Տես նաև ==
Մոդեռնի համաշխարհային օր


== Ծանոթագրություններ ==
Փրկության քարտեզ

Փրկության քարտեզ, խաղարկային դրվագներով փաստավավերագրական լիամետրաժ ֆիլմ՝ նվիրված Մեծ եղեռնի 100–ամյակին։
Ֆիլմը պատմում է Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ, անօթևան հայ երեխանների և կանանց ապաստանների հիմանդիրներ՝ եվրոպացի հինգ Մեծ հումանիստ կանանց կյանքի և մարդասիրական առաքելության մասին։
Ֆիլմի նկարահանումները կատարվել են 9 երկրների 29 քաղաքներում։


== Ֆիլմի նկարագրությունը ==
Ֆիլմը պատմում է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի համամարդկային ողբերգությունների, հատկապես Հայոց ցեղասպանության ժամանակ առաջացած հումանիստական շարժման մասին։
Ֆիլմը փաստագրություն է և կառուցվում է միայն իրական փաստերի հիման վրա։
Ֆիլմի հերոսները պատմությանը հայտնի հումանիստներ են, իրական մարդիկ, ովքեր տեսել են Հայ ազգի կոտորածները։
Նրանք եվրոպացի հինգ հումանիստ կանայք են՝ Կարեն Եպպե (Դանիա) և միսիոներուհիներ` Մարիա Յակոբսեն (Դանիա), Բոդիլ Բյորն (Նորվեգիա), Ալմա Յոհանսոն (Շվեդիա), Աննա Հեդվիգ Բյուլ (Էստոնիա)։
Նրանք Հայոց ցեղասպանության ականատեսներն են և մազապուրծ եղած հայ երեխաների ու կանանց ապաստանների հիմանդիրները։ Իրենց անծանոթ, մի խոշտանգված ժողովրդի հետ շատ դրամատիկ հանդիպումը այս մեծ հումանիստների համար ճակատագրական է եղել։ Եվ նրանք, Եվրոպայի իրենց բարեկեցիկ կյանքը թողնելով, տարբեր երկրներից գալով հայոց հող` նվիրվել են նրա ժողովրդին անմնացորդ ու անձնուրաց։
Ֆիլմը վարում է ֆին պատմաբան, ցեղասպանագետ Սվանտե Լունդգրենը։ Անցնելով ֆիլմի հերոսների առաքելույթան ճանապարհը, նա գծում է «Փրկության քարտեզը»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://hy-am.facebook.com/MapOfSalvation/
Կենա (Վիլեդի վտակ)

Կենա (ռուս.՝ Кена≥), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիլեդ գետի աջ ափին՝
219 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 29 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000024501
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002450
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սարսինա

Սարսինա (իտալերեն՝ Sarsina), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆորլի Չեզանա գավառում։
Բնակչությունը՝ 2115 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 37 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 100 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 47017։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0543։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը համարվում է Վիկինիուս դի Սարսինան։ Տոնը միշտ նշում են օգոստոսի 28-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.sarsina.fo.it/ Archived 2011-03-11 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոանդրեևկա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոանդրեևկաՆովոանդրեևկա (ուկրաիներեն՝ Новоандріївка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոանդրեևկա գյուղում բնակվում էր 123 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ոստայնաբորբ

Ոստայնաբորբ, արախնոիդիտ (հուն․՝ απαξβρ - սարդ, սարդոստայն և - ձև, տեսք), շճային մենինգիտի հատուկ տարատեսակ, որի դեպքում բորբոքային պրոցեսն առավելապես ախտահարում է գլխուղեղի կամ ողնուղեղի ոստայնաթաղանթը, մասամբ նաև անոթաթաղանթը։ Տերմինն առաջին անգամ օգտագործել է Անդրեի Տարասենկովը (1845), գլխուղեղի Ոստայնաբորբ մանրամասն նկարագրել է գերմանական բժիշկ Բենինգհաուզը (1897), ողնուղեղայինը՝ գերմանական բժիշկ Շլյոզինգերը (1898)։ Առաջացման պատճառներն են՝ գրիպը, գլխուղեղի վնասվածքները, ռևմատիզմը, քրոնիկական նշիկաբորբը, քթի հարակից ծոցերի (ռինոսինուսիտ), միջին ականջի բորբոքումները, առանձնահատուկ վարակիչ հիվանդությունները (տուբերկուլոզ, սիֆիլիս) և թունավարակական այլ գործոններ։ Ըստ ընթացքի Ռինոսինիստը կարող է լինել սուր, ենթասուր և քրոնիկական։ Առավել հաճախ հանդիպում են քրոնիկական ձևերը։ Ըստ հյուսվածաբանական բնութագրի և ետբորբոքային շրջանում ենթաոստայնային տարածությունում առաջացող Փոփոխությունների տարբերում են՝ կպումային, բշտիկային, կպումաբշտիկային, սահմանափակ և տարածուն, միակամ բազմաօջախային եր։ Ըստ տեղադրության լինում են գլխուղեղի կորնթարդ մակերեսի, հիմնային մասի և ետին գանգավոսկրի Ոստայնաբորբեր։ Սուր և ենթասուր Ոստայնաբորբերն ընթանում են ջերմության բարձրացմամբ (37,5-38 °С), գլխացավերով, մենինգյալ ախտանշաններով, պարանոցի մկանների կարկամումով ևն։ Գլխուդեղի կորընթարդ մակերեսի П-երի դեպքում կարող են առաջանալ ջեկսոնյան էպիլեպսիկ նոպաներ։ Հիմնային մասի П-երի դեպքում ախտահարվում են հոտառական, տեսողական, եռորյակ, ետին գանգափոսի П-ի ժամանակ՝ աչքը զատող, դիմային, անդաստակախխոլնջային և ենթալեզվային նյարդերը, առաջանում է բրգային անբավարարություն (ջլային ռեֆլեքսների բարձրացում ևն), մենինգյալ ախտանշաններ, գլխի հարկադիր դիրք։ Ակնահատակը դիտելիս նկատվում է տեսողական նյարդի նևրիտ, ապաճում կամ կանգային պտկիկ։ Ուղեղողնուղեղային հեղուկի ճնշումը բարձրանում է։ Ողնուդեղային Ոստայնաբորբւ սկսվում է սուր կամ ենթասուր, պրոցեսը հաճախ տեղակայվում է ստորին կրծքային և գոտկային շրջաններում։ Բնորոշվում է զգացողության, շարժողության և կոնքի օրգանների ֆունկցիայի խանգարումներով։ Բուժումը կոմպլեքսային է․ հակաբորբոքային, ջրազրկող, խթանող և ներծծող դեղամիջոցներ՝ զուգակցված ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրների հետ, ողնուղեղային պունկցիա՝ ենթաոստայնային տարածության մեջ 15-20 սմ օդի ներարկում։ Վարակի օջախի (ականջաբորբ, սինուսիտ) վերացում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արլեբոսկ

