armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լուկաու

Լուկաու (գերմ.՝ Luckau), քաղաք Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում է Դամե Շպրեվալդ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 10130 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 206,39 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 61 320։
Առաջին գրավոր հիշատակումը՝ 1230 թվական։


== Պատկերասրահ ==

		
		

		


== Արվեստ ==
«Չորս րոպե» ֆիլմի նկարահանման հիմնական վայրերից մեկը եղել է Լուկաուի կանանց բանտը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ռոմեն Ավինյան

Ռոմեն Ավինյան (հուլիսի 9, 1939(1939-07-09), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 24, 2008(2008-12-24), Երևան, Հայաստան), հայ դերասան։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1990)։


== Կենսագրություն ==
Ռոմեն Ավինյանը ծնվել է Երևանում։ Եղել է Արտաշատի դրամատիկական թատրոնի դերասան, աշխատել է Ստեփանակերտի դրամատիկական թատրոնում, 1971-1975 թվականներին՝ Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում, 1975-1978 թվականներին՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում։ Մասնակցել է Արցախյան պատերազմին։


== Ներկայացումներ ==
«Ալվան ծաղիկ»
«Խաչագողի հիշատակարանը»
«Գևորգ Մարզպետունի»
«Պատվի համար»
«Քիլլեր»
«Մեծապատիվ մուրացկաններ»
«Ինտրիգ և սեր»


== Ֆիլմեր ==
«Երկունք», 1976
«Ծերունին և արևը», 1981
Չոփուռ՝ «Աղետ», 1993
Հյուր՝ «Լաբիրինթոս», 1994
«Ղարաբաղյան անավարտ օրագիր», 1995
Լազ՝ «Passeurs de reves», 2000
Համո՝ «Վոդկա լիմոն», 2003
Մանուկ՝ «Ճանապարհորդություն դեպի Հայաստան», 2006


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ромен Авинян
Ռոմեն Ավինյանը imdb.com կայքում
Արազին

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արազին (այլ կիրառումներ)Արազին (ադրբ.՝ Ərəzin), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում։ Տեղակայված է Կզնուտ գյուղից 3-4 կմ արևելք։


== Պատմություն ==
19-րդ դարի կեսերից մուսուլմանական տարբեր ցեղերի բնակվելու պատճառով 1860-ական թվականներին հայ բնակչությունը թույլտվություն ստանալով հին գյուղից՝ տեղափոխվում է 1 կմ հյուսիս-արևմուտք և հիմնում Հայկական թաղ։ Վերջին հայ ընտանիքները  տեղափոխվել են 1960-ական թվականներին։


== Հուշարձաններ ==
Գյուղի  հուշարձաններից գրեթե ոչինչ չի պահպանվել։ 19-րդ դարում ունեցել է 8 ջրաղաց, եկեղեցի և այլ հուշարձաններ, որոնցից միայն աննշան հետքեր են մնացել։
Արազինի եկեղեցին՝ Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին, փոքր ծավալով և անշուք հուշարձան է եղել։


== Պեղումներ ==
Գյուղի շրջակայքում  գտնվող դամբարանադաշտից 1970-ական թվականներին հայտնաբերվել են մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակին վերաբերող հնագիտական իրեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Թվանիկներ

Թվանիկներ (պահլավերեն  tuwanik — ուժեղ, զորեղ, կարող, հայերենում նաև՝ հարուստ), հասարակական խավ, գյուղական համայնքներին պատկանող հարուստ գյուղացիները Հայաստանում և հարևան մի քանի երկրներում (Իրան, Միջագետք և այն  )։ Առաջին անգամ հիշատակել է 4-րդ դարի  եկեղեցական գործիչ Բարսեղ Կեսարացին՝ նշելով թվանիկների ՝ եկեղեցուն վճարելիք հարկերի չափը. «Դ գրիւ ցորեան և Զ գրիւ գարի և ԺԶ փաս քաղցու» (Կանոնագիրք Հայոց, հ. 2, 1971, էջ 94)։ Նույնպիսի վկայություն ունի նաև 7-րդ դարի  հայ մատենագիր Մովսես Կաղանկատվացին (Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի» ԳԻՐՔ Ա» գլուխ ԻԶ)։
Սոլնեչնոե (այլ կիրառումներ)

Սոլնեչնոե, կարող է վերաբերել՝

Սոլնեչնոե - ավան, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի քաղաքային խորհրդում
Սոլնեչնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում
Սոլնեչնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանում
Սոլնեչնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում
Սոլնեչնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանում
Սոլնեչնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում
Սոլնեչնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանում
Ֆեոդոր Պլևակո

Ֆեոդոր Նիկիֆորովիչ Պլևակո (ռուս.՝ Фёдор Никифорович Плевако, ապրիլի 13 (25), 1842, Տրոիցկ, Troitsk Uyezd, Օրենբուրգի մարզ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 23 1908 (հունվարի 5 1909), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն), ռուս իրավաբան, փաստաբան, դատական հռետոր։
Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը (1870)։ Քաղաքական և քրեական խոշոր դատավարություններում Սեսկի գյուղացիների (1905), Ս․ Մորոզովի ընկերության ֆաբրիկայի բանվորների ցույցի (1886), Կոնշինի մանուֆակտուրային ֆաբրիկայի բանվորների գործեր են հանդես է եկել որպես դատապաշտպան։
Օկտյաբրիստների կուսակցությունից ընտրվել է 3-րդ Պետական դումայի դեպուտատ։
Լուսատեխնիկական ապակի

Լուսատեխնիկական ապակի, անօրգանական ապակուց պատրաստված արտադրանք՝ նախատեսված լուսային հոսքի ուղղությունը և սպեկտրային բաղադրությունը փոխելու համար։ Ըստ լուսային հոսքի ուղղության փոխելու եղանակի լուսատեխնիկական ապակիները լինում են՝ բեկող (փարոսների և լուսազդանիշների ոսպնյակներ, ավտոմեքենայի լապտերներ), անդրադարձնող (գնդային, պարաբոլային, հիպերբոլային հայելիներ), ցրող (ջահերի լուսամփոփներ և թասակներ)։ Լույսի բեկումն ու անդրադարձումը իրացվում է Լուսատեխնիկական ապակու ձևի միջոցով, իսկ ցրումը՝ ապակու մակերևույթի փայլատմամբ կամ խամրացմամբ, որի համար նրա բաղադրությանը ավելացնում են 3-7% ֆտորի կամ ֆոսֆորի միացություններ։ Գունավոր Լուսատեխնիկական ապակիները բաժանվում են հինգ խմբի, կարմիր, դեղին, կանաչ, կապույտ, լուսնասպիտակ։ Լուսատեխնիկական ապակու գունավորման համար օգտագործում են սելեն, կադմիումի, պղնձի, կոբալտի, քրոմի միացություններ։ Գունավոր լուսատեխնիկական ապակին օգտագործվում է գլխավորապես տրանսպորտային ազդանշանման համար։ Լուսատեխնիկական ապակու բաղադրության մեջ մըտնում են 60-80% Sio2, ալյումինիումի, կալցիումի, մագնեզիումի օքսիդներ։ Լուսատեխնիկական ապակի են համարվում նաև ուլտրամանուշակագույն, ինֆրակարմիր և ռենտգենյան ճառագայթների կլանման կամ թողանցման համար նախատեսված ապակիները։
Ուիլյամ Փրիմրոուզ

Ուիլյամ Փրիմրոուզ (անգլ.՝ William Primrose, օգոստոսի 23, 1904(1904-08-23), Գլազգո, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մայիսի 1, 1982(1982-05-01), Պրովո, Յուտա, ԱՄՆ), շոտլանդացի ալտահար։ Ալտի պատմության մեջ նա առաջին ինտերնացիոնալ ալտահարն է և այդ գործիքի առաջին սոլիստներից մեկը։ Նրա շնորհիվ ալտը դուրս է եկել չճանաչված գործիքների շարքից։


