armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բումսլանգ

Բումսլանգ (լատ.՝ Dispholidus typus) կամ աֆրիկյան բումսլանգ, սողունների տեսակ լորտուների ընտանիքից։ Թունավոր սողուն է։ Բումսլանգների ցեղի միակ ներկայացուցիչն է։ Անվանումը ծագել է աֆրիկաանս Boomslang բառից, որը թարգմանաար նշանակում է «փայտե օձ»։ Այս կենդանին մտնում է աշխարհի ամենաթունավոր սողունների տասնյակի մեջ։ Նրա թույնի տոքսիկությունը 2 անգամ գերազանցում է հնդկական կոբրայի թույնին։ Տսնյակում զբաղեցնում է 9-րդ հորիզոնականը։


== Նկարագիր ==
Հասուն առանձնյակներն ունեն 1,2-1,5 մ երկարություն, առավելագույնը՝ 2 մ։ Հազվադեպ կարող է հասնել 3 և ավելի մետր երկարության։ Մարմինը բարակ է, գլուխը՝ փոքր։ Աչքերը գլխի չափերի հետ համեմատած մեծ են։ Աչքի ծիածանաթաղանթը վառ կանաչ է։ Կենդանու մարմինը հիմնականում միագույն է։ Մարմինը կարող է լինել ամբողջությամբ կանաչ գունավորմամբ, ինչպես նաև՝ կանաչ-սև բծերով։ Հանդիպում են նաև այլ գունավորումներով։ Որովայնային հատվածները կանաչադեղնավուն են կամ դեղին։ Բումսլանգի գույնը կախված է միջավայրից, որտեղ կենդանին ապրում է։ Գունավորման միջոցով նա կարողանում է ձուլվել բնությանը և թաքնվել՝ սպասելով իր զոհին։ Սովորաբար այս գիշատիչները թաքնվում են ճյուղերի արանքներում։
Ի տարբերություն այլ օձերի, աֆրիկյան բումսլանգի ատամների դասավորությունը թույլ չի տալիս կենդանուն մեծ սնունդ որսալ։ Ավելի հեշտ է լինում բռնել ավելի փոքր կենդանի և թույնը ներարկել։ Ատամները ամբողջական չեն. դրանք պատված են ոչ հաստ եղջերաթաղանթով, որով էլ հոսում է թույնը։


== Վարք ==
Վտանգավոր կենդանի է։ Բումսլանգն անմիջապես հարձակվում է վտանգի դեպքում։ Ոչ ճիշտ քայլը կամ կտրուկ շարժումը կարող է մահացու խայթոցի պատճառ հանդիսանալ։ 1957 թվականին այդպիսի դեպք պատահեց ամերիկացի գիտնական, կենսաբան, սողունների մասնագետ-հետազոտող Կառլ Շմիդտի հետ։ Հայտնի և փորձռու գիտնականը փորձել էր բռնել բումսլանգին, բայց արագաշարժ սողունը հասցրել էր խայթել։ Կառլ Շմիդտը մահացել էր, բայց թողել էր խայթոցից հետո ունեցած իր զգացողությունների մասին գրառումներ։
Վերջին 5 տարիների ընթացքում աֆրիկյան բումսլանգի խայթոցից մահացել է 23 մարդ։
Ակտիվ վարք են ցուցաբերում առավոտյան։ Շատ լավ սողում է ծառերի վրայով, որի հետ էլ կապված է նրա անվանումը։ Ծառերի ճյուղերի վրայով սողալով կարողանում են որսալ տարածքում հանդիպող թչուններին. մի կտրուկ ցատկով հարձակվում են զոհի վրա, թույնը ներարկում զոհի մարմնի մեջ։ Առնվազն մեկ րոպե անց թռչունը դադարում շարժվել, որից հետո բումսլանգը ընդունում է սնունդը։ Բացի թռչունները, աֆրիկյան բումսլանգը հաճախ որսում է գորտեր, մողեսներ, դոդոշներ, խոշոր թրթուրներ և այլ փափկամարմիններ։
Երբեմն նրանք մտնում են թռչունների բները՝ ձվադրելու համար։ Եթե տարածքում թռչնաբներ չեն լինում, սողունը մտնում է ծառի փչակները կամ հողի վրա է ձվադրում՝ ծածկելով դրանք տերևներով։ Ձվադրում է 8-27 ձու, որոնցից դուրս են գալիս 30-38 սմ երկարությամբ ձագեր։


== Տարածում ==
Բնակվում են Հարավային և Հարավարևելյան Աֆրիկայում։ Այստեղ բումսլանգները լայն տարածում ունեն, այնպես որ բոլոր վայրերը բնակեցված են նրանց առանձնյակներով։ Հանդիպում են կիսաանապատներում, չորային սավաննաներում, խոնավ անտառներում և մացառուտներում։ Բնակվում են Սահարա անապատում


== Ծանոթագրություններ ==
Ելցինի անվան նախագահական գրադարան

Ելցինի անվան նախագահական գրադարան (ռուս.՝ Президентская библиотека имени Б. Н. Ельцина), էլեկտրոնային գրադարան Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, ՌԴ։ Տեղակայված է Սենասկի հրապարակ 3 հասցեում՝ նախկին Սենատի և սինոդի շենքում։
Հիմնադրվել է 2007 թ. հունվարի 31-ին՝ ՌԴ նախագահի հրամանով։ 2009 թ. մայիսի 27-ին գրադարանին տրվել է իրավաբանական կարգավիճակ՝ որպես դաշնային պետական բյուջետային հաստատություն։
Գտնվում է ՌԴ նախագահի աշխատակազմի ենթակայության տակ. գրադարանի տնօրենի թեկնածությունը համաձայնեցվում է ՌԴ կառավարության հետ։


== Պատմություն ==
2007 թ. հունվարի 31-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ստորագրեց հրաման «ՌԴ նախագահի գրադարան» ստեղծելու վերաբերյալ։ ՌԴ առաջին նախագահ Բորիս Ելցինի մահվանից հետո այն կրեց վերջինիս անունը։

2008 թվականի ապրիլի 21-22-ը Վաշինգտոնում կայացավ գրադարանային համագործակցության ռուս-ամերիկյան աշխատանքային խմբերի առաջին համաժողովը, որը ստեղծվել էր Վ․ Պուտինի և Ջ․ Բուշի համատեղ հրամանի արդյունքում։ Համաժողովի համանախագահներ դարձան ՌԴ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Վլադիմիր Կոժինը և ԱՄՆ կոնգրեսի գրադարանի տնօրեն Ջեյմս Բիլինգտոնը։
Գրադարանի ստեղծման համար տրամադրվեց 5 միլիարդ ռուբլի։
2008 թ. հոկտեմբերին ուժի մեջ մտան դաշնային օրենքի «Գրադարանային գործի» մեջ արված փոփոխությունները, որը գրադարանին հնարավորություն էր տալիս Ռուսաստանի պետական գրադարանի նման ստանալ ազգայինի կարգավիճակ և օրինական իրավունք ստացավ պատճենել գրքեր։
2009 թ. մայիսի 27-ին՝ Գրադարանների օրը և Սանկտ Պետերբուրգի 306-ամյակին տեղի ունեցավ գրադարանի հանդիսավոր բացումը ՌԴ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի կողմից։
2009 թ. սեպտեմբերի 1-ին գրադարանը բացվեց հանրային կանոնավոր այցելությունների համար։ Համացանցի էլեկտրոնային սրահներից հիմնական տարբերությունը հեղինակային իրավունքով պաշտպանված ֆոնդերի անհասանելիությունն է։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Գրադարանի բացմանը Դմիտրի Մեդվեդևը գրադարանի էլեկտրոնային փնտրման համակարգում հավաքեց «Սահմանադրություն» բառը, սակայն այդ անվամբ փաստաթուղթ չգտնվեց։
Նախագահը գրադարանը բացեց սենսորային ինտերֆեյսի վրա սեղմելով համապատասխան կոճակի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գրադարանի պաշտոնական կայքը Archived 2022-04-06 at the Wayback Machine.
Ратников Д. Синод под колпаком?
Инновации Microsoft открыли Интернет-доступ к архивам Президентской Библиотеки им. Б. Н. Ельцина
Մարյինո (այլ կիրառումներ)

