armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գոհար Մարկոսյան-Կասպեր

Գոհար Մարկոսյան-Կասպեր (հուլիսի 14, 1949(1949-07-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 10, 2015(2015-09-10), Բարսելոնա, Իսպանիա), հայազգի գրող, արձակագիր, բանաստեղծ։ Բնակվել է Տալլինում։


== Կենսագրություն ==
Գոհար Մարկոսյանը ծնվել է 1949 թվականին, Երևանում։ Հայրը՝ Կառլոս Մարկոսյանը, եղել է օպերային երգիչ, մայրը՝ Վիոլետա Թորոսյանը, բալետի պարուհի, երկար տարիներ Օպերայի  և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի բալետային խմբի վարիչ, քույրը՝ Հասմիկ Մարկոսյանը ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ, Երևանի պարարվեստի պետական քոլեջի տնօրեն։ Բանաստեղծություններ սկսել է գրել դեռևս դպրոցական տարիքից, այնուհետև գրել է պատմվածքներ և վեպեր։ Երևանում ստացել է բժշկական կրթություն։ 1990 թվականին ամուսնացել է էստոնացի գրող, թարգմանիչ Կալլե Կասպերի հետ։ 1991 թվականին տպագրվել է Գոհար Մարկոսյանի բանաստեղծական առաջին՝ «Իմ անավարտ Պալատը» ժողովածուն։ Նախքան Էստոնիա տեղափոխվելը Գոհար Մարկոսյանը Երևանում աշխատել է որպես բժիշկ։
Գոհար Մարկոսյան-Կասպերի ամենահայտնի գործը «Պենելոպա» վեպն է (թարգմանվել է ֆրանսերեն, գերմաներեն, հայերեն (Penelope, die Listenreiche) հոլանդերեն և իսպաներեն)։ Նրա «Ելենա» և The Caryatides վեպերը  հաջողություն են ունեցել նաև Ռուսաստանում և Արևմտյան Եվրոպայում։ Մարկոսյան-Կասպերի գործերը մոգական ռեալիզմ ժանրում են։ Գոհար Մարկոսյան-Կասպերի ստեղծագործությունները տպագրվել են Սանկտ-Պետերբուրգում և Տալլինում հրատարակվող «Զվեզդա», «Նևա», «Տալլին», «Ռադուգա» ամսագրերում։
Ստեղծագործել է ռուսերեն։ Եղել է Էստոնիայի գրողների միության անդամ։ Գոհար Մարկոսյան-Կասպերը վեպերի, պատմվածքների, բանաստեղծական ժողովածուների, ֆիլմերի և հեռուստասերիալների սցենարների հեղինակ է, Էստոնիայի մշակութային հիմնադրամի կրկնակի մրցանակակիր («Կարիատիդները» և «Մեմենտո Մորի» վեպերի համար)։ Ամուսնու՝ Կալե Կասպերի համահեղինակությամբ, Գոհար Մարկոսյան-Կասպերը գրել է կոմպոզիտոր Ջոակինո Ռոսինիի մասին գիրք, ինչպես նաև «Սեսիլի մահը» բազմասերիանոց ֆիլմի և մի շարք այլ հեռուստասերիալների սցենարներ։


== Մատենագիտություն ==
Պենելոպա (Penelope, 1998): Պենելոպեի նախատիպը գրողի քույրն է՝ Հասմիկ Մարկոսյանը։ Վեպը ռուսերեն բնագրից հայերեն է թարգմանել Կարինե Խոդիկյանը։
Ելենա («Հեղինե», Helena, 2000)
Կարիատիդները (The Caryatides , 2003)
Penelope Starts the Journey (2007)
Mycenae, Rich in Gold (2009)
Մեմենտո Մոր (Memento mori, 2012)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գոհար ՄԱՐԿՈՍՅԱՆ-ԿԱՍՊԵՐ ՀԵՌԱՑԱՎ ՊԵՆԵԼՈՊԵԻ ՔՈՒՅՐԸ / Ռոզա ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ
ԱՆՀԱՅՏԱՑՈՒՄ / Գոհար ՄԱՐԿՈՍՅԱՆ- ԿԱՍՊԵՐ
Penelope, die Listenreiche
http://www.markosjan-kasper.com Archived 2018-03-29 at the Wayback Machine.
Գոհար ՄԱՐԿՈՍՅԱՆ-ԿԱՍՊԵՐ / ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ
Lihtsalt geniaalne Gohar 
Վարչապետն ընդունել է Էստոնահայ գրող Գոհար Մարկոսյան-Կասպերին
Կիգան

Կիգան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Երկնագույն վարդ

Երկնագույն վարդ(ուկրաիներեն՝ Блакитна троянда), խորհրդային երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Օլեգ Բիյման 1988 թվականին «Ուկրտելեֆիլմ» ստուդիայում՝ ուկրաինական գրականության դասական Լեսյա Ուկրաինկայի համանուն պիեսի մոտիվներով։


== Սյուժե ==
«Երկնագույն վարդերը» բանաստեղծուհի Լեսյա Ուկրաինկայի առաջին դրամատիկական ստեղծագործությունն է և առաջին հոգեբանական դրաման ուկրաինական դրամատուրգիայում, որի հիմնական բովանդակությունը կերպարների գոյության կենցաղի  այսպես կոչված էքզիստենցիալիզմն է։ Դրամայի փիլիսոփայական բանավեճը խելագարությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես ազատության ձև, այլև որպես մարմնի որոշակի կարոտ։
Ֆիլմը (հեռուստաբեմադրություն) պատմում է Օրեսթ Գրուիչի հանդեպ Լյուբով Գոշչինսկու ողբերգական սիրո մասին։ Գլխավոր հերոսուհին կոնֆլիկտ է ապրում իրեն համակած զգացողության և կայացած քաղքենիական սովորույթների միջև, որոնք արգելում են կնոջը ինքնարտահայտվել, ազատորեն արտահայտել իր ցանկությունները։


== Դերերում ==
Ելենա Բորզովա – Լյուբով Գոշչինսկայա
Ալեքսեյ Բոգդանովիչ – Օրեստ Գրուիչ
Էլզա Լեժդեյ – Մարիա Գրուիչ, Օրեստի մայրը
Լյուդմիլա Արինինա – Լիպայի մորաքույրը
Լյուդմիլա Շևել – Ալեքսանդրա Վիկտորովնա Կրաշևա
Իգոր Դմիտրիև – Սերգեյ Միլևսկի
Եվգենի Պապերնի – Օստորժին, գրականագետ
Յուրի Կատին-Յարցև – Պրոցենկո, ծեր բժիշկ
Լարիսա Կադոչնիկովա
Լեոնիդ Բակշտաև
Վսեվոլոդ Սաֆոնով – բժիշկ
Ելենա Չեկան – էպիզոդ


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր և սցենարիստ՝ Օլեգ Բիյմա
Օպերատորներ՝ Յուրի Բորդակով, Ալեքսեյ Զոցենկո
Նկարիչ՝ Նիկոլայ Ռեզնիկ


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծահոգի Մանասի հուշարձան

Մեծահոգի Մանասի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Манасу Великодушному), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը տեղադրվել է Բարեկամության զբոսայգում՝ քաղաքի Ձախափնյա թաղամասում։


== Պատմություն ==
Ղրղզական էպոսի՝ «Մանասի» հերոսի արձանը Ղրղզստանի նվերն է Մոսկվային։ Այն ստեղծելու համար Ղրղզստանի կառավարությունը 2007 թվականին հատկացրել է 9 մլն սոմ, իսկ ընդամենը արձանն արժեցել է 41 մլն ռուբլի։ Ղրղզական կողմի ֆինանսական խնդիրների պատճառով արձանի ստեղծումը ձգձգվել է, և այն տեղադրվել է միայն 4 տարի անց։ Միջոցների մի մասը հավաքել են Մոսկվայում ղրղզական համայնքի ներկայացուցիչները։
Հուշարձանը նախագծել է ստեղծագործական խումբը Ժոոմարտ Կադիրալիևի ղեկավարությամբ (Ժ. Կադիրալիև, Դ. Ժոլչուև, Վ. Սադիկով, Տ. Մեդերով)։ Բրոնզե հորինվածքի բարձրությունը 4,5 մ է և այն պատկերում է Մանասին արևելյան զենք ու զրահով՝ Ակ-Կուլա կախարդական ձին թամբած և թափով դեպի վեր պարզած ձեռքով։ Պատվանդանի վրա գրված է.

