armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Տղաբերուկ

Տղաբերուկ (լատ.՝ Aethionema), բոցաթելուկ, կաղամբազգիների (խաչածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա, բազմամյա խոտաբույսերի կամ կիսաթփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 60 տեսակ։


== Հայաստանում ==
ՀՀ-ում՝ 12 (14) տեսակ՝ 

տղաբերուկ խոշորածաղիկ (A. grandfflomm),
տղաբերուկ գեղեցիկ (A. pulchellum),
տղաբերուկ հայկական (A. armenum),
տղաբերուկ եռաջիղ (A. trinervium),
տղաբերուկ ծալքավոր (A. diastrophis) և այլն։Տարածված է Շիրակի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում (ստորին լեռն, գոտուց մինչև վերինը)։ Աճում է չոր, քարքարոտ լանջերին, հաճախ՝ կրաքարային ժայռերում։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունը խիտ կամ նոսր ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ 40 (70) սմ։ Տերևներն ամբողջական են, մերկ կամ մազածածկ։ Ծաղիկներն ակտինոմորֆ (կանոնավոր) են, վարդագույն, սպիտակ, դեղին, կարմիր։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիսին։ Պտուղը միաբուն կամ երկբուն, 3-4 կամ 1 սերմանի թևավոր (հազվադեպ՝ անթև), հիմնականում բացվող պատիճակ է։


== Կիրառություն ==
Որոշ տեսակներ գեղազարդիչ են, օգտագործվում են պարտեզագործության մեջ։


== Տեսակներ ==

Aethionema antitaurus
Aethionema cordifolia
Aethionema grandiflorum
Aethionema iberideum
Aethionema oppositifolium
Aethionema retsina
Aethionema saxatile
Aethionema thomasianum
Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան

Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան (անգլ.՝ Solomon R. Guggenheim Museum), արվեստի թանգարան ԱՄՆ-ում, որը աշխարհում ժամանակակից արվեստի հավաքածուներով առաջիններից մեկն է։ Այն հիմնադրվել է 1937 թվականին Գուգենհայմի հիմնադրամի շնորհիվ։ Թանգարանի հիմնադիրն է բարերար Սողոմոն Գուգենհայմը։


== Թանգարանի կառուցման պատմություն ==
1943 թվականի հունիսին հիմնադրամն ամերիկացի ճարտարապետ Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթին պատվիրեց թանգարանի նոր շենքի կառուցման ճարտարապետական գործը։


== Թանգարանի շենքի ճարտարապետության մասին ==

Ճարտարապետ Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթը ապրել է 92 տարի։ Նա իր 72 տարվա ստեղծագործական գործունեության ժամանակ նախագծել է 800 շենք և կառուցել 400-ը։ Բացի թանգարանից, նրա առավել հայտնի փայլուն նախագծերն են. «Ջեկոբայի տունը» Մեդիսոնում (Վիսկոնսինի նահանգ), «Ջոնսոն — Ուեյքս» Ռասինում (Վիսկոնսինի նահանգ, հինությունը առանց պատուհանների է)։ «Տուն ջրվեժի տակ» շքեղ ամառանոցը (Ֆոլլինգ-Ուոթեր) Բեր Ռանեում (Փենսիլվանիայի նահանգ), որը քննադատների կողմից անվանվել է 20-րդ դարի հիանալի շինությունը։ Школа-мастерская в Սքոթթսդեյլում գտնվող դպրոց-արվեստանոց (Արիզոնայի նահանգ), ստացել է «Թեյլիզին Ուեյթս» անվանումը։
Որպես Գուգգենհայմի թանգարանի կառուցման վայր ընտրվեց Հինգերորդ պողոտայի 88-րդ և 89-րդ փողոցների միջև գտնվող Կենտրոնական այգու կանաչ տարածքը։
Նախագծելով կառույցը՝ ճարտարապետը հեռացավ արդեն գոյություն ունեցող մոդելից, առաջարկեց վերելակով բարձրանալ վերջին հարկ և շարունակական պարույրներով իջնել ներքև՝ ճանապարհին ուսումնասիրելով էքսպոզիցիան։


== Ճարտարապետություն ==
Թանգարանն արտաքնապես նման է շրջված բրգանման ամրոցի։ Այս շենքը համարվում է 20-րդ դարի ճարտարապետության ամենավառ ստեղծագործություններից մեկը։
Թանգարանի շինարարությունը ավարտվել է 1959 թվականին, երբ Սողոմոն Գուգենհայմը և Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթը արդեն ողջ չէին։


== Տնօրեններ ==
1961-1988 թթ. — Թոմաս Մեսսեր (1920-2013 թթ.)


== Թանգարանի մասնաճյուղեր ==
մասնաճյուղ Վենետիկում
մասնաճյուղ Լաս Վեգասում (2001-2008 թթ.)
մասնաճյուղ Բեռլինում
Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան Իսպանիայում
Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան ԱՄԷ-ում (կառուցվում է)
Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան Մեքսիկայում (կառուցվում է)
Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան Լիդտվիայում (նախագծվում է)
Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարան Ֆինլանդիայում (նախագծում)


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարանը օգտագործվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Ինթերնեյշնլ», (The International), «Սևազգեստ մարդիկ» (Men in Black), «Մի անգամ Հռոմում» (When in Rome), «Միստեր Պոպերի պինգվինները» (Mr. Popper’s Penguins)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թանգարանի պաշտոնական կայքը (անգլ.)
Մ.թ.ա. 174


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մոնտեմիլետո

Մոնտեմիլետո (իտալերեն՝ Montemiletto), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5332 մարդ (2004), բնակչության խտությունը կազմում է 253 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 21 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83038, հեռախոսային կոդ՝ 0825։
Բնակավայրի հովանավորն է Սան Գաետանոն և Սանտ Էուտակիոն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Pizza Pizza

Pizza Pizza Ltd., արտոնագրված կանադական պիցցա արտադրող արագ սննդի ռեստորան, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Տորոնտոյի Էտոբիկո շրջանում։ Pizza Pizza-ի ռեստորանները հիմնականում գտնվում են Օնտարիո նահանգում, գործում են նաև Քվեբեկ, Նոր Շոտլանդիա նահանգներում և Արևմտյան Կանադայում։ Արևմտյան Կանադայում հիմնականում Ալբերտա նահանգի կենտրոնում գործող Pizza 73 դուստր կազմակերպությաունն է, որը հանդիպում է ոչ ավանդական վայրերում, ինչպիսիք են համալսարանի կամպուսներն ու կինոթատրոններն ամբողջ Կանադայում։ Այն գործում է ավելի քան 500 վայրում, ներառյալ ավելի քան 150 ոչ ավանդական վայրեր։


== Պատմություն ==
Պիցցերիաների ցանցը հիմնադրել է Մայքլ Օվերսը, ով 1977 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Տորոնտոյի Ուելսլի և Խորհրդարանի փողոցների անկյունում բացել է պիցցերիայի առաջին կետը։ Օվերսը եղել է ցանցի սեփականատերը մինչև իր մահ՝ 2010 թվական։ Ցանցն ընդարձակվել է Տորոնտոյի շրջանում 1970-ականներին և ամբողջ Օնտարիոյի տարածքում 1980-1990-ական թվականների ընթացքում։
Քվեբեկում բացվել է 1980-ականների կեսերին, սակայն մի քանի տարի անց փակվել է։ 2007 թվականի մարտին բացվել է Գատինոյում։ 2007 թվականի վերջին բացվել է Մոնրեալի տարածքում՝ Նոտր Դամ-դե-Գրաս և Պիեռֆոնդ-Ռոքսբորոյի թաղամասերում։
Pizza Pizza-ն սկսել է զգալիորեն ընդլայնվել Օնտարիոյից դուրս 2000-ական թվականներին։ 2005 թվականին իր հրապարակման առաջարկներում ցանցը հայտարարեց, որ կընդլայնվի Արևմտյան Կանադայում՝ ներառելով առկա տեղական ցանցերի գնում։ Սա հանգեցրեց 2007 թվականի հունիսին Ալբերտա նահանգում հիմնված Pizza 73-ի ձեռքբերման համաձայնագրին։ Բացի այդ, 2006 թվականի հոկտեմբերին ընկերությունը հայտարարեց, որ Մոնրեալի կանադացիների հովանավորությամբ ընդլայնվելու է Քվեբեկի շուկայում։ 2009 թվականին ցանցն ընդլայնվեց դեպի Բրիտանական Կոլումբիայի Լոուեր Մեյնլենդ շրջան, Մանիտոբա և Սասկաչևան նահանգներում բացվելուց հետո ինչևէ բոլոր վայրերը փակվեցին (Pizza 73 արդեն գործում էր Արքայազն Ջորջ քաղաքում)։ 2010 թվականին Pizza Pizza-ն Նովա Սկոտիայի Հոլիֆաքս քաղաքում բացեց իր առաջին խանութը։
Հարավային Օնտարիոյում Pizza Pizza-ի հիմնական մրցակիցներն են Pizza Hut, Domino's Pizza, Little Caesars, Gino's Pizza, Mamma's Pizza, Pizzaiolo, 241 Pizza, Double Double Pizza և Pizza Nova-ն։


