Բասիլիո Սեբաստիան Կաստելյանոս դե Լոսադա

Բասիլիո Սեբաստիան Կաստելյանոս դե Լոսադա (իսպ.՝ Basilio Sebastián Castellanos de Losada, հունիսի 14, 1808(1808-06-14) կամ 1807, Մադրիդ, Իսպանիա - հունիսի 6, 1891(1891-06-06), Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի պատմաբան, աշխարհագրագետ, կենսագիր, հնագետ, դրամագետ, հնավաճառ, գրող։


== Կենսագրություն ==
Բասիլիո Սեբաստիան Կաստելյանոս դե Լոսադան ծնվել է 1808 թվականի հունիսի 14-ին Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում։ Կրթություն է ստացել Իզաբելլա II-ի ուսուցիչ Ֆրանսիսկո Լուխանի մոտ։ Շուտով տարվում է լեզուներով, պատմությամբ և հնագիտությամբ։ Սովորում է իտալերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն, լատիներեն, հունարեն, գերմաներեն, արաբերեն և եբրայերեն։ 1822 թվականին եղել է Սանտիագո Ջիուստինիանի նվիրակի պաժը և 1823 թվականին միավորվում է «Սան Լուիսի հարյուր հազար որդիներ»-ի հետ, սակայն Տալավերում գերեվարվում է, մեղադրանք ներկայացվում Մադրիդում և բանտարկվում Լա Կաբրերայի մենաստանում։ Ազատ արձակվելուն պես Մանուել Սերանտեսի հետ մեկնում է Ջենովա, որտեղ սկսեց զբաղվել առևտրով։ Վերադառնում է 1826 թվականին և սկսում ֆրանսերենի և իտալերենի անհատական դասընթացներ անցկացնել մենաստանի սաների համար։ 1829 թվականին Ֆերնանդո VII-ի նոր կնոջ նեապոլիտանական շքախմբի մեջ է մտնում որպես թարգմանիչ և 1830 թվականին պաշտոն ստանում Սալմոնի նախարարության պետական քարտուղարությունում, թեև շուտով ընկերոջ՝ Մանուել դե Սերանտեսի հետ արտաքսվում է։

1833 թվականին պաշտոն է ստանում Թագավորական գրադարանում, որն այնուհետև իր դիմումի համաձայն կոչվեց Ազգային գրադարան։ 1839 թվականին Մեդալների ազգային թանգարանի և Ազգային գրադարանի հնաոճ իրերի կաբինետի ֆոնդապահն էր։ 1835 թվականին անդամակցում է Մադրիդի ատենեային։ 1844 թվականին հրատարակեց Մադրիդի Ազգային գրադարանի հնաոճ իրերի թանգարանի կատալոգը, որի լույս ընծայումը կասեցվեց առաջին իսկ հրատարակումիվ։ 1847 թվականին մի կատալոգում նոթեր հրատարակեց թանգարանի հավաքածուի նմուշների մասին՝ բացառությամբ դրամագիտական նմուշների։ 1857 թվականին նշանակվեց Escuela Normal Superior դպրոցի՝ թագավորի առաջնակարգ ուսուցիչների ճեմարանի տնօրենը, որտեղ պաշտոնավարեց 10 տարի։ 1837 թվականին Մատրիտենսե դրամագիտական միությունը, որը վերանվանվեց Հնագիտության իսպանական միության, վերջնականապես փոխեց իր անունը 1863 թվականին և դարձավ Արքայազն Ալֆոնսոյի աշխարհագրության և հնագիտության արքայական ակադեմիա, որի ղեկավարը և հաշվապահը Կաստելյանոներն էին մինչև ակադեմիայի լուծարումը՝ 1868 թվականին։ Երբ 1867 թվականին ստեղծվեց Ազգային հնագիտական թանգարանը, Բասիլիոն ստանձնեց դրամագիտության բաժնի ղեկավարումը։ 1868 թվականի հեղափոխության պատճառով Բասիլիոյի կարիերայում մեծ դադար եղավ, որից հետո 1886 թվականին նա նշանակվեց Ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեն։ Եղել է նաև արքայազն Սեբաստիանի պալատի գրադարանավարը և Օսունայի հերցոգի տան տարեգիրը և հնավաճառը։ 1873 թվականից մինչև մահը՝ 1891 թվականին հրատարակեց Ազգային գրադարանի հնաոճ իրերի և մեդալների կատալոգ։
1835 թվականին հիմնել և ղեկավարել է «El Guerrero de Mantua»-ն, որը պաշտպանում էր սահմանադրական միապետությունը։ Նրանց թվում էր, ովքեր 1837 թվականին հիմնադրեցին Մադրիդի խնայողական դրամարկղերը և 1856 թվականին ստեղծում ու նախագահում (1856-1862) է սեփականատերերի մի միություն, որը պետք է մի բնակավայր ստեղծեր Մադրիդի մոտ՝ Կուատրո Կամինոս կոչվող վայրում։ 1864 թվականին միության այն մարդկանցից էր, ով օգնության էր հասնում վիրավոր և հիվանդ զինվորականներին և 1867 թվականին, երբ ստեղծվեց այդ միության իսպանական բաժանմունքը, դարձավ դրա առաջին գլխավոր քարտուղարը։ Բաժանմունքը հետագայում կոչվեց Իսպանիայի Կարմիր խաչ։


