Ուլյանա Սուպրուն

Ուլյանա-Նադեժդա Սուպրուն (ուկրաիներեն՝ Уляна-Надія Супрун, հունվարի 30, 1963(1963-01-30), Դետրոյթ, Միչիգան, ԱՄՆ), ուկրաինացի հասարակական և պետական գործիչ, 2016 թվականի օգոստոսի 1-ից մինչև 2019 թվականի օգոստոսի 29-ը՝ Ուկրաինայի առողջապահության նախարարի պաշտոնակատար։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ, կրթություն ===
Ուլյանա Յուրկովը ծնվել է Դետրոյթում (ԱՄՆ) ուկրաինական ծագումով ընտանիքում։ Հաճախել է Ուկրաինական հունական կաթոլիկ եկեղեցի, եղել է ուկրաինական «Պլաստ» սկաուտական կազմակերպության անդամ։ Նա ծնողների հետ առաջին անգամ այցելել է Ուկրաինա, երբ 11 տարեկան է եղել։ Բժշկական կրթություն է ստացել Միչիգանի նահանգի համալսարանում։
1981-1985 թվականներին սովորել է Ուայնի համալսարանում, որտեղից ստացել է կենսաբանական գիտությունների բակալավրի աստիճան։ 1985-1989 թվականներին սովորել է Միչիգան նահանգի համալսարանին կից Մարդու բժշկության քոլեջում և ստացել բժշկության դոկտորի կոչում (MD, բժիշկ)։ 1989-1990 թվականներին ավարտել է միջանկյալ տարեկան ռեզիդենտուրայի ծրագիրը «Բոմոնտ» (Beaumont) հիվանդանոցում (Դիրբորն, Միչիգան նահանգ), որն ընդգրկված է  Օակվուդ (անգլ.՝ Oakwood) առողջապահական համակարգի կազմում։


=== Մասնագիտական գործունեություն ===
1990-1994 թվականներին աշխատել է որպես Ռադիոլոգիական ախտորոշման գծով ռեզիդենտ-բժիշկ Դետրոյթի «Սինայ» հիվանդանոցում։
Ուլյանա Սուպրունը կրտսեր կլինիկական պրոֆեսոր է։ 1995- 1999 թվականներին աշխատել է Նյու Յորքում կանանց առողջության ախտորոշիչ ռադիոլոգիայում՝ հետագայում դառնալով Դետրոյթի Հենրի Ֆորդի հիվանդանոցի կրծքագեղձի ախտորոշիչ ճառագայթաբանության գծով տնօրենի պաշտոնակատար։
2000 թվականից Սուպրունն աշխատել է որպես Կանանց առողջության ախտորոշիչ ճառագայթաբանության գլխավոր ռադիոլոգ-բժշկի տեղակալ (անգլ.՝ Medical Imaging of Manhattan), հետագայում դարձել է այդ բժշկական կենտրոնի բժշկական տնօրենի տեղակալ և գործընկեր, որտեղ աշխատել է մինչև 2009 թվականը։ Նա Նիկոլայ Պիրոգովի  առաջին կամավոր բժշկական հոսպիտալի դիտորդական խորհրդի անդամ է, Մայդանի բժիշկների անդամ, Նյու Յորքի Ուկրաինայի երիտասարդական միության անդամ (1995-2013), Ամերիկայի ուկրաինական կոնգրեսի կոմիտեի անդամ (1990 թվականից), Ուկրաինացիներին մարդասիրական օգնության տրամադրման  խորհրդի տնօրեն, (1997-1999), Քաղաքացիական ազատությունների ուկրաինա-ամերիկյան ասոցիացիայի նախագահ (2000-2009)։


=== Տեղափոխություն Ուկրաինա ===

2013 թվականի աշնանը ամուսնու՝ Մարկո Սուպրունի հետ որոշել են տեղափոխվել Ուկրաինա և նոյեմբերի 29-ին, քաղաքական ճգնաժամի ժամանակ, նրանք արդեն Կիևի Մայդանում են եղել։ Դեկտեմբերի կեսերին Ուլյանան փորձել է աշխատանք ստանալ Եվրամայդանի բժշկական ծառայությունում Արհմիությունների տանը, սակայն, ըստ Ուկրաինայի առողջապահության նախարար (2014) Օլեգ Մուսյայի, երեք օր անց վռնդել է նրան, բժշկական ծառայության մեջ նրա ակտիվ աշխատանքի մասին բոլոր տեղեկությունները համարելով «կեղծ և իրականությանը չհամապատասխանող»։ Այնուհետև Սուպրունը գլխավորել է Ուկրաինացիների համաշխարհային կոնգրեսի մարդասիրական նախաձեռնությունները և հիմնել է «Հայրենասերների պաշտպանություն» հասարակական կազմակերպությունը (ուկր․ Захист Патріотів), որի խնդիրն է եղել բարելավել Ուկրաինայի քաղաքացիների, հատկապես պատերազմի վետերանների բժշկական օգնությունը։
Ուկրաինա տեղափոխվելուց հետո նա դարձել է Ուկրաինացիների համաշխարհային կոնգրեսի մարդասիրական նախաձեռնությունների տնօրենը և հիմնադրել է «Հայրենասերների պաշտպանություն» հասարակական կազմակերպությունը։ 2015 թվականի հոկտեմբերին դարձել է Ուկրաինայի կաթոլիկ համալսարանի վերականգնողական բժշկության դպրոցի հիմնադիրն ու տնօրենը։ Եղել է նաև Գերագույն ռադայի առողջապահական հարցերի կոմիտեի  արտահաստիքային խորհրդատու։
2015 թվականի հուլիսի 11-ին Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոն հրամանագրեր է ստորագրել ամուսիններ Ուլյանա և Մարկ Սուպրուններին Ուկրաինայի քաղաքացիություն տրամադրելու մասին։