Հուշարձանի բացման արարողությանը, որը տեղի է ունեցել 2012 թվականի փետրվարի 24-ին, հավաքվել էր ավելի քան հազար մարդ, այդ թվում՝ Ղրղզստանի այն ժամանակվա նախագահ Ալմազբեկ Ատամբաևը, որը հանդիսավոր ելույթ է ունեցել։ Նա նշել է, որ «ղրզղների համար «Մանասը» և՛ էպոս է, և՛ փիլիսոփայություն, և՛ պոեզիա, և՛ պատմություն, և՛ կյանքի ու ժողովրդի իմաստունության հանրագիտարան»։ Նա նաև հավելել է, որ այս արձանի տեղադրումը նոր էջ է բացում Ղրղզստանի և Ռուսաստանի միջև մշակութային կապերի պատմության մեջ։


== Աղբյուրներ ==
«В Москве открыли памятник Манасу»։ Межгосударственный фонд гуманитарного сотрудничества государств-участников СНГ։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-07-14-ին։ Վերցված է 2014-07-02 
Алина Кученко (2012-02-24)։ «В Москве открыт памятник Манасу Великодушном»։ Российская газета։ Վերցված է 2014-07-02
Տաուրիս

Տաուրիս - բազմիմաստ տերմին


== Հայտնի նշանակություն ==
Տաուրիս — Հին և միջնադարյան Ղրիմի թերակղզու պատմական անուններից մեկն է, որը նույնպես օգտագործվել էՌուսաստանին միանալուց հետո1783 թվին։Ռուսական կայսրության պաշտոնական փաստաթղթերում հիշատակվում է որպես Ղրիմի թերակղզի։
Տաուրիս նահանգ Ռուսաստանի կայսրության Տաուրիդ նահանգ ներառում է Ղրիմի թերակղզի (ձևավորված 1784 թ.)։
Տավրիդայի Սովետական սոցիալիստական հանրապետություն  — խորհրդային հանրապետություն։
Տաուրիս (գինեգործության ձեռնարկություն —գինեգործության ձեռնարկություն Ղրիմում։
Տաուրիս (ավտոմայրուղի) — Հատված գործող և կառուցված մայրուղի-Կերչ-Սիմֆերոպոլ-Սևաստոպոլ։
(814) Տաուրիս — աստերոիդ՝ բացված 1916 թվից։
« Տաուրիս» — ռուս բանաստեղծների հարավային բանաստեղծությունների ցիկլը(տես Կատեգորիա:Ղրիմ)
Քարանձավ Տաուրիս — Ղրիմի ամենամեծ քարանձավ հենակետը
Յուլուկովո

Յուլուկովո (ռուս.՝ Юлуково, բաշկիրերեն՝ Юлыҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 860 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դոմինգո Սաստրե Սալաս

Դոմինգո Սաստրե Սալաս, (իսպ.՝ Domingo Sastre Salas, 1888, Լորկա - 1982, Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի գործարար։ Աշխատանքային գործունեությունը կապված է եղել բանկային համակարգի, մասնավորապես Իսպանիայի ազգային բանկի հետ։


== Կենսագրություն ==
1903 թվականին 14 տարեկան հասակում աշխատել է Լորկայի Banco de Cartagena-ում։ Բանկային համակարգում զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, 1909-1914 թվականներին եղել է աուդիտոր, այնուհետև նշանակվել է Banco de Totana-ի նոր մասնաճյուղի տնօրեն, 1918 թվականին դարձել է Մուրսիայի բանկի մասնաճյուղի տնօրեն։ 1920 թվականին վերադարձել է հայրենի Լորկա քաղաք և ստանձնել է Լորկայում նորաբաց Ալբասետեի բանկի մասնաճյուղի տնօրենի պաշտոնը, այնուհետև մինչև 1924 թվականը եղել է Ալբասետեի կենտրոնական բանկի տնօրեն, 1928 թվականից Իսպանիայի ազգային բանկի տնօրեն։
1973 թվականին իր մետաղադրամների հավաքածուն (տարբեր պատմական ժամանակաշրջանների ու վայրերի շուրջ 28,000 նմուշ) վաճառել է 200 միլիոն պեսետայով։


== Պարգևներ ==
Լորկա քաղաքի ոսկե մեդալ, 1975 թ. , ապրիլի 20
Աշխատանքային արծաթե մեդալ, 1953 թ., մարտի 5


== Գրականություն ==
MANUEL J. PELÁEZ, CONCEPCIÓN SERRANO, Historia del Banco Popular de los Previsores del Porvenir, luego Banco Popular Español (1926-2008), 2008.


== Ծանոթագրություններ ==
Օրլովո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕրլովոՕրլովո (ռուս.՝ Орлово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կուսմա (գյուղ, Վիռու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿուսմաԿուսմա (էստ․՝ Kusma), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Զուլցհայմ (Ստորին Ֆրանկոնիա)

Զուլցհայմ (գերմ.՝ Sulzheim), համայնք Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1972 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 26,77 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 6 78 183։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սրեդնյայա Մատրյոնկա

Սրեդնյայա Մատրյոնկա (ռուս.՝ Средняя Матрёнка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մատրիցա: Հեղափոխություն

«Մատրիցա։ Հեղափոխություն»  (անգլ.՝ The Matrix Revolutions), ռեժիսորներ Էնդի Վաչովսկիի և Լանա Վաչովսկիի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Կիանու Ռիվզը, Հյուգո Ուիվինգը, Կերի-Էնն Մոսը, Լորենս Ֆիշբյորնը, Հերոլդ Պերինոն, Ջինա Տորեսը, Ջադա Պինկեթ Սմիթը, Մոնիկա Բելուչին, Գարի Ջ. Լենիքսը, Մերի Էլիսը։
Մինչ Մեքենաների բանակը փորձում են վերացնել Զիոնը, նրա բնակիչները մինչև վերջին շունչը դիմադրություն են ցույց տալիս։ Նրանց վերջին հույսն այն է, որ իրենց քաղաքն անառիկ պահեն մեքենաների անգութ հորդայի անվերջ ներխուժումից մինչև Նեոն կկարողան վերջ դնել այս պատերազմին։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մատրիցա։ Հեղափոխություն(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Մատրիցա։ Հեղափոխություն»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Հատուկ նշանակության ջոկատ (ֆիլմ, 1978)

«Հատուկ նշանակության ջոկատ» (ռուս.՝ «Отряд особого назначения»), 1978 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վադիմ Լիսենկոն Ռուդոլֆ Օտկոլենկոյի սցենարով։