Արլեբոսկ (ֆր.՝ Arlebosc), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 354 մարդ, բնակչության խտությունը` 28.66 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.35 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 85 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 34 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 215 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 155-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 60։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,1 %։ 155 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 140 անձ (73 տղամարդ և 67 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (5 տղամարդ և 10 կին)։ 60 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 27-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Թագավորական խորհուրդ

Թագավորական խորհուրդ, դասային ներկայացուցչական հաստատություն Կիլիկիայի հայկական թագավորությունում։ Խորհուրդը հրավիրվում էր պետական կարևորագույն հարցերը քննելու համար։ Նրա մասնակցում էին ավատատիրական ազնվականության բարձր խավի ներկայացուցիչները։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծովային որսորդ

«Ծովային որսորդ» (ռուս.՝ «Морской охотник»), 1954 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է Նիկոլայ Չուկովսկու համանուն վիպակի հիման վրա։ Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Ղրիմում։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Սև ծովի ափին։ Խորհրդային նավաստիները հետրում են թշնամու սուզանավին։ Այդ ժամանակ «Ծովային որսորդի» հրամանատարը նավաստիներից մեկի հետ չի վերադառնում հետախուզությունից։ Պատանի հայրենասերներ Կատյան և Լիդան հայտնում են անհայտ ընկերների ահազանգի մասին, որոնք նկատել են սուզանավը։ Դրա շնորհիվ խորհրդային նավաստիները խորտակում են թշնամու նավակը, իսկ խիզախ հետախույզը՝ Կատյան, որը լավ գիտի ափերի լեռնային արահետները, քարանձավներից մեկում գտնում է «Ծովային որսորդի» հրամանատարին և ծանր վիրավոր նավաստուն։


== Դերերում ==
Նադեժդա Ռումյանցևա – Կատյա
Պավել Վոլկով – Մակար Մակարովիչ
Յուրի Պուզիրյով – լեյտենանտ Կորոլկով
Օլգա Հորկովա – Մարիա Վասիլևնա
Յուրի Լեոնիդով – հիդրոակուստիկ Իվանով
Պյոտր Չեռնով – Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ, կապիտան-լեյտենանտ
Եվգենի Լեոնով – կոկ
Նադիր Մալիշևսկի – Կազաչենկո
Նինա Շորինա – Մանյա


== Նկարահանող խումբ ==
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Նեմոլյաև
Սցենարիստներ՝ Նիկոլայ Չուկովսկի, Վլադիմիր Նեմոլյաև
Ռեժիսոր՝ Գեորգի Նաթանսոն
Օպերատոր՝ Ֆեոդոր Ֆիրսով
Բեմադրող նկարիչ՝ Վլադիմիր Կամսկի, Կոնստանտին Ստեպանով
Կոմպոզիտոր՝ Նիկիտա Բոգոսլովսկի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտքին հղումներ ==
Ֆիլմի մասին «Кино снятое в Крыму» կայքում Archived 2021-02-06 at the Wayback Machine.
Լիբան

Լիբան (վրաց.՝ ლიბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Բորժոմի մունիցիպալիտետում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1370 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Բորժոմից հեռու է 11 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 31 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեիր Վիլներ

Վիլներ Մեիր (եբրայերեն՝ מאיר וילנר‎, հոկտեմբերի 23, 1918(1918-10-23), Վիլնյուս, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 5, 2003(2003-06-05), Թել Ավիվ, Իսրայել), իսրայելցի կոմունիստ, քաղաքական գործիչ։ Կրթությամբ պատմաբան։
1938 թվականին տեղափոխվել է Պաղեստին, ուր ընդունվել է (1940) Պաղեստինի կոմունիստական կուսակցության (ՊԿԿ) շարքերը։ 1943 թվականից եղել Է ՊԿԿ ԿԿ քարտուղար և քաղբյուրոյի անդամ, 1948 թվականից՝ Իսրայելի կոմունիստական կուսակցության (ԻԿԿ) ԿԿ քարտուղար և քաղբյուրոյի անդամ, 1965 թվականից՝ կուսակցության ԿԿ քաղբյուրոյի քարտուղար, 1969 թվականից՝ ԻԿԿ ԿԿ գլխավոր քարտուղար։ 1949 թվականին դարձել է կնեսետի (պառլամենտի) պատգամավոր։ Պարգևատրվել է «Ժողովուրդների բարեկամության» շքանշանով (1978)։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Վիյու