Մարյինո, կարող է վերաբերել՝

Մարյինո - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում
Մարյինո - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում
Մարյինո - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Չեռնոմորսկոեի շրջանում
Մարյինո - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում
Մարյինո - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում
Մարյինո - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում
Մարյինո - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում
Visionary: The Video Singles

Visionary: The Video Singles-ը Մայքլ Ջեքսոնի 20 սինգլներից կազմված բոքս սեթ է։ Եվրոպայում այն թողարկվել է 2006 թվականի Փետրվարի 20-ին, իսկ Ամերիկայում՝ հունիսի 26-ին։ Բեքս սեթ տարբերակով այն թողարկվել է հյուսիսային ամերիկայում 2006 թվականի նոյեմբերի 14-ին։ Սկավառակները իրենցից ներկայացնում են դուալ դիսք, այսինքն մի կոմը սիդի է, իսկ մյուսը դիվիդի։


== Երգացանկ ==


=== Remix EP ===
Թողարկվել է 2006 թվականի փետրվարի 21-ին միայն Մեծ Բրիտանական iTunes-ում։


== Մանրամասն ==
Սկզբնական հորիզոնականները գրված են փակագծերում


== Աղբյուրներ ==
(2291) Կևո

(2291) Կևո (անգլ.՝ Kevo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1941 թվականի մարտի 19-ին Լիյսի Օտերմայի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,042194 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8443 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,24 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1938,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,185748 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,47° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2291) Կևո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Խաձուս

Խաձուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Թոմաշ Կոտ

Թոմաշ Կոտ (լեհ.՝ Tomasz Kot; ծն. ապրիլի 21, 1977(1977-04-21), Լեգնիցա, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), թատրոնի, կինեմատոգրաֆիայի և հեռուստատեսության լեհ դերասան, նաև դերասան հնչյունավորող։


== Կենսագրություն ==
Թոմաշ Կոտը ծնվել է Լեգնիցայում։ Դերասանական կրթություն ստացել է Կրակովի Պետական բարձրագույն թատերակական դպրոցում, որը ավարտել է 2001 թվականին։ Եղել է Լեգնիցայի և Կրակովի թատրոնների դերասան։ Հանդես է գալիս նաև «հեռուստատեսության թատրոնի» ներկայացումներում (սկսած 1999 թվականից)։


== Ֆիլմագրություն ==
2004 –2007 — Բարություն և չարություն / Na dobre i na złe (հեռուստասերիալ)
2005 –2009 — Դայակ / Niania (հեռուստասերիալ)
2007 — Տեստոստերոն / Testosteron
2008 — Կանայք / Lejdis
2009 — Կատարյալ տղամարդ իմ աղջկա համար / Idealny facet dla mojej dziewczyny
2009 — «Դունայի» գործողություն / Operace Dunaj
2010 — Տորթ / Ciacho
2012 — Հանս Կլոսս։ Մահից բարձր խաղադրույք / Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć
2014 — Աստվածները/ Bogowie


== Պարգևներ ==
1996 — Թատերական դերասանության ամենալավ սկիզբի պարգև, Բարբորկովյան թատերական հանդիպումներ։
2005 — 30-րդ դերասանական դեբյուտի պարգև (Gdynia Film Festival)
2006 — Հանրային պարգը կինոյում կատարած դերի համար։ Զբիգնև Ցիբուլսկիի անվան պարգև։
2011 — Կալիշսկյան թատերական հանդիպման 51-րդ դերի պարգև։
2014 — Լավագույն գլխավոր տղամարդու դերի պարգև (Gdynia Film Festival)


== Աղբյուրներ ==
Դերասանը filmpolski.pl կայքում (լեհ.)
Դերասանը e-teatr.pl կայքում (լեհ.)
Տաշիրի շրջանի հոգևոր կենտրոնների ցանկ

Ստորև ներկայացվում է Տաշիրի շրջանի վանական համալիրների, եկեղեցիների և մատուռների ցանկը


== Տես նաև ==
ՀՀ վանական համալիրների ցանկ
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
ՀՀ տաճարների ու եկեղեցական համալիրների ցանկ
Արցախի վանական համալիրների ցանկ
Սիսիան համայնքի հոգևոր կենտրոնների ցանկ
Ստեփանավանի շրջանի հոգևոր կենտրոնների ցանկ
Գորիս համայնքի հոգևոր կենտրոնների ցանկ
Մեղրի համայնքի հոգևոր կենտրոնների ցանկ
Թումանյանի շրջանի հոգևոր կենտրոնների ցանկ
Թալինի շրջանի հոգևոր կենտրոնների ցանկ
Մարալիկի շրջանի հոգևոր կենտրոնների ցանկ
Տավուշի շրջանի հոգևոր կենտրոնների ցանկ
Նոյեմբերյանի շրջանի հոգևոր կենտրոնների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Կուզմինսկոե (այլ կիրառումներ)

Կուզմինսկոե, կարող է վերաբերել՝

Կուզմինսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Կուզմինսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Կուզմինսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Դոմոդեդովո քաղաքային օկրուգի կազմում։
Կուզմինսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Գավրիլով-Յամսկի շրջանի կազմում։
Կուզմինսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Ռիբնովսկի շրջանի կազմում։
Նոջիկեթի (Դուշեթի շրջան)

Նոջիկեթի (վրաց.՝ ნოჯიკეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1300 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
I Fought the Law

«I Fought the Law», սինգլը «The Crickets» խմբի սինգլն է։ Ամերիկյան փանկ ռոք խումբ Green Day-ի երգացանկի մեջ այս սինգլն ունի իր տեղը։ 1992 թվականին սինգլը Billboard փոփ չարթում զբաղեցրել է 61-րդ հորիզոնականը։ Սինգլը թողարկվել է 2004 թվականի փետրվարի 1-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սինգլի ամբողջական բառերը metrolyrics կայքում Archived 2015-08-15 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (280601-280700)

Աստերոիդների ցանկ (280501-280600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (280701-280800)
 Աստերոիդների ցանկ (280501-280600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (280701-280800)
Գյավակ (լեռնագագաթ, Գիլանչայ գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյավակ (այլ կիրառումներ) Գյավակ , լեռնագագաթ Զանգեզուրի լեռներում, նրա հարավային հատվածում, Օրդուբադից հյուսիս-արևմուտք, Գիլանչայ գետի աջա ափում, նույնանաուն համեմատաբար բարձր գագաթից 3-4 կմ հարավ-արևմուտք։


== Ծանոթագրություններ ==
Բախում Զվարթնոց օդանավակայանում

Բախում Զվարթնոց օդանավակայանում, տեղի է ունեցել 1988 թվականի հուլիսի 5-ին՝ հայ ցուցարարների և Խորհրդային զորքերի միջև մայրաքաղաք Երևանից 10 կմ հեռավորության վրա գտնվող Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան։
Երբ Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության հունիսի կոնֆերանսում Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ Հայաստանի պահանջները չընդունվեցին, Երևանում ցույցերի նոր ալիք բռնկվեց։ Խորհրդային կառավարությունը զորք ուղարկեց Երևան՝ իրավիճակը կարգավորելու։ Հազարավոր հայ ցուցարարներ հավաքվել էին Զվարթնոց օդանավակայանում՝ Խորհրդային զորքին կանգնեցնելու համար։ Բախման ժամանակ Խորհրդային սպայի կրակոցից զոհվեց 22-ամյա լուսանկարիչ Խաչիկ Զաքարյանը, վիրավորվեց 36–50 մարդ։ Իրադարձությունը Հայաստանում հակառուսականության տարածման պատճառ դարձավ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բալիլոք

