Եկատերինա Վասիլևա (դերասանուհի, 1945)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Եկատերինա Վասիլևա (այլ կիրառումներ)Եկատերինա Սերգեևնա Վասիլևա (ռուս.՝ Екатерина Сергеевна Васильева, օգոստոսի 15, 1945(1945-08-15)[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), թատրոնի, կինոյի և կրկնօրինակման ռուս դերասանուհի, մոնտաժող։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1986)։


== Կենսագրություն ==
Եկատերինա Վասիլևան ծնվել է 1945 թվականի օգոստոսի 15-ին Մոսկվայում, բանաստեղծ Սերգեյ Վասիլևի (1911-1975) և Կամավորական բանակի սպա (մարկովեց) Վիտալի Մակարենկոյի (1895-1983) դուստր Օլիմպիադա Մակարենկոյի (1920-2001) ընտանիքում, որը Ռուսաստանից կամավորների նահանջից հետո որպես խորթ դուստր դաստիարակվել է նրա եղբոր՝ խորհրդային մանկավարժ Անտոն Սեմյոնովիչ Մակարենկոյի մոտ։ Եկատերինայի ավագ քույրը՝ Գալինա Վասիլևան նույնպես եղել է դերասանուհի և նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում։
1962 թվականին Եկատերինա Վասիլևան ընդունվել է ՎԳԻԿ (Վ. Բելոկուրովի արվեստանոց), 1967 թվականին ավարտել է այն և անմիջապես ընդունվել Մոսկվայի Մ. Երմոլովայի անվան դրամատիկական թատրոնի թատերախումբ, որի կազմում աշխատել է մինչև 1970 թվականը։
Եկատերինա Վասիլևան իր առաջին ֆիլմում նկարահանվել է ուսանողական տարիներին՝ կատարելով փոքր դեր «Վաղվա փողոցում» (ռուս.՝ «На завтрашней улице», 1965) ֆիլմում։
Ինստիտուտն ավարտելուց հետո Եկատերինա Վասիլևան կատարել է իր առաջին գլխավոր դերերը կինոյում՝ նկարահանվելով «Զինվորը և թագուհին», «Ադամ և Խեվա» ֆիլմերում։ Առաջին իսկ դերերում դերասանուհին ցույց է տվել իր ընդունակությունը՝ կերպարին տալու սուր, գրոտեսկային մեկնաբանություն։ Իր վարպետության շնորհիվ նա կարողացել է կատարել ինչպես կատակերգական, այնպես էլ դրամատիկական դերեր։
1970 թվականին Եկատերինա Վասիլևան տեղափոխվել է «Սովրեմեննիկ» թատրոն, որի բեմում խաղացել է մինչև 1973 թվականը, երբ տեղափոխվել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոն, որտեղ աշխատել է մինչև 1987 թվականը։
1993 թվականին դերասանուհին որոշել է թողնել և՛ բեմը, և՛ կինեմատոգրաֆիան ու դարձել է Տոլգայի վանքի վանականուհի։ Ավելի ուշ հայտնի է դարձել, որ նա ծառայում է Մոսկվայի Աստծո գերիմաստության Սոֆիայի տաճարում որպես գանձապետ։ Եկատերինա Սերգեևնայի հոգևոր ուսուցիչը դարձել է հայր Վլադիմիր Վոլգինը։
1996 թվականին Վասիլևան վերադարձել է կինեմատոգրաֆիա՝ «Մարգո թագուհի» և «Կոմս դե Մոնսորո» հեռուստասերիալներում կատարելով թագուհի Եկատերինա Մեդիչիի դերը, իսկ հաջորդ տարի նկարահանվել է Վալերի Պրիյոմիխովի «Ով, եթե ոչ մենք» ֆիլմում, ինչից հետ շարունակել է ակտիվորեն նկարահանվել։ Կրոնական կյանքին նվիրվելուց հետո դերասանուհին ավելի ընտրողաբար է վերաբերվում դերերի ընտրությանը։ Նոր ֆիլմում նկարահանվելու թույլտվությունը նա միշտ հարցնում է իր հոգևոր հորը։


== Անձնական կյանք ==
Եղել է ռեժիսոր Սերգեյ Սոլովյովի, ապա դրամատուրգ Միխայիլ Ռոշչինի կինը։
Որդին՝ Դմիտրի Ռոշչինը (ծնվ․՝ 1973), ավարտել է ՎԳԻԿ-ը, հետագայում դարձել է վանական, Սուրբ Նիոլայի տաճարի վանահայր (նրա կինը՝ Լյուբովը, հայտնի քանդակագործ և հասարակական գործիչ Վյաչեսլավ Կլիկովի դուստրն է)։ Ունի յոթ երեխա՝ Պրասկովյա, Ֆեոդոր, Ագաֆյա, Սերաֆիմ, Դմիտրի, Աֆանասի և Իվան, և արտամուսնական կապից ծնված մեկ որդի՝ Արսենին (ծնվ.՝ 20 հուլիսի, 1993 թվականի) դերասանուհի Ելենա Կորիկովայից, որի հետ չի շփվում։
Եկատերինա Վասիլևան դերասան Վլադիսլավ Գալկինի կնքամայրն է։


