Ֆիլիպ III

Ֆիլիպ III (ֆր.՝ Philippe III), մականուն է Համարձակ (ֆր.՝ le Hardi) XIV դարից սկսած (ապրիլի 3, 1245, Պուասսի, Սեն-Ժերմեն-ան-Լայի թաղամաս, Իվելին, Իլ-դը-Ֆրանս, Ֆրանսիայի մետրոպոլիս, Ֆրանսիա - հոկտեմբերի 5, 1285, Պերպինյան, թաղված է Սեն Դենի աբբայությունում), Ֆրանսիայի թագավոր 1270 թվականի օգոստոսի 25-ից սկսած, թագավորել է Ռեյմյանների դինաստիան 1271 թվականի օգոստոսի 15-ից սկսած։


== Կենսագրություն ==

Ֆիլիպը եղել է թագավոր Լյուդովիկ IX-ի և Մարգարիտա Պրովանսկայայի երկրորդ որդին։ Ֆիլիպը իր անունը ստացել է ի հիշատակ իր մեծ պապի՝ Ֆիլիպ II-ի։ 1260 թվականին, երբ իր մեծ եղբայր՝ Լյուդովիկը մահանում է, նա դանում է թագավորական գահի միակ ժառանգորդը։
Իր հոր հետ մասնակցել է խաչակրած արշավանքին և աֆրիկյան ափի ճամբարում թագավոր է հռչակվել։ Անմիջապես, երբ վերադարձավ Ֆրանսիա, նա խոնարհվեց մի քանի անկանոն վասալների դեմ և արքեպիսկոպոս Լիոնի ինքնիշխան իշխանության ճանաչում ձեռք բերեց։
Բրոսի մահից հետո, Ֆիլիպը բարձրացրեց Սեն Դենիի վանահայր Մատե դե Վանդոմի պաշտոնը և իջեցրեց Էտեն Բոմարշեի պաշտոնը։ Բացի դրանցից, հիվանդ Ֆիլիպի վրա մեծ ազդեցություն ուներ իր հորեղբայր Կարլ Անժույսկին։ Տեղի տալով իր պնդմանը, Ֆիլիպը որոշում է իր թեկնածությունը դնել Գերմանական կայսրության գահի ընտրություններին, բայց դրան հետևում է անհաջողությունները, երբ Կարլի համար նա խառնվում է ինպանական գործերի մեջ, որտեղ նրա համար կանխատեսում էին պարտություն և մահ։
Բացի դրանից Ֆիլիպը ուներ նաև Իսպանիայի մասին սեփական հետաքրքրությունները։ 1275 թվականին նա պաշտպանվել է Նավառայի Կաստիլիայի և Արագոնի թագավորների պահանջներից, բայց հետո Ֆիլիպի առժանանում է ֆրանսիական արքայադուստր կողմից բարեմախտանքների, ով ամուսնացած էր Ալֆոնսո X-ի որդու հետ և բաժանվել էր նրանից ամուսնու մահի պատճառով (1276 թվականին), և այդ ամենը սակայն չի հանգեցնում Ֆիլիպի ցանկալի արդյունքին։

Ավելի շատ անհաջող էր Արագոն խաչակրած արշավանքը, որը ձեռնարկվել էր այն բանից հետո, երբ Չարլզ Անժույակի պնդմամբ տեղի ունեցավ Սիցիլիական վեսպերսը։ Մարտին IV-րդ Հռոմի պապը միշտ հավատարիմ է մնացել Կարլին և Ֆիլիպին, և նրանք մի ծրագիր են կազմում, որի համաձայն պետք էր Պեդրո III Արագոնսկայանին վտարել և արգելել ոտք դնել եկեղեցի, այնուհետև պաշտոնական հայտարարեին, որ Պեդրոն գահընկեց եղավ և իր տեղը կզբաղեցնի Ֆիլիպի փոքր տղաներից մեկը։ Ֆրանսիական բանակին և նավատորմին, որոնք պայքարում են այդ ծրագրի իրականացման համար, ուղեկցեց ամբողջովին անհաջողությունների շարքը, նախ նավատորմը երկու անգամ խփվում է, իսկ բանակը ստիպված պաշարվել էր Ժերոնայի ամրոցում, և որոշ ժամանակ անց նրանց հետևեց սովը, մահը և հիվանդությունների շարքը։ Ֆիլիպը, ով ամեն ինչի մասին տեղյակ լինելով ստիպված կանգնեցնում է արշավը, նույնպես հիվանդանում է և նահանջի ժամանակ մահանում է։
Ֆիլիպի թագավորման տարիներին ֆրանսիական թագը էլ ավելի է բարձրացել։ Նա իր էլ ավելի հզորացրեց և ընդարձակեց լանայի թուլուզսկիխներին՝ Պուատուն, Սենտոժը, Տուլոնը, Ալբիժուան, Օվերնը, Կերսին, Աժենեն, Ռուերգը, Վենսենը։ Բացի դրանից, նա հզորացրել է նաև Լիոնը և Մոնպելեն։


== Ընտանիք և երեխաներ ==

Առաջին կինը, (1262 թվականի մայիսի 28ին) Իզաբելա (1247—1271), Հայմե I-ի աղջիկը։ Ունեցել են 4 երեխա, որոնցից երկուսը մահացել են մանուկ ժամանակում։
Լյուդովիկ (1264 — 1276 մայիս)։
Ֆիլիպ IV Գեղեցիկ (1268—1314), Ֆրանսիայի թագավորն է սկսած 1285 թվականից։
Ռոբերտ (1269—1276)։
Կարլ (1270—1325)։
Երկրորդ կին, (1274 թվականի օգոստոսի 21ից) Մարիա  (1256—1321), Հենրիկ III-ի աղջիկը։ Ունեցել են 3 երեխա.
Լյուդովիկ դ'Էվրե (1276—1319)։
Բլանկա (1278—1306), 1300 թվականից Ռուդոլֆ I-ի կինը (1282—1307)։
Մարգարիտա (1282—1318), 1299 թվականից երկրորդ կինն է Անգլիայի թագավոր Էդուարդ I-ի (1239—1307)։


== Ծանոթագրություններ ==