== Սյուժե ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ գետանցում  խորտակվել է «Կատյուշան»՝ խորհրդային նորագույն գաղտնի զենքը։ Որպեսզի տեղակայումը չընկնի գերմանացիների ձեռքը, հրամանատարությունը որոշում է այն ոչնչացնել հատուկ նշանակության ջոկատի ուժերով (քանի որ միջադեպի վայրն արդեն նվաճել են օկուպանտները, իսկ օդից ռմբակոծությունն ոչնչացում չի երաշխավորում)։
Ներգրավվում է մարզիկներից և կրկեսային արտիստներից կազմված խումբ, որոնք բոլորից լավ գիտեն ոչ մայն դիպուկահար կրակել, վազել, ցատկել, ազատ զգալ ջրում և ջրի տակ, դիմակայել ձեռնամարտի հրեշավոր ծանրաբեռնվածությունը։ Խմբի կազմում կա նաև աղջիկ։
Գերմանական համազգեստով նրանք ռազմավարային զրահափոխադրիչով շտապում են դեպի առաջադրանքի կատարման ցանկալի կետ՝ շրջանցելով խոչընդոտները (գերմանացիներն արդեն գիտեն խմբի նպատակի մասին և ինտենսիվ հետապնդում են կատարում)։ 


== Դերերում ==


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Ռուդոլֆ Օտկոլենկո, Վասիլի Ռեշետնիկով
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վադիմ Լիսենկո
Բեմադրող օպերատոր՝ Սերգեյ Գավրիլով
Բեմադրող նկարիչ՝ Մուզա Պանաևա
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Լեբեդև
Հնյունային օպերատոր՝ Կոնստանտին Կուպրիյանով
Ռեժիսոր՝ Լ. Լիսենկո
Մոնտաժող՝ Վ. Բեյլիս, Իրինա Բլոգերման
Խմբագիր՝ Նելլի Նեկրասովա
Կոստյումի նկարիչ՝ Լ. Կրոշեչկինա
Նկարիչ-դիմահարդար՝ Վլադիմիր Տալալա
Համակցված նկարահանումներ՝
Օպերատոր՝ Բորիս Մաչերետ
Նկարիչ՝ Կ. Պուլենկո
Նկարիչ-լուսանկարիչ՝ Վ. Կորոստիլյով
Նկարիչ-դեկորատոր՝ Ա. Դենիսյուկ
Լույսի վարպետ՝ Պ. Ռագուլին


== Ռեմեյք ==
2013 — Ողջույն «Կատյուշայից» (ռուս․՝ Привет от «Катюши», 4 սերիա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 «Հատուկ նշանակության ջոկատ» ֆիլմը  Օդեսայի կինոստուդիայի պաշտոնական կայքում
Վելիկոսելիե (գյուղ, Հերցայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎելիկոսելիեՎելիկոսելիե (ուկրաիներեն՝ Великосілля), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Հերցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկոսելիե գյուղում բնակվում էր 1 019 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էբերի թանգարան (Փարիզ)

Փարիզի Էբերի թանգարան (ֆր.՝ Musée Hébert),  Ֆրանսիա, Փարիզի 6-րդ թաղամաս։ Թանգարանը 2004 թվականից փակվել է վերանորոգման պատճառով։


== Թանգարանի պատմություն ==
Թանգարանը գտնվում է  Petit-Montmorency հյուրանոցում, այն կառուցվել է 1743 թվականին Ֆրանսիական հայտնի Մոնմորանսի ազնվական ընտանիքի համար, հետագայում այնտեղ է ապրել նաև նկարիչ Էռնեստ Էբերը (1817–1908): 1974 թվականին Էբերի որդու մահից հետո կառույցը դարձել է պետական սեփականություն, իսկ որպես թանգարան բացվել է միայն 1984 թվականին։ 2004 թվականից Էբերի թանգարանը հանդիսանում է Օրսե թանգարանի մասնաճյուղը և անորոշ ժամանակով փակ է վերանորոգման պատճառով։


== Հավաքածու ==
Թանգարանային հավաքածուն ներկայացված է 18-րդ դարից ի վեր գրեթե չփոփոխված սենյակում, որտեղ տեղադրված են Էբերի աշխատանքներից` դեկորատիվ իրեր, կահույք, հուշանվերներ և լուսանկարներ։ Էբերի աշխատանքներում ներառված են նաև հայտնի գրաքննադատ Ժյուլ Լեմետրիի և մարքիզուհի Պաիվայի դիմանկարները։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Musée d'Orsay: Musée Hébert
RMN description (French)
Evene description (French)
"Cultured Clutter in a Paris Museum", New York Times, December 25, 1988
Marc Jordan, "Delaroche at the Musée Hébert, Paris", The Burlington Magazine, Vol. 126, No. 981 (Dec. 1984), pp. 804–805.


== Ծանոթագրություններ ==
Տյապոլովո

Տյապոլովո (ռուս.՝ Тяполово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 67 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սուրդոն

Սուրդոն (ֆր.՝ Sourdon), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 284 մարդ, բնակչության խտությունը` 55.47 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.12 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 95 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 23 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 186 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 148-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 38։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,6 %։ 148 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 136 անձ (72 տղամարդ և 64 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (4 տղամարդ և 8 կին)։ 38 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Տանժերին

Տանժերին (լատ.՝ Citrus tangerina), ցիտրուսային բույս, կարող է դիտվել որպես ինքնուրույն տեսակ, կամ որպես մանդարինի տեսակ (Citrus reticulata), կամ դրա հոմանիշ։ Ինչպես նաև այն պտուղ են անվանում։


== Ծագում ==
Տանժերին բառը ծագել է Տանժերից (քաղաք Մարոկկոյում, նախկինում մավրիտանական բերդ) նրա անունով էլ կոչվել է։ (Տանժերին բառը որպես ածական նշանակում է «տանժերեն», «Տանժերից») ։


== Մշակում ==
Մեծ մասշտաբով աճեցվում էՉինաստանում, որտեղ այն համարվում է ամենաշատ աճեցվող ցիտրուսային մշակաբույսը ։  Աճեցվում է նաև Հնդկաստանում, Միջերկրական ծովում, ԱՄՆ-ում և Ֆլորիդայում։  Եկամտաբերությունը բարձր է։


== Պտղի տեսքը և կառուցվածքը ==
Պտուղները փոքր են։ Գույնը` նարնջագույն- կարմիր։ Կեղևը բարակ է։ Կեղևը հեշտությամբ հանվում է։ Ներսում սերմեր կան, բայց դրանք քիչ են ։


== Սննդային արժեքը ==
Պտուղները քաղցր են, ըստ ճաշակի։ Սննդի մեջ օգտագործվում են ինչպես ամբողջական պտուղներ, այնպես էլ քամած հյութ։
Ինչպես մանդարինի մյուս տեսակները, պտուղները շատ շաքար են պարունակում(մինչև 10.5%), վիտամիններ C, B1, B2, վիտամին A,  օրգանական թթուներ, ֆիտոնցիդներ, լեպտիններ, հանքային աղեր։
Պտուղները լավ պահպանում են վիտամին C-ն` երկար պահեստավորման ժամանակ։ Ինչպես և մանդարինի մյուս տեսակները, տանժերինը հասունանում է նոյեմբեր-դեկտեմբերին, հետևաբար, ձմռանը կարող է վիտամինների աղբյուր լինել հյուսիսային կիսագնդում ապրողների համար։


== Ծանոթագրություններ ==

Павел Павлович Лованов; Владимир Владимирович Мацкевич Сельскохозяйственная энциклопедия. — Советская энциклопедия, 1975.
Сельскохозяйственная энциклопедия. — Гос. изд-во сельхоз. лит-ры, 1949.
Ռիմոն

