Կազիմեժ Պշերվա-Տետմայեր

Կազիմեժ Պշերվա-Տետմայեր (լեհ.՝ Kazimierz Przerwa-Tetmajer, փետրվարի 12, 1865(1865-02-12)[…], Ludźmierz, Gmina Nowy Targ, Nowy Targ County, Lesser Poland Voivodeship, Լեհաստան - հունվարի 18, 1940(1940-01-18)[…] կամ հունվարի 18, 1948(1948-01-18), Վարշավա), լեհ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ։ Երիտասարդ Լեհաստան շարժման անդամ։


== Կենսագրություն ==
Կազիմեժ Պշերվա-Տետմայերը ծնվել է Լյուդսմեժում։ Հայրը մասնակցել է 1831 և 1863 թվականներին ապստամբությանը։ Կրտսեր եղբայրը՝ Վլոդզիմիեժ Տետմայերը, եղել է նկարիչ։ 1883 թվականին ծնողների հետ տեղափոխվել է Կրակով և ավարտել տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1884-1889 թվականներին սովորել է Կրակովի համալսարանի փիլիսոփայության բաժնում։ Բարեկամական հարաբերություններ է ունեցել Լյուցիան Ռիդելի և Ստանիսլավ Էստրայհերի հետ։ Համագործակցել է թերթերի և ամսագրերի հետ՝ «Tygodnik Ilustrowany» (1888 թ.), «Kurier Warszawski» (1889 թ.), «Czas» (1893 թ.)։
1895 թվականին ապրել է Հելդերբերգում, եղել է Ադամ Կրասինսկու քարտուղարը։ Ճանապարհորդել է Իտալիայում, Շվեյցարիայում, Ֆրանսիայում և Գերմանիայում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ապրել է Կրակովում, ապա հաստատվել է Վարշավայում։ 1921 թվականին ընտրվել է Լեհ գրողների և ժուռլանիստների ընկերության նախագահ (Towarzystwo Literatów i Dziennikarzy Polskich)։ 1934 թվականին դարձել է Լեհաստանի գրականության ակադեմիայի (Polska Akademia Literatury) պատվավոր անդամ։
Գրական և հասարակական գործունեության ընհատման պատճառ են եղել տեսողության կորուստն ու ծանր հոգեկան հիվանդությունը։ 1940 թվականին գերմանացիները նրան դուրս են նետել «Hotel Europejski», հյուրանոցից, որտեղ մշտապես բնակվում էր։ Մահացել է Վարշավայի «Մանուկ Հիսուս» հիվանդանոցում։
Թաղված է Զակոպանեի գերեզմանոցում։


== Գրական գործունեություն ==
Գրական գործունեությունն սկսել է 1886 թվականին, մեծ հռչակ է ձեռք բերել 1891 թվականին լույս ընծայած իմպրեսիոնիսական բանաստեղծությունների ժողովածուով։ Տետմայերի ստեղծագործություններում լայն տեղ են գրավում սոցիալական սուր թեմաները, լեհ լեռնականների կյանքի և սովորությունների, ինչպես նաև լեռնային բնության հրաշալի նկարագրությունները։
Նրա երկերից հայերեն առանձին գրքույկով լույս է տեսել «Հաղթանակ» պատմվածքը (1912 թ.):


== Ստեղծագործություններ ==
Էզքիզներ

O żołnierzu polskim lata 1795–1915,
Notatki literackie,
Aforyzmy,
Bajeczny świat Tatr,
Na śmierć Henryka Sienkiewicza.Պատմվածքներ, վիպակներ

cykl opowieści Na skalnym Podhalu
Ksiądz Piotr (nowela nagrodzona w konkursie „Czasu”, Kraków, 1895),
Rzeźbiarz Merten,
Pan,
Tryumf,
U krawca Baczakiewicza w kuchni (z cyklu W czas wojny),
Pan Kopciuszyński (z cyklu W czas wojny).Վեպեր

Anioł śmierci,
Panna Mery,
Otchłań,
Zatracenie,
Król Andrzej (również znane jako Księżniczka Metella),
Gra fal,
Legenda Tatr,
Romans panny Opolskiej z panem Główniakiem,
Koniec epopei (cykl).Դրամա

Sfinks,
Zawisza Czarny,
Mąż-poeta,
Rewolucja,
Judasz.Բանաստեղծություններ (ընտրանի)

Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej (z Poezje. Seria druga),
Melodia mgieł nocnych (z Poezje. Seria druga),
Anioł Pański (z Poezje. Seria trzecia),
Lubię, kiedy kobieta (z Poezje. Seria druga),
Hej Krywaniu Krywaniu wysoki! (z tomu Na Skalnym Podhalu),
Mów do mnie jeszcze (dwie wersje: jedna z cyklu Preludia – Poezje. Seria druga, druga z cyklu Gra słów – Poezje. Seria trzecia),
W warszawskim salonie (z tomu Z wielkiego domu, Warszawa, 1908),
Zdanie sobie sprawy (z tomu Z wielkiego domu),
Prometeusz (z Poezje. Seria druga),
Zacisza (z Poezje. Seria druga),
Koniec wieku XIX,
Fragment wiersza dla mego synka (z Poezje. Seria szósta),
Patryota (pod pseudonimem Szylkret)
Wyspa umarłych (ilustracja do „Die Todteninsel” Bocklina),
Na sprowadzenie zwłok Słowackiego (ogłoszony w roku 1927 w „Wiadomościach literackich” jest ostatnim znanym badaczom literatury wierszem K. Tetmajera).


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Собрание сочинений Казимежа Тетмайера В основном, издание В. М. Саблина, Москва, 1907-1910.
Биография и тексты (на польском и английском)