armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գեղարքունիքի թեմ

Գեղարքունիքի թեմ, Կազմավորվել է Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Ա Սարգիսյանի 1996 թվականի մայիսի 30-ի կոնդակով։ Առաջնորդանիստը՝ Գավառի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի։ Ընդգրկում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզը։ Գեղարքունիքի թեմի տարածքը զբաղեցնում է պատմական Սյունյաց և Հաղպատի եպիսկոպոսությունների տարածքի, համապատասխանաբար՝ հյուսիսարևմտյան և արևելյան մասերը։ 15-րդ դարում տարածքը ժամանակավորապես ենթարկվել է Գանձասարի կաթողիկոսությանը, սակայն 1513 թվականին Գեղարքունիքի մելիքներն ու տանուտերերը գնացել են Տաթևի վանք, ծանոթացել Գեղարքունիքի՝ Սյունյաց աթոռին ենթակա լինելու մասին փաստաթղթերին և ստորագրությամբ վերահաստատել են թեմի ավանդական վիճակը։ Թեմի տարածքում են Սևանավանքը (4–9-րդ դարեր), Շողագավանքը (9-րդ դար), Հայրավանքը (9–13-րդ դարեր)։ Գեղարքունիքի թեմի գործող եկեղեցիներն են Գավառի Սուրբ Աստվածածինը, Սուրբ Խաչը, Հացառատի Սուրբ Աստվածածինը, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը, Նորաշենի Սուրբ Նարեկը, Դդմաշենի Սուրբ Թադեոսը, Ծովազարդի Սուրբ Կարմիր Ավետարանը, Նորատուսի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը, Մարտունու Սուրբ Աստվածածինը, Գեղհովիտի Թուխ Մանուկը, Ձորագյուղի Սուրբ Կարապետը։ Եկեղեցական տոներին արարողություններ են կատարվում նաև Մաքենյաց վանքում և Վանեվանում։ Սևանավանքի Վազգենյան հոգևոր դպրանոցը ենթարկվում են անմիջապես Մայր աթոռին։ Գործում է երեք կիրակնօրյա դպրոց։ Թեմը Մարտունու մանկատան հովանավորն է։ Գեղարքունիքի թեմի առաջնորդն է Մարկոս եպիսկոպոս Հովհաննիսյանը։


== Գրականություն ==
Բարխուդար Գևորգյան
Գեղարքունիքի մելիքներն ու տանուտերերը ըստ Տաթևի վանքի մի փաստաթղթի,
ԲՄ, դ 8, 1967։
Մաթևոսյան Կ.
Հայաստանի թեմերը (պատմություն և արդիականություն)
«Էջմիածին», 1998, դ 2–3
Կարեն Մաթևոսյան
Մ.թ.ա. 710


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Սարգիս Բեկ-Նազարյան

Սարգիս Բեկ-Նազարյան (1849, Ուզունթալա, Հայաստան - 1903, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն), հայ մանկավարժ, հասարակական գործիչ։ Հանդես է եկել Ս. Բ. Ն. կեղծանունով։


== Կենսագրություն ==
Սարգիս Բեկ-Նազարյանը ծնվել է 1849 թվականին, Ուզունթալա (այժմ՝ Այգեհովիտ) գյուղում։ 1861-1865 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում։ 1870 թվականին ավարտել է Շվեյցարիայի բարձրագույն մանկավարժական սեմինարիան։ 1871-1886 թվականներին եղել է ուսուցիչ և տեսուչ Ալեքսանդրապոլի վիճակային, Երևանի թեմական, Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցներում։ 1873 թվականին հիմնել է Ալեքսանդրապոլի, 1883 թվականին Երևանի Սահականուշյան օրիորդաց դպրոցները։
Առաջադիմական հայացքների համար հալածանքների ենթարկվելով՝ թողել է մանկավարժությունը, ձեռնադրվել քահանա։ Ուսումնական ձեռնարկների հեղինակ է։
Մահացել է 1903 թվականին, Թիֆլիսում։


== Երկեր ==
Համառօտ քրիստոնէական վարդապետութիւն..., Թ., 1892:


== Ծանոթագրություններ ==
Միքայել Հրեշտակապետ եկեղեցի (Պոզդնեևկա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միքայել Հրեշտակապետ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Միքայել Հրեշտակապետ եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Михаила Архангела), ուղղափառ եկեղեցի ՌԴ Ռոստովի մարզի Պոզդնեևկա գյուղում։ Ենթարկվում է Շախտիի և Միլլերովոյի թեմին, Միլլերովոյի գործակալությանը։


== Պատմություն ==
Առաջին փայտե եկեղեցին (Նիկոլաևյան) գյուղում կառուցվել է 1792 թվականին գեներալ-մայոր Իոսիֆ Պոզդնեևի հոգաբարձությամբ։ Ծխական հոգաբարձությունը բացվել է 1873 թվականին։ Եկեղեցական-ծխական դպրոցը բացվել է 1886 թվականի փետրվարի 6-ին։
Նոր՝ քարե եկեղեցին կառուցվել է հավատացյալների միջոցներով 1890 թվականին` Երուսաղեմի տաճարի օրինակով։ Եկեղեցու շենքը և զանգակատունը աղյուսե են` քարե բարձր հիմքով և պատված են երկաթով։ Եկեղեցուն կից կային փայտե պահակատնակ, վայրի քարից պատրաստված եկեղեցական ցանկապատ։ Հին փայտե եկեղեցում ժամերգությունները վարվել են մինչև 1890 թվականի հոկտեմբերի 31-ը։ Այն գոյատևել է մինչև XX դարի կեսերը, երբ ավերվել է շինարարական տեխնիկայով։
Միքայել Հրեշտակապետ եկեղեցին ականատես է եղել 1920 թվականի Դոնի կազակական ապստամբությանը, երբ վերջին փրկված ուղղափառ կազակները կռիվ են տվել Կարմիր բանակի հետ հենց այս տաճարում։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում տաճարը կողոպտվել է, նրա շենքն օգտագործվել է որպես պահեստային տարածություն։
Ներկայումս այս գեղեցիկ և յուրօրինակ տաճարը վերականգնվում է։ Վանահայրը աբեղա Սիմոնն է (Մորոզով)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Позднеевка. Церковь Михаила Архангела.
Слободы Нижне-Ольховой Поздеевой Архангельская церковь
90 лет исполнилось старейшему прихожанину храма Архангела Михаила слободы Позднеевка Миллеровского благочиния Archived 2017-02-27 at the Wayback Machine.
В день празднования Собора Архистратига Михаила, престольный праздник храма отмечают жители слободы Позднеевка
Միսաք Գոչունյան