== Կենսագրություն ==
Նա չորս տարեկանից սկսում է ջութակ նվագել։ Երբ որ ընտանիքը տեղափոխվում է Լոնդոն, նա ընդունվում է Գիլդհոլի երաժշտական դպրոցը։ Այստեղ նա նվաճում է ջութակի ոսկե մեդալը։ Այնուհետև մեկնում է Բելգիա, որպեսզի շարունակի ուսումը մեծ ջութակահար Օժեն Իսաիի մոտ, ով նրան խորհուրդ է տալիս փոխել իր գործիքը և շարունակել ուսումը ալտով։ Ալտի հնչողությունը շատ գրավում էր Փրիմրոուզին։ 1930-1935 թվականներին նա Լոնդոնի լարային կվարտետի ալտահարն է։ Կատարում է բազմաթիվ շրջագայություններ տարբեր երկրներում, նաև Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաներում։ Իր կյանքի երկրորդ մասը նա ապրել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ 1953 թվականին Անգլիայի թագուհի Եղիսաբեթ 2-րդը նրան ընծայել է Բրիտանական Օրդենի շքանշանով։ Մահացել է քաղցկեղից Պրովո քաղաքում, 1982 թ. մայիսի մեկին։


== Գործունեություն ==
Լարային կվարտետի 1935 թ. ցրվելուց հետո՝ 1937-ից՝ նա աշխատում է Արթուրո Տոսկանինիի NBC սիմֆոնիկ նվագախմբում՝ որպես շարքային ալտահար։ Այս նույն նվագախմբում նա հանդես է գալիս նաև որպես սոլիստ՝ մենակատար։ Հեռանում է նվագախմբից 1941 թ.։ Այս նույն ժամանակաշրջանում նա հանդիպում է տենոր Ռիչարդ Քրուկսին և նրա հետ կատարում բազմաթիվ շրջագայություններ։ Հենց այստեղից էլ սկսում է Փրիմրոուզի կարիերան։ Նա հիմնում է Փրիմրոուզ լարային կվարտետը։ 1946 թվականին նա աշխարհում առաջին անգամ ձայնագրում է Հեկտոր Բեռլիոզի` նվագախմբի և սոլո ալտի համար գրված «Հարոլդը Իտալիայում» սիմֆոնիան։ Ալտի համար նա փոխադրել է Նիկոլո Պագանինիի ջութակի համար գրված 24 կապրիսները։ ԱՄՆ-ում ապրած Հանդես է եկել բազմաթիվ լարային կվարտետներում, լարային տրիոներում, դաշնամուրային կվարտետներում։ Համարվել է աշխարհի ամենալավ ալտահարներից մեկը։ Տարիներ հետո նա նորից հանդիպում է Տոսկանիին և նրա նվագախմբի հանդես գալիս որպես սոլիստ։ Հանդես է եկել նաև Սաշա Հաիֆեցի հետ։
Դասավանդումը շատ մեծ տեղ է գրավել նրա կյանքում։ Երիտասարդ հասակում նա արդեն դասավանդում էր Ֆիլադելֆիայում` Կուրտիսի երաժշտական Համալսարանում։ Դասավանդել է նաև Ինդիանայի Համալսարանում, Հարավային Կալիֆորնիայի Համալսարանում։ Վարպետության դասեր է տվել Ջուլլիարդի Համալսարանում և Իսթմանի Երաժշտական Դպրոցում։ Բելա Բարտոկի ալտի կոնցերտը գրվել է հենց Փրիմրոուզի պատվերով։ Նրա համար են գրվել նաև Կարլ Հարթմանի ալտի, դաշնամուրի, փողային գործիքների, և հարվածային գործիքների կոնցերտը, Քուինսի Փորթերի ալտի կոնցերտը և Բենջամին Բրիթթենի ալտի և լարային նվագախմբի համար գրված «Լակրիմեն»։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամոն

Ամոն, աստված հին եգիպտական դիցարանում։ Պատկերվել է ոչխարի եղջյուրներով տղամարդու կերպարանքով։ Համարվել է Եգիպտոսի մայրաքաղաք Թեբեի հովանավորը։ Սկզբում նույնացվել է պտղաբերության աստված Մինի, այնուհետև՝ արևի աստված Ռայի հետ (Ամոն–Ռա)։ Հետագայում Ամոն դառնում է եգիպտական պաշտոնական դիցաբանի գլխ. աստվածը, որի շնորհիվ նրա քրմերն ունեցել են քաղաքական մեծ ազդեցություն։ Հույները նույնացրել են Զևսի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աբդելազիզ Ջարադ

Աբդելազիզ Ջարադ (արաբ․՝ عبد العزيز جراد‎‎, փետրվարի 12, 1954(1954-02-12), Khenchela, Ալժիր), ալժիրցի քաղաքական գործիչ, Ալժիրի վարչապետ 2019 թվականի դեկտեմբերի 28-ից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1954 թվականի փետրվարի 12-ին Հենշելում, 1976 թվականին ավարտել է Ալժիրի քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտը, 1981 թվականին Փարիզի համալսարանում ստացել է քաղաքագիտության դոկտորի աստիճան։ 1992 թվականից դասավանդել է Ալժիրի տարբեր համալսարաններում և արտերկրում։
1989-1992 թվականներին եղել է Ալժիրի կառավարման ազգային դպրոցի տնօրեն, 1992-1993 թվականներին՝ Ալժիրի նախագահի աշխատակազմի դիվանագիտական հարցերով խորհրդական, 1993-1995 թվականներին՝ Ալժիրի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար։ Ալժիրի միջազգային համագործակցության գործակալության գլխավոր տնօրեն (1996-2000), Ալժիրի արտաքին գործերի նախարարության գլխավոր քարտուղար (2001-2003)։
Լինելով ազգային ազատագրության ճակատի Կենտրոնական կոմիտեի անդամ՝ 2004 թվականի նախագահական ընտրարշավի ընթացքում պաշտպանել Է Ալի Բենֆլիսի թեկնածությունը։
Բենֆլիսի հետ քաղաքական համագործակցության պատճառով հեռացվել է ՊՈԱԿ-ի ղեկավարությունից և թողել պետական ծառայությունը։ 2016 թվականին վերադարձել է կուսակցության կենտրոնական կոմիտե, բայց նորից դուրս է եկել դրանից՝ Ջամալ Ուլդ Աբեսի գլխավոր քարտուղար ընտրվելուց հետո։ 2019 թվականին հրապարակավ պաշտպանել է  նախագահ Բուտեֆլիկայի դեմ ուղղված բողոքի ակցիաները։
2019 թվականի դեկտեմբերի 28-ին նոր նախագահ Աբդելմաջիդ Թեբունը Աբդելազիզ Ջարադին վարչապետ է նշանակել (նրա նախորդը եղել է Սաբրի Բուկադումը, որը վարչապետի պարտականությունները ժամանակավորապես կատարել է Նուրեդդին Բեդուիի հրաժարականից հետո)։
2020 թվականի հունվարի 4-ին կազմավորվեց Ջարադի կառավարությունը 39 հոգուց բաղկացած, ներառյալ 7 պատվիրակ նախարար և 4 պետական քարտուղար։ Հինգ երկրորդական պաշտոններ են ստացել կանայք, առանցքային պորտֆելները մնացել են նախկին նախարարների ձեռքում. Սաբրի Բուկադումը մնացել է արտաքին գործերի նախարար, իսկ Բելկասեմ Զեգմատին՝ արդարադատության նախարար, մի քանի պաշտոններ զբաղեցրել են պրոֆեսիոնալներ, այլ ոչ թե քաղաքական նշանակումներ։ Նախագահ Թեբունը լուծարել է պաշտպանության նախարարի տեղակալի պաշտոնը, որը մի քանի տարի զբաղեցրել Է Ահմադ Հայդ Սալահը, իսկ ինքը դարձել է պաշտպանության նախարար։
2020 թվականի հունիսի 23-ին Ջարադը ձևավորել է իր երկրորդ կառավարությունը՝ փոխարինելով բարձրագույն կրթության, էներգետիկայի և ֆինանսների նախարարներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Абдельазиз Джарад стал новым премьер-министром Алжира»։ РИА Новости։ 2019-19-28։ Վերցված է 2020-07-31
Պենելոպա Ուենզլի

Պենելոպա Ուենզլի (անգլ.՝ Penelope Wensley, հոկտեմբերի 18, 1946(1946-10-18), Տուվումբա, Քվինսլենդ, Ավստրալիա), ավստրալիացի քաղաքական գործիչ և դիվանագետ, 2008-2014 թվականներին եղել է Քվինսլենդի 25-րդ նահանգապետ, 2005-2008 թվականներին Ֆրանսիայում եղել է Ավստրալիայի դեսպանը, 2001-2004 թվականներին՝ Հնդկաստանում Ավստրալիայի գլխավոր հյուպատոսը, 1997-2001 թվականներին Միավորված ազգերի կազմակերպությունում՝ Ավստրալիայի մշտական ներկայացուցիչը։


