armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լորա Գիբեր

Լորա Գիբեր (ֆր.՝ Laure Guibert, փետրվարի 20, 1968(1968-02-20), Նանտ), ֆրանսիացի դերասանուհի և բեմանկարիչ։
Հայտնի է դարձել 1990 թվականին՝ շնորհիվ «AB Production»-ի կողմից նկարահանվող հեռուստասերիալների։ Նա խաղում էր Բենեդիկտի՝ (կա ուղղակի Բենեի) Ժոզեի ընկերուհու դերը երիտասարդական «Հելենն ու տղաները» (ֆր.՝ Hélène et les garçons), իսկ հետո նաև դրա շարունակությունը համարվող՝ «Սիրո պատրանքները» և «Սիրո արձակուրդները» հեռուստասերիալներում։


== Կենսագրություն ==
Լորա Գիբերը ծնվել է 1968 թվականին փետրվարի 20-ին Նանտում։
Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։ Լորան ունի եղբայր՝ Ֆրանկ անունով։ Նա սիրում է զբաղվել ստորջրյա լողով։ Ուտելիքներից սիրում է հայրենի Բրետանում պատրաստվող յուղաբլիթները։


== Կարիերա ==
Լորան ավարտել է Ռենի արվեստի ակադեմիան (Բրետանում գտնվող)։ Դրանից հետո ապագա դերասանուհին ուղևորվեց Փարիզը «նվաճելու»։ Սկզբում նա աշխատում էր որպես բեմանկարիչ-ձևավորող ֆիլմերի և գովազդների նկարահանման տաղավարներում, մինչև նրան չհրավիրեցին նկարահանվելու Բենեի դերը «Հելենն ու տղաները» հեռուստասերիալում։
«Հելենն ու տղաները», «Սիրո պատրանքները» և «Սիրո արձակուրդները» հեռուստասերիալներում Լորա Գիբերը խաղաց Բենեդիկտի՝ Բենեի դերը։ Բենեն մի սովորական աղջիկ էր Բրետանից, որը եկել էր Փարիզ՝ համալսարանում սովորելու նպատակով։ Փարիզում Բենեի հետ ծանոթանում է Էլենի ընկերությունը, որն աղջիկ էր փնտրում Ժոզեի համար (Ժոզեի դերակատարն էր Ֆիլիպ Վասյորը)։ Այդ պահից սկսած Լորա Գիբերի կերպարը դարձավ եռագրության գլխավոր դերասաններից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ses créations sculptures Miroirs
Французский сайт о Лоре Гибер
Ֆիզուլիի շրջան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՖիզուլիՎարանդայի շրջանը (ադրբ.՝ Füzuli rayonu), Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր, որը մի մասը միաժամանակ հանդիսանում է Արցախի Հանրապետության մաս, ներառված է Հադրութի շրջանում։ Շրջանի տարածքը ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից ժամանակավոր օկուպացված է։


== Պատմություն ==
Ֆիզուլիի շրջանը համապատասխանում է պատմական Հայաստանի Արցախ նահանգի Հարճլանք գավառին ու Մյուս Հաբանդ գավառի մի մասին։
1603 թվականից մինչև 1828 թվականը եղել է Պարսկաստանի կողմից պաշտոնապես ճանաչված հայկական ինքնիշխան Դիզակի մելիքության կազմում։ 1828 թվականին Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև ստորագրված Թուրքմենչայի պայմանագրի հիման վրա, Արևելյան Հայաստանի մի շարք այլ տարածքների հետ, միացվել է Ռուսական Կայսրությանը։ Այստեղ է հիմնվել ռուսական ռազմակայան՝ Կարյագինո անունով, որի շուրջ ստեգծվել էր համանուն բնակավայր (բնակիչները ռուսներ, հայեր և թաթարներ էին)։ 1921 թվականին բռնակցվել է Խորհրդային Ադրբեջանին։ 1930 թվականի օգոստոսի 8-ին Ադրբեջանական ԽՍՀ հրամանագրով Կարյագինոն վերանվանվել է «Ֆիզուլի»։
Շրջանի մեծ մասը (արևմտյան) ազատագրված է Արցախի պաշտպանության զինյալ ուժերի կողմից 1993 թվականի օգոստոսի 23-ին։ Այժմ այն կրկին Արցախի (ԼՂՀ) Հադրութի շրջանի մաս է կազմում։ 
ադրբեջանի կողմից ժամանակավոր օկուպացված տարածքը, շուտով կմիավորվի մայր Արցախին։


== Տես նաև ==
 Հադրութի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Հեմյունունու

Հեմյունունու  (եգիպ.՝ Ḥm Jwnw) Հին Եգիպտոսի 4-րդ դինաստիայի շրջանի ճարտարապետ։ Գիզայում գտնվող Փարավոն Խուֆուի Բուրգի ենթադրյալ ճարտարապետն է։ Որպես վեզիր՝ դատարանի ամենակարևոր անդամներից մեկն էր և պատասխանատու էր արքայական բոլոր գործերի համար։ Նրա դամբարանը գտնվում է Խուֆուի բուրգի մոտ։


== Կենսագրություն ==
Հեմյունուի ծագումը անհայտ է։ Նա համարվում է Մեդումից եկած արքայազն Նեֆերմատի և նրա կնոջ՝ Իտեթի որդին, Խուֆուի եղբորորդին և Սնեֆերուի թոռը։ Ուներ երեք քույր և եղբայրներ։ Կնոջ և երեխաների մասին տեղեկություն չկա։
Վեզիրի պաշտոնը ժառանգել էր հորեղբայր Քանեֆերից, իսկ վերջինը՝ Նեֆերմատից։


== Կոչում ==
Դամբարանում անվանել են թագաժառանգ, փարավոնի որսորդ՝ Ստորին Եգիպտոսում։  Հիլդեսհայմում գտնվող արձանի վրա գրված են տիտղոսներ՝  «Գերագույն դատավոր և մեծ տիրակալ», «Թոթի հինգ տան մեծը»։
Մահացել է հիվանդությունից՝ Մեծ Բուրգի կառուցումից առաջ։


== Դամբարան ==
Դամբարանը գտնվում է Խուֆուի բուրգի մոտ։ Քարերի վրա կան Խուֆուի թագավորության օրոք արված նշումներ ։ Արձանը գտնվում է Գերմանիայի Պելիզեուս թանգարանում։ Այդ ժամանակվա համար անսովոր է դամբարանում երկու թաղման պալատների առկայությունը, որոնցից մեկը հավանաբար նրա կանանցից մեկին է։ 1912 թվականի մարտին հյուսիսային Սերդաբում գերմանացի եգիպտագետ Հերման Յունկերը գտավ Հեմյունունու ամբողջ երկարությամբ կրաքարային արձանը, որն այսօր ցուցադրված է Հիլդեսհայմի Ռոմեր և Պիլիզաուս թանգարանում (Գերմանիա)։ Արձանի եզակիությունը արտաքին տեսքի իրական պատկերման մեջ է։ Քեոփսի դարաշրջանից պահպանվել են քիչ թվով ճարտարապետական ​​և գեղարվեստական ​​հուշարձաններ։ Դամբարանում կան գողության արձանագրություններ, որի ժամանակ կոտրել են աջ թևը և գլուխը։ Արձանի դեմքը վերականգնվել է ըստ նրա կրաքարային պրոֆիլի դիմանկարի։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==

Dieter Arnold, The Encyclopaedia of Ancient Egyptian Architecture, I.B.Tauris, 2002
Nigel C. Strudwick, Texts from the Pyramid, SBL, 2005
Cambridge Ancient History by Cambridge University Press, 2000
Francesco Tiradritti, Arte egizia, Giunti, 2002
Lyon Sprague De Camp, Catherine Crook De Camp, Ancient Ruins and Archaeology, Doubleday, 1964
Ian Shaw, The Oxford History of Ancient Egypt, Oxford University Press, 2003
Սաբինա ճպուռ

