Օպտիկական ուժ

Օպտիկական ուժ, օպտիկական մեծություն, որը բնութագրում է ասիմետրիկ ոսպնյակներում և այդ ոսպնյակներից պատրաստված կենտրոնացված օպտիկական համակարգերում բեկման ունակությունը։ Չափվում է դիօպտրիաներով՝ (դ) կամ (դպտր), 1 դ = 1 մ−1 ։ Դիօպտրիան չի մտնում Միավորների միջազգային համակարգի միավորների մեջ և հանդիսանում է ոչ համակարգային միավոր։


== Ոսպնյակի կիզակետ ==
Ոսպնյակի կիզակետն այն կետն է, որտեղ հատվում են գլխավոր օպտիկական առանցքին զուգահեռ ընկնող և ոսպնյակով բեկված ճառագայթները, կամ նրանց շարունակությունները։ 
Ոսպնյակի օպտիկական ուժը հակադարձ համեմատական է նրա կիզակետային հեռավորությանը.

  
    
      
         
        D
        =
        
          
            
              n
              
                0
              
            
            f
          
        
        ,
      
    
    {\displaystyle \ D={\frac {n_{0}}{f}},}
  որտեղ

  
    
      
        f
      
    
    {\displaystyle f}
  -ը ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունն է,

  
    
      
        
          n
          
            0
          
        
        
      
    
    {\displaystyle n_{0}\!}
  -ը՝ տվյալ միջավայրի բեկման ցուցիչը։
Հավաքող ոսպնյակի օպտիկական ուժը դրական մեծություն է՝ 
  
    
      
        D
        >
        0
      
    
    {\displaystyle D>0}
  , քանի որ 
  
    
      
        F
        >
        0
      
    
    {\displaystyle F>0}
  , իսկ ցրող ոսպնյակինը՝ բացասական՝
  
    
      
        D
        <
        0
      
    
    {\displaystyle D<0}
  ։


== Կիզակետային հեռավորություն ==
Ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունը ոսպնյակի գլխավոր օպտիկական կենտրոնից մինչև գլխավոր կիզակետ եղած հեռավությունն է։ Ի տարբերություն կիզակետային հեռավորության, որը հիմնականում որոշում է պատկերի չափերը, օպտիկական ուժը որոշում է փնջերի հատումը, որը հակադարձ համեմատական է կիզակետային հեռավորությանը։ Օպտիկական ուժը չափվում է դիօպտրիաներով։

  
    
      
        
          D
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle D_{1}}
   և 
  
    
      
        
          D
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle D_{2}}
   օպտիկական ուժեր ունեցող ոսպնյակներից կազմված համակարգի օպտիկական ուժը որոշվում է հետևյալ բանաձևով՝

  
    
      
        D
        =
        
          D
          
            1
          
        
        +
        
          D
          
            2
          
        
        −
        d
        
          D
          
            1
          
        
        
          D
          
            2
          
        
        ,
      
    
    {\displaystyle D=D_{1}+D_{2}-dD_{1}D_{2},}
  
որտեղ 
  
    
      
        d
      
    
    {\displaystyle d}
  -ն առաջին ոսպնյակի ետին գլխավոր հարթության և երկրորդ ոսպնյակի առաջնային գլխավոր հարթությունների միջև եղած հեռավորությունն է։ Բարակ ոսպնյակների դեպքում 
  
    
      
        d
      
    
    {\displaystyle d}
   համընկնում է ոսպնյակների միջև եղած հեռավորության հետ։
Սովորաբար օպտիկական ուժը օգտագործվում է ակնաբուժության մեջ կիրառվող ոսպնյակների դասակարգման ժամանակ, ակնոցների նշանակման դեպքում։
Ոսպնյակի օպտիկական ուժը որոշելու համար այն չափում են դիոմետր կոչվող օպտիկական սարքերով, որոնք հնարավորություն են տալիս չափումներ կատարել նաև աստիգմատիկ և կոնտակտային ոսպնյակների դեպքում։


== Ծանոթագրություններ ==