Վիյու (ռուս.՝ Выю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Տուժինսկի շրջան Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նիվշերա գետի աջ ափին՝ 70 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 34 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է արևելքում Նիկոլա գյուղում, Յրանսկա գյուղից 18 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևմուտք։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200112103000016958
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103001695
Ավազանի կոդը - 03.02.02.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
(4177) Կոհման

(4177) Կոհման (անգլ.՝ Kohman), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,304707 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3615 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,2479 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2194,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,164061 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 17,17° անկյուն։
Կոհման աստերոիդը պատկանում է Գրիքուայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 3,1 - 3,27 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, և ոչ քիչ քան 0,35 էքսցենտրիսիտետ։ Այս ընտանիքի աստերոիդները ունեն են Յուպիտերի հետ 2:1 ուղեծրային ռեզոնանս։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4177) Կոհման աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
IPhone XS

iPhone XS և iPhone XS Max («X»-ը հանդես է գալիս որպես «տասը»), Apple ընկերության սմարթֆոնները, որոնք աշխատում են Apple A12 Bionic պրոցեսորի և iOS 12 օպերացիոն համակարգի միջոցով։ Թողարկվել են iPhone XR-ի հետ 2018 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։


== Բնութագիր ==
XS սմարթֆոնը իր մեջ ներառում է 5,8 դյույմ Super Retina HD անկյունագծով էկրան, ինչպես նաև նոր առաջավոր Apple A12 Bionic պրոցեսոր։ Ունի TrueDepth տեսախցիկ՝ 12 մեգապիքսել հետևի և 7 մեգապիքսել դիմացի։
iPhone XS Max-ը թողարկվել է iPhone XS-ի հետ միաժամանակ։ Համեմատած iPhone XS-ի հետ՝ iPhone XS Max-ի էկրանի անկյունագիծը 6,5 դյույմ է և ունի ավելի հզոր մարտկոց։
Նաև հեռախոսները ստացել են ջրից ու փոշուց պաշտպանվելու IP68 կարգի հնարավորություն։
Երկու տարբերակն էլ հասանելի է երեք գույնով՝ ոսկեգույն, արծաթագույն, ինչպես նաև «մոխրագույն տիեզերք»։
iPhone XS-ը և iPhone XS Max-ը աշխատում են Nano-SIM և eSIM սիմ-քարտերով միջազգային մակարդակում։ Դրանց փոխարեն Չինաստանում, Հոնկոնգում և Մակաուում առաջարկվում է երկակի Nano-SIM քարտ։


== Ծրագրային ապահովում ==
iPhone XS-ի և iPhone XS Max-ի օպերացիոն համակարգը iOS 12-ն է, որը պաշտոնապես թողարկվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։


== Քննադատություն ==
iPhone XS Max-ն ունի 6,5 դյույմ էկրան՝ 0,7-ով ավելի, քան iPhone XS-ը և iPhone X-ը։ Այս չափը թույլ է տալիս ավելի հզոր մարտկոցներ տեղադրել՝ Էներգիան երկար պահպանելու համար, սակայն էկրանի մեծացման հետ մեկտեղ ավելանում են կշիռը և չափերը, վատանում է սարքավորման էրգոնոմիկան։
Օգտագործողները դժգոհում են, որ iPhone XS Max-ը, ի տարբերություն նախորդ մոդելների, ձեռքի մեջ շատ հարմար չի տեղավորվում, և հատկապես փոքր ափեր ունեցող մարդկանց համար խնդրահարույց է։
iPhone XS-ը և iPhone XS Max-ը iPhone X-ի նման ունեն X OLED էկրան, սակայն նոր մոդելների դեպքում դինամիկ տիրույթն ընդլայնված է 60%-ով։ էկրանը դեռևս զրկված է ներկայումս տարածված «Always On Display» հնարավորությունից, ինչը հիասթափեցրել է որոշ օգտատերերի։
Հեռախոսի հետ տրվում է նաև ստանդարտ լիցքավորիչ, որը չունի արագ լիցքավորման գործառույթ։ Օգտատերերին հիասթափեցրել է նաև այն փաստը, որ հավաքածուից հեռացվել է Lightning/3,5 TRRS ադապտերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
iPhone XS — Apple (RU) (ռուս.)
Ներկայացվել են iPhone XS և XS Max սմարթֆոնները Archived 2018-09-13 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Ներկայացվել է iPhone XR-ը՝ iPhone 8-ի գաղափարակից հաջորդը և Apple-ի նոր սերնդի ամենահասանելի սմարթֆոնը (ռուս.)
Հայտնի են դարձել iPhone XR, iPhone XS և XS Max սմարթֆոնների գները (ռուս.)
Apple-ը ներկայացրել է նոր ֆլագմաններ՝ iPhone Xs և Xs Max (ռուս.)
«Բյուջետային» iPhone XR․ մեծ էկրան՝ ցածր թույլտվությամբ և հզոր պրոցեսորով (ռուս.)
Դոն Պասքուալե

