armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սյուզան Բոյլի սկավառակագրություն

Շոտլանդացի երգչուհի Սյուզան Բոյլի սկավառակագրությունը բաղկացած է յոթ ստուդիական ալբոմներից և տասներեք սինգլներից։ Բոյլը համաշխարհային ճանաչում ձեռք բերեց 2009 թվականին մասնակցելով «Բրիտանիան ունի տաղանդ» մրցույթի երրորդ եթերաշրջանին։ Հաջողության հասնելուց հետո Բոյլը ձայնագրման պայմանագիր ստորագրեց բրիտանացի ձայնագրման պրոդյուսեր Սայմոն Քաուելի հետ և թողարկեց իր դեբյուտային «I Dreamed a Dream» ալբոմը։ Ալբոմի առաջին երկու երգերը՝ «The Rolling Stones»-ի «Wild Horses» երգի քավր տարբերակը և «I Dreamed a Dream»-ը մեծ հաջողություն ունեցան և երկուսն էլ հորիզոնականներ գրավեցին Միացյալ Թագավորության սինգլների հիթ-շքերթի առաջին 40 երգերի մեջ։ ԱՄՆ-ում Բոյլի ալբոմը շաբաթներ շարունակ զբաղեցրեց Բիլբորդ 200 հիթ շքերթի առաջին հորիզոնականը և սա շարունակվեց մինչև 2010 թվականը։ «Wild Horses»-ը զբաղեցրեց 98-րդ, իսկ «I Dreamed a Dream»-ը 62-րդ հորիզոնականները։ 2010 թվականին Բոյլը այն քիչ արտիստներից մեկն էր, որը մասնակցեց Սայմոն Քաուելի «Բոլորս ենք ցավում» (անգլ.՝ Everybody Hurts) բարեգործական ակցիային՝ ուղղված 2010 թվականի Հայիթիի երկրաշարժից տուժածների ֆոնդին և կատարեց «R.E.M.» երգի քավր տարբերակը։ 2010 թվականի հուլիսի 9-ին Բոյլը հայտարարեց, որ իր երկրորդ ալբոմը կկոչվի «The Gift» և նվիրված կլինի Սուրբ Ծնունդին։ Որպես ալբոմի մաս Բոյլը 2010 թվականի նոյեմբերի 8-ին թողարկեց մի CD, որտեղ ներկայացված էր մի զուգերգ նախապես հայտարարված «Բոյլի որոնում» մրցույթի հաղթողի հետ։ Իր երրորդ ստուդիական ալբոմը՝ «Someone to Watch Over Me», թողարկվեց 2011 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։ Այս ալբոմի երգերի մեծ մասը գրել էր շոտլանդացի երգահան, երգչուհի Էմելի Սանդեն։ Բոյլը ելույթ ունեցավ «Ամերիկան ունի տաղանդ» մրցույթի երկրորդ կիսաեզրափակչի համերգին, որը հեռարձակվեց 2011 թվականի օգոստոսի 31-ին։ 2011 թվականի նոյեմբերի 8-ին Բոյլը մասնակցեց Ավստրալիայի «X Factor»-ին և կատարեց «Autumn Leaves» երգը։ 2012 թվականի նոյեմբերիին նա թողարկեց իր չորրորդ ստուդիական ալբոմը՝ «Standing Ovation: The Greatest Songs from the Stage»: Ալբոմի երկու երգերի համար նա համագործակցել է Դոննի Օսմոնդի հետ։ 2013 թվականի տվյալներով ամբողջ աշխարհում վաճառվել է Բոյլի 25 միլիոն ձայնագրություն։


== Ալբոմներ ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===


== Սինգլներ ==


=== Որպես գլխավոր կատարող ===


=== Որպես հատուկ կատարող ===


== Տեսահոլովակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գիզանկուր

Գիզանկուր (ֆր.՝  Guizancourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 127 մարդ, բնակչության խտությունը` 21.38 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.94 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 105 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 29 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 83 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 62-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 21։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,7 %։ 62 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 62 անձ (30 տղամարդ և 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ։ 21 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (195601-195700)

Աստերոիդների ցանկ (195501-195600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (195701-195800)
 Աստերոիդների ցանկ (195501-195600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (195701-195800)
7 Seconds (երգ)

«7 Seconds», երգ, որը կատարել է սենեգալցի երգիչ Յուսու Ն’Դուրը շվեդ երգչուհի Նենե Չերրիի հետ դուետում։ Այս երգը նրանց երկուսին բերել է իրական փառք ամբողջ աշխարհում։
Կոմպոզիցիան հիթ է դարձել օվկիանոսի երկու կողմերում, ձայնագրվել են հսկայական թվով քավերներ, տարբերակներ և ռեմիքսներ։
Երգի տեքստը երգվում է երեք լեզուներով՝ վոլոֆ, ֆրանսերեն և անգլերեն։ Երգի անվանումը, Նենե Չերրիի արտահայտությամբ,  հղում է կատարում երեխայի կյանքի առաջին պահերին, որը «դեռ չգիտի մեր աշխարհում առկա խնդիրների ու բռնության մասին»։


== Երգացանկ ==
CD maxi

"7 Seconds" – 4:10
"Mame Bamba" by Youssou N'Dour – 4:57
"7 Seconds" (R & B to the hip hop drop mix) – 6:24
"7 Seconds" (Dub Mix) – 6:07CD maxi (7 հունիսի 1994)

"7 Seconds" – 4:10
"Life (Adouna)" by Youssou N'Dour – 4:57
"7 Seconds" (R & B to the hip hop drop mix) – 6:24
"7 Seconds" – 6:07CD maxi (7 հունիսի 1994)

"7 Seconds" (radio edit) – 4:06
"Life (Adouna)" by Youssou N'Dour – 4:02
"7 Seconds" (R & B to the hip hop drop mix) – 6:23
"7 Seconds" (dub mix) – 6:07UK CD single (660508-2)

"7 Seconds" (radio edit)
"7 Seconds" (LP version)
"7 Seconds" (new old mix)
"7 Seconds" (dub mix)
"7 Seconds" (hip hop mix)US CD single (Chaos/Columbia 42K 77482)

"7 Seconds" (album version) – 5:07
"7 Seconds" (new old mix) – 5:44
"7 Seconds" (hip hop mix) – 6:24
"7 Seconds" (dub mix) – 6:08
"Mame Bamba" by Youssou N'Dour – 5:00


== Հիթ-շքերթներ և վաճառք ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մուդիրլիկ

Մուդիրլիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մեզոնսել սյուր Աժոն

Մեզոնսել սյուր Աժոն (ֆր.՝ Maisoncelles-sur-Ajon), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 200 մարդ, բնակչության խտությունը` 47.17 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.24 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 19 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 129 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 100-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 29։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,5 %։ 100 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 94 անձ (54 տղամարդ և 40 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (1 տղամարդ և 5 կին)։ 29 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Թմբկահարի ճակատագիրը