Սաբինա ճպուռ (լատ.՝ Orthetrum sabina), իսկական ճպուռների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
43-50 մմ մարմնի երկարությամբ միջին չափի շատ բարեկազմ մարմնով ճպուռ է։ Գունավորումը հիմնականում սև է` բաց դեղնավուն զարդանախշով, երբեմն` կանաչավուն երանգով։ Կուրծքը կողքերից ունի շեղ դասավորված, նեղ, բաց գույնի զոլեր։ Փորիկը սև միջնագծով է, որը 4-6-րդ հատվածների վրա առջևի մասում և հետևից խիստ լայնացած է, 7-9-րդ հատվածները գրեթե ամբողջությամբ սև են, 10-րդը` մեծ մասամբ բաց գունավորված։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասից դեպի հարավ և արևելք` մինչև Ճապոնիա և Ավստրալիա։ Հայաստանում հայտնի է միայն Սյունիքի մարզում` Մեղրի քաղաքի և Ալդարա գյուղի մոտակայքում։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում է Հայաստանում՝ կիսաանապատային գոտու կանգնած և դանդաղ հոսող ջրով ջրամբարներում։ Զարգանում է թույլ հոսանք ունեցող բավական տաք ջրամբարներում։ Թռիչքը լինում է ապրիլ-հոկտեմբեր ամիսներին։


== Պահպանություն ==
Հազվադեպ է հանդիպում, հայտնի են առանձին հայտնաբերումներ։ Արեալի սահմանաեզրին գտնվող հազվագյուտ տեսակ է։ բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։
Վտանգման հիմնական գործոններն են՝ հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխություն և ջրամբարների աղտոտում։
Պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Քվեմո Խվիթի

Քվեմո Խվիթի (վրաց.՝ ქვემო ხვითი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 27 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 927 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օզերեցկոե (այլ կիրառումներ)

Օզերեցկոե, կարող է վերաբերել՝

Օզերեցկոե - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Սերգիևո-Պոսադսկի շրջանի կազմում։
Օզերեցկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Դաստափորի եկեղեցի

Դաստափորի եկեղեցի, հայկական եկեղեցի, ներկայումս՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Գտնվում է Դաստափոր (այժմ՝ Դաստաֆուր) գյուղում։


== Ճարտարապետություն ==
Եկեղեցին ներկայացնում է իրենից եռանավ, թաղածածկ հորինվածքով, արևելք-արևմուտք ուղղությամբ ձգված ընդարձակ կառույց (արտաքին չափերն են՝ 24,25 x 10,90 մ)։ Կառուցված է անմշակ քարով, կրաշաղախով։ Պատասխանատու հանգույցներում գործածված քարերը սրբատաշ են։ Հյուսիսային պատն արտաքուստ հպված է լերկ ժայռազանգվածին։ Ներքուստ սվաղված է։ Հատկանշական է ուղղանկյունաձև խորանը, որին երկու կողմերից կից են ավանդատները։ Թաղակիր կամարները հանգչում են երեք զույգ սյուներին (հարավային շարքի երկու սյուները միտումնավոր քանդված են)։ Մուտքը հարավից է։ Լուսավորությունն իրականացվել է արևելյան ճակատի երեք, արևմտյան ճակատի մեկ (հետագայում փակվել է) և հարավային ճակատի չորս՝ դեպի ներս լայնացող պատուհաններից։ Եկեղեցու ճարտարապետական լուծումներում նկատելի են անհամաչափություններ. արևմտյան պատը հատակագծում կառուցված է թեքությամբ, եզրային նավերն ունեն տարբեր լայնություններ։
Եկեղեցու մոտ ընկած է անտաշ կողերով, պարզ, անարձանագիր խաչքար (38 x 38 x 11 սմ)։


== Տես նաև ==
Դաշկեսանի շրջան


== Արտաքին հղումներ ==
Դաստափորի գյուղի եկեղեցի(հայ.)
Դաստափոր գյուղի եկեղեցու լուսանկարներ
Ադրբեջանական տեսգրություն եկեղեցու մասին YouTube կայքում Archived 2011-08-28 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Դյատլովկա (գյուղ, Սովետսկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դյատլովկա (այլ կիրառումներ)Դյատլովկա (ուկրաիներեն՝ Дятлівка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Eski Qarabay), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սովետսկիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կարաբայ-Կիլիուս։
2001 թվականի տվյալներով Դյատլովկա գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոլոնյա Վենետա

Կոլոնյա Վենետա (իտալերեն՝ Cologna Veneta), կոմունա Իտալիայում՝ Վենետո մարզի Վերոնա գավառում։ Սահմանակից է Ազիլիանո Վենետո, Լոնիգո, Օրջանո, Պոյանա Մաջորե, Պրեսանա, Ռովերեդո դի Գուա, Վերոնելլա, Ձիմելա համայնքներին։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 8.699, բնակչության խտությունը կազմում է 188 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 37044, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0442։
Կոմունայում սեպտեմբերի 8-ին նշում են Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան տոնը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Փշամանդիկ փշավոր

Փշամանդիկ փշավոր (լատ.՝  A. spinosa Լ), մատիտեղազգիների ընտանիքի, փշամանդիկ ցեղի բույս։ 


== Նկարագրություն ==
Փոքր թուփ է՝ 50 - 80 սմ բարձրությամբ, չռված ճյուղավոր սաղարթով։ Ընձյուղները բարակ են, ծայրում անտերև, ծածկված մոխրագույն, խորդուբորդ կեղևով։ Տերևները մանր են, էլիպսաձև, մերկ, 3 - 5 մմ երկարությամբ և 3 - 4 մմ լայնությամբ, կոշտ, հաստ։ Ռաստրուբները կարճ են, գլանաձև, 1 - 2 մմ երկարությամբ, երկու ատամիկներով։ Ծաղկապատը կազմված է 4 տերևիկներից։ Վարսանդները 6-ն են, սերմիկը տափակ է, ձվաձև, փայլուն, հարթ։ Ծաղկապատի ներքին մասնիկները պտուղների կազմավորման ժամանակ կլորասրտանման են կամ երիկամաձև։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Միջին Ասիայում, Արևմտյան Սիբիրում, Միջերկրական ծովի ափերին, Փոքր Ասիայում, Հյուսիսային Չինաստանում։ Հայաստանում հանդիպում է Արարատյան դաշտում, Վայքում, Մեղրիում, Զանգեզուրում, որտեղ աճում է գետաքարային հողազանգվածներում, չոր, քարքարոտ թեքությունների վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Չոմա

Չոմա (ուկրաիներեն՝ Чома, հունգ.՝ Tiszacsoma), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չոմա գյուղում բնակվում էր 916 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,61 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 568,94 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բուրյակովկա (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուրյակովկաԲուրյակովկա (ուկրաիներեն՝ Буряківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուրյակովկա գյուղում բնակվում էր 265 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,288 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 920,14 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բենվենուտո Չելինի