Դոն Պասքուալե (իտալերեն՝ Don Pasquale), իտալացի երգահան Գաետանո Դոնիցետտիի կոմիկական օպերա երեք գործողությամբ։ Լիբրետտոն (իտալերեն)՝ Ջովաննի Ռուֆինիի (1810 թ. Անջելո Անելլիի կողմից գրված լիբրոտտոյի վերամշակում)։ Առաջնախաղը կայացել է 1843 թ. հունվարի 3-ին Փարիզի Իտալական օպերային թատրոնում։ Համարվում է իտալացի երգահանի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Ներկայումս էլ հաճախ բեմադրվում է առաջատար օպերային թատրոնների կողմից։
Բելոսարայսկայա Կոսա (գյուղ, Պերշոտրավնևի շրջան)

Բելոսարայսկայա Կոսա (ուկրաիներեն՝ Білосарайська Коса), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Պերշոտրավնևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բելոսարայսկայա Կոսա գյուղում բնակվում էր 901 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարոլինա Հարիքեյնս

«Կարոլինա Հարիքեյնս» (անգլերեն՝ Carolina Hurricanes), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ հոկեյի ակումբ։ Հանդես է գալիս Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) արևելյան կոնֆերենցիայի մայրաքաղաքային դիվիզիոնում։ Տեղակայված է ԱՄՆ Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի վարչական կենտրոն կենտրոն Ռոլի քաղաքում։
Հիմնադրվել է 1971 թվականին՝ որպես «Նյու Ինգլանդ Ուեյլերս» և հանդես գալով Հոկեկի աշխարհի ասոցիացիայում (WHA)։ NHL-ի և WHA-ի միավորումից հետո (1979) թիմն սկսում է ելույթ ունենալ «Հարթֆորդ Ուեյլերս» անվամբ։ 1997 թվականին թիմը տեղափոխվում է Հյուսիսային Կարոլինա նահանգ 2005-06 մրցաշրջանում նվաճում առաջին ու թերևս միակ Սթենլիի գավաթը։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Լազուրիտե (Ֆաբերժեի ձու)

«Լազուրիտե» (ռուս.՝ Ляпис-лазурное), ոսկերչական զատկական ձու, որը պատրաստվել է Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում 1886 կամ 1898 թվականին։ Պատվիրատուի և առաջին սեփականատիրոջ մասին պատմությունը ցայսօր լռում է։
Այսօր «Լազուրիտե» ոսկերչական ձուն գտնվում է Քլիվլենդի գեղարվեստի թանգարանում (Քլիվլենդ, Օհայո, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ)։


== Նկարագիր ==
«Լազուրիտե» ոսկերչական ձուն առաջին կայսերական ձվի՝ «Հավիկի» դիզայնով է ստեղծված։ Այն պատրաստված է լազուրիտից, ոսկուց, կապույտ, դեղնասպիտակ էմալից։ Զարդարված է մարգարիտներով, սուտակներով և ադամանդներով։ Բացվող ձվի մեջ տեղադրված է ոսկե դեղնուցը, որը նույնպես բացվում է։ 

Երկար ժամանակ կարծում էին, որ «Լազուրիտե» ոսկերչական ձուն պատկանում է կայսերական ձվերին։ Սակայն, հետազոտությունների արդյունքում պարզ դարձավ, որ այն չի պատկանել արքայական ընտանիքին։ Համաձայն Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր III-ի և Կառլ Ֆաբերժեի միջև կնքած համաձայնության, կայսերական ոչ մի ձու պետք է չկրկնվեր դիզայնով։ Հնարավոր է, որ այն պատկանել կամ նախատեսված է եղել կայսերական ընտանիքի որևէ անդամի համար։ Ի դեպ, այս դիզայնը Ֆաբերժեն օգտագործել է նաև 1898 թվականին «Կելխի հավիկ» ձուն ստեղծելիս։


== Անակնկալ ==

«Լազուրիտե» ոսկերչական ձվի անակնկալը դրանում պահվող դեղնուցն է։ Դրա մեջ էլ իր հերթին պահվում են մյուս անակնկալները՝ կայսերական թագի մանրակերտը և կախազարդը՝ սուտակե փոքրիկ ձվի տեսքով։


== Պատմություն ==
Ձուն պատրաստվել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ Կարլ Ֆաբերժեի ոսկերչական տանը 1886 կամ 1898 թվականին։ Առաջին պատվիրատուի և գնորդի մասին պատմությունը լռում է։ 1930-ական թվականներին «Կարմիր խաչ տրիպտիխ» (1915) կայսերական ձվի հետ վաճառում են «India Early Minshall» ընկերությանը։ 1965 թվականին «Լազուրիտե» ոսկերչական ձուն նվիրում են Քլիվլենդի գեղարվեստի թանգարանին, ուր ցայսօր էլ պահպանվում և ցուցադրվում է հանրությանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Լազուրիտե» ոսկերչական ձու
[hhttps://faberge-eggs.info/jajco_kuricy_iz_ljapis_lazuri.html Ձվի մասին]
Դիարիբոք

Դիարիբոք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոֆիակ

Ռոֆիակ (ֆր.՝ Roffiac), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 573 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.95 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.26 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 430 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 85 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 50 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 387 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 280-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 107։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,4 %։ 280 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 271 անձ (145 տղամարդ և 126 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (4 տղամարդ և 5 կին)։ 107 անաշխատունակներից 20-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 68-ը` թոշակառուներ, իսկ 19-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հրեամասոնական դավադրության տեսություն

Հրեամասոնական դավադրության տեսություն, դավադրության տեսություն է, համաձայն որի գոյություն ունի հրեաների (կամ հուդայականների) և մասոնների գաղտնի միություն, ում նպատակն է համաշխարհային տիրապետության հաստատումը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սնեպ երաժշտություն