«Թմբկահարի ճակատագիրը» (ռուս.՝ «Судьба барабанщика»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, Արկադի Գայդարի համանուն վիպակի էկրանավորումը։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում 1930-ական թվականներին։ Պիոներ Սերյոժան՝ գաղտնի փաստաթղթերի կորստի համար ձերբակալված ինժեներ Բատաշովի որդին, պատահաբար դառնում է որպես հորեղբայր ներկայացրած լրտեսի օգնականը։ Բայց տղան, վտանգելով կյանքը և ցուցաբերելով զգոնություն, բացահայտում 
է թշնամիներին և ցանկանում է նրանց հանձնել չեկիստների։ Փորձելով թշնամիներին թույլ չտալ փախչել՝ Սերյոժան վիրավորվում է։


== Դերերում ==
Դանիիլ Սագալ – ինժեներ Պյոտր Ալեքսանդրովիչ Բատաշով
Սերյոժա Յասինսկի – Սերյոժա, Բատաշովի որդին
Ալլա Լարիոնովա – Վալենտինա, Սերյոժայի խորթ մայրը
Անդրեյ Աբրիկոսով – Նիկոլայ Պոլովցև, պաշտպանական գործարանի տնօրեն
Վիկտոր Խոխրյակով – «Վասյա հորեղբայր», լրտես
Կլավդիա Պոլովիկովա – պառավ կին, Կիևի մանկապարտեզի տնտեսվար
Ալեքսանդր Լեբեդև – Յուրկա Կովյակին, բակային խուլիգան
Վասիլի Կրասնոշչյոկով – «Կրյուչկոնոսի», գող
Լեոնիդ Պիրոգով – «ծերունին Յակով», ավազակ
Նիկոլայ Տիմոֆեև – ինժեներ Գրաչկովսկի
Բորյա Բուրլյաև – Սլավկա, Գրաչկովսկու որդինՄյուս դերասանները նշված են որպես էպիզոդիկ դերերի կատարողներ․

Գեորգի Միլյար – Նիկոլյա, մանկապարտեզի դռնապան, պառավի որդին
Լև Պոտյոմկին – հնավաճառ
Լև Լոբով – Վիկտոր Բելյաև, Վալենտինայի «նոր ամուսինը»
Ալեքսանդր Լուկյանով – ՆԳԺԿ ստորաբաժանման պետ
Ալեքսեյ Դոբրոնրավով – դռնապան
Միխայիլ Գլուզսկի – ոստիկանության աշխատակից
Վալյա Ռոգաչովա – Նինա, Պոլովցևի դուստրըԼուսագրերում նշված չեն․

Վալենտինա Տելեգինա – մորաքույր Տանյա, հավաքարար
Նիկոլայ Նիկիտիչ – ծերունի կրպակի մոտ
Վերա Պետրովա – ջոկատավար


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Լիա Սոլոմյանսկայա
Բեմադրող նկարիչ՝ Վիկտոր Էյսիմոնտ
Օպերատոր՝ Բորիս Մոնաստիրսկի
Օպերատորի օգնականներ՝ Իննա Զարաֆյան, Ա․ Նիկոլաև
Նկարիչ՝ Ալեքսանդր Դիխտյար
Նկարչի օգնական՝ Ս․ Սերեբրյաննիկով
Կոմպոզիտոր՝ Լև Շվարց
Հնչյունային օպերատոր՝ Ն․ Պիսարև
Ռեժիսոր՝ Մարիա Ֆեոդորովա
Ռեժիսորի օգնական՝ Ի․ Սաֆարովա
Մոնտաժող՝ Ռ. Շոր
Համակցված նկարահանումներ․ օպերատոր՝ Վերա Շոլինա, նկարիչ՝ Ա․ Կռիլով
Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Յակով Ակիմ
Խմբագիր՝ Սեմյոն Կլեբանով
Հագուստների նկարիչ՝ Էլզա Ռապոպորտ
Հագուստների նկարչի օգնական՝ Մարիամ Բիխովսկայա
Գրիմարար՝ Կ․ Կուպերշմիդտ
Տնօրեն՝ Վ. Չայկա
Դիրիժոր՝ Գրիգորի Գամբուրգ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Бесы в судьбе барабанщика» Георгий Хазагеров, доктор филологических наук, профессор
«Код Гайдара: автопортрет в багровых тонах» Сергей Цыркун в журнале «Искусство кино»
Վացլավ Կադլեց

Վացլավ Կադլեց (չեխ․՝ Václav Kadlec, մայիսի 20, 1992(1992-05-20), Պրահա, Չեխիայի և Սլովակիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), չեխ ֆուտբոլիստ, հարձակվող, որը խաղացել է Չեխիայի ազգային հավաքականում։


== Ակումբային կարիերա ==
Կադլեցը ֆուտբոլ խաղալ սկսել է Պրահայի «Բոհեմիանս 1905» ակումբի ակադեմիայում և այնտեղ խաղացել է մինչև 2008 թվականը, երբ տեղափոխվել է Պրահայի «Սպարտա», որտեղ խաղացել է մինչև 2013 թվականը։ Առաջին անգամ պաշտոնական խաղին մասնակցել է 2008 թվականին և իր առաջին գոլը խփել 16 տարեկանում։
2013 թվականի օգոստոսի 18-ին Կադլեցը տեղափոխվել է Ֆրանկֆուրտի «Այնտրախտ»՝ պայմանագիր կնքելով մինչև 2017 թվականը։ Սակայն 2016 թվականի հունվարին Կադլեցը դարձել է դանիական «Միդտյուլանի» ֆուտբոլիստ։
2016 թվականի սեպտեմբերի 1-ին նա վերադարձել է «Սպարտա»՝ Չեխիայի առաջնության համար ռեկորդային՝ 2,7 միլիոն եվրոյի դիմաց, ակումբի հետ կնքելով չորս տարվա պայմանագիր։ 2020 թվականի փետրվարին, 27 տարեկան հասակում, նա ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան՝ ծնկի քրոնիկական վնասվածքի պատճառով։


== Կարիերա ազգային հավաքականում ==
Վացլավ Կադլեցը Չեխիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականում իր նորամուտը նշել է 2007 թվականի օգոստոսի 29-ին։ 2007-2009 թվականներին թիմի կազմում անցկացրած 27 խաղում նա խփել է 18 գոլ։ 2008 թվականի ապրիլին նա երկու խաղ է անցկացրել մինչև 16 տարեկանների հավաքականում։ 2009 թվականին Կադլեցը խաղացել է մինչև 18 տարեկանների հավաքականում, իսկ 2010 թվականին՝ մինչև 19 տարեկանների թիմում։
2010 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Վացլավն իր նորամուտն է նշել ազգային հավաքականի կազմում՝ Լիխտենշտայնի դեմ խաղում խփելով գոլ և դառնալով թիմի պատմության մեջ ամենաերիտասարդ ռմբարկուն։
2019 թվականի մարտի 11-ի դրությամբ։


== Նվաճումներ ==
«Սպարտա» (Պրահա)Չեխիայի չեմպիոն՝ 2009/10
Չեխիայի գավաթակիր՝ 2007/08