== Աշխատություններ ==


=== Պատմություն և ազգաբանություն ===
Retrato actual y antiguo de la muy H.N.L.I. y C. Villa y Corte de Madrid, que comprende la historia de su fundación, sus costumbres, la topografía de su local y su partido, Madrid, Imprenta de Eusebio Álvarez, 1830 y 1831.
La Isabela, manual del Bañista, itinerario razonado; descripción del Real sitio y baños termales de la Isabela, llamados vulgarmente de Sacedón; noticia a los bañistas de cuanto existe y pasa en aquella población que les pueda interesar en la temporada; descripción de sus pintorescas cercanías y antigüedades, Madrid, imprenta de Sanchiz, 1846.
Trillo, manual del Bañista. Itinerario razonado. Descripción del pueblo y baños termales de Trillo; noticia à los bañistas sobre lo que hay y pasa en la temporada de baños en aquella población que les pueda interesar. Descripción de sus pintorescas cecarnías; cabalgatas que pueden hacerse á los pueblecillos que le rodean é itinerarios desde Trillo al Real Sitio y baños de la Isabela (vulgo de Sacedón), y á los bañillos de Córcoles, que se describen también. Madrid, imprenta de B. González, 1851.
Una opinión sobre la muerte de D. Carlos de Austria, príncipe de Asturias, primogénito del Rey Felipe II; causas que la motivaron, y retratos de algunos personajes de la corte de este rey y de él mismo, Madrid, Imprenta de Sanchiz, 1847.
Memorias sobre el estado rural del Río de la Plata en 1801: Demarcación de límites entre el Brasil y el Paraguay á últimos del siglo XVIII, é informes sobre varios particulares de la América meridional española, estritos póstumos de D. Félix de Azara, brigadier de la Marina española y autor de las onras que tratan de los pájaros, cuadrúpedos, y descripción é historia del Paraguay y Río de la Plata. Madrid, Imprenta de Sanchiz, 1847.
Historia y descripción del Paraguay y del Río de la Plata: obra póstuma del célebre marino y escritor naturalista Don Félix de Azara, ilustrada con notas y la biografía del autor, por el Sr. Castellanos, dos tomos, Madrid, imprenta de Sanchiz, 1847
Revoluciones de Roma que causaron la destitución del Papa Pio VI como soberano temporal, y el establecimiento de la última república romana, así como la conquista de aquella parte de Italia por los franceses mandados por Napoleón, y relación de la política de España y de los sucesos de Francia posteriores á estos acontecimientos. Memorias póstumas originales del célebre diplomático y distinguido literato español d. José Nicolás de Azara, primer Marqués de Nibbiano, embajador de España en Roma por espacio de cuarenta años y después cerca de la república francesa hasta 1804; obra ilustrada con notas por el Sr. Castellanos, Madrid, Imprenta de Sanchiz, 1847.
La galantería española. Sistema y diccionario manual del lenguaje de la galantería y de sus divisas, cuyos caracteres son las flores, las piedras preciosas, las cintas y colores, los metales y los animales domésticos, acompañado de dos artículos en doma de diccionario en que se explican los pabellones y banderas de todos los pueblos del mundo y las divisas de todas las órdenes militares, condecoraciones españolas, un corto opúsculo sobre el lenguaje mímico simbólico de la buena sociedad en ciertas ocasiones, Madrid, Imprenta de Francisco Mellado, 1848
Panteón biográfico moderno de los ilustres Azaras de Barruñales, en el antiguo reino de Aragón, hasta el actual Marques de Nibbiano, el Sr. Don Agustín de Azara y Perera; precedidos de una corta noticia histórica sobre el origen, antigüedad, prosperidad y grandeza de esta nobilísima familia, por D. B.S. Castellanos, Imprenta de la viuda de Sanchiz, 1848.
Historia de la vida civil y política del célebre diplomático y distinguido español D. José Nicolas de Azara, primer marqués de Nibbiano, escrita a la vista de documentos dehaciente y con arreglo a noticias y memorias auténticas de la historia general de Europa de la segunda mitad del siglo XVIII y primeros años del presente, por D. B.S. Castellanos, Madrid, Imprenta de Baltasar González, 1849 y 1850.
Biografía de D. José Utrera y Cadenas, pintor gaditano, Madrid, Imprenta de B. González, 1849.
Blasón de los artistas. Biografía del Sr. Don Francisco Moratilla, platero de Cámara de S.M. la Reina, Madrid, imprenta de F. del Castillo, 1852.
Biografía de D. Francisco González Elipe, diputado á Córtes, poeta lírico y dramático y escritor político, Madrid 1849.
Biografías de los diputados á Córtes aragoneses D. Francisco Escudero y Azara y D. Francisco Falces y Azara, Madrid, Imprenta de B. González, 1849
Biografía del célebre diplomático y distinguido literato español D. José Nicolás de Azara y Perera, Imprenta de B. González, 1850.