Սնեպ երաժշտություն, հիփ հոփի ենթաժանր, ստեղծվել է 2001 թվականին Ատլանտայում։ Այս ժանրը վերելք է ապրել 2006 թվականին։ Կարելի է ասել, որ սնեպ երաժշտությունը ռեփի, դիսկոյի, կրանկի և ֆրենկի խառնուրդն է։ Անվանումը առաջացել է անգլերեն «to snap» բայից (ռուս.` щёлкать пальцами):


== Ստեղծում ==
Սնեպ երաժշտության և սնեպ պարի հիմնադիր է համարվում Dem Franchize Boyz խումբը։ 2001 թվականին տղաները որոշեցին երաժշտության հետ կապված մի բան ստեղծել։ Եվ ահա այսօր նրանց ստեղծած երաժշտության ժանրը տարածվել է ամբողջ աշխարհով։


== Կատարողներ ==
K-Rab
Lil Jon
Ben Hill Squad
Ying Yang Twins
Dem Franchize Boyz
Mr. Collipark
Soulja Boy
D4L
Fabo- King Of Snap
Arab
BHI
Yung Joc
Baker Road Click
Pop It Off Boyz


== Սնեպ պար ==
Շարժումները կատարվում են ոտքերի կտրուկ փոփոխումներով, որի ընթացքում պետք է մատները շրխկացնել։
Սնեպ պարում հայտնի են`

Flo Mastas (1 հոգի)
D4L (խումբ)
Dem Franchize Boyz (խումբ)
Կոստաս Վասիլիադիս

Կոստանտինոս «Կոստաս» Վասիլիադիս, (հուն․՝ Κωνσταντίνος "Κώστας" Βασιλειάδης, ծնվ.՝ մարտի 15, 1984), հույն պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Մասնագիտական կարիերան սկսել է 2000 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սյուզի Կենտիկյան

Սյուզաննա Լևոնի Կենտիկյան (գերմ.՝ Susianna Levoni Kentikian, սեպտեմբերի 11, 1987(1987-09-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Գերմանիայում բնակվող հայազգի բռնցքամարտիկ։ Կենտիկյանը WBA (2007-2012, 2013 - մինչ օրս), WBO (2009-2012) և WIBF (2007-2012, 2015 - մինչ օրս) վարկածներով բռնցքամարտի աշխարհի չեմպիոն է գերթեթև քաշային կարգում։


== Կենսագրություն ==
Սյուզաննա Կենտիկյանը ծնվել է 1987 թվականին Հայաստանում։ 90-ականների սկզբին Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Հայաստանը գտնվում էր ծանր սոցիալ-տնտեսական վիճակում, 1992 թվականին ստեղծված իրավիճակում, երբ Սյուզին 5 տարեկան էր նրա ընտանիքը հայրենիքը լքելու որոշում կայացրեց։ 2007 թվականին Կենտիկյանը նվաճել է պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի առաջատար կազմակերպությունների չեմպիոնական տիտղոսները։ 2008 թվականին ստացել է Գերմանիայի քաղաքացիություն։


== Ֆիզիկական տվյալներ ==
Սյուզաննա Կենտիկյանի հասակը՝ 1,54 մ։
2008 թվականին Շմուլեֆելդ-Ֆիների հետ մենամարտից առաջ ունեցել է 50,71 կգ քաշ։


== Մարտերի արդյունքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(գերմ.)
Իմ ընկերն անլուրջ մարդ է

«Իմ ընկերն անլուրջ մարդ է» (լատիշ․՝ «Mans draugs — nenopietns cilvēks», ռուս.՝ «Мой друг — человек несерьёзный»),  1975 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, արտադրա-կենցաղային կատակերգական մելոդրամա։ Նկարահանվել է Պետկինոյի և ԽՍՀՄ գրողների միության 1973 թվականի մրցույթի հաղթող Ալեքսանդր Գորոխովի «Ամեն մեկի հոգսերը» (ռուս.՝ «Заботы каждого») սցենարով։


== Սյուժե ==
Արվիդ Լասմանիսն իր սկզբունքայնության պատճառով երկար չի մնում ոչ մի աշխատավայրում։ Կնոջը և երկու երեխաներին պետք է կերակրել, և նա աշխատում է որպես գերեզմանափոր գերեզմանոցում։ Զոքանչի փեսացուն՝ Ցիեկուրսը, Արվիդին աշխատանքի է ընդունում իր մոտ, բայց այստեղ էլ նրա անհաշտ բնավորությունը հնարավորություն չի տալիս համակերպվել անփույթ աշխատողների հետ. նա կտրականապես հրաժարվում է հողով ծածկել տեղադրման համար պատրաստված ժանգոտ խողովակները։ Ինտան՝ Արվիդի կինը, հոգնել է ապրել կոմունալ բնակարանում ապրելուց, բայց առանձին բնակարան ստանալու համար պետք է կարողանալ հարմարվել վերադասին։


== Դերերում ==
Յանիս Պաուկշտելո – Արվիդ Լասմանիս
Գալինա Մացուլևիչ – Ինտա, Արվիդի կինը
Ձիդրա Ռիտենբերգ – Միրզա
Ալեքսեյ Միխայլով – Ցիեկուրս
Լիլիտա Բերզինյա – Անդերսոնե
Կարլիս Պումպուրինշ – հարևան
Էվալդս Վալտերս – նկարիչ Չական
Ռայմոնդս Աուշկապս – շատ լուրջ ղեկավար Եկաբսոնս
Էդուարդ Պավուլս – կադրերի բաժնի ղեկավար
Օլգերտ Դունկերս – շեֆ
Վլադիմիր Լոբինշ – Դրումայս
Ակվելինա Լիվմանե – զբոսաշրջիկ