Բալիլոք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սեգովիա (քաղաք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեգովիա (այլ կիրառումներ)Սեգովիա (իսպ.՝ Segovia), քաղաք Իսպանիայի կենտրոնական մասում` Կաստիլիա և Լեոն երկրամասում։ Համանուն նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ մոտ 55.000 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը գտնվում է Մադրիդից 90 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք` Էրեսմա և Կլամորես գետերի միջև ընկած ժայռուտ բարձունքին։ Տոլեդոյի ու Ավիլայի հետ երեք քաղաք-թանգարաններից է, որոնք գտնվում են Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդի  հարևանությամբ։ 1985 թ-ին քաղաքը դասվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության շարքում։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է մ. թ. ա. 80 թվականին հռոմեացիների կողմից։ 714-1085 թվականներին գտնվել է մավրերի տիրապետության տակ, մինչև այն գրավել է Ալֆոնսո VI Կաստիլացին։ Հետագա երկու դարերում քաղաքը դարձել է թագավորական նստավայր։ 1474 թվականի դեկտեմբերի 13-ին այստեղ Իզաբելլա I-ը հռչակվել է Կաստիլիայի թագուհի։ 1475 թվականի հունվարի 15-ին Իզաբելլա Կաստիլացու և Ֆերդինանդ II-ի միջև ստորագրվել է Սեգովիայի հռչակագիրը, որով իշխանությունը բաժանվում էր երկուսի միջև։ Ինչպես Կաստիլիայի տեքստիլ շատ կենտրոններից մեկը, Սեգովիան միացել է Կոմուներոս ապստամբությանը (1520-1522)։ 1764 թվականին այստեղ բացվել է Սեգովիայի հրետանային ակադեմիան, որը հնագույնն է ներկայումս գոյություն ունեցող համանման հաստատութուններից։


== Տեսարժան վայրեր ==
Ուշ գոթական տաճար` Սեգովիայի տաճարը։ Հիմնադրվել է 1525 թվականին Կառլոս V կայսեր հրամանով։
Սեգովիայի հռոմեական ջրանցույց։ Ունի 728 մ երկարություն և 28 մ բարձրություն, խոյանում է քաղաքի ու նրա շրջակայքի վրա։
Սեգովիայի ալկասար։ Իսպանացի միապետների ամենահայտնի նստավայրերից մեկն է։
Լա Վերա Կրուս եկեղեցի։ 1208 թվականից Տամպլիերների օրդենի նստավայրերից մեկն է եղել մինչև նրանց կազմալուծումը։
Սանտա Կրուս լա Ռեալ եկեղեցի
Էլ Պարալ եկեղեցի
Սեգովիայի թանգարան
Էստեբան Վիսենտեի անվան ժամանակակից արվեստի թանգարան
Սոլոագայի թանգարան
Անտոնիո Մաչադոյի տուն-թանգարան


== Քույր քաղաքներ ==
 Բրիստոլ
 Էդինբուրգ
 Թուր
 Թուսոն
 Նավալկաներո


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը
Գուրուշլու

Գուրուշլու, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գանձակի լեռներում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառում։ Հիշատակվում է ռուսական աղբյուրներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ակնաջուր (գետ)

Ակնաջուր, Ակունք, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Բովնոց լեռան հյուսիսային լանջերից և Ակունք գյուղից ներքև ձախից միախառնվում Մասրիկ գետին։ Երկարությունը 22 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Լևոն Գըլըճյան

Լևոն Գըլճյան (Գլըճյան, Գլլըչյան) (մոտ 1885, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1918), հայ բժիշկ, հոգեբան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է մոտ 1885 թվականին, Կոս­տանդ­նու­պոլ­սի Սամաթիա թաղամասում։
1908 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։
1908-1912 թվականներին ներքին հիվանդությունների բաժնի մնայուն օգնական բժիշկ է աշխատել Կ. Պոլսի սբ. Փրկիչ ազգային հիվանդանոցում։
1909 թվականին Կիլիկիայի աղետից հետո «Կար­միր խա­չի» բժշկական խմբի հետ մեկնել է Ադանա և բազմաթիվ վիրավորներ բուժել։
Հայ հեղափոխական դաշնակցության դարասկզբի հայտնի գործիչներից է։ Եղել է ՀՅԴ Կ. Պոլսի պատասխանատու մարմնի (կենտրոնական կոմիտեի) անդամ։ 1914 թվականին Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և ծառայել Բրուսայի նահանգի Բանդրմա քաղաքի զինվորական հիվանդանոցի զինվորական բժիշկ՝ փոխ-բժշկապետի պաշտոնով։
1918 թվականին, Բանդրմայում մահացել է ժանտախտից՝ մոտ 33 տարեկանում։
Ըստ այլ տպագիր աղբյուրների՝ զոհվել է օսմանյան բանակի կազմում։


== Գրականություն ==
Թէրզեան Յակոբ Յ., Կիլիկիոյ աղէտը, Կ. Պոլիս, 1912։
Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
Ազգային հիւանդանոցի մէջ պաշտօնավարած բժիշկները, Ընդարձակ տարեգիրք Ազգային հիւանդանոցի, Իսթանպուլ, 1939։
Յուշամատեան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, Ալբոմ-ատլաս, Ա. հատոր, Դիւցազնամարտ, 1890-1914, Լոս Անճելըս, 1992։
Գրիգորյան Սասուն, «Հա­վեր­ժու­թյան լու­սա­մա­տյան», Ե., 2002։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
ՀՀ ԶՈՒ գեներալ-գնդապետ

Գեներալ-գնդապետ - բարձրագույն սպայակազմի կոչում։
Կոչումը պատկանում է բարձրագույն կոչումների դասին և շնորհվում է ՀՀ Նախագահի կողմից ՀՀ Զինված ուժերում և ՀՀ Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայողներին։ Այն ավագությամբ երկրորդն է (բանակի գեներալից հետո և բարձր է գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչումից։


=== Գեներալ-գնդապետի զինվորական կոչում ունեցող անձինք ===
     Ներկայումս գտնվում է զինվորական ծառայության մեջ


== Տես նաև ==
Զինվորական կոչումներ


== Ծանոթագրություններ ==
Քարթլի (պատմական մարզ)

Քարթլի, Արևելյան Վրաստանի պատմական մարզ։ Անտիկ աղբյուրներում հիշատակվում է Իբերիա անվամբ։ Քարթլիի գերիշխանության ներքո մ․թ․ա․ 4-3-րդ դարերում ձևավորվել է արևելա–վրացական պետություն՝ Մցխեթ կենտրոնով։ Մ․թ․ 4-րդ դարում Քարթլիում սկսել են ձևավորվել ֆեոդալ, հարաբերությունները, որին նպաստել է քրիստոնեության ընդունումը (մոտ 337 թվականին)։ 10-րդ դարի վերջից Քարթլի դարձել է միասնական վրացական պետության միջուկը, որի տրոհումից հետո, 15-րդ դարի 2-րդ կեսին առանձնացել է ինքնուրույն Քարթլիի թագավորությունը։
Վեդի Ալկո