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խաղացողի պրոֆիլը «Սպարտայի» պաշտոնական կայքում(չաշխատող հղում)(չեխ.)
Խաղացողի պրոֆիլը Չեխիայի ֆուտբոլային ասոցիացիայի կայքում(չեխ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Խաղացողի պրոֆիլը Առաջին լիգայի պաշտոնական կայքում(չեխ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը National Football Teams կայքում(անգլ.)
Վիճակագրությունը eu-football.ru կայքում
Կիլիան Իռլանդացի

Կիլիան (7-րդ դար), կաթոլիկ սուրբ, հիշատակի օրը՝ հուլիսի 29։
Սուրբ Կիլիանը Ինիշկալտրայի մենաստանի վանահայրն էր (Inishcaltra, Inis Cealtra), Իռլանդիայում։ Սուրբ Կիլիանն է կազմել Բրիգիտտայի վարքը։
Կրեստեցկի շրջան

Կրեստեցկի շրջան (ռուս.՝ Крестецкий муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նովգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1927 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կրեստցի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2790,63 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12911 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Արաքս (թերթ, Թեհրան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արաքս (այլ կիրառումներ)«Արաքս», գրական, մշակութային, հասարակական շաբաթաթերթը հիմնադրվել է 1987 թվականի մարտ ամսին Թեհրանում (Իրան)։ Սկզբում ամսաթերթ, ապա 2005 թ. շաբաթաթերթ։ «Արաքս»-ի առաջին երեք համարները հրատարակվել են «Արազ» անունով, 4-րդ համարից անվանափոխվել է «Արաքս»-ի։ Առաջինից ութերորդ համարները եղել է միայն հայերեն, իսկ 9-րդից հետո հայերեն-պարսկերեն։ Թերթի անդրանիկ համարը տպվել է 1000 տպաքանակով, այնուհետ բարձրացել է 3000-ի, որից 500 օրինակը առաքվում է արտասահման, հիմնականում Հայաստան։
Թերթը հրատարակվում է խմբագրական կազմի միջոցով, գլխավորությամբ Մովսես Քեշիշյանի։ Արտոնատեր՝ ճրտգ. Սևակ Հովսեփյան։
«Արաքս»-ն ունի նաև կայք էջ և վեբլոգ, հայերեն և պարսկերեն լեզուներով։ «Արաքս»-ը անկախ մամուլ է, իսկ գաղափարական առումով պաշտպանում է Հայկական ազգային ազատագրական պայքարը, Արցախյան պայքարը և Հայաստանի և Արցախի զարգացումն ու հզորացումը։
Հայերեն-պարսկերեն) ամսագիրն անդրադառնում է իրանական, իրանահայ կյանքին, Հայաստանում և Արցախում տեղի ունեցող իրադարձություններին։ Յուրաքանչյուր համարում ավեյի քան 10 էջ հատկացվում է պարսկերեն նյութերի հրաաարակմանը։ Թերթն ունեցել է մանկապատանեկան, մարզական, առողջապահական հավելվածներ։ Պարսիկ ընթերցողին ծանոթացնում է Հայկական հարցին ու հայ ժողովրդի պատմությանը։ Թերթի գլխավոր հոդվածները քաղաքական, հասարակական վերլուծական բովանդակություն ունեն։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2016-08-09 at the Wayback Machine.
Պաշտոնական կայք (պարս.)
Վախնովցի (այլ կիրառումներ)

Վախնովցի, կարող է վերաբերել՝

Վախնովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում
Վախնովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանում
Բելոգորսկ (Ղրիմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բելոգորսկ (այլ կիրառումներ)Բելոգորսկ (ուկրաիներեն՝ Білогірськ, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qarasuvbazar), քաղաք Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կարասուբազար։
2012 թվականի տվյալներով Բելոգորսկ քաղաքում բնակվում էր 18 199 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,42 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3394,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-05-21 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Թարազ

Թարազ (ղազ.՝ Тараз, մինչև 1997 թ.-ը՝ Ժամբիլ, մինչև 1993 թ.-ը՝ Ջամբուլ, մինչև 1938 թ.-ը՝ Միրզոյան, մինչև 1936 թ.-ը՝ Աուլիե-Աթա), քաղաք Ղազախստանում, Ժամբիլի շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Գտնվում է Ղազախստանի հարավում, Ղրղզստանի սահմանին կից, Թալաս գետի ափին։ Բնակչությունը - 380 000 մարդ (2009)։
10-12-րդ դարերին եղել է Կարախանյանների պետության մայրաքաղաքը։ 1864 թվականից մտել է Ռուսաստանի կազմի մեջ։ 1936-1938 թվականներին կրել է 1933 թվականից մինչև 1937 թվականներին Ղազախստանի կոմկուսի առաջին քարտուղար Լևոն Միրզոյանի անունը։
Պեղումներով բացվել են 7-8-րդ դարերի դամբարաններ, զարդապատկերային որմնանկարներով 11-12-րդ դարերի բաղնիքներ, ջրմուղ, պահպանվել է Կարախանի դամ բարանը (10-11-րդ դարեր, վերակառուցվել է 2-րդ դարին)։ Հին քաղաքատեղիից (այժմ՝ արգելանոց) արևմտյանում ստեղծվել է քաղաքի նոր կենտրոնը (ճառագայթային-օղակաձև հատակագծով)։ Թարազի մոտ, Գոլովաչյովկա գյուղում պահպանվել են Բաբաջի խաթուն (10-11-րդ դարեր) և Այշա Բիբի (11-12-րդ դարեր) դամբարանները։
Քաղաքն ունի ավտոկայան, երկաթուղային կայարան և օդանավակայան։


== Ծանոթագրություններ ==
Վահանաշեն (Բաբերդի գավառ)

Վահանաշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։ Գտնվում էր Բաբերդ քաղաքից 21 կմ հյուսիս-արևմուտք, Բալախոռ գետի աջ ափին, Բալախոռի դաշտում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 47 տուն բնակիչ։ XX դարի սկզբներին գյուղն արդեն հայաբնակ չէր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Վահանաշենն ուներ Ս. Ստեփանոս անունով վանք։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(3083) OAFA

(3083) OAFA, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի հունիսի 17-ին Ֆելիքս Ագիլարի աստղադիտարանի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,283927 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9352 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6327 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1260,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,285549 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,48° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3083) OAFA աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դիվանագետների արտաքսում

Դիվանագետների արտաքսում (ռուս.՝ Высылка дипломатов), օտարերկրյա երկրից դիվանագիտական ներկայացուցիչների  արտաքսումը։ Պետք է տարբերել  առանձին դիվանագետի Պերսոնա նոն գրատա հայտարարվելը և որևէ պետությունից բոլոր դիվանագետների արտաքսումը իրարից։


