armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Համադաշնություն

Համադաշնություն (լատ.՝ confederate), միջպետական միություն, որի անդամ յուրաքանչյուր պետություն պահպանում է իր անկախությունը, ինքնիշխանությունը և ունի իշխանության սեփական մարմինները։ Համադաշնությունը, որպես կանոն, չի ունենում ընդհանուր սահմանադրություն և միասնական քաղաքացիություն։ Քաղաքական, ռազմական և տնտեսական նպատակների հասնելու համար ստեղծվում են միացյալ համակարգող մարմիններ։ Համադաշնությունները կարող են վերածվել դաշնության (ֆեդերացիա) կամ լուծարվել։
Սուվերեն պետությունների որևէ ընդհանուր նպատակ հետապնդող քաղաքական, ռազմական այս միությունը ստեղծում է կենտրոնական մարմիններ, որոնք ունեն մասնակից պետություններից ստանձնած որոշակի լիազորություններ։ Որպես կանոն, այդ մարմինները մասնակից պետությունների նկատմամբ իշխանություն չունեն։ Նրանց որոշումները կենսագործվում են միայն մասնակից պետության իրավասու մարմինների համաձայնությամբ։ Կոնֆեդերացիայի ֆինանսական միջոցներն առաջանում են անդամ պետությունների անդամավճարներից։
Հայտնի են հետևյալ համադաշնությունները՝ Հռենոսյան Կոնֆեդերացիա (1254-1350 թթ.), Շվեյցարական Կոնֆեդերացիա (1291-1798 և 1815-1848 թթ.), Նիդերլանդներ (1579-1795 թթ.), ԱՄՆ (1781-1787 թթ.), Գերմանական Կոնֆեդերացիա (1815-1865 թթ.) ։ Կոնֆեդերացիան սովորաբար նախորդում է ֆեդերացիային։


== Այլ իմաստներ ==
Տարբեր կազմակերպությունների միություն (աշխատանքի համընդհանուր Կոնֆեդերացիա Ֆրանսիայում, աշխատանքի ճապոնական Կոնֆեդերացիան)
Ռեչ-Պոսպոլիտայում (16-18-րդ դարեր) զինված շլյախտայի ժամանակավոր քաղաքական միություն


== Ծանոթագրություններ ==
Հայերը Պորտուգալիայում

Հայերը Պորտուգալիայում (պորտ.՝ Armenios em Portugal), ազգային փոքրամասնություն Պորտուգալիայի Հանրապետությունում։
Պորտուգալիայի հայ համայնքը կազմավորվել է 1920-ական թվականներից հետո։ Պորտուգալիայում ներկայումս բնակվում է 2.000 հայ կենտրոնացած Լիսաբոնում և Պորտոյում։ Պորտուգալիայի հայերից նշանավոր է հայ բարերար Գալուստ Գյուլբենկյանը։
Պորտուգալիայում Հայաստանի դեսպանությունը գտնվում է Հռոմում բայց ունի հյուպատոսություն Լիսաբոնում և Պորտոյում։ Հայաստանում Պորտուգալիայի դեսպանությունը գտնվում է Մոսկվայում։


== Տես նաև ==
Հայերն Իսպանիայում
Մեպել

Մեպել (հոլ.՝ Meppel ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Դրենթե մարզում։ Տարածքը 55,68 կմ² է, բնակչությունը՝ 31.291 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։
Աշուրնասիրպալ II

Աշուրնասիրպալ II (մ.թ.ա. 10-րդ դար - մ. թ. ա. 854 կամ մ. թ. ա. 859), Ասորեստանի թագավոր մ.թ.ա. 883-ից։ Նվաճել է Հյուսիսային Միջագետքը, Փյունիկիան, Հյուսիսային Ասորիքը։ Կողոպտչական արշավանքներ կատարել նաիրյան ցեղերի դեմ։
Աշուրնասիրպալ II-ը իր արձանագրություններում պարծենկոտությամբ պատմում է այդ ցեղերից «զորավոր պարիսպներով 250 քաղաքների» նվաճման մասին։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովգորոդի հանրապետություն

Նովգորոդի Հանրապետություն, ռուսական միջնադարյան պետություն, որը գոյություն է ունեցել 1136-1478 թվականներին և ձգվում էր Բալթիկ ծովից մինչև Ուրալյան լեռներ։


== Պատմություն ==
Նովգորոդի՝ Կիևյան Ռուսիայից անկախություն ձեռք բերելու առաջին փորձերը տեղի ունեցան 11-րդ դարում։ Նովգորոդի իշխանները քաղաքային բնակչության օգնությամբ ցանկանում էին ազատվել Կիևի հարկումից և իրենց բանակն ստեղծել։ 1136 թվականին իշխան Վսևոլոդ Մստիսլավիչի արտաքսումից հետո Նովգորոդի հողերում հաստատվեց հանրապետական իշխանություն։
Ռուսաստանի վրա մոնղոլական և Հորդայի արշավանքների ժամանակ Նովգորոդին հաջողվեց խուսափել սնանկացումից հանրապետության՝ հեռու գտնվելու շնորհիվ։ Սակայն Նովգորոդի հարավարևելյան քաղաքները (Տվեր, Տորժոկ, Վոլոկ, Վոլոգդա, Բեժեցկ) թալանվեցին և ամայացվեցին։ 1259 թվականին Նովգորոդի հողը Ալեքսանդր Նևսկու աջակցությամբ ընկավ թաթար-մոնղոլական լծի տակ։ 1236-1240 և 1241-1252 թվականներին Նովգորոդում իշխում էր Ալեքսանդր Նևսկին, իսկ 1328-1337 թվականներին՝ Իվան Կալիտան։ Մինչև 1478 թվականը նովգորոդի իշխանական գահը զբաղեցնում էին հիմնականում Սուզդալի և Վլադիմիրի, այնուհետև Մոսկվայի, հազվադեպ՝ Լիտվայի իշխանները։
Մինչև 15-րդ դարը Նովգորոդի տարածքը ընդարձակվեց դեպի արևելք և հյուսիս-արևելք։ Հանրապետությունը տարածքներ ձեռք բերեց Լադոգայի լճի շրջակայքում՝ Հյուսիսային Դվինա գետի և Սպիտակ ծովի ափի մոտ։ Ուսումնասիրվում էր նաև Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսը, Կարայի ծովը, Հյուսիսային Ուրալի արևմուտքը։ Մայրաքաղաքից հյուսիս-արևելք ընկած հատվածը հարուստ էր կենդանական աշխարհով և հողով։ Այդ ռեսուրսները մեծ դեր ունեին Նովգորոդի հանրապետության տնտեսության համար, որի հիմնական մասը առևտուրն էր։

		
		
		


== Գրականություն ==
Н. Г. Порфиридов Древний Новгород. Очерки из истории русской культуры XI—XV вв. — М.-Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1947. — Русский город (Архитектурно-краеведческая библиотека)
Фролов А. А. Конфискация вотчин новгородского владыки и монастырей в последней четверти XV века // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. — 2004. — № 4 (18). — С. 54–62.Лукин П. В. Существовал ли в средневековом Новгороде «Совет господ»? // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. — 2012. — № 1 (47). — С. 15–27.
Янин В. Л. Средневековый Новгород.. — М.: Наука, 2004.
Фроянов, Игорь Яковлевич Древняя Русь IX-XIII веков. Народные движения. Княжеская и вечевая власть. — М.: Русский издательский центр, 2012.