== Նկարահանման խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Ալեքսանդր Գորոխով
Ռեժիսոր՝ Յանիս Սթրեյչ
Օպերատորներ՝ Միքս Զվիրբուլիս, Մոդրիս Ռեսնայս
Նկարիչ՝ Վիկտոր Շիլդկնեխտ
Կոմպոզիտոր՝ Ռայմոնդ Պաուլս


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Рассказ о фильме «Мой друг — человек несерьезный» на сайте kino-teatr.ru (ռուս.)
Նախաճաշ Թիֆանիի մոտ (ֆիլմ)

«Նախաճաշ Թիֆանիի մոտ» (անգլ.՝ Breakfast at Tiffany's, 1961 թվական, ԱՄՆ), կատակերգական ֆիլմ, Բլեյք Էդվարդսոմի ռեժիսորությամբ։ Գլխավոր դերերում Օդրի Հեփբերն և Ջորջ Պեպարդ։
Օդրի Հեփբերնը ֆիլմում Հոլի Գոլայթլիի դերում է, նա միամիտ և յուրահատուկ աղջիկ է։ Օդրին նշել է, որ սա իր ամենավառ և բարդ դերերից էր, քանի որ նա պետք է կատարեր յուրահատուկ մարդու դեր։ Ֆիլմում նրա կատարած «Moon River» երգը 1962 թվականին արժանացավ «Օսկար»-ի։ Ֆիլմում իր ամենահաջողված կերպարին է մարմնավորել Ջորջ Պեպարդը։


== Սյուժե ==
Փոլ Վարժակը, գրող, ով ապրում էր իր հարուստ սիրուհու հաշվին տեղափոխվում է նոր բնակարան և ծանոթանում իր հարևանուհու՝ Հոլի Գոլայթլիի՝ մի թեթևամիտ աղջկա հետ, որը ցանկանում էր ունենալ հարուստ ամուսին։ Նա միշտ շփոթում էր անունները, հեռախոսը պահում էր մահճակալի տակ գտնվող ճամպրուկում, փախչում էր պատուհանով և երազում էր «Tiffany & Co» խանութի մասին։ Երբ Հոլին կգտնի մի տեղ, որտեղ իրեն կզգա այնքան հանգիստ, որքան «Tiffany & Co»-ում, նա կդադարի փախչել կյանքից և իր կատվին անուն կտա։


== Դերերում ==
Օդրի Հեփբերն - Հոլի Գոլայթլի
Ջորջ Պեպարդ - Փոլ Վարժակ
Պատրիցիա Նիլ - Էմիլի Յուստաս Ֆեյլենսոն
Միկի Ռունի - պարոն Յունիոշի
Ալան Ռիդ - Սալի Փոմիդոր
Բադի Էբսեն - Դոք Գոլայթլի
Մարթին Բոլսամ - Օ. Դ. Բերման
Խոսե Լուիս դե Վիլյալոնգա - Խոսե դա Սիլվա Պերեյրա
Սթենլի Ադամս - Ռասթի Թրոուլեր
Ջոն ՄաքՀայվեր - «Tiffany & Co.»-ի աշխատակից
Օրանջի - Հոլիի կատուն


== Մրցանակներ ==
1962 թվական - երկու Օսկար մրցանակ. լավագույն երաժշտություն (Հենրի Մաչինի), լավագույն երգ (Moon River)
1962 թվական - «Դեյվիդ դի Դոնատելո» լավագույն դերասանուհի (Օդրի Հեփբերն)
1962 թվական - Գրեմի մրցանակ
1962 թվական - Հիլդի մրցանակ. ԱՄՆ-ի լավագույն սցենարիստ


=== Անվանակարգեր ===
1962 թվական - երեք Օսկար. լավագույն սցենար, լավագույն դերասանուհի, լավագույն նկարիչ
1962 թվական - Հիլդի անվանակարգում. լավագույն ռեժիսոր
1962 թվական - երկու անվանակարգում Ոսկե գլոբուս-ի համար. լավագույն կատակերգություն-ֆիլմ, լավագույն դերասանուհի


== Հետաքրքիր փաստեր ==
«Breakfast at Tiffany’s» երգը ամերիկյան ռոք Deep Blue Something խմբի ամենահայտնի երգերից մեկն է։
«Սեր և այլ աղետներ» ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին անընդհատ նայում էր «Նախաճաշ Թիֆանիի մոտ» ֆիլմը և ընդօրինակում Օդրի Հեփբերնին։
Ճապոնական «Jun Planning» ընկերությունը ստեղծեց Pullip տիկնիկին՝ տալով նրան Հոլի Գոլայթլիի կերպարը։
«I’m With Cupid» մուլտֆիլմում դրվագներից մեկում նշվում է հետևյալ արտահայտությունը. «That’s right, they have breakfast at Tiffany’s now»(հայերեն՝ Ճիշտ որ, նրանք հիմա նախաճաշում են Թիֆանիի մոտ)։
Ամերիկացի գրող Ջեյմս Փաթերսոնը 2008 թվականին գրեց մի գիրք «Կիրակին Թիֆանիի մոտ» (անգլ.՝ Sundays at Tiffany’s)։ Այստեղ գլխավոր հերոսուհին՝ Ջեյնը նույնպես սիրում էր «Tiffany & Co.» խանութը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Նախաճաշ Թիֆանիի մոտ»
«Նախաճաշ Թիֆանիի մոտ»
«Նախաճաշ Թիֆանիի մոտ» Archived 2021-01-20 at the Wayback Machine.
Ակիմովիչի