Վեդի Ալկո, ալկոհոլային խմիչքների առաջատար ձեռնարկություն Արարատի մարզի Գինեվետ գյուղում։ Հիմնադրվել է 1994 թվականին՝ միավորելով երկու գինու գործարանների՝ 1938 թվականին հիմնադրված Գետափի գինու գործարանի և 1956 թվականին հիմնադրված Վեդու գինու գործարանի։ Վեդի Ալկոն մշակում է հիմնականում Արարատյան դաշտի, ինչպես նաև Վայոց ձորի մարզի Արենի և Գետափ գյուղերի խաղողը։


== Պատմություն ==
Վեդիի գինու գործարանի շինարարությունը սկսվել է 1952 թվականին և ավարտվել 1956 թվականին որպես պետական ձեռնարկություն։ Գործարանի ստեղծման արդյունքում շրջակայքի երկու գյուղերն արագ զարգացան։ Գործարանից հարավ գտնվող բնակավայրում ձևավորվեց Նոր Ուղի համայնքը, այնուհետև՝ ևս մեկ բնակավայր՝ Վեդու գինու գործարանին կից բնակավայր։ 2000-ական թվականներին գործարանի բնակավայրը դարձավ առանձին գյուղ և վերանվանվեց Գինեվետ։
Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Վեդու գինու գործարանը 1994 թվականին սեփականաշնորհվել է և դարձել փակ բաժնետիրական ընկերություն։ Գործարանի արտադրանքը մշտապես արտահանվում է Ռուսաստան, ԱՄՆ, Ուկրաինա, Լատվիա, Էստոնիա, Ֆրանսիա, Լիտվա և այլն։
Վայոց ձորի մարզի Գետափ գյուղում 1938 թվականից գործող Գետափի գինու գործարանը 1994 թվականի սեփականաշնորհումից հետո նույնպես պատկանում է «Վեդի Ալկո» ՓԲԸ-ին։


== Արտադրանք և ապրանքանիշեր ==

Գործարանն արտադրում է գինի, կոնյակ և օղի, արտադրում է մի շարք կարմիր և սպիտակ, չոր կիսաքաղցր և աղանդերի գինիներ։ Վեդի Ալկոյի հայտնի գինու ապրանքանիշերից են՝ Երևանցի, Գետափ Վերնաշեն, Արենի գոլդ, Անուշ, Հայք, Խորան, Վիվատ Արմենիա և Խարջի։ Գործարանն արտադրում է նաև արենի, կագոր, մուսկատ, սապերավի խաղողների գինիներ։ Արտադրում է նաև մոշի, ազնվամորու, բալի, դեղձի և նռան մրգային գինիներ։
Գործարանի օղու ապրանքանիշերից են՝ «Աֆիշա», «Լիդեր», «Ստոլիկ», «Սենատոր», «Նովինկա» և «Բոչկա»։ Արտադրում է նաև խաղողի, ծիրանի, ցորենի, թթի, հոնի և բալի օղիներ։
Կոնյակի ապրանքանիշերից են՝ Դուդուկ (7 և 10 տարեկան), Արաքս (10 տարեկան) և Վիվատ Արմենիա (3, 5, 7 և 10 տարեկան)։ Գործարանն արտադրում է նաև Մուսկատ և ծիրանի կոնյակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
(4020) Դոմինիկ

(4020) Դոմինիկ (անգլ.՝ Dominique), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 1-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,774497 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3287 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2203 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1688,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213269 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,57° անկյուն։
Դոմինիկ աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4020) Դոմինիկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հացիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Մարտունու շրջան)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի Հացի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 23 հուշարձան։

 


== Տես նաև ==
Արցախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլ Դումանի տուն-թանգարան

Նիկոլ Դումանի տուն-թանգարան, ժողովրդական ճարտարապետության, ազգագրության և գյուղական կենցաղի թանգարան Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ծաղկաշատ գյուղում։ Ընդգրկված է Ծաղկաշատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Պատմություն ==
Տեղակայված է Ասկերանի շրջանի Ծաղկաշատ գյուղում (Ղշլաղ), Ստեփանակերտ-Գանձասար ավտոմայրուղու 22-րդ կիլոմետրի վրա։ Այն իրենից ներկայացնում է 19-րդ դարի բնակելի շինությունների համալիր, վերականգնվել է բնագրաբնույթ նյութերով։ Հիմնականում դրանք շինարարական տեխնիկայի լավագույն ավանդույթները իրենց մեջ վերցրած, փորագրված փայտյա պատշգամբներով, երկհարկանի տներ են։ Պատշգամբների փայտյա ժանյակները, հմտորեն փորագրությամբ պատված սյուներն ու փայտամածները առանձնանում են իրենց անկրկնելիությամբ։ Ազգագրական թաղամասի տարածքում մանրակրկիտ ճշտությամբ ներկայացված են ղարաբաղցիների 19-րդ դարի կենցաղի ու կյանքի պայմանները։ Ռեալորեն վերականգնված է ինտերերը, կահույքը, տնտեսության և կենցաղի առարկաները, իրական նմուշներ՝ հավաքված շրջակա գյուղերից։
Ազգագրական թանգարանի տարածքում է տեղակայված 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական շարժման հերոսներից մեկի՝ Նիկոլ Դումանի (Նիկողայոս Տեր-Հովհաննիսյան) տուն-թանգարանը։ Տուն-թանգարանի դահլիճներից մեկը նվիրված է նրա կյանքին ու գործունեությանը։ Այստեղ ցուցադրվում են քարտեզներ, հայերի ազատագրական շարժումը լուսաբանող գծագրեր, հայրենիքի ֆիդայի պաշտպանների սխրագործությունները։ Առանձին վահանակ է տրամադրված 1905-1906 թվականների Բաքվում հայ-թաթարական ընդհարումներին, երբ ի շնորհիվ Նիկոլ Դումանի բացառիկ ռազմական տաղանդի մի բուռ վատ զինված հայ կամավորականների հաջողվեց պաշտպանել Բաքու քաղաքի հայկական բնակչությանը, ներկայիս Ադրբեջանի մայրաքաղաքի քրիստոնեական մասը կողոպտած ադրբեջանական մոլեռանդ ամբոխի մոլեգին հարձակումներից։


== Ցուցադրություն ==
Դահլիճում ցուցադրվում է հայ ֆիդայիների օգտագործած 19-րդ դարի զենքի իրական նմուշներ, այլ ռազմական պարագաներ։ Թանգարանի տարածքում վերականգնված է համապատասխան դարաշրջանի տնտեսական կառույցներ։ Հաճախորդները կարող են ոչ միայն տեսնել ավանդական թոնրատունը (հացի փուռ), այլև փորձել իրենց աչքի առջև նոր թխված ավանդական ղարաբաղյան հաց՝ թոնրի հաց և ավանդական մառանում (գինու նկուղ) համտեսել տեղական գինու տեսակներ և թթի օղի։
Գորգա-ջուլհականոցում կարելի է տեսնել թե ինչպես հնագույն տեխնոլոգիայով ժամանակակից ջուլհակագործները գործում են հիանալի ղարաբաղյան գորգեր։


== Միջոցառումներ ==
Ազգագրական թաղամասի տարածքում հաճախ հայտնի խմբերի կողմից կազմակերպվում է ավանդական և դասական երաժշտությամբ համերգներ։ Կազմակերպվում են նաև Ղարաբաղի գյուղի 19-րդ դարի կայնքն ու կենցաղը ցուցադրող զգեստավորված ազգագրական շոուներ։ Թանգարանը աշխատում է առանց հանգստյան և տոն օրերի։