Միսաք Գոչունյան (սեպտեմբերի 16, 1863(1863-09-16), Հալեպ, Օսմանյան կայսրություն - մայիսի 15, 1913(1913-05-15), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), հայ գրող, հրապարակախոս, խմբագիր։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Կյուրինի ազգային և Այնթապի Կիլիկյան վարժարաններում։ 1886 թվականին հաստատվել է Կոստանդնուպոլսում։ Աշխատակցել է «Հայրենիք», «Նոր դար», «Արևելյան մամուլ» պարբերականներին։ 1881 թվականին եղել է Կ.Պոլսում, ապա Յոզգաթում, կրկին Հալեպում, Քիլիսում և Այնթապում, 1886 թվականից հաստատվել է մայրաքաղաքում։ Այդ ժամանակ Գամգաբուում բացել է «Հեթումյան» անունով վարժարան, որը հազիվ երկու տարվա կյանք է ունենում։ Առաջին ստեղծագործությունը անտիպ մնացած «Սնանկը» թատերախաղն է, ապա Կեսարիայից Մելիքյանի «Հայրենիք»-ին ուղարկած թղթակցությունը։
1891 թվականին դարձել է «Մանզումեի էֆքյար» հայատառ-թուրքերեն թերթի հրատարակիչ-խմբագիր, 1894 թվականից աշխատել է «Սաբահ» թերթում, հիմնել է «ժամանակ» թերթը (1908)։ «Մանզումեի» և «ժամանակ»-ի էջերում տպագրել է վեպեր ու պատմվածքներ Կոստանդնուպոլսի կյանքից, ինչպես նաև Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգութեան» աշխարհաբար թարգմանությունը։ Երկնային Կյանքի տեսարաններ, 1897, «Խորհրդավոր աղջիկը» Կոստանդնուպոլիս, 1907, Կարապետ, Կոստանդնուպոլիս, 1910։
1887 թվականից կանոնավոր թղթակցել է «Նոր Դար»-ին՝ Անուշավան ծածկանունով, ապա աշխատակցել է Զմյուռնիայի «Արևելյան մամուլ»-ին, պատկերելով պոլսահայ և իր այցելած վայրերի կյանքը։ 1901-1908 թվականներին «Քասիմ» ծածկանունով խմբագրել է «Մանզումեի էֆքյարը» հայատառ-թուրքերեն թերթը։ 1908 թվականին, եղբոր՝ Սարգիս Գոչունյանի հետ հիմնել է իր սեփական թերթը՝ «Ժամանակ»-ը։
Մահացել է Կոստանդնուպոլսում, հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել Մայր եկեղեցում՝ նախկին պատրիարք Մաղաքիա օրմանյանի նախագահությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուդեննովեց

Բուդեննովեց (ռուս.՝ Буденновец, բաշկիրերեն՝ Буденновсы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 69 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(9165) Ռաուպ

(9165) Ռաուպ (անգլ.՝ Raup), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,985954 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,793 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1789 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1022,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,352168 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,6° անկյուն։
Ռաուպ աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9165) Ռաուպ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալիսան գիտի, թե ինչ անել

«Ալիսան գիտի, թե ինչ անել», մուլտսերիալը նկարահանվել է Քիրա Բուլչովայի՝ Ալիսա Սելեզնյով ստեղծագործության հիման վրա։ Պրեմիերան կայացել է պաշտոնապես Ալիսայի ծննդյան տարեդարձից մեկ օր հետո՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 16-ին СТС հեռուստաալիքով, այնուհետև 3 ամսից հետո՝ 2014 թվականի փետրվարի 3-ին «Карусель» հեռուստաալիքով։ Սա առաջին էկրանացումն է Ալիսա Սելեզնյովայի մասին, որտեղ սերիալի շատ եթերաշրջաններ բնօրինակ են և չեն հանվել Բուլչովայի գրքի հիման վրա, այն ստեղծված է համակարգչային գրաֆիկայով։


== Հիմնական կերպարներ ==
Ալիսա Սելեզնյովա
Ալիսայի մայրիկը
Վասիլի Պետրովիչ՝ ռոբոտ-ուսուցիչ
Պրոֆեսոր Սելեզնյով


== Առաջին եթերաշրջան ==


== Երկրորդ եթերաշրջան ==


== Պարգևներ ==
2014 թվականին Սուզդալում կազմակերպված «Ռուսական անիմացիոն ֆիլմ» բաց փառատոնում՝ սերիալը արժանացել է «Անիմացիոն սերիալ՝ որոշակի միջազգային պոտենցիալով» տիտղոսը։ Որպես հաղթող նա հրավիրվել է Հաննա՝ միջազգային MIPJunior ցուցահանդեսին, որտեղ այն առաջին անգամ էր ցուցադրվում արտասահմանյան լսարանում։
2014 թվականին 19 ՄԿՖ «Ոսկե ձուկ» պրոֆեսոնալ ժյուրին արժանացրել է «Լրջությամբ մոտեցում անիմացիային՝ երեխաների համար» տիտղոսին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Мозги прочь!» (сериал «Алиса знает, что делать») մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Официальный сайт мультфильма «Алиса знает, что делать!»
Официальный канал мультфильма «Алиса знает, что делать!» на YouTube
Наслаждение инновациями. Медведеву представили трейлер Сколково с Алисой Селезнёвой
«Дмитрий Анатольевич был в восторге»
Канцтовары «Алиса знает, что делать» Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Российский мультсериал «Алиса знает, что делать!» выходит на новые международные рынки // ТАСС (5 октября 2015)
Պրիեկուլյիի շրջան

Պրիեկուլյիի շրջան (լատիշ․՝ Priekuļu novads), վարչա-տարածքային միավոր Լատվիայի Հանրապետության հյուսիսային մասում՝ Վիդզեմե տարածաշրջանում։ Շրջանը բաղկացած է չորս վոլոստից, և վարչական կենտրոն Պրիեկուլի քաղաքից։ Շրջանը ստեղծվել է 2009 թվականի հուլիսի 1-ին։ Տարածքը կազմում է 301,8 կմ²։ Սահմանակից է Ցեսիսի, Պարգաույայի, Կոցենիի, Բևերինայի, Սմիլտենեի, Ռաունայի և Վեցպիեբալգայի շրջանների հետ։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ շրջանի բնակչությունը կազմում էր 9393 մարդ։
2011 թվականի Լատվիայի բնակչության մարդահամարի արդյունքներով ազգային կազմն էր՝


== Տարածքային բաժանում ==
Վեսելավայի վոլոստ (լատիշ․՝ Veselavas pagasts)
Լիեպայի վոլոստ (լատիշ․՝ Liepas pagasts)
Մարսնենուի վոլոստ (լատիշ․՝ Mārsnēnu pagasts)
Պրեիկուլյիի վոլոստ (լատիշ․՝ Priekuļu pagasts)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի պաշտոնական կայքը (լատիշերեն)
Ժողովածու (494)

Ժողովածու(494), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 494 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1711 թվականին Իլովում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18,8x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 207 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 119բ։


