Լիան Զիմբլեր

Լիան Զիմբլեր (մայիսի 31, 1892(1892-05-31), Պրշերով - նոյեմբերի 11, 1987(1987-11-11), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), համարվում է եվրոպացի առաջին կին ճարտարապետը, ով ստացել է գիտական աստիճան, չնայած այն բանին, որ նրան նախորդել  է ֆին ճարտարապետ Իդա Կատարինա Հորնբուրգը։ Վիեննայում բիզնեսի ոլորտում  հաջողությունների հասնելով՝ 1938 թվականին  տեղափոխվել է  ԱՄՆ, որտեղ հմտացել է ինտերիերի դիզայնի ոլորտում։


== Կենսագրություն ==
Զիմբլերը նախ սովորել է  գծագրություն, այնուհետև՝  Կիրառական արվեստի համալսարանում (Վիեննա)։ Սովորելու հետ մեկտեղ աշխատել է Էմիլի Ֆլոգի սրահում որպես նկարազարդող և դիզայներ։ 1916 թվականին ամուսնացել է իրավաբան Օտտո Զիմբլերի հետ և ունեցել մեկ դուստր (Եվա)։ Նույն տարում աշխատանքի է անցել Վիեննայի Bamberger կահույքի գործարանում։ Մինչ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը, Զիմբլերը  համագործակցել է Վիեննայի Rosenberger դիզայնի ստուդիայի հետ։ 1920 թվականի սկզբներին, նա հիմնադրեց սեփական ընկերությունը, որը մասնագիտացված էր  ձևափոխման, վերանորոգման և ներքին հարդարման աշխատանքների ոլորտում։ Մինչ 1928 թվականը, հաջողված բիզնեսի արդյունքում, Զիմբերը կարողացավ բացել երկրորդ ստուդիան Պրահայում, որը ղեկավարում էր նրա գործընկեր Էնի Հերնհայզերը։ Նա նաև սկսեց դասախոսել Վիեննայում՝ միաժամանակ նախաձեռնելով գործունյա կանանց շահերը պաշտպանող մի շարք միջոցառումներ։ Նա հայտնի դարձավ իր նախագծած  մեկ սենյականոց բնակարաններով և ստուդիաներով, որոնք մեծ պահանջարկ առաջացրին շուկայում։ Վիեննայի ուշագրավ ծրագրերերից  էին Սիլբերգասե քաղաքում գտնվող առանձնատունը, Եֆրուս բանկի վերանորոգման  և ինտերիերի  նախագծերը և այլն։ Նա նաև աշխատել է որպես Միջազգային բնակարանային ընկերության ավստրիական խորհրդի նախագահ և դասախոսություններ անցկացրել  բնակարանների  սոցիոլոգիական և գեղարվեստական ​​նշանակության  վերաբերյալ։
1938 թ․ փետրվարին, Զիմբերը դարձավ Ավստրիայում առաջին կինը, ով ստացել է քաղաքացիական ճարտարապետի լիցենզիա։ Շատ կարճ ժամանակ անց, շնորհիվ Օտտո Զիմբլերի ազդեցիկ շփումների, ընտանիքը կարողացավ մեկնել Նիդեռլանդներ և Լոնդոն ՝ նախքան մարտ ամսի գերմանական Anschluss-ը։ Այդ աշնանը նրանք կարողացան արտագաղթել Միացյալ Նահանգներ։ Փիլիսոփա Հայնրիխ Գոմպերցի կնոջ ՝ Ադա Գոմպերցի ներգրավվածության շնորհիվ, Զիմբլերը այնուհետև բնակություն հաստատեց Լոս Անջելեսում, որտեղ աշխատել է Անիտա Տորի գրասենյակում  որպես դիզայներ։ 1941 թ․դժբախտ պատահարի հետևանքով նրա ամուսնու մահից  և Անիտա Տորի վախճանից հետո, Զիմբլերը  ստանձնեց ձեռնարկության կառավարումը՝ կրկին կենտրոնանալով փոխակերպման և ձևավորման նախագծերի վրա։ Նա նաև նախագծել է մի շարք նոր շենքեր և պարբերաբար մասնակցել ցուցահանդեսների։ Զիմբլերը հաճախ դասախոսություններ էր կարդում, իսկ նրա՝ ինտերիերի դիզայնի վերաբերյալ ճարտարապետության և դիզայնի պարբերականները լույս էին տեսնում նաև« Լոս Անջելես Թայմս »թերթերի համարներում։ Նրա դուստրը՝ Եվան, որը նրան միացավ որպես օգնական, 1958 թվականին դարձավ նրա գործընկերը։  Երբ  Զիմբլերը 86 տարեկան էր  նրա առողջական վիճակը վատթարացավ ինսուլտի պատճառով, սակայն շարունակեց աշխատել մինչև 90 տարեկանը։ Նա մահացավ Լոս Անջելեսում 1987-ի նոյեմբերին 95 տարեկան հասակում։
Զիմբլերը եղել է Ինտերիեր Դիզայներների Ամերիկյան իսնտիտուտի  և Ճարտարապետ  կանանց ասոցիացիայի անդամ։


== Նախագծեր ==
(Մի մասը)

Գնադենվալդի տուն, 1934-1938
Տոչ նստավայրը, Սանտա Մոնիկա,  1941
Պանզերի նստավայրը, Բևեռլի Հիլզ, 1942
Բոսվելի նստավայր, Լոս Անջելես, 1944
Դալլբերգի նստավայրը, Բևեռլի Հիլզ, 1945
Խնամատար ննջասենյակ և բաղնիք, Բևեռլի Հիլզ, 1950
Բարբասի նստավայրը,  Բևեռլի Հիլզ, 1951
Դոկտոր Բրոդիի նստավայրը, Բևեռլի Հիլզ, 1952
Մուր նստավայր, Լոս Անջելես, 1955
Ստյուարտի նստավայր,  Բևեռլի Հիլզ,  1955
Ֆելդմանի խոհանոց, Լոս Անջելես, 1956
Շվարցի նստավայրը, Կամարիլո,  1956-1957
Հյուսբերի նստավայր, Լոս Անջելես, 1959-1960
Elliot Evans ընկերության ընդունելությունների սենյակ, 1960
Candianides նստավայր, ձեռնարկություն, 1961
Սիլվերբերգի բնակարան, Լոս Անջելես,  1962
Բարասի նստավայրը, Լոս Անջելես, 1960-1965, 1975
Էնգելմանի նստավայր, Լոս Անջելես, 1965
Լևիի նստավայրը, Լոս Անջելես, 1965
Վասերմանի նստավայր (ճեմասրահ), Լոս Անջելես, 1968
Վերամշակված տուն, Բևեռլի Հիլզ,  1974


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Zacek, Patricia: Frauen in Der Technik Von 1900 Bis 2000, Vienna, ARGE Architektinnen und Ingenieurkonsulentinnen, 1999.


== Արտաքին հղումներ ==
Liane Zimbler in Architektenlexicon includes a full list of her works in Austria and in the United States.