== Առանձին դիվանագետների արտաքսում ==
Համաձայն  1961 թվականի Դիվանագիտական հարաբերությունների մասին Վիեննայի կոնվենցիայի, պետությունը ցանկացած ժամանակ կարող է որոշել առանձին դիվանագետի կարգավիճակը, առանց հիմնավորելու իր որոշումը, տեղեկացնել ակրեդիտիվային պետությանը, որ դիվանագիտական  ներկայացուցչյան ղեկավարը, կամ որևէ անդամը համարվում է persona non grata կամ համարվում է անընդունելի։ Այդ դեպքում ակրեդիտիվային պետությունը պետք է համապատասխանաբար հետ կանչի տվյալ անձին կամ դադարեցնի նրա գործառույթը ներկայացուցչությունում։
Անձը կամ անձինք կարող են ճանաչվել persona non grata, տվյալ պետություն ժամանելուց անմիջապես հետո։ Եթե ակրադիտիվային պետությունը հրաժարվում է կամ չի կատարում պահանջը սահմանված ժամանակում, ապա այն պետությունը, որի տարածքում գտնվում է տվյալ անձը, կարող է հրաժարվել ճանաչել տվյալ անձին ներկայացուցչյան անդամ (այսինքն չի ընդունում նրա դիվանագիտական անձեռնմխելիությունը)։
Առավել հաճախակի հանդիպող պատճառը, որի դեպքում դիվանագետին անվանում են  persona non grata, կասկածն, որ դիվանագետը զբաղվում է լրտեսությամբ (այլ կերպ, հանդիսանում է հետախույզ դիվանագետի քողի ներքո)։  Մեկ այլ պառճառ կարող է լինել դիվանագետի որևէ  քրեական հանցագործությունը։ Որպես կանոն, նախ դիվանագետին խորհուրդ են տալիս պարզապես չհեռանալ հերթական արձակուրդից։ Եթե նա  չի արձագանքում, պատրաստում են պաշտոնական դիմում, որում նշվում է հավաքման վերջնաժամկետը, դա կարող է լինել ինչպես (մինչև շաբաթվա վերջ),  այնպես էլ (24 ժամ)։


== Տես նաև ==
Persona non grata


== Ծանոթագրություններ ==
Ձմեռային պալատ

Ձմեռային պալատ (ռուս.՝ Зимний дворец), Ռուսաստանի կայսրերի նախկին պաշտոնական նստավայրը Սանկտ Պետերբուրգում, ներկայումս մտնում է Էրմիտաժի թանգարանային գլխավոր համալիրի կազմի մեջ։ Պալատի այժմյան շենքը (հինգերորդը) 1754-1762 թվականներին կառուցել է իտալացի ճարտարապետ Բարտոլոմեո Ֆրանչեսկո Ռաստրելլին ճոխ ելիզավետյան բարոկկո ոճով՝ ինտերիերում ֆրանսիական բարոկկոյի տարրերով։ Հանդիսանում է դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ Սանկտ Պետերբուրգի պատմական կենտրոնի կազմում։
Շինարարության ավարտից հետո 1762-1904 թվականները օգտագործվել է ռուսական կայսրերի համար որպես ձմեռային նստավայր։ 1904 թվականին Նիկոլայ II տեղափոխեց մշտական նստավայրը Ցարսկոյե Սելո։ 1915 թվականի դեկտեմբերից մինչ 1917 թվականի նոյեմբերը պալատում գործում էր հոսպիտալ արքայազն Ալեքսեյ Նիկոալաևիչի անունով։ 1917 թվականի հուլսից մինչև նոյեմբեր պալատում հաստատվել էր ժամանակավոր կառավարությունը։ 1920 թվականի հունվարին պալատում բացվեց հեղափոխության ազգային թանգարան, որը կիսում էր շենքը Էրմիտաժի հետ մինչ 1941 թվականը։


== Պատմություն ==
1711-1764 թվականների ընթացքում քաղաքում կառուցվեց 5 ձմեռային պալատ։ Սկզբնական շրջանում Պետրոս I հաստատվեց 1703 թվականին Պետրոպավլովյան ամրոցից ոչ հեռու գտնվող մեկ հարկանի տանը։
Առաջին ձմեռային պալատը՝ Պետրոս I հարսանեկան պալատները
Պետրոս Մեծը ղեկավարում էր Նևայի և Միլիոնատերերի փողոցի տարածքը։ 1708 թվականին այս տարածքում կառուցվում է փայտե «Ձմեռային տունը»` փոքր երկհարականի տուն, որը ուներ բարձր պատշգամբ և կղմինդրե տանիք։
1712 թվականին կառուցվեցին Պետրոս I քարե հարսանեկան պալատները։ Այս պալատը դարձավ Սանկտ Պետերբուրգի մարզպետ Ալեքսանդր Մենշիկովի նվերը Պետրոս I և Եկատերինա Ալեքսեյևնայի համար հարսանեկան նվեր։

Երկրորդ Ձմեռային պալատը` Պետրոս I պալատը ձմեռային ջրանցքի մոտ
1716 թվականին ճարտարապետ Գեորգ Մատարնովին թագավորի հրամանով կառուցեց նոր Ձմեռային պալատ Նևայի և Ձմեռային ջրանցքի անկյունում։ 1720 թվականին Պետրոս I իր ընտանիքի հետ ամառային նստավայրից տեղափոխվում է ձմեռային։ 1725 թվականին այս պալատում Պետրոսը վախճանվում է։


== Ծանոթագրություններ ==
Մկանուռուցք

Մկանուռուցք, միոմա, մկանային հյուսվածքի բարորակ ուռուցք։ Զարգանում է արգանդի, ստամոքսի, աղիքների, մաշկի հարթ մկանունքից (լեյոմիոմա), կմախքի միջաձիգ զոլավոր մկանունքից կամ սրտամկանից (ռաբդոմիոմա)։ Մկանաթելերի հետ սովորաբար լինում է նաև շարակցական հյուսվածք, և ուռուցքը տվյալ դեպքում անվանում են ֆիբրոմիոմա։ Առավել հաճախ հանդիպում է արգանդի մկանուռուցք (ֆիբրոմիոմաներ)։ Լինում է տարբեր մեծության և ձևի հանգույցների տեսքով, երբեմն կշիռը կարող է հասնել մի քանի կգ։ Առաջացման պատճառներ կարող են դառնալ ձվարանների հորմոնային խանգարումները (առավել հաճախ 30 տարեկանից հետո)։


== Ախտանշաններ ==
Երկարատև արգանդային արյունահոսություն, սակավարյունություն, միզապարկի, փոքր կոնքի արյան անոթների և նյարդերի ճնշվածություն։ Ուռուցքի աճումը շարունակվում է մինչև դաշտանային ցիկլի դադարումը (50-55 տարեկան)։ Ուռուցքի հայտնաբերման դեպքում անհրաժեշտ է բժշկի հսկողություն և զննումներ տարեկան 3-4 անգամ։


== Բուժում ==
Պահպանողական, անհրաժեշտության դեպքում՝ վիրաբուժական միջամտություն։
Պոդլեսնոե (գյուղ, Լիտինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոդլեսնոեՊոդլեսնոե (ուկրաիներեն՝ Підлісне), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1962 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոդլեսնոե գյուղում բնակվում էր 572 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,14 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4085,71 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շահանդուխտի քերծ

Շահանդուխտի ժայռ, Գյալինգայա, Հարսնավազ, Հարսնաքար, Շահանդուխտի քերծ, ժայռ և ձոր Հայկական լեռնաշխարհում, Զանգեզուրում, Տաթևի վանքից մոտ 4.5 կմ հարավ, Որոտան գետի ափին։ Հնում՝ Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Ծղուկ գավառում։ Երեք լեռնագագաթներ են, միջինը, որ ժայռոտ է, կոչվում է այս անունով։