== Բովանդակություն ==
Կղեմէսի Գալանոսի Յաղաքս Եօթն խորհրդոց եկեղեցւոյ։
Ծանօթութիւնք բարոյականից աստուածաբանութեանց։
Պակասութիւնք, որք հանդիպին ի մատուցման պատարագին։
Կերպ խոստովանութհան։


== Ծանոթագրություններ ==
Մյատլևո (գյուղ, Իզնոսկովսկի շրջան)

Մյատլևո (ռուս.՝ Мятлево), գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Իզնոսկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1600 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալպյան գորգ

Ալպյան գորգ, կենսաբանական բնության հուշարձան Հայաստանում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Կոտայքի մարզի Մեղրաձոր-Ֆիոլետովո գրունտային ճանապարհի ամենաբարձր մասում (Փամբակ լեռնաշղթայի Ամպասարի գագաթային մասում՝ ծովի մակարդակից 300 մ բարձրության վրա)։ Այն գրանցված է Հայաստանի Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Ապենցել

Ապենցել (գերմ.՝ Appenzell), բնակավայր Շվեյցարիայում։ Ապենցել-Իններռոդեն կիսականտոնի վարչական կենտրոնն է։ Գտնվում է այդ կիսականտոնի իր իսկ անունով կոչվեղ շրջանում, մասամբ՝ նաև Ռյուտե և Շվենդե շրջաններում։  2014 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով՝ բնակիչների թվաքանակը եղել է 5.751:
Ապենցելը հռչակվել է իր նախշազարդավոր շինություններով։
Բնակավայրի կենտրոնական մասում գտնվող շինությունները, ծխական եկեղեցին, 1563 թվականին կառուցված համայնքապետարանը, Salesis շենքը, Կլանքս ամրոցի ավերակները և պետական արխիվը՝ վարչական շենքով հանդերձ, ներառված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
«Аппенцель, местечко»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Ապենցել. զբոսաշրջություն
Appenzell (գերմ.)
Իլինսկայա (Յոնտալայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իլինսկայա (այլ կիրառումներ)Իլինսկայա (ռուս.՝ Ильинская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յոնտալա աջ ափին՝ 22 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000026077
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002607
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Լապալիս (կանտոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լապալիս (այլ կիրառումներ)Լապալիս (ֆր.՝ Lapalisse), կանտոն Ֆրանսիայում։ Գտնվում է Օվերն մարզի Ալյե դեպարտամենտում։ Մտնում է Վիշի շրջանի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 0315։
Լապալիս կանտոնի մեջ հաշվվում է 15 կոմունա, որից գլխավորն է Լապալիսը։


== Կանտոնի կոմունաներ ==


== Բնակչություն ==
Կանտոնի բնակչությունը 2006 թվականին կազմում էր 9 078 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Ալյե դեպարտամենտի կոմունաների բնակչությունը INSEE կայքում
Լապալիս կանտոնի տեղադիրքը Ֆրանսիայի քարտեզի վրա(չաշխատող հղում)
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ

ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (ռուս.՝ Государственная премия СССР), ամենամյա պետական մրցանակ, որը սահմանվել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի և ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի կողմից` 1966 թվականին։ Մրցանակը շնորհվել է 1967 թվականից մինչև 1991 թվականը` Հոկտեմբերյան հեղափոխության տարելիցի կապակցությամբ, գիտության և տեխնիկայի, աշխատանքի, գրականության, արվեստի և ճարտարապետության բնագավառներում ստեղծագործական բացառիկ ձեռքբերումների համար։


== Կարգավիճակը ==
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակը համարվում է 1941-1954 թվականներին շնորհվող Ստալինյան մրցանակի իրավահաջորդը։ Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրները կարող էին համապատասխանաբար փոխել իրենց մեդալներն ու փաստաթղթերը` Պետական մրցանակով։ ԽՍՀՄ-ում 1960-1980-ական թվականներին լույս տեսած տեղեկատու գրականության մեջ Ստալինյան մրցանակը քաղաքական նկատառումներից ելնելով, նույնպես համարվում էր «պետական»։
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակը իր նշանակությամբ և դրամական պարգևի չափով երկրորդն էր ԽՍՀՄ-ում` Լենինյան մրցանակից հետո։ Այն սահմանվելու ժամանակ, դրամական պարգևը կազմել է 5000 ռուբլի, որը Լենինյան մրցանակի դրամական պարգևի` միայն կեսն էր։ Մրցանակն ամեն տարի ստանում էր մոտ 100 մարդ, որոնց թվում` գրողներ, գիտնականներ, արվեստի գործիչներ և այլն։ Մրցանակի եռակի դափնեկիրներ են գրող Չինգիզ Այթմատովը, ռեժիսոր և դերասան Օլեգ Եֆրեմովը, կինոօպերատոր Վյաչեսլավ Շումսկին, գիտնականներ Վլադիմիր Չելոմեյը և Սերգեյ Նեպոբեդիմին։ Միութենական հանրապետություններում նույնպես սահմանվել էին հանրապետական Պետական մրցանակներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիրովկա (գյուղ, Օչակովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎլադիմիրովկաՎլադիմիրովկա (ուկրաիներեն՝ Володимирівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Օչակովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Մակլակովո։
2001 թվականի տվյալներով Վլադիմիրովկա գյուղում բնակվում էր 181 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,77 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օդեսա (Տեխաս)

Օդեսա (անգլ.՝ Odessa), քաղաք ԱՄՆ-ում` Տեխասի արևմտա-կենտրոնական մասում: Էկտոր շրջանի շրջկենտրոնն է: Բնակչությունը 2014 թվականի տվյալներով 110.720 մարդ է: Միդլենդի հետ կազմում է «Միդլենդ-Օդեսա» ագլոմերացիան, որտեղ բնակչությունը կազմում է 241.316 մարդ (2004): Նավթի արդյունահանման ու վերամշակման կենտրոն է:
2014 թվականին Ֆորբս (Forbes) ամսագրի տվյալներով ԱՄՆ-ի արագ զարգացող երրորդ քաղաքն է ոչ մեծ քաղաքների մեջ:


== Անվան ստուգաբանություն ==
Քաղաքի անունը դրվել է Ուկրաինայի Օդեսա քաղաքի պատվին, քանի որ տեղի բնանկարը նման է ուկրաինական համանուն քաղաքի տափաստանային բնապատկերին:


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1881 թվականին որպես ջրի կասեցուցիչ և խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղու բեռնաթափման կետ: Փոստային առաջին բաժանմունքը բացվել է 1885 թվականին: 1891 թվականին Օդեսան դարձել է Էկտոր շրջանի կենտրոնը: Քաղաք է հռչակվել 1927 թվականին, երբ տեղանքում նավթ է հայտնաբերվել:
Նավթի հայտնաբերումը դարձել է քաղաքի զարգացման հիմքը: Եթե 1925 թվականին բնակչությունը կազմել է 750 մարդ, ապա 1929 թվականին այն հասել է 5.000-ի:
2013 թվականին Օդեսան բռնի հանցագործությունների ամենաբարձր ցուցանիշն ուներ Տեխասում` 100.000 բնակչի հաշվով 86.4 հանցագործություն:


