Ամիր Պերեց

Ամիր Պերեց (եբրայերեն՝ עמיר פרץ‎) (մարտի 9, 1952(1952-03-09), Boujad, Khouribga Province, Մարոկկո), Իսրայելի պետական և քաղաքական գործիչ։ Իսրայելի էկոնոմիկայի գործող նախարարն է 2020 թվականի մայիսի 17-ից է։ Քնեսեթի պատգամավոր է։ Նախկինում եղել է «Ավոդա» կուսակցության նախագահ (2005-2007, 2019-2021), «Գիստադրուտա» կուսակցության ղեկավար, պաշտպանության նախարար (2006-2007)։


== Կենսագրություն ==
Ամիր Պերեցը ծնվել է Մարրոկոյում։ 1956 թվականին նրա ընտանիքը երկու անգամ հայրենադարձվել է Իսրայել։ 1974 թվականին՝ բանակում ծառայության ընթացքում, ծանր վիրավորվել է և զորացրվելուց հետո բնակություն հաստատել մոշավայում՝ Նիր Ակիվայում՝ այնտեղ ստեղծելով տնտեսություն վիրավորվելուց հետո վերականգնման նպատակով։ Շուտով տեղափոխվել է Սդերոտ։ 1983 թվականին առաջադրելով իր թեկնածությունը ընկերների խորհրդով՝ «Ավոդա» կուսակցության կողմից դարձել է այդ քաղաքի պատմության մեջ առաջին քաղաքապետը։ 1988 թվականին ընտրվել է Քնեսեթում։
1994 թվականին միացել է Խայիմ Ռամոնին «Գիստադրուտ» (իսրայելցի աշխատավորների միավորում) կուսակցության ընտրություններին, և նրանք ընտրություններում շրջանցել են «Ավոդա»-ի առաջնորդի թեկնածու Իցհակ Ռաբինին։ Դարձել է Ռամոնի տեղակալը, իսկ նրա հրաժարականից հետո դարձել է «Գիստադրուտ» ղեկավար։ Որպես «Գիստադրուտի» ղեկավար՝ բազմիցս հակակառավարական գործադուլներ է կազմակերպել՝ աշխատողների աշխատավարձը բարձրացնելու և սոցիալական պայմանները բարելավելու նպատակով։
1999 թվականի ընտրություններում Ամիր Պերեցն առանձին ցուցակով հանդես է եկել Կնեսետի ընտրություններում «Ամ Էհադ» Սոցիալիստական կուսակցության կողմից, որը ստացել է 2 մանդատ։ Երբ «Լիկուդ» աջ կուսակցությունից ֆինանսների նախարար Բենիամին Նեթանյահուն իրականացնում էր սոցիալական պաշտպանության պետական ծրագրերի ապամոնտաժումը, նրա ժողովրդականությունը մեծանում էր։


== «Ավոդա» կուսակցության ղեկավար ==
2005 թվականին «Ամ Էհադ» կուսակցությունը միավորվել է «Ավոդա» կուսակցության հետ, և 2005 թվականի նոյեմբերի 9-ին կայացած կուսակցության ներկուսակցական ընտրություններում Պերեցը հաղթել է Շիմոն Պերեսին։ 2006 թվականի Քնեսեթի ընտրություններից հետո «Ավոդան» Նրա ղեկավարությամբ դարձել է մեծությամբ երկրորդ խմբակցությունը։ Օլմերտի կառավարությունում զբաղեցրել է պաշտպանության նախարարի պաշտոնը։ Որպես պաշտպանության նախարար մասնակցել է լիբանանյան երկրորդ պատերազմին, որը Իսրայելը վարում էր հակալիբանանյան «Հիզաբալա» շիաների կուսակցությունը։ Պատերազմի ժամանակ ղեկավարության գործունեությունը հետաքննող «Վինոգրադ» հանձնաժողովի եզրակացությունները Ամիր Պերեցին համալ է, որպես այդ գործողության անհաջողությունների մեղավորներից մեկը։ Ի դեպ, հետագայում կարևորվում էր նախարար Պերեցի՝ որպես «Երկաթե գմբեթ» ՀՀՊ համակարգի ստեղծման գաղափարախոսի դերը։ 2007 թվականի հունիսի 12-ին «Ավոդա» կուսակցության ղեկավար Էհուդ Բարաքին պարտվելուց հետո նրան ազատել են պաշտպանության նախարարի պաշտոնից։