== Pizza Pizza համալսարան ==
Pizza Pizza համալսարանը հանդիսանում է Հարավային Էտոբիկոկեում տեղակայված արտոնությունների համար ուսումնական կենտրոն։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pizza Pizza
Pizza Pizza's history page (source) Archived 2009-08-19 at the Wayback Machine.
Michael Overs's Obituary
Քայլ ձիով

«Քայլ ձիով», հայ-ղազախական արկածային կատակերգություն, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականին։


== Սյուժե ==
Ալմաթիի կենտրոնական թանգարանի սրահներից մեկում ընթանում է շախմատի միջազգային մրցաշար։ Եզրափակչում հաղթողի կոչումը խաղարկում են հայ և հնդիկ շախմատիստները։ Հաղթում է հայը։ Միևնույն ժամանակ թանգարանում պլանավորվում է հանդուգն կողոպուտ։ Գործը հանձնարարված է բարձրակարգ ավազակի, որը քողարկվում է մատուցողի հագուստով, իսկ գողոնը թաքցնում շոկոլադե շախմատի ձիու մեջ։ Այդ ամենից անտեղյակ հայ շախմատիստը կատարում է ևս մեկ հաղթական «քայլ ձիով»՝ նա կուլ է տալիս Լենկթեմուրի գողացված ռուբինը և ուղևորվում Հայաստան։


== Այլ տեղեկություններ ==
Ֆիլմը նվիրվում է Մարկ Սաղաթելյանի լուսավոր հիշատակին։


== Նկարահանող անձնակազմ ==
Ռեժիսոր՝ Գոռ Կիրակոսյան
Պրոդյուսեր՝ Արմեն Համբարձումյան
Գլխավոր պրոդյուսեր՝ Կարեն Ղազարյան
Երկրորդ ռեժիսոր՝ Իլյա Ֆարֆել (Իսրայել)
Բեմադրող օպերատոր՝ Ֆիլիպ Վանդևալ (Բելգիա)
Սցենարի հեղինակներ՝ Նարեկ Մարգարյան, Սերգեյ Սարգսյան (մասնակցությամբ Գոռ Կիրակոսյանի, Սարգիս Մնոյանի և Արմեն Թադևոսյանի)
Սաունդթրեքի հեղինակ՝ Թաթա Սիմոնյան
Կոմպոզիտոր՝ A.Chilla
Դերերում՝ Հովհաննես Ազոյան, Մկրտիչ Արզումանյան, Ասել Սագատովա, Թամարա Պետրոսյան, Սանժար Մադիև, Ժան Նշանյան, Ջուլիետա Ստեփանյան, Բախիտժան Ալպեիսով, Սոս Ջանիբեկյան, Լևոն Հարությունյան, Մարկ Սաղաթելյան, Արա Սարգսյան, Արտաշես Ալեքսանյան, Լուիզա Ներսիսյան, Երվանդ Ենգիբարյան, Գեորգի Ամիրաղյան, Սամվել Սարգսյան, Տիգրան Գյուլումյան, Միքայել Բաբայան, Լևոն Ստեփանյան, Արմեն Քուշկյան, Վահագն Գալստյան, Գագիկ Վարդումյան, Լեյ Չանգ, Լեռնիկ Հարությունյան


== Արտաքին հղումներ ==
«Քայլ ձիով» ֆիլմը Կինոպոիսկ կայքում
Քնած արքայադուստրը

«Քնած արքայադուստրը» (ռուս.՝ «Спя́щая царе́вна»), Վասիլի Ժուկովսկու հեքիաթը՝ գրված 1831 թվականի օգոստոսի 26-ից մինչև սեպտեմբերի 12-ը Ցարսկոյե Սելոյում։ Գեղարվեստական ինքնուրույն հեղինակային ստեղծագործություն է, որ գրվել է «Քնած գեղեցկուհին» (գերմ.՝ Dornröschen) գերմանական ժողովրդական հեքիաթի (գտել է Գրիմ եղբայրների մոտ) և «Անտառում քնած գեղեցկուհին» (ֆր.՝ La Belle au Bois Dormant, մշակվել է Շառլ Պերոյի կողմից) ֆրանսիական հեքիաթի սյուժեների մոտիվներով։ Հեքիաթն առաջին անգամ տպագրվել է «Европеец» ամսագրի 1832 թվականի № 1-ում (հունվար, էջ 24-37)՝ «Հեքիաթ քնած գեղցկուհու մասին» վերնագրով։


== Ստեղծման պատմություն ==
1831 թվականի ամառը Ժուկովսկին և Պուշկինն անցկացրել են Ցարսկոյե Սելոյում։ Այնտեղ նրանք մի յուրօրինակ վիճաբանություն են ունեցել. ով ավելի լավ հեքիաթ կգրի, որը նման կլինի ռուսական ժողովրդական ոճին։ Երկու բանաստեղծների կյանքի այդ կողմի մասին Գոգոլը, որը նրանց հետ էր, հիշել է. «Ամբողջ ամռանը ես ապրեցի Պավլովսկում և Ցարսկոյե Սելոյում... Գրեթե ամեն երեկո հավաքվում էինք մենք՝ Ժուկովսկին, Պուշկինը և ես։ Որքա՜ն հրաշալիքներ դուրս եկան այդ մարդկանց գրիչներից։ Պուշկինի... հեքիաթները ռուսական ժողովրդական են... Ժուկովսկին նույնպես ունի ռուսական ժողովրդական հեքիաթներ են... Զարմանահրաշ աշխատանք։ Ժուկովսկունն անճանաչելի է»։
Ժուկովսկին այդ թվականին գրել է «Հեքիաթ Բերենդեի թագավորի մասին» և «Քնած արքայադուստրը» հեքիաթները, իսկ Պուշկինը՝ «Հեքիաթ Սալթան թագավորի մասին» ստեղծագործությունը։


== Սյուժե ==
Թագավորն ու թագուհին երկար ժամանակ երեխա չէին ունենում, այնուհետև ծնվեց երկար սպասված նրանց աղջիկը։ Փոքրիկ արքայադստեր ծննդյան պատվին մեծ խնջույք է կազմակերպվում, որին հրավիրվում են թագավորությունում ապրող 12 կախարդուհիներից տասնմեկը։ Տասներկուերրորդը, որին չէին հրավիրել, վիրավորվում է։ Երբ կախարդուհիները արքայադստերն ամեն տեսակի բարիքներ էին ցանկանում, հայտնվում է տասներկուերորդն ու կանխագուշակում արքայադստեր մահը 15 տարեկանում իլիկի ծակոցից։ Տասնմեկերորդ կախարդուհին, որը ոչինչ չէր հասցրել ցանկանալ, ասում է, որ դա ոչ թե մահ կլինի, այլ 300 տարի տևող քուն։
Թագավորը, վախենալով, հպատակներին արգելում է ընդհանրապես մանել և հրամայում է թագավորությունում հավաքել այն ամենը, ինչը կապված է մանելու հետ։ Նշանակված տարիքում աղջիկը, այնուամենայնիվ, մատն իլիկով ծակում է և քնում, նրա հետ քնում են նաև թագավորը, թագուհին և բոլոր հպատակները։
300 տարի անց նրան արթնացնում է արքայազնի համբույրը, նրա հետ արթնանում են և յուսները։ Արքայազնն ամուսնանում է արքայադստեր հետ, և նրանք ապրու են երկար ու երջանիկ։