Ակիմովիչի (ուկրաիներեն՝ Якимовичі), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ակիմովիչի գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վերոլի

Վերոլի  (իտալերեն՝ Veroli), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ֆրոզինոնե պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 20 091 մարդ (ըստ 2004 թվականի), բնակչության խտությունը կազմում է 165 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 120 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 03029։ Հեռախոսային կոդ՝ 0775։
Սուրբ Մարիա Սալոմեն համարվում է քաղաքի հովանավորը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի մայիսի 25-ին։ 
Քաղաքում կա Սուրբ Անդրեասի տաճարը, որը կառուցվել է հին հռոմեական տաճարի տեղում։


== Քույր-քաղաքներ ==
 Ֆրանսիա Իսսուար (Ֆրանսիա, 2012)


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
See You Again (այլ կիրառումներ)

See You Again, կարող է վերաբերել՝

See You Again - ամերիկացի երգչուհի Մայլի Սայրուսի երգը
See You Again - ամերիկացի ռեփեր Վիզ Խալիֆայի երգը
Մովսես Ջանբազյան

Մովսես Պողոսի Ջանբազյան (1945 թվական, Այնճար (Լիբանան) - 2000 թվական, սեպտեմբերի 25, Փարամուս, ԱՄՆ), հայազգի  բարերար, Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցության (ԱՀԱԸ)  գործադիր տնօրեն, Հայ Ավետարանական համաշխարհային խորհրդի նախագահ, «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի տնօրենների խորհրդի հոգաբարձու, Մերձավոր Արևելքի աստվածաբանական ճեմարանի հոգաբարձության անդամ, Հայկազյան համալսարանի խնամակալության անդամ և Պատվավոր դոկտոր։


== Կենսագրություն ==
Մովսես Ջանբազյանը ծնվել է 1945 թվականին Լիբանանի Այնճար գյուղաքաղաքում, Պողոս և Ագնեսա Ջանբազյանների ընտանիքում։ Սովորել է Այնճարի Հայ Ավետարանական Վարժարանում, այնուհետև 1968 թվականին ավարտել Բեյրութի Հայկազյան համալսարանի արդի եվրոպական պատմության բաժինը և ստացել արվեստի բակալավրի աստիճան, իսկ  1971 թվականին Բեյրութի Մերձավոր Արևելքի Աստվածաբանական դպրոցում ստանում է Քրիստոնեական դաստիարակության մագիստրոսի աստիճան։ Երկու տարի Թրադի (Բեյրութ) Հայ Ավետարանական Ընկերային Ծառայության կենտրոնի հիմնադիր տնօրեն աշխատելուց հետո նա հրավիրվում է Բրազիլիայի Սան Պաուլո քաղաքի Հայ Ավետարանական եկեղեցու հոգևոր հովիվ ու Ուրուգվայի Մոնտեվիդեո քաղաքի Հայ Ավետարանական Առաջին եկեղեցու այցելող հովիվ։ 1978 թվականին Մովսես Ջանբազյանն ամուսնանում է Լուիզա Յումուշակյանի հետ։ Նրանք ունենում են երկու երեխա՝ Վահագն և Անի։ 1980  թվականին Հայ Ավետարանչական ընկերակցության (ԱՀԱԸ) կողմից հրավիրվում է Ամերիկա և նշանակվում Ընկերակցության դաշտի առաջին տնօրեն, իսկ 1987 թվականին՝ Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցության գործադիր տնօրեն, միաժամանակ Ընկերակցության գործունեության վերահսկման և ընդհանուր ղեկավարման պատասխանատու։ Նրա պաշտոնավարման ընթացքում ԱՀԱԸ-ի ակտիվները հասել էին 102 միլիոնի։ Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ Ջանբազյանը գլխավորել է ԱՀԱԸ-ի պատվիրակության այցը Հայաստան և ցուցաբերել օգնություն դեղորայքի, սննդի, բժշկական սարքավորումների և հագուստի տեսքով։ Ջանբազյանը նշել է, որ մեր առաջնահերթ նպատակների ու ծրագրերի մեջ այսուհետ Հայաստանը պետք է լինի առաջին տեղում՝ գլխավորը և դառնա մեր ավետարանչական ջանքերի հիմնական առանցքը։ 1991 թվականին, Հայաստանի անկախացումից հետո Մովսես Ջանբազյանի ջանքերով Հայ Ավետարանական Եկեղեցին պաշտոնապես գրանցվել է Երևանում և բացել իր առաջին գրասենյակը։ Դոկտոր Մովսես Ջանբազյանը մահացել է 2000 թվականի սեպտեմբերի 25-ին, 55 տարեկան հասակում։ Մահից մոտ քսան օր անց Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Առաջինը հայրենիքին կատարած իր անհուն զոհողության համար Մովսես Ջանբազյանին հետմահու շնորհեց Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության Ս. Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանով։ 2004 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Երևանի թիվ 79 դպրոցը անվանակոչվեց Մովսես Ջանբազյանի անվամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
«Տեսիլքի և առաքելության մարդը» ֆիլմը` նվիրված վեր. դոկտ. Մովսես Ճանպազյանին: ՅուԹուբում
«Մի հատված վեր. դոկտ. Մովսես Ճանպազյանին նվիրված հուշ-երեկոյից» ՅուԹուբում
Զաքար Յոլյան