Ռիմոն (ֆր.՝ Rimont), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Սեն Ժիրոն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժիրոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09246։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 555 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 328 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 231-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 97-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 70,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 72,3 %)։ 231 աշխատունակ բնակիչներից 208-ը աշխատում էին (107 տղամարդ և 101 կին), անաշխատանք էին 23-ը (13 տղամարդ և 10 կին)։ 97 անգործունակ մարդկանցից 20-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 39-ը թոշակառու, 38-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Ռիմոն» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-2-13 
«Ռիմոն» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-25
Սեմուել Բյորչ

Սեմուել Ջոն «Լամորնա» Բյորչ (անգլ.՝ Samuel John «Lamorna» Birch; հունիսի 7, 1869(1869-06-07)[…], Չեշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունվարի 7, 1955(1955-01-07), Lamorna, Կոռնուոլ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի նկարիչ-պոստիմպրեսիոնիստ, Նյուլինյան դպրոցի խոշոր ներկայացուցիչ։ Հայտնի է եղել Լամորնա Բյորչ կեղծանվամբ։


== Կյանք և ստեղծագործական գործունեություն ==
Եթե չհաշվենք փարիզյան Կոլարոսի ակադեմիայում կարճ ժամանակ մնալը, Ս. Բյորչը ինքնուս նկարիչ էր։ Նրա համար ավելի բեղմնավոր տարիներ էին  (սկսած 1902 թվականից) ձկնորսական Լամորնա գյուղակում ՝ անգլիական Կորնուոլ կոմսության հարավ-արևմուտքում, անցկացրած տարիները։ Նրա հայտնի կտավներից շատերն ստեղծվել են այստեղ և պատկերում են Լամորնա ծովախորշի տարբեր տեսարաններ։ Իր ընկերոջ՝ գեղանկարիչ Ստենհոուպ Ֆորբսի առաջարկով նա վերցրեց Լամորնա Բյորչ գեղարվեստական կեղծանունը։ Բյորչը Լամորնա գեղարվեստական խմբի ստեղծողն ու ղեկավարն էր։ Խումբը բաղկացած էր Նյուլինյան դպրոցի մի քանի գեղանկարիչներից, որոնք բնակվել և նոր գաղութ էին ստեղծել Լամորնայում։ Նա զբաղվել է նաև ուսուցմամբ։
Առաջին անգամ Բյորչն իր նկարը ցուցադրել է 1892 թվականին Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ 1906 թվականին Գեղարվեստի միությունում կայացել է նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 1924 թվականին նա դարձել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի թղթակից-անդամ, 1932-ին՝ ակադեմիայի լիիրավ անդամ։ Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում նկարիչը ցուցադրել է 200-ից ավելի կտավ, մասնակցել է նաև Անգլիայի և Եվրոպայի թանգարանների և տարբեր պատկերասրահների ցուցահանդեսներին։ Ստեղծագործական երկար կարիերայի ընթացքում Բյորչի ստեղծած նկարների քանակը հասնում է մի քանի հազարի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Работы С. Дж. Бёрча
Ալեքսեյ Կոնշին

Ալեքսեյ Վլադիմիրովիչ Կոնշին (ռուս.՝ Коншин, Алексей Владимирович օգոստոսի 26, 1859(1859-08-26), Volokolamsky Uyezd, Մոսկվայի մարզ, Ռուսական կայսրություն - անհայտ), ռուս պետական գործիչ, բանկիր և ֆինանսիստ։


== Կենսագրություն ==
Ազնվական է։ Թոշակառու լեյտենանտ Վ.Ա.Կոնշինի որդին է, Մոսկվայի նահանգի Վոլոկոլամսկի շրջանի հողատեր։
1883 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը «իսկական ուսանող» կոչումով և Մոսկվայի գանձապետական պալատում անցել է քաղաքացիական ծառայության՝ որպես հատուկ հանձնարարություններով գերագույն պաշտոնյա։ 1890 թվականից աշխատել է ֆինանսների նախարարությունում։ 1897-1903 թվականներին՝ Պետական բանկի ավագ տեսուչ։
1906 թվականին՝ Պետական բանկի Սանկտ Պետերբուրգի գրասենյակի կառավարիչն էր, 1906-1910 թվականներին՝ Պետական բանկի տեսուչ։ 1908-1910 թվականներին ֆինանսների նախարարությունից պետական բանկի խորհրդի անդամ է։ 1909 թվականին՝ պետական բանկի կառավարիչ։
1910-1914 թվականներին Պետական բանկի կառավարիչ էր։ Այս պաշտոնում ակտիվորեն զբաղվում էր հացահատիկի դեմ վարկավորման զարգացմամբ։ Բանկում նրա կառավարման տարիներին, ռուսական հացահատիկի արտահանումը հեշտացնելու համար սկսել են ստեղծել իրենց սեփական հացահատիկային պահեստների ցանց, որոնք ստացել են կայսրության գլխավոր բանկի անկախ մասնաճյուղերի կարգավիճակ։
1914-1917 թվականներին Ռուսաստանի առևտրի և արդյունաբերական բանկի խորհրդի նախագահն էր։
Ուրալի լեռնահանքային և մետաղագործական գործարանների ընկերության առաջատար շահառուներից մեկն էր։
Կոնշինը հայտնի է նրանով, որ իր ստորագրությունը եղել է Ռուսական կայսրության թղթադրամների վրա։ «Պետերբուրգ» վեպում սենատոր Աբլեուխովը (գրքի գլխավոր հերոսը) կոչվում է «Ռուսաստանի ամենահայտնի պաշտոնյան, բացառությամբ Կոնշինի, որի անփոփոխ ինքնագիրը կա վարկային քարտերի վրա»։


== Կոչումներ ==
Սուրբ Վլադիմիր III աստիճանի շքանշան
Սուրբ Ստանիսլավ I աստիճանի շքանշան
Առյուծի և արևի պարսկական շքանշան, 1-ին դաս կանաչ ժապավենով
Ոսկե աստղի Բուխարայի շքանշան ադամանդներով։
Ա.Վ. Կոնշինը պարգևատրվել է բրոնզե մեդալով՝ ի հիշատակ Ռոմանովի տան կառավարման 300-ամյակի՝ գերազանց ծառայության և հատուկ աշխատանքի համար»։


== Գրականություն ==
Анисимов А. А. Каталог управляющие и кассиры на денежных знаках образца 1898—1912 гг. — М., 2009. — 44 с.