== Տես նաև ==
Քնած գեղեցկուհին
Քնած դշխուհու և յոթ քաջերի հեքիաթը


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Спящая царевна // В. А. Жуковский Собр. соч. в 4-х тт. Т. 3 Примечания
Эфендиева Н. Р. Сказка В. А. Жуковского «Спящая царевна» на страницах журнала «Европеец» // Актуальные проблемы лингвистики и литературоведения. Сборник материалов I (XVI) Международной конференции молодых учёных (9—11 апреля 2015 г.) Выпуск 16


== Արտաքին հղումներ ==
«Քնած գեղեցկուհին» հեքիաթի վերլուծություն
Հազարաշեն (այլ կիրառումներ)

Հազարաշեն կարող է վերաբերվել.

Հազարաշեն, հայկական ժողովրդական տան գերանակապ (հազվադեպ՝ քարե սալերից), բրգաձև երդիկավոր ծածկի կառուցվածք։
Հազարաշեն (ամբողջական անվանումը՝ «Հազարաշեն ազգաբանական հետազոտությունների հայկական կենտրոն» հասարակական կազմակերպություն), Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցված հասարակական կազմակերպություն։
Գեներալսկոյե (Ռոստովի մարզ)

Գեներալսկոյե (ռուս.՝ Генеральское), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի շրջանում։ Մտնում է Վոլոշինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։


== Աշխարհագրություն ==


=== Փողոցներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Մարյանովկա (գյուղ, Նովոարխանգելսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարյանովկաՄարյանովկա (ուկրաիներեն՝ Марянівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Վասիլևկա։
2001 թվականի տվյալներով Մարյանովկա գյուղում բնակվում էր 247 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուզմինկի (գյուղ, Լեբեդյանսկի շրջան)

Կուզմինկի (ռուս.՝ Кузьминки), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեննիկու (գյուղ, Վալյալա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄեննիկուՄեննիկու (էստ․՝ Männiku), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Վալյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սիմեռպալու (Էստոնիայի շրջան)

Սիմեռպալու շրջան (էստ․՝ Sõmerpalu vald), շրջան Էստոնիայի Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Սիմեռպալու գյուղական ավանը։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1914 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 10,54 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
1917 թվականի 194 մմ-անոց մեծ հզորությամբ Ֆիյու հրանոթ

1917 թվականի 194 մմ-անոց մեծ հզորությամբ Ֆիյու հրանոթ (ֆր.՝ Canon de 194 mle 1917 Grand Puissance Filloux (GPF)), առաջին ֆրանսիական ինքնագնաց թրթուրավոր հրանոթ։ Նախագծված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի վերջին, դա նորարարական զենք էր բազմաթիվ ժամանակակից ֆունկցիաներով (գործառույթներով)։


== Պատմություն ==
Ինքնագնաց հրետանային տեղադրումը նախագծվել է Կրյոզոյում գտնվող Շնեդերի գործարանում (Schneider's Le Creusot): Սկզբնապես պլանավորվել է այն զինել 155 մմ-անոց հրանոթով, բայց արդյունքում ընտրվել է 194 մմ-անոց տրամաչափ գործիքը։ Որոշ նմուշներ զինված են եղել 1914/15 թվականների 280-մմ Շնեդերայի հրասանդի մոդիֆիկացիոն պաշարումով, այս վարկածը հայտնի է «Թրթուրավոր М280» (M 280 sur chenilles) անվամբ։ Երկու գործիքներն էլ օգտագործել են նույն ամրաշրջանակը և օժտված էին Panhard SUK4 M2 շարժիչով՝ 120 ձիաուժ հզորությամբ (89 կ/Վտ)։ Տրամաչափի հրանոթը կարող էր կրակել րոպեում 2 արկ արագությամբ 22,5 կմ հեռավորության վրա, արկը կշռում էր 44,9 կգ։ Տրանսպորտա-լիցքավորման մեքենան հետևելով ինքնագնացությանը՝ ունեցել է 60 կրակոց։
Համեմատած բրիտանական САУ Gun Carrier|Gun Carrier Mark I, Canon de 194 GPF թրթուրավորի հետ՝ ավելի ղեկավարելի  էր՝ այն ղեկավարում էր միայն մեկ մարդ, կային հիդրավլիկ արգելակներ, իսկ գործիքները ունեին հետահարման  կարգավորիչ մեխանիզմներ և օդաճնշական ռեկուպերակտորներ։ (վերաստացիչ գործիքներ)
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո բոլոր М280 ամրաշրջանակները վերասարքավորված էին 194 մմ-անոց հրանոթի տակ։ Մոտավորապես 50 САУ դեռևս օգտագործվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, որոշները կիրառվել են ֆրանսիական ռազմագործողությունների ժամանակ։ Մնացած կարգավորված մեքենաները ընդունվեցին Վերմախտ և նշանակված էին որպես  գերմանական 19.4 cm Kanone 485 (f) auf Selbstfahrlafette հաշվացուցակ։ Նրանցից մոտավորապես երեքը օգտագործվել են գերմանացիների կողմից՝ 1942 թվականին Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ, ծառայելով 84-րդ հրետանային գնդում։


== Պահպանված նմուշներ ==
Միակ պահպանված նմուշը կարելի է գտնել Ֆորտ Սիլում՝ ԱՄՆ-ի հրետանային թանգարանում։


== Գրականություն ==
Ian Hogg: Artillerie des 20. Jahrhunderts, Gondrom Verlag, Bindlach 2001, ISBN 3-8112-1878-6
Chant, Chris (2005), Artillery, Amber Books, 1-904687-41-5
Hogg, Ian. Twentieth-Century Artillery. New York: Barnes & Noble Books, 2000. 0-7607-1994-2 Pg.76
«La Heer et l’Héritage Francais I° partie les Blindés» (in French)


== Արտաքին հղումներ ==
Interwar propaganda video
САУ լուսանկար Աբերդինական հողատարածքում [1] [2] [3] [4] [5] [6]  [7]
http://www.maquetland.com/article-phototheque/2538-saint-chamond-194mm-spg-aberdeen
http://www.aviarmor.net/tww2/tanks/france/gpf194.htm
Լուպարևո

Լուպարևո (ուկրաիներեն՝ Лупареве), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լուպարևո գյուղում բնակվում էր 1 268 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,936 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ազատությունների մեծ խարտիա

Ազատությունների մեծ խարտիա (լատ.՝ Magna Carta Libertatum, անգլ.՝ The Great Charter), Անգլիայի թագավոր Հովհան I Անհողի կողմից 1215 թվականի հունիսի 15-ին ստորագրված փաստաթուղթ, որը հետագայում դարձել է Մեծ Բրիտանիայի սահմանադրական-օրենսդրական հիմնարար փաստաթղթերից մեկը՝ ազդելով այլ արևմտյան երկրների իրավական համակարգի կայացման վրա։ Դա թագավորի դեմ ապստամբած խոշոր ֆեոդալների, հոգևորական բարձր դասի և քաղաքային բնակչության վերնախավի հաղթանակի արդյունքն էր։