== Աշխարհագրություն ==
Օդեսան գտնվում է Տեխասի արևմտյան մասում: Տեղանքը հարուստ է նավթի ու բնական գազի պաշարներով:
Քաղաքի ընդհանուր մակերեսը 114 կմ² է, որի 0.26 կմ² տարածքը պատված է ջրով (0.05%):


=== Կլիմա ===
Օդեսայի կլիման կիսաչորային է, ինչը բնորոշ է Արևմտյան Տեխասին: Ամառը շոգ է, իսկ ձմեռը` մեղմ ու չոր: Տեղումների մեծ մասը լինում է գարնան վերջին ու ամռանը: Ձյուն հազվադեպ է տեղում: Շրջանն ունի ջերմաստիճանի օրական տատանման մեծ դիապազոն, հաճախ են լինում ուժեղ քամիներ:


== Ծանոթագրություններ ==
Ադգո

Ադգո, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճից մի քանի կմ հյուսիս՝ հարթավայրում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
.tr

.tr Թուրքիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .tr whois տեղեկություն
Մոնրեդոն դե Կորբիեռ

Մոնրեդոն դե Կորբիեռ (ֆր.՝ Montredon-des-Corbières), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1104 մարդ, բնակչության խտությունը` 64.37 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.15 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 640 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 90 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 50 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 785 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 573-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 212։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,0 %։ 573 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 515 անձ (277 տղամարդ և 238 կին)։ Գործազուրկ են եղել 58 անձ (29 տղամարդ և 29 կին)։ 212 անաշխատունակներից 55-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 84-ը` թոշակառուներ, իսկ 73-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլենցա

Պոլենցա (իտալերեն՝ Pollenza), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 6086 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 149 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 39 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0733։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության գրաֆիկը.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0733 548709
Էլ-փոստ։ comune@pollenza.sinp.net
Պաշտոնական կայք։ http://www.pollenza.sinp.net/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Դոլակ

Դոլակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստալնովցի

Ստալնովցի (ուկրաիներեն՝ Стальнівці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Նովոսելիցայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ստալինեշտի։
2001 թվականի տվյալներով Ստալնովցի գյուղում բնակվում էր 2 104 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արևմտյան Գաթեր

Արևմտյան Գաթեր, Սախյադրի, լեռնաշղթա Հնդկաստանում, Հնդստան թերակղզու արևմտյան եզրային բարձրադիր մասը։ Երկարությունը մոտ 1800 Կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 2698 մ (Անայմուդի լեռ)։ Կազմված է լավաներից, գնեյսներից և քվարցիտներից։ Արևմտյան Գաթերի արևելյան լանջերը մեղմորեն ձուլվում են Դեկանի սարահարթին, արևմտյանը՝ կտրուկ իջնում դեպի ծովափնյա հարթավայրը, հարավում վերածվում հորստային զանգվածների։ Կլիման մերձհասարակածային է, մուսոնային։ Տարեկան տեղումները՝ 2-5 հզ․ մմ։ Գերակշռում են արևադարձային տերևաթափ (արևմտյան հողմադեմ լանջերին) և մշտադալար խոնավ արևադարձային (հարավում) անտառները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Peakbagger.com
Геология Западных Гат
Դոլինո-Կամենկա

Դոլինո-Կամենկա (ուկրաիներեն՝ Долино-Камянка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Զնամենկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոլինո-Կամենկա գյուղում բնակվում էր 145 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1678 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 86,41 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աստերոիդների ցանկ (291001-291100)

Աստերոիդների ցանկ (290901-291000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (291101-291200)
 Աստերոիդների ցանկ (290901-291000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (291101-291200)
The Allman Brothers Band (ալբոմ)

The Allman Brothers Band, ամերիկյան ռոք խումբ The Allman Brothers-ի առաջին ալբոմը, որը թողարկվել է 1969 թվականին։


== Ալբոմի մասին ==
ԱՄՆ-ի հարավային հատվածներում ալբոմը վատ վաճառվեց՝ զբաղեցնելով ընդամենը 188-րդ հորիզոնականը Բիլլբորդ 200 վարկանշային աղյուսակում։ «Whipping Post»-ը ընդգրկվեց այն 500 երգերի ցանկում, որոնցից ձևավորվել է ռոք ն' ռոլը։


== Երգացանկ ==
Բոլոր երգերի հեղինակն է Գրեգ Օլլման. 
Բոլոր երգերի հեղինակն է Գրեգ Օլլման. 


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
Դուան Օլմեն՝ սլայդ-կիթառ, սոլո-կիթառ
Գրեգ Օլման՝ վոկալ, երգեհոն
Դիք Բեթս՝ սոլո-կիթառ
Բերի Օկլի՝ բաս-կիթառ, բեք վոկալ
Բաչ Թրաքս՝ հարվածային գործիքներ
Ջայ Յոհան Յոհանսոն՝ հարվածային գործիքներ, կոնգա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալբոմի մասին discogs.com կայքում
Անտոնիո Մասեո

Անտոնիո Մասեո (իսպ.՝ Antonio Maceo Grajales, հունիսի 14, 1845(1845-06-14), Սանտյագո դե Կուբա, Իսպանական կայսրություն, Իսպանիա - դեկտեմբերի 7, 1896(1896-12-07), Պունտա Բրավա, Հավանա, Կուբա), Կուբայի ազգային-ագատագրական շարժման գործիչներից։ Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ 1868-1878 թվականներին Իսպանիայի դեմ անկախության պատերազմի ժամանակ մտել է Ազատագրական բանակի մեջ, 1878 թվականին ստացել գեներալ-մայորի աստիճան։ Պատերազմից հետո գտնվել է տարագրության մեջ Ամերիկայի տարբեր երկրներում՝ նախապատրաստելով նոր ապստամբություն Կուբայում։ 1895 թվականի ապրիլին վերադարձել է Կուբա և գլխավորել Օրիենտե նահանգի ապստամբական ուժերը, սեպտեմբերին դարձել է Ազատագրական բանակի գլխավոր հրամանատարի տեղակալ։ Զոհվել է մարտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոմերի տակի աղբյուր

Գոմերի տակի աղբյուր, ջրաերկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Շիրակի մարզի Աշոցք գյուղից հարավարևելյան ծայրամասում՝ ծովի մակարդակից 1980 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Կրիվորուդկա

Կրիվորուդկա (ուկրաիներեն՝ Криворудка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրիվորուդկա գյուղում բնակվում էր 309 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1424 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 216,99 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նազարեթ Մնացականյան

Նազարեթ Անդրանիկի Մնացականյան (սեպտեմբերի 10, 1962(1962-09-10), Թալին, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական և իրավապահ մարմինների գործիչ։