== Արտաքին հղումներ ==
Վ․ Անդրեև «Միջնադարյան Նովգորոդի պատմությունից հատվածներ», 1989թ
Նովգորոդի Հանրապետություն, 1136-1478թթ
Костомаров Н. И. О значении Великого Новгорода в русской истории.
Գեշարիմ

Գեշարիմ / Մշակույթի կամուրջներ, ռուսաստանյան հնագույն հրեական հրատարակչություն։ Հիմնվել է 1990 թվականին։ Հիմնադիրը և անփոփոխ տնօրենն է Միխայիլ Գրինբերգը։ Հրատարակչությունը լույս է ընծայել ավելի քան 500 գիրքը շուրջ 2 միլիոն տպաքանակով։
«Մշակույթի կամուրջներ» ասոցիացիան զբաղվեում է ոչ միայն հրատարակչական գործով, այլ նաև լուսավորական գործունեությամբ, որի շրջանակներում կազմակերպության հովանու տակ ընթանում են ցուցահանդեսներ, սեմինարներ և կոնֆերանսներ։
Ռուսաստանի և Իսրայելի միջև մշակութային կապերի զարգացման համար 2012 թվականին հրատարակչության տնօրեն Միխայիլ Գրինբերգը արժանացել է Պուշկինի մեդալին։
Ըստ Միխայիլ Գրինբերգի, հրատարակչության գլխավոր վաստակը հրեական գիրքը ընթերցող լսարանի ստեղծումն է ինչպես Ռուսաստանում, այդպես էլ Իսրայելում և այլ երկրներում։


== Գրքաշարեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Լաբերի Ռոթենբուրգ

Լաբերի Ռոթենբուրգ (գերմ.՝ Rottenburg an der Laaber), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լանդսհուտ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 7617 մարդ, (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով )։ Տարածքը ՝ 90.15 կմ²։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 2 74 176։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ֆյոդորովկա Վտորայա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)

Ֆյոդորովկա Վտորայա (ուկրաիներեն՝ Федорівка Друга), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Ֆյոդորովկա Վտորայա գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խանքյոյ (այլ կիրառումներ)

Խանքյոյ, կարող է վերաբերել՝

Խանքյոյ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում
Խանքյոյ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում
(9153) Չիկուրինջի

(9153) Չիկուրինջի (անգլ.՝ Chikurinji), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Հիրոկի Կոսայի և Կիիտիրո Ֆուրուկավայի կողմից Կիսոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,688524 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2717 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1054 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1610,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22358 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,46° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9153) Չիկուրինջի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ախալուբան (Թերջոլայի շրջան)

Ախալուբան (վրաց.՝ ახალუბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Թերջոլայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 251 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իվան Կռիլովի տուն-թանգարան

Իվան Կռիլովի տուն-թանգարան (ռուս.՝ Дом-музей Ивана Крылова), տուն-թանգարան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում։ Այս տանն ապրել է ռուս գեղանկարիչ և թատերական նկարիչ Իվան Իվանովիչ Կռիլովը։ Թանգարանը մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է։
Հասցեն` Ռուսաստան, Ռոստովի մարզ, Նովոչերկասկ, Բուդյոննու փողոց, տուն 54։


== Պատմություն և նկարագրություն ==
Նկարիչ Իվան Իվանովիչ Կռիլովի հուշաթանգարանը բացվել է 1979 թվականի հունիսի 1-ին Նովոչերկասկի այն տանը, որտեղ նա ապրել է 1900-1936 թվականներին։ Նկարիչը ծնվել է 1860 թվականին Դոնի կազակի ընտանիքում` Ելիզովետինսկայա գյուղում։ Սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Ավարտելով ուսումը` ապրել է Սանկտ Պետերբուրգում, Սիվերսկայա գյուղում, Մոսկվայում։ Այդ ժամանակ նա ձեռք է բերել բնապատկերի վարպետի համբավ։ «Նևայի սառույցը», «Մոսկվայի տեսարանը Վորոբյովի լեռներից» ձմեռային բնապատկերներով «Հյուսիսային շարքը» ձեռք է բերել Մեծ իշխան Սերգեյ Ալեքսանդրովիչը։ Այս աշխատանքի տարբերակը ներկայումս պահվում է թանգարանում։
Կովկասում և Ղրիմում նրա կատարած ճամփորդությունների տպավորությունները արտահայտվել են «Հարավային շարքի» նկարներում։ Կռիլովի բազմաթիվ աշխատանքներ նվիրված են Դոնի երկրամասին։ Դրանցում կարելի է տեսնել Դոնի տափաստանը, գետերի վարարումները, ծաղիկներ։ Նկարչին հաճախ անվանում են «Դոնի տափաստանների երգիչ»։ Մի քանի աշխատանք նկարիչը նվիրել է Տագանրոգ քաղաքին։ Այդ նկարներն են` «Տագանրոգի ծովափը», «Տագանրոգի ծովապատնեշը», «Փարոսը գիշերով», «Տագանրոգի սանդուղքը»։
XX դարի սկզբին նկարիչը վերադարձել է Դոն, Երրորդության տաճարի դպիրից գնել տուն։ Այստեղ նա ապրել է կնոջ` Ելիզավետա Իվանովնա Կռիլովայի (Բուրխգարդտ) և դստեր` Ելիզավետա Իվանովնայի հետ։ Այն տունը, որը ներկայումս թանգարան է, կառուցվել է մոտավորապես XIX դարի երկրորդ կեսին և հանդիսանում է տիպիկ կազակական տուն։
Ապրելով այդ տանը` նկարիչը դասախոսել է Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, կազմակերպել է գեղարվեստական ցուցահանդեսներ։ Իվան Իվանովիչ Կռիլովը Նովոչերկասկին է կտակել իր մոտ 900 կտավները։ Թանգարանի ցուցադրությունում պատմվում է նրա կյանքի այս շրջանի մասին։
Թանգարանը ցույց է տալիս միջին խավի քաղաքացիների կենցաղը. տունը բաղկացած է ծածկապատշգամբով, նախասենյակով և բնակելի մասով փայտե կցակառույցից, որն ունի 4 սենյակ։ Տանը պահվում է նկարչի կյանքի հետ կապված իրերի ավելի քան 70 տոկոսը։ Պատերին նրա նկարներն են, ինքնանկարը։
Սրահում են գտնվում նրա շախմատային սեղանը, ճոճաթոռը, պատեֆոնը, մանդոլինը։ Ճաշասենակում կարելի է տեսնել ինքնաեռը, մուրաբա պատրաստելու համար պղնձե թասը, պուլիկները և այլն։
Տնակը եղել է Նովոչերկասկի մշակութային կյանքի կենտրոնակետը։ Այստեղ եղել են գրողներ Ալեքսանդր Իվանովիչ Կուպրինը, Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչ Սերաֆիմովիչը, Կոնստանտին Անդրեևիչ Տրենյովը և այլք։ Տան հարևանությամբ կառուցված է ցուցասրահ, որտեղ վերաստեղծված է նկարչի արվեստանոցը։ Ցուցասրահում անցկացվում են Նովոչերկասկի նկարիչների քաղաքային գեղարվեստական ցուցահանդեսներ։
Նկարիչ Իվան Իվանովիչ Կռիլովի հուշաթանգարանը դաշնային նշանակության մշակութային հուշարձան է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Мемориальный дом-музей художника Ивана Ивановича Крылова Archived 2017-01-23 at the Wayback Machine.
Дом-музей И.И. Крылова
Дом-музей И.И. Крылова Archived 2017-01-18 at the Wayback Machine.
Օգոստինոս Սեքուլյան

Օգոստինոս Սեքուլյան, (սեպտեմբերի 19, 1921, գյուղ Զուրջով, Տրանսիլվանիա (այժմ՝ Ռումինիայում) - հուլիսի 20, 2014), բնագրագետ, տոմարագետ, դրամագետ, խմբագիր։


