Արաու

Արաու, նաև Աարաու (գերմ.՝ Aarau), քաղաք Շվեյցարիայի հյուսիսում, Աարա գետի վրա, Արգաու կանտոնի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 368 մ բարձրության վրա։
Մունիցիպալիտետի տարածքը կազմում է 894 հա, որից օգտագործվում է 491 հա-ն։
Арау


== Բնակչություն ==
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան  այսպիսի տեսք ունի․

1800 թվական — 2,5 հազար մարդ
1850 թվական — 4,6 հազար մարդ
1910 թվական — 9,6 հազար մարդ
1941 թվական— 13 հազար մարդ
1950 թվական — 14,3 հազար մարդ
1960 թվական— 17 հազար մարդ
1980 թվական— 15,8 հազար մարդ
2000 թվական— 15,5 հազար մարդ
2005 թվական— 15,6 հազար մարդԲնակչության թիվը իր բարձրագույն կետին է հասել 1960 թվականին, որին հաջորդող տարիների ընթացքում նվազել է 8 %-ով։ Բնակչության 20,4 %-ը կազմում են օտարերկրացիները, որոնցից մոտավորապես մեկ երրորդը նախկին Հարավսլավիայից գաղթածներն են։
Բնակչության բողոքական մասը գնալով նվազել է՝ 2000 թվականին կազմելով բնակչության  43,5 %-ը։ Բնակչության  29,2 %-ը կաթոլիկ են,  4,8 %-ը՝ մուսուլմաններ, 3,2 % -ը՝ ուղղափառներ։


== Պատմություն ==
Արաուի տարածքում հայտնաբերվել են նեոլիթյան դարաշրջանի արտեֆակտներ, բրոնզե դարի բնակավայրի ավերակներ, հռոմեական փայտե կամրջի մնացորդներ։
Քաղաքը կառուցվել է մոտավորապես 1240 թվականին։ Առաջին հիշատակությունը վերաբերում է 1256 թվականին, իսկ քաղաքային իրավունքներ նրան տրվել են 1283 թվականին։ Հաբսբուրգների իշխանության տակ է գտնվել մինչև 1415 թվականին նրա ավերվելը Բեռնի բնակիչների կողմից։
1712 թվականին այստեղ հաշտություն է կնքվել՝ վերջ դնելով Տոգենբուրգյան պատերազմին։
1798 թվականի մարտին քաղաքը զբաղեցվել է ֆրանսիական զորքերի կողմից և հայտարարվել Հելվետյան հանրապետության մայրաքաղաք՝ դառնալով միացյալ Շվեյցարիայի առաջին մայրաքաղաքը։ 1803 թվականին քաղաքը դարձել է ընդլայնված Արգաու կանտոնի մայրաքաղաքը։
Արտադրությունը ներառում է զանգակներ, մաթեմատիկական առարկաներ, քիմիական նյութեր, կոշիկներ և այլ ապրանքներ։ Արաուն հայտնի է իր արտադրած գործիքների, կտորների և զանգակների բարձր որակով։


== Ճարտարապետություն ==

Հին քաղաքն ունի քառակուսի ձևավորում՝ բաղկացած չորս մասից։ Քաղաքի յուրահատուկ բնութագիրն է՝ տների վերնաճակատների զարդարանքը, ինչի շնորհիվ Արաուն անվանում են «գեղեցիկ վերնաճակատների քաղաք»։
Աշտարակի ամրությունը 19-րդ դարի է, քաղաքային եկեղեցին՝ 1471-1478 թվականների, քաղաքապետարանի շենքը՝ 1515 թվականի, «Արդարադատության շատրվանը»՝ 1634 թվականի, Օբերերտուրմի ժամային աշտարակը՝ զարդարված կուբիստական ոճով արված  «Մահվան պարը» որմնանկարով՝ 1966 թվականի։


== Թանգարաններ ==
Գեղարվեստական պատկերասրահ(Aargauer Kunsthaus)
Ցուցահանդեսներ (Forum Schlossplatz)
Արաուի թանգարան (Naturama Aargau)
Ոստիկանության թանգարան (Polizeimuseum)
Քաղաքի թանգարան (Stadtmuseum)
Թանգարան Heimatmuseum
Էլեկտրականության թանգարան (Elektro Museum)
Պատմության թանգարան (Historisches Museum)
Եկեղեցու գանձատուն (Kirchenschatz-Museum)


== Քաղաքային կառույց ==
Քաղաքային ժողովը ընտրում է բնակիչների կողմից 4 տարով և բաղկացած է 50 մարդուց։ Շրջանի մակարդակով ղեկավարման  որոշ հարցեր լուծվում են ուղիղ ժողովրդավարության միջոցով։ Կան անհրաժեշտ և ոչ անհրաժեշտ, հանրաքվեի դրվող հարցեր, իսկ բնակչությունն ունի օրենսդրական նախաձեռնության իրավունք։


== Սպորտ ==
Արաու ֆուտբոլային ակումբը խաղում է շվեդական բարձր լիգայում սկսած 1902 թվականից։ Նա երեք անգամ հաղթել է երկրի չեմպիոնատում (1912,1914,1993) և շահել է Շվեյցարիայի գավաթը(1985)։
Հանդբոլի «ТВ Сур» ակումբը երկու անգամ հաղթել է շվեցարական առաջնությունում։


== Քույր քաղաքներ ==
 Նիդերլանդներ Դելֆտ
 Գերմանիա Ռոյտլինգեն


== Հայտնի տեղացիներ ==
Էրիկա Բուրկարտ ՝ գրող
Կլաուս Մերց՝  արձակագիր, բանաստեղծ, դրամատուրգ
Էմիլ Խասլեր՝  կենսաբան, բժիշկ, ազգագրագետ
Ֆրիդրիխ Չոկկե՝ կենդանաբան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальная страница