== Հետագա գործունեություն ==
Քնեսեթի 18-րդ համագումարում (2009-2012 թվականներ) եղել է «Ավոդա» կուսակցության պատգամավոր։ 2010 թվականի հուլիսի խորհրդարանական իրավիճակի վերաբերյալ ընդդիմության մեջ էր գտնվում կուսակցության առաջնորդ Էհուդ Բարաքին։ Նա և «Ավոդա» կուսակցության ևս երեք պատգամավոր դեմ էին «Լիկուդ» կուսակցության գլխավորած կոալիցիային կուսակցության մասնակցությանը, ինչը հետագայում հանգեցրեց «Ավոդա» խորհրդարանական խմբակցության պառակտմանը։
2012 թվականի նոյեմբերին «Ավոդա» կուսակցության փրայմերիզում ստացել է երրորդ տեղը նախընտրական ցուցակում։ Սակայն 2012 թվականի դեկտեմբերի 6-ին՝ նախքան Քնեսեթի ընտրությունների 19-րդ համագումարը, հայտարարել է «Ավոդա» կուսակցությունից դուրս գալու և Ցիպի Լիվնիի գլխավորած «Հա Տնուա» նորաստեղծ շարժմանը միանալու մասին։ Քնեսեթում Պերեցի տեղը զբաղեցրել է Յորամ Մարցիանոն։
2013 թվականի մարտին զբաղեցրել է Իսրայելի շրջակա միջավայրի պահպանության նախարարի պաշտոնը։ Այդ պաշտոնում հայտնի է դարձել ոչ միանշանակ որոշումներով, ինչպիսիք են մանրածախ վաճառքում անվճար ցելոֆանե փաթեթների արգելքը։ 2014 թվականի նոյեմբերի 9-ին հրաժարական է տվել կառավարության բյուջետային ծրագրերը չընդունելու պատճառով։ Քնեսեթում «Սիոնիստական ճամբար» կոալիցիայի ցուցակով 2015 թվականի սեպտեմբերին վերադարձել է «Ավոդա»։
2019 թվականի հուլիսին կրկին ընտրվել է «Ավոդա» կուսակցության նախագահ։


== Քաղաքական հայացքներ ==
Հասարակության զարգացման սոցիալ-դեմոկրատական ուղու և պետության սոցիալ-ուղղորդված քաղաքականության կողմնակից է։ Հանդես է գալիս նվազագույն աշխատավարձի բարձրացման, վարձու գրասենյակների գործունեության սահմանափակման, աշխատավարձը նվազեցնող և աշխատողների իրավունքները խախտող գրասենյակների, պարտադիր կենսաթոշակի ներդրման, աշխատողի օգտին աշխատանքային օրենսդրության ուժեղացման օգտին։
Պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության ոլորտում կողմնակից է 1967 թվականին Իսրայելի կողմից բռնազավթված տարածքների շուտափույթ խաղաղ կարգավորմանը և դադարեցմանը։ Նրա կարծիքով այն միջոցները, որոնք Իսրայելը ծախսում է բնակավայրերի պահպանման և օկուպացիայի վրա, նպատակահարմար է ուղղել իսրայելական հասարակության սոցիալապես թույլ շերտերի վիճակի բարելավմանը։ Ըստ Պերեցի՝ օկուպացիան առաջին հերթին «անբարոյական արարք է... և Իսրայելի հասարակության մեջ բռնության, բարոյական դեգրադացիայի և կոռուպցիայի աճի գլխավոր պատճառներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==