== Կենսագրություն ==
Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1931 թվականին մեկնել է Վիեննա, ավարտել տեղի գիմնազիան (1939), ապա՝ համալսարանի փիլիսոփայության և աստվածաբանության ֆակուլտետը (1946)։ 1938 թվականից Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության անդամ է (1944 թվականից՝ վարդապետ)։ 1944 թվականից զբաղվել է մանկավարժությամբ, եղել Վիեննայի մատենադարանի և թանգարանի վարիչ։ 1945-1947 թվականներին հետևել է համալսարանի ասորերենի, արամեերենի, եբրայերենի և արաբերենի դասընթացներին։ 1957 թվականին տեղափոխվել է Բեյրութ, 1959 - 1968 թվականներին՝ տեղի Մխիթարյան վարժարանի տնօրեն։ 1968 թվականին վերադարձել է Վիեննա, ընտրվել տեղի Մխիթարյան միաբանության վարչության անդամ։ 1980 թվականից՝ «Հանդես ամսօրյայի խմբագիր։ Սփյուռքի տարբեր պարբերականներում տպագրում է հայագիտական ուսումնասիրություններ, գեղարվեստական ստեղծագործություններ։ «Ազգային մատենադարան» մատենաշարով լույս է ընծայել բնագրագիտական կարևոր հետազոտություններ։ Լուրջ արժեք է ներկայացնում Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության մատենադարանի ձեռագրերի Սեքուլյանի կազմած ցուցակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պարաբիագո

Պարաբիագո  (իտալերեն՝ Parabiago), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 24545 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 1691 մարդ/կմ²։ Տարածքը 14.16 կմ² է։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20015։ Հեռախոսային կոդ՝ 0331։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոսելսկոե (գյուղ, Չեռնոմորսկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսելսկոեՆովոսելսկոե (ուկրաիներեն՝ Новосільське, Ղրիմի թաթարերեն՝ Novoselskoye), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Չեռնոմորսկոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1950 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսելսկոե գյուղում բնակվում էր 2 523 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժողովածու (2226)

Ժողովածու (2226), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2226 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1450 թվականին Մակար Էլլիկեցի գրիչի կողմից։ Պատվիրատու՝ Սարգիս Մեծոփեցի։ Ստացողը եղել է Արիստակեսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,5×15,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 251 թերթից։ Գրված է երկսյուն բոլորգիրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ սպիտակ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 159բ, 250բ և այլուր, ստացողի՝ 44բ, 248ա և այլուր։


== Բովանդակություն ==
Առակք (Մխիթար Գօշ, Ողիմպիան, Վարդան Այգեկցի)
Քարոզք (Ղուկաս Կեղեցի, անանունք)։
Խրատ կրօնաւորաց։
Բանք իմաստոց։
Դարագլուխք։
Այբուբենք։
Հարցմունք Երիտասարդի և պատասխանիք Մակարայ։
Հարցմունք Արձանայ և պատասխանիք Եզնկայ։
Վասն խորհրդոյ գօտւոյն։


== Ծանոթագրություններ ==
Մութ էներգիա

Տեսանելի տիեզերքը կազմում է ողջ տիեզերքի միայն 4%-ը։ 1998 թ.-ին գիտնականները ուսումնասիրելով գերնոր (Supernova) աստղերի լույսը եկան այն եզրակացության, որ տիեզերքը ընդարձակվում է մեծացող արագությամբ։ Գիտնականները պարզեցին, որ կա մի էներգիա, որը ստիպում տիեզերքը ընդարձակվել մեծացող արագությամբ և այդ էներգիան ստացավ «Մութ էներգիա» անվանումը, քանի որ այն չի ենթարկվում ֆիզիկայում գործող օրենքներին։ Մութ էներգիան կազմում է տիեզերքի մոտ 73%-ը։ Այն հավասարաչափ տարածված է ամբողջ տիեզերքում և տիեզերքի վրա ազդում է, որպես հակագրավիտացիոն ուժ։ Եթե մութ էներգիան լիներ թույլ կամ ուժեղ, ապա մեր գալակտիկայում աստղերի առաջացման արագությունը դանդաղ կլիներ և չէին առաջանա բավարար քանակությամբ ծանր էլեմենտներ, որոնցից կազմված է մեր մոլորակը։ Իսկ 1980- ականններին գիտնականները պարզեցին, որ գալակտիկանները արագ են պտտվում, և այդ արագության պատՃառով պետք է, որ հեռանային իրարից և ոչ թե կուտակվեին։ Հետևաբար պետք է լիներ մի մատերիա, որն ապահովոր ինչ-որ ձգողականությամբ։ Այդ մատերիան անվանվեց «Մութ Մատերիա», որը կազմում է տիեզերքի 23%-ը։
Գիտնականները պարզել են, որ մեզ տեսանելի տիեզերքը կազմում է ողջ տիեզերքի միայն 4%-ը։ Մնացած 96%-ը կազմում է մութ էներգիան և մութ մատերիան։
Խումարա

Խումարա (ռուս.՝ Хумара, կաբ.-չերք.՝ Хъумэрэн), աուլ Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության Կարաչաևսկի շրջանի կազմում։
2010 թվականի տվյալներով բնակչության թիվը կազմում է 1558 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կռվախնձոր

Կռվախնձոր, գրական ակնարկություն, վեճի, երկպառակության պատճառ՝ փոխաբերական իմաստով։ Կռվախնձոր արտահայտությունը ծագել է հունական դիցաբանության մեջ երկպառակության աստվածուհի Էրիսի առասպելից. Պելևսի և Թետիսի հարսանիքին չհրավիրված Էրիսը հարսանքատուն է նետում մի ոսկե խնձոր՝ «ամենագեղեցիկին» մակագրությամբ։ Վեճ է առաջանում Հերայի, Աթենասի և Աֆրոդիտեի միջև։ Վեճը լուծում Է Պարիսը՝ խնձորը հանձնելով Աֆրոդիտեին։ Դրանից էլ, ըստ ավանդության, ծագել է Տրոյական պատերազմը։ Կռվախնձոր արտահայտության մի փոփոխակն է «կռվածաղիկը»՝ հայերեն դարձվածաբանության մեջ։
Տաքսի-տաքսի (պիես)

«Տաքսի-տաքսի», (հայտնի է նաև «Սերը ճամպրուկի մեջ» վերնագրով) դրամատուրգ Ժիրայր Անանյան երաժշտական կատակերգական բեմադրությունը։


== Պատմություն ==
Պիեսը 1973 թվականին բեմադրվել է Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան պետական թատրոնում, 1974 թվականին՝ Ստեփանակերտի Մ. Գորկու անվան,  Թբիլիսիի Ս. Շահումյանի անվան, 1978 թվականին՝ Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան հայկական պետական և  Կապանի Ալ. Շիրվանզադեի անվան թատրոններում։ Դրաման ընդգրկվել է նաև «Տեատր» հանդեսի 1973 թվականի Խորհրդային Միության պետական թատրոնների բեմերում մեկ խաղաշրջանում 100 անգամից ավելի ներկայացված պիեսների ցանկում։ Կատակերգության 500-րդ ներկայացումը 1993 թվականին կայացել է Երևանի Հ. Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում, 600-րդը՝ 1997 թվականին։


== Պարոնյանական «Տաքսի-Տաքսի»-ն ==
Երևանի Հ. Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոն

Կնյազ՝ տաքսու վարորդ, Կարպ Խաչվանքյան / Բորիս Պեպանյան
Ռոզ՝ Կնյազի կին, Սվետլանա Գրիգորյան
Հովիկ՝ Կնյազի որդի, Բորիս Պեպանյան / Ռոբերտ Ղամբարյան
Պայծառ, Ռոզի մայր, Էմմա Կարախանյան
Փիլոյան՝ տաքսի պարկի տնօրեն,  Ստեփան Հարությունյան
Զվարթ՝ Փիլոյանիկ կին, Մելինե Համամջյան
Ադելաիդա՝ Փիլոյանի դուստր, Հովիկի սիրած աղջիկ, Մարիամ Ղազարյան / Ժասմեն Ասրյան
Նունուֆար՝ Փիլոյանի քարտուղարուհի, Լարիսա Մկրտչյան / Սեդա Հունանյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Տաքսի Տաքսի» Archived 2020-09-20 at the Wayback Machine.
Արթուր Բեմբրիջ