== Կառուցվածք ==
Խարտիան բաղկացած էր 63 հոդվածից, որոնցից 30-ը պաշտպանում էր հոգևորական և աշխարհիկ ֆեոդալների, 7-ը՝ ասպետների, 3-ը՝ քաղաքացիների շահերը։
Սահմանափակվում էին թագավորի իրավունքները ֆեոդալական հարկերի հաստատման և նրանց հավաքման մեջ։
39-րդ հոդվածում նշվում էր, որ ոչ մի ազատ մարդ (ազնվական) չէր կարող ձերբակալվել, իսկ նրա ունեցվածքը ենթարկվել բռնագրավման առանց պերերի (բարոնների) դատի։
15-րդ հոդվածը պաշտպանում էր ասպետների շահերը բարոնների ոտնձգություններից, 13-րդ հոդվածը հաստատում էր Լոնդոնի և մյուս քաղաքաների իրավունքները։ Այսպիսով, Խարտիան մի կողմից սահմանափակում էր թագավորի իրավունքները, պաշտպանում էր բարոնների շահերը և սահմանափակում ուժեղ կենտրոնական, թագավորական և պետական իշխանության լիազորությունները, մյուս կողմից այն պաշտպանում էր ասպետների և քաղաքների շահերը, որոնք միշտ աջակցում էին ուժեղ պետության գաղափարին։
Ազատության Մեծ Խարտիան սահմանափակեց թագավորի իրավունքները. նա ստիպված ճանաչեց եկեղեցու անկախությունն ու իրավունքների անձեռնմխելիությունը, համաձայնեց «թագավորական ընդհանուր խորհուրդ» գումարել՝ ընդարձակելով նրա իրավասությունները։ Այդ խորհուրդն անգլիական պառլամենտի սաղմն Էր։ Թագավորին արգելվեց առանց խորհրդի միջամտել խոշոր ֆեոդալների ներքին գործերին, հարկ գանձել, կալանավորել, արտաքսել նրանց և այլն։ Ստեղծվեց Խարտիայի կատարմանը հսկող մարմին՝ բաղկացած 25 բարոններից։ 
Ազատության Մեծ Խարտիա գյուղացիությանը ոչինչ չտվեց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ռ. Գևորգյան, Մեծ Բրիտանիայի պատմություն, Երևան, 2004(չաշխատող հղում)
Хартия вольностей (ռուս.)
Աբզակովո (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբզակովո (այլ կիրառումներ)Աբզակովո (ռուս.՝ Абзаково, բաշկիրերեն՝ Абҙаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 589 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նախնծիր

Նախնծիր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պոմպեյի ամֆիթատրոն

Պոմպեյի ամֆիթատրոն, հասարակական շենք՝ տեղադրված քաղաքի արևելյան ծայրին։ Ունեցել է 15 հազար նստատեղ, կառուցվել է մ. թ. ա. 70 թվականին։ Կառուցման համար միջին մասից որոշ քանակությամբ հող է հանվել և լցվել ձվաձև պարագծով։ Նստելու տեղերն արված են բնական հողի, մասամբ նաև լիցքի վրա։ Հարավային և արևելյան կողմից լիցքը հենվում է քաղաքի պարիսպների վրա, այսինքն՝ վերջիններս  ամֆիթատրոնի նման հենապատերի դեր էին կատարում։ Մյուս կողմերը հենվում էին ձվաձև պարագիծ ունեցող պատերի վրա։ 
Հանդիսատեսները վերին շարքերի տեղերն էին անցում արտաքին պատերին կցված քարե աստիճաններով, իսկ ներքևի շարքերի նստելու տեղերն անցնում էին հողալիցքի տակ ամփոփված միմյանց զուգահեռ լայն միջանցքներով։


== Նկարագրություն ==

Գտնվում էր քաղաքի հարավարևելյան մասում՝ խիտ բնակեցված տարածքում, գլխավոր պալատի հակառակ կողմում և Սարնո և Նոչերա դարպասներից ոչ հեռու։ Ձվաձև էր, ուներ 15 հազար նստատեղ, 140 մետր երկարություն և 105 մետր լայնություն։


== Դիզայնը և կառուցվածքը ==

Կառուցվել է մ․թ․ա․ 70 թվականին։ Հանդիսանում է վաղ հռոմեական ամֆիթատրոն, որը կառուցված է եղել քարից։ Նախկինում դրանք կառուցվում էին փայտից։ Հաջորդ քարով կառուցված հռոմեական ամֆիթատրոնը Հռոմի Կոլիզեումն է եղել։


== Աղբյուրներ ==
BBC, "Pompeii Art and Architecture Gallery", Joanne Berry (accessed 7 May 2009)
History Channel, The Most (2001), episode "Family Business"
'CSO: Security and Risk', "Modern Crowd Control Lessons (from Ancient Pompeii)", Scott Berinato, 18 May 2007 (accessed 7 May 2009)
Pink Floyd: Live at Pompeii
University of Chicago, [http://penelope.u(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
3D model of Pompeii Amphitheatre
Արասաի

Արասաի (պորտ.՝ Araçaí), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բելու Օրիզանտի նահանգում։ Մտնում է Սետի Լագոաս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2268 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 185,764 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 12,2 մարդ/կմ2։
Քաղաքի տոնը նշվում է մարտի 1-ին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականի մարտի 1-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 9.171.949,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 4.146,45 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,748 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ջանֆիդա (Քաշաթաղի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջանֆիդա (այլ կիրառումներ)
Ջանֆիդա, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Մտնում է Հայկազյան համայնքի մեջ։


== Պատմություն ==
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Բնակչություն ==
2015 թվականին Ջանֆիդա գյուղում բնակվում էր 80 մարդ, կար 19 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Ծանոթագրություններ ==
Ցագան-Չելուտայ (գյուղ, Մոգոյտույսկի շրջան)

Ցագան-Չելուտայ (ռուս.՝ Цаган-Челутай, բուրյաթերեն՝ Сагаан Шулуутай), գյուղ Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Մոգոյտույսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ջոան Ալեն

Ջոան Ալեն (անգլ.՝ Joan Allen, ծնվ. օգոստոսի 20, 1956(1956-08-20), Ռոշելլ, Օգլ շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ), կինոյի և թատրոնի ամերիկացի դերասանուհի։ «Տոնի» մրցանակի դափնեկիր, բազմիցս անվանակարգվել է «Օսկար» մրցանակի։


== Պատանեկություն ==
Ջոան Ալենը ծնվել է 1956 թվականի օգոստոսի 20-ին Իլինոյս նահանգի Ռոշել քաղաքում։ Տնային տնտեսուհի Դորոթի Ալենի (աղջկական Վիրտ) և ավտոփականագործ Ջեֆ Ալենի ընտանիքում նա եղել է չորս երեխաներից ամենակրտսերը։ Սովորել է Ռոշելի միջնակարգ դպրոցում, որտեղ եղել է գերազանցիկ, երգել է երգչախմբում և նվագել թավջութակի վրա։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Մակոմբի Հյուսիսային Իլինոյսի համալսարանում, որն ավարտել է 1976 թվականին, իսկ այնուհետև Արևմտյան Իլինոյսի համալսարանում։ 1977 թվականին ընդունվել է «Տափաստանային գայլ» թատերական ընկերություն և սկսել է խաղալ բեմի վրա։


== Կարիերա ==
Ջոան Ալենը իր դերասանական կարիերան սկսել է Չիկագոյի հանրահայտ «Steppenwolf Theater Company» թատերախմբում, Ջոն Մալկովիչի ղեկավարությամբ։ 1980-ական թվականների սկզբին նա սկսել է խաղալ թատրոնում, ինչպես նաև, նկարահանվել ցածրաբյուջե սերիալներում։ Նրա կինոնորամուտը դառնում է երկրորդ պլանի փոքրիկ դերը «Վարկաբեկող դիրքեր» ֆիլմում։ 1988 թվականին նա հայտնվել է Բրոդվեյում, ըստ Լենֆորդ Ուիլսոնի «Այրիր դա» (անգլ.՝ Burn This) պիեսի բեմադրությունում, որի համար արժանանում է «Տոնի» մրցանակի։ Կինոյում նա բավականին հազվադեպ էր հայտնվում և նրա դերերից և ոչ մեկը նրա աստղ չի դարձնում, սակայն ամեն ինչ փոխվում է 1995 թվականին, Օլիվեր Սթոունի «Նիքսոն» ֆիլմից հետո, որտեղ Ջոանը խաղում էր նախագահի կնոջը։ Այդ դերը դերասանուհուն բերում է վաստակած փառք, նա անվանակարգվում է «Օսկար» մրցանակի և Բրիտանական կինոյի և հեռուստատեսային արվեստի ակադեմիայի մրցանակին։
Ջոան Ալենը խաղացել է ԿՀՎ-ի տնօրենի տեղակալ Պամելա Լենդին «Բոռնի առավելությունը», «Բոռնի վերջնաժամկետը» և «Բոռնի էվոլյուցիան» ֆիլմերում։
Նա նաև նկարահանվել է Պոլ Ուիլյամ Սքոթ Անդերսոնի «Մահացու մրցարշավ» նոր ֆիլմում, որի առաջնախաղը կայացել է 2008 թվականին։
2015 թվականին Ալենը հրավիրվել է առաջատար դերին ABC-ի «Ընտանիք» սերիալում։