== Ավանդություն ==
Շահանդուխտ անունով մի աղջիկ հարս գնալիս ենթարկվել է անօրենների հարձակմանը։ Սրանք կամեցել են հափշտակել Շահանդուխտին։ Թշնամիների ձեռքը չընկնելու համար աղջիկը ձիով թռել է բարձր ժայռի գագաթից և անվնաս իջել Որոտան գետի ափը։ Դրանից հետո այդ ժայռը կոչվել է Շահանդուխտի քերծ։


== Ծանոթագրություններ ==
Շեբ Մամի

Շեբ Մամի (ֆր.՝ Cheb Mami) բուն ազգանունը Ահմեդ Խելիֆաթի Մոհամեդ (ֆրանսերեն Ahmed Khelifati Mohamed, հուլիսի 11, 1966(1966-07-11), Սաիդա, Saïda District, Saïda Province, Ալժիր), նշանավոր ալժիրցի ծագումով ֆրանսիացի երգիչ ռայ (Raï) երաժշտության։ Նշանավոր երգերից են Bledi, Mon pays, Meli Meli, Parisien du Nord, Azwaw, Raï C'est Chic, Desert Rose (Սթինգ երաժշտի հետ), Youm Wara Youm, Koum Tara և Abdel Kader. Ունեցել է միջազգային ճանաչում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժեկիտինիոնիա

Ժեկիտինիոնիա (պորտ.՝ Jequitinhonha), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևմտյան մասում։ Մտնում է Անդրելանդիյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 23 023 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 3 517,529 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 6,5 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1811 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 53.321.160,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.321,54 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,668 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կլատովիի շրջան

Կլատովիի շրջան (չեխ․՝ Okres Klatovy), շրջան Չեխիայի Պլզենի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Կլատովի քաղաքը։ Տարածքը 1945,69 կմ² է։ Բնակչությունը՝ ▲84 614 մարդ (հունվարի 1, 2022)։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 94 համայնք, որից 14-ն ունեն քաղաքի կարգավիճակ։


== Ծանոթագրություններ ==
(9092) Նանյանգ

(9092) Նանյանգ (անգլ.՝ Nanyang), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 4-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,021811 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8596 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,184 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1918,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18763 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,83° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9092) Նանյանգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոգդանովկա (գյուղ, Տուլչինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոգդանովկաԲոգդանովկա (ուկրաիներեն՝ Богданівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոգդանովկա գյուղում բնակվում էր 1 023 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 25949 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 39,42 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մորան Մազոր

Մորան Մազոր (եբրայերեն` מורן מזור, մայիսի 17, 1991(1991-05-17), Հոլոն, Թել Ավիվի մարզ, Իսրայել), իսրայելցի երգչուհի։


== Կարիերա ==
Մորանը հայտնի է դարձել 2011 թվականին Eyal Golan is Calling You ռեալիթի շոուի առաջին եթերաշրջանը հաղթելուց հետո։


=== Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթ ===

2013 թվականի մարտի 7-ին Մորանը իր «Rak bishvilo» երգով հաղթում է Եվրատեսիլի 2013-ի Իսրայելի ազգային ընտրությունը և ստանում է հնարավորություն ներկայացնելու իր երկիրը Շվեդիայի Մալմյո քաղաքում անցկացված Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթին։
Մայիսի 16-ին Եվրատեսիլի երկրորդ կիսաեզրափակչում նա հանդես է գալիս 10-րդ համարի ներքո։ Նրա հետ բեմում եղել են մեկ դաշնակահար և երկու բեք վոկալիստ։ Կիսաեզրափակչի քվեարկության արդյունքում Մորանը հավաքում է 40 միավոր և զբաղեցնում է 14-րդ հորիզոնականը՝ ինչը նրան թույլ չի տալիս անցնել եզրափակիչ փուլ։


== Ծանոթագրություններ ==
Զենկինո (այլ կիրառումներ)

Զենկինո, կարող է վերաբերել՝

Զենկինո - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Չապլիգինսկի շրջանի կազմում։
Զենկինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Ժակ Ռենե Էբեր

Ժակ Ռենե Էբեր (ֆր.՝ Jacques René Hébert, նոյեմբերի 15, 1757(1757-11-15)[…], Ալենսոն - մարտի 24, 1794(1794-03-24)[…], Փարիզ), Ֆրանսիացի լրագրող, Ֆրանսիական հեղափոխության մասնակից։ Խմբագրել է էբերականների տպագիր օրգան «Լը Պեր Դյուշեն» (ֆր.՝ Le Pere Duchesne) թերթը, որը ժողովրդականություն էր վայելում։ 1792 թվականի դեկտեմբերին նշանակվել է Փարիզի կոմունայի դատախազի տեղակալ։ 1794 թվականիի մարտին գլխավորել է յակոբինյանների դեմ ապստամբությունը։ Ենթարկվել է մահապատժի 36 տարեկանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հրացանակիրները (ֆիլմ, 2011)

«Հրացանակիրները» (անգլ.՝ The Three Musketeers), ռեժիսոր Պոլ Ու. Ս. Անդերսոնի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Լոգան Լերմանը, Միլա Յովովիչը, Մեթյու Մակֆեյդենը, Ռեյ Սթիվենսոնը, Լյուկ Էվանսը, Մադս Միքելսենը, Գաբրիելա Ուայլդը, Ջեյմս Կորդենը, Ջունո Տեմպլը, Ֆրեդի Ֆոքսը։


== Սյուժե ==
Երիտասարդ դ'Արտանյանը հայրենական տունը լքելով ուղևորվել է Փարիզ` հույս ունենալով հրացանակիր դառնալ։ Պատահաբար նա մի օրում միանգամից նեղացնում է երեք հրացանակիրների` Աթոսին, Արամիսին և Պորտոսին, և բոլոր երեք հրացանակիրներն էլ նրան մարտահրավերի կանչում։ Բայց դուելը չի իրականանում, քանի որ գվարդիականներն են հայտնվում և փորձում են ձերբակալել օրինազնացներին։ Դ'Արտանյանը և երեք հրացանակիրները միասին հաղթում են գվարդիականներին և ընկերներ են դառնում։ Իսկ հիմա նրանք պետք է ձախողեն կարդինալ Ռիշելյեի մտադրությունները և դեմ առ դեմ դուրս գան հերցոգ Բեքինգեմին և դավաճանուհի Միլեդի դե Վինտերին։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հրացանակիրները(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Հրացանակիրները»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Մազրուկ

Մազրուկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրետա

Անդրետա (իտալերեն՝ Andretta), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2 295 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 53 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 43 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83040, հեռախոսային կոդ՝ 00827։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է Սուրբ Անտոնիուս Պադովացին, տոնը նշվում է ամեն տարվա հունիսի 13-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunediandretta.it Archived 2018-06-01 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Նադիա Մուրադ