== Կենսագրություն ==
Պենելոպե Ուենզլին սովորել է Քվինսլենդի համալսարանում և գերազանցությամբ ավարտել է այն 1968 թվականին (այլ տեղեկությունների համաձայն՝ 1967 թվականին)՝ ստանալով արվեստի բակալավրի աստիճան (B.A.)։
1968 թվականից սկսվել է Պենելոպա Ուենզլիի դիվանագիտական կարիերան։ 1969-1973 թվականներին Փարիզում աշխատել է Ավստրալիայի դեսպանատանը՝ որպես 3-րդ, 2-րդ և 1-ին քարտուղար։ 1975-1977 թվականներին աշխատել է Մեխիկոյում (Մեքսիկա)՝ որպես ավստրալիական առաքելության տեղակալ։ 1982-1985 թվականներին Ուենզլին Նոր Զելանդիայում եղել է Ավստրալիայի գերագույն հանձնակատարի տեղակալը։ 1986-1988 թվականներին Հոնկոնգում եղել է Ավստրալիայի գլխավոր հյուպատոսը։ 1993-1996 թվականներին Ուենզլին եղել է Ժնևում (Շվեյցարիա) ՄԱԿ-ի Ավստրալիայի դեսպանը և մշտական ներկայացուցիչը։ Բացի այդ, 1992-1996 թվականներին աշխատել է որպես դեսպան, որը պատասխանատու է եղել շրջակա միջավայրի պահպանության համար (անգլ.՝ Ambassador for the Environment):
1997 թվականի օգոստոսի 8-ին Ավստրալիայի արտաքին գործերի նախարար Ալեքսանդր Դաուները հայտարարել է Պենելոպե Ուենզլիին ՄԱԿ-ում Ավստրալիայի մշտական ներկայացուցիչ նշանակման մասին, նա դարձել է այդ պաշտոնում առաջին կինը։ 2001 թվականի օգոստոսի 28-ին Դաուները հայտարարել է Ուենզլիին Հնդկաստանում Ավստրալիայի գերագույն հյուպատոսի պաշտոնում նշանակելու մասին։ 2005 թվականի հունվարի 14-ին Դաուները հայտարարել է Ուենզլիին Ֆրանսիայում Ավստրալիայի դեսպան նշանակելու մասին։
2008 թվականի հուլիսի սկզբին հայտարարվել է, որ Պենելոպա Ուենզլին կդառնա Քվինսլենդի 25-րդ նահանգապետ՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Քվենտին Բրայսին, որին նշանակել էին Ավստրալիայի գեներալ-նահանգապետ։ Ուենզլին նահանգապետի պաշտոնը ստանձնել է 2008 թվականի հուլիսի 29-ին։ 2013 թվականի հունվարին Պենելոպան հայտարարել է, որ նահանգապետի իր լիազորությունների ժամկետը երկարաձգվում է մեկ տարով՝ մինչև 2014 թվականի հուլիսը։ Ուենզլին Քվինսլենդի նահանգապետ է աշխատել ուղիղ վեց տարի՝ մինչև 2014 թվականի հուլիսի 29-ը։
2001 թվականի հունվարին Պենելոպա Ուենզլին դարձել է Ավստրալիայի շքանշանի սպա (A.O.), իսկ 2011 թվականի հունվարին դարձել Ավստրալիայի շքանշանի կոմպանիոն (A.C.)։ 2009 թվականին դարձել է Ֆրանսիայի «Ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ սպա։ Պենելոպե Ուենզլիին շնորհվել է Քվինսլենդի համալսարանի (1994), Գրիֆիտի համալսարանի (2008), Քվինսլենդի տեխնոլոգիական համալսարանի (2011) և Ջեյմս Կուկի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Dr Penelope Wensley AC HFEIANZ, Environment Institute of Australia and New Zealand — www.eianz.org
Լա Մալաա

Լա Մալաա (իսպ.՝ La Malahá), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալխամա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 25 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1840 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 16 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Գլխավոր կայք Archived 2007-10-12 at the Wayback Machine.
Microweb turística de La Malahá realizada por el Patronato de Turismo de Granada Archived 2008-02-29 at the Wayback Machine.
Datos socioeconómicos de La Malahá en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Ռուդոլֆ Արենդթ

Ռուդոլֆ Արենդթ (գերմ.՝ Rudolf Friedrich Eugen Arendt ապրիլի 1, 1828(1828-04-01), Օդերի Ֆրանկֆուրտ, Պրուսիայի թագավորություն - մայիսի 15, 1902(1902-05-15), Լայպցիգ, Սաքսոնիայի թագավորություն, Գերմանական ռայխ), գերմանացի մանկավարժ, Լայպցիգի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիայի պրոֆեսոր իրական դպրոցի ուսուցիչ։ 1893 թվականի Լեոպոլդինի ակադեմիայի անդամ։


== Գիտական գործունեություն ==
Արենդտը նախաձեռնել է դպրոցում քիմիա դասավանդելու մեթոդների մշակումը։ Նա Մանկավարժության մեջ Յոհան Ֆրիդրիխ Հերբարթի հետևորդն էր, կարծում էր, որ առարկայի դասավանդումը պետք է այնպես կառուցված լինի, որ բացահայտվեն բնական գիտություններին բնորոշ կրթական հնարավորությունները։ Նա համոզված էր, որ կրթական նյութի ներկայացման համակարգը պետք է ստորադասվի բացառապես ուսանողների մտածողության առանձնահատկություններին, որոնք ենթադրաբար տեսնում և երևույթների միջև կապ են հաստատում բոլորովին այլ հարթությունում։ Ուսումնական առարկայի գիտական համակարգի փոխարեն Արենդթը ներմուծել է «մեթոդական» համակարգ, որը հիմնված էր միայն միայն հատկանիշների ֆորմալ դասակարգման վրա, ինչպիսիք են տարրերի քիմիական բանաձևն ու բարդությունը։  
Արենդթն ինդուկտիվ ուսուցման մեթոդի կողմնակից էր. նա ընդհանրապես ուշադրություն չէր դարձնում տեսական բնույթի ընդհանրացմանը։ Գերմանիայում Արենդթի մեթոդական տեսակետները մշակել և շարունակել են Ուիլբրանդը, Կ. Շեյդը և այլք։ 
ԽՍՀՄ-ում ուսուցման մեթոդաբանությունը մանրամասն ուսումնասիրել և կատարելագործել է Լեոնիդ Սմորգոնսկին։ Նա ցույց է տվել Արենդթի` «մեթոդական» կուրսի համակարգի հակադրության անօրինաչափությունը, որն, ըստ հեղինակի մտահղացման, ավելի համահունչ էր ուսանողների հոգեբանական առանձնահատկություններին։


== Հիմնական աշխատանքներ ==
Didaktik und Methodik des Chemie-Unterrichts, Munch., 1895; Technik der Experimentalchemie, Bd 1 — 2, Lpz., 1880 — 82; 5 AufL, Lpz., 1925.


== Գրականություն ==
Подводка Для Век К., Методика преподавания химии, М., 1935; Etzold F., Rudolf Arendt, «Berichte der deutschen Ghemischen Gesellschaft», В., 1902. В. Л Рысс. Москва.


