Վիեննայի տեխնիկական համալսարան

Վիեննայի տեխնիկական համալսարան (գերմ.՝ Technische Universität Wien, сокр. TU Wien), Վիեննայի խոշորագույն համալսարաններից մեկը։ Հիմնադրվել է 1815 թվականին Կայսերա-արքայական պոլիտեխնիկական ինստիտուտ անվանումով։ Ներկայումս համալսարանն ունի 8 ֆակուլտետ 56 ինստիտուտներով` ներառյալ բակալավրիատի 21, մագիստրատուրայի 43 և դոկտորանտուրայի 3 բաժանմունքները։ Համալսարանում սովորում են 17.600 ուսանող (19 %` արտասահմանցիներ, 30 %` կանայք)։ Համալսարանն ունի մոտ 4.000 աշխատակից, որից 1.800-ը դասախոսական կազմն է։ Ուսումնական ծրագիրը և հետազոտական գործունեությունը կենտրոնացված են տեխնիկական ու բնական գիտությունների շուրջ։
Համալսարանն ունի միջազգային լայն ճանաչում, ձեռնարկությունների ու նորարարական տեխնոլոգիաների ուղղությամբ մասնագիտացված հետազոտական ընկերությունների գործընկեր է։ 2005 թվականին Վիեննայի տեխնիկական համալսարանը աշխարհի լավագույն տեխնիկական համալսարանների թվում զբաղեցրել է 32-րդ և Եվրոպայում 8-րդ տեղը։ Այն Ավստրիայի խոշորագույն գիտահետազոտական ու կրթական հաստատությունն է ։


== Ֆակուլտետներ ու ինստիտուտներ ==
Մաթեմատիկայի և գեոտեղեկատվական համակարգերի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Mathematik und Geoinformation)
Ֆիզիկայի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Physik)
Տեխնիկական քիմիայի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Technische Chemie)
Ինֆորմատիկայի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Informatik)
Քաղաքաշինության ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Bauingenieurwesen)
Ճարտարապետության և շրջանային կազմակերպման ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Architektur und Raumplanung)
Մեքենաշինության և արտադրության կազմակերպման ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Maschinenwesen und Betriebswissenschaften)
Էլեկտրա-տեղեկատվական տեխնիկայի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Elektrotechnik und Informationstechnik)


== Ուսումնական ծրագրեր ==
Համալսարանն անցել է կրթության Բոլոնյան համակարգին` առաջարկելով կրթություն հետևյալ երեք մակարդակներով.

Բակալավրիատ - ներառում է առարկաներ, որոնք անհրաժեշտ են համապատասխան բնագավառի գիտական ու պրոֆեսիոնալ գործունեության համար։ Այն տևում է 6 կիսամյակ, ինչը համապատասխանում է ECTS-ի 180 կետին։ Շրջանավարտները ստանում են գիտությունների բակալավրի գիտական աստիճանով դիպլոմ (BSc):
Մագիստրատուրա - ուղղված է բակալավրների գիտելիքների խորացմանը։ Որպես կանոն, տևում է 4 կիսամյակ, որի ընթացքում ուսանողներն ուսումնասիրում են 120 ECTS-ին համապատասխան  առարկաներ։
Դոկտորանտուրա - տևում է 6 կիսամյակ։ Բացի ատենախոսություն գրելուց` ուսանողները մի շարք քննություններ են հանձնում։ Ողջ ծրագիրը կազմվում է ECTS-ի 180 կետից, որից 160-ը բաժին է ընկնում ատենախոսությանը։


== Պատմություն ==

Վիեննայի պոլիտեխնիկական համալսարանը հիմնադրվել է 1815 թվականին կայսր Ֆրանց II-ի կողմից։
1815 թվականի նոյեմբերի 6-ին հանդիսավորությամբ բացվել են բուհի դռները, իսկ հաջորդ օրվանից սկսվել են դասախոսությունները։
1872 թվականին պոլիտեխնիկական ինստիտուտը վերածվել է Բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի։
1919 թվականից ինստիտուտը սկսել է ընդունելություն կազմակերպել նաև կանանց համար։
1975 թվականից Բարձրագույն տեխնիկական դպրոցը վերանվանվել է Վիեննայի տեխնիկական համալսարանի։
Տեխնիկական համալսարանի հիմնական մասնաշենքերը գտնվում են Վիեննայի կենտրոնում` Կարլսպլաց հրապարակում` մշակույթի բազմաթիվ հուշարձանների հարևանությամբ` Կառլի եկեղեցի, Վիեննայի պատմության թանգարան, Երաժշտական հասարակություն։


== Նշանավոր շրջանավարտներ ==


== Ռեկտորներ ==
1872—1873 Հենրիխ Գլազիվեց
1874—1875 Ֆերդինանդ ֆոն Հոհշտետեր
1880—1881 Հենրիխ ֆոն Ֆերստել
1890—1891 Յոզեֆ Ֆինգեր
1901—1902 Կարլ Քյոնիգ
1902—1903 Գվիդո Կրաֆթ
1905—1906 Ֆրանց ֆոն Հյոնել
1918—1919 Կարլ Զիգմոնդի


== Համալսարանի տարածք և ուսանողական կյանք ==
Տեխնիկական համալսարանի շենքերը տեղակայված են հիմնական երեք վայրերում։ Կարլսպլաց հրապարակում գտնվում է ռեկտորատը, ինչպես նաև կենտրոնական գրադարանը և ֆակուլտետների շենքերը (գլխավոր շենք, շնարարության ու ճարտարապետության ֆակուլտետներ, Ֆրայհաուս` մաթեմատիկայի ու ֆիզիկայի ֆակուլտետներ)։ Կենտրոնում` Գուսհաուսշտրասե փողոցում են գտնվում էլեկտրատեխնիկայի և ինֆորմատիկայի ամբիոնները։ Վիեննայի վեցերորդ շրջանում կա ևս մեկ ուսանողական քաղաք, որը միավորում է քիմիայի, մեքենաշինության ֆակուլտետները և կենտրոնական «Աուդիմաքս» լսարանը։
Կան քաղաքում սփռված ևս մի քանի ամբիոններ ու շենքեր։ Վիեննայի երկրորդ շրջանում է գտնվում հետազոտական ռեակտորը, որն օգտագործվում է նաև այլ համալսարանների կողմից։
Համալսարանի հարևանությամբ կան շատ խանութներ ու ուսանողական սրճարաններ։ Հանրակացարանները գտնվում են քաղաքի այլ հատվածում։
2006 թվականից քննարկվել է համալսարանի բոլոր մասնաշենքերի` Ասպերն տեղափոխելու հարցը, ինչի արդյունքում կձևավորվեր համալսարանական շինությունների միավորված համալիր, սակայն շուտով հրաժարվել են այդ գաղափարից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիեննայի տեխնիկական համալսարանի պաշտոնական կայք
Վիեննայի համալսարանը Youtube-ում