== Անձնական կյանք ==
1990 թվականի հունվարի 1-ին Ջոան Ալենն ամուսնացել է դերասան Պիտեր Ֆրիդմանի հետ։ 1994 թվականի մարտին զույգն ունենում է դուստր՝ Սեդի։ 2002 թվականին նրանք բաժանվում են։ Ընդ որում, նրանք պահպանում են լավ հարաբերություններ, ապրում են միմյանցից ոչ հեռու և դստերը շարունակում են դաստիարակել միասին։ Ջոանն ունի Նորա անունով բուլտերիեր ցեղատեսակի շուն։ Ջոան Ալենը ձախլիկ է։


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և անվանակարգումներ ==
Թվարկված են առավել նշանակալից մրցանակները և անվանակարգումները։ Ամբողջական ցանկը տես IMDb-ում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջոան Ալենը Steppenwolf Theatre Company-ի էջում Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.
Ջոան Ալենը Internet Movie Database-ի կայքում
Ջոան Ալենը Internet Broadway Database-ի կայքում
Ջոան Ալենը Internet Off-Broadway Database կայքում(չաշխատող հղում)
Ջոան Ալենը AllMovie-ի կայքում
Ապառուսականացում

Ապառուսականացում (անգլ.՝ derussification, ռուս.՝ дерусификация), սեփական տեղական բնակչության բազմապատկման, լեզվի, մշակույթի և ազգային հիշողության ամրապնդմանն ուղղված քաղաքականաություն որոշ երկրներում, որոնք այդ երկրում անկման և վտանգի են ենթարկվել ռուսաց լեզվի, մշակույթի և/նաև բնակչության տարածման պատճառով, ինչպես նաև այդ քաղաքականության արդյունք հանդիսացող ռուսական բնակչության, ռուսաց լեզվի և ռուսական մշակույթի դուրս մղման, հրաժարման գործընթաց։


== Ապառուսականացումն որոշ երկրներում ==


=== Հայաստանում ===
Որոշ հեղինակներ կարծում են, որ Հայաստանում այսօր ընթանում է ապառուսականացման բնական, դանդաղ, բայց անշրջելի գործընթաց, որը հարկավոր է արագացնել՝ պետության կողմից ապառուսականացման պետական ծրագրի որդեգրման միջոցով։


== Տես նաև ==
Ռուսականացում


== Ծանոթագրություններ ==
Ջորջ Վաշինգտոնի կամուրջ

Ջորջ Վաշինգտոնի կամուրջը  (անգլ.՝ George Washington Bridge) ԱՄՆ-ի ամենամեծ կամուրջներից մեկն է և գտնվում է Նյու Յորքում։
Կամուրջը կառուցված է Հուդզոն գետի վրա, կապում է Նյու Յորքի Մանհեթեն կղզիու հյուսիսային մասը Նյու Ջերսիի Բերգեն շրջանի հետ։ Այն հանդիսանում է  I-95 ավտոմայրուղու մի հատվածը, ինչպես նաև  US 1 և  US 9  մայրուղին։
Շինարարական աշխատանքներն սկսվել են 1927 թվականին, կառուցման սկզբնական շրջանում կամրջի անվանումը եղել է  անգլ.՝ Hudson River Bridge, որ նշանակում է՝ Կամուրջ Հուդզոն գետի վրա, այնուհետև վերանվանվեց ԱՄՆ առաջին նախագահ, ազգային հերոս Ջորջ Վաշինգտոնի անունով։ Այդ անունն է կրում կամուրջը մինչև այսօր։
1931-ից մինչև 1937  թվականները կամուրջը հանդիսանում էր ամենամեծ կախովի կամուրջն ամբողջ աշխարհում, մինչև 1937 թվականին կառուցվեց Ոսկե Դարպասներ կամուրջը Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում։
Կամրջի ընդհանուր երկարությունը 1450 մետր է, զույգ երկաթյա սյուների բարձրությունները՝ 184 մետր, կամրջի լայնությունը՝ 36 մետր։ Ներկայումս կամուրջն իր մեծությամբ աշխարհում գրավում է 14 -րդ տեղը և ԱՄՆ-ում՝ 3 -րդ տեղը։
Նյու Ջերսիից Նյու Յորք գնացող տրանսպորտը վճարովի է, իսկ հետ վերադառնալն՝ անվճար։ 2012 թվականի դեկտեմբերից մարդատար մեքենաներով երթևեկելն արժե 13 դոլար, իսկ բեռնատարների համար՝ 15 դոլար։ Գործում են նաև որոշակի զեղչեր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Դո (նոտա)

Դո (լատ.՝ do), այսպես է սոլֆեջիոյում, առաջին աստիճանն է երաժշտական սանդղակի։ Նշանակվում է նաև C լատիներեն տառով։ Գտնվում է ամբողջական Սի և Ռե նոտաների միջև։ Գտնվում է Սի-դիեզ նոտայի անմիջապես կողքին (H♯)։
Ձայնի հաճախությունն առաջին օկտավայում հավասար է 266,6 Հերցի։


== Գրականություն ==
Դո՝ Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարանում։


== Արտաքին հղումներ ==
Music theory online: staffs, clefs & pitch notation
Երվանդ Արզումանյան (դերասան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երվանդ Արզումանյան (այլ կիրառումներ)
Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Արզումանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Երվանդ Աշոտի Արզումանյան (օգոստոսի 13, 1941(1941-08-13), Սարատով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային դերասան։ ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1988)։


== Կենսագրություն ==
Երվանդ Արզումանյանը ծնվել է 1941 թվականին Սարատովում։ 1958-1961 թվականներին եղել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայի լուսային տեխնիկ։ 1965 թվականին ավարտել է Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանը։ 1965-1995 թվականներին եղել է Մոսկվայի Մանրանկարչության թատրոնի դերասան, 1995 թվականից՝ Մոսկվայի «Շալոմ» թատրոնի դերասան։ 1969 թվականից նկարահանվել է ֆիլմերում։


== Ֆիլմեր ==


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1988)
«Բարեկամության շքանշան» (2007)


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդրովկա (այլ կիրառումներ)Ալեքսանդրովկա (ռուս.՝ Александровка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մուստլա (այլ կիրառումներ)

Մուստլա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Մուստլա - գյուղ Էստոնիայի Պաիդե շրջանի կազմում։
Մուստլա - գյուղ Էստոնիայի Սաառդե շրջանի կազմում։
Մուստլա - գյուղ Էստոնիայի Լաիմյալա շրջանի կազմում։
Մուստլա - գյուղ Էստոնիայի Պիհտլա շրջանի կազմում։
Մուստլա - գյուղական ավան Էստոնիայի Տառվաստու շրջանի կազմում։
Աստերոիդների ցանկ (269401-269500)

Աստերոիդների ցանկ (269301-269400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (269501-269600)
 Աստերոիդների ցանկ (269301-269400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (269501-269600)
Սակու (այլ կիրառումներ)