== Ծանոթագրություններ ==
Մալայա Ռադոգոշչ

Մալայա Ռադոգոշչ (ուկրաիներեն՝ Мала Радогощ), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Ռադոգոշչ գյուղում բնակվում էր 124 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,644 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 192,55 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վիկիպալու

Վիկիպալու (էստ․՝ Vikipalu), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Անիյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 61 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ախալի Գեդագդաղի

Ախալի Գեդագդաղի (վրաց.՝ ახალი გედაგდაღი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1450 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դմանիսից հեռու է 15 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 159 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հարիս Յուլին

Հարիս Յուլին (անգլ. Harris Yulin, նոյեմբերի 5, 1937(1937-11-05), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասան, թատրոնի ռեժիսոր։


== Կենսագրություն ==
Հարիս Յուլինը ծնվել և մեծացել է Հարավային Կալիֆոռնիայում, Լոս Անջելեսում ավարտել է Կալիֆոռնիական համալսարանը։ 1963 թվականին Թել Ավիվում թատերական դերերից է սկսվել Յուլինի դերասանական կարիերան։ Լոս Անջելեսում նա հիմնադրել է դասական թատրոն, աշխատել Բուֆֆալոյի, Եյլի և Վաշինգտոնի  թատրոններում, այնուհետև տեղափոխվել՝ Նյու Յորք։ 1970 թվականին Յուլինը առաջին անգամ հանդես է եկել թատերական ռեժիսորի որակավորմամբ, սկսել նկարահանվել ֆիլմում և «Ճանապարհի ավարտ» ֆիլմում մարմնավորել գլխավոր կերպարներից մեկին։   
Ֆիլմում Յուլինին մեծ մասամբ առաջարկում էին երկրորդ պլանի դերեր։ Նա նկարահանվել է ավելի քան 100 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում, որոնց շարքին են դասվում ՝ «Սպիով դեմքը», «Գիշերային շարժումներ», «Այլ կին», «Մարզումային օր»։ 1996 թվականին Յուլինն առաջադրվում է Էմմի մրցանակի՝ «Կատակերգական հեռուստասերիալի լավագույն հրավիրված դերասան» անվանակարգում՝  «Ֆրեյզեր» ֆիլմում ավազակի կերպարով։


== Անձնական կյանք ==
1970-1972 թվականներին Յուլինը հարաբերություններ է սկսում դերասանուհի Ֆեյ Դանաուեյի հետ, որի հետ ծանոթացել է «Դոկ» ֆիլմի նկարահանման ժամանակ, այնուհետև մինչ իր մահը (1993 թվական) ամուսնացած է լինում դերասանուհի Գվեն Ուելսի հետ։


== Հղումներ ==
Հարիս Յուլին (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Յուլին(անգլ.) Broadway World կայքում


== Ծանոթագրություն ==
L'Essenziale

«L'essenziale» (Էական), իտալացի երգիչ Մարկո Մենգոնիի երգն է, որով ներկայացրել է Իտալիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգի հեղինակներն են Մարկո Մենգոնի, Ռոբերտո Կազալինո, Ֆրանչեսկո դե Բենեդետիս։
Երգը մրցույթում զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը 126 միավորով։


== Ծանոթագրություններ ==
Միսս Մարփլ

Միսս Մարփլը, որը կարող է նաև լինել Ջեյն Մարփլ, Ագաթա Քրիստիի ստեղծած հերոսներից է։ Էրքյուլ Պուարոյի հետ մեկտեղ Մարփլը համարվում է Ագաթա Քրիստիի ամենահայտնի հերոսներից։ Նա հանդիպում է գրողի 12 տարբեր նովելներում։ Նկարահանվել են բազմաթիվ ֆիլմեր այս նովելների հիման վրա։ Մարփլի դերը կատարել են 8-ից ավել տարբեր դերասանուհիներ։


== Նկարագիր ==
Ջեյն Մարփլը տարեց կին է, որը ապրում է Ագաթա Քրիստիի հորինած Սենթ Մերի Միդ (թարգմանաբար Սուրբ Մարիամի Մարգագետին) գյուղում։ Նրան բոլորը սիրում և հարգում են։ Նա երբևէ չի ամուսնացել և ապրում է միայնակ։ Նրա զարմիկը Ռայմոնդ Վեստն է։ Նա պրոֆեսսիոնալ դետեկտիվ չէ, բայց ունի շատ սուր մտածողություն և գտնում է բոլոր առեղծվածների բանալիները։ Ըստ Ագաթա Քրիստիի նկարագրության՝ նա փոքրիկ տիկին է, փարթամ չէ, ունի շատ բարակ ձայն և միշտ շյուղագործում է։ Միսս Մարփլը երբևէ չի աշխատել և ծերության օրոք ապրում է իր զարմիկի ֆինանսական օգնությամբ։ Բայց նա շատ զարգացած է և շատ լավ իմանում է մարդկային անատոմիան, որը որ նրան օգնում է շատ հանելուկների բացահայման մեջ։ Երիտասարդ ժամանակ ուսուցանել է շատ լավ դպրոցներում։ Նա չի սերում ազնվական տոհմից, բայց միշտ շփում է ունենում ազնվականների հետ և հարգված է նրանց շրջապատում։ Ըստ Քրիստիի նկարագրության, նա միշտ կրում է գլխարկ և հագնվում է շատ կոկիկ ու պարկեշտ ձևով։
Ագաթա Քրիստին վերջին անգամ Մարփլին հիշատակում է իր «Մոռացված սպանություն» նովելում, բայց նովելը հրատարակվել է գրվելուց շատ ուշ, քանի որ Քրիստին ձեռագրերը պահել էր գաղտնի պահարանում, և այն հայտնաբերվել է միայն նրա մահվանից հետո։


== Միսս Մարփլը նովելներում ==
Սպանություն փոխերեցի տանը (1930)
Դիակը գրադարանում (1942)
Մեկ մատով (1943)
Հայտարարված է սպանություն (1950)
Հայելիների օգնությամբ (1952)
Աշորայով լի Գրպան (1953)
16։50-ի գնացքը (1957)
Հայելին կջարդվի (1962)
Կարիբիան հանելուկ (1963)
«Բերթրամ» հյուրանոցում (1965)
Նեմեսիս (1971)
Մոռացված սպանություն (գրված մոտ 1940-ին և հրատարակված 1976-ին)


== Ծանոթագրություններ ==
1972-73 NBA մրցաշրջան

1972-73 NBA մրցաշրջան, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 27-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Նյու Յորք Նիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ հինգ խաղերի արդյունքում, «Նիքս»-ը հաղթել է «Լոս Անջելես Լեյքերս»-ին։
1972 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Լարյու Մարտինը։ Դրաֆթի ժամանակ 2-րդ համարի ներքո ընտրվել է Բոբ ՄըքԱդուն, իսկ 12-րդ համարի ներքո՝ Ջուլիուս Իրվինգը։


== Պարբերական առաջնություն ==


=== Ըստ դիվիզիոննների ===
Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս


=== Ըստ կոնֆերենցիաների ===


== Փլեյ Օֆֆ ==


== Ցուցանիշներով առաջնորդներ ==


== Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ ==
NBA ամենաթանկ խաղացող: Դեյվ Քոուենս, Բոստոն Սելտիքս
Եզրափակչի ամենաթանկ խաղացող: Ուիլիս Ռիդ, Նյու Յորք Նիքս
NBA տարվա սկսնակ: Բոբ ՄըքԱդու, Բուֆֆալո Բրեյվզ
Տարվա մարզիչ: Թոմ Հեյնսոն, Բոստոն Սելտիքս


== Աղբյուրներ ==
1972-73 NBA Season Summary Archived 2012-10-04 at the Wayback Machine.
Նախապատմական Իբերիա

Պիրենեյան թերակղզու նախապատմությունը սկսվում է հումանոիդի գալուց 1.2 միլիոն տարի առաջ և վերջանում Պունիական պատերազմներով, երբ մտավ պատմագրության ժամանակաշրջան։