Բենվենուտո Չելլինի (իտալերեն՝ Benvenuto Cellini, նոյեմբերի 1, 1500 կամ 1500, Ֆլորենցիա - փետրվարի 13, 1571 կամ 1571, Ֆլորենցիա, իտալացի քանդակագործ, ոսկերիչ, գրող, գեղանկարիչ, ռազմիկ և երաժիշտ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է ոսկերիչ Բանդինելլիի մոտ, կրել Միքելանջելոյի ազդեցությունը։ Աշխատել է Ֆլորենցիայում, Պիզայում, Բոլոնիայում, Վենետիկում, Հռոմում (1532-1540), Փարիզում, Ֆոնտենբլոյում՝ Ֆրանցիսկ I-ի պալատում (1540-1545)։ Մաներիզմի նշանավոր ներկայացուցիչ։ Չելլինին իր քանդակագործական և ոսկերչական նրբակերտ գործերում պատկերել է բարդ շարժումներով, չափազանց վերձիգ մարմիններ («Խաչելություն», մարմար, 1562, էսկորիալի եկեղեցի, Իսպանիա, Ֆրանցիսկ I թագավորի աղամանը, ոսկի, արծն, թանկարժեք քարեր, 1539-1543, Պատմագեղարվեստական թանգարան, Վիեննա), լուծել բացարձակ բոլորաքանդակի խնդիրներ («Պերսևս», բրոնզ, 1545-1554, Լոջիա, դեի Լանցի, Ֆլորենցիա)։ Չելլինին, որպես գրողի համաշխարհային ճանաչում է բերել «Ֆլորենտացի մաեստրո Զովաննի Չելլինիի որդի Բենվենուտոյի կյանքը գրված իր կողմից Ֆլորենցիայում» գիրքը (1728, հայ․ հրտ․ 1974)։ Գիրքը թելադրել է ինքը 1558-1565 թվականների միջև, մնացել է անավարտ։ Դա ինքնակենսագրական վեպ է, աչքի է ընկնում պատումի անմիջականությամբ, գրական ոճի ավանդական նորմերի արհամարհումով։ Հանդես է եկել նաև որպես արվեստի տեսաբան («Երկու տրակտատ ոսկերչական արվեստի ու քանդակագործության մասին», 1568)։


== Գրականություն ==
Дживелегов А․ К․, Очерки итальянского Возрождения, Кастильоне, Аретино, Челлини, М․, 1929;
Виппер Б․ Р․, Бенвенуто Челлини, в его кн․։ Статьи об искусстве, [М․, 1970]․


== Ծանոթագրություններ ==
Նադեյկովիչի

Նադեյկովիչի (ռուս.՝ Надейковичи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 264 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աղբաբա լեռնաշղթա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղբաբա (այլ կիրառումներ)Աղբաբա, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Բաբերդ քաղաքից հարավ-արևելք, Անիպոնտական լեռնահամակարգում։ Կազմավորվել է երրորդական շամանակներում։ Թուրքերը սովորաբար կոչում են Աղբաբադաղ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմենովսկոե (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեմենովսկոեՍեմենովսկոե (ռուս.՝ Семеновское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աշվագհոշա

Աշվագհոշա (սանսկրիտ՝ अश्वघोष, 80 - 150)), հնդիկ բանաստեղծ, թատերագիր, բուդդայական պատրիարք, բուդդայականության քարոզիչ։ Գրել է դասական սանսկրիտով։ Համարվում է սանսկրիտով ստեղծագործած առաջին թատերագիրը և Կալիդասային նախորդած ժամանակաշրջանի հնդիկ մեծագույն բանաստեղծը։ Ըստ ավանդության ապրել է Կանիշկա թագավորի (I դար) օրոք, եղել նրա խորհրդականը։


== Ստեղծագործություն ==
Գրել է էպիկական, դրամատիկական և քնարական ստեղծագործություններ։ Գլուխգործոցը «Բուդդհաչարիաթա» պոեմն է, ուր ներկայացվում է Բուդդայի կյանքը։ Պոեմը հարուստ է պալատական կյանքի, բնության գունեղ պատկերներով։ Բուդդայական փիլիսոփայության մի շարք դրույթներն են շարադրված Աշվագհոշայի «Սաունդարանանդա» պոեմում։ Գրել է նաև «Շարիփութրաքարանա» ժողովածուն, որը մեզ է հասել չինարեն թարգմանությամբ։ Այնտեղ ամփոփված են խրատական բնույթի արձակ ու չափածո լեգենդներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պ. Ա. Գրինցեր, Մ.թ. առաջին դարի սանկրիտ գրականություն (ռուս.)
Աշվագհոշա (ռուս.)
Երկնիստ

Երկնիստ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 19 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արևմտյան Եփրատի ավազանի գետակներից մեկի ափին։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը հարթավայրային է։


== Բնակչություն ==
1877-1878 թվականներին գյուղն ուներ 400-500 հայ և թուրք բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահությունն ու մեղվապահությունն էր։ Մասամբ զբաղվում էին նաև արհեստներով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Երկնիստն ուներ Ս. Հրեշտակապետ անունով եկեղեցի, որտեղ պահվում էին հին մագաղաթյա ձեռագրեր։


== Կրթություն ==
Եկեղեցուն կից կար տղաների փոքրիկ դպրոց, որն ուներ 10 աշակերտ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ամերիկյան պետությունների կազմակերպություն

Ամերիկյան պետությունների կազմակերպություն (ԱՊԿ)(անգլ.՝ Organization of American States, իսպ.՝ Organización de los Estados Americanos, պորտ.՝ Organização dos Estados Americanos, ֆր.՝ Organisation des États Américains), միջկառավարական տարածաշրջանային կազմակերպություն, որի անդամներն են Արևմտյան կիսագնդի պետությունների մեծամասնությունը։ Ստեղծվել է 1948 թվականին։ Կազմակերպության նպատակներն են՝ ամերիկյան մայրցամաքում խաղաղության և անվտանգության ապահովումը, անդամ-պետությունների միջև վեճերի խաղաղ կարգավորումը, ագրեսիայի դեմ համատեղ պայքարը, ամերիկյան պետությունների քաղաքական, տնտեսական և իրավական հիմնախնդիրնևրի լուծմանը աջակցելը, տնտեսական, սոցիալական, գիտատեխնիկական և մշակութային առաջընթացի ջանքերի միավորումը և այլն։ Բարձրագույն մարմինը Գլխավոր վեհաժողովն է, գումարվում է տարեկան մեկ անգամ։ Նստավայրն է Վաշինգտոնը։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)(իսպ.)(պորտ.)(ֆր.)
Շիրակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Շիրակ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 3 հուշարձան (6 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Դմիտրի Կուրակով

Դմիտրի Կուրակով (ռուս.՝ Дмитрий Викторович Кураков, սեպտեմբերի 13, 1961(1961-09-13)), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1984 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին և անգլերենին։
1984 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։ Աշխատել է ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների՝ Զիմբաբվեի, ԿԱՀ-ի, Թունիսի, Սենեգալի տարբեր դիվանագիտական պաշտոններում, զբաղեցրել է պատասխանատու պաշտոններ նախարարության կենտրոնական համակարգում։

2002 թվականից մինչև 2002 թվականը եղել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարի առաջին տեղակալի քարտուղարության պետ։
2005-ից մինչև 2010 թվականն Ալեքսանդրիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր հյուպատոս։
2011 թվականից մինչև 2013 թվականը զբաղեցրել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության նոր մարտահրավերների և սպառնալիքների դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալի պաշտոնը։
2013 թվականի հունիսի 25-ից մինչև 2020 թվականի օգոստոսի 17-ը Գաբոնում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2020 թվականի օգոստոսի 17-ից Գամբիայում և Սենեգալում հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2009 թվականի հունիսի 1)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2016 թվականի փետրվարի 10)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
МИД России
Биография на сайте генконсульства России в Александрии
Биография на сайте посольства России в Габоне
Պոջո Պիչենցե

Պոջո Պիչենցե (իտալերեն՝ Poggio Picenze), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1038 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 89 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 67026։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0862։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի Պաշտոնական կայք Archived 2010-03-05 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Հիրիկ տարօրինակ

Հիրիկ տարօրինակ, լատ.՝ Iris paradoxa), տիպիկ հայկական բույս է։


== Տարածում ==
Տարածված է Մեղրիի շրջանում, Վայքի լեռնատափաստանային լանդշաֆտներում, ինչպես նաև Սևանի ավազանում ծովի մակերևույթից 2000-2100 մ բարձրությունների վրա։


== Կառուցվածք ==
Տերևները արմատաձև են, մանգաղանման կորացած, սրանման։ Ցողունը, որը կրում է մեկական ծաղիկ, չի ճյուղավորվում։ Կոճղարմատները մակերեսային են։ Ամեն տարի օղակ առ օղակ ավելանում են։


