Ռուդոլֆ Բալտայսվիլկս

Ռուդոլֆ Բալտայսվիլկս (լատիշ․՝ Rūdolfs Baltaisvilks, օգոստոսի 13, 1903(1903-08-13), Յուրմալա, Լատվիա - դեկտեմբերի 1, 1995(1995-12-01), Մադոնայի շրջան, Լատվիա), խորհրդային և լատվիացի թատրոնի դերասան և ռեժիսոր։


== Կենսագրություն ==
Ռուդոլֆ Բալտայսվիլկսը ծնվել է 1903 թվականի օգոստոսի 13-ին։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է փախստական, ապրել է Մոսկվայում, սովորել է  գիմնազիայում։ Լատվիա վերադառնալուց հետո, առանց գործից կտրվելու, անցել է դպրոցական կրթության լրիվ դասընթաց։ Լատվիական դրամատիկական դասընթացներ (1927) ստանալուց հետո եղել է դերասան Դաուգավպիսի լատվիական դրամայի թատրոնում (1927—1930), Լիեպայայի թատրոնում (1930—1933), Ազգային թատրոնում (1933—1940)։ Եղել է Երիտասարդ հանդիսատեսի թատրոնի տնօրենը և գեղարվեստական ռեժիսորը (1940—1941)։ Եղել է Ազգային թատրոնի դերասան ու ռեժիսոր (1941—1944), իսկ 1943 թվականից եղել է այդ թատրոնի ստուդիայի ղեկավարը։ Լատվիայի ազգային թատրոնում եղել է դերասանական արվեստի ուսուցիչ և արվեստի ու բեմադրության մասի ղեկավարը (1944—1951)։
Բալտայսվիլկսը աշխատել է երաժշտական կատակերգության թատրոնում (1951—1960), Դաուգավպիսի երաժշտական դրամայի թատրոնում (1960-1961)։ Եղել է Վալմիերսի դրամատիկական թատրոնի ճարտարագետը (1961—1964)։ 1955 թվականից սկսած մինչև ութսունական թվականների վերջերը համագործակցել է Վենտսպիլի թատրոնի հետ։
Առաջին անգամ ամուսնացել է դերասանուհի Լիդիա Ֆրեյմանի հետ, իսկ երկրորդ անգամ՝ գրող Իլզա Ինդրաինայի հետ։
Մահացել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։ Թաղված է Պրաուլիենի գերեզմանատանը։


== Գործունեություն ==


=== Դերեր թատրոնում ===


==== Լիեպայի թատրոն ====
1932 — «Վիկտորիա և իր հուսարը» Պալ Աբրահամ — Գարֆ Ֆերի
1932 — «Կամելիազարդ տիկինը» Ալեքսանդր Դյումայի որդի — Արման


==== Ազգային թատրոն ====
1933 — «Շաբաթ երեկո» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Լաուրիս
1934 — «Տրինայի մեղքերը» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Յանուքս
1934 — «Ձկնորսի որդին»  Վիլիս Լացիս — Ռոբերտ
1935 — «Սիլմաչի դերձակների օրերը» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Կառլենս
1935 — «Ամբոխի կուռքը» Վիլիս Լացիս — Լոցման
1936 — «Քաղցր շշից» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Տաուկշտիս
1936 — «Վալմիերսկի տղաները» Պաուլիսա Ռոզիտիսա — Ուպե
1940 — «Կրակի մեջ» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Վիսկռելիս


==== Ուպիտայի անվան դրամատիկական թատրոն ====
1945 — «Անառակ որդին» Ռուդոլֆ Բլաումանիս — Պաուլս
1945 — «Գայլեր և ոչխարներ» Ալեքսանդր Օստրովսկի — Ապոլոն Մուրզավեցկի
1946 — «Անհանգիստ ծերություն» Լեոնիդ Ռախմանով — Կուպրիյանով
1948 — «Շունը խոտ վրա» Լոպե դե Վեգա — Տրիստան
1950 — «Երկիրը կանաչ է» Անդրեյ Ուպիտ — Իեշկա
1950 — «Խելքից պատուհաս» Ալեքսանդր Գրիբոյեդով — Զագորեցկի
1950 — «Ճարտարապետների ժամանակներ» Կաուդզիտե եղբայրներ — Դրեգբերկիս


==== Երաժշտական կատակերգության թատրոն ====
1952 — «Տրեմբիտա» Յուրիյա Միլյուտինա — Բոգդան Սուսիկ
1952 — «Չղջիկ» Յոհան Շտրաուս (որդի) — Ֆալկ
1954 — «Կապույտ լճերի երկրում» Ավրիդա Ժիլինովսկի և Էլինա Զալիտե — Քրիս Գրամզդա
1955 — «Trejmeitiņas» Ա․ Վիլներ և Գ․ Ռեյխերտ — Քրիստիան
1956 — «Հավայան ծաղիկ» Պալ Աբրահամ — Հարիսոն
1959 — «Կլիվիյա» Ն․ Դոստալ — Վալդիվիո
1960 — «Թռչուններ առանց ծովի» Դ․ Ռամանիս և Ա․ Կռուկլիս — Պեդրո


=== Ռեժիսորական աշխատանք ===


==== Լատվիայի պետական երիտասարդ հանդիսատեսի թատրոն ====
1941 — «Կապույտ և վարդագույն» Ալեքսանդր Բրուշտեին


==== Ազգային թատրոն ====
1942 — «Իմաստուն Մարիանա» Տ․ Վանգա
1943 — «Էզերմալական կոկորդիլոս» Յանիս Յանսուդրաբինշ (Երաժշտությունը՝ Յանիս Նորվելիսի)
1943 — «Սպրիդիտիս» Աննա Բրիգադերա


==== Ա․ Ուպիտի անվան դրամատիկական թատրոն ====
1946 — «Մոխրոտիկը» Վիկտոր Արդով


==== Երաժշտական կատակերգական թատրոն ====
1950 — «Գասպարոնե» Կառլ Միլյոքեր


==== Դաուգավպիլի երաժշտական դրամատիկական թատրոն ====
1960 — «Խարսխի ձին» Իսդոր Շտոկ
1960 — «Յուպիտերը ծիծաղում է» Արչիբալդ Ջոզեֆ Քրոնին


==== Վիլմիերսի դրամատիկական թատրոն ====
1962 — «Յուպիտերը ծիծաղում է» Արչիբալդ Ջոզեֆ Քրոնին
1962 — «Հավատում եմ քեզ» Վադիմ Կորոստիլյով
1963 — «Օրֆեյն իջնում է դժոխք» Թենեսի Ուիլյամս
1963 — «Ընկույզի կամրջակ» Իլզա Ինդրան
1964 — «Բոռ» Էթել Լիլիան Վոյնիչ


==== Վենտսպիլի ազգային թատրոն ====
1955 — «Սիլմաչի դերձակների օրերը» Ռուդոլֆ Բլաումանիս
1957 — «Հայրենիք» Եկաբա Յանշեբսկի
1959 — «Անառակ որդին» Ռուդոլֆ Բլաումանիս
1975 — «Կկու» Իլզա Ինդրանա
1989 — «Ռիգայում ղողանջ է» Մ․ Զիվերտ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություն «Զզեմերկալի կոկորդիլոս» ներկայացման մասին Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.