Սակու, կարող է վերաբերել՝

Սակու - շրջան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգում
Սակու - գյուղական ավան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սակու շրջանում
Սակու - քաղաք Ճապոնիայում
Արաքս (համակարգիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արաքս (այլ կիրառումներ)Արաքսը 1964 թվականին Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի կողմից ստեղծված երկրորդ սերնդի համակարգիչ է եղել, որն ստեղծվել է նավթագործարանային նպատակներով օգտագործման համար։ Գլխավոր նախագծողն է եղել Գ. Բելկինը։


== Աղբյուրներ ==
Վարվառա Լեպյոշկինայի քաղաքային դաստակերտ

Վարվառա Լեպյոշկինայի քաղաքային դաստակերտ (ռուս.՝ Городская усадьба Варвары Лепёшкиной), դաստակերտ Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Զնամենկա փողոց, տուն 10, շինություն 1։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։


== Պատմություն ==
Ժառանգական պատվավոր քաղաքացի Վարվառա Յակովլևնա Լեպյոշկինան 1884 թվականին ձեռք է բերել Մ. Պ. Արբուզովայի դաստակերտի հյուսիսային մասը, որտեղ ավելի վաղ այգի էր։ Էլ ավելի վաղ՝ XVIII դարում, Արբուզովայի կալվածքը Լևաշովի կալվածքի մի մասն էր։
Վարվառա Յակովլևնայի պատվերով ճարտարապետ Բորիս Ֆրեյդենբերգը նախագծել է երկհարկանի քարե տուն, որը կառուցվել է 1888-1890 թվականներին։ Շենքի ճակատները կոպտատաշ քարից են և զարդարված են էկլեկտիզմի ոգով։ Դեկորի առավել հետաքրքրական տարր է անկյունային էրկեր-պատշգամբը՝ կողքերին կարիատիդների քանդակներով։ Գլխավոր ճակատին գտնվում է դեպի փողոց դուրս եկող մուտքի թմբուկը, որը սահմանակից է դաստակերտի նախշազարդ մետաղյա ցանկապատին։ Գլխավոր ճակատը դեկորներով զիջում է դեպի այգի դուրս եկող կողային ճակատին։
Դաստակերտի տիրուհու հայրը եղել է վաճառական Յակով Վասիլևիչ Պրոխորովը՝ Երեք Լեռների Պրոխորովյան մանուֆակտուրայի համաղեկավարներից մեկը։ Վարվառա Յակովլևնայի ամուսինը՝ Վասիլի Սեմյոնովիչը, որի հետ հարսանիքը կայացել է 1850-ական թվականներին, 1-ին գիլդիայի վաճառական Սեմյոն Լոգինովիչ Լեպյոշկինի որդին էր։ Ընտանիքը զբաղվել է բարեգործությամբ, 39 տարեկանում ամուսնու մահից հետո Վարվառա Յակովլևնան շարունակել է այդ զբաղմունքը։ Այսպես, 1887 թվականին բացվել է կանանց մասնագիտական ուսումնարան, որն անվանվել է Վարվառա Յակովլևնայի մահացած դստեր անունով (Պյատնիցկայա փողոց, տներ 48 և 50)։ Զնամենկայի առանձնատունը կառուցվել է որդու ամուսնությունից հետո, որին նա թողել էր նախորդ տունը։
1901 թվականին Վարվառա Յակովլևնան մահացել է, այդ ժամանակ նրան արդեն պատկանում էր Արբուզովայի ողջ կալվածքը։ Լեպյոշկինայի որդուց տունը 1910 թվականին ձեռք է բերել «Նիկիտա Պոնիզովկինի որդիներ» Արդյունաբերական-առևտրային ընկերակցության վարչության նախագահ Անդրեյ Անդրեևիչ Պոնիզովկինը։ Ավելի ուշ՝ 1916 թվականին, նա եղբոր հետ հիմնադրել է Մոսկվայի-Վոլգայի-Բաքվի նավթարդյունաբերական ընկերակցությունը։
Խորհրդային իշխանության ժամանակ դաստակերտն ազգայնացվել է։ Սկզբնապես այստեղ գործում էր Կոմունիստական ակադեմիան, ապա՝ Գիտությունների ակադեմիայի պետության և իրավունքի ինստիտուտը։ 1930-ական թվականներին տանն ավելացվել է ևս երկու հարկ։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
The Social Network Song

«The Social Network Song» (Սոցիալական ցանցի երգը), Վալենտինա Մոնեթթայի երգն էր Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի համար։


== Երգի պատմություն ==
Երգի առաջին տարբերակը, որ կոչվում էր «Facebook Uh, Oh, Oh», հեռարձակվել է 2012 թ․-ի մարտի 16՝ երգչուհի Վալենտինա Մոնեթթայի հայտնի դառնալուց երկու օր անց։
Երգը հինգ օրվա ընթացքում ՅուԹյուբում հավաքեց ավելի քան 200 000 դիտում։ Սակայն 2012 թ․ մարտի 18-ին՝ երգի հայտնվելուց մի քանի օր անց, Եվրոպական հեռարձակողների միությունը հայտարարեց, որ ըստ Եվրատեսիլի կանոններին երգը պարունակում է անհիմն առևտրային հաղորդագրություն (Facebook ապրանքանիշը), որի պատճառով երգի բառերը փոփոխվեցին և երգը անվանվեց «The Social Network Song» («Սոցիալական ցանցի երգը»)։


=== Երգի մրցույթ ===
2012 թ․ ապրիլի 23-ին Սան Մարինոյի պատվիրակությունը հայտարարեց մրցույթ։ Ըստ մրցույթի կանոններին, մրցույթի մասնակիցները պետք է նկարահանեին տեսահոլովակ «The Social Network Song» երգի համար։ Մրցույթի ժամկետ էր սահմանված 23 օրը։
Տեսահոլովակի հեղինակներից 10-ը պետք է ստանային հետևյալ մրցանակները՝

1-ին տեղ ― բացառիկ VIP ուղևորություն Գերմանիայի Մյունխեն քաղաք աշխարհահռչակ Օկտոբերֆեստ 2012-ին, ինչպես նաև €1000 դրամական պարգև
2-րդ տեղ ― €700 դրամական
3-րդ տեղ ― €500 դրամական
4-6-րդ տեղեր ― €200 դրամական
7-10-րդ տեղեր ― €100 եվրո դրամականԲացի այս մրցանակներից, այն հեղինակը, ում տեսահոլովակը YouTube-ում կհավաքեր ամենից շատ դիտումներ, կշահեր լրացուցիչ մրցանակ՝ ուղևորություն դեպի Սան Մարինո։


== Հղումներ ==
The Social Network Song (YouTube)
Facebook Uh, Oh, Oh (YouTube)


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրանիկ Մարտիրոսյան

Անդրանիկ Սարգիսի Մարտիրոսյան (Անդրեյ Սերգեյի) հուլիսի 25, 1924(1924-07-25), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 11, 1989(1989-10-11), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ դիվանագետ, երկար տարիներ ԱՕԿՍ-ի, հետագայում Հայաստանի սփյուռքահայության հետ կապի կոմիտեի նախագահի տեղակալ։
Ծնվել է 1924 թվականին Բաքվում։ 1943 թվականին տեղափոխվել է Երևան, որտեղ 1946 թվականին ընդունվել է Երևանի Պետական Համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ Ավարտել է 1951 թվականին և աշխատանքի անցել Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեում նախ որպես հրահանգիչ, ապա երկրորդ քարտուղարի օգնական։
1959 թվականին գործուղվել է Մոսկվա, սովորել է Բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցում։ 1961 թվականին ավարտելով այն վերադարձել է Երևան և աշխատանքի է անցել ԱՕԿՍ-ում որպես նախագահի տեղակալ։ 1965 թվականին, երբ ստեղծվում է Հայաստանի սփյուռքահայության հետ կապի կոմիտեն, տեղափոխվում է այնտեղ որպես նախագահի առաջին տեղակալ, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։ Մահացել է Մոսկվայում 1989 թվականին։