Նադիա Մուրադ Բասեե Թահա (քրդ.՝ نادیە موراد / Nadîye Murad, 1993, Kocho, Sinjar District, Նինվեի մարզ, Ba'athist Iraq), եզդի իրավապաշտպան և ակտիվիստ, Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի թեկնածու։ 2016 թվականի սեպտեմբերից հանդիսանում է ՄԱԿ-ի մարդկային թրաֆիքինգի կոմիտեի բարի կամքի դեսպան։ Նադիա Մուրադը առևանգվել և եղել է գերության մեջ ԻԼԻՊ-ի գրոհայինների կողմից 2014 թվականի օգոստոսին։


== Կենսագրություն ==
Մուրադը ծնվել է Իրաքի հյուսիսում գտնվող եզդիաբնակ Սինջար նահանգի Քոչո գյուղում։ Նրա ընտանիքը ունի եզդիական ծագումնաբանություն։ Մեծացել է ֆերմայում։
2014 թվականի օգոստոսին 21 ամյա Մուրադը ուսանող էր, երբ ԻԼԻՊ-ի գրոհայինները կոտորեցին գյուղի եզդի ազգաբնակչությանը՝ սպանելով մոտ 600 մարդու, ներառյալ նաև Մուրադի 6 հարազատ եղբայրներին և զարմիկներին։ Նրանք երիտասարդ կանանց գերեվարում էին ստրկության։ Այդ տարի Մուրադը այն 6700 եզդի կանանցից մեկն էր, ով գերեվարվեց ահաբեկիչների կողմից։ Նա պահվել է որպես ստրկուհի Իրաքի Մոսուլ քաղաքում, որտեղ ծեծվել է։ Նրա մարմնի վրա հայտնաբերվել են ծխախոտից ստացված այրվածքներից հետքեր։ Առաջին անգամ երբ փորձել է փախչել, բռնվել է և դաժանաբար բռնաբարվել։ 2014 թվական նոյեմբերին, Նադիան կարողացավ փախչել, երբ իր տիրացուն մոռացել էր կողպել տան դուռը։ Նրան վերցրեց ճանապարհից մի ընտանիք, ովքեր կարողացան փախցնել աղջկան ԻԼԻՊ-ի կողմից չվերահսկվող տարածքներ՝ հնարավորություն տալով նրան հասնելու Իրաքի հյուսիսում գտնվող Դուհոկի ճամբար։ Այնոււհետև Նադիան տեղափոխվեց Գերմանիայի Շտուտգարտ քաղաք։


== Պարգևներ ==
2016 թվականի հունվարի 5- ներկայացվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի Իրաքի կառավարության կողմից
2016 թվականի սեպտեմբերի 16- ՄԱԿ-ի մարդկային թրաֆիքինգի կոմիտեի բարի կամքի դեսպան
2016 թվականի հոկտեմբերի 10- Եվրոպայի Խորհուրդ Վացլավ Հավելի անվան մարդու իրավունքների մրցանակ
2016 թվականի հոկտեմբերի 27 Սախարովի անվան մրցանակ (Լամիյա Աջի Բաշարի հետ միասին)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
NadiaMurad.org – Nadia's Initiative
Yazda.org
Մեծ Զավ

Մեծ Զավ, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Տիգրիսի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Կորդվաց լեռների Աղբակ (Մենգենե) լեռնաշղթայի արևելյան լանջերից։ Երկարությունը 473 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 26, 2 հզ. կմ2։ Վերին հոսանքում (հայտնի է նաև Աղբակ անունով) անցնում է Աղբակի գոգհովտով, կտրում Կորդվաց լեռնաշղթան, առաջացնում խորը, անտեցեդենո հովիտ, ապա ճեղքում ավելի ցածր լեռնաշղթաներ և դուրս գալով Միջագետքի հարթավայր՝ միանում Տիգրիսին։ Սնումը ձնաանձրևային է, վարարումը՝ ապրիլ-մայիսին։ Տարեկան միջին ծախսը (գետաբերանի մոտ) 403 մ3/վ է։ Միջին հոսանքում կառուցված է ջրամբար։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Էնդրյու Ուայթ

Էնդրյու Ուայթ (ռուս.՝ Эндрю Диксон Уайт, նոյեմբերի 7, 1832(1832-11-07), Homer, Քորտլենդ շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ - նոյեմբերի 4, 1918(1918-11-04), Andrew Dickson White House, Իթակա, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դիվանագետ և պատմաբան, Կոռնելի համալսարանի հիմնադիրներից մեկը, համալսարանի նախագահ և պրոֆեսոր։   
Ծնվել է Նյու Յորք նահանգում, 1853 թվականին ավարտել է Եյլի համալսարանը։ Գործուղվել է Սանկտ Պետերբուրգ, Ամերիկայի դեսպանատուն։ Վերադառնալով Ամերիկա` դասավանդել է Միչիգանի համալսարանում։ 1865 թվականին դարձել է Կոռնելի համալսարանի առաջին նախագահը, դասավանդել է նոր և նորագույն պատմություն։   
Գերմանիայում եղել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դեսպան (1879-1881 թվականներ, 1897-1902 թվականներ)։
Ռուսաստանում եղել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դեսպան (1892-1894 թվականներ)։ Եղել է քչաքանակ ամերիկացիներից մեկը, որ հանդիպել է ինչպես անհատ, այնպես էլ իր պետության պաշտոնական ներկայացուցչի դերում չորս ռուս կայսրերի հետ` Նիկոլայ I-ից մինչև Նիկոլայ II: «Ինքնակենսագրություն» (1905 թվական) երկհատոր աշխատության հեղինակն է։  
Մի շարք պատմական ստեղծագործությունների հեղինակն է։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Աշխատանքներ ==
Outlines of a Course of Lectures on History (1861).
Syllabus of Lectures on Modern History (1876).
A History of the Warfare of Science with Theology in Christendom. 2 vols. (1896) (Уайт, Э. Д. Борьба религии с наукой / Пер. Д. Л. Вейса ; Предисл.: А. Б. Рановича. — 2-е изд. — М.: ГАИЗ, 1936. — 303 с.)
Seven Great Statesmen in the Warfare of Humanity with Unreason (1910).


== Արտաքին հղումներ ==
Էնդրյու Ուայթը Մոսկվայում ԱՄՆ դեսպանատան կայքում
Ազգային հարց

Ազգային հարց, քաղաքական, իրավական, մշակութային, տնտեսական, պատմական և այլ հիմնախնդիրների ամբողջություն, որն առաջանում է պետությունների ներսում տարբեր ազգերի, ազգությունների և էթնիկական խմբերի փոխհարաբերությունների արդյունքում, ազգերի ազատագրման, նրանց ազատ ու ինքնուրույն զարգացման պայմանների և փոխհարաբերության հարցը։ Բնութագրելով ազգերի ծագման ու զարգացման պատմական պայմանները՝ մարքսիզմը վեր հանեց ազգային շարժումների սոցիալ֊տնտեսական արմատները և ապացուցեց, որ միայն սոցիալիզմը կարող է լուծել ազգային հարցը՝ հօգուտ բոլոր ժողովուրդների։ Արդի դարաշրջանը բնութագրվում է ազգերի, նրանց հոգևոր կյանքի ու ինքնագիտակցության բուռն զարգացումով ամբողջ աշխարհում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Լորենցո Նուովո