Արթուր Լեոպոլդ Բեմբրիջ (անգլ.՝ Arthur Leopold Bambridge, հունիսի 16, 1861(1861-06-16), Վինձոր, Բերկշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - նոյեմբերի 27, 1923(1923-11-27), Լի-օն-Սի, Southend-on-Sea, Էսեքս, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի նախկին ֆուտբոլիստ։ Խաղացել է անգլիական վեց ակումբներում և Անգլիայի ազգային հավաքականում։
Ծնվել է Վինձորում (Բերկշիրի կոմսություն)։ Միսիոներ և Վիկտորյա թագուհու լուսանկարիչ Ուիլյամ Սեմյուել Բեմբրիջի վեցերորդ զավակն էր։ Ավարտել է Վինձորի Ս. Մարկոսի դպրոցը։
Հանդես է եկել Վինձոր, Ապտոն պարկ, Սվիֆթս, Կլեպհեմ Ռովերս, Կորինթիան ֆուտբոլային ակումբներում որպես ձախ պաշտպան, նաև աջ կիսապաշտպան։ 1881 թվականին առաջին անգամ հրավիրվեց Անգլիայի հավաքական և մասնակցեց Ուելսի հավաքականի հետ խաղին, որում ուելսցիները հաղթեցին 1։ 0 հաշվով։ Հաջորդ անգամ նա հավաքական հրավիրվեց 2 տարի անց՝ կրկին Ուելսի հավաքականի հետ խաղին։ Նա խաղաց աջ կիսապաշտպանի դիրքում, իսկ նրա եղբայր Չարլզը՝ ձախ, և Անգլիայի հավաքականը հաղթեց 5-0 հաշվով։
Նրա երրորդ և վերջին խաղն Անգլիայի հավաքականում կայացավ 1884 թվականին Իռլանդիայի հավաքականի դեմ։ Այս խաղում Արթուրը խփեց իր միակ գոլը հավաքականում։
Նրանց ավագ եղբայր Էռնեստ Բեմբրիջը 1876 թվականին Անգլիայի հավաքականում անցկացրեց մեկ խաղ։ Այսպիսով, նրանք միակ երեք եղբայրներն էին, որ երբևէ հանդես են եկել Անգլիայի հավաքականում։


== Հետֆուտբոլային գործունեություն ==
1884 թվականին Արթուր Բեմբրիջն ավարտեց իր կարիերան վնասվածքի պատճառով։ Դրանից հետո նա ճամփորդեց աշխարհով մեկ, սովորեց կերպարվեստ և հեղինակեց մի քանի կտավներ։
Հակոբ Անանիկյան

Հակոբ Հարությունի Անանիկյան (դեկտեմբերի 20, 1919(1919-12-20), Ալեքսանդրապոլ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն - մարտի 5, 1977(1977-03-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1965)։


== Կենսագրություն ==
Հակոբ Անանիկյանը ծնվել է Ալեքսանդրապոլում։ 1939 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1940 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ինստիտուտ։ 1939-1941 և 1944-1966 թվականներին դասավանդել է Գյումրիի նկարչական դպրոցում։ 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ») գործողություններին։ 1947-1966 թվականներին եղել է Լենինականի քաղաքային թանգարանի տնօրենը։ 1952 թվականին էքստերն կարգով ավարտել է Երևանի Գեղարվեստի ինստիտուտը։ 1965 թվականին արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր մանկավարժի կոչման


== Ստեղծագործություններ ==
Ստեղծել է բնապատկերներ`

«Լենինական» (1940, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ)
«Երդում» (1947)
«Տեսարան Մանթաշից» (1959)
«Կառնուտ գյուղը» (1962)
«Աշունը Ջաջուռի սարերում» (1963)Դիմանկարներ՝ 

«Երկաթուղային Կիրակոսյանը» (1949, ՀԱՊ)
«Աղջիկը ծառի տակ» (1960)
«Ծեր կոշկակարը» (1971, Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Երևան))
«Պոլոզ Մուկուչը» (1973, ԺԱԹ)


== Ցուցահանդեսներ ==
1940 թվականից մասնակցել է հանրապետական, իսկ ավելի ուշ՝ համամիութենական և միջազգային ցուցահանդեսների (Հայաստան, Ռուսաստան, Չեխոսլովակիա, Լեհաստան, Արգենտինա, Մոնղոլիա)։ Դասավանդել է Սերգեյ Մերկուրովի անվան նկարչական դպրոցում (Լենինական)։
1978 թվականին կազմակերպվել է հետմահու ցուցահանդես (Հայաստանի նկարիչների միություն, Երևան)։
Աշխատանքները գտնվում են Ժամանակակից արվեստի թանգարանում (Երևան), Հայաստանի Ազգային պատկերասրահում (Երևան), Հայաստանի մշակույթի նախարարության ֆոնդերում (Երևան), Հայաստանի տարբեր մարզերի մշակույթի տներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հակոբ Անանիկյան
Հակոբ Անանիկյան
Գալձագ

Գալձագ (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), XIII դ. հայ ճարտարապետ, քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
Գալձագը աշխատել և ստեղծագործել է Գեղարդավանքում։ 13-րդ դարի կեսից, երբ Պռոշ Խաղբակյան իշխանը, Գեղարդավանքը գնելով Զաքարյաններից, սկսել է վիմափոր շենքերի կառուցումը, Գալձագը հավանաբար, եղել է այդ կառույցների գլխավոր ճարտարապետը և շինարարության ղեկավարը։
1240-ական թվականներին կերտել է Գեղարդի վանքի առաջին ժայռափոր եկեղեցին։ Հուշարձանն ամբողջովին ներքանդակված է ժայռի մեջ, դեռևս հեթանոսական ժամանակներից պաշտվող աղբյուրի վրա։ Խաչաձև հատակագծով (առանց հարավային թևի) հորինվածքը վերևում ավարտվում է երկու զույգ փոխհատվող կամարների վրա բարձրացող շթաքարակազմ երդիկով։ Ճարտարապետի անունը հիշատակող արձանագրությունը («Զվարդպետս Գալձագ յիշեցէք») երդիկի հյուսիսային ու արևելյան նիստերին է։ Եկեղեցին ունենալով վերգետնյա կառուցվածքին բնորոշ առանձնահատկություններ, բավական ինքնատիպ է ճարտարապետությամբ։ Կառույցն իր ձևերով, բարձրարվեստ հարդարանքով առնչվում է վանքի մյուս վիմափոր կառույցներին, ենթադրվում է, որ դրանց հեղինակը ևս Գալձագն է։ Գեղարդավանքի բոլոր գլխավոր վիմափորերը, իրենց մեջ ամփոփելով 13-րդ դարի հայկական ճարտարապետության ու քանդակագործության ձեռքբերումները, նույն մեծ վարպետի՝ Գալձագի տաղանդի ինքնատիպ կնիքն են կրում։ Շուրջ 40 տարվաաշխատանքով ու ստեղծագործությամբ Գալձագը Գեղարդավանքի ճարտարապետությունը հարստացրել է նաև վիմափոր արվեստի բարձրարժեք հուշարձաններով, պաշտամունքային անշուք այրերով հարուստ նախկին Այրիվանքում ստեղծել է քրիստոնեական վերգետնյա տաճարներին համազոր ժայռամեջ կերտվածքներ, Հայաստանի ժայռափոր ճարտարապետությունը հասցրել կատարելության, ստեղծել այդ արվեստի հայկական ճարտարապետական դպրոցը։


== Գրականություն ==
Բարխուդարյան Ս., Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Երևան, 1963։
Հովսեփյան Գ., Խաղբակյանք կամ Պռոշյանք հայոց պատմության մեջ, մաս 1, Վաղ-պատ, 1928, էջ 101։
Բարխուդարյան Ս., Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Ե., 1963, էջ 86-89։
Մրգային թեյ