== Աղբյուրներ ==
Педагогическая энциклопедия. Том 1. Гл. ред.- А. И. Каиров и Ф. Н. Петров. М., 'Советская Энциклопедия', 1964. 832 столб. с илл., 7л. илл.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Библиотека по педагогике (ռուս.)
Изданные труды Фридриха Арендта на сайте Немецкой национальной библиотеки (գերմ.)
Труда Фридриха Арендта на сайте (անգլ.)
Հունվարի 25

Հունվարի 25, տարվա 25-րդ օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 340 (նահանջ տարիներին՝ 341) օր։


== Դեպքեր ==
41 - Հռոմի Սենատը սպանված Կալիգուլայի հորեղբայր Կլավդիոսին հռչակում է կայսր
1479 - Ավարտվում է Վենետիկի և Օսմանյան կայսրության միջև 15 տարի տևած պատերազմը
1533 - Անգլիայի թագավոր Հենրի VIII-ն ու Աննա Բոլեյնը գաղտնի ամուսնացան
1554 - Բրազիլիայում Սուրբ Պողոսի օրը հիմնվում է Սան Պաուլու քաղաքը
1835 - Տեղի ունեցավ Վինչենցո Բելլինիի Պուրիտաններ օպերայի առաջնախաղը։
1858 - Առաջին անգամ կատարվեց Ֆելիքս Մենդելսոնի հանրահայտ հարսանեկան քայլերգը
1922 - Երևանում բացվեց Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնը
2011 - Եգիպտոսում սկսվեցին բողոքի ցույցեր՝ երկրի նախագահ Հոսնի Մուբարաքի դեմ


== Ծնունդներ ==
1723 - Կլերոն, ֆրանսիացի դերասանուհի (վ. 1803)
1736 - Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ, ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ (մ. 1813 թ.)
1759 - Ռոբերտ Բըրնս, բրիտանացի (շոտլանդացի) բանաստեղծ, ֆոլկլորագետ (վ. 1796)
1882 - Վիրջինիա Վուլֆ, անգլիացի կին գրող
1886 - Վիլհելմ Ֆուրտվենգլեր, գերմանացի դիրիժոր, երգահան (վ. 1954)։
1891 - Աշոտ Տեր-Մկրտչյան, հայ մաթեմատիկոս, ինժեներ-մեխանիկ (վ. 1959)։
1894 - Միխեիլ Ճիաուրելի, վրացական սովետական կինոյի ռեժիսոր, դերասան (վ. 1974)
1901 - Սուրեն Չարեկյան, հայ դիրիժոր, մանկավարժ
1910 - Գալուստ Խանենց, պարսկահայ գրող (վ. 1998)
1912 - Շավարշ Սիմոնյան, հայ ակադեմիկոս (վ. 1947)
1928 - Էդուարդ Շևարդնաձե, վրացի քաղաքական գործիչ
1938 - Վլադիմիր Վիսոցկի, ռուս բանաստեղծ, երգիչ (վ. 1980)։
1942 - Էյսեբիո, պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, (վ. 2014)։
1950 - Գուրգեն Խանջյան, հայ արձակագիր, դրամատուրգ։
1952 - Ավետիք Ավետիսյան, հայ նկարիչ
1973 - Արթուր Օսիկյան, Հայաստանի պետական գործիչ
1978 - Արտակ Ալեքսանյան, հայ լրագրող և հաղորդավար
1980 - Չավի Էռնանդես, իսպանացի ֆուտբոլիստ
1981 - Ալիշա Քիզ, ամերիկացի R&B ոճի հայտնի երգչուհի և երգահան
1984 - Ռոբինիո, բրազիլացի ֆուտբոլիստ
1985 - Թինա Կարոլ, ուկրաինացի երգչուհի և դերասանուհի
1978 - Վլադիմիր Զելենսկի - Ուկրաինայի նախագահ


== Մահեր ==
1872 - Ռիչարդ Յուել, ԱՄՆ բանակի գեներալ
1947 - Ալ Կապոնե, ամերիկացի հայտնի գանգստեր (ծն. 1899 թ.)
1951 - Սերգեյ Վավիլով, (ծն. 1891) սովետական ֆիզիկոս, ակադեմիկոս
1960 - Ստեֆան Մոկուլսկի, խորհրդային թատերագետ և գրականագետ
1982 - Միխայիլ Սուսլով, սովետական պետության գործիչ
1983 - Աբիգ Ավագյան, հայ արձակագիր (ծն. 1919)


== Տոներ ==
Ձվոնիխա

Ձվոնիխա (ուկրաիներեն՝ Дзвониха), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1393 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ձվոնիխա գյուղում բնակվում էր 375 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27,79 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 13,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պինոն

Պինոն (ֆր.՝ Pinon), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Լան 1 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02602։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 1811 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 1127 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 787-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 340-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 69,8 %, 1999 թվականին եղել է 64,2%)։ 787 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 648-ը (364տղամարդ և 284 կին), գործազուրկ էին 139 մարդ (74 տղամարդ և 65 կին)։ 340 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 85-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 113-ը՝ թոշակառուներ, 142-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Պինոն (ֆր.)
Արկադային խաղ

Արկադային խաղ (անգլ.՝ arcade game) է կոչվում է այն խաղային համակարգը, որը խաղալու համար անձը պետք է օգտագործի ժետոններ կամ մետաղադրամներ։ Այդպիսի խաղերը սովորաբար լինում են փինբոլային խաղեր,  տեսախաղեր, կամ էլ էլեկտրամեխանիկական խաղեր։ Այս տիպի խաղերի ապարատները սովորաբար տեղադրված են լինում սրճարաններում, ակումբներում և այլ տեսակի ժամանցային վայրերում։
Արկադային խաղերի ոսկեդարը համարվում է ուշ 70-ականներից մինչև 80-ականների ավարտը և 90-ականների սկիզբը։ Սակայն դրանց ժողովրդայնությունը խիստ պակասեց, երբ առաջ եկան նոր խաղային պլատֆորմներ, որոնք էլ թողարկեցին իրենց խաղերը երկչափ (2D) և եռաչափ (3D) անիմացիոն ռեժիմներով։


== Պատմություն ==
Հմտության խաղերը 19-րդ դարից ի վեր հանրաճանաչ զվարճանքների պարկի կենտրոնական տեսարժան վայրեր էին։ Էլեկտրաէներգիայի և մետաղադրամով աշխատող մեքենաների ներդրմամբ նրանք նպաստեցին կենսունակ բիզնեսին։ Երբ 1933-ին ներկայացվեցին էլեկտրական լույսերով և դիսփլեյներով փինբոլի մեքենաները, բայց առանց օգտագործողի կարգավորիչի ֆլիպերների, որոնք մինչև 1947 թվականը չէին հայտնագործվի, այս մեքենաները համարվում էին բախտի խաղեր։ Բազմաթիվ նահանգներ և քաղաքներ դրանք վերաբերվում էին որպես ապստամբ երիտասարդների անբարոյական խաղալիքների և արգելում էին դրանք 1960-ական և 1970-ական թվականներին։
Էլեկտրամեխանիկական խաղերը (EM խաղեր) արկադներում հայտնվեցին 20-րդ դարի կեսերին։ Sega-ի EM Periscope (1966) խաղից հետո արկադային արդյունաբերությունը ապրեց «տեխնոլոգիական վերածնունդ»՝ պայմանավորված «աուդիո-վիզուալ» EM նորույթ խաղերով, որոնք արկադները հաստատեցին որպես առողջ միջավայր 1970-ականների սկզբին կոմերցիոն տեսախաղերի ներդրման համար։ 1960-ականների վերջին քոլեջի ուսանող Նոլան Բուշնելը կես դրույքով աշխատանք ուներ արկադում, որտեղ նա ծանոթացավ EM խաղերին, ինչպիսին է Chicago Coin-ի մրցարշավային խաղը Speedway (1969), դիտելով հաճախորդների խաղը և օգնելով պահպանել մեքենաները՝ միաժամանակ սովորելով խաղը։ բիզնես։
Վաղ հիմնական համակարգչի խաղ Spacewar! (1962) ոգեշնչեց առաջին կոմերցիոն արկադային տեսախաղը՝ Computer Space (1971), ստեղծված Նոլան Բուշնելի և Թեդ Դաբնիի կողմից և թողարկված Nutting Associates-ի կողմից։ Այն ցուցադրվել է Զվարճանքի և երաժշտության օպերատորների ասոցիացիայի (AMOA) շոուում 1971 թվականի հոկտեմբերին։ Մեկ այլ Տիեզերական պատերազմից ոգեշնչված մետաղադրամներով շահագործվող տեսախաղ՝ Galaxy Game, ցուցադրվեց 1971 թվականի նոյեմբերին Սթենֆորդի համալսարանում։ Բուշնելը և Դաբնին հետևեցին Computer Space-ի իրենց հաջողությանը Ալան Ալկորնի օգնությամբ՝ ստեղծելով սեղանի թենիսի Pong խաղը, որը թողարկվել է 1972 թվականին։ Pong խաղը եղավ առևտրային հաջողություն՝ բերելով բազմաթիվ այլ մետաղադրամների արտադրությամբ զբաղվող արտադրողների մուտքի շուկա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արկ. խաղերը պահպանումը
System 16 - Արկադայի թանգարան
41,000-ից ավելի արկադային խաղերի արխիվ 
Սովետական արկադային խաղերի թանգարան Archived 2010-09-15 at the Wayback Machine.
Դասական Խաղեր Archived 2016-04-01 at the Wayback Machine.
Տանջանքների թանգարան