== Հատկանիշ ==
Ծաղիկը բավականին լուսասեր է, չորադիմացկուն և ցրտադիմացկուն։ Պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։ Աճում է կրով հարուստ, քարքարոտ, ոչ հզոր ավազակավային և կավավազային հողերում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, իսկ սերմերը հասունանում են հուլիսին։ Բազմանում է կոչղարմատների և սերմերի միջոցով։


== Նշանակություն ==
Դիմացկուն ծաղիկ է և մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում, որպես դեկորատիվ տեսակ։ Բացի դեկորատիվ նշանակությունից մեծ օգտագործում ունի որպես դեղատու տեսակ։ Տերևներում հայտնաբերվել է 314 մգ/տոկոս վիտամին C։ Ծաղկման շրջանում ծաղիկները ալկալիիդներ չեն պարունակում։ Ծաղիկը նպատակահարմար է օգտագործել չոր, քարքարոտ վայրերի և քարապարտեզների ձևավորման համար։


== Գրականություն ==
Լ.Վ. Հարությունյան «Քո շրջապատի ծաղիկները»
Գուրգեն Տարախչյան

Գուրգեն Մարտիրոսի  Տարախչյան (Մաշտի Գուրգեն, 1897, Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1943, Սարատով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ոսկերիչ։


== Կենսագրություն ==
Գուրգեն Տարախչյանը ծնվել է 1897 թվականին, Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում, Տարախչոնց գերդաստանում, որը տվել է ոսկերիչ վարպետների չորս սերունդ։ Աշակերտել է հորը՝ Տարախչոնց տոհմապետ Մարտիրոսին, որի պատրաստած ոսկեզօծ արծաթե գավը Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսում 1889 թվականին Ոսկե մեծ մեդալի է արժանացել։ Տարախչյանը 1915-1916 թվականներին Հայկական 6-րդ կամավորական գումարտակի շարքերում մասնակցել է Վանի և այլ կռիվների։ Եղիշե Չարենցն իր «Հիշողություններ Երևանի ուղղիչ տնից» (1927) երկում հիշատակել է Գուրգենին, համարել է նրան «առաջնակարգ վարպետ-ոսկերիչ»։ Գուրգեն Տարախչյանը ստեղծագործել է Գյումրիի ոսկերիչ վարպետների ավանդույթներով. նրա ստեղծած զարդերը, արծաթե գավաթները, ծխախոտատուփերը, ծխամորճերը և այլն աչքի են ընկնում կատարման բարձր վարպետությամբ։ Առանձնապես ուշագրավ է դրսից՝ Նոյ նահապետի, Վարդան Մամիկոնյանի և ուրիշ մեծերի դիմաքանդակներով զարդարված, ունկը՝ օձի պատկերով, ներսից՝ ոսկեջրած, կենտրոնում՝ ձկնիկով արծաթե թասը։ 1920-ական թվականներին Տարախչյանը քանդակել-փորագրել է ՀԽՍՀ Աշխատանքի հերոսի շքանշանի, Խորհրդային Հայաստանի առաջին շքանշաններն ու կրծքանշանները, որոնցից մի քանիսի բնօրինակները, մեծարվեստ հոր գործիքների, կաղապարների և առանձին կերտվածքների հետ, պահվում են իրենց տան՝ թանգարանի վերածված մի սենյակում։
Գուրգեն Տարախչյանի կրտսեր որդին՝ Օնիկ (Հովհաննես) Տարախչյանը, ոսկերիչ վարպետ է։


== Մահ ==
Գուրգեն Տարախչյանը մահացել է 1943 թվականին, Սարատով քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Զանգվածի ատոմական միավոր

Զանգվածի ատոմական միավոր, ատոմների, մոլեկուլների և տարրական մասնիկների զանգվածի չափման միավոր։ Կրճատ նշանակվում է զ. ա. մ, միջազգային նշանակումը՝ u կամ դա (da, դալտոն)։ Մեկ զանգվածի ատոմական միավորը մոտավորապես հավասար է մեկ նուկլոնի (պրոտոնի կամ նեյտրոնի) զանգվածին և սահմանվում է որպես հիմնական էներգետիկ մակարդակում գտնվող ածխածին-12 իզոտոպի զանգվածի մեկ տասներկուերորդ մասը։ Այն համարժեք է 1,660538921(73)×10−27 կգ։


== Պատմություն ==
Մինչն 1961 թվականը քիմիայում օգտագործվում Էր զանգվածի քիմիական ատոմական միավորը՝ հավասար թթվածնի ատոմի զանգվածի 1/16-ին։ Ֆիզիկայում օգտագործվում Էր զանգվածի ֆիզիկական ատոմական միավորը՝ հավասար թթվածնի ամենաթեթև կայուն իզոտոպի զանգվածի 1/16-ին։ Ատոմների և մոլեկուլների զանգվածի չափման համար 1961 թվականին սահմանվել է զանգվածի միասնական ատոմական միավոր, որը որոշվում է որպես ածխածնի С12 իզոտոպի զանգվածի 1/12-ը ն հավասար է 1,660538921(73)·10−24 գրամ։


== Կապը այլ միավորների հետ ==
Զանգվածի ատոմական նոր միավորը 1,0003179 անգամ մեծ է ֆիզիկական ատոմական նախկին միավորից և շատ մոտ է քիմիական նախկին միավորին։ Զ․ ա․ մ․ Էներգետիկ միավորներով հավասար է 932,1 Մէվ։ Տարրական մասնիկների ֆիզիկայում միավոր է ընդունված էլեկտրոնի զանգվածը, որը հավասար է 9,1091·1−28 գրամ կամ 5,48610−4 միասնական զ․ ա․ մ․։


== Տես նաև ==
Ատոմային զանգված


== Ծանոթագրություններ ==
Ժվանենկի

Ժվանենկի (ռուս.՝ Жваненки), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 12 մարդ։
Գտնվում է շրջանի արևմտյան մասում՝ Կրասնոե քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք, M1 Բելառուս մայրուղուց 1 կմ հյուսիս, Օլշանկա գետի ափին։ Մոսկվա-Մինսկ գծի Կրասնոե երկաթուղային կայարանը գտնվում է գյուղից 3 կմ հարավ-արևմուտք։


== Պատմություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հուլիսին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իբրահիմա Տրաորե

Իբրահիմա Տրաորե (ֆր.՝ Ibrahima Traoré, ապրիլի 21, 1988(1988-04-21), Villepinte), ֆրանկո-գվինեացի ֆուտբոլիստ «Բորուսիա Մյոնխենգլադբախի» և Գվինեայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։


== Կարիերա ==
Նա իր դեբյուտը բունդեսլիգայում գրանցել է 2007 թվականի դեկտեմբեր 9-ին «Նյուրնբերգի» դեմ խաղում։
2009 թվականի հուլիսի 9-ին Տրաորեն ժամանել է Օբերհահինգ, «Աուսբուրգ» ակումբ։ 2009 թվականի հուլիսի 14-ին նա պայմանագիր է կնքել երկու տարվա ժամկետով, «Աուգսբուրգի» հետ։ 2014 թվականի ապրիլի 14-ին հայտարարել է, որ ինքը պայմանագիր է ստորագրել է «Բորուսիա Մյոնխենգլադբախի» հետ մինչև 2018 թվականը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Kicker.de կայքում
պաշտոնական էջը Weltfussball.de կայքում
պաշտոնական էջը Fussballdaten.de կայքում
ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը transfermarkt.com
Աբու-Լալա Մահարի (պոեմ)