Biografía de la graciosa y célebre gaditana Josefa Vargas, primera bailarina del teatro de la Comedia, por Don Santos Bueno del Castillo, Madrid, imprenta de Mellado, 1850.
Memorando Historial: Nociones de la Historia Universal y particular de España, por siglos, Imprenta de F. del Castillo, 1858.
Apéndice al Memorando historial, Madrid, 1858.
Elementos de geografía de España, siguiendo en la parte política el censo de población publicado por el gobierno, las dimensiones superficiales que oficialmente se han señalado a las provincias, y las recientes modificaciones hechas en todos los ramos, Madrid, Imprenta de A. Santa Coloma, 1859.
El siglo XIX, discurso histórico arqueológico, sobre los acontecimientos políticos, espíritu, instrucción, costumbres, y tendencias de los siglos XVIII y XIX en general, y en particular de España, precedido de una introducción acerca de la Historia universal del mundo, sus hombres notables y sus monumentos, Madrid, Alejandro Gómez Fuentenebro, 1857.
Discurso histórico arqueológico, o sea reseña histórica sobre las lenguas, idiomas, dialectos y escrituras en general, y en particular de España, Madrid, imprenta de Alejandro Gómez Fuentenebro, 1856.
Discursos históricos-arqueológicos sobre el origen, progresos y decadencia de la poesía, música y baile español, acompañados de la música de los cantares y bailes provinciales españoles por varios profesores de música, Madrid, Imprenta de D. Antonio Pérez Dubrull, 1854
Discursos históricos-arqueológicos sobre los nobles e ilustres infanzones, los caballeros Azaras de Burbuñales en el reino de Aragón, hasta el actual D. Agustín de Azara y Perera, tercer marqués de Nibbiano, Madrid, imprenta de D. F. del Castillo, 1855.
Glorias de los Azaras en el siglo XIX, Madrid, Imprenta de D.B. González, 1852.
Album de Azara, Corona científica, literaria, artística y política que las universidades, academias, maestranzas, cuerpos científicos y patrióticos, el cuerpo diplomático y hombres políticos nacionales y algunos extranjeros consagran a la buena memorias del insigne caballero aragonés, el célebre diplomático y distinguido literato español Excmo. Sr. D. José Nicolas de Azara y Perera, primer marqués de Nibbiano, obra escrita en parte y dirigida en lo demás por D. Basilio Sebastián Castellanos de Losada
Biografía o sea compendio de la historia de la vida y hechos del famoso cardenal de España y eminente político D. Francisco Ximénez de Cisneros, Arzobispo, Conquistador de Orán y Regente de España en el reinado de Juana y Cárlos I, emperador quinto de su nombre en Alemania, Madrid imprenta de D. Alejandro Gómez Fuentenebro, 1868.
Numismática Forense. El estudio de la Numismática es útil para el de la Historia de la jurisprudencia; y el de la particular de España, indispensable para la recta administración de la justicia, Madrid, Imprenta de B. González, 1850.
Galería Numismática Universal o Colección de monedas, medallas y bajo relieves antiguos y modernos, descritos por el Sr. Castellanos, D. Pedro González Mate y D. Francisco Bermúdez de Sotomayor, con una introducción que puede servir para el estudio elemental de la Numismática, escrita por el primero, Madrid, Imprenta de la Compañía Tipográfica, 1838.
Cartilla Numismática, ó Repertorio de las palabras técnicas de la ciencia de las medallas, escritas para el uso de los alumnos de la cátedra de Arqueología del Colegio Universal de Humanidades de D. Sebastián Fábregas y de los de la misma ciencia del Ateneo, Liceo é Instituto español, regentadas por el profesor Don Basilio Sebastián Castellanos, Madrid, Imprenta de I. Sancha, 1840.
Compendio elemental de Arqueología, 3 tomos, Madrid, Imprenta de Vicente Lalana, 1840.
Apuntes para un catálogo de los objetos que comprende las colección del Museo de Antigüedades de la Biblioteca Nacional de Madrid, con exclusión de los numismáticos; acompañada de una ligera reseña del museo de medallas y de los demás departamentos de la misma Biblioteca, de cuyo origen, historia y literatos que han servido en ella se da una sucinta noticia, Madrid, Imprenta de Sánchez, 1847.
Iconología cristiana y gentílica, compendio del sistema alegórico y diccionario manual de la iconología universal, en el que se da razón de cuanto puede interesar al literato y al artista para describir, pintar ó esculpir las imágenes del culto cristiano y las principales del gentilicio; expresar simbólicamente lasideas antiguas y modernas; personificar artísticamente las virtudes, los vicios y las pasiones, y designar todo lo perteneciente a la formación de emblemas, divisas, empresas, atributos, símbolos y alegorías en general, Madrid, imprenta de Baltasar González, 1850.
Numismática española, por lo que respecta á la moneda comercial de Castilla, Lisboa 1857.