Սան Լորենցո Նուովո (իտալերեն՝ San Lorenzo Nuovo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2067 մարդ (ըստ 2001 թվականի), բնակչության խտությունը կազմում է 73,82 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 28 կմ²։ Փոստայի ինդեքս՝ 01020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0763։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սուրբ Լորենցոն է (San Lorenzo), որի տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 10-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Տերնովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

Տերնովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝

Տերնովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում
Տերնովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպսկի շրջանում
Տերնովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովսկի շրջանում
Ալեքսանդր Սախիև

Ալեքսանդր Սերգեյի Սախիև, (դեկտեմբերի 17 (30), 1909, Վլադիկավկազ, Ռուսական կայսրություն - անհայտ), մեքենաշինության բնագավառի հայ խորհրդային գիտնական։ ՌՍՖՍՀ գիտական և տեխնիկական վաստակավոր գործիչ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1952)։
Ավարտել է Մոսկվայի երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներների (1930) և քիմիական մեքենաշինության (1932) ինստիտուտները։ 1942 թվականից աշխատում է Մոսկվայի տարրօրգանական միացությունների քիմիայի և տեխնոլոգիայի ինստիտուտում։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են սիլիցիում-օրգանական միացությունների, տետրաէթիլ կապարի արտադրական ստացման եղանակների մշակմանը։ Հեղինակ է ավելի քան 150 գյուտերի և արտոնագրերի, որոնց մի մասը ներդրվել է արտադրության մեջ։ ՍՍՀՄ պետական մրցանակակիր (1959)։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։
Սեֆերովկա

Սեֆերովկա (ուկրաիներեն՝ Сеферівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բառի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սեֆերովկա գյուղում բնակվում էր 348 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 32,52 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(1668) Հաննա

(1668) Հաննա (անգլ.՝ Hanna), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1933 թվականի հուլիսի 24-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,808417 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2084 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4084 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1719,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,209417 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1668) Հաննա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հասպսնակ

Հասպսնակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Դանկան Սքոթ

Դանկան Սքոթ (անգլ.՝ Duncan Scott, մայիսի 6, 1997(1997-05-06), Գլազգո, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի լողորդ, Տոկիոյի 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն, Օլիմպիական խաղերի հնգակի արծաթե մեդալակիր, աշխարհի եռակի չեմպիոն, Եվրոպայի հնգակի չեմպիոն։ Մասնագիտանում է ազատ ոճի տարածություններում։


== Կենսագրություն ==
Ներկայացնելով Շոտլանդիան 2014 թվականին Գլազգոյի Համագործակցության խաղերում՝ Դանկան Սքոթը 4×200 փոխանցումավազքում նվաճել է արծաթե մեդալ։ Նա նաև մասնակցել է 4×100 մ ազատ ոճի փոխանցումավազքին, որտեղ շոտլանդացիները զբաղեցրել են չորրորդ տեղը։
2015 թվականին Կազանի աշխարհի առաջնության ժամանակ Դանկան Սքոթը դարձել է 4×200 փոխանցումավազքի աշխարհի չեմպիոն։ Այս մրցույթի եզրափակիչում բրիտանացիները բարելավել են իրենց ռեկորդը երկրում (7:04,33 րոպե)։
Լոնդոնում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում նա երկու ոսկե մեդալ է նվաճել փոխանցումավազքում։
Մի քանի ամիս անց՝ 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած Օլիմպիական խաղերում Դանկան Սքոթը Սթիվեն Միլնի, Դենիել Ուոլեսի և Ջեյմս Գայի հետ նվաճել է արծաթե մեդալ 4×200 մ ազատ ոճում։ Երկրորդ արծաթը հաղթել է 4×100 մ համալիր փոխանցումավազքում, որտեղ բրիտանացիներն իրենց ցույց տված ժամանակով (3:29,24 րոպե) բարելավել են իրենց ռեկորդը երկրում։ 100 մետր ազատ ոճում նա ցույց է տվել 48,01 ժամանակ և գրավել հինգերորդ տեղը։
2017 թվականին Բուդապեշտում կայացած աշխարհի առաջնությունների ժամանակ նա 4×200 փոխանցավազքում նվաճել է ոսկե մեդալ։ Նա նաև 4×100 փոխանցավազքում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը աշխարհում։
2018 թվականին Գլազգոյում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Դանկանը երկրորդ տեղն է գրավել 100 մետր ազատ ոճում։
2019 թվականի դեկտեմբերին 25 մետրանոց լողավազանում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում բրիտանացին դարձել է ազատ ոճով 200 մետր մրցատարածության արծաթե մեդալակիր՝ ցույց տալով 1:41,42 ժամանակ և զիջելով հաղթող Դանաս Ռապշիսին 0,30 վայրկյանով։
2021 թվականի մայիսին Բուդապեշտում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Դանկանը Մեծ Բրիտանիայի էստաֆետային քառյակի կազմում 4-ական 100 մետր տարածությունում նվաճել է արծաթե մեդալ։ 4-ական 100 մետր ազատ ոճում նույնպես դարձել է արծաթե մեդալակիր։ 200 մետր ազատ ոճում նվաճել է արծաթե մեդալ։ Խառը փոխանցումավազքում 4x100 մետր ազատ ոճով մրցատարածությունում նվաճել է չեմպիոնական տիտղոսը։


== Ծանոթագրություններ ==
(8283) Էդինբուրգ

(8283) Էդինբուրգ (անգլ.՝ Edinburgh), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,809212 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5596 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0588 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1719,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,209328 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,26° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8283) Էդինբուրգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մամանգուապի

Մամանգուապի (պորտ.՝ Mamanguape), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատա Պարաիբանայի մարզում։ Մտնում է Լիտորալ Նորտիի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 41 385 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 348,745 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 117,6 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 151.744.667,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է3.776,25 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,581 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդրովկա (այլ կիրառումներ)Ալեքսանդրովկա (ուկրաիներեն՝ Олександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1905 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,147 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 238,1 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թանձրատերևուկ