Աբու-Լալա Մահարի, Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործություն։ Գրվել է 1909-1910 թվականներին։ Պոեմի առաջին հատվածները Իսահակյանը տպագրել է 1909 թվականին, իսկ ամբողջությամբ՝ 1911թվականին։  Պոեմը կազմված է տաղաչափության հատուկ օրենքներով՝ երկուական տողերով՝ յուրաքանչյուրը՝ քսանական վանկ։ Պոեմի գլխավոր հերոսը կրողն է անհատի ողբերգության, համամարդկային ցավի ու տառապանքի։ Աբու-Լալա Մահարին քնարական պոեմ է։ Հիմնված է արաբ բանաստեղծ Աբու ալ-Ալա ալ-Մաարրիի կերպարի վրա։ Պոեմի համար հիմք է ծառայել նրա մասին ավանդությունը, թե նա ապրել է մարդկանցից դժգոհ, սիրել է մենակյաց ազատությունը։ Նա պատվիրել է իր շիրմաքարին արձանագրել. «Իմ հայրը իմ դեմ մեղանչեց, բայց ես ոչ ոքի դեմ չմեղանչեցի»։ Նրան դարձնելով իր պոեմի հերոս` Իսահակյանը նրա բերանով արտահայտում է իր խոհերն ու մտորումները։


== Պատմություն ==
«Աբու-Լալա Մահարի» պոեմը Իսահակյանը գրել է 1909 թվականին, երբ Թիֆլիսից Երևան վերադառնալիս գնացքի պատուհանից տեսնում է ուղտերի քարավան։ Դրանից հետո նրա մոտ միտք է ծնվում գրել պոեմը։


== Սյուժե ==
Նախերգանքում պատմվում է Մահարիի մասին, թե ինչպես նա գիշերով գաղտնի հեռացել է Բաղդադից։ Առաջին սուրահում Մահարին, հոգնած և զզված ամբողջ աշխարհից և հայրական տանից, այլևս չէր ուզում վերադառանալ այնտեղ։ Նա ատում է այն, ինչ որ առաջ սիրել է և նրա համար ավելի լավ է դառնալ գիշատիչների բաժին, և վերջին անգամ Մահարին գարշանքով նայում է Բաղդադին և հեռանում։
Երկրորդ սուրահում բանաստեղծն անիծում է կնոջը և կնոջ սերը՝ «Խարխուլ մակույկով հանձնվիր ծովին, քան թե հավատա կնոջ երդումին»։ Նա նաև դժգոհում է հորից, ասելով՝ «Իմ հայրն իմ դեմ մեղանչեց, սակայն չմեղանչեցի ես ոչ ոքի հանդեպ»։ Նա ետ չէր նայում և չէր ափսոսում թողածի համար։
Երրորդ սուրահում Մահարին աշխարհը նմանեցնում է մի հեքիաթի, իսկ մարդիկ չէին հասկանում այդ հեքիաթը։
Չորրորդ սուրահում Մահարին բողոքում է բարեկամներից, ընկերներից և ասում, որ մարդկանց մոտ պետք է աչալուրջ լինել, որ չհոշոտեն քեզ. «Եվ ինչ է փառքը-այսօր քեզ մարդիկ եղջյուրներից վեր կբարձրացնեն, վաղը նույն մարդիկ սմբակների տակ ճմլելու համար քեզ վար կնետեն»
Հինգերորդ սուրահում Մահարին նզովում է փառքը, գանձը, իշխանությունը,օրենքը և փախչում է նրանցից։
Վեցերորդ սուրահում բանաստեղծը փնովում է մարդկանց և պատռում նրանց դիմակները՝ «Աղքատության մեջ՝ քծնի, վաճառվող, թշվառության մեջ՝ վախկոտ, դավաճան։ Հարստության մեջ՝ լկտի, չարախինդ և վրիժառու, ամբարտավան»։
Յոթերորդ սուրահում Մահարին հասնում է մի ժայռի կատարի և նայում աշխարհին ու արևին և ասում, որ արևն է արդեն նրա մայրը, միակ սուրբը և աշխարհից ու մարդկանցից կարևորը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Իսահակյան Ա., Աբու-Լալա Մահարի, Երևան 1984 թվական


== Արտաքին հղումներ ==

Ավիկ Իսահակյան. «Աբու-Լալա Մահարի» պոեմի հերոսը և հեղինակը Archived 2017-09-18 at the Wayback Machine.
Ժե (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ժե (այլ կիրառումներ)Ժե (ֆր.՝ Geay ), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Սեն Պորշեր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սենտ շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17171։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 680 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Ժե (ֆր.)
Դեյվիդ Ուորկ Գրիֆիթի ֆիլմագրություն

Դեյվիդ Ուորկ Գրիֆիտ (անգլ.՝ David Llewelyn Wark "D. W." Griffith)՝ ամերիկացի կինոռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ, պրոդյուսեր։ 1936 թվականին արժանացել է «Օսկար» մրցանակի համաշխարհային կինոյում խոշոր վաստակի համար։
Ընդհանուր թվով 500-ից ավելի ֆիլմի ռեժիսոր է, 200-ից ավելի սցենարի հեղինակ, խաղացել է մոտ 40 ֆիլմում։


== 1908 ==


== 1909 ==


== 1910 ==


== 1911 ==


== 1912 ==


== 1913 ==


== 1914, 1915, 1916 ==


== 1918 ==


== 1919 ==


== 1920-ականներ ==


== 1930-ականներ ==
Պիտեր Սելլերս

Ռիչարդ Հենրի Սելլերս (անգլ.՝ Richard Henry Sellers, սեպտեմբերի 8, 1925(1925-09-08)[…], Սաութսի, City of Portsmouth, Հեմփշիր, Միացյալ Թագավորություն - հուլիսի 24, 1980(1980-07-24)[…], Middlesex Hospital, Fitzrovia, Վեստմինստեր, Մեծ Լոնդոն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), առավել հայտնի Պիտեր Սելլերս (անգլ.՝ Peter Sellers) բեմական կեղծանվամբ, բրիտանացի դերասան, կատակերգու։ Սելլերսի մասնակցությամբ առավել հայտնի ֆիլմերից են «Վարդագույն հովազը» (տեսուչ Ժակ Կլուզո), «Դոկտոր Սթրեյնջլավը» (մարմնավորել է է երեք տարբեր կերպարի), «Լոլիտան» (Քլեյր Քուիթի) և «Լինելով այնտեղ»-ը (Չանսի Գարդիներ)։ 10 անգամ Օսկարի ներկայացված ամերիկացի դերասանուհի Բեթ Դեյվիսը Սելլերսի մասին նշում էր. «Նա դերասան չէ, նա քամելեոն է»։
Սելլերսն արժանացավ նախնական հաջողության և ճանաչման դառնալով BBC-ի ռադիոընկերությամբ հեռարձակվող The Goon Show կատակերգական ռադիոշոուի վարողներից մեկը։ Նրա՝ տարբեր լեզուների ակցենտներով (ֆրանսիական, հնդկական, իտալական, ամերիկյան, գերմանական, ինչպես նաև տարբեր տարածաշրջանների բրիտանական բարբառներով) խոսելու ընդունակությունը, նաև բազմազան կերպարների մարմնավորելու հատկությունը դարձնում են Սելլերսին հաջողված ռադիոանձնավորություն և հաջողված կինոդերասան։ Հաղթել է բազմաթիվ տեղական և միջազգային մրցանակներ։
Սելլերսն ամուցնացած եղել է չորս անգամ։ Առաջին երկու ամուսնություններից ունեցել է 3 երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Պիտերս Սելլերս - IMDb էջ
Կեն Ադամը զրուցում է Պիտեր Սելլերսի մասին (տեսանյութ)
Թոփթալա

Թոփթալա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աին (Զանգեզուրի գավառ)

Աին, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։
Գտնվում է Հայաստանի տարածքում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 104 քուրդ բնակիչ։


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Միհրան-Խաչատուր Հաջի-Ենովքյան

Միհրան-Խաչատուր Հաջի-Ենովքյան (հավանաբար 1871, Ռոդոսթո - 1916), հայ դեղագործ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հավանաբար 1871 թվականին Մարմարա ծովի եվրոպական ափի Ռոդոսթո (Թեքիրդաղ) քաղաքում։ 1896 թվականին ավարտել է Կ. Պոլ­սի զինվորական դեղագործական վարժարանը և բժշկական ծառայության ավագ լեյտենանտի աստիճան ստացել։
Կ. Պոլսի Թոփխանե թաղամասում սեփական դեղատուն է ունեցել, այնուհետև Փոքր Ասիայի արևմուտքի Մանիսա քաղաքն է տեղափոխվել։
Մահացել է 1916 թվականին՝ մոտ 45 տարեկանում։