== Հին և Միջին քարե դար ==
Մարդը բնակություն է հաստատել Պիրենեյան թերակղզում քարե դարից։ Հին քարե դարից շատ հետքեր են պահպանվել թերակղզում, որոնք վկայում են մարդու բնակության մասին։ Շատ ապացույցներ վկայում են, որ այստեղ առաջինը բնակություն է հաստատել Նեոանդերտալյան մարդը։ Ժամանակակից հումանոիդը բնակություն է հաստատել թերակղզում միջին և ուշ քարե դարում։ Հնէաբանական շատ մնացուկներ են գտնվել Ատապուերկա տեղամասում, որը հայտնի է իր բազում քարանձավներով։ Ամենահայտնի պեղումներից է Գրան Դոլինա քարանձավը, որտեղ 1994 թվականին գտնվել է չորս կմախք, որոնց հնությունը գնահատվում է 780 000-ից 1,2 միլիոն տարի։ Քարանձավում գտնվել են նաև շատ գործիքներ, որոնցով մորթել են կենդանիների կամ այլ հումանոիդների։ Այստեղ նաև գտնվել են կրակի հետքեր, որով եփել են ամենայն հավանականությամբ միսը։
Ատապուերկայում կա նաև Սիմա դե լոս Ուեսոս վայր, որտեղ հնէաբանները գտել են 30 հումանոիդների մնացորդներ, որոնք ունեն 400.000 տարվա վաղեմություն։ Մնացորդները դասվել են որպես Հոմո Հելդերբեգենսիս և հնարավոր է լինեն նեանդերթալյան մարդու նախնիները։ Այս վայրում ոչ մի գործիք չի գտնվել բացի քարե տաշվածքի, իսկ մնացած մնացորդները ավելի նոր ժամանակների են։
Մեր թվարկությունից մոտ 200.000 տարի առաջ, Ստորին պալեոլիթի ժամանակաշրջանում նեանդերթալյան մարդը առաջին անգամ մուտք գործեց Պիրենեյան թերակղզի։ Մեր թվարկությունից մոտ 70.000 տարի առաջ Միջին պալեոլիթի ժամանակահատվածում, վերջին սառցե դարում սկսվեց նեանդերթալյան Մուստիերյան մշակույթի հիմնադրումը։ Էսկուրալ քարանձավում գտնվել են ապացույցներ, որ մարդը սկսել է ակտիվանալ Միջին Պալեոլիթ ժամանակաշրջանից, որը ունի 50.000 տարվա վաղեմություն։ Մեր թվարկությունից մոտ 35.000 տարի առաջ Վերին պալեոլիթ ժամանակաշրջանում սկսվեց Շատելպերոնական մշակույթի ժամանակաշրջանը։ Սկսվելով Հարավային Ֆրանսիային մշակույթը տարածվեց Պիրենեյան թերակղզու հյուսիսային մաս։ Այս մշակույթը մնաց մինչև մեր թվարկությունից մոտ 28.000 տարի առաջ, երբ նեանդերթալյան մարդը վերացավ, նրա վերջին մնացուկները հայտնաբերվել են Ջիբրալթարում.:
Կարլ Գուտե Յանսկի

Կարլ Գուտե Յանսկի (անգլ.՝ Karl Guthe Jansky, հոկտեմբերի 22, 1905(1905-10-22)[…], Նորման, Օկլահոմա, ԱՄՆ - փետրվարի 14, 1950(1950-02-14), Ռեդ Բենք, Մոնմաութ շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս և ռադիոինժեներ, ռադիոաստղագիտության հիմնադիր։


== Կյանք և գործունեություն ==
1927 թվականին ավարտել է Վինսկոնսինի համալսարանը, այնուհետև դասավանդել է նույն համալսարանում։
1928 թվականից աշխատել է Բելլ ընկերության լաբորատորիաներում որպես ինժեներ։
1932 թվականին բացահայտել է տիեզերական ռադիոճառագայթումը։ Բելլ ընկերության Հեմստեդյան հրաձգարանում ուսումնասիրելով մթնոլորտային ռադիոխանգարումներ ալիքների դեմետրային միջակայքում (14 մ)՝ հայտնաբերել է անհայտ ծագման անընդհատ ռադիոաղմուկ, որի աղբյուրը նա 1933 թվականի ապրիլին նույնացրել է «Ծիր Կաթինի» հետ։
1933 թվականի մայիսին «Նյու Յորք Թայմս»-ում հրապարակել է հոդված, որում նշել է, որ աստղային աղմուկն առավել ինտենսիվ է, երբ ալեհավաքն ուղղվում է դեպի Ծիր Կաթինի կենտրոնական մասը։ Յանսկիի աշխատանքները ոչ մի արձագանք չեն գտել ոչ ռադիոինժեներների, ոչ էլ աստղագետների շրջանում, և 1938 թվականին նա դադարեցրել է հետազոտությունը՝ կապված տիեզերական ռադիոճառագայթման հետ։ Շարունակել է ուսումնասիրել Երկրի մթնոլորտում ռադիոխանգարումները և ռադիոալիքների տարածմումը, ինչպես նաև  միկրոալիքային ռադիոսարքավորումների մշակմամբ։
Կարլ Յանսկին մահացել է 44 տարեկան հասակում սրտային անբավարարությունից։


== Հիշատակ ==
1966 թվականից շնորհվում է Կարլ Յանսկու պատվավոր դասախոսություն։ Նրա պատվին են անվանել ճառագայթման հոսքի սպեկտրային խտության չափման ոչ համակարգային միավորը՝ Յանսկի և խառնարան լուսնի վրա, ինչպես նաև 1932 Յանսկի աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Колчинский И. Г., Корсунь А. А., Родригес М. Г Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп.. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с.
Пози Дж. Л., Брейсуэлл Р. Н. Радиоастрономия. — М.: Иностранная  литература, 1958.
Струве О., Зебергс В. Астрономия XX века. — М.: Мир, 1968.


== Արտաքին հղումներ ==
F. Ghigo (2006-02-07)։ «Karl Jansky and the Discovery of Cosmic Radio Waves»։ National Radio Astronomy Observatory։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-08-31-ին։ Վերցված է 2006-08-24
Յաչենկա (գետ)

Յաչենկա (ռուս.՝ Яченка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օկա գետի ափին՝ 1112 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 31 կմ է, ավազանի տարածքը 238 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օկա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100512110000021657
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110002165
Ավազանի կոդը - 09.01.01.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դավիթ Հովհաննես

Դավիթ Հովհաննես (Դավիթ Հրաչյայի Հովհաննիսյան, փետրվարի 17, 1945(1945-02-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 19, 2016(2016-07-19), Երևան, Հայաստան), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ Հայաստանի պետական մրցանակի դափնեկիր («Նոր քրոնիկոն», 2007 թվական), ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2010), ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ։
Բանաստեղծ Հրաչյա Հովհաննիսյանի որդին է, դերասանուհի Թամար Հովհաննիսյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
1962 թվականին ավարտել է Կրուպսկայայի անվան միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև՝ Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Հայաստանի պարբերական մամուլում, «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում, անտիկ և արտասահմանյան գրականության պատմություն է դասախոսել Հայաստանի մի շարք բուհերում։ 1975 թվականից Հայաստանի Գրողների միության անդամ։ 1980-1990 թվականներին հայկական հեռուստատեսության առաջին ալիքով (ընդ որում՝ հիմնականում ուղիղ եթերով) վարել է «Նորք» ամենամսյա գրական հանդեսը։ 2006-2008 թվականներին Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում վարել է «Կես ժամ Դավիթ Հովհաննեսի հետ» շաբաթական հաղորդաշարը։
Եղել է «Արևիկ» հրատարակչության տնօրենների խորհրդի նախագահը, 1999-2003 թվականներին՝ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2-րդ գումարման պատգամավոր։
Գրել սկսել է վաղ պատանեկան տարիքից, 1965 թվականից տպագրվել է։ Հեղինակել է շուրջ 25 բանաստեղծական, մանկական և թարգմանական ժողովածուներ, հրապարակախոսական և քննադատական հոդվածներ, էսսեներ, ռադիոպիես (ռուսերեն), թարգմանական գրքեր (ռուսերենից և անգլերենից)։ Հայտնի են «Մեզանից հետո ուժեղ ու հաղթանդամ», «Քաղաքային ձմեռ», «Հավերժական հայը» և այլ բանաստեղծություններ։
Թարգմանել է աֆրո-ասիական, մերձբալթյան, ռուս, ուկրաինացի, ամերիկյան դասական բանաստեղծներից։ Ռուսերենով և անգլերենով թարգմանաբար լույս են տեսել նրա բանաստեղծական երեք ժողովածուները, ծավալուն շարքերով մշտապես ներկայացվել է հայ պոեզիայի օտարալեզու անթոլոգիաներում։