Մրգային թեյ, թեյի թուրմ, տարբեր տեսակի բոված բուսական հումքերի խառնուրդ՝ զտված մրգահյութի և մրգային էսենցիայի հավելումով։ Մրգային թեյերը կոչվում են «թեյ», բայց ըստ օրենքի և ապրանքային նշանի՝ «թեյի նման արտադրանք» են։

Եռացրած ջրով մրգային թեյ պատրաստելիս ստացվում է տաք ըմպելիք՝ թթվաշ - դառնահամ, շագանակագույն կամ մուգ շագանակագույն հաճելի մրգային թուրմ, որը սովորաբար օգտագործում են շաքարով և առանց կաթի։ Փոխարինում է բնական թեյին, գրեթե չի զիջում նրան սննդային արժեքով, բայց չի պարունակում ալկալոիդներ (տանին և կոֆեին)։ Մրգային թեյը հեշտ լուծվող է և դյուրամարս, պարունակում է C, B1, B2, PP վիտամիններ։ ԽՍՀՄ-ում արտադրվում էին 14 տեսակի մրգային թեյեր, այդ թվում՝ ծիրանի, նարնջի, տանձի, ելակի, ազնվամորու, կիտրոնի, մորու, մեղրի, հատապտղային, բալի, խնձորի։
Մրգային թեյը պատրաստվում է վայրի տեսակի խնձորից և տանձից, ինչպես նաև եղերդակից, քանի որ դրանք, ի տարբերություն մշակված տեսակների, ունեն ավելի բարձր թթվայնություն, որն անհրաժեշտ է համի ամբողջականության համար։ Մրգային և հատապտղային բաղադրիչները, ինչպես նաև մրգային էսենցիան ավելացնում են փնջի բույրը։ Մրգային թեյի արտադրության ժամանակ հումքը մաքրվում, բովվում, մանրացվում և խառնվում է` ըստ բաղադրատոմսի։ Տաք վիճակում մրգահյութը ավելացվում է խառնուրդին, որպեսզի ստացվի խտացված մրգային թեյ, այնուհետև այն փաթեթավորում են բրիկետներով։ Միգահյութը կատարում է միահյուսող գործառույթ և ունի ներծծող հատկություն։ Բովվելու ընթացքում բուսական խառնուրդը ենթարկվում է նյութափոխանակության. ջուրը գոլորշանում է, շաքարը կարամելացվում է, սպիտակուցները և այլ նյութեր քայքայվում են, մեծանում է ջրի մեջ լուծվող նյութերի քանակը։ Եղերդակը բարձր ջերմաստիճանում ենթարկվում է ինուլինի հիդրոլիզի, որը մասնակիորեն վերածվում է ֆրուկտոզի։
Սկսած 2020 թվականի նոյեմբերի 28-ից պատժի սպառնալիքով Գերմանիայում կարգելվի վաճառել բուսական կամ մրգային թեյեր նորածինների և փոքր երեխաների համար, որոնք վաղուց հայտնի են շաքարի հավելումով, օշարակով, մրգահյութով, մեղրով, ածիկով և այլն։


== Պահպանում ==
Մրգային թեյի պատշաճ պահպանումը կարևոր է միասնական համ ստանալու համար, մրգերի հատկությունները պահանջում են զով և չոր պահպանում, և դրանք պետք է պահվեն մթության մեջ և հերմետիկ։ Մրգային թեյը կորցնում է որակը մյուս ուժեղ հոտավետ խոտաբույսերի և համեմունքների առկայության դեպքում։ Համապատասխանաբար, բացված տուփերն անհրաժեշտ է արագ օգտագործել։


== Գրականություն ==
Մրգային թեյ //Ապրանքային բառարան /Ի. Ա. Պուգարով (Գլխավոր խմբագիր), Մ։ Առևտրային գրականության պետական ​​հրատարակչություն, 1961, հ.9. 460-462, էջ 890։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեդիսոն շրջան (Նեբրասկա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մադիսոն շրջան (այլ կիրառումներ)Մադիսոն շրջան (անգլ.՝ Madison County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.484 կմ² է, բնակչությունը՝ 35.226 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մադիսոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Տափակաթաթություն

Տափակաթաթություն կամ հարթաթաթություն, ոտքի ձևախախտում, որը բնորոշվում է երկայնական, հազվադեպ լայնական կամարի հարթեցմամբ՝ կապանամկանային ապարատի թուլության հետևանքով։ Տափակաթաթության դեպքում ներբանը քսվում է գետնին ամբողջ մակերևույթով։ Ձեռքբերովի տափակաթաթությունը (բնածին հազվադեպ է լինում) ըստ զարգացման պատճառները բաժանում են ստատիկ, վնասվածքային և լուծանքային գործոնների։ Լուծանքային տափակաթաթությունը (պոլիոմիելիտի դեպքում) հազվադեպ է հանդիպում։ Հաճախ նկատվում է վնասվածքային տափակաթաթությունը (նավակոսկրի կամ ոտնաթաթի ոսկրերի կոտրվածքից հետո)։
Ստատիկ տափակաթաթությունը առավել հաճախ հանդիպող ձևն է։ Պատճառը ոտքի տարբեր գերբեռնվածություններն են, հատկապես օրգանիզմի աճման շրջանում։ Հասուն տարիքում տափակաթաթությունը զարգանում է ոտքի վրա երկար մնալիս (վիրաբույժների, վարսավիրների մոտ), գիրանալիս ևս։ Ստորին վերջույթի ոսկրերի կոտրվածքի դեպքում ստատիկ տափակաթաթությունը առաջանում է հակառակ վերջույթում։


== Կանխարգելումը ==
Ֆիզկուլտուրա, կոշիկների ճիշտ ընտրություն։ 


== Բուժումը ==
Վարժությունների հատուկ համալիր՝ ոտի և սրունքի մկանների համար, մերսում, բուժիչ միջնատակով կոշիկների օգտագործում։
Տերվետեի շրջան

Տերվետեի շրջան (լատիշ․՝ Tērvetes novads), վարչա-տարածքային միավոր Լատվիայի Հանրապետության հարավային մասում՝ Զեմգալե տարածաշրջանում։ Շրջանը բաղկացած է երեք վոլոստից, վարչական կենտրոնն է Զելմենի գյուղը։ Շրջանը ստեղծվել է 2009 թվականի հուլիսի 1-ին։ Տարածքը կազմում է 223,81 կմ²։ Սահմանակից է Լատվիայի Ասուցեի, Դոբելեի և Ելգավայի շրջանների և Լիտվայի Շյաուլյայի կոմսության հետ։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ շրջանի բնակչությունը կազմում էր 4088 մարդ։
2011 թվականի Լատվիայի բնակչության մարդահամարի արդյունքներով ազգային կազմն էր՝


== Տարածքային բաժանում ==
Աուգստկալնեի վոլոստ (լատիշ․՝ Augstkalnes pagasts)
Բուկայշիի վոլոստ (լատիշ․՝ Bukaišu pagasts)
Տերվետի վոլոստ (լատիշ․՝ Tērvetes pagasts)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի պաշտոնական կայքը (լատիշերեն)
Ուլուգբեկի աստղադիտարան