Թանձրատերևուկ, կրասուլա (լատ.՝ Crassula), պատկանում է թանձրատերևազգիների (Crassulaceae) ընտանիքին։ Հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է։ Այն ունի շուրջ 300֊350 տեսակ, որոնցից ավելի քան 200֊ը աճել են Հարավային Աֆրիկայում, զգալի թվով տեսակներ աճել են Սահարայից հարավ ընկած Աֆրիկայում ու Մադագասկարում, իսկ մի քանի տեսակներ էլ՝ Հարավային Արաբիայում։ Այս բույսը շատ տարածված է հատկապես հարավային կիսագնդում։ Շատ տեսակներ օգտագործվում են տնային պայմաններում, որոնք ունենում են կլոր տերևներ և հայտնի են «փողի ծառ» անունով։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ունի շատ տեսակներ, որոնց թե՛ ցողունը և թե՛ տերևները հաստ են, մսոտ, ծաղկաբույլերը՝ հուրանավոր կամ կիսահովանոցաձև, ծաղիկները՝ փոքր, սպիտակ կամ վարդագույն։ Բազմանում են սերմերով, կտրոններով և տերևներով։ Սպիտակ կաթնագույն թանձրատերևուկը (Cr.laetea) ծաղկող է, բարձրությունը հասնում է 30 սմ-ի։ Ծաղկաբույլը հուրանավոր են, սպիտակ, բուրավետ ծաղիկներով։ Սենյակային պայմաններում 14-15° ջերմության պայմաններում ծաղկում է ամբողջ ձմռանը՝ մինչև գարուն։ Տերևները հակառակ ձվաձև են, սուր ծայրերով, հաստ են, մսալի, ներքին մասով կպած են միմյանց, եզրերի վրա նկատվում են սպիտակ, մանրիկ կետեր։ Գետնամամռաձև թանձրատերևուկը (Cr.Lycopodioides Lam.) աչքի է ընկնում ոչ բարձր, կանաչավուն, բարակ ցողուններով, որոնք ծածկված են կղմինդրաձև, քառաշարք դասավորված, թեփուկանման տերևիկներով։ Ծաղիկները փոքր են, սպիտակ-դեղնագույն։ Թփիկը հատուկ ձև չունի, աճում է ինչպես պատահի։ Բոլուզիի թանձրատերևուկը (Cr. Bolusii) նրբագեղ, փոքրիկ բույս է, որի ցողունների երկարությունը չի անցնում 10-15 սմ-ից։ Ծաղկում է նաև ձմռանը՝ սպիտակ, մանր ծաղիկներով։ Ցողունիկները ծածկված են սպիտակ մազմզուկներով։ Տերևները նշտարաձև են, հակադիր դասավորությամբ, բաց կանաչավուն են, ծածկված մուգ կանաչավուն բծերով, թարթիչանման մազմզուկներով։


== Օգտագործում ==
Բնակարաներում օգտագործվում է որպես ամպելային (կախվող) բույս։


== Մշակում ==
Թնձրատերևուկը լավ է աճում այնպիսի հողախառնուրդում, որը կազմված է 2 մաս այգու հողից, 1 մաս տերևահողից, 1 մաս հին, փտած գոմաղբից և 1 մաս ավազից։ Ամռանը պահանջում է չափավոր, իսկ ձմռանը՝ էլ ավելի պակաս ոռոգում։


== Գրականություն ==
Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան
Ստարոիլիկովո (այլ կիրառումներ)

Ստարոիլիկովո, կարող է վերաբերել՝

Ստարոիլիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Ստարոիլիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Էռնեստ Եսայան

Էռնեստ Համոյի Եսայան (Փետրվարի 11, 1955, Սպիտակաշեն, Մարտունու շրջան, ԼՂԻՄ, ԽՍՀՄ) - Նոյեմբերի 7, 2021, Ստեփանակերտ, բանաստեղծ, լրագրող, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
1977 թ. ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտը և ժուռնալիստիկայի բարձրագույն դպրոցը։ Աշխատել է «ԼՂ Հանրապետություն» թերթում` որպես Մարտունու շրջանի սեփական թղթակից, «Մեսրոպ Մաշտոց» (ապա` «Մաշտոց», այժմ` «Մեսրոպ Մաշտոց» համալսարան) (2002-2004), «Խաչմերուկ» մանկապատանեկան (2005-2006) թերթերի խմբագիր։ Ստեղծագործությունների հիմնական թեման Արցախյան գոյամարտն է։ Նրա նյութերը տեղ են գտել «Անմեռնելիներու ժամանակը» (Հալեպ, 1998) ժողովածուում։


== Երկեր ==
Գրական Ղարաբաղ։ Ղարաբաղի ինքնավար մարզի երիտասարդ գրողների ալմանախ (ժողովածուում գործեր ունի նաև Էռնեստ Եսայանը, էջ 143-150), Երևան, «Սովետական գրող» հրատ., 1988, 264 էջ, տպ. 5000 օր.։
Զորավար Ավո, Ե., 1993,
Չկայացած սպարապետը, Ե., 1994,
Բույլ նահատակաց, I մաս, Ե., «Ամարաս», 1996, 104 էջ։
Բույլ նահատակաց, II մաս, Ստ., 1998, 32 էջ։


== Գրականություն ==
Հակոբ Չոլաքեան, Արցախեան ինքնաճանաչման բանաստեղծութիւնը, Հալեպ, Սիրիա,  տպարան Արեւելք,  1990։
Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988-1994), հանրագիտարան 1 հատորով, Երևան, «Հայկական հանրագիտարան» հրատ., 2004 (էջ 399)։
Լրագրողական հանրագիտակ, Ստեփանակերտ, Արցախի ժուռնալիստների միություն, 2012 (էջ 109)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոտկանի գավառակ

Մոտկան, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում, որոշ նշումներով Սասունի գավառում։ Վարչական կենտրոնը Դատվան գյուղն էր։
Մոտկանի տարածքը մոտավորապես համապատասխանում էր Աղձնիք աշխարհի Գզեզ գավառին։


== Աշխարհագրություն ==
Մոտկանի գավառակը գտնվում էր Մուշ քաղաքից հարավ՝ Հայկական Տավրոսի փեշերին։ Այն լի է բարձրաբերձ լեռներով, անդնդախոր ձորերով։ Գլխավոր լեռնագագաթերն են Արծվիքը (Արծիվ), Մեղվաքարը (Մեղքար), Շնազը, Փորակը, արևմտյան սահմանագլխին՝ Մարութասարը (Մարաթուկ, 2967մ)։ Հարավային՝ Խարզանին հարող հատվածն ավելի հարթ է և պատված է ընկուզենու ու կաղնու կուսական անտառներով, մշտադալար թփուտներով։
Մոտկանի տարածքով հոսում է Արևմտյան Տիգրիսի ձախափնյա Սալնագետ կամ Արզան (այժմ՝ Խարզանասու), վտակը (այդ թվում՝ Արփի, քրդական Ռո, նաև՝ Մեյդանի գետ)։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին Մոտկանի գավառակն ուներ 22 612 բնակիչ, որից 8000-ը հայեր էին։
Հայ բնակչության մեծ մասը թուրքերի ձեռքով կոտորվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մոտ 2000 փրկվածներն ապաստանել են Արևելյան Հայաստանում։ Նրանց սերունդներն ապրում են Արագածոտնի մարզի տարածքում։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները հիմնականում զբաղվել են անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, մեղվաբուծությամբ (հայտնի էր Մոտկանի մեղրը) և արհեստագործությամբ։


== Վարչական բաժանում ==
XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին ուներ 69։


== Հայկական հուշարձաններ ==
Մոտկանի տարածքում, այդ թվում և քրդաբնակ գյուղերում, պահպանվել էին հայկական ճարտարապետության բազմաթիվ հուշարձաններ՝ Սբ. Լուսավորիչ, Նչի, Գզեխի, Մցուի վանքերը և XX դարի սկզբին լքված ու կիսավեր Բողնուտի (Բողնարդ), Կալհոկա, Կարբի (Քերփու), Մեղվաքարի (Մեղքարի) բերդերը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==