== Քաղաքական հայացքները ==
2016 թ․ տրված հարցազրույցում ասել է, որ խաղաղության մասին կարել է բանակցել ադեկվատ երկրի իշխանության հետ, իսկ «Ադրբեջանի իշխանությունն ադեկվատ չէ։ Խաղաղությունը պետք է պարտադրել, իսկ մենք կարող ենք դա պարտադրել հաղթական պատերազմով»։


== Երկերի մատենագիտություն ==
Երգերի պսակ (բանաստեղծություններ, պոեմ), Երևան, 1974, 92 էջ։
Անցյալ կորուսյալ, Երևան, 1979, 156 էջ։
Նոր կյանք, Երևան, 1983, 200 էջ։
Տագնապներ, Երևան, 1986, 168 էջ։
Մայր Հայաստան, Երևան, 1988, 200 էջ։
Աղետի գոտի, Երևան, 1989, 203 էջ։
Քրոնիկոն, Երևան, 1996, 232 էջ։
Requiem aeternam (պոեմ Չարենցի հիշատակին), Երևան, 1997, 127 էջ։
Նոր քրոնիկոն, Երևան, 2007, 463 էջ։
Տագնապներ (I–XXIV), Երևան, 2012, 720 էջ։
Իմ առաջին գիրքը, ինչպես որ պիտի լիներ (1964–1969), Երևան, 2013, 272 էջ։
Նոր տագնապներ (XXV–XXXI), Երևան, 2014, 248 էջ։
Բանաստեղծություններ (1964–2015), Երևան, 2015, 784 էջ։
Անտիպ (1967–2007), Երևան, 2015, 252 էջ։


== Մամուլ ==
Բանաստեղծություններ (Մի հին երգ; «Այսօր ես նորից հեքիաթ լսեցի...»): «Գարուն», 1967, № 2, էջ 9։


== Գրականություն ==
Հայկ Խաչատրյան, Գրական տեղեկատու, Երևան, 1986, էջ 307-308։
Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հատ. 3, Երևան, 1999, էջ 378։
Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատ. 1, Երևան, 2005։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դավիթ Հովհաննես, Բանաստեղծություններ
Նոր Աստղաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Նոր Աստղաբերդ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 3 հուշարձան (1 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Օրիստանո (գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օրիստանո (այլ կիրառումներ)Օրիստանո (իտալերեն՝ Provincia di Oristano, սարդ.՝ Provìntzia de Aristanis) գավառ Իտալիայում, Սարդինիա մարզում։ Գավառի տարածքը- 3040 կմ², բնակչության թիվը-168270 մարդ։
Գավառի մայրաքաղաքը հանդիսանում է Օրիստանո քաղաքը։


== Հիմնական քաղաքները ==
Ամենամեծ թվով բնակիչների քանակը քաղաքում

Օրիստանո — 32.618 բնակիչներ.
Տերալբա — 10.346 բնակիչներ.
Կաբրաս — 9.041 բնակիչ.
Բոզա — 8.081 բնակիչ.
Մարուբիու — 5.049 բնակիչներ.
Սանտա Ջուստա — 4.801 բնակիչ.
Գիլարցա — 4.723 բնակիչներ.
Մոգորո — 4.585 բնակիչներ.
Արբորեա — 3.976 բնակիչներ.
Սամուգեո — 3.322 բնակիչներ.
Ուրաս (Իտալիա) — 3.031 բնակիչ.
Կուլիերի — 3.028 բնակիչներ.
Աբասանտա — 2.883 բնակիչ.
Սան Նիկոլո դ’Արչիդանո — 2.880 բնակիչներ.
Սանտու Լուսուրջու — 2.530 բնակիչներ.
Սան Վերո Միլիս — 2.521 բնակիչ.
Սոլարուսա — 2.509 բնակիչներ.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Դարբասի գետ

Դարբասի գետ, Արբաշգետ գետակ Արաքսի ավազանում, Որոտանի վտակ Լորձորի աջակողմյան օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռնաշղթայի լանջերից և Շենաթաղին է միանում Լեռնաշեն գյուղի մոտ։ Երկարությունը մոտ 10 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քաոսս Ունանկ

Քաոսս Ունանկ, սառնորակ (7, 39 °C) աղբյուրների խումբ Հայաստանի Կոտայքի մարզում՝ Հատիս հրաբխային լեռնազանգվածի հարավային ստորոտին' Ակունք և Կաթնաղբյուր գետերի միջև։
Քաոսս Ունանկ աղբյուրները (ընդհանուր ելքերը' մոտ 1450 լ/վ) դասվում են խմելու բարձրորակ ջրերի շարքը։ Ջրհավաք ավազանը Գեղամա լեռնավահանի արևմտյան լանջն է։ Ջրերն օգտագործվում են Երևանի ջրամատակարարման համար։
Իվանովոյի շրջան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իվանովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Իվանովոյի շրջան (ռուս.՝ Ивановский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Իվանովոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Իվանովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1080 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 63394 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 58,7 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Դանիել Աղթամարցի

Դանիել Աղթամարցի (անհայտ - անհայտ), XV դարի հայ գրիչ և մանրանկարիչ։ Ապրել և ստեղծագործել է Աղթամարում։ Աշակերտել է հորեղբորը՝ Զաքարիա նկարչին։ Դանիելի ընդօրինակած կամ պատկերազարդած մեզ հայտնի ձեռագրերն են՝ 1403-ի «Ավետարան»-ը, 1404-ի «Մաշտոց»-ը, 1409-ի «Ճառընտիր»-ը, 1412-ի «Ճաշոց»-ը, 1433-ի և 1436-ի ավետարանները (բոլորն էլ՝ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռ․ №№ 4923, 4787, 994, 9093,4963, 5543) ու Վրաստանի ձեռագրերի ազգային կենտրոնում (Թբիլիսի) պահվող 1426-ի «Ավետարան»-ը (ձեռ․№ 23)։ Դանիելը շարունակել է Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի ավանդները։ Նա ևայ մանրանկարչության «ժողովրդական ուղղության» ներկայացուցիչներից է։


== Ծանոթագրություններ ==
Տատյանա Լեոնտևա

Տատյանա Վասիլևնա Լեոնտևա (ռուս.՝ Татьяна Васильевна Леонтьева, ապրիլի 2, 1984(1984-04-02), Տյումեն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ),  ռուս ժամանակակից բանաստեղծուհի։


== Կենսագրություն ==
Տատյանա Լեոնտևան ծնվել է 1984 թվականին, Տյումենում։ Մանկությունն ու պատանեկությունն անցկացրել է Տոմսկում։ Հետո մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ։ 2012 թվականին ավարտել է Տեխնոլոգիական և դիզայնի համալսարանի Հյուսիսարևմտյան տպագրության ինստիտուտը։ Հրատարակչությունում աշխատել  է որպես խմբագիր։ Բնակվում է Մոսկվայում։ Տպագրվել է «Медведь», «Октябрь», «Кольцо А» և այլ ամսագրերում։ 
Ռուսաստանի, ԱՊՀ երկրների և արտերկրի երիտասարդ գրողների XIV և XV միջազգային ֆորումների, Գրողների միության երիտասարդ գրողների սեմինարի մասնակից։  
2016 թվականին Լեոնտևան իր նորամուտը նշել է «Մեկ ու կես կիլոգրամ աղ» վեպով, որը  փորձագիտական խորհրդի կողմից արժանացել է  «Лицей» մրցանակի։ 


== Քննադատություն ==


== Մատենագիտություն ==
Полтора килограмма соли. 2016.