=== Գրական ստեղծագործություններ ===
Elmours y Matilde, o sea, La horrorosa venganza, Madrid, Imprenta de Eusebio Álvarez, 1829.
Carlota Caristón ó sea la víctima de su virtud, Imprenta de Eusebio Álvarez, 1829.
Enrique y Sinforosa ó los amigos virtuosos, obra moral y geográfica por la descripción que se hace de varios países, Madrid, Oficina de F. Moreno, 1830.
El caballero de Madrid, en la conquista de Toledo por Don Alfonso VI, Madrid, imprenta de José María Repullés, 1836.
La heroica Musulmana, Madrid: imprenta de José María Repullés, 1836.
Los amantes desgraciados por el capricho de los padres, imprenta de Ramón Vergés, 1830
Los terribles efectos de la inconstancia, imprenta de Ramón Vergés, 1830.
La heroica Tortosina ó las damas de la Órden del pasatiempo, Madrid, 1841.
Notas á las obras de D. Francisco de Quevedo Villegas, Madrid 1840-51.
Album de mi familia y mis amigos, Madrid, Imprenta de Sanchiiz, 1851.
Colección de Romances histórico-mímicos-dramáticos y de cuentos en variedad de metros, Madrid, Imprenta de Repullés, 1844.
Definición de Beso y del abrazo ó un beso de aguinaldo al portador, Madrid, Imprenta de Sanchiz, 1847.
Aragón y Barbuñales, romance descriptivo dedicado a los gloriosos patronos de Barbuñales, Madrid, 1851.
Los baños de la Isabela: romance histórico y descriptivo del Real sitio y Termas de la Isabela, Madrid, imprenta de González, 1850.