== Աղբյուրներ ==
Արևլույս

Արևլույս, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն արև և լույս բառերից։ Նորակերտ է, քիչ գործածական։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրեդ Մոնդո

Բրեդ Ջեսիմոնդո (անգլ.՝ Brad Gesimondo, հոկտեմբերի 28, 1994(1994-10-28), Franklin, Նորֆոլկ շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ, առավել հայտնի որպես Բրեդ Մոնդո), ամերիկացի յություբեր, ձեռնարկատեր, վարսահարդար և և ինտերնետ հայտնիություն։ Բրեդը շարունակել է հոր կարիերան՝ դառնալով վարսահարդար։ Ստացել է լայն ճանաչում «վարսավիրի արձագանք» (Hairdresser Reacts) տեսահոլովակներով սոցիալական ցանցերում և մազերի հարդարման ուսուցողական տեսահոլովակների շնորհիվ։ Բրեդը նաև ներկել է Չարլի Դ'Ամելիոյի մազերը վառ վարդագույն։ Մոնդոն բացահայտ գեյ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Քրիստոսի Հարության տաճար (Թունիս)

Քրիստոսի Հարության տաճար, Ռուս ուղղափառ եկեղեցու տաճար Թունիսում։ Կառուցվել է 1953-1956 թվականներին ճարտարապետ Միխայիլ Կոզմինի նախագծով։ Օծվել է Քրիստոսի Հարության անունով։


== Պատմություն ==
1920 թվականի դեկտեմբերին Թունիսի ափերին տեղակայված ֆրանսիական Բիզերտու ռազմական նավահանգիստ է ժամանել Ռուսաստանի Սևծովյան նավատորմի էսկադրան։ Էսկադրայի հետ Թունիս են ժամանել շուրջ 6000 ռուս փախստականներ, որոնց մեծ մասը շուտով մեկնել է այլ երկրներ։ Սկզբնական շրջանում ժամերգությունները տեղի են ունեցել նավի եկեղեցում, ապա մասնավոր բնակարաններում։ 1938 թվականին Բիզերտե քաղաքում ռուսական համայնքի միջոցներով կառուցվել է առաջին ուղղափառ տաճարը, որ կոչվել է Ալեքսանդր Նևսկու անունով։
Թունիսի ռուսական համայնքն ավելի մեծաթիվ է եղել, սակայն պատարագները երկար ժամանակ անցկացվել են մի եկեղեցում, որը գտնվել է արաբական փոքր պալատի տարածքում։ Սեփական տաճարի առաջին քարի հիմնարկեքը տեղի է ունեցել միայն 1953 թվականի հոկտեմբերին։ Տաճարի շինարարությունը կատարվել է ռուսական համայնքի միջոցներով, զգալի գումար են նվիրաբերել նաև տեղի ֆրանսիական իշխանությունները։ Շինարարությունն արժեցել է 5 մլն ֆրանկ։ 1956 թվականին Քրիստոսի Հարության տաճարը բացվել է և հունիսի 10-ին օծվել է Շանհայի արքեպիսկոպոս Հովհաննեսի կողմից։ Տաճարի առաջին վանահայր է դարձել Միտրոֆանը (Եդլինսկի-Մանույլով)։
Միագմբեթ քարե տաճարը կառուցվել է Պսկովի ճարտարապետության ավանդույթներով և Ներլիի Պոկրովյան եկեղեցու նմանությամբ։ Նախագծի հեղինակը ճարտարապետ Միխայիլ Կոզմինն է, որը Թունիս էր տեղափոխվել 1940-ականներին։ Տաճարի շինարար-ճարտարագետը եղել է Վ. Լագոդովսկին։ Սրբապատկերներն ու եկեղեցական իրերը տաճար են տեղափոխվել ռուսական նավերից՝ «գեներալ Ալեքսեև» գծանավից, «Կագուլ» թեթև հածանավից և «Գեորգի Պոբեդոնոսեց» շտաբ-նավից։ Բացի այդ, տաճարում կան Տիրոջ մկրտության և Սուրբ Աստվածածնի ավետման սրբապատկերներ, որ բերվել են 1854 Սևաստոպոլում խորտակված նավերից։ Տաճարի սրբություններից են խաչը են՝ Տիրոջ խաչի կենարար փայտի մի մասնիկով և սուրբ նահատակ Կիպրիան Կարթագենացու մասունքների մի մասնիկ։
Սկզբում տաճարը գտնվել է արտասահմանում Ռուս եւղղափառ եկեղեցու իրավասության ներքո։ 1992 թվականին ծխականների դիմումից հետո որոշվել է համայնքն ընդունել Մոսկվայի պատրիարքարանի իրավասության ներքո։ Այդ ժամանակից ի վեր տաճարի վանահայրն է Դմիտրի Նեցվետեևը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Тунсский Воскресенский храм»։ drevo-info.ru։ Վերցված է 2015-04-26
Բալաբինո-Ռուսսկի

Բալաբինո-Ռուսսկի (ռուս.՝ Балабино-Русский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի շրջանում։ Մտնում է Բարիլո-Կրեպինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բրիտանական Գվիանա

Բրիտանական Գվիանա (անգլ.՝ British Guiana), Հարավային Ամերիկայում գտնվող բրիտանական նախկին գաղութի անվանումը։ 1966 թ.-ից՝ Գայանա անկախ պետություն է։
(21703) Շրավանիմիկկ

(21703) Շրավանիմիկկ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(21703) Շրավանիմիկկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պիհալի

Պիհալի (էստ․՝ Pihali), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կոհիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 116 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Օկտաբ

Օկտաբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Նիքսարի գավառակում: Գտնվում էր Նիքսար քաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք, Սեբաստիա տանող ճանապարհի աջ կողմում:
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի երկաթուղու թանգարան

Հայաստանի երկաթուղու թանգարան, բացվել է 2009 թվականի օգոստոսի 2-ին՝ Երկաթուղայինի միջազգային օրը։


== Պատմություն ==
«Հարավկովկասյան երկաթուղի» (ՀԿԵՈՒ) ընկերությունը 2009 թվականի հուլիսի 31-ին Երևանի երկաթգծի կենտրոնական կայարանում բացել է Հայաստանի երկաթուղային թանգարան։


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանում ներկայացված է հայկական երկաթուղու պատմությունը՝ սկսած 1896 թվականից մինչև մեր օրերը։ Թանգարանում տեղադրված են 10 վահանակներ, որոնցից յուրաքանչյուրը ներկայացնում է երկաթուղու պատմության որոշակի ժամանակահատված։ Ցուցանմուշների կեսը թանգարանին է նվիրել Ռուսաստանի երկաթուղին։


== Հասցե ==
Թանգարանը գտնվում է Երևանի երկաթգծի կենտրոնական կայարանում՝ Տիգրան Մեծի 86 հասցեում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Հայաստանի երկաթուղային տրանսպորտ
Տրանսպորտը Հայաստանում


== Ծանոթագրություններ ==
Տորի (Սոմի գավառ)

Տորի (ֆր.՝ Thory), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 163 մարդ, բնակչության խտությունը` 31.41 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.19 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 23 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 107 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 75-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 32։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,1 %։ 75 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 69 անձ (41 տղամարդ և 28 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (5 տղամարդ և 1 կին)։ 32 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Դոլգոպրուդնի

Դոլգոպրուդնի (ռուս.՝ Долгопру́дный) քաղաք Մոսկվայի մարզում, գտնվում է Մոսկվայի կենտրոնից 20 կմ հյուսիս։ Քաղաքի անվանունը ծագել է ռուսական "Долгий пруд" (երկար լիճ)՝ քաղաքի հյուսիսարևելյան մասում գտնվող երկար և նեղ լճի անունից։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը հարավից և արևելքից սահմաններ ունի Մոսկվայի հետ, հարավարևմուտքից՝ Խիմկիի հետ, արևմուտքում սահմանափակվում է Մոսկվայի ջրանցքով, հյուսիսում՝ Կլյազմինսկոյե ջրամբարով։ Մոսկվայի Սավյոլովսկի կայարանի երեք կառամատույցներից՝ Նովոդաչնայա, Դոլգոպրուդնայա և Վոդնիկի, գնացքով կարելի է 20 րոպեում հասնել Դոլգոպրուդնի։ Մոսկվան Դմիտրովին կապող Դմիտրովյան մայրուղին անցնում է քաղաքի արևելյան հատվածով։
Տարբեր ժամանակահատվածներում քաղաքի կազմում են եղել