=== Ժողովածու ===
Татьяна Леонтьева «По ту сторону экрана». Сборник рассказов. Издательство «Скифия», 2016


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
2016 - «Неизвестный Петербург» գրական մրցույթի արծաթե մեդալակիր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Татьяна Леонтьева в «Журнальном зале».
Проза Татьяны Леонтьевой в журнале «Медведь» Archived 2021-01-24 at the Wayback Machine.
Интервью с писательницей на портале «Эксперимент»
Интервью Татьяны Леонтьевой в Охтинском пресс-центре
Տափաստանային կատու

Տափաստանային կատու (լատ.՝ Felis silvestris lybica), վայրի անտառային կատվի ենթատեսակ։
Այս ենթատեսակը առաջացել է մոտ 130.000 տարի առաջ. սրանցից 5-ից մոտ 10.000 տարի առաջ ծագել են տնային կատուները։
Տափաստանային կատուն հանդիպում է Աֆրիկայի տափաստանային շրջաններում, Առաջավոր, Միջին և Կենտրոնական Ասիայում, Հյուսիսային Հնդկաստանում, Անդրկովկասում և Ղազախստանում։
Ռոմանիզացիա

Ռոմանիզացիա կամ ռոմանականացում, ոչ լատինատառ գրերի փոխանցումը ընդլայնված լատինական այբուբենի միջոցով՝ Դիակրիտիկ նշանների և տառակապակցությունների օգտագործմամբ։ Գրադարձության տարատեսակներից մեկն է։


== Հայկական այբուբենի ռոմանիզացիա ==


== Տես նաև ==
Տրանսլիտ
Տրանսլիտերացիա
SMS լեզու


== Արտաքին հղումներ ==
Armenian romanization table
(4158) Սանտինի

(4158) Սանտինի (անգլ.՝ Santini), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 28-ին Սան Վիտորե աստղադիտարանի կողմից Բոլոնիայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,410226 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,3506 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4698 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2300,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,156505 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4158) Սանտինի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հեյզե-Լեյնդե

Հեյզե-Լեյնդե (հոլ.՝ Heeze-Leende ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 103,93 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.285 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.600 եվրո է։
Ռոջեր Ալթունյան

Ռոջեր Էդվարդ Քոլլինգվուդ Ալթունյան (անգլ.՝ Roger Edward Collingwood Altounyan, 1922[…] - 1987[…]), անգլո-հայ բժիշկ և դեղագետ, որը նատրիումի քրոմոգլիկատի՝ որպես բրոնխիալ ասթմայի դեղամիջոց օգտագործման նախաձեռնողն էր։ Նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Միացյալ Թագավորություն, որտեղ նա սովորեց բժշկություն և սկսեց իր հետազոտությունները։


== Կարիերա ==


=== Դեղաբանական հետազոտություն ===
Սկսելով խելայից՝ ասթմայի ավանդական միջոցներից, Ալթունյանը 1965 թվականին հայտնաբերեց, որ խելայի ակտիվ բաղադրիչը հենց խելինն է։ Նա ի վերջո ստեղծեց ավելի անվտանգ քիմիական նյութեր՝ հիմնված խելինի՝ նատրիումի քրոմոգլիկատի վրա։ Այն հետագայում վաճառվեց «Fisons Pharmaceuticals»-ի կողմից, որի սկիզբը դրեց Ռոն-Պուլենս Ռորերը, որն իր հերթին ձեռք բերեց Սանոֆի-ավետիսը։ Նատրիումի քրոմոգլիկատը տեսականորեն օգտագործված մաստախցի բջիջների ստաբիլիզատորներն էին։ Մաստախցը առանցքային դեր է խաղում ալերգիկ և ասթմատիկ բորբոքման գործընթացում։ Մաստախցի բջիջները պարունակում են հզոր բորբոքային միջնորդներ, որոնցից ազատվելուց հետո հանգեցնում են օդուղիների բորբոքման և բրոնխի խցանման։ Նատրիումի քրոմոգիկատը կայունացնում է մաստախցը՝ դրանով իսկ կանխելով միջնորդների ազատումը։
Ամբիքրոմիլ (Պրոբիքրոմի) նշանը նույնպես ունի իր անունը, որը գտնվում է Լայստերշորում, Լայքերթերշիրում։ Սա Բենզոդիպիրան կառուցվածք ունի։


=== Պատերազմական ծառայություն ===
1941 թվականին Ալթունյանը միացավ Ռազմական օդուժին և դարձավ թռիչքի հրահանգիչ։ Նրան համարվել են օդաչուների «բացառիկ» հրահանգիչ, իսկ 1943 թվականին ընդունեցին թռիչքի հրահանգիչների դպրոցի աշխատակազմ։ Նրան շնորհվել է օդուժի խաչ՝ գիշերային թռիչքի ժամանակ նոր տեխնիկա մշակելու համար։ Ըստ նրա, թռիչքի փորձը ոգեշնչում է «սպինհալերը», շարժիչով աշխատող սարքը, որը նատրիումի քրոմոգլիկատը մղում է թոքերը խորքը։


== «Ծիծեռնակներ և Ամազոններ» ==
Մանկության տարիներին Ալթունյանները այցելեցին իրենց բրիտանացի տատին ու պապին (նրա պապը Վ. Գ. Քոլինգվուդն էր) Լճային երկրամասում, որտեղ նրանք հանդիպեցին գրող Արթուր Ռենսոմին։ Ռենսոմը Ալթունյանի և իր չորս քույրերից երեքի պատվին անվանեց իր հանրահայտ գրքը՝ «Ծիծեռնակներ և Ամազոններ», Ռոջերը դարձավ Ռոջեր Ուոլքեր՝ նավի տղա։ Ռենսոմը հետագայում եկավ և մնաց ընտանիքի հետ Հալեպում ու նրանց մի փոքրիկ նավակ նվիրեց, այնուհետև այնտեղ գրեց Փիթեր Դաքի մեծ մասը։


== Ծանոթագրություններ ==
(977) Ֆիլիպա

(977) Ֆիլիպա (անգլ.՝ Philippa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1922 թվականի ապրիլի 6-ին Վենիամին Ժեխովսկու կողմից Ալժիրում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,114384 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0246 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2042 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ֆիլիպա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 2,082 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2007,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179327 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,2° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։
դուք կարող եք խմբագրել տեսանյութը kinemaster mod apk


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(977) Ֆիլիպա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կոտովկա (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)

Կոտովկա (ռուս.՝ Котовка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արտագետ

Արտագետ (նախկինում՝ Բոյախչի), գետ Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Փամբակի լեռներից և Հարթագյուղի մոտ աջից միախառնվում Փամբակին։ Պատկանում է Կուրի ավազանին։ Երկարությունը 7 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրովսկոե (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊետրովսկոեՊետրովսկոե (ռուս.՝ Петровское), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)