== Պատկերասրահ ==
Նոճի արիզոնյան

Նոճի արիզոնյան  (լատ.՝ Cupressus arizonica Greene), նոճազգիների ընտանիքի, նոճի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Մշտադալար ծառ է՝ 9 —12 մ բարձրությամբ, բրգաձև կամ գագաթը կլորավուն սաղարթով, 0,6 —1,2 մ բնի տրամագծով։ Ընձյուղները կարճ են, հաստ, թառակող․ ճյուղավորվում են տարբեր հարթությունների վրա։ Փշատերևները խիտ են, սեղմված ընձյուղներին, սրածայր։ Կոները աճում են կարճ կոթունների վրա, համարյա կլորավուն են, 2,5 —3,0 սմ տրամագծով, մուգ կարմրադարչնագույն, կապտավուն խավով։
Սերմերը 1963 թվականին ստացվել են Նիկիտյան բուսաբանական այգուց։ Ցանքը կատարվել է գարնանը և աշնանը։ Երկու դեպքում էլ մասսայական ծիլերը երևացել են մայիսի երկրորդ կեսից։ Դրանց միամյա բուսակները, լավ խնամքի դեպքում (ամսական 2—3 անգամ ոռոգում և նույնքան էլ քաղհան ու փխրեցում), վեգետացիոն շրջանի վերջում հասնում են 30 սմ բարձրության, 0,4 սմ բնի հաստությամբ։
Վնասատուներով և հիվանդություններով չի վարակվում։
Դեկորատիվ ձևերն են բոնիտա, ավելի խոշոր կոներով, կապույտ, կոմպակտ, ցածրահասակ և այլն։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայի Արիզոնի լեռներում, Կալիֆոռնիայում, Նոր Մեքսիկայում և Հյուսիսային Մեքսիկայում։ Արիզոնի լեռներում 1500 - 2400 մետր բարձրության վրա լայնարձակ անտառներ է առաջացնում։
Ցրտադիմացկուն և երաշտադիմացկուն է։
Վանաձորում, 10-12 տարեկանում, հազիվ հասնում է 2,4 մ բարձրության և 2,0 սմ բնի հաստության։ Ընթացիկ աճը կազմում է 15-20 սմ։ Որպես տիպիկ քսերոֆիտ տեսակ, ճնշված աճ ունի, սաղարթը ցանցառ է։ Փշատերևները ձմռանը գորշանում են, գագաթնային ընձյուղները պարբերաբար ցրտահարվում են։
Համեմատաբար լավ է աճում Երևանի բուսաբանական այգում, չնայած արտակարգ դաժան ձմռան դեպքում զգալիորեն ցրտահարվում է։ Բավականին լավ էր աճում նաև Բյուրականում, որտեղ կարեղ է հասնել մինչև 5,5 մետր բարձրության, սակայն ուժգին ցրտի դեպքում նույնպես կարող է ցրտահարվել։
Իջևանը հիանալի եղանակային պայմաններ ունի այս ծառի աճի համար, որտեղ այն չի ցրտահարվում և ամեն տարի առատորեն պտղաբերում է։
Առանձնապես մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում Մեղրու շրջանի համար։


== Կիրառություն ==
Պիտանի է ինչպես ծառուղիների, այնպես էլ խմբերով և որպես սոլիտեր տնկելու համար։
Էկոլոգիական խումբը III: Մշակության հավանական շրջանները 9 —10, 18—20,
24-25, 28, 32։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրեմիա դե Դալտ

Պրեմիա դե Դալտ (իսպ.՝ Premiá de Dalt, բասկ.՝ Premia de Dalt, կատ.՝ Premià de Dalt), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մարեսմե շրջանում։ Տարածքը կազմում է 6,5  կմ²։ Բնակչությունը՝ 10064 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Ayuntamiento de Premià de Dalt
Patrimonio histórico-artístico de Premià de Dalt
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información de l'Institut d'Estadística de Catalunya
Օրլի Աշենֆելտեր

Օրլի Աշենֆելտեր (անգլ.՝ Orley C. Ashenfelter, հոկտեմբերի 18, 1942(1942-10-18), Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի տնտեսագետ։ Աշխատանքի տնտեսագիտության, էկոնոմետիկայի և իրավագիտության բնագավառների մասնագետ։


== Կենսագրություն ==
Օրլի Աշենֆելտերը ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում։ Փիլիսոփայության դոկտոր, Պրինսթոնի համալսարանի պրոֆեսոր, ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի (2018) և Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության (2017) անդամ, Էդինբուրգի թագավորական ընկերության և Բրիտանական ակադեմիայի նթղթակից անդամ։ Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ (2011), նրա պատվավոր անդամ 2007 թվականից։
1990-ականների սկզբից Աշենֆելտերը ակտիվորեն մասնակցել է Չեխիայի Հանրապետությունում դոկտորական կրթության և տնտեսագիտության ոլորտում հետազոտությունների վերականգնման գործընթացին։ Հասարակական գիտությունների ֆակուլտետի գիտական խորհուրդը նրան շնորհել է Պրահայի Չարլզի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում 2014 թվականի հունվարի 15-ին։


== Մրցանակներ ==
1984 թվական, Ֆրիշի մեդալ
2002 թվական, Բրյուսելի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
2003 թվական, IZA մրցանակ Աշխատանքի տնտեսագիտության մեջ
«Մինսեր» մրցանակ՝ կյանքի նվաճումների համար, Աշխատանքային տնտեսագետների միություն
Չեխիայի գիտությունների ակադեմիայի Կարել Էնգլիսի մեդալ


== Հիմնական աշխատանքներ ==
1981 թվական, Տարեց բնակչության տնտեսական ազդեցությունը. համառոտ հետազոտություն անգլ.՝ The Economic Impact of an Older Population: A Brief Survey
1997 թվական, Հոդվածների ժողովածու անգլ.՝ The Collected Essays of Orley C. Ashenfelter


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Страница О. Ашенфельтера на сайте Принстонского университета (չաշխատող հղում — պատմություն, կրկնօրինակ)
https://irs.princeton.edu/people/orley-c-ashenfelter
«Orley C. Ashenfelter, On Leave AY22»։ Industrial Relations Section (անգլերեն)։ Վերցված է 2022-05-11 
«Hyde Park Civilizace - iVysílání»։ www.ceskatelevize.cz (չեխերեն)։ Վերցված է 2022-05-11
(6636) Կինտանար

(6636) Կինտանար (անգլ.՝ Kintanar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Վլադիմիր Շկոդրովի կողմից Սմոլյանում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,271057 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0043 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5378 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1250,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,28798 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,35° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6636) Կինտանար աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հեղուկ ազոտ

Հեղուկ ազոտ, ազոտի հեղուկ վիճակը, որն ունի շատ ցածր ջերմաստիճան։ Արտադրվում է հեղուկ օդի ֆրակցիոն թորումով։ Հեղուկ ազոտը անգույն մաքուր հեղուկ է 0․807 գ/մլ խտությամբ և 1․43 դիելեկտրիկ հաստատունով։ Հեղուկ ազոտը սովորաբար նշանակում են LN2 կամ "LIN" կամ "LN"։ Ազոտի երկատոմ մոլեկուլը պահպանվում է նույնիսկ հեղուկացումից հետո
Մթոնոլորտային ճնշման պայմաններում հեղուկ ազոտը եռում է -195.79 °C-ում, կրիոգեն հեղուկ է, որը կենդանի հյուսվածքի հետ շփվելիս առաջացնում է արագ սառեցում։
Հեղուկ ազոտը հնարավոր է սառույց դարձնել վակումային պոմպերի միջոցով ։ Հեղուկ ազոտը սառույցի է վերածվում 63 Կ (−210 °C; −346 °F) ջերմաստիճանում։


== Ծանոթագրություն ==
Խամլբերդ

Խամլբերդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից հարավ, Խամար կամ Խամալբերդ լեռան վրա։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնի Պախար (գյուղ, Բելոկատայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնի ՊախարԿրասնի Պախար (ռուս.՝ Красный Пахарь, բաշկիրերեն՝ Красный Пахарь), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 142 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սոսնովայա Մազա