Տանջանքների թանգարան, Ամստերդամ։ Գտնվում է Բլոենմարկտ ծաղիկների խանութի հարևանությամբ՝ Սինգլ ջրանցքի դիմաց։ Այն ներառված է աշխարհի ամենատարօրինակ թանգարանների շարքում։ Թանգարանն Ամստերդամի 50 թանգարանից մեկն է և համարվում  է զբոսաշրջիկների սիրելի վայրերից։ Ամստերդամում է գտնվում տանջանքների վերաբերյալ ևս մեկ ՝ «Միջնադարյան տանջանքների գործիքներ» թանգարանը։ Այն գտնվում է Դամրակ 33 հասցեում՝ քաղաքի կենտրոնին մոտ։ Երկու թանգարանն էլ իրար հետ որևէ կապ չունեն։


== Թանգարանի կառուցվածքը ==

Թանգարանը կազմված է փոքր, մութ, խճճված սենյակներից։ Յուրաքանչյուրում կան մեկ կամ երկու տանջանքների սարք, որոնցից մի քանիսը գտնվում են ապակու հետևում, բայց շատերն ազատ տեղակայված են սենյակներում և  թույլատրվում է դրանց դիպչել։ Յուրաքանչյուր գործիք համադրված է հին գրքերից կամ հոդվածներից վերցրած  խոշորացված նկարով, որտեղ ներկայացված է թե ինչու և ինչպես է այն օգտագործվել։ Բոլոր հոդվածները գրված են անգլերեն, հոլանդերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն և իսպաներեն լեզուներով։ Դրանց միջոցով ծառայություններ են մատուցվում այն մեծաքանակ զբոսաշրջիկներին, ովքեր այցելում են թանգարան։ Թանգարանի մթությունն ու թատերական ձևավորումն առաջացնում են մռայլ տրամադրություն։


== Ցուցադրման իրեր ==

Թանգարանում կա հետաքրքիր գործիքների բազմազանություն՝ սկսած շատ հայտնի Գիլիոտինից, կախիչից, քարերից, մինչև մատները կտրելու գործիք և խայտառակության ֆլեյտա։ Այնտեղ գտնվող մյուս գործիքներից են երկաթե կույսը, հուդայի աթոռը , Կատերինի անիվը, ամոթի դիմակը և այլն։ Դրանցից շատերը պահպանված են անտիկ ժամանակներից, սակայն մեծամասնությունը հին գրքերից և տեքստերից  վերցրած պատկերների ժամանակակից վերակառուցումներ են։


== Կարևորություն ==
Չնայած թանգարանի փոքր չափսերին, այն ունի մեծ ազդեցություն․  պարբերաբար հայտնվում է «Աշխարհի ամենատարօրինակ թանգարաններ»-ի շարքում։ Այնտեղ հաճախակի այցելություններ են լինում, որոնք հիմնականում կապված են տանջանքների գործիքների լայն շրջանակի հետ։ Դրանցից շատերը դառնում են հումոր ստեղծելու ներշնչման աղբյուր, կամ փոփ մշակույթի մի մաս։ Մի քանի գրքերում նույնիսկ  խոսվել է « Տանջանքների թանգարան»-ի մասին, ինչպիսին է Էդվարդ Փիթրսի «Տանջանքներ» գիրքը Torture
։


== Այցելություններ թանգարան ==
Թանգարանը բաց է ամեն օր՝ 10։00-ից մինչև 23։00։ Մուտքն արժե 7,50 եվրո մեծահասակների և 4,00 եվրո  փոքրերի համար։ Այն չի ընդունում ուսանողական զեղչեր կամ անվճար մուտք։ Թանգարանը տանջանքների պատմության և գործիքների վերաբերյալ մեծ տեղեկատվության աղբյուր է և ունի բազմաթիվ կրթական շրջայցեր և ծրագրեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.torturemuseum.com/
http://www.torturemuseum.nl/ Archived 2020-08-15 at the Wayback Machine.
Անաստասիու (Մատու Գրոսու դու Սուլ)

Անաստասիու (պորտ.՝  Anastácio), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 22 382 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 949,206 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 7,59 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1964 թվականի մարտի 18-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 146.605.973,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 6.240,68 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,725 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Կնուլա

Կնուլա (ռուս.՝ Кнула), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պոսերդի գետի ձախ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանի գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010102312110000026337
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110002633
Ավազանի կոդը - 09.01.01.023
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հարֆ ալ-Մուսեյթիրա

Հարֆ ալ-Մուսեյթիրա (արաբ․՝ حرف المسيترة‎‎), քաղաքատիպ ավան Սիրիայի Արաբական Հանրապետության արևմուտքում՝ Լաթակիայի մարզում։ Ալ-Կարդահայի գավառի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Շրջանն ունի 6 609 բնակչություն։


== Տնտեսություն ==
Քաղաքի բնակչության մեծ մասն զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ. նրանք աճեցնում են նարնջի, կիտրոնի ու ձիթապտղի ծառեր, ինչպես նաև մշակում են բանջարեղեն։ Քաղաքի կենտրոնի բնակչությունն զբաղվում է առևտրով։ Կան նաև բամբակի ու նարնջի հյութի արտադրությմբ զբաղվող գործարաններ։


== Աշխարհագրություն ==
Հարֆ ալ-Մուսեյթիրան գտնվում է ալ-Նուսայրիայի լեռներում՝ 850 մ բարձրության վրա։ Մարզկենտրոն Լաթակիա քաղաքից 34 կմ դեպի հարավ-արևելք է, 10 կմ հեռավորության վրա գտնվում է Ալ-Կարդահա քաղաքը։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի տվյալներով՝ շրջանի բնակչությունը կազմում է 6 609 մարդ։ Հիմնական մեծամասնությունը մուսուլմաններ են՝ ալավիներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գատոն դե Կամպոս

Գատոն դե Կամպոս  (իսպ.՝ Gatón de Campos)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 20,43 կմ2։ Բնակչությունը՝ 39 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 64 կմ հեռավորության վրա։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Valladolideko udalerrei buruzko webgunea Valladolideko aldundiaren webgunean. Archived 2010-04-03 at the Wayback Machine.
Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյա

Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյա ((իսպ.՝ Leopoldo Alas y Ureña, ապրիլի 25, 1852(1852-04-25)[…], Սամորա, Կաստիլիա և Լեոն, Իսպանիա - հունիսի 13, 1901(1901-06-13)[…], Օվիեդո, Oviedo Province, Իսպանիա), իսպանացի գրող, 19-րդ դար վերջի մեծագույն գրաքննադատներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյան ծնվել է 1852 թվականին ապրիլի 25-ին Սամորայում, նրա մանկությունն անցել է Լեոնում և Գվադալախարայում, 1865 թվականին տեղափոխվել է Օվիեդո։ 1871-1878 թվականներին աշխատել է որպես լրագրող Մադրիդում։ 1883 թվականին վերադարձել է Օվիդեո ՝ որպես հռոմեական իրավունքի պրոֆեսոր։
Գրականության մեջ Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյան  առավել լավ հայտնի է «Կլարին» կեղծանունով (իսպ.՝ Clarín, «եղջյուր»)։ Որպես քննադատ՝ նա եղել է նատուրալիզմի կողմնակից, բայց որպես գրող նրա ստեղծագործությունները ավելի շատ վերաբերել են քննադատական ​ռեալիզմին։ Ալաս ի Ուրենիան համարվում է ոգեշնչում իսպանացի երիտասարդ գրողների մի ամբողջ խմբի համար, որոնք հրաժարվել էին 19-րդ դարի երկրորդ կեսի ռոմանտիկական գրականությունից։
Ալաս ի Ուրենյայի ամենահայտնի վեպերն են՝ «Տիրակալուհի» («Ռեգենտուհի», La Regenta, 1884) և «Նրա միակ որդին» (Su único hijo, 1890), որոնցում նա խիստ քննադատել է  արիստոկրատիային և նվիրապետությունը բուրժուալ-լիբերալական տեսանկյունից։
Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյան հայտնի է նաև «Գրականությունը 1881 թվականին» հոդվածների ժողովածուով («La literatura en 1881», 1882, Արմանդո Պալասիո Վալդես]]ի հետ միասին)։
1974 թվականին իսպանացի ռեժիսոր Գոնսալո Սուարեսը նկարահանել է «Ռեգենտուհի» ֆիլմը Կլարինի համանուն վեպի հիման վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Алас, Леопольдо // Большая советская энциклопедия : в 66 т. (65 т. и 1 доп.) / гл. ред. О. Ю. Шмидт. — М. : Советская энциклопедия, 1926—1947.