Խլեբնիկով ավանը
Պավելցևո գյուղըсело
Շերեմետովյան ավանը


== Պատմություն ==
Ժամանակակից Դոլգոպրուդնին գտնվում է 17-րդ դարից ի վեր հայտնի բնակավայրում, որտեղ 1900-ական թվականներին կառուցել են երկաթուղի, 1914 թվականին՝ երկաթուղային հարթակ։ Բնակավայրն սկսեց զարգանալ, երբ այնտեղ 1931 թվականին կառուցվեց օդանավաշինության գործարան։ Որոշ ժամանակ բնակավայրն անվանվել է Dirizhablstroy ("օդանավաշինություն")։ 1951 թվականին Դոլգոպրուդնի տեղափոխվեց Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտը և քաղաքի հարավային մասում սկսվեց նրա նոր մասնաշենքի շինարարությունը։ Դոլգոպրուդնին քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1957 թվականին։


== Տարածքային բաժանում ==
Միկրոշրջաններ

Հին քաղաք
Գրանիտային
Լիխաչովյան
Գնիլուշի
Կոտովո
Վոդնիկի
Виноградовские горки
Շչապովո
Խլեբնիկովո
Պավելցևո
Նավթոբազայի ավան
Շերեմետովյան
Կենտրոնական


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Դոլգոպրուդնի հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի)
Լուսանկարներ Դոլգոպրուդնիից
Ժուան Սուարեշ

Ժուան Բարրոզու Սուարես (պորտ.՝ João Soares, օգոստոսի 29, 1949(1949-08-29), Լիսաբոն, Պորտուգալիա), պորտուգալացի քաղաքական և պետական գործիչ։ Պորտուգալիայի մշակույթի նախարար (2015-2016) և Լիսաբոնի քաղաքապետ (1995-2002)։ 


== Կենսագրություն ==
Հայրը Պորտուգալիայի  նախկին նախագահ Մարիո Սուարեշն է (1986-1996)։ Սովորել իրավաբանություն  Լիսաբոնի համալսարանում, բայց քաղաքական պատճառներով հեռացվել է համալսարանից։ 
Աշխատել է որպես հրատարակիչ։ Մասնակցել է Պորտուգալիայի սոցիալիստական կուսակցությունում գործողություններին։ 
1987-1991 թվականներին եղել է Հանրապետության ժողովի անդամ։ 1994-1995 թվականներին՝ Եվրախորհրդարանի անդամ Պորտուգալիայից։ 
1995-2002 թվականներին եղել է Լիսաբոնի քաղաքապետը, առաջադրվել է սոցիալիստների և կոմունիստների կոալիցիայի կողմից։ 
2002 թվականին կրկին ընտրվել է որպես Հանրապետության ժողովի պատգամավոր, իսկ վերընտրվել 2005, 2009, 2011 և 2015 թվականների ընտրություններում։ 
Գլխավորել է Պորտուգալիայի պատվիրակությունը ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովում, 2008 թվականին ընտրվել է դրա նախագահ։ 2009 թվականի հուլիսին վերընտրվեցլ է ևս մեկ տարի ժամկետով։ 
2012 թվականին՝ ԱՄՆ ընտրությունների ժամանակ ծառայել է որպես Ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների բյուրոյի հատուկ համակարգող։ 
2015 թվականի նոյեմբերին դարձել է Պորտուգալիայի մշակույթի նախարար։ 2016 թվականի ապրիլին Facebook-ում հրապարակված գրառումից հետո ֆիզիկական հաշվեհարդար է տեսել երկու լրագրողների նկատմամբ, որոնք քննադատել են նրա գործունեությունը որպես Լիսաբոնի քաղաքապետ, դրանից հետո ենթարկվել է լայն քննադատության։ Նույն ամսին հրաժարական է տվել նախարարի պաշտոնից։ 


== Մրցանակներ ==
Բեռնարդո Օ'Հիգինսի շքանշանի Մեծ խաչ (2001)


== Ծանոթագրություններ ==
Տաբինա (գյուղ, Վասցելիինա շրջան)

Տաբինա (էստ․՝ Tabina), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մուկիկի մահը (բալլադ)

Մուկիկի մահը, բալլադ, որը մշակել է հայ գրող Հովհաննես Թումանյանը։ Բալլադի սյուժեն վերցված է ժողովրդական բանահյուսությունից։


== Պատմություն ==
Ինքնագրերի և Թիֆլիսում տպագրվող «Հասկեր» ամսագրի բնագրի վրա Թումանյանը իր ձեռքով նշումներ է արել։
Գրության թվականը մեզ չի հասել։
Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի թումանյանըի համար 65 ֆոնդում պահվում է 2 ինքնագիր` սևագիր և մաքարագիր։ Բալլադի վերջում  բերվում է սևագրի և ինքնագրի տարբերությունները։
Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 1360 ֆոնդում պահվում է հեղինակի սեփական տարբերակը, որի վրա Թումանյանը շատ է աշխատել, բայց չի հասցրել ավարտին հասցնել։ Բանաստեղծը նպատակ է ունեցել վերամշակել Թիֆլիսում տպագրվող «Հասկեր» ամսագրի բնագիրը` լրիվ չափածոյի ենթարկելով, որից ստացվել է բալլադի վերոհիշյան տարբերակը։
Առաջին անգամ բալլադը տպագրվել է Թիֆլիսի «Հասկեր» ամսագրի 1908 թվականի համար 3-ում, 99-102 էջերում, այնուհետև` Լուսաբեր 2-րդ հատորի 102-106 էջերում, ապա` Երկերի ժողովածու 2-րդ հատորի 325-328 էջերում։


== Սյուժե ==
Մի անգամ մուկիկն ու ծիտիկն ընկերանում են։ Մի օր ծիտիկը գնում է քուջուջ անելու, ետ է գալիս ու տեսնում, որ մուկիկը մահացել է։ Ծիտիկը նստում է ճանապարհի մեջտեղը և սկսում է լաց լինել։ Լորիկը հարցնում է, թե ինչ է պատահել և շատ է ափսոսում մուկիկի մահվան համար։
Այդ մասին իմանում է նաև ծառը և շատ է ափսոսում, իր ճյուղերը խփում է իրար և կոտրտում։
Ծառի ճյուղերը թափվում են քարերի վրա, ծառն ամեն ինչ պատմում է քարերին, քարերը շատ են տխրում և գլորվում են սարն ի վար, թափվում են ջրի մեջ։
Քարերը ամեն ինչ պատմում են ջրին։ Ջուրը շատ է ափսոսում և այնքան է այս ու այն կողմ գնում, մինչև պղտորվում է։
Պառավը գալիս է, ջրին հարցնում է պղտորվելու պատճառը, ջուրն ամեն ինչ պատմում է պառավին։ Պառավը զայրանում է, դեմքն արյունլվա անում, մազերը պոկում և արագ գնում գյուղ։
Գյուղում նա ամեն ինչ պատմում է բոլորին, գյուղացիները սուգ են անում, և բոլորով միասին գնում ու քարերից գլորվում են։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուբիզ

Սուբիզ (ֆր.՝ Soubise), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Սենտ Անյան կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ռոշֆոր շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17429։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 2909 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Սուբիզի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Պրուդիշչե (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊրուդիշչեՊրուդիշչե (ռուս.՝ Прудище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուռգե (այլ կիրառումներ)

Ուռգե անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Ուռգե - գյուղ Էստոնիայի Սաուգա շրջանի կազմում։
Ուռգե - գյուղ Էստոնիայի Կոհիլա շրջանի կազմում։