Ալեքսանդր Շամշինի եկամտաբեր տուն

Ալեքսանդր Շամշինի եկամտաբեր տուն (ռուս.՝ Доходный дом Александра Шамшина, նաև` Լյուբով Շամշինայի եկամտաբեր տուն, ռուս.՝ Доходный дом Любови Шамшиной), մոդեռն ոճի ճարտարապետության հուշարձան Մոսկվայում։ Հասցեն` Զնամենկա փողոց, տուն 8/13, շինություն 1 (Ստարովագանկովսկի նրբանցքի անկյուն)։


== Պատմություն ==
Ամուսիններ Ալեքսանդր Իվանովիչ և Լյուբով Վասիլևնա Շամշինները 1909 թվականին ճարտարապետ Ն. Ն. Բլագովեշչենսկուն (այլ տվյալներով` Ի. Ս. Բլագովեշչենսկուն) պատվիրել են եկամտաբեր տան նախագիծ Զնամենկայում նոր ձեռքբերած հողակտորում։ Նախագծվել է վեցհարկանի տուն։ Սակայն Ա. Ի. Շամշինին դեկորը թվացել է անբավարար, և ձևավորումը փոփոխելու համար նա դիմել է Ֆեոդոր Շեխտելին, որը պահպանել էր Բլագովեշչենսկու ծավալն ու հատակագծումը։ Տունը դարձել է վերելակով առաջին շենքերից մեկը։
Կառուցման պահից տունը շարունակում էր մնալ բնակելի։ Մինչև մեր օրերը հասել է մեծ խեղաթյուրումներով. տունը զրկվել է միջին հարկերի պատշգամբներից և վերին հարկի մակարդակի երիզաձև պատշգամբից, ինչպես նաև ծոփորից։ 1990-ական թվականների սկզբին առանց անհրաժեշտ թույլտվության կառուցվել է ձեղնահարկ, որից բացվում է Կրեմլի տեսարանը։ Այդ ձեղնահարկի մեծ պատուհաններն ավելի են աղավաղել շենքը։
Տանն ապրել են հրամանատարներ Բորիս Շապոշնիկովը և Վյաչեսլավ Ցվետաևը։


== Ճարտարապետական նկարագրություն ==
Շենքը, որը նախ և առաջ հետաքրքրական է որպես Ֆեոդոր Շեխտելի ստեղծագործություն, դասովում է ռացիոնալ մոդեռն ոճին։ Ուժեղ շեշտադրումները ստեղծում են էրկերները։ Հորիզոնական շեշտադրումը ձևավորվել է դրվագող նյութերի սահմանով. առաջին երկու հարկերը երեսպատված են քարը նմանակող սվաղով, վերին չորսը` ջնարակված աղյուսով։ Նորարարական լուծում էր ճակատը գոտեվորող երիզաձև պատշգամբը (չի պահպանվել)։ Նրա թեման կրկնվում է ծոփորի` տերևներով զարդարված խորաքանդակում և քիվի` դուրս ցցված երկաթբետոնե սալիկում։ Տան անկյունը ձևավորված է կլոր էրկերի վրայի աշտարակիկով, որը ներդաշնակում է հարևան` Պաշկովի տան արևնակի հետ։ Անկյունային էրկերը հենվում է կեղծ սյան վրա, որի խոյակը ձևավորված է կռատուկի տերևների տեսքով։ Պատուհաններն այն ժամանակաշրջանի համար անսովոր լայն են։ Նախորդ ստեղծագործությունների համեմատ, Շեխտելը հրաժարվել է ճակատի հարթության ոչ ֆունկցիոնալ որմնասյուներով մասնատումից` ցուցադրելով պատի կառուցվածքային զանգվածը։ Մինչև մեր օրերը պահպանվել են մուտքի և հովարի դեկորատիվ ձևավորումը, մուտքային նախասրահի և գլխավոր սանդուղքի ցանկապատի, առանձին բնակարանների դռների, վերելակի կարմրափայտ ծառի նմանությամբ արված ձևավորումը։ Ըստ ճարտարապետության հետազոտող և Շեխտելի կենսագիր Ե. Ի. Կիրիչենկոյի` Շամշինի եկամտաբեր տունը «պատկանում է ռացիոնալ մոդեռնի բարձրակարգ նմուշների թվին և ճարտարապետի լավագույն ստեղծագործություններից մեկն է»։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кириченко Е. И. Фёдор Шехтель. — М.: Издательский дом Руденцовых, 2011. — С. 379—384. — 511 с. — (Архитектурное наследие России). — ISBN 978-5-902887-08-9
Белый город / Макаревич Г. В., Альтшуллер Б. Л. и др.. — М.: Искусство, 1989. — С. 64. — 380 с. — (Памятники архитектуры Москвы). — 50 000 экз.


== Հղումներ ==
Доходный дом Шамшина Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. в реестре объектов культурного наследия Москвы
Доходный дом А. И. Archived 2015-01-03 at the Wayback Machine. Шамшина Archived 2015-01-03 at the Wayback Machine. в проекте «Узнай Москву»