== Արտաքին հղումներ ==
Լ․ Ալաս ի Ուրենյայի երկերը բնօրինակ լեզվով
Վիվերո (քաղաք)

Վիվերո (իսպ.՝ Vivero), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Լուգոյի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Գալիսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Լա-Մարինյա-Օկիսիդենտալ շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 105 կմ2։ Բնակչությունը՝ 16211 (2010 թվականին)։ Վարչական կենտրոնից հեռավորությունը՝ 91 կմ։
Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում Ռոկեն և Նիտրան։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Անդրանիկ Այվազյան

Անդրանիկ Այվազյան (1850 կամ 1851, Կեմերեկ, Սեբաստիայի նահանգ - 1919, Նյու Յորք, ԱՄՆ), հայ բժիշկ, թարգմանիչ։
Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում։ 1863 թվականին գալով Կ. Պոլիս՝ հաճախել է Ս. Փրկչի դպրոցը, որն ավարտել է 1867 թվականին և նույն դպրոցում աշխատել ուսուցչի օգնական։ 1868 թվականին տեղափոխվել է Բաֆրա և վարել տնօրենի պաշտոն։ 1870-1875 թվականներին Թալասի Ներքին թաղի Արշակունյաց վարժարանի տնօրենն էր։ Այստեղ ամերիկյան միսիոներներին ֆրանսերեն և թուրքերեն սովորեցնելով՝ փոխադարձաբար նրանցից անգլերեն է սովորում և սկսում է թղթակցել ամերիկյան մի պարբերականի։ Այդ թղթակցությունները գրավում է Կ. Պոլսի «Ավետաբեր» պարբերականի խմբագրի ուշադրությունը, որը նրան հրավիրում է թերթում թարգմանություններ անելու։ 1875-1884 թվականներին Կ. Պոլսում խմբագրական աշխատանք է կատարում։ Մասնակցում է ազգային կրթական և այլ շարժումների։ Անդամակցում է Արարատյան ընկերությանը իբրև փոխատենապետ, որոշ ժամանակ էլ՝ ընդհանուր ժողովի նախագահ։
1880 թվականին ամուսնանում է Լուսաբեր Հազարապետյանի հետ, սակայն վերջինս մեկ տարի հետո մահանում է։
Այնուհետև Անդրանիկ Այվազյանը նվիրվում է բժշկությանը։ Երկու տարի գիտական մասնավոր դասեր անցնելուց հետո՝ 1884 թվականին տեղափոխվում է Նյու Յորք, որտեղ ուսանում է բժշկական համալսարանում։ 1886 թվականին ավարտելով ուսումը՝ նույն տարվա աշնանը աշխատանքի է ընդունվում Նյու Յորքի հոգեբուժարանում։ 1887 թվականին, որպես քննիչ-բժիշկ, աշխատանքի է անցնում Նյու Յորքի առողջապահական վարչությունում, որտեղ պաշտոնավարում է քսան տարի։
Անդամակցել է մի շարք բժշկական ընկերությունների և մասոնական կարևոր մի օթյակի։
Օգտագործել է Ա. ծածկանունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Հալոգեն ապարներ

Հալոգեն ապարներ, նստվածքային ապարներ, որոնք առաջանում են լուծույթներից՝ բյուրեղացման ճանապարհով ՝ հալոգենեզի ընթացքում։ Հալոգեն ապարներ, լայնորեն տարածված են և նստվածքային ապարների հիմնական տիպերից են։ Հալոգեն ապարների գլխավոր բաղադրամասերն են՝ մեկ կամ մի քանի հեշտ լուծվող աղեր ուտի գեն դժվար լուծվող միներալների (կարբոնատների են) և տերիգեն նյութի խառնուրդներով։ Հալոգեն ապարներ են հալիտային (կազմված են հալիտից), սիլվինիտային (հալիտի հետ առկա Է սիլվին), կառնալիտային (կառնալիտ, հալիտ), գիպսային (գիպս), բազմամիներալային (լանգբեյնիտ, կաինիտ, սիլվին, հալիտ) ապարները։ Հալոգեն ապարներ աչքի են ընկնում արտաքին ազդակների, հատկապես ջրի նկատմամբ նվազ կայունությամբ, հեշտությամբ լուծվում են և քայքայվում։ Հալոգեն ապարներ երբեմն անվանում են նաև աղային ապարներ։
Լճային նստվածքներ

Լճային նստվածքներ, հազարամյակների ընթացքում լճերի հատակին առաջացած հորիզոնական դասավորությամբ վիթխարի շերտեր՝ կազմված մեխանիկական (խիճ, կոպիճ, ավազ, կավ), քիմիական (անօրգանական միացություններ) և օրգանական (դիատոմիտներ՝ դիատոմային ջրիմուռների մեռած օրգանիզմների խեցիների կուտակներ, սապրոպելներ՝ «նեխած տիղմ») գոյացություններից, որոնց մուտքը լիճ կատարվում է գետերի միջոցով, օդից և ջրում ապրող օրգանիզմների մնացորդներից։ Լճային նստվածքները բազմատեսակ են․ հաճախ այդ նստվածքներում հանդիպում են արժեքավոր հանքեր՝ աղ, երկաթ (երկաթի հիդրօքսիդը, կուտակվելով, առաջացնում է «լճային երկաթ») և այլն։


== Տեսակներ ==
Տարբերում են քաղցրահամ և աղի լճերի նստվածքներ։ Քաղցրահամ լճերում նստվածքները կուտակվում են ցայտուն արտահայտված շերտայնությամբ՝ մանրահատիկ և խոշորահատիկ, որից ելնելով՝ կարելի է հաշվել լճային նստվածքների նստեցման հասակը, տարիքը և արագությունը։ Հզոր բուսածածկույթի դեպքում լճերը հաճախ վերածվում են տորֆաճահիճների։
Սևանա լճի ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական շարժընթացները, «ջրհավաք ավազան-լիճ» փոխկապակցված բացասական փոփոխությունները, միջին և հատակային ջրաշերտերում առաջացած անօդակյաց պայմանները նպաստել են լճի «ծերացմանը»։ Լիճն սկսել է «ծաղկել» կապտականաչ ջրիմուռներով՝ առաջացնելով օրգանական նստվածքներ։
Պռոշ Պռոշյան

Պռոշ Պերճի Պռոշյան (ապրիլի 22, 1883(1883-04-22), Աշտարակ, Էջմիածնի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 16, 1918(1918-12-16), Մոսկվա, Խորհրդային Ռուսաստան), հայազգի ռուսական քաղաքական գործիչ։
Պերճ Պռոշյանի որդին։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1883 թվականի ապրիլի 22-ին Երևանի նահանգի Աշտարակ գյուղում։ Օդեսայում, Նովոռոսիայի համալսարանում սովորելիս մտել է էսէռական կուսակցության մեջ։ 1905 թվականին քաղբանտարկյալներին ազատագրելու փորձին մասնակցելու համար դատապարտվել է վեցամյա տաժանակրության Արևմտյան Սիբիրում։ Աքսորավայրից փախել է, բռնվել 1913 թվականին և կրկին աքսորվել է Սիբիր, որտեղից փախել է արտասահման։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1918) ինտերնացիոնալիստական պրոպագանդա է տարել։ Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917) հետո վերադարձել է Ռուսաստան, հարել էսէռական կուսակցության ձախ թևին։ Պայքարել է ընդդեմ էսէռական ԿԿ-ի պաշտպանողական դիրքորոշման, որի համար 1917 թվականին երկու անգամ վտարվել է կուսակցությունից։ Հանդես է եկել բոլշևիկների հետ միության օգտին, մասնակցել Պետրոգրադի Հոկտեմբերյան զինված ապստամբությանը։ Սովետների համառուսաստանյան II համագումարում ընտրվել է Համառուսաստանյան ԿԳԿ-ի անդամ։ Պռոշ Պռոշյանը համարվում է ձախ ԷսԷռներ կուսակցության ստեղծողներից, այդ կուսակցության ԿԿ-ի անդամ։ 1917 թվականի դեկտեմբերին մտել է ԺԿԽ-ի կազմ (փոստ–հեռագրատան ժողկոմ)։ Որպես Բրեստի հաշտության հակառակորդ՝ 1918 թվականի մարտին մյուս ձախ էսէռների հետ դուրս է եկել ԺԿԽ-ից։ Եղել է ձախէսէռական խռովության ղեկավարներից, որի ճնշումից հետո անցել է ընդհատակ։ 1918 թվականի նոյեմբերի 27-ին հեղափոխական տրիբունալի կողմից, հեռակա կարգով, դատապարտվել է 3 տարվա բանտարկության։
Մահացել է տիֆից, 1918 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Մոսկվայի Հայկական Վագանկովյան գերեզմանոցում։


