Արակաժու

Արակաժու (պորտ.՝ Aracaju), քաղաք Բրազիլիայում, Ատլանտյան օվկիանոսի ափին, Սերժիպիի (պորտ.՝ Sergipe) և Պոշիմի (պորտ.՝ Poxim) գետաբերանի մերձակայքում։ Սերժիպի նահանգի վարչական կենտրոնն է։ «Սերժիպի նահանգի արևելք» անվանումը կրող մեզոտարածաշրջանի և Արակաժուի տնտեսա-վիճակագրական միկրոտարածաշրջանի բաղկացուցիչ մասն է։ Զբաղեցնում է 181,801 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 520 303 (ագլոմերացիայում՝ մոտավորապես 900 հազար)։ 2019-ին բուն քաղաքում ապրողների թիվը հասել է 657.013-ի։
Արակաժուն համարվում է բնակչության նվազագույն անհավասարություն ունեցողը Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան նահանգների վարչական կենտրոնների շարքում, առողջ ապրելակերպի լավագույն ավանդույթներ ունեցող բնակավայրը ամբողջ երկրում (ծխողների նվազագույն թվաքանակ ունեցող բրազիլական բնակավայրերի ցանկում գրավում է երկրորդ տեղը)։ Նահանգային վարչական կենտրոնների շարքում առաջնային տեղ է գրավում նաև ապրուստի վրա կատարվող նվազագույն ծախսերի տեսակետից։ Զբոսաշրջությունը զարգացնելու նպատակով վերջին շրջանում քաղաքում ուշադրության կենտրոնում է պահվում հոսթելների զանգվածաբար կառուցման գործը։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում էր   5 021 660 հազար ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում էր 10 071,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում էր     0,794 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ստուգաբանություն ==
Բնակավայրի անվանումն առաջացել է «ará acaiú» բառակապակցությունից, որը հնդկացիական տուպի և գուարանի ցեղերի լեզվով նշանակում է «(արա) թութակի կեյշու» (կեյշուն բրազիլական ընկուզենու մի տարատեսակն է)։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1592 թվականին, համայնքը կազմավորվել է 1855 թվականի մարտի 17-ին, այդ նույն տարվանից դարձել է նահանգի վարչական կենտրոն։ Արակաժուի պատմությունը սերորեն կապված է Սերժիպու կապիտանության (ներկայիս Սերժիպու նահանգի) նախկին վարչական կենտրոն Սան Կրիստովանոյի պատմության հետ։ Վճռորոշ դեր է խաղացել նահանգի վարչական կենտրոնը փոխելու վերաբերյալ 1855 թվականին ընդունված որոշումը։ Այսպիսով՝ Արակաժուն դարձել է բրազիլական բնակավայրերից երկրորդը, որը պլանավորված կերպով վերածվել է նահանգային վարչական կենտրոնի (առաջինը եղել է Տերեզինան, 1852 թվականին)։
Արակաժուի մերձակայքում՝ Սան Ֆրանսիսկու գետի ափերին ապրել են տեղաբնիկ հնդկացիական ցեղեր, որոնք խոսել են ներկայումս արդեն մեռած համարվող բոյմե (անվանվում է նաև պոյմե) լեզվով։


== Տնտեսություն ==
Քաղաքի տնտեսությունը հիմնված է զանազան ծառայությունների մատուցման և արդյունաբերության վրա։ Արակաժուում ստեղծվող համախառն ներքին արդյունքի ծավալը 2013 թվականի տվյալներով կազմել է 13.918.124 ռեալ։
Վերջին տարիներին այստեղ տնտեսության մեջ խոշոր ներդրումներ են կատարել Արևելյան Եվրոպայի, հատկապես՝ Բելառուսի և Ռուսաստանի, ինչպես նաև՝ Չինաստանի ներկայացուցիչներ։ Արակաժուն աստիճանաբար վերածվել է առանցքային քաղաքի համաշխարհային այնպիսի նախագծերի շրջանակներում, ինչպիսիք են  BRIC-ը և Mercocity-ին։


=== Զբոսաշրջություն ===
Քաղաքը համբավվել է որպես նվազագույն ծախսեր պահանջող զբոսաշրջության լավագույն ընտրության տարբերակներից մեկը։
Արակաժուին սպասարկում է 12 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Սանտա Մարիա օդանավակայանը, որը գործում է 1952 թվականից։


=== Սպորտ ===
Արակաժուն որպես կեցավայր է ծառայել 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին մասնակցող երկրների հավաքական թիմերից յոթի համար։ Նրանք այստեղ են անցկացրել իրենց մարզումներն ու հանգիստը։ Այդ նույն նպատակով այստեղ հյուրընկալվել են նաև պարալիմպիկ խաղերի մասնակից Ղազախստանի, Բելառուսի և այլ երկրների մարզիկներ, որոնց մեջ էր չեմպիոն լողորդ Իհար Բոկին։


== Քույր քաղաքներ ==
Արակաժուն բարեկամական և գործընկերային սերտ հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ
 Լոբիտու, Անգոլա
 Աժուդա, Բենին
 Մինսկ, Բելառուս
 Իտաբունա, Բրազիլիա 
 Ժուան Պեսոա, Բրազիլիա
  Ժուազեյրու (Բաիա),  Բրազիլիա
  Մասեյո,  Բրազիլիա
 Ռեսիֆի, Բրազիլիա
  Սալվադոր (Բահիա),  Բրազիլիա
 Կոնսեպսիոն (քաղաք Չիլիում), Չիլի
 Գուանչժոու, Չինաստան
 Միկոնոս, Հունաստան
 Սալոնիկ, Հունաստան
 Դաման, Հնդկաստան
 Բեյրա (Մոզամբիկ), Մոզամբիկ
 Կոիմբրա, Պորտուգալիա
 Յարոսլավլ, Ռուսաստան
 Տոմսկ, Ռուսաստան
 Դիլի, Արևելյան Թիմոր


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Կլիմա ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

http://wikimapia.org/#lat=-10.9100101&lon=-37.069931&z=13&l=9&m=b
[pt http://www.aracaju.se.gov.br/]
[pt http://www.cmaju.se.gov.br/]
A8SE - Pesquisa aponta Aracaju como sexta cidade mais violenta do país