Էդիթ Էվանս

Դամա Էդիթ Մերի Էվանս (անգլ.՝ Dame Edith Mary Evans, փետրվարի 8, 1888(1888-02-08)[…], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հոկտեմբերի 14, 1976(1976-10-14)[…], Cranbrook, Cranbrook & Sissinghurst, Tunbridge Wells, Քենթ, Քենթ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի դերասանուհի, եռակի Օսկար մրցանակի հավակնորդ, ինչպես նաև BAFTA և Ոսկե գլոբուս մրցանակների դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==

Էդիթ Էվանսը ծնվել է 1888 թվականի փետրվարի 8-ին Լոնդոնում քաղաքացիական ծառայող Էդվարդ Էվանսի և նրա կնոջ՝ Կարոլին Էլեն Ֆոսթերի ընտանիքում։ Նա կրթությունը ստացել է Լոնդոնի Սուրբ Միքայել եկեղեցու դպրոցում, այնուհետև 1903 թվականին ծնողները նրան տվել են դերձակություն սովորել։ Էդիթ Էվանսը որոշել է իր հետագա կյանքը կապել թատրոնի հետ, և 1910 թվականին նրա դեբյուտը կայացել է Լոնդոնի թատրոններից մեկում։


== Դերասանական գործունեություն ==
Էդիթ Էվանսը Շեքսպիրի Տասներկուերորդ գիշեր պիեսում խաղացել է Վիոլետի դերը։ Հետագա տարիներին Էվանսի կարիերան սկսել է ակտիվորեն զարգանալ և ժամանակի ընթացքում նա դարձել է բրիտանական առաջատար թատերական դերասանուհիներից մեկը։ Նա նկարահանվել է մեծ թվով բեմադրություններում, որոնք հիմնված են եղել Շեքսպիրի, Իբսենի, Ուիչերլիի, Ուայլդայի, Շոուի և Կոուարդի պիեսների հիման վրա։ Նրա ամենահայտնի դերերն էին Ռոմեոյի և Ջուլիետի Կերակրողը, ինչպես նաև Լեդի Բրեքնելը Անկեղծ լինելու կարևորությունը պիեսում։ 1946 թվականին Էդիթ Էվանսը պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանով՝ որպես Կանանց կոմանդոր։ Նրա կինոգործունեությունը սկսվել է 1915 թվականին, սակայն երեք ֆիլմում նկարահանվելուց հետո  դադարել է խաղալ և մինչև 1949 թվականը չի հայտնվել մեծ էկրանին։ Երկար ընդմիջումից հետո նրա առաջին դերերից մեկը ծեր կոմսուհի Ռանևսկայան է եղել 1949 թվականին Բահերի թագուհին ֆիլմի էկրանավորման ժամանակ։


== Հետագա տարիներ ==
Էդիթը իր կատարման համար նա առաջադրվել է Նյու Յորքի կինոքննադատների ընկերության կողմից Լավագույն դերասանուհի մրցանակին։ Հետագա տարիներին նա նկարահանվել է նման ֆիլմերում, ինչպիսիք են 1963 թվական Թոմ Ջոնսը, 1964 թվական Կավիճի այգի, որոնց համար նա երկու տարի անընդմեջ դարձել է Օսկարի թեկնածու` որպես Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի։ Նրա ամենահայտնի ֆիլմային դերը Մեգի Ռոսն էր 1967 թվական, Շշուկներ ֆիլմում, որի համար նա ստացել է BAFTA, Ոսկե գլոբուս մրցանակներ, ինչպես նաև առաջադրվել էր Օսկար մրցանակի՝ որպես լավագույն դերասանուհի։ 1925 թվականին դերասանուհին ամուսնանացել է Ջորջ Բուտայի հետ, որը մահացել է 1935 թվականին։ Հետագայում նա չի ամուսնացել և կյանքի մնացած օրերն անցկացրել է միայնակ։


== Մահ ==
Էդիթ Էվանսը մահացել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, 88 տարեկան հասակում, Կենտում։


== Ընտրված կինոգրաֆիա ==
1949 թվական, Բահերի թագուհին, ծեր կոմսուհի Ռանևսկայան
1952 թվական, Ինչքան կարևոր է լինել լուրջ, լեդի Աուգուստա Բրեքնել
1959 թվական, Զայրացած հետ նայիր միսիս Տաններ
1959 թվական, Մոնախինի պատմությունը մայր Էմանուել
1963 թվական, Թոմ Ջոնս Միս Վեստերն
1964 թվական, Կավճե այգի միսիս Սենթ Մոգամ
1965 թվական, Երիտասարդ Կեսիդի
1969 թվական, Խենթ Չայլոն Ջոզեֆին
1970 թվական, Սքրուջ Ուրվական
1973 թվական, Տիկնիկատուն Էն Մերի
1974 թվական, Խելագարություն տյոտա Լուիզա
1976 թվական, Հողաթափ և վարդ այրի թագուհի


== Պարգևներ ==
1967 թվական, Ոսկե գլոբուս, Լավագույն դերասանուհիՇեղատառ տեքստ (Շշուկներ)
1967 թվական, BAFTA  Լավագույն դերասանուհի (Շշուկներ)
Արծաթե արջի մրցանակ լավագույն դերասանուհու համար, Բեռլինի 17 -րդ կինոփառատոն (Շշուկներ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Edith Evans, 1888-1976 A Preliminary Inventory of her Papers at the Harry Ransom Center»։ norman.hrc.utexas.edu։ Վերցված է 2021-08-26 
«Bryan Forbes: An Inventory of His Collection of Edith Evans at the Harry Ransom Center»։ norman.hrc.utexas.edu։ Վերցված է 2021-08-26 
«Edith Evans»։ IMDb։ Վերցված է 2021-08-26 >