== Այլ տեղեկություններ ==
Վլադիմիր Լենինը «Ընկ․ Պռոշյանի հիշատակին» հոդվածում տվել է Պռոշ Պռոշյանի բնութագիրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Յագուդինո

Յագուդինո (ռուս.՝ Ягудино, բաշկիրերեն՝ Йәһүҙә), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աթաբասկյան լեզուներ

Աթաբասկյան լեզուներ կամ աթապասկյան լեզուներ, հյուսիս-ամերիկյան հնդկացիական լեզվաընտանիք, որը մտնում է նա-դենե խմբավորման մեջ։ Լեզուները կառուցվածքով բազմահամադրական են։ Որոշ լեզվաբաններ աթաբասկյան լեզուները բաժանում են երեք ենթախմբի՝ դենե՝ հյուսիսարևմտյան Կանադայում, հուպա-մատոլե՝ Կալիֆոռնիայում, ապաչե-նավանո՝ ԱՄՆ-ի հարավում։ Կան նաև այլ բաժանումներ։ Այսպես, ըստ աշխարհագրական տարածման՝ լեզուները բաժանում են՝ հյուսիսային, խաղաղօվկանոսյան և հարավային աթաբասկյան լեզուների։ Այս լեզվաընտանիքի մեջ մտնող լեզուներից են՝ նատոլ, կարրիեր, հուպա, ապաչե, դենե, նավանո և այլն։ Աթաբասկյան լեզուները տարածված են Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան հատվածում՝ Ալյասկայից մինչև ԱՄՆ-ի հարավ-արևմուտք։ Աթաբասկյան լեզուները Հյուսիսային Ամերիկայի ամենամեծ լեզվական միավորումներից մեկն են։ Այն ներառում է 53 լեզու, որոնք տարածված են 3 հիմնական արեալներում։ Աթաբասկյան լեզուների խոսողների ընդհանուր թիվը մոտ 180 հազար է (1990 թվական, գնահատական)։
Աթաբասկյան լեզուներ անվանումը 1826 թվականին Կանադայի Աթաբասկա լճի (կրի լեզվով՝ Aδapaska˙w) անվան հիման վրա արհեստականորեն հորինել է Գալլատինը՝ Թոմաս Ջեֆերսոնի ընկերը և ԱՄՆ-ի ֆինանսների նախարարը։ Չնայած այս անվանումը տարածված է լեզվաբանների և մարդաբանների շրջանում, հետազոտողները ավելի ու ավելի հաճախ են սկսում օգտագործել «դենե լեզուներ» անվանումը, որը գործածում են լեզվակիրները։ Օրինակ՝ 2012 թվականին մասնակիցների պահանջով «Աթաբասկյան լեզուների կոնֆերանսը» վերանվանվեց «Դենե լեզուների կոնֆերանսի»։


== Ծանոթագրություններ ==
Եվգենի Բրաժնիկ

Եվգենի Բրաժնիկ (ռուս.՝ Евге́ний Влади́мирович Бра́жник, փետրվարի 25, 1945(1945-02-25), Մագնիտոգորսկ, Չելյաբինսկի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս և խորhրդային դիրիժոր, Եկատերինբուրգի օպերայի և բալետի թատրոնի երաժշտական ղեկավար 7 գլխավոր դիրիժոր (1982-2006 թվական), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1987 թվական), «Ոսկե դիմակ» ազգային թատրոնի մրցանակ (2012 թվական), Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2000 թվական)։


== Կենսագրություն ==
1963 թվականին ավարտել է Մագնիտոգորսկի Միխայիլ Գլինկայի անվան երաժշտական ուսումնարանը։ 1964-1967 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում (զինվորական կոչումը` շարքային)։ 1971 թվականից, Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի դիրիժորական-խմբական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո, դասավանդել է Սվերդլովսկի Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական ուսումնարանում, որպես դիրիժոր է աշխատել Սվերդլովսկյան երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում (1973-1981 թվական)։ 1975 թվականին միաժամանակ ավարտել է Ուրալի Մոդեստ Մուսորգսկու անվան կոնսերվատորիայի դիրիժորական-սիմֆոնիկ ֆակուլտետը։ 1981 թվականից եղել է դիրիժոր, 1982-2006 թվականներին եղել է գլխավոր դիրիժոր և Եկատերինբուրգի օպերայի և բալետի թատրոնի երաժշտական ղեկավար։
Որպես դիրիժոր է աշխատում Մոսկվայի երաժշտական թատրոնի «Հելիկոն օպերայում»։ 2011 թվականից եղել է Մոսկվայի Ն. Սացի անվան մանկական երաժշտական թատրոնի հրավիրված գլխավոր դիրիժորը։ Համագործակցում է Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոնի հետ։
Ընտանիք

Կինը Վերա Դավիդովան է, Եկատերինբուրգի օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի գլխավոր երգչախմբի ղեկավար։
Որդին` Ալեքսանդրը, երաժիշտ է։


== Ստեղծագործություն ==
Եվգենի Բրաժնիկի խաղացանկում կան ավելի քան 50 օպերաներ և բալետներ, ինչպես նաև` սիմֆոնիկ ծրագրեր։
Կայացած բեմադրությունների թվում են.
Եկատերինբուրգի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոն

Ն. Սացի անվան մանկական երաժշտական թատրոն

Սերգեյ Պրոկոֆևի «Երեք նարինջների սերը»
Պյոտր Չայկովսկու «Իոլանտան»
Ժորժ Բիզեի «Կարմեն»Հյուրախաղերի է եկել Ռուսաստանի, ինչպես նաև` Ամերիկայի, Հարավային Կորեայի, Չինաստանի, Իսպանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Լեհաստանի, Չեխիայի, Իսրայելի քաղաքներում։


== Մեջբերումներ ==


== Մրցանակներ ==
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1987 թվական)` Վլադիմիր Կոբեկինի «Մարգարեն» օպերայի բեմադրության համար
ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1990 թվական)
Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2000 թվական)` արվեստի ոլորտում մեծ վաստակի համար
«Կեցցե՛ս» մրցանակի դափնեկիր` «Ջրահարսը» օպերայի բեմադրության համար (2000 թվական)
«Ոսկե դիմակ» ազգային թատերական մրցանակ (2012 թվական)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Евгений Владимирович Бражник» (ռուսերեն)։ Московский детский музыкальный театр имени Н. И. Сац։ Վերցված է 2015-06-26 
«Уволен главный дирижер Оперного Театра Евгений Бражник» (ռուսերեն)։ Екатеринбург Он-Лайн e1.ru։ 2006-06-15։ Վերցված է 2015-06-26 
«Бражник Евгений Владимирович» (ռուսերեն)։ Знаменитости։ Վերցված է 2015-06-26 
Եվգենի Բրաժնիկ(անգլ.) Allmusic կայքում
Վասյուգանական հարթավայր

Վասյուգանական հարթավայր (Վասյուգանիե), տայգայական ճահճոտ հարթավայրային տարածք Արևմտյան Սիբիրի հարավում։ Արևմտյան և հարավարևմտյանից եզերված է Իրտիշ, հյուսիսից և հյուս-արևելյանից՝ Օբ գետերի հովիտներով։ Հարավում աստիճանաբար իջնում է դեպի Բարաբայի տափաստանը։