== Գրականություն ==
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Կազնատաշ

Կազնատաշ (ռուս.՝ Казнаташ, բաշկիրերեն՝ Ҡаҙнаташ), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Նուրիմանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աթարա

Աթարա (աբխ.՝ Аҭара, վրաց.՝ ათარა), գյուղ Աբխազիայի Օչամչիրայի շրջանում, Օչամչիրայից 31 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Կոդոր գետի երկու ափերին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 100 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Սև ծովից` 10 կմ։


== Ընդհանուր տեղեկություն ==
Մինչև 1948 թվականը, գյուղը կոչվել է Նաբժոու (ნაბჟოუ), իսկ հետո` Աթարա։ Աթարա Հայկական գյուղից տարբերակելու համար հաճախ անվանել են Աթարա Աբխազական։ Նշված անվանումը լայնորեն գործածվում է մինչ օրս։
Աթարան արևելքում սահմանակից է Կուտոլ, հյուսիսից` Աթարա Հայկական, հարավից Աձյուբժա և հայաբնակ Արագիչ գյուղերին, իսկ արևմուտքից` Գուլրիփշի շրջանին։


== Բնակչությունը ==
1989 թվականի տվյալներով, գյուղում բնակվում էր 1080 մարդ, իսկ 2011 թվականին, գյուղում արդեն բնակվում էր 665 մարդ` հիմնականում աբխազներ։

19-րդ դարում, մասնավորապես 1886 թվականի հաշվառումներով, Աթարա գյուղում բնակվում էին 424 ուղղափառ քրիստոնյաներ և 51 հոգի` մուսուլման սուննիներ։ Համաձայն սոցիալական շերտավորման, գյուղի յոթ ազնվականներից երեքը` իշխաններ էին, մնացած 465 հոգին` հասարակ գյուղացիներ։ Աթարայում գերակշռողը Կվիցինիա (Կուցնիա) տոհմն է, որն ըստ որոշ տվյալների, նաև աբխազական ամենախոշոր ազգատոհմն է։


== Հայտնի մարդիկ ==
Լևարսա Կվիցինիա - բանաստեղծ
Ջումա Ախուբա - գրող
Սամսոն Չանբա - գրող և քաղաքական գործիչ


== Գրականություն ==
Кварчия В. Е. Историческая и современная топонимия Абхазии (Историко-этимологическое исследование). — Сухум: Дом печати, 2006—328 с.


== Ծանոթագրություններ ==
26 (թիվ)

26 (քսանվեց), բնական թիվ է


== Աստղագիտության մեջ ==
26 կարգային թիվն է կրում Պրոսերպինե աստերոիդը։
26-ը՝Երկաթի ատոմային թիվն է
Ֆրանսիայի Դրոմ դեպարտամենտի կարգային թիվն է
Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասի կոդն է։


== Տես նաև ==
26-րդ հարավային զուգահեռական
26-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Prime Curios! 26 Prime Pages-ից (անգլ.)
Սելիա Ուոլդեն

Սելիա Ուոլդեն-Մորգան (անգլ.՝ Celia Walden-Morgan, դեկտեմբերի 30, 1976(1976-12-30), Փարիզ), ֆրանսիական ծագումով անգլիացի լրագրող և հաղորդավար։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ կյանք ===
Ծնվել է դիվանագետ Ջորջ Ուոլդենի (ծնված 1939) ընտանիքում։ Ավարտել է Վեստմինսթերյան դպրոցը և Քեմբրիջի համալսարանը։


=== Գործունեություն ===
Ուոլդենը հեղինակ-թղթակից էր։ Նա վերջինն էր, ով խմբագրել է նախկինում գոյություն ունեցող «The Daily Telegraph» պարբերականի օրագիրը։ Ավելի վաղ նա գրել է «The Daily Telegraph» պարբերականի համար։
Նրա առաջին վեպը՝ «Չարիքի ճանապարհը», հրապարակվել է 2008 թվականին։
2011 թվականի մարտի 24-ին Սելիան «The Daily Telegraph»-ի համար հոդված է գրում, որտեղ իր ատելությունն է արտահայտում հեծանվորդների և մասնավորապես նրանց տոնավաճառի մասին։ 

Սա ընդունվեց որպես անդրադարձ այն բանի, որ հոդվածը տպագրվեց այն նույն շաբաթում, երբ Լոնդոնի կենտրոնում բեռնատարը մի հեծանվորդի էր հարվածել։


=== Անձնական կյանք ===
2006 թվականին նա հարաբերություններ սկսեց Daily Mirror-ի նախկին խմբագրի հետ։
2010 թվականի հունիսի 24-ին Սելիան ամուսանացավ լրագրող Պիրս Մորգանի հետ(ծնված՝ 1965), ում հետ նա նախքան հարսանիքը  հանդիպում էր 4 տարի։ Զույգն ունի մեկ դուստր՝ Էլիզ Մորգանը(ծնված 2010 թվականի նոյեմբերին)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Селия Уолден (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
My Mentor: Celia Walden on George Walden, The Independent, 4 August 2008 Archived 4 April 2009 at the Wayback Machine.
The Observer, 9 July 2006: Life as a gossip girl, by Polly Vernon
Interview: Celia Walden, Stylist Magazine
Շարիան

Շարիան, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Off-White

Off-White (ոճավորված՝ OFF-WHITE c/o VIRGIL ABLOH), շքեղ նորաձևության բրենդ՝ հիմնված ամերիկացի ստեղծագործական դիզայներ Վիրջիլ Աբլոհի կողմից։ Ընկերությունը գրանցվել է Միլանում 2012 թվականին։ Off-White ունի 50 անկախ խանութ։
Բրենդի հագուստն օգտագործում է ոճավորված տարրեր, ինչպիսիք են չակերտների օգտագործումը, կայծակաճարմանդերը և քառակողմ սլաքները, և համագործակցում է Nike, Levi, Jimmy Choo, IKEA և Évian ընկերությունների հետ։


== Պատմություն ==
Ընկերությունն հիմնադրվել է որպես «PYREX VISION» Վիրջիլ Աբլոհի կողմից իտալական Միլան քաղաքում 2012 թվականին։ Այնուհետեւ Աբլոհը վերանվանեց ընկերությունը Off-White-ի2019 թվականի օգոստոսին Farfetch-ի սեփականատեր Խոսե Նևեսը գնել է New Guards Group-ը՝ Off-White-ի մայր կազմակերպությունը 675 մլն ԱՄՆ դոլարով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://www.off---white.com Off-White. պաշտոնական կայք
Ալ-Անազայի շրջան

Ալ-Անազայի շրջան (արաբ․՝ ناحية العنازة‎‎), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Բանիասիս գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Անազա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 18 446 բնակչություն։
Շրջանն ունի գյուղ և ավան՝

Ալթուն (արաբ․՝ التون ‎‎)
Ալ-Ալիկա (արաբ․՝ العليقة‎‎)
Բեյթ Ջաշ (արաբ․՝ بيت جاش‎‎)
Բասարմուն (արաբ․՝ بصرمون‎‎)
Բուսթան ալ-Համմամ (արաբ․՝ بستان الحمام‎‎)
Ալ-Դարդարա (արաբ․՝ الدردارة‎‎)
Խիրբաթ ալ-Սինդինա (արաբ․՝ خربة السنديانة‎‎)
Ղանսալ (արաբ․՝ غنصلة‎‎)
Ալ-Ղիրզիա (արաբ․՝ الغرزية‎‎)
Միրանա (արաբ․՝ مرانة‎‎)
Միսյաթ (արաբ․՝ مصيات‎‎)
Նահլ ալ-Անազա (արաբ․՝ نحل العنازة‎‎)
Նամու ալ-Ջիրդ (արաբ․՝ نعمو الجرد‎‎)
Շինդախա (արաբ․՝ شندخة‎‎)
Ալ-Ջադիդա (արաբ․՝ جديدة‎‎)
Ալ-Ջիրդ (արաբ․՝ الجرد‎‎)
Վադի ալ-Բարաքա (արաբ․՝ وادي البركة‎‎)
Ֆարուջիա (արաբ․՝ فروخية‎‎)