== Կրթություն ==
1980-1985 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։
2000-2003 թթ. - սովորել և ավարտել է ՌԴ Ներքին գործերի մինիստրության կառավարման ակադեմիան։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1993-1994 թթ. - աշխատել է ՆԳՆ Արաբկիրի բաժնում որպես օպերլիազոր, ապա՝ ավագ օպերլիազոր։
1994-1997 թթ. - ՆԳՆ Կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի վարչության ավագ օպերլիազոր։
1997-2005 թթ. - եղել է ՆԳՆ Օպերատիվ-փնտրողական վարչության բաժնի պետ, ապա՝ վարչության պետի տեղակալ։
2005-2007 թթ. - ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ-փնտրողական վարչության պետ։
2007-2011 թթ. - ՀՀ ոստիկանության Կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության պետի տեղակալ, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության և թրաֆիկինգի դեմ պայքարի վարչության պետ։
2013 թ. հունիսի 7-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարի տեղակալ։
2014 թ. մայիսի 26-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
Ունի ոստիկանության գնդապետի հատուկ կոչում։Անկուսակցական է։ Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։ Նազարեթ Մնացականյանը ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր Մնացական Մնացականյանի եղբայրն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Շանսկայա

Շանսկայա (ռուս.՝ Шанская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սվերդլովսկի մարզում, Բաշկորտոստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Կանա գետի ձախ ափին՝ 42 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 14 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա, գետը ենթաավազան չունի մինչև Բելայա թափվելը, գետի գետային ավազանը՝ Կամա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010200212111100017478
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111101747
Ավազանի կոդը — 10.01.02.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1


== Ծանոթագրություններ ==
Քույրեր-վատ սովորություններ

Քույրեր-վատ սովորություններ (ռուս.՝ Сестрички-привычки), նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որն ստեղծել է ռեժիսոր Բորիս Ակուլինչևը 1989 թվականին։


== Սյուժե ==
Մի առավոտ Անդրյուշա Շումելկինը ծանոթանում է Ուշացման հետ, որը դառնում է նրա քույր-սովորությունը։ Իսկ վերջինս արագ գտնում է ևս երկու քույրիկների` Փնթիությանն ու Քմահաճությանը։ Անդրյուշան նախ շատ ուրախ սկսում է խաղալ նրանց հետ. հագնվում էր ոչ սովորական կերպով, օրինակ, շապիկն ու շորտերը թարս է հագնում, լվացվում է լոգարանում, սկսում է ծովամարտ խաղալ, խոհանոցում առանց հարցնելու սկսում է ուտել խտացրած կաթ։ Բայց հետո Անդրյուշան հասկանում է, որ այդպիսի վատ սովորություններից ոչ մի լավ բան դուրս չի գա։ Վատ սովորությունները, սակայն, արդեն նրան գերի են վերցրել, փչացրել նրա բնավորությունը, բնակարանում անկարգություն են առաջացրել, բայց տղան կարողանում է սանձահարել նրանց։


== Հեղինակներ ==


== Վերաթողարկում ==
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով բազմիցս թողարկվել է մուլտֆիլմերի հավաքածուներում, օրինակ`

«Չեմուչումիկ», DVD, ներկայացուցիչ` «Խոշոր պլան», տեսաերիզի վրա ընգրկված են եղել հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Չեմուչումիկ» (1986), «Քույրեր-վատ սովորություններ» (1989), «Անհնազանդության տոն» (1977), «Կախարդական բահը» (1984) ISBN 4600448024109։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քույրեր-վատ սովորություններ Мультик.ру կայքում
«Էկրան» ստեղծագործական միավորում
Հնձան (այլ կիրառումներ)

Հնձան, կարող է վերաբերել՝

Հնձան - խաղող ճզմելու և հյութը զատելու կառույց
Հնձան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գյավաշի գավառում
Հնձան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Հնձան - 1973 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված ֆիլմ
Պլայուց

Պլայուց (ուկրաիներեն՝ Плаюць), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պլայուց գյուղում բնակվում էր 882 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,61 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 550 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալեքսեյ Բախ

Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Բախ (ռուս.՝ Алексей Николаевич Бах, մարտի 5 (17), 1857, Զոլոտոնոշա, Պոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 13, 1946(1946-05-13), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային կենսաքիմիկոս և հեղափոխական, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1929), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1945)։ 
Համարվում է խորհրդային կենսաքիմիայի հիմնադիրը, ում գործունեության հետ է կապված Լ․ Կարպովի անվան ֆիզիկաքիմիական, ՌՍՖՍՀ առժողկոմատի կենսաքիմիայի, ԽՍՀՄ ԳԱ կենսաքիմիայի ինստիտուտների ստեղծումը (վերջինս հետագայում կոչվել Բախի անվամբ)։ 
Բախի գիտական ուսումնասիրությունները նվիրված են բուսական և կենդանական օրգանիզմներում օքսիդացման պրոցեսներին։ Արժանացել է Լենինի անվան մրցանակի (1926), պետական մրցանակի (1941)։ Պարգևատրվել է Լենինի 4 շքանշաններով։ 


== Երկեր ==
Сборник избранных трудов, Л․, 1937․


== Գրականություն ==
Алексей Николаевич Бах, М․, 1946 (Био-библиография);
Бах Л․ А․ и Опарин А․ И․, Алексей Николаевич Бах․ Биографический очерк, М․, 1957․


== Ծանոթագրություններ ==
Կաստելսեպրիո

Կաստելսեպրիո (իտալերեն՝ Castelseprio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1237 մարդ, խտությունը կազմում է 412 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 3 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 21050, հեռախոսային կոդ՝ 0331։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 


== Տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0331 820501
Էլեկտրոնային փոստ՝ amministratori@castelseprio.net
Պաշտոնական կայք՝ http://www.castelseprio.net


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
ինստիտուտի վիճակագրություն(իտալ.)(չաշխատող հղում)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Բժշկարան (2947)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բժշկարան (այլ կիրառումներ)Ժողովածու (2947), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում)։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 33,8×21 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 242 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը`լուսանցազարդ։ Հիշատակարաններ՝ կնիք՝ 1ա։


== Բովանդակություն ==
Ամիրդովլաթի Ուսումն բժշկութեան, Ախրապատին, Դեղագիրք։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուխոբորե

Սուխոբորե (ռուս.՝ Сухоборье), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 198 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոիլիկովո (գյուղ, Բլագովեշչենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոիլիկովոՆովոիլիկովո (ռուս.՝ Новоиликово, բաշկիրերեն՝ Яңы Илек), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(7404) 1988 AA5

(7404) 1988 AA5, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 13-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,795206 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0036 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5868 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1706,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210903 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,58° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7404) 1988 AA5 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Անյա (ֆիլմ)