Զաքար Յոլյան (ավելի հայտնի է որպես Զ. Աշխատունի), հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի (1918-1920) 2-րդ գումարման պատգամավորների ցանկ


== Աշխատություններ ==
Աշխատունի Զ. [Զաքար Յոլան], Դրուագներ մերր ազատութեան պայքարից (I), «Հայրենիք», Պոսթըն, 1925, Գ տարի, յուլիս, N 9


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմիտաս երգչախումբ (Բուենոս Այրես)

«Կոմիտաս» երգչախումբ, ստեղծվել է 1929 թվականին (նախապես՝ «Սպենդիարյան» անունով)։ Խմբավարներ՝ Լևոն Վարդապետյան, Մանուկ Հալպերյան, Մաքրուհի էոլմեսեկյան։ Հովանավորում է Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու հոգաբարձությունը, հիմնականում ապահովում է պատարագի երգեցողությունը Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճարում։ Պարբերաբար հանդես է գալիս հոգևոր և աշխարհիկ երգացանկով։
Կարտուխա

Կարտուխա (իսպ.՝ Isla de la Cartuja — «Կարտեզյան վանքի կղզի») փոքր կղզի է Գվադալկիվիր գետի ափին Սևիլյայում։ Մտնում է Տրիանա (իսպ.՝ Triana) քաղաքային շրջանի կազմի մեջ։
Կղզին անունը ստացել է Կարտեզիան վանքի շնորհիվ, որը գտնվում է կղզու հարավային մասում։ Չնայած որ այն գտնվում է Սևիլյայի մոտ, Սևիլյան կղզիին չէր կառավարվում մինչև 20-րդ դարի սկիզբ։ 1992 թվականին Կարտուխա կղզին մասնակցել է համաշխարհային ցուցահանդեսի։ Այնուհետև ցուցահանդեսի ավարտից հետո այն դարձել է գիտատեխնոլոգիական պարկ «Կարտուխա 93»։ Կղզու վրա են գտնվում Սևիլյան համալսարանի մի քանի կենտրոններ, ինչպես նաև Անդաուլյան կենտրոնը, որի վանքի պատերին ժամանակակից արվեստի նմուշներ են և կա նաև այգի՝ «Կախարդական կղզի» անունով։ Կղզին քաղաքին է միացվում մի քանի կամուրջներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կարտուխա 93» գիտատեխնոլոգիական պարկի պաշտոնական կայք Archived 2013-10-22 at the Wayback Machine.
http://www.sevilla.org/ciudad/imagenes/cartuja-y-expo Archived 2013-03-09 at the Wayback Machine.
Տելեմակ Տեր-Ավետիսյան

Տելեմակ Պետրոսի Տեր-Ավետիսյան (հուլիսի 23, 1907(1907-07-23), Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 22, 1974(1974-11-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ թավջութակահար, կոմպոզիտոր, Լեռնային Ղարաբաղի երգի-պարի պետական համույթի հիմնադիր (1958), ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1967)։


== Կենսագրություն ==
Տելեմակ Տեր-Ավետիսյանը ծնվել է 1907 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքում։ 1930 թվականից կոմպոզիցիայի դասեր է առել Սպիրիդոն Մելիքյանի ղեկարավությամբ։
Տեր-Ավետիսյանն ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի (1935, Հարո Ստեփանյանի դասարան) և թավջութակի (1940, Ա. Այվազյանի դասարան) բաժինները, որից հետո՝ 1950–1952 թվականներին, ուսումը շարունակել է Մոսկվայի հայկական մշակույթի տան երաժշտական ստուդիայում։ Որպես թավջութակահար Տելեմակ Տեր-Ավետիսյանը 1927-1934 թվականներին հանդես է եկել սիմֆոնիկ նվագախմբերում։
1934-1936 թվականներին եղել է Լենինականի դրամատիկ թատրոնի, 1936-1948 թվականներին՝ Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոն երաժշտական 
մասի, ապա՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական ստեղծագործության տան երաժշտական բաժնի վարիչ, ԼՂԻՄ երգի-պարի անսամբլի գեղարվեստական ղեկավարը։
Տելեմակ Տեր-Ավետիսյանը մահացել է 1974 թվականի նոյեմբերի 22-ին, Երևան քաղաքում, թաղված է Նորքի գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործություններ ==
Տելեմակ Տեր-Ավետիսյանը գրել է լարային կվարտետ (1940), կվինտետ (1941)՝ լարային կվարտետի և ֆլեյտայի, «Բաղձանք» (1950, ըստ Հովհաննես Շիրազի), «Պիոներական» (1952) կանտատները՝ մանկական երգչախմբի և նվագախմբի, սյուիտներ՝ լարային քառյակի (1955) և նվագախմբի (1966), 6 պիես (1967)՝ թավջութակի և դաշնամուրի, «Էլեգիա», «Ռոնդո» (երկուսն էլ՝ 1967)՝ թավջութակի և դաշնամուրի, խմբերգեր, գործեր՝ երգի-պարի անսամբլի համար, խմբերգային սյուիտ «Սասունցի Դավիթ» (ա կապելլա, 1962), երգեր, ռոմանսներ, «Հազարան բլբուլ» (1959) օպերան, «Ղարաբաղյան հարսանիք» (1961) երաժշտական կատակերգությունը և այլ ստեղծագործություններ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
АВЕТИСЯН, ТЕЛЕМАК ПЕТРОСОВИЧ
Փոռի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Փոռ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==