Ուլուգբեկի աստղադիտարան, միջին դարերի խոշորագույն աստղադիտարաններից մեկը։ Հիմնել է Ուլուգբեկը (1428 – 1429-ին), Սամարղանդից ոչ հեռու։ Պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են մոտ 46 մետր տրամագծով կլոր շենքի պատի ստորին մասի ավերակները։ Շենքում գտնվում էր միջօրեականի հարթությունում տեղակայված 40, 2 մ շառավղով մարմարե հսկայական սեքստանտը (հնարավոր է՝ կվադրանտ)։ Պահպանվել է գործիքի աստիճանավորված աղեղի միայն ստորին՝ 32° երկարությամբ մասը։ Գործածվում էր աստղագիտական հաստատունների, միջօրեականով անցնելու պահին Արեգակի, Լուսնի և մոլորակների կոորդինատները որոշելու համար։ Աստղերը դիտվում էին ավելի փոքր չափերի գործիքներով (չեն պահպանվել)։
Աստղադիտարանում ստեղծված կարևորագույն աշխատությունը այսպես կոչված «Նոր աստղագիտական աղյուսակներն» են («Զիջ-ի ջեդիդ֊ի Գուրագոնի»), որոնք պարունակում են աստղագիտության հիմունքների տեսական շարադրանքը և 1018 աստղերի դիրքերի աստղացուցակներ (հրատարակվել են Օքսֆորդում, 1665-ին)։
Ուլուգբեկի աստղադիտարանն ավերվել է Ուլուգբեկի սպանությունից կարճ ժամանակ անց (1449)։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Վառվառա

Վարվառա, գյուղական բնակավայր Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանում։ Այն ունի 1634 բնակիչ։
Նույն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 430 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
 


== Արտաքին հղումներ ==
Վառվառա բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։
Նովոկուսկովո

Նովոկուսկովո (ռուս.՝ Новокусково), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Ասինովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1449 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ապանիչենո

Ապանիչենո (ռուս.՝ Апаничено), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Բոլոգովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Որոտան (համայնք, Քաշաթաղի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Որոտան (այլ կիրառումներ)

Որոտան, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված։


== Աշխարհագրություն ==
Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան մասում։ Ունի հարթավայրային տեղանք։ 2015 թվականի դրությամբ համայնքային հողերի թվային տվյալներ չկային, քանի որ չափագրման աշխատանքներ չեն կատարվել։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Որոտան գետը։
Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 80 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 140 կմ։


== Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք ==
Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Որոտան համայնքն իր մեջ ներառում է Որոտան քաղաքը, Անդոկաբերդ գյուղը, Բարկուշատ գյուղը, Դողար գյուղը, Վանանդ գյուղը։
Համայնքում գործում էր քաղաքապետարան, բուժկետ։ 
Համայնքն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, հասանելի էին բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ։
Գործում էր ինքնահոս ջրամատակարարման համակարգ, որը սնվում էր 1 ակունքից։ Առկա են նաև խմելու ջրի համար պիտանի սեզոնային բազմաթիվ աղբյուրներ։ Համայնքի վարչական տարածքով էր հոսում «Որոտան 1» և «Որոտան 2» ոռոգման ջրատարները։
Համայնքային ճանապարհների մի մասը ասֆալտապատ էին, երկրորդային ճանապարհները՝ բնահողային և խճից։
Համայնքը միացված էր հանրապետության տրանսպորտային կապին, գործել է Երևան-Որոտան-Հադրութ և հակառակ ուղղությամբ երթուղին։ 


== Բնակչություն ==
Որոտան համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 608 մարդ, որոնք կազմել են 180 տուն։ Նույն թվականի դրությամբ Որոտան քաղաքում բնակվել է 556 մարդ, որոնք կազմել են 162 տուն։ Անդոկաբերդ գյուղում բնակվել է 8 մարդ, որոնք կազմել են 2 տնտեսություն։ Դողար գյուղում բնակվել է 8 մարդ, որոնք կազմել են 4 տուն։ Բարկուշատ գյուղում բնակվել է 20 մարդ, որոնք կազմել են 7 տուն։ Վանանդ գյուղում բնակվել է 16 մարդ, որոնք կազմել են 5 տուն։


== Տնտեսություն ==
Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նորա Գրեյ

Նորա Նիլսոն Գրեյ (անգլ.՝ Norah Neilson Gray, հունիսի 16, 1882(1882-06-16), Helensburgh, Rhu, Դանբարտոնշիր, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մայիսի 27, 1931(1931-05-27), Գլազգո, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն), շոտլանդացի նկարիչ-դիմանկարիչ։ Գլազգոյի դպրոցի երիտասարդ վարպետների խմբի անդամ։ 


== Կյանք և ստեղծագործություն ==
Նորա Նիլսոն Գրեյը ծնվել է նավատիրոջ ընտանիքում։ Եղել է յոթ երեխաներից մեկը։ 1901 թվականին Նորայի ընտանիքը տեղափոխվել է Գլազգո։ 1901-1905 թվականներին սովորել է Գլազգոյի արվեստի դպրոցում՝ Ժան Դելվիլի և Ֆրա Նյուբերիի մոտ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նկարչուհին Կիլմակոլմ քաղաքի դպրոցում դասավանդել է նկարչություն և դիզայն։ 1910 թվականին Գլազգոյում բացել է իր սեփական գեղարվեստի արվեստանոցը։ Նորա Գրեյը բազմիցս իր աշխատանքները ցուցադրել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, Գլազգոյի Գեղարվեստի թագավորական ինստիտուտում, ինչպես նաև Փարիզյան սալոններում։ Ապա Գլազգոյում կազմակերպել է իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Նորա Գրեյը Ֆրանսիայում աշխատել է որպես բուժքույր։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո շարունակել է զբաղվել գեղանկարչությամբ և առաջին հերթին նկարել է դիմանկարներ։ 1921 թվականին դարձել է առաջին կին նկարիչը, որը հավաքագրվել է Գլազգոյի Գեղարվեստի թագավորական ինստիտուտի կողմից աշխատանքային հանձնաժողովի կազմում և ամենամյա ցուցահանդեսների համար ընտրել է արվեստի գործեր։ 1920-ական թվականների վերջին նկարչուհին հիվանդացել է քաղցկեղով, սակայն շարունակել է նկարել և իր աշխատանքները մինչև իր մահը՝ 1931 թվականը, ցուցադրել  է Լոնդոնում, Փարիզում ու Շոտլանդիայում։ 
Նորա Գրեյը եղել է 20-րդ դարասկզբի ամենատաղանդավոր բրիտանացի նկարչուհիներից մեկը։ Ֆրենսիս Մակդոնալդ Մակնեյլի, Մարգարետ Մակդոնալդ Մակինտոշի և Էլիզաբեթ ՄաքՆիկոլի հետ միասին մտել է Գլազգոյի դպրոցի երիտասարդ վարպետների խմբի մեջ, աղջիկներ, որոնք ինչպես և Գրեյը սովորում էին Գլազգոյի արվեստի դպրոցում։ Գրեյը դիմանկարները գերազանցապես նկարում էր յուղաներկով, ինչպես նաև ջրաներկով։ Հատկապես գեղեցիկ են նրա՝ երիտասարդ կանանց և երեխաների պատկերները։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ տեսածի ազդեցության տակ նկարչուհին անդրադարձել է գեղանկարչության իրատեսական եղանակին («Փախստական Բելգիայից» (1915))։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Jude Burkhauser: Glasgow Girls: Women in Art and Design 1880-1920, Canongate Books 2001, ISBN 978-1841951515


== Արտաքին հղումներ ==
Նորա Գրեյի ստեղծագործություններից theglasgowstory.com կայքում
Norah Neilson Gray, Glasgow Girl & Portrait Artist
Սոյուղ

Սոյուղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Սակատեկաս (նահանգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սակատեկաս (այլ կիրառումներ)Սակատեկաս, (իսպ.՝ Zacatecas, պաշտոնական անվանումը՝ Սակատեկասի ազատ և ինքնիշխան նահանգ (իսպ.՝ Estado Libre y Soberano de Zacatecas), Մեքսիկայի 31 նահագներից մեկը։ Կազմված է 58 համայնքներից և մայրաքաղաք Սակատեկասից։ Սակատեկասը գտնվում է հյուսիս-կենտրոնական Մեքսիկայում։ Հյուսիս-արևմուտքում սահմանակից է Դուրանգոյին, հյուսիսում՝ Կոաուլիային, արևմուտքում՝ Նայարիտին, արևելքում՝ Նուևո Լեոնին և Խալիսկոյին, հարավում՝ Գուանախուատոյին և Ագուասկալիենտեսին։
Նահանգն ունի արծաթի և հանքանյութերի հարուստ պաշարներ, հայտնի է իր գաղութային ճարտարապետությամբ և Մեքսիկական հեղափոխության ժամանակ իր նշանակալիությամբ։ Տնտեսության գլխավոր ճյուղերից է հանքարդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը և տուրիզմը։


== Աշխարհագրություն ==
Սակատեկասը գտնվում է հյուսիս-կենտրոնական Մեքսիկայում և զբաղեցնում է 75,284 կմ2 տարածք և համարվում է երկրի տասներորդ ամենամեծ նահանգը։ Նահանգը կազմված է 58 համայնքներից և 4,882 քաղաքներից ու բնակավայրերից։

Նահանգը գտնվում է ծովի մակարդակից 2230 մետր բարձրության վրա, իսկ մայրաքաղաքը՝ 2,496։ Նահանգն ունի երեք կարևոր աշխարահագրական շրջան՝ արևմուտքում՝ Արևմտյան Սիեռա Մադրե, Մեքսիկական բարձրավանդակ և Արևելյան Սիեռա Մադրե։ Տարածքի հիմնական մասը գտնվում է Արևմտյան Սիեռա Մադրե տարածքում շուրջ 2,500 մետր բարձրությամբ գագաթներով։
Կլիման զով է, չորային, հարավում բարձր է խոնավությունը, անձևում է հունիս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Չոր և սառը տարածքները գտնվում են հյուսիսում, հայտնի են որպես Salado՝ քաղցրահամ լճերի պատճառով։
Միջին ջերմաստիճանը 16 C է։ Ամենացուրտ ամիսներն են նոյեմբերից հունվար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Portal with News and Information about Zacatecas Archived 2013-05-24 at the Wayback Machine.
Zacatecas state government website Archived 2010-09-16 at the Wayback Machine.
Կուպրամոնտանա

Կուպրամոնտանա  (իտալերեն՝ Cupramontana), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե մարզի Անկոնա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4893 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 182 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 27 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 60034։ Հեռախոսային կոդ՝ 0731։


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0731 786811
Էլեկտրոնային փոստ։ comune.cupramontana@provincia.ancona.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.provincia.ancona.it/comuni/cupramontana/ Archived 2008-03-25 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.provincia.ancona.it/comuni/cupramontana/ Archived 2008-03-25 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ժպտացող մարդը

Ժպտացող մարդը (նաև «Ամենաերջանիկ օրն Օլլի Մյակիի կյանքում», «Լավագույն օրն Օլլի Մյակիի կյանքում», ֆիններեն՝ Hymyilevä mies), 2016 թվականի ֆինլանդական դրամատիկական ֆիլմ՝ նկարահանված ռեժիսոր Յուհո Կուոսմանենի կողմից։ Անգլալեզու վարձույթում ֆիլմը ներկայացվել է The Happiest Day in the Life of Olli Mäki վերնագրով։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը նկարահանվել է իրական դեպքերի հիման վրա։ Գործողությունները ծավալվում են Ֆինլանդիայում 1960-ական թվականներին։ Սյուժեի հիմքում ընկած է սիրային պատմություն, որ ծավալվում է Հելսինկիում 1962 թվականին՝ բռցքամարտի աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսի համար անցկացվելիք մարտից առաջ։ Այդ մարտում ֆինն բռնցքամարտիկ Օլլի Մյակիին պարտության է մատնում նրա ամերիկացի հակառակորդը։


== Դերերում ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
2016 թվականի մայիսին ֆիլմն ստացել է գլխավոր մրցանակ Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» ծրագրում, ինչպես նաև հավակնել է «Ոսկե տեսախցիկ» մրցանակի, որը շնորհվում է նորամուտային լավագույն լիամետրաժ ֆիլմի համար։
2016 թվականի հոկտեմբերին ֆիլմն արժանացել է «Golden Eye» գլխավոր մրցանակի Ցյուրիխի միջազգային կինոփառատոնում։
2016 թվականի սեպտեմբերին կինոնկարն «Օսկարի» ֆիննական հանձնաժողովի կողմից առաջադրվել է ընդգրկվելու «Օսկար» մրցանակի թեկնածուների ցանկում «Օտարալեզու լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում, սակայն ամերիկյան կիոնակադեմիայի որոշմամբ այն չի ընդգրկվել «Օսկար» մրցանակի թեկնածուների վերջնական ցանկում։
2016 թվականի նոյեմբերի 29-ին նկարահանող խումբն արժանացել է Ֆինլանդիայի պետական մրցանակի մշակույթի ոլորտում։
2016 թվականի դեկտեմբերին ֆիլմին շնորհվել է Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակ որպես լավագույն նորամուտային աշխատանք։
2017 թվականի մարտին ֆիլմն արժանացել է Ֆինանդիայի կինեմատոգրաֆիական գլխավոր՝ Յուսի մրցանակի «Տարվա լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ցմախ

Ցմախ (լատ.՝ Gypsophila), սապնարմատ, մեխակազգիների ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի, հազվադեպ՝ կիսաթփերի ցեղ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունը կանգուն է կամ փռված, ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 20-100 սմ։ Տերևները հակադիր են, նստադիր, ամբողջական, նեղ գծայինից մինչև ձվանշտարաձև։ Ծաղկաբույլը վահանանման է կամ հուրանանման, ծաղիկները՝ մանր, սպիտակ, վարդագույն կամ ծիրանագույն։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը միաբուն, ձվաձև տուփիկ է։ Տեսակների մեծ մասը պարունակում է սապոնիններ։


== Տարածում ==
Ցմախ արեցանմանը (G. aretioides) հազվադեպ հանդիպում է Գեղարքունիքի (Վանման գ.) և Արարատի (Ուրծի լեռնաշղթա) մարզերում, աճում է քարքարոտ, կավոտ, կրաքարոտ վայրերում, առաջացնում է ամուր բարձիկներ։ Ցմախ Թախտաջյանի (G. takhtadzhanii) Հայաստանի բնաշխարհիկ է, ցմախ մտրականմանը (G. virgata) հազվադեպ հանդիպում է Երևանի և Շիրակի ֆլորիստիկ. շրջաններում, աճում է կավավազային հողերում։ Այս տեսակները գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։ Տարածված է բոլոր մարզերում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, ժայռոտ, ավազոտ և այլ վայրերում, նաև մարգագետիններում, դաշտերում, ճամփեզրերին։


== Կիրառություն և նշանակություն ==
Ցողունների, տերևների ու ծաղիկների պատրաստուկներն օգտագործում են որպես փսխեցնող, ցավազրկող և այլն միջոց, արմատները՝ շամպույն, օճառափոշի պատրաստելու համար։ Որոշ տեսակներ՝ պատային ցմախ, ցմախ ձգվածը (G. porrigens), չարորակ մոլախոտեր են, իսկ ցմախ անատոլիական (G. anatolica) և ցմախ Լիպսկու (G. lipskyi) տեսակները՝ հազվագյուտ և անհետացող։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է մոտ 120 կամ 150.ՀՀ-ում՝ 14 տեսակ՝ 

