Ռոբերտ Թոմսոն

Ռոբերտ Ուիլյամ Թոմսոն (մարտի 24, 1934(1934-03-24), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն - նոյեմբերի 20, 2018(2018-11-20)), բրիտանացի հայագետ, Օքսֆորդի համալսարանի հայագիտության պրոֆեսոր, Բրիտանական ակադեմիայի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանի դասական ուսումնասիրությունների ֆակուլտետը, այնուհետ սովորել է Խալկիի աստվածաբանական դպրոցում։ Դոկտորի աստիճան է ստացել Քեմբրիջից, ատենախոսություն է պաշտպանել Աթանաս Ալեքսանդրացու գրությունների հայերեն և դասական ասորերեն թարգմանությունների մասին։
1963 թվականից հայոց լեզու է դասավանդել Հարվարդի համալսարանում։ 1969 թվականին նշանակվել է Հարվարդի համալսարանի Արվեստների և գիտությունների ֆակուլտետի նորաստեղծ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հայագիտության ամբիոնի վարիչ։ Այս պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1992 թվականը, երբ նշանակվել է Օքսֆորդի համալսարանի Գալուստ Գյուլբենկյանի անվան հայագիտության ամբիոնի վարիչ։ 1984-1989 թվականներին եղել է Դումբարտոն-Օքսի հետազոտական գրադարանի և հավաքածուի (Dumbarton Oaks Research Library and Collection) տնօրենը։
Թոմսոնն անգլերեն է թարգմանել բազմաթիվ գրաբարյան տեքստեր, այդ թվում՝ Խորենացու «Հայոց պատմությունը» և Եղիշեի «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին»։ Նաև թարգմանություններ է արել դասական ասորերենից և հունարենից։ Երկու հայոց լեզվի դասագիրք է գրել՝ գրաբարի և արևմտահայերենի, որոնցից առաջինը միակ գրաբարի դասագիրքն է, որը գրված է անգլերեն։
«Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ» շքանշան է շնորվել Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Վազգեն Ա-ից։


== Աշխատություններ ==


=== Գրքեր ===
Studies in Armenian Literature and Christianity [«Հայոց գրականության և քրիստոնեության ուսումնասիրություններ»] (Variorum, 1994).
Rewriting Caucasian History: The Mediaeval Armenian Adaptation of the Georgian Chronicles. The Original Georgian Texts and The Armenian Adaptation [Վերագրել Կովկասյան պատմությունը․ Բնօրինակ վրաց տարեգրությունները և հայերեն ադապտացիան] (Oxford, Clarendon Press, 1996)․
From Byzantium to Iran: Armenian Studies in Honour of Nina G. Garsoïan [«Բյուզանդիայից մինչև Իրան․ Հայակական ուսումնասիրություններ Նինա Գ․ Գարսոյանի պատվին», Նինա Գարսոյանի և Ժան Պիեռ Մահեի հետ] (Atlanta, Scholars Press, 1997)․
East of Byzantium: Syria and Armenia in the Formative Period [«Բյուզանդիայից արևելք․ Սիրիան և Հայաստանը ձևավորող ժամանակաշրջանում», Նինա Գարսոյանի և Թոմաս ֆ․ Մաթյուզի հետ] (Washington, D.C., Dumbarton Oaks Symposium, 1980).


=== Դասագրքեր ===
An Introduction to Classical Armenian [«Դասական հայերենի ներածություն»] (Caravan Books, 1975).
A Textbook of Modern Western Armenian [«Դասագիրք ժամանակակից արմտահայերենի»] (Caravan Books, 1977).


=== Թարգմանություններ ===
The Historical Compilation of Vardan Arewelc'i [«Վարդան Արևելցու պատմական ժողովածուն»]։ Dumbarton Oaks Papers 43 (1989), p. 125-226.
The Armenian Adaptation of the Ecclesiastical History of Socrates Scholasticus [«Սոկրատ Սքոլաստիկոսի «Եկեղեցական պատմության» հայերեն ադապտացիան»]. Hebrew University Armenian Texts and Studies, 3. Leuven: Peeters Publishers, 2001, Pp. xxii, 254.
Agathangelos's History of Armenia [Ագաթանգեղոս, «Պատմություն Հայոց»]. Albany: State University of New York Press, 1976.
Agathangelos, The Teaching of Saint Gregory: An Early Armenian Catechism [Ագաթանգեղոս, «Վարդապետություն Սուրբ Գրիգորի»]. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1970.
Athanasius, Contra Gentes and De Incarnatione [Աթանաս Ալեքսանդրացի, «Երկու ճառ ընդդեմ հեթանոսների» և «Հաղագս մարմնավորությանն»]. Oxford: Clarendon Press, 1971.
Hamam, Commentary on the Book of Proverbs. Hebrew University Armenian Texts and Studies, 5. Leuven: Peeters Publishers, 2005, Pp. vi, 307.
Moses Khorenatsi, History of the Armenians [Մովսես Խորենացի, «Պատմություն Հայոց»]. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1978.
Eghishe, History of Vardan and the Armenian War [Եղիշե, «Վասն Վարդանա և Հայոց պատերազմին»]. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1982.
Nerses of Lambron, Commentary on the Book of Revelation [Ներսես Լամբրոնացի, «Մեկնություն Հայտնության Ս. Ավետարանչին Հովհաննու»]. Hebrew University Armenian texts and Studies, 9. Leuven: Peeters Publishers, 2007, Pp. xi, 225.
Thomas Artsruni, History of the House of the Artsrunikʻ [Թովմա Արծրունի, «Պատմություն Արծրունյաց տան»]. Detroit: Wayne State University Press, 1985.
Nonnus of Nisibis, Commentary on the Gospel of Saint John. Atlanta: Society of Biblical Literature, 2014.
The Armenian History attributed to Sebeos [Սեբեոս, «Պատմություն»]. Liverpool: Liverpool University Press, 1999.


== Ծանոթագրություններ ==