«Անյա» («Աննա Գայի գաղտնիքը», ռուս.՝ «Аня» («Тайна Ани Гай»), 1927 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել են Օլգա Պրեոբրաժենսկայան և Իվան Պրավովը։ Ֆիլմի վեց մասից պահպանվել է միայն 4-րդ մասը։
Նկարահանվել է Սերգեյ Գրիգորևի «Պարկով՝ մահվան հետևից» և «Անյա Գայ» պատմվածքների հիման վրա։


== Սյուժե ==
Անյա անունով աղջիկը, որը կորցրել է իր ծնողներին հայրենի վայրեր տանող ճանապարհին, գնացքում ծանոթանում է նավաստի Ժդանի հետ։ Գնացքի վրա սպիտակների հարձակման ժամանակ հաջողվում է փրկվել։ Փախստականների թվում Անյան հանդիպում է իր հասակակից Ալիին, որի հետ նրանք շարունակում են ճանապարհը։ Օգնելով միմյանց՝ երիտասարդ հերոսները հանդիպում են տարբեր արկածների, ի վերջո, ընկնում են շոգենավ, որի նավապետը Ժդանն է, և օգնում են թիմին առաքել բեռը ըստ նպատակի․ սպիտակների հարձակման ժամանակ Ալին, փրկելով Անյային, հերոսաբար զոհվում է, իսկ Անյան ու Ժդանը, կատարելով  բոլշևիկների առաջին կարևոր առաջադրանքը, միանում են Կարմիր բանակին։


== Դերերում ==
Նոննա Տիմչենկո – Անյա
Յուլդաշ Ագզամով – Ալի, պարսիկ
Նաում Ռոգոժին – Խան-Հոզ-օղլի, պարսիկ վաճառական
Միխայիլ Ժարով – Ժդան, նավաստի, կարմիր հրամանատար
Լեոնիդ Յուրենև – Պարմեն Իվանովիչ, ղեկապետ
Ելենա Տյապկինա – դրվագ


== Նկարահանումներ ==
Ֆիլմը գրեթե ամբողջությամբ նկարահանվել է Վոլգայի ափին՝ Ստալինգրադի մոտ։


== Գրական հիմք ==
Ֆիլմը նկարահանվել է Սերգեյ Գրիգորևի «Պարկով՝ մահվան ետևից» (1924) և «Անյա Գայի գաղտնիքը» (1925) պատմությունների հիման վրա, որոնք ունեն նույն հերոսուհին՝ Անյա Գայը։
Ֆիլմը արտացոլում է պատմվածքների սյուժեի միայն մի մասը, ընդ որում՝ պատմվածքների հերոսները ֆիլմի հերոսներից ավելի մեծ են․ վիպակում Աննա Գայը ինստիտուտի նախկին ուսանողուհի է, ցարական բանակի գնդապետի դուստր, իսկ նրա ուղեկիցը՝ մուրմանսկից խառատ Մարկ Գրաևի որդին, իսկ իրադարձությունները զարգանում են ռուսական հյուսիսում՝ Վոլգայի ափին, և միայն դրանից հետո՝ Պարսկաստանում։
Գրողի այս երկու պատմվածքներով, ինչպես նշված է գրականագիտության մեջ, մանկապատանեկան արկածային ժանրի գրեթե միակ ներկայացուցիչը հաջողությամբ մրցակցում էր Արկադի Գայդարի «Ռազմական հեքիաթների» հետ, ընդ որում՝ պատմվածքները համեմատվում էին Լիդիա Չուկովսկայայի ստեղծագործությունների հետ, իսկ Ալեքսանդր Իվիչը նշում էր, որ դրանց հեղինակը հարգանքի տուրք է մատուցել դետեկտիվ ժանրին։

— գրականագետ, մանկական գրականության մասնագետ Սերգեյ Սիվոկոն, 1990 թվական
Հարկ է նշել, որ սյուժեի եզրափակիչ գոյություն չունի․ դեռևս 1925 թվականին Մաքսիմ Գորկին նամակում հեղինակին ասել է. «Անյայի «Գաղտնիքում» նախ և առաջ գաղտնիք չկա», ինչին նա պատասխանել է նրան. «Անյա Գայ գաղտնիքում», համարձակվում եմ առարկել, կա գաղտնիք»։ Նա ծրագրում էր գրել երրորդ մասը, որտեղ էլ բացահայտվի Անյայի հանելուկը, սակայն, երրորդ մասն այդպես էլ չի գրվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ольга Преображенская — «Аня Гай» // Советский экран, № 15, 1927


== Աղբյուրներ ==
Аня // Советские художественные фильмы: Немые фильмы (1918—1935) / ВГФК, Москва. — М.: Искусство, 1961. — стр. 179
Аня // Страницы истории отечественного кино / Д. Л. Караваев, Федеральное агентство по культуре и кинематографии, ННИИ киноискусства. — М.: Материк, 2006. — 281 с. — стр.80
Аня // Госфильмофонд России, 2019
Հողի բերրիություն

Հողի բերրիություն, հողի հատկություն, որով բույսն ապահովվում է յուրացվող սննդանյութերով, խոնավությամբ, օդով և դառնում բերքատու։ Տարբերում են.

Պոտենցիալ (բնական) հողի բերրիություն՝ տվյալ ժամանակաշրջանում հողի մեջ եղած բույսերի համար անմատչելի սննդանյութերը, դրանց ընդհանուր պաշարները, խոնավությունը
Արդյունավետ (տնտեսական) հողի բերրիութուն՝ տվյալ տարում մշակվող բույսերի կողմից բերքատվության տարրերի օգտագործման հնարավորությունը, փաստացի բերքատվությունը, որն առաջին հերթին կախված է ագրոտեխնիկական համալիրի միջոցառումների կիրառումից։Հողի բերրիության կարևորագույն գործոններն են. բույսերին անհրաժեշտ սննդանյութերի պարունակությունը, մատչելի խոնավության առկայությունը, դրա կայուն մակարդակը, հողի օդային ռեժիմը (արմատային համակարգի լավ զարգացման, ինչպես նաև մանրէների կենսագործունեության համար), հողի մեխանիկական կազմը, կառուցվածքը և ռեակցիան, թունավոր նյութերի պարունակությունը և այլն։ Հողի բերրիությունը կախված է հող առաջացնող գործոններից՝ կլիմայից, հողառաջացնող ապարներից, բնական և մշակովի բուսականությունից, ռելիեֆից, բայց առանձնակի նշանակություն ունի հողօգտագործման բնույթը։ Բերքատու, հարուստ հողերը պարունակում են մեծ քանակությամբ հումուս (5-40%), ազոտական, ֆոսֆորական, կալիումական միացություններ, որոնք բույսերին մատչելի են միայն շարժուն վիճակում։ Հողի հումուսը, որը բերրիության ցուցանիշն է, անմիջապես բույսին սնել չի կարող, այն մշակման ընթացքում տարրալուծվում է՝ ազատելով ազոտը, ֆոսֆորը, կալիումը, որոնցով և բույսերը սնվում են։ Բերքատվության բարձրացման համար անհրաժեշտ է հողն ապահովել այդ կարևվոր տարրերով, ինչպես նաև միկրոտարրերով (Տ, Mo, Fe, Cu, Zn)։ Բացի այդ անհրաժեշտ է ապահովել հողի ջրակլանունակությունը, օդի ազատ շրջանառությունը, բարելավել ստրուկտուրան և այլն՝ կիրառելով գիտականորեն հիմնավորված, յուրաքանչյուր շրջանի հողակլիմայական պայմաններին համապատասխան ագրոտեխնիկա՝ ցանքաշրջանառության, պարարտացման ճիշտ համակարգ, հողի մշակումː
Մ.թ.ա. 240