ցմախ նրբագեղ (G. elegans),
ցմախ երկգույն (G. bicolor),
ցմախ նեղատերև (G. tenuifolia),
ցմախ պատային (G. muralis)
Gypsophila acutifolia Steven ex Spreng.
Gypsophila altissima
Gypsophila aretioides Boiss.
Gypsophila arrostii Guss.
Gypsophila ×castellana Pau
Gypsophila cerastioides D.Don
Gypsophila davurica Turcz. Fenzl
Gypsophila elegans M.Bieb.
Gypsophila fastigiata
Gypsophila glandulosa (Boiss.) Walp.
Gypsophila globulosa — Steven Besser
Gypsophila libanotica
Gypsophila muralis
Gypsophila nana Bory Chaub.
Gypsophila oldhamiana Miq.
Gypsophila pacifica Kom.
Gypsophila paniculata
Gypsophila perfoliata
Gypsophila petraea (Baumg.) Rchb.
Gypsophila pilosa Huds.
Gypsophila repens 
Gypsophila armcifolia .
Gypsophila scorzonerifolia Ser.
Gypsophila sericea Krylov
Gypsophila silenoides Rupr.
Gypsophila struthium Loefl.
Gypsophila tenuifolia — M.Bieb
Gypsophila uralensis Less.
Gypsophila venusta — Fenzl
Gypsophila viscosa Murray


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Губанов И. А., Киселёва К. В., Новиков В. С., Тихомиров В. Н. Иллюстрированный определитель растений Средней России. — М.: Т-во научных изданий КМК, Ин-т технологических исследований, 2003. — Т. 2. — С. 138—141. — ISBN 5-87317-128-9.
Шишкин Б. К. Род 493. Качим — Gypsophila // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1936. — Т. VI. — С. 731—777. — 956 + XXXVI с. — 5200 экз.


== Արտաքին հղումներ ==
GRIN Species Records of Gypsophila. Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine. Germplasm Resources Information Network (GRIN).
Ղաթրանլու

Ղաթրանլու, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Ադա Սարի

Ադա Սարի (լեհ.՝ Ada Sari, բնօրինակ անունը (լեհ․)՝ Jadwiga Szajerównaհունիսի 29, 1886(1886-06-29)[…], Վադովիցե, Վադովիցե, Wadowice County, Lesser Poland Voivodeship, Լեհաստան - հուլիսի 12, 1968(1968-07-12)[…], Ciechocinek), լեհ օպերային երգչուհի (սոպրանո), դերասանուհի և մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1886 թվականի հունիսի 29-ին Գալիցիայի Վադովիցե քաղաքում, փաստաբանի ընտանիքում։ Երբ նա երեք տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Հին Սոնչ քաղաք։
Նախնական կրթության ավարտից հետո նա սովորել է երաժշտության և երգեցողության տեսությունը Ցեշինում և Կրակովում։ 1905 թվականին ընդունվել Է Վիեննայի մասնավոր երաժշտական դպրոց, այնուհետև սովորել է Վարշավայի երաժշտական ակադեմիայում, 1907-1909 թվականներին Միլանում սովորել է Անտոնիո Ռուպնիկի մոտ, 1909 թվականից հետո՝ Հռոմում։
Ադայի դեբյուտը տեղի է ունեցել 20-րդ դարի սկզբին։ Օպերային երգչուհու կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել աշխարհի ամենահայտնի օպերային թատրոններում, այդ թվում՝ Լա Սկալայում։
Նրա երգացանկում ընդգրկված էին Վագների, Վերդիի, Գունոյի օպերաների պարտիաները։
1929 թվականի և 1965 թվականի միջև պարբերաբար աշխատել է Մարիանսկե Լազնե քաղաքում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ապրել է Վարշավայում և իրեն նվիրել դասախոսական գործունեությանը։ Նրա աշակերտներն էին Գալինա Միցկևիչովա դե Լարզակը, Բոգնա Սոկորսկան, Ուրշուլա Տրավինսկա-Մորոզը, Նինա Ստանոն, Մարիա Ֆոլտինը, Զդիսլավ Դոնատը և Լիդիա Կլոբուցկան։ Պատերազմից հետո նա կարճ ժամանակով վերադարձել է օպերային բեմ, սակայն իր կյանքի մեծ մասը տվել է դասավանդմանը։ Ի սկզբանե դասավանդել է Կրակովի կոնսերվատորիայում, ապա Վարշավայի պետական բարձրագույն երաժշտական ուսումնարանում։
Մահացել է 1968 թվականի հուլիսի 12-ին Լեհաստանի Ցեխոցինեկ քաղաքում։


== Հիշողություն ==

Հին Սոնչի տանը, որտեղ ապրում էր երգչուհին, հուշատախտակ է տեղադրվել ։
Լեհաստանում (Նովի Սոնչ քաղաք) անցկացվում է Ադա Սարի անվան միջազգային փառատոնը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Hamelika — Ada Sari(չեխ.)
Երգում է Ադա Սարին
Յակով Գոգեբաշվիլի

Յակով Սեմյոնի Գոգեբաշվիլի  (հոկտեմբերի 15 (27), 1840, Վարիանի, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 1 (14), 1912, Թիֆլիս, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), վրացի մանկավարժ, մանկագիր։
Հիմնադիրն է «Շրոմա» («Աշխատանք») հանդեսի։ 1879 թվականին Գոգեբաշվիլու նախաձեռնությամբ կազմակերպվել է «Վրաց բնակչության մեջ գրագիտություն տարածելու ընկերությունը»։ 1865 թվականին հրատարակել է «Վրացական այբբենարան»-ը, 1876 թվականին՝ «Մայրենի լեզու»-ն, 1887 թվականին՝ ռուսաց լեզվի դասագիրք վրացական դպրոցների համար։ Գոգեբաշվիլու անվան հետ է կապված վրացական մանկական գրականության սկզբնավորումը («Կոկոն», 1880 թվական, «Ճյուղ», 1883 թվական, «Պլեուադա», 1883 թվական, «Ողկույզ», 1901 թվական)։ Գոգեբաշվիլին մահացել է 1912 թվականին։
Սոսիլ

Սոսիլ  (ռուս.՝ Сосыл), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վաշկա գետի աջ ափին՝383 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 28 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000046569
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004656
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մոնսուռ

Մոնսուռ (ֆր.՝  Monsures), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 235 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.17 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.98 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 23 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 152 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 113-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 39։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,3 %։ 113 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 105 անձ (58 տղամարդ և 47 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (5 տղամարդ և 3 կին)։ 39 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ուժգորոդի շրջան

Ուժգորոդի շրջան (ուկրաիներեն՝ Ужгородський район), շրջան Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում։
Ստեղծվել է 1945 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուժգորոդ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 870 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 74399 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 85,52 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Կլիմենտովիչի

Կլիմենտովիչի (ուկրաիներեն՝ Климентовичі), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։
Չճշտված տվյալներով Կլիմենտովիչի գյուղում բնակվում էր 368 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 45 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Միկոֆիլ սնկեր

Միկոֆիլ սնկեր, տարասեռ էկոլոգիական խումբ, ընդգրկում է սնկերի կարգաբանական, սննդային տիպերի տարբեր տեսակներ։
Հայտնի է մոտ 2 հազար, ՀՀ-ում՝ մոտ 45 տեսակ, որոնք պատկանում են զիգոմիցետների, ասկոմիցետների, բազիդիավոր սնկերի և անկատար սնկերի դասերին։ Միկոֆիլ սնկերի խումբը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես կենսաբանական ակտիվ նյութերի ստացման հեռանկարային աղբյուր։


== Նշանակություն ==
Այս խմբի սնկերից անջատվել են մի շարք հակաբիոտիկներ՝ տրիխոտեցին, տերևատին, տրիխոդերմին և այլն։ Շատ տեսակներ բնության մեջ մի շարք ֆիտոպաթոգեն սնկերի բնական մակաբույծներ են, հետևապես կարող են օգտագործվել բույսերի հիվանդությունների հարուցիչների դեմ՝ որպես կենսաբանական պայքարի արդյունավետ միջոց։ Միկոֆիլ սնկերը մեծ վնաս են հասցնում սնկաբուծությանը՝ հարուցելով տարբեր հիվանդություններ։