== Ծանոթագրություններ ==
Մորգի (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Մորգի (ռուս.՝ Морги), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լաուֆախ

Լաուֆախ (գերմ.՝ Laufach), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Աշաֆենբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 5262 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 15,60 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 71 139։
Կոմունան բաժանվում է՝ 3 գյուղական համայնքների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Կամբոջայի դրոշ

Կամբոջայի ազգային դրոշը, Կամբոջայի պաշտոնական պետական խորհրդանիշերից մեկը։ Ընդունվել է 1993 թվականին։ Դրոշն իրենից ներկայացնում է կարմիր և կապույտ գույներով, հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 2։3 հարաբերակցությամբ։ Կարմիր հատվածում պատկերված է Անգկոր Վատ բուդդայական վանքը։ Կապույտը խորհրդանշում է թագավորական ընտանիքը, կարմիրը` ժողովուրդը, իսկ սպիտակը` հոգևորականությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Միսիս Նորիս

Միսիս Նորիս (անգլ.՝ Mrs. Norris), Հարրի Փոթերի վիպաշարի կերպար, կատու, որը պատկանում է կախարդությունների ու մոգության դպրոց Հոգվարթսի պահակ Արգուս Ֆիլչին։
Նրա անունը Ջոան Ռոուլինգը վերցրել է Ջեյն Օսթինի "Մենսֆիլդ-պարկ" վեպից, որտեղ միսիս Նորիսը գրոտեսկային, ծայրահեղ պճնամոլ այրի էր, ով հետևում էր պատանի երկվորյակների վարքին։ Ռոուլինգը ակնհայտորեն նմանեցրել է Ֆիլչի կատվին՝ Ջեյն Օսթինի կերպարի հետ։
Միսիս Նորիսը նույնքան նողկալի է, որքան իր տերը՝ Արգուս Ֆիլչը, ինչը նրան ամբողջ Հոգվարթսում առանձնացնում է։ Միսիս Նորիսը նրան ամեն անգամ տեղեկացնում է դպրոցում կարգ ու կանոն խախտողների մասին։ Իր տեսակով Միսիս Նորիսի հակապատկերը Հերմայոնիի կատուն է։


== Ծանոթագրություններ ==
(4767) Սուտոկու

(4767) Սուտոկու (անգլ.՝ Sutoku), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի ապրիլի 4-ին Ցունեո Նիջիմայի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Օջիմայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,691261 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3995 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,983 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Սուտոկու աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,4021 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1612,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,223239 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,32° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4767) Սուտոկու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Pegatron Corporation

Pegatron Corporation, թայվանական համակաչգիչների սարքավորումների ODM արտադրող։ Համարվում է թայվանական ամենախոշոր ընկերություներից մեկը, որը զբաղվում է, ինչպես համակարգչային սարքերի, այնպես էլ պատրաստի համակարգիչների արտադրությամբ։
Pegatron անվանումը առաջացել է Pegasus  բառից, որից էլ լույս աշխարհ են եկել երկու հզոր համակարգչային արտադրողների՝  Pegatron Corporation և ASUSTeK Computer։


== Պատմություն ==
Ընկերությունը հիմնադրվել է 2008 թվականի հունվարի 1-ին, ASUSTeK Computer-ի վերակազմավորման արդյունքում։ Վերկազմավորումից հետո ASUSTeK ընկերությունը սկսեց արտադրել սարքեր միայն սեփական բրենդի՝ ASUS-ի ներքո, իսկ ողջ պայմանագրային արտադրություններով սկսեց զբաղվել դուստր ընկերությունները՝ Pegatron Technology և Unihan Technology։
2009 թվականին Pegatron Technology և Unihan Technology միավորվեցին, և Unihan Technology-ին դարձավ Pegatron Technology-ի դուստր ընկերությունը։
2010 թվականին մայր ընկերությունը՝ ASUSTeK, հայտարարեց, որը կրճատում է Pegatron-ի համար նախատեսված ներդրումների քանակը։


== Կառավարում ==
Մինչև 2010 թվականի հուլիսի 1-ը Pegatron-ը 100 տոկոսով պատկանում էր ASUSTeK Computer-ին։
Pegatron Corporation-ի գլխավոր տնորենն է՝ Տուն Ցզիսյանը (Tung Tsu Hsien, 童子贤)։


== Գործունեություն ==
Pegatron ընկերությունը զբաղվում է՝ անհատական համակարգիչների, նոթբուքերի, սմարթբուքերի, պլանշետների, համակարգիչների շրջանակների, մայլ սալիկների, խաղային համակարգերի, անլար համակարգերի, ցանցային սարքերի, АТС, հեռուստացույցների և այլ էլեկտրոնային սարքերի արտադրությամբ։
Pegatron ընկերությունը արտադրում է սարքեր ինչպես մայր ընկերության համար, այնպես էլ սեփական բրենդի ներքով ՝ Pegatron և ASRock։
Pegatron Corporation-ի արտադրողական հզորությունը օգտագործվում է պատրաստելու համար այնպիսի դետալներ տարբեր ընկերությունների համար ինչպիսիք են՝ Sony (PlayStation 2), Apple Inc. (iPod, iPod Shuffle, MacBook), Alienware, Falcon Northwest, Palm, Inc., HP և շատ այլ ընկերությունների համար։
2010 թվականին պարզ դարձավ, որը Pegatron Technology պատվերներ է ընդունել Acer ընկերության կողմից թողարկվող նոթբուքների համար։
2014 թվականի մարտին Pegatron ստացավ պատվեր և սկսեց պատրաստվել նոր սերնդի սմարթֆոնների՝ Apple iPhone 6 արտադրությանը։


== Ընկերության արտադրանքներ ==
Անհատական համակարգիչներ
Pegatron WALL-E.
Pegatron Ultra Slim Atom NetTop.
Pegatron Amis L6
Pegatron Jupiter
Սմարթբուքեր
Pegatron Neo
Մայր սալիկներ
Pegatron IPP7A-CP
Պլանշետներ
Pegatron Lucid Tablet
Pegatron Chagall
Սմարթֆոններ
iPhone


== Ծանոթագրություններ ==
Ջամիլյա

«Ջամիլյա» (ղրղզ.՝ Жамийла), ղըրղզ գրող Չինգիզ Այթմատովի վիպակը, որը հրատարակվել է 1958 թվականին։ Այդ ստեղծագործության շնորհիվ գրողն արժանացել է համաշխարհային ճանաչման։


== Սյուժե ==
Պատմողը նկարիչ Սեիտն է՝ գլխավոր հերոսուհու՝ Ջամիյայի ամուսնու կրտսեր եղբայրը։ Վիպակի գործողությունները տեղի են ունենում Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ  ղրղզական աիլում (աուլ)։ Ջամիլյան և 15-ամյա դեռահասը ապրում են նահապետական ընտանիքում։ Ջամիլյայի ամուսինը՝ Սադիկը, ինչպես նաև այլ մեծահասակ տղամարդիկ, կռվում են ռազմաճակատում։ Պատերազմում վիրավորվելուց հետո աիլ է վերադառնում Դանիյարը։ Կոլտնտեսությունում աշխատող ձեռքերի պակաս կա, և նրան հանձնարարվում է օգնել Ջամիլյային ու Սեիտին հացահատիկի փոխադրման գորշում։ Սկզբում Ջամիլյան ծիծաղում է մռայլ Դանիյարի վրա, բայց շուտով երիտասարդները սիրահարվում են միմյանց։
Որոշ ժամանակ անց սիրահարները միասին հեռանում են աիլից։ Սերիտը, պատահաբար տեսնելով նրանց հեռանալը, գիտակցում է, որ ինքն էլ է սիրել Ջամիլյային և լալիս է՝ հրաժեշտ տալով մանկությանը։ Համագյուղացիներն ու ճակատից վերադարձած Սադիկը դատապարտում են Ջամիլյայի պահվածքը, բայց Սեիտն ընդունում է նրա ընտրությունը։ Նա շուտով նույնպես լքում է հայրենի աիլը՝ նկարիչ դառնալու համար։ Որպես ավարտական աշխատանք նա նկարում է մի նկար, որում պատկերված են Ջամիլյան ու Դանիյարը։ Այս նկարի հիշատակումով սկսվում և ավարտվում է պատմությունը.