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ցելսուսի գրադարան

Ցելսուսի գրադարան, հին հռոմեական գրադարան Եփեսոսում, որը կառուցվել է Հադրիանոս կայսրի կողմից 114-117 թվականներին՝ Հուլիոս Տիբերիուս Ցելսուսի (Tiberius Iulius Celsus Polemaeanus) պատվին նրա որդու՝ Հուլիուս Տիբերիուս Աքվիլիոսի կողմից (110 թվականին եղել է հյուպատոս)։
Գրադարանում պահպանվում էր գրեթե 12 000 թղթագլան, որոնք տեղավորված էին պատերի որմնախորշերում, դարակների և կահույքի վրա։


== Պատմություն ==
Շինարարությունը սկսվել է 114 թվականին և ավարտվել 117 թվականին արդեն Աքվիլիուսի (որը մեծ գումար էր կտակել գիրք ձեռք բերելու և գրադարանը պահելու համար)  ժառանգների կողմից։
Ցելսուսը իր ժամանակի կրթված մարդկանցից էր և շատ բան էր արել իր ղեկավարած նահանգի համար, դրա համար էլ չնայած հռոմեական քաղաքի սահմաններում մարդկանց թաղման ավանդույթների հատուկ արգելքին, որոշվում է նրա սարկոֆագը տեղադրել գրադարանում։
Սարկոֆագը տեղադրվում է ընթերցարանի դահլիճի կենտրոնական որմնախորշի դամբարանում, որը պատրաստված էր մարմարից և զարդարված էր Էրոսին պատկերող հարթականդակով։ 1904 թվականի պեղումների ժամանակ սարկոֆագի կափարիչը բացում են և երկրորդ կապարե սարկաֆագում, որը դրված էր առաջինի մեջ, հայտնաբերում Ցելսուսի կմախքը։
3-րդ հազարամյակի վերջում գոթերի արշավանքի ժամանակ շինության ներսի մասը բոլոր գրքերի հետ միասին կործանվել է հրդեհից, սակայն շինության ճակատամասը պահպանվել է։ Ցելսուսի գրադարանը իր մեծությամբ Հին Աշխարհի երկրորդ գրադարանն է (Ալեքսանդրիայի գրադարանից հետո)։


== Շինության նկարագրություն ==
1970-1978 թվականներին անաստիլոզի վերականգնման մեթոդի կիրառումից հետո գրադարանի երկհարկ ճակատամասը ստացել է թատերական դեկորացիայի տեսք։ Վերականգնված տեսքով ունի 21 մետր երկարություն և 16 մետր բարձրություն։
Սյուների միջև գտնվող որմնախորշերում տեղադրված են չորս կանացի քանդակներ, որոնք խորհրդանշում են  Իմաստությունը, Առաքինությունը, Միտքը և Ճանաչումը։ Արձանների մարմարե բնօրինակները պահպանվում են Վիեննայի եփեսոսյան թանգարանում, իսկ տեղում դրված են նրանց գիպսե կրկնօրինակները։ Վերին հարկի սյուներն ունեն փոքր չափեր։
Եռանկյուն և կիսաշրջան քանդակազարդ ճակատամասերը զարդարում են կենտրոնական երեք զույգ սյուները։ Ներքին հարկում բեմական ձևավորված սյունաշարի հետևում երևում են երեք շքամուտքերը՝ շրջանակված զարդապատկերներով։ Շքամուտքերի վերևում գտնվում են պատուհանների երեք մեծ որմնախոռոչները։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Գրականություն ==
Измаилкина Е.С. ЗДАНИЯ БИБЛИОТЕК ЭЛЛИНИСТИЧЕСКОГО И РИМСКОГО ВРЕМЕНИ НА ТЕРРИТОРИИ МАЛОЙ АЗИИ // Актуальные проблемы теории и истории искусства: сб. науч. статей. Вып. 6. / Под ред. А.В. Захаровой, С.В. Мальцевой, Е.Ю. Станюкович-Денисовой  – СПб.: НП-Принт, 2016. С.63–74. ISSN 2312-2129.


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Virtual reconstruction of the Celsus library in Ephesus, Turkey
Ժամացույցի աշտարակ (Տիրանա)

Տիրանայի ժամացույցի աշտարակ (ալբ․՝ Kulla e Sahatit), կառուցվել է 1822 թվականին Տիրանայում, Հաջի Էթհեմ Բեյի կողմից, ով կառուցել է նաև Էթհեմ Բեյի մզկիթը։ Ունի նորաձև ոլորապտույտ 90 աստիճաններից բաղկացած սանդուղք։ Բարձրությունը 35 մետր է, համարվել է Տիրանայի 1800-ական թթ. ամենաբարձր շինությունը։


== Պատմություն ==
Ժամացույցի աշտարակը ունեցել է Վենետիկից բերված զանգ, որը ղողանջել է յուրաքանչյուր ժամը մեկ։ 1928 թվականին Տիրանայի քաղաքապետարանն այն փոխարինեց Գերմանիայից գնված նոր զանգով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ժամացույցը վնասվեց և 1976 թվականին փոխարինվեց Ալբանիայի Շկոդերի եկեղեցու նոր հռոմեական թվականներով ժամացույցով։ 1970 թվականին հռոմեական թվականներով ժամացույցին փոխարինեց չինական ժամացույցը։ 1981 և 1999 թվականներին կատարվեցին աշտարակի վերանորոգման աշխատանքներ։ 1996 թվականից աշտարակի ձեղնահարկի մուտքը դարձավ անվճար։
2010 թվականին Տիրանայի քաղաքապետարանը տուրիստների համար իրականացրեց վերանորոգման աշխատանքներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kulla e Sahatit Archived 2011-07-15 at the Wayback Machine.
Լևինո (գյուղ, Նավաշինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼևինոԼևինո (ռուս.՝ Левино), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Նավաշինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օրիորդ Ռիբիերի դիմանկարը