== Նկարագիրը ==
Վասյուգանիեն հարթ կամ թեք ալիքավոր, բնական ցամաքուրդվող հարթավայր է՝ կտրտված Մեծ Ցուգան, Վասյուգան, Պարաբել և այլ գետերի հովիտներով։ Առավելագույն բարձրությունը 163 մետր է։ Կազմված է նեոգենի ավազակավային նստվածքներից, ջրբաժանային հատվածում՝ տորֆային գոյացումներից։ Գերակշռում են տորֆամամռածածկ ճահիճները։
Ցամաքուրդված լանջերին զարգացած են միջինտայգայական (եղևնու-եղևինու-մայրու, կաղամախու-կեչու), հարավտայգայական (եղևնու-մայրու-եղևինու) անտառային զանգվածները։ Կա նավթի ու գազի արդյունահանում։


== Գրականություն ==
Евсеева Н. С. География Томской области (Природные условия и ресурсы). Томск, 2001. 223 с ISBN 5-7511-1930-X
Միլանկուրտ ան Պոնտիե

Միլանկուրտ ան Պոնտիե (ֆր.՝  Millencourt-en-Ponthieu), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 353 մարդ, բնակչության խտությունը` 40.95 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.62 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 40 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 257 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 170-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 87։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,1 %։ 170 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 163 անձ (88 տղամարդ և 75 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (1 տղամարդ և 6 կին)։ 87 անաշխատունակներից 32-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 36-ը` թոշակառուներ, իսկ 19-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլայ Ստրոև

Նիկոլայ Սերգեևիչ Ստրոև (ռուս.՝ Николай Сергеевич Стро́ев, հունվարի 7 (20), 1912, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 27, 1997(1997-10-27), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային գիտնական, պետական գործիչ։ Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս, Ստալինյան մրցանակի երրորդ աստիճանի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Նիկոլայ Ստրոևը ծնվել է 1912 թվականին Մոսկվայում։ 1937 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտը։ 1935-1936 թվականներին աշխատել է Ն. Ն. Պոլիկարպովի «Հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոյում», 1936-1941 թվականներին՝ Պրոֆեսոր Նիկոլայ Ժուկովսկու անվան կենտրոնական աերոհիդրոդինամիկայի ինստիտուտում, 1941-1966 թվականներին՝ Մ. Մ. Գրոմովի անվան թռիչքային հետազոտությունների ինստիտուտում (1954-1966 թվականներին՝ ինստիտուտի տնօրեն)։ Ավիացիոն արդյունաբերության նախարարի 1956 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 283 հրամանով հաստատվել է ԽՍՀՄ ավիացիոն արդյունաբերության նախարարության թռիչքային թեստերի մեթոդական խորհրդում։ 1955-1961 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտում (1961 թվականից՝ պրոֆեսոր), տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1958)։ 1966 թվականից զբաղեցրել է պատասխանատու պաշտոններ պետական համակարգում, 1966 -1977 թվականներին եղել է փոխնախագահ, 1977-1987 թվականներին՝ ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի ռազմատեխնիկական խնդիրների հարցերով հանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ, Գրոոմի անվան թռիչքային հետազոտությունների ինստիտուտի ղեկավար, ԽՍՀՄ ռազմա-արդյունաբերական խորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ։
Նիկոլայ Ստրոևը մեծ ներդրում է կատարել ավիացիոն տեխնոլոգիաների զարգացման, թռիչքների փորձարկման մեթոդների մշակման և դաշտային պայմաններում գերձայնային ինքնաթիռների աերոդինամիկական բնութագրերի ուսումնասիրման համար։
Մահացել է 1997 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (տարածք № 1):


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
Լենինի չորս շքանշան
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան
Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան
Աշխատանքային կարմիր դրոշի երկու շքանշան
Կարմիր աստղի շքանշան
Մեդալներ
Ստալինի երկրորդ աստիճանի մրցանակ (1949)՝ աերոդինամիկ հետազոտության նոր մեթոդի ստեղծման համար


== Հիշատակ ==
Մոսկվայի Չապաևյան զբոսայգում տեղադրվել է Նիկոլայ Ստրոևի բրոնզե կիսանդրին (քանդակագործ՝ Իուլիան Ռուկավիշնիկով, ճարտարապետ՝ Գլեբ Մակարևիչ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 Նիկոլայ Ստրոև «Երկրի հերոսներ» կայքում

Биография на сайте «Словари и энциклопедии на Академике»
Памятник на могиле Строева
Հաղարծնի երկաթի հանքավայր

Հաղարծնի երկաթի հանքավայր, հանքավայր ՀՀ Տավուշի մարզում՝ Հաղարծին գետի ստորին հոսանքում՝ Դիլիջանից մոտ 2 կմ հարավ-արևելք։


== Բնութագիր ==
Նստվածքային մագնետիտ-ավազաքարային հանքավայր է։ Հանքանյութը գոյացել է էոցենի ծովային մերձափնյա գոտում։ Երկրաբանական կառուցվածքում մասնակցում են պորֆիրիտներ, ավազաքարեր, տուֆաավազաքարեր, տուֆախառնաքարեր։ Հանքավայրի շրջանում մերկանում են մոնցոնիտային կազմի խորքային ապարները։


== Կազմություն ==
Հանքանյութը կազմված է տիտանամագնետիտ, քիչ քանակով՝ իլմենիտ, նաև պլագիոկլազ ու քվարց միներալներից։ Առանձնացվում են երկաթով հարուստ հոծ, միջին հարստության և աղքատ ցանավոր հանքանյութեր։ Հանքավայրի կանխատեսված պաշարները 6 միլիոն տ են՝ 26% Fe-ի միջին պարունակությամբ։
Դերիկ (Արճեշի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դերիկ (այլ կիրառումներ)Դերիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճից հյուսիս-արևմուտք, մի փոքրիկ գետակի ափին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դամիրդաղ (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դեմիրդաղ (այլ կիրառումներ)Դամիրդաղ, Դեմիրդաղ, լեռ Ադրբեջանի Գետաբեկի շրջանում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գանձակի լեռնաշղթայում, նախկին Նովո–Իվանովսկա գյուղի մոտ։ Դեմիրդաղի մոտ եղել է Սպիտակ անունով մի եկեղեցի։ Հիշատակված է «Ազգագրական Հանդեսում»։


== Ծանոթագրություններ ==
Հաճարենի արևելյան

Հաճարենի արևելյան, մեր անտառների գերիշխող ծառատեսակներից մեկը։
Հաճարենու տարեց ծառերը հասնում են 40-50 մ բարձրության, 1,5-2 մ բնի տրամագծով։ Սաղարթը գեղեցիկ է, ձվաձև կամ լայն գլանաձև, սլացիկ։ Բունը և բազմամյա ճյուղերը ծածկված են հարթ, բարակ, մոխրասպիտակ կեղևով։ Երիտասարդ ճյուղերը դարչնագույն են։ Տերևները էլիպսաձև են, ամբողջաեզր, ալիքավոր, կաշվեկերպ, վերևից մուգ կանաչ, փայլուն՝ 7-11 սմ երկարությամբ և 2,5-8 սմ լայնությամբ։ Ընկուզիկները հասունանում են սեպտեմբերի վերջին։ Պատկանում է հաճարազգիների ընտանիքին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Սիրիայում, Բալկանյան թերակղզում, Ղրիմում, Փոքր Ասիայում, հյուսիսային Իրանում։ Մեր հանրապետության սահմաններում հանդիպում է միայն հյուսիսարևելյան շրջանների անտառներում, միջին և վերին լեռնային գոտիներում, ծովի մակերևույթից 800-2200 մ բարձրությունների վրա։
Բնափայտը շատ արժեքավոր է, չափազանց ամուր։


== Օգտագործվում է ==
Օգտագործվում է շինարարության մեջ, դրանից ճկած կահույք, տակառներ, կոշիկի կաղապարներ են պատրաստում։ Մոխրից ստանում են պոտաշ և մոխրաջուր։ Բնափայտից ստանում են խեժ և կրեոզոտ, իսկ վերջինից՝ գվայակոլ։ Հաճարի ընկուզիկները օգտագործում են սննդի մեջ։ Հում վիճակում դրանք պարունակում են ֆագին ալկոլոիդ, որը վնասակար է։ Խարկած ընկուզիկները պարունակում են 10% ազոտային նյութեր, 32% ճարպ, 28% անազոտ էքստրակտային նյութեր, 3.6% բջջանյութ, 4% մոխիր։


== Ծանոթագրություններ ==