== Արվեստ ==


=== Ֆիլմագրություն ===


=== Մասնակցություն վավերագրական ֆիլմերի ===
2005 – Անտոն Մակարենկոյի ընտանեկան գաղտնիքը (ռուս.՝ Семейная тайна Антона Макаренко, վավերագրական ֆիլմ, սցենարը գրել է Ելենա Ճավճավաձեն Անտոն Վասիլևի մասնակցությամբ, ռեժիսոր՝ Գալինա Օգուրնայա), ֆիլմ-կենսագրություն։ Ֆիլմը պատմում է հայտնի խորհրդային մանկավարժ և գրող Անտոն Մակարենկոյի կենսագրության անհայտ փաստերի մասին։ Դերասանուհի Եկատերինա Վասիլևան և ռեժիսոր Անտոն Վասիլևը՝ Անտոն Մակարենկոյի հարազատ եղբոր՝ Վիտալի Մակարենկոյի թոռնուհին և թոռը, ֆիլմում բացահայտում են Մակարենկոյի  անձնական դրամայի և եղբոր հետ նրա նամակագրության մանրամասները։
2009 – Անսպառ աղբյուր. Սուրբ Ուսպենսկի Պսկովո-Պեչերսկի վանք (ռուս.՝ Неисчерпаемый источниче. Свято-Успенский Псково-Печерский монастырь, վավերագրական ֆիլմ) – Եկատերինա Վասիլևան կարդում է կադրից դուրս տեքստը։ Ֆիլմը նվիրված է արքիմանդրիտ Իոհանի (Կրեստյանկին) հիշատակին։ Պսկովո-Պեչերսկի վանքը միակ վանքն է, որը չի փակվել նույնիսկ ամենադժվար ժամանակներում։ Զանգերը հնչում են հատուկ ձևով, վանքն ազդարարում է Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի մասին։ Ֆիլմը ներկայացնում վանքի ժամանակակից կյանքը, բազմաթիվ մարդիկ մեր ժամանակներում մտնում են վանք՝ վանքի սրբությունները երկրպագելու համար։
2010 – Եկատերինա Վասիլևա։ Ստվերից դեպի լույս թռչելով (ռուս.՝ Екатерина Васильева. Из тени в свет перелетая, ռեժիսոր Նատալյա Կուզնեցովայի վավերագրական կենսագրական ֆիլմը, Առաջին ալիք, ֆիլմ-կենսագրություն, որը պատմում է դերասանուհու կյանքի և ստեղծագործության մասին  և նվիրված է նրա 65-ամյա հոբելյանին։


== Ճանաչում ==


=== Պետական պարգևներ և կոչումներ ===
1972 – Դաղստանի ԻԽՍՀ վաստակավոր արտիստուհի
1981 – ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ
31 դեկտեմբերի, 1986 – ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ
8 սեպտեմբերի, 2010 – Պատվո շքանշան – հայրենական մշակույթի ու արվեստի զարգացման գործում ունեցած վաստակի, երկարամյա բեղմնավոր գործունեության համար


=== Հանրային պարգևներ և կոչումներ ===
1994 – Մոսկվայի «Բյուրեղապակյա Տուրանդոտ» բարձրագույն թատերական մրցանակի դափնեկիր «Կնոջ լավագույն դերակատարում» անվանակարգում գերմանացի ռեժիսոր Պետեր Շտայնի «Օրեստեա» ներկայացման մեջ Կլիտեմնեստրայի դերի համար, Ռուսական բանակի թատրոն, Մոսկվա (Թատերական միությունների միջազգային կոնֆեդերացիայի բացառիկ նախագիծ)։
2001 – «Համաստեղություն» XII կինոփառատոնի մրցանակ «Կնոջ լավագույն դերակատարում» անվանակարգում Օլեգ Յանկովսկու «Արի ինձ տեսնելու» (ռուս.՝ «Приходи на меня посмотреть») մելոդրամայում Սոֆյա Իվանովնայի դերի համար։
2009 – «Տարվա լավագույն դերասանուհի» կոչում «Ռուսական արտերկիր» (ռուս.՝ «Русское зарубежье») III միջազգային կինոփառատոնում (Մոսկվա) «Կրոմով» պատմական դրամայում կատարած դերի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Եկատերինա Վասիլևա (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Екатерина Васильева: «Привяжите себя к Богу» // radonezh.ru, 5.04.2011
ВИДЕО. Документальный фильм «Неисчерпаемый источниче. Свято-Успенский Псково-Печерский монастырь» (2010 год) = https://web.archive.org/web/20141202023044/http://pravoslavie.kinoup.biz/film/svjatyni/124-neischerpaemyy-istochniche.html
Сегодня вечером. Екатерина Васильева. Выпуск от 11.02.2017