Սոսնովայա Մազա (ռուս.՝ Сосновая Маза), գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Խվալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 800 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կինդու

Կինդու (ֆր.՝ Kindu), քաղաք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ Քաղաքը Մանիեմա նահանգի վարչական կենտրոնն է։


== Պատմություն ==
19-րդ դարում քաղաքը հանդիսացել է առևտրի խոշոր կենտրոն և զբաղվում էր փղոսկրի, ոսկու և ստրուկների վաճառքով։ Ստրուկների առևտրով զբաղվող արաբ-սուահիլներն այստեղից քարավաններ էին ուղարկում Զանզիբար։
Հենրի Մորտոն Ստենլին «այս նշանավոր քաղաք» է եկել 1876 թվականի դեկտեմբերի 5-ին և այն նկարագրել է որպես «անչափ երկար», «լայն փողոց,  երեսուն ոտնաչափ լայնությամբ եւ երկու մղոն երկարությամբ» եւ «գյուղի ետեւում բանանի ու արմավենիների ծառեր»։
1961 թվականի նոյեմբերին Կոնգոլեզյան ճգնաժամի ժամանակ տեղի է ունեցել Կինդուի կոտորած։ Տեղի է ունեցել կատաղի ճակատամարտ քաղաքում և վայրագություններ են կատարվել իտալացի խաղարարար տասնյակ օդաչուների նկատմամբ։
Մոբուտու Սեսե Սեկոյի կառավարման ժամանակ Կինդուն նաև Կիվու մարզի Նորդ Կիվու ենթամարզի նախկին մայրաքաղաքն է եղել։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Կոնգո գետի արևմտյան ափին, Բուկավու քաղաքից 400 կմ դեպի արևմուտք ընկած հատվածում, ծովի մակարդակից 504 մ բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2012 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 172 321 մարդ։ Կինդու քաղաքում կարելի է հանդիպել իսլամական և սուահիլյան մշակույթների։


== Տրանսպորտ ==
Կինդու քաղաքը հարավի երկրների հետ կապված է երկաթուղային ճանապարհներով։ Առկա է 2200 մետր թռիչքուղով օդանավակայան եւ Կոնգոյի գետի երկայնքով պատմականորեն կարեւոր ուղի է եղել։
Քաղաք տանող ավտոճանապարհները հիմնականում գտնվում են վատ վիճակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Villes de RD Congo - Kindu» (French)։ MONUC։ 2006-05-29։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-12-17-ին։ Վերցված է 2008-09-16 
Repairs to railway
Վարվարինսկի (Շոլոխովսկի շրջան)

Վարվարինսկի (ռուս.՝ Варваринский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանում։ Մտնում է Մերկուլովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Մերկուլովսկի խուտորից գտնվում է 14 կմ հեռավորության վրա։
2009 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 160 մարդ։
(3977) Մաքսին

(3977) Մաքսին (անգլ.՝ Maxine), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հունիսի 14-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,64173 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1992 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0842 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1568,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229547 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,54° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3977) Մաքսին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ձիթահանք (Կաղզվանի գավառ)

Ձիթահանք, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում։ Գտնվում էր Սարիղամիշ քաղաքից 30 կմ հարավ֊արևմուտք, Խորասանի գավառակի սահմանի վրա։


== Պատմություն ==
Մինչև 1878 թվականի Բեռլինի պայմանագրի կնքումը մտնում էր Էրզրումի նահանգի Խորասանի գավառի մեջ։ Գյուղի մոտ կային հին շինություններ, որոնք օգտագործվում էին որպես փարախներ։
1915 թվականին հայերը մեծ դժվարությամբ գաղթեցին Արևելյան Հայաստան։


== Բնակչություն ==
1877-1878 թվականներին ուներ 260, 1907-ին՝ 744, 1913֊ին՝ 872 (76 ընտանիք) հայ բնակիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բեե

Բեե (իտալերեն՝ Bee), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 726 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 208 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 3 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28813։ Հեռախոսային կոդ՝+39 00323։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկի Յանգ

Նիկի Յանգ (կորեերեն՝ 니키 양, հունիսի 8, 1985(1985-06-08), Սեուլ, Հարավային Կորեա), հարավկորեկան հնչյունային դերասանուհի, նկարիչ-մուլտիպլիկատոր և սցենարիստ։ Հոնգիկի համալսարանը, իսկ հետո Կալիֆոռնիայի արվեստի ինստիտուտն ավարտելուց հետո դարձել է «Գրիֆինների ընտանիքը» մուլտսերիալի պատմության տախտակի նկարիչներից մեկը, մինչ Frederator Studios ստուդիա տեղափոխվելը։


== Ֆիլմոգրաֆիա ==


=== Հնչյունավորում ===


=== Սցենարիստ/Պատմության տախտակի նկարիչ/Ռեժիսոր ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական բլոգ
Պաշտոնական կայք
Արջաձոր (ձոր, Ազատ գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արջաձոր (այլ կիրառումներ)Արջաձոր, Այիդարասի, ձոր Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի վտակ Ազատ գետի վերին մասում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեյկոցիտոզ

Լեյկոցիտոզ, լեյկոցիտների բացարձակ քանակի ավելացումը շրջանառու արյան մեջ։ 
Լինում է ֆիզիոլոգիական, որը նկատվում է սնունդ ընդունելուց հետո (ալիմենտար Լեյկոցիտոզ), ֆիզիկական աշխատանք կատարելիս ևն։ Ախտաբանական կամ ախտանշանային Լեյկոցիտոզը զարգանում է թարախային բորբոքումների, վարակիչ հիվանդությունների, հյուսվածքների քայքայումով ուղեկցվող հիվանդությունների, արյան շրջանառության խանգարումների (օրինակ, սրտամկանի ինֆարկտ) դեպքերում։ Կարճատև Լեյկոցիտոզ կարող է առաջանալ ոսկրածուծից կամ այլ հյուսվածքներից արյան մեջ լեյկոցիտներ «դուրս մղելիս» (օրինակ, «ստրեսի»՝ լարումների ժամանակ)։ Վերոհիշյալ բոլոր դեպքերում Լեյկոցիտոզ կրում է ռեակտիվ բնույթ և անհետանում է պատճառի վերացումից հետո։ Լեյկոցիտոզ առաջանում է նաև արյունաստեղծ հյուսվածքի նորագոյացությունների դեպքում։


== Տես նաև ==
Լեյկոպենիա
Լեյկոզ
Յանգ Սթրիտ

Յանգ Սթրիթ (անգլ.՝ Yonge Street), փողոց Կանադայի Տորոնտո քաղաքում, երկարությունը հասնում է մոտ 56 կմ։ 


== Պատմություն ==
Փողոցի կառուցումը եղել է ազգային պատմական նշանակալի իրադարձություն Կանադայում։
Մինչև 1999 թվականը փողոցը որպես աշխարհի ամենաերկար փողոց գրանցված է եղել Գինեսի ռեկորդների գրքում, քանի որ հաշվի չի առնվել, որ Յանգ Սթրիթը կպած է 11-րդ մայրուղուն։ 
Փողոցը սկսվում է Տորոնտոյի կենտրոնից՝ Օնտարիոյի լճի կենտրոնից, քաղաքը բաժանում է երկու մասի և հասնում մինչև  հյուսիս՝ Սիմկո լիճը։ Փողոցն ավարտվում է ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի սահմանին մոտ։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ Յանգ Սթրիթում սկզբում ապրել են հնդիկներ։ Փողոցում հանգրվանել են նաև եվրապական երկրների հետազոտողներ և զինվորականներ։ 1793 թվականին բրիտանական բանակի սպա  Ջոն Սիմկոն  փողոցն անվանեց Ջորջ Յանգի պատվին և ստիպեց փողոցին հարող հողատերերին մաքրել տեղանքը և այն երթևեկելի դարձնել։ 1816 թվականից սկսած փողոցը կանոնավոր երթևեկելի է դարձել  սայլակառքերի համար, իսկ 19-րդ դարի կեսերից  փողոցը համարվել է Տորոնտոյի կենտրոնական փողոցը։
Այժմ փողոցի ստորգետնյա մասով անցնում է քաղաքի մետրոպոլիտենը, որն ունի լայն մայթեր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
A page which argues against Yonge Street's claim as the world's longest street Archived 2011-09-27 at the Wayback Machine.
Portrait of Sir George Yonge
A Yahoo! page that claims Yonge Street is the longest street in the world Archived 2006-02-17 at the Wayback Machine.
Ontarioplaques.com
Blog series on the southern section of Yonge Street
Google Maps of Yonge Street
Սերժիպի նահանգի արևելյան մարզ