Օրիորդ Կարոլինա Ռիվիերի դիմանկարը (ֆր.՝ Mademoiselle Caroline Rivière), ֆրանսիացի կլասիցիզմի շրջանի ներկայացուցիչ, Ժան Օգյուստ Դոմենիկ Էնգրի նկարը։ Տվյալ նկարը հանդիսանում է Ռիվիեր ընտանիքը ներկայացնող երեք կտավներից վերջինը, որ նկարվել է նկարչի կողմից։ Կարոլինայի հայրը Ֆիլիպիեր Ռիվիերը եղել է արքունիկի անդամ Նապոլեոնի ժամանակ և որոշել է անմահացնել իրեն ինչպես նաև կնոջն ու դստերը։ Ընտանիքը ապրում էր Փարիզի սահմաններից դուրս, Սան Ժերմեն-ան-Լեում։ Նկարը պատկերելու շրջանում Կարոլինա Ռիվիերին եղել է 13- ից 15 տարեկան և դա աղջկա կյանքի վերջին տարին էր։ Տվյալ շրջանում Էնգրի աշխատանքների տիպայնությունն է բնորդների անհամամասնական պատկերումը։ Կարոլինայի վիզը թվում է չափից դուրս երկար, քթի պատը դուրս ցցված, նկարում Կարոլինայի դիրքը թվում է մի փոքր կաշկանդված, ինչև ընդհանրապես հատուկ է այդ տարիքի աղջիկների մոտ։ Նույն ժամանակ նկարիչն ընդգծել է բնածին մաքրությունն ու հոգու անթերիությունն։
Փարիզյան սալոնի քննադատներն 1806 թվականին խիստ քննադատության են արժանացրել այդ նկարի «գոթական» ոճն ու նկարչին նախատել են միտումնավոր ճշգրտության և աղջկա մարմնի չոր գծապատկերման մեջ։


== Գրականություն ==
Mackrell, Alice. Art and Fashion. London: Batsford, 2005. ISBN 0-7134-8873-5
Rosenblum, Robert. Ingres. London: Harry N. Abrams, 1990. ISBN 0-3000-8653-9
Toussaint, Hélène. Les Portraits d’Ingres. Paris: Ministère de la Culture, Editions de la Reunion des musées nationaux, 1985. 28-31.
Whiteley, Jon. «Ingres. London, Washington and New York». The Burlington Magazine, Volume 141, Number 1154, May, 1999.


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Информация о портрете на сайте Лувра(անգլ.)
Живопись Энгра в Лувре
Սուրբծննդյան սագ (ուտեստ)

Սուրբ Ծննդյան սագ, Սուրբ Ծննդյան ավանդական, տոնական ուտեստ։ Այս տապակայի պատրաստման արմատները տանում են դեպի կաթոլիկ սովորույթները, երբ նոյեմբերի 11-ին նշվում էր Սուրբ Մարտինի օրը։


== Պատմություն ==
Ըստ լեգենդի՝ 1588 թվականի Ծննդյան տոներին անգլիական թագուհի Ելիզավետան ուտում էր տապակած սագ, երբ նրան հայտնեցին Իսպանիայի անպարտելի Ֆիլիպ II-ի նավատորմի ջախջախման մասին։ Նա համարեց տապակած սագը հաջողության նշան և այն հայտարարեց ամանորյա ուտեստ։ Տարիներ հետո տապակած սագը դարձավ եվրոպական երկրների Սուրբ Ծննդյան ամենասիրելի ուտեստը, չնայած Մեծ Բրիտանիայում այն արդեն փոխարինվել է հնդկահավով։
Սուրբ Ծննդյան սագը լցոնվում է խնձորով, հասուն շագանակով, սև սալորաչրով և սոխով, որպես համեմունք օգտագործվում է աղացած պղպեղ,թարխուն և այլն։ Գերմանիայում այն մատուցվում է կարմիր կաղամբի հետ միասին, իսկ Շվեյցարիայում՝ բրյուսելյան կաղամբի և խնձորի խյուսի հետ, որը շատ համեղ է։
Սաֆոնովո (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍաֆոնովոՍաֆոնովո (ռուս.՝ Сафоново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆորտ Բենդ շրջան (Տեխաս)

Ֆորտ Բենդ շրջան (անգլ.՝ Fort Bend County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2009 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 556 870 մարդ, իսկ 2014 թվականին՝ 652 365 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Ռիչմոնդ (անգլ.՝ Richmond) բնակավայրը։


== Պատմություն ==
Շրջանը պաշտոնապես կազմավորվել է 1837 թվականին։ Իր անվանումը ստացել է Բրազոս գետի վրա կառուցված ամրոցի պատվին։


== Աշխարհագրություն ==
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Ֆորտ Բենդ շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2290 կմ², որից 2230 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 62 կմ²-ն կամ 2,7 %-ը՝ ջրային տարածքները։


=== Հարևան շրջաններ ===
Ուոլեր շրջան (հյուսիս)
Հարիս շրջան (հյուսիս-արևելք)
Օստին շրջան (հյուսիս-արևմուտք)
Բրազորիա շրջան (հարավ-արևելք)
Ուարտոն շրջան (հարավ-արևմուտք)


== Բնակչություն ==
2014 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 652 365 մարդ։ ԲՆակչության խտությունը կազմում էր 269 մարդ/կմ²։
2000 թվականի դրությամբ բնակչությունը կազմում էր 354 452 մարդ։ Առկա էր 110 915 տնային տնտեսություն և 93 057 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 156 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 115 991 բնակելի շինություն՝ 51 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 56,96 %, աֆրոամերիկացիներ – 19,85 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,30 %, ասիացիներ – 11,20 %, խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ – 0,04 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 9,10 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 2,56 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 21,12 %-ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 32,00 % - մինչև 18 տարեկան, 7,60 % - 18-24 տարեկան, 32,30 % - 25-44 տարեկան, 22,40 % - 45-64 տարեկան և 5,70 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 33 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 99,10 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 96,30 տղամարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․


== Ծանոթագրություններ ==
Անաստաս Միկոյանի հուշարձան (Եղեգնաձոր)

Անաստաս Միկոյանի հուշարձան, գտնվում է Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում։ Ընդգրկված է Եղեգնաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը գտնվում է Եղեգնաձորի Մոմիկի անվան քաղաքային այգում։ Տեղադրվել է 1947 թվականին։
1935-1958 թվականներին Քեշիշքենդը (այժմ՝ Եղեգնաձոր) վերանվանվել է Միկոյան՝ ի պատիվ Խորհրդային Միության քաղաքական գործիչ Անաստաս Միկոյանի։
Անաստաս Միկոյանին նվիրված հուշարձան կա նաև Սանահին գյուղում՝ Միկոյան եղբայրների տուն-թանգարանի բակում։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Սերգեյ Մերկուրով


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տես նաև ==
Անաստաս Միկոյանի կիսանդրի
Եղեգնաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Բիլիբինսկի շրջան

Բիլիբինսկի շրջան (ռուս.՝ Билибинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգում։
Ստեղծվել է 1930 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բիլիբինո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 174700 կմ²։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 7801 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,04 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)