== Արձագանքներ ==
Ֆրանսիացի գրող Լուի Արագոնը «Ջամիլյա» վիպակն անվանել է աշխարհի ամենագեղեցիկ սիրո պատմությունը։
Օսմոնակուն Իբրահիմովը նշել է երաժշտության մեծ նշանակությունը ինչպես վիպակի, այնպես էլ Այթմատովի համար։ Նրա կարծիքով՝ երաժշտությունը ստեղծագործության գլխավոր իմաստավորող տարրն է։


== Թարգմանություններ և էկրանավորումներ ==
1958 թվականին լույս է տեսել «Ջամիլյա» վիպակի ռուսերեն թարգմանությունը, իսկ մեկ տարի անց հրատարակվել է ֆրանսերեն թարգանությունը, որը կատարել է Լուի Արագոնը։ Վիպակը թարգմանվել է աշխարհի բոլոր հիմնական լեզուներով, ընդ որում՝ գերմաներեն թարգմանությունը ընդգրկված է եղել ԳԴՀ-ի դպրոցական ծրագրում։
1960 թվականին կոմպոզիտոր Միխայիլ Ռաուխվերգերը գրել է «Ջամիլյա» օպերան։
Համանուն կինոֆիլմը նկարահանվել է 1968 թվականին Իրինա Պոպլավսկայայի կողմից։ Գլխավոր դերերը կատարել են Նատալյա Արինբասարովան և Սույմենկուլ Չոկմորովը։ Երկրորդ՝ գերմանա-ղրղզական էկրանավորումը, որի ռեժիսորն է Մոնիկա Տոյբեր, թողարկվել է 1994 թվականին։


== Ճանաչում ==

1963 թվականին Չինգիզ Այթմատովն ստացել է Լենինյան մրցանակ «Տափաստանների և լեռների վիպակներ» ժողովածուի համար, որում ներառված էր նաև «Ջամիլյան»։
2009 թվականին թողարկվել են Ղրղզստանի հուշադրամներ՝ նվիրված Չինգիզ Այթմատովին և նրա ստեղծագործություններին, ներառյալ «Ջա,իլյա» վիպակըին։ 2009 թվականին թողարկվել է նաև Չինգիզ Այթմատովի ստեղծագործությանը նվիրված նամականիշերի հավաքածու։ Նամականիշերից մեկը նվիրված է «Ջամիլյա» վիպակին։


== Ծանոթագրություններ ==
Նահիդ Պերսոն Սարվեստանի

Նահիդ Պերսոն Սարվեստանի (պարսկերեն՝ ناهید پرسون سروستانی, մայիսի 24, 1960(1960-05-24), Շիրազ, Իրան), շվեդ-իրանցի վավերագրական կինոռեժիսոր։
Նրա ամենահայտնի վավերագրական ֆիլմերն են «Մարմնավաճառները քողի հետևում», «Իմ մայրիկն իրանական արքայադուստր է», «Աքսորի վերջը» և «Կյանքի վերջին օրերը»։ 2007 թվականին Իրանի իշխանությունների կողմից իր պետությունը Թեհրանի երկու մարմնավաճառների մասին պատմող ֆիլմով խայտառակելու մեղադրանքով ձերբակալվելուց ու բանտարկվելուց հետո նա բարդ և վտանգավոր պայմաններում ավարտին է հասցրել «Չորս կանայք, մեկ տղամարդ» վավերագրական ֆիլմը։ Ֆիլմը, որը պատմում է Շիրազում բազմակին ընտանիքի մասին, դուրս է բերվել Իրանից և մոնտաժվել է Շվեդիայում։ 2008 թվականի նոյեմբերին Պերոսն Սարվեստանին ավարտել է «Թագուհին ու ես» ֆիլմի արտադրությունը. վերջինս 90 րոպեանոց վավերագրական ֆիլմ է, որտեղ քննարկվում է ռեժիսորի երկար ու բարդ հարաբերությունները Իրանի նախկին շահբանու Ֆարահ Փահլավիի հետ։ Ֆիլմի հյուսիսամերիկյան պրեմիերան կայացել է Սանդենս կինոփառատոնում 2009 թվականին և տարածվել է աշխարհում` համընկնելով Իրանի իսլամական հեղափոխության 30-ամյակի հետ։
Սարվեստանին մի քանի մրցանակներ է ստացել իր ֆիլմերի համար։ «Կյանքի վերջին օրերը» 2002 թվականին ստացել է Շվեդիայի քաղցկեղի հիմնադրամի Լրագրողների մրցանակը։ «Մարմնավաճառները քողի հետևում» ֆիլմն առաջադրվել է Էմմի միջազգային մրցանակի, ինչպես նաև` Կրակովի կինոփառատոնին ստացել է Ոսկե վիշապ մրցանակ, 2005 թվականի Մոնտե Կառլոյում հաղթել է հեռուստափառատոնի Լավագույն միջազգային վավերագրական ֆիլմ անվանակարգում, ինչպես նաև` Շվեդիայի հանրային հեռուստատեսության կողմից արժանացել է Բյուրեղ մրցանակի։
Պերսոն Սարվեստանին նաև կիսում է Tjänstemännens Centralorganisation-ի 2005 թվականի Մշակութային մրցանակը հեղինակ Մարիանե Բախտիարիի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Production company web site
Նահիդ Պերսոն Սարվեստանի Internet Movie Database կայքում
Ցետիոզավրեր

Ցետիոզավրեր (հին հունարեն, κῆτος- «կետ» և σαῦρος - «սողուն» բառացի՝ «կետասողուն»), զաուրոպոդների ինֆրակարգին պատկանող սողունակոնքային դինոզավրերի ցեղ, որը ապրել է միջին յուրայի ժամանակաշրջանում (181-169 միլիոն տարի առաջ)։ Մնացորդները հայտնաբերվել են Աֆրիկայում և Եվրոպայում գտնվող նստվածքային ապարաշերտերից։


== Նկարագրություն ==
Ցետիոզավրերը հասնում էին 18 մետր երկարության։ Վիզը ուներ համարյա նույն երկարությունը ինչ իրանը։ Պոչը ավելի երկար էր և ուներ մոտ 40 ող։ Մեջքային ողերը ավելի ծանր էին քան մյուս զաուրոպոդներինը՝ բրախիոզավրինը ։ Նախաբազուկը ավելի երկար էր ի տարբերություն մյուս զաուրոպոդների։ Ազդրի երկարությունը մոտ 1.8 մետր։


== Գտածոներ ==
Cetiosaurus-ը հանդիսանում է զաուրոպոդների մեջ առաջին և հայտնի զաուրոպոդ գտածոն Անգլիայում։ Բրածո մնացորդները հայտնաբերվել են Անգլիայում և Մարոկկոյում։ Անգլիայում հայտնաբերված գտածոները կազմված էին ողերից, կողից և նախաբազկի ոսկորից։ Հայտնաբերվել էին Ուայթ կղզում և անվանակոչվել է անգլիացի պալեոնտոլոգ Ռիչարդ Օուենի կողմից 1841 թվականին (դրանից մի տարի առաջ նա մտցրել էր դինոզավրեր տերմինը)


== Հղումներ ==
Դինոզավրերի մասին կայք։ www.dinos.ru