Սերժիպի նահանգի արևելք (պորտ.՝ Mesorregião do Leste Sergipano) վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Սերժիպի նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1 518 905 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 8 028 կմ²։ Բնակչության խտությունը 189.2 մարդ/կմ²։
Ուեդդելի ծով

Ուեդդելի ծով (անգլ.՝ Weddell Sea), ծայրամասային ծով Անտարկտիդայի ափերի մոտ, Անտարկտիկական թերակղզու և Նոքսի երկրի միջև։ Հարավային ափերը ներկայացնում են Ռոննե և Ֆիլխների շելֆային սառցադաշտերի ծայրերը։ Մակերեսը 2910 հազար կմ² է, առավելագույն խորությունը՝ մինչև 6820 մետր։ Ծովի մեծ մասն ամբողջ տարին ծածկված է լողացող սառույցներով։ Կան սառցասարեր։ Ուեդելա ծովի ջրերը համարվում են ամենաթափանցիկ օվկիանոսային ջրերն աշխարհում։ Այն նաև ամենահարավային ծովն է Երկրի վրա։ Քիչ ուսումնասիրված ծով է։ Ուեդդելի ծովի ափերին են անգլիական Հալլի Բեյ և արգենտինական 4 անտարկտիկական կայանները։ Հայտնաբերել է Ջեյմս Ուեդդելի (անգլ.՝ James Weddell, 1787-1834) անգլիական արշավախումբը 1823 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Հովհաննես Դիլանյան

Հովհաննես Մեսրոպի Դիլանյան (1916, Շրվենանց, Հայաստան - անհայտ), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1944): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Հովհաննես Դիլանյանը ծնվել է 1916 թվականին Ղափանի շրջանի Շրվենանց գյուղում։ 1935 թվականին ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցի 9-րդ դասարանը, ուսուցչական աշխատանքի է անցել նախ՝ Վաչագանի, ապա՝ Նորաշենիկի տարրական դպրոցներում։ 1938-1941 թվականներին միաժամանակ հեռակայել և ավարտել է Երևանի մանկավարժական ուսումնարանը, այնուհետև սովորել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետում։ 
1941 թվականին, երբ սկսվել է Գերմանա-խորհրդային պատերազմը, Դիլանյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ։ 1941 թվականին ավարտել է հրետանային գնդի կրտսեր հրամանատարների դպրոցը, այնուհետև ընդունվել է Թբիլիսիի 26 կոմիսարների անվան հրետանային ուսումնարանը,  որն ավարտել է 1942 թվականին և ստացել լեյտենանտի կոչում։ 1942 թվականի հունիսից մեկնել է Հյուսիսային Կովկասի ռազմաճակատ՝ որպես մարտկոցի հրամանատար։ 276-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրետանային գնդում մարտնչել է Օրջոնիկիձեից մինչև Թամանի թերակղզին։ Նրա մարտկոցն աչքի է ընկել Բեսլանի մոտ թշնամու խմբավորումների ոչնչացմանը, ինչպես նաև Արդոն, Տիխորեցկ, Վորոշիլովսկ,  Եյսկ քաղաքների ազատագրման մարտերին։ 1943 թվականի ապրիլին գործուղվել է Կոստրոմոյի 3-րդ լենինգրադյան հրետանային դպրոցը՝ վերապատրաստման, ավարտելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ, մարտնչել Կուրսկ-Օրյոլի աղեղում։ 1943 թվականին Վիտեբսկ քաղաքի ազատագրման կռիվներում ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Վիտեբսկի շրջանում հինգերորդ անգամ վիրավորվելուց և Իվանովի հոսպիտալում բուժվելուց հետո նշանակվել է Առաջին մերձբալթյան ռազմաճակատում գործող 156-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրետանային գնդի շտաբի պետի տեղակալ։ 1944 թվականին կապիտան Դիլանյանը մասնակցել է թշնամու 33 դիվիզիաների շրջապատմանը և ջախջախմանը, որի համար պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ 1944 թվականի օգոստոսին Ռիգայի մատույցներում ծանր վիրավորվել է, ուղարկվել թիկունք բուժվելու։ 
Դիլանյանը բուժվելուց հետո զորացրվել է և շարունակել մանկավարժական գործունեությունը։ Ուսմասվար և մաթեմատիկայի ուսուցիչ է աշխատել Շրվենանցի միջնակարգ դպրոցում, ապա՝  տնօրեն Խոտանանի դպրոցում։
Դիլանյանը պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալով և մի շարք պատվոգրերով։ 1944 թվականին Դիլանյանը ընդունվել է կուսակցության շարքերը։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
«Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Պոչապի (այլ կիրառումներ)

Պոչապի, կարող է վերաբերել՝

Պոչապի - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում
Պոչապի - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում
Տուրուկա (գյուղ, Ուստ-Կուտսկի շրջան)

Տուրուկա (ռուս.՝ Турука), գյուղ Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Ուստ-Կուտսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 93 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(4849) Արդենի

(4849) Արդենի (անգլ.՝ Ardenne), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի օգոստոսի 17-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,279096 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0261 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5321 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1256,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286457 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4849) Արդենի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ջոն Քրոու լեռներ

Ջոն Քրոու լեռներ (անգլ.՝ John Crow Mountains), լեռներ, որոնք գտնվում են Ճամայկայի արևելյան ծայրամասում։ Լեռները ձգվում են կղզու հյուսիսարևելյան ափերով, սահմանափակվում են Ռիո Գրանդե գետի ափերով և միանում են հարավ-արևելքում գտնվող Բուլ-Մաունթինս լեռներին` արևելյան ծայրով։ Լեռնաշղթայի ամենաբարձր կետը 1140 մետր է։


== Պատմություն ==
Ջոն Քրոու անվանումն առաջին անգամ հիշատակվել է 1820-ական թվականներին և գալիս է ճամայական Cathartes aura անգղ-հնդկահավի անվանումից։ Ենթադրվում է, որ մինչև այս լեռնաշղթան հայտնի էր որպես «Սև ագռավի լեռնաշղթա»` ի պատիվ այդ անգղի ավելի հին անվան։ 1885 թվականին տեղի ոստիկանության տեսուչ Հերբերտ Թոմասն առաջին անգամ փորձել է հասնել լեռանշղթայի ամենաբարձր կետին, իսկ 1890 թվականին վերջապես հաջողության է հասել և զեկույց է հրապարակել իր «Անհայտ Ճամայկա» գրքում։ Նա խնդրել է այդ ժամանակվա նահանգապետ սըր Հենրի Արթուր Բլեյքին Բլեյկ-Մաունթինս լեռան անվանափոխության համար, բայց իր գրքում խոստովանել է, որ փոփոխությունը հանդիպել է ընդդիմության։ Նոր անուն չի տրվել, և մնացել է Ջոն Քրոու լեռներ անվանումը։
1920 թվականին հետազոտող Սկորսբի Ռուտլեջը պնդում էր, որ ինքն առաջին մարդն է եղել, որ անցել է Ջոն Քրոու լեռները, ինչը նամակագրության է հանգեցրել «Թայմսի» հետ` տեսուչ Թոմասի նախորդ պահանջների վերաբերյալ։ Այս հարցը կարգավորվել է Ճամայկայի գլխավոր տեղագրագետի կողմից, որը որոշել է, որ չնայած Թոմասը առաջինն էր, որ բարձրացել էր ամենաբարձր գագաթը և հետազոտել հյուսիս-հարավ ուղղությունը, Ռուտլեջն անցել է լեռնահովիտը և առաջ է անցել. այս կերպ նա առաջինն էր, որ «փաստացի անցել էր արևմուտքից արևելք»։