=== Կրոնական ստեղծագործություններ ===
La Virgen de los Desamparados de Buendía, perla divina de la Alcarria, Madrid, imprenta de Sanchiz, 1846.
La Virgen de la Caridad de Illescas, gozos y Salve, Madrid, imprenta de Sanchiz, 1846.
La Virgen del Socorro de Sacedón, romance histórico-descriptivo, Madrid, imprenta de Sanchiz, 1847.
Nuestra señora de la Soterraña, Patrona de la villa de Poyos en la Alcarria, romance histórico descriptivo, Madrid, imprenta de Sanchiz, 1849.
Nuestra señora de los Portentos, patrona de la villa de Villalba del Rey en la Alcarria, romance histórico y gozos, con notas aclaratorias, Madrid, imprenta de Sanchiz, 1849.
La Virgen del Tremedal, patrona de la ciudad de Orihuela y de la villa de Alcocer en la Alcarria, romance histórico descriptivo, Madrid, Imprenta de González, 1853.
La virgen de Gracia, patrona de la ciudad de Gandía, en el reino de Valencia: romance histórico descriptivo, Madrid, imprenta de González, 1853.
La Virgen de Durón o de la Esperanza, romance histórico descriptivo, Madrid, imprenta de Sanchiz, 1848.
Desde 1848 a 1868, director de la Biografía eclesiástica completa. Vida de los personajes del Antiguo y Nuevo testamento, de todos los santos que venera la Iglesia, papas y eclesiásticos célebres por sus virtudes y talentos en orden alfabético.
Guía del Cristiano ó sea devocionario español completo en miniatura, Madrid, imprenta de Sánchez, 1848.
Reseña histórica acerca de los fundamentos, devoción, controversia y festiviad de la Inmaculada Concepción de María Santísima, Madrid, Imprenta de J.M. Alonso, 1855.
Vida del glorioso mártir San Sebastián, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1865.
Breve compendio de la Historia de la vida de la venerable Madre Maria de San José, fundadora de la recolección de religiosas Agustinas y primera priora del Real Monasterio de la Encarnación de Madrid, y descripción de la iglesia y convento con todos los antecedentes de esa fundación, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1865.
Vida de san Pascual Bailón, humilde lego de la religión seráfica, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1863.
Vida de San Vicente de Paul, fundador de la Congregación de PP. Misioneros y del Instituto de las hermanas de la Caridad, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1863.
Nuestra señora del Rosario, elogio de la Santísima Virgen en esta santa advocación, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1863.
El culto de los santos, presentado como elemento social, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1865.
Oraciones para implorar la misericordia de Dios y de su Santa Madre, en tiempo de epidemia, particulamente, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1865
De las supersticiones populares en general y en particular de las españolas desde los tiempos más antiguos hasta nuestros días, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1867.
Soberanía temporal del Papa. Apuntes para probar su legitimidad y su necesidad y conveniencia para el mejor gobierno de la Iglesia Católica, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1867.
Biografía o compendio de la vida de la gloriosa española y doctora mística Santa Teresa de Jesús, compatrona de España, Madrid, Imprenta de A. Gómez Fuentenebro, 1868.


=== Չխմբագրված ձեռագրեր ===
Disertación filantrópica sobre los medios de impedir la malignidad del cólera morbo en Madrid.
Proyecto de mejoras del asilo de mendicidad de San Bernardino (1835).
El valiente peruano. Memoria de la revolución del Callao en Lima en 1824 a favor de España, por el esforzado guerrero Don Dámaso Moyano (1832).
Diccionario de antigüedades y libros que tratan de ella.
Índice de los manuscritos curiosos que se conservan en la Biblioteca Nacional de Madrid.
Memoria histórica de la Real Biblioteca de S.M. desde su fundación hasta el año 1834.
Índice de los medallones en bronce de emperadores romanos que posee el Museo de Antigüedades de la Biblioteca Nacional de Madrid.
Veladas del Palacio de San Juan en el Retiro.
Los pastores del Manzanares o los habitantes de Carpetania en los tiempos de la fabulosa fundación de Madrid por las colonias griegas (1831).
Agricultura - Observaciones.
Elementos de gramática castellana.
Plan para un colegio de niños (1828).
Memoria sobre la Real Congregación del Espíritu Santo y de Nuestra Señora de la Oración.
Memoria sobre la instrucción primaria en el reinado de Isabel II.
Drama (sin título) en tres actos y verso.
Memoria histórica de la Biblioteca pública de Madrid y otros documentos para escribir la historia de este establecimiento.
La heroína de Madrid o Clorinda y Mustafá. Memorias de la historia de Madrid bajo la denominación de los saracernos y de su conquista por Alfonso VI.
El sitio de Corinto. Traducción libre de un poema de Lord Byron.
Método fácil para la pronunciación del francés (1827).
El caballero en plaza o sea el enemigo y la francesa: Memorias de la Historia de Madrid.
El preceptor de la aldea o sea la educación rural. Contiene un arte de Agricultura arreglado en lecciones, un tratado de ideas y voces militares y un compendio de Geografía e Historia de España (1829).
Retrato histórico, político y topográfico de Madrid.
Anales de la Villa y Corte de Madrid.
Dietario de los sucesos de Madrid, 1857-1878.
Diccionario histórico, político, topográfico, genealógico, bibliográfico y de costumbres de Madrid hasta 1870.


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Basilio Sebastián Castellanos de Losada Serrano y Castro Archived 2015-12-22 at the Wayback Machine. (անգլ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Biografia de D. Basilio Sebastian Castellanos de Losada (իսպ.)
Obras de Castellanis de Losada, Basilio Sebastian(չաշխատող հղում) (իսպ.)