== Ֆաունա ==
Ջոն Քրոու լեռներն հանդիսանում են անհետացման վտանգի տակ գտնվող Ամերիկայի ամենամեծ թիթեռի` Հոմեր առագաստաթիթեռի, բնակության վայրը։ Տեսակի առավել լավ ուսումնասիրված պոպուլյացիաներ հանդիպում են Ջոն Քրոու և Բլու-Մաունթինս լեռների սահմանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Голубые горы и горы Джона Кроу»։ Центр Всемирного наследия ЮНЕСКО։ Վերցված է 2020-05-08
Մուսայք Մասյաց

«Մուսայք Մասյաց», թատերական-գրական շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1857-1858 թվականներին, Կ․ Պոլսում։ Խմբագիր՝ Ա․ Հայկունի (Ճիզմեճյան)։ Նպաստել է հայ թատերագիտական մտքի զարգացմանը, բարձր գնահաաել բեմական արվեստի դերը ժողովրդի լուսավորության, կրթական մակարդակի բարձրացման և կենցաղի բարելավման գործում։ Նրա Էջերում հրատարակվել են դրամատիկական երկեր, արձակ և չափածո ստեղծագործություններ, բանասիրական հոդվածներ։ 
Շաբաթաթերթը տպագրել է Հայկունու «Երնջակ» (1858,№№14-18) և ուրիշ դրամաներ, նաև անգլերենից նրա թարգմանությամբ «Հերսալիա» (1857,№№1-6), «Կատարինե» (1857, №№7-13) ողբերգությունները։


== Ծանոթագրություններ ==
Արմեն Ծատրյան

Արմեն Մելիքի Ծատրյան (մայիսի 1 1969, Մաճկալաշեն, Մարտունիի շրջան - դեկտեմբերի 10 1993, Ժդանովի  շրջան), ազատամարտիկ։ Տեղի ութամյա դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Ստեփանակերտի ավտոդպրոցում։ 1987-1989 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1989-1993 թվականներին կամավորական ջոկատի, Մարտունու ՊՇ-ի ստորաբաժանումների կազմերում ակտիվ մասնակցել է Մարտունու, Մարտակերտի ինքնապաշտպանական, Ֆիզուլիի կրակակետերի ճնշման, Քարվաճառի, Հադրութի շրջանների ազատագրական մարտերին։ 1992 թ. թշնամու կողմից Ամարասի վրա լայնածավալ հարձակման ժամանակ առգրավել է ՀՄՄ-2 տեխկնիկա և դարձել նրա մեխանիկ-վարորդը։
Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է հայրենի Մաճկալաշենում։


== Ծանոթագրություններ ==
Իրենից/դուրս

Իրենից/դուրս (անգլ.՝ Self/less), 2015 թվականի ֆանտաստիկ թրիլեր` նկարահանված ամերիկյան ռեժիսոր Տարսեմ Սինխի կողմից։ Ֆիլմի նկարահանումներն սկսել են 2013 թվականի հոկտեմբերին` Նյու Օռլեանում։ 2014 թվականի սեպտեմբերին պարզ դարձավ, որ Դուդու Արամը և Անտոնիու Պինտուն ֆիլմի համար սաունդթրեք կգրեն։ 2015 թվականի մարտի 4-ին թողարկվեց առաջին թրեյլերը։ Ֆիլմն ԱՄՆ-ում էկրանավորվել է 2015 թվականի հուլիսի 10-ին։


== Դերերում ==
Ռայան Ռեյնոլդս - Մարկ Բիթվել / Դեմիանա Հեյլի նոր մարմինը
Բեն Քինգսլի - Դեմիան Հեյլ
Մեթյու Գուդ - պրոֆեսոր Օլբրայտ
Միշել Դոկերի - Կլեր Հեյլ, Դեմիանայի աղջիկը
Նատալի Մարտինես - Մեդդի Բիթվել, Մարկի կինը
Ջեյնի Լին-Կինչեն - Աննա Բիթվել, Մարկի և Մեդդիի աղջիկը
Դերեկ Լյուկ - Անտոն
Վիկտոր Գարբեր - Մարտին Օ’Նիլ
Մելորա Հարդին - Ջուդի Օ’Նիլ
Մարիանա Վիսենտե - Լիա


== Ծանոթագրություններ ==
Էստադիո Էլ Մադրիգալ

Էստադիո Էլ Մադրիգալ (իսպ.՝ El estadio de fútbol de El Madrigal), ֆուտբոլային մարզադաշտ Իսպանիայի Վիլյառեալ քաղաքում։ Վիլյառեալ ՖԱ-ի տնային դաշտն է։ Այն հիմնականում օգտագործվում է ֆուտբոլային խաղերի համար, սակայն այստեղ տեղի են ունենում այլ սպորտային և մշակութային իրադարձություններ։
25000 տեղանոց մարզադաշտը բացվել է 1923 թվականին։ Մարզադաշտի միջին հաճախելիությունը կազմում է 17 000 մարդ, որը բավականին լավ ցուցանիշ է՝ հաշվի առնելով այն փաստը, որ քաղաքն ունի 50 000 բնակիչ։


== Պատմություն ==
Մարզադաշտը բացվել է 1923 թվականի հունիսի 17-ին «Սերվանտես» և «Կաստելիոն» ֆուտբոլային ակումբների միջև կազմակերպված խաղով։ Բացման ժամանակ կրում էր Կամպո դել Վիլյառեալ անունը, իսկ ներկայիս անունը ստացել է 2 տարի հետո՝ միաժամանակ ստանալով Feudo Amarillo մականունը։
Մարզադաշտն առաջին անգամ վերակառուցվել է 1952 թվականի ամռանը։ Դաշտի չափսերը համապատասխանեցվեցին ստանդարտներին՝ դառնալով 95×65-ից 105×65։ 1960-ական թվականներին մարզադաշտի տրիբունան ծածկեցին։ 1971/1972 խաղաշրջանում աշխատանքներն ավարտվեցին։ 1988 թվականին մարզադաշտը կրկին վերակառուցեցին, այն ստացավ ներկայիս տեսքը և բացվեց «Վիլյառեալ» և մադրիդյան «Ատլետիկո» ֆուտբոլային ակումբների խաղով։
Ակումբի 75-ամյակի առթիվ մարզադաշտը հերթական անգամ վերակառուցվեց։ Հարավային տրիբունայում տեղակայվեց vip օթյակ, հյուսիսային տրիբունայում կատարվեցին հարդարման աշխատանքներ։ Մարզադաշտի մոտ տեղադրված է դեղին սուզանավի արձան՝ ի պատիվ «Վիլյառեալի» մականանվան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մադրիգալի մասին Վիլյառեալ ՖԱ-ի պաշտոնական կայքում Archived 2007-02-05 at the Wayback Machine. (իսպ.)
Լուսանկարներ և ինֆորմացիա Մադրիգալի մասին SubmarinoAmarillo.net կայքում (իսպ.)