=== Ուկրաինայի առողջապահության նախարարություն ===
2016 թվականի հուլիսի 12-ին Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոն ընդառաջել է վարչապետ Վլադիմիր Գրոյսմանի առաջարկին՝ Ուլյանա Սուպրունին Ուկրաինայի առողջապահության փոխնախարար նշանակելու մասին։ 2016 թվականի հուլիսի 22-ին Ուկրաինայի Նախարարների կաբինետը Ուլյանա Սուպրունին նշանակել է Ուկրաինայի առողջապահության փոխնախարար։ 2016 թվականի օգոստոսի 1-ից Սուպրունը սկսել է կատարել առողջապահության նախարարի պարտականությունները։ 2016 թվականի նոյեմբերի 30-ին կառավարությունն ընդունել է 10 որոշում, որոնք հիմք են դրել Ուկրաինայում առողջապահական համակարգի բարեփոխումներին և բժշկական ոլորտի կառավարման գործառնական խնդիրների լուծմանը։ Մասնավորապես, հաստատվել է երկու հայեցակարգ՝ առողջապահության համակարգի ֆինանսավորման բարեփոխումների և հանրային առողջապահական համակարգի զարգացման մասին։ 2017 թվականի հունիսի 8-ին Գերագույն Ռադան առաջին ընթերցմամբ ընդունել է №  6327 օրինագիծը, որով գործարկվում է առողջապահության համակարգի ֆինանսավորման նոր մոդելը։
Հաշվի առնելով Ուկրաինայում շարունակվող տուբերկուլոզի համաճարակը, Ուլյանա Սուպրունը հայտարարել է, որ վարակակիրների թիվը կազմում է երկրի բնակչության մոտ 50%-ը և յուրաքանչյուր չորրորդ դեպքը բազմադեղորայքակայուն է։ Նրա կարծիքով՝ վերջինների  բուժումը պետք է իրականացվի ամբուլատոր հիմունքներով՝ առանց հոսպիտալացման՝ դեղորայքի կանոնավոր ընդունման միջոցով։
2018 թվականի նոյեմբերի 1-ից ռուսական պատժամիջոցներ են սահմանվել Ուկրաինայի 322 քաղաքացիների, այդ թվում՝ Ուլյանա Սուպրունի նկատմամբ։
2019 թվականի փետրվարի 5-ին Կիևի օկրուգային վարչական դատարանը, մասնակիորեն բավարարելով Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավոր Իգոր Մոսիյչուկի հայցը, որոշել է արգելել Ուկրաինայի առողջապահության նախարար Ուլիանա Սուպրունի լիազորությունների իրականացումը։ Դատարանը նրան արգելել է «նախարարի լիազորությունների իրականացմանն ուղղված գործողություններ կատարել»։ Դատարանը որոշումը պատճառաբանել է նրանով, որ նախարարի պարտականությունները հնարավոր է կատարել ոչ ավելի, քան մեկ ամիս, իսկ Սուպրունի դեպքում դա շարունակվել է ավելի քան երկու տարի։ Բացի այդ, Մոսիյչուկի հայցում ասվում է, որ Սուպրունը չի հրաժարվել ԱՄՆ քաղաքացիությունից 2015 թվականին ուկրաինական անձնագիր ստանալուց հետո, ինչը հակասում է «Ուկրաինայի քաղաքացիության մասին» օրենքին։ Արդարադատության նախարարության կողմից այս արգելքը վերացնելու միջնորդության քննարկումը նախատեսվել է փետրվարի 11-ին։ Փետրվարի 14-ին դատարանի որոշմամբ Ուլյանա Սուպրունը վերականգնվում  է իր պաշտոնում։ 2019 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ նոր վարչապետի նշանակման օրը, Սուպրունը հրաժարական է տվել։


== Հանրային կերպարը ==
Լրատվամիջոցներում Ուլյանայի հանրային կերպարը անձամբ նրա խոսքերով ներկայացվում է որպես Բժիշկ-Մահ։ Մի շարք քաղաքական գործիչներ և պաշտոնյաներ, ովքեր քննադատում էին բժշկական բարեփոխումները, բազմիցս հրապարակավ Ուլիանա Սուպրունին անվանել են «Բժիշկ Մահ» մականվամբ։ Անձամբ Ուլյանայի խոսքով, ինքը խորհրդային բժշկության մահն է։


== Ընտանիք ==
Ամուսինը՝ (1991 թվականից) Մարկո Սուպրուն, ուկրաինական ծագումով կանադացի է, ռեժիսոր, սցենարիստ, փիլիսոփա և քաղաքագետ, ռադիոհաղորդավար,   վարում է «UkraineCalling» («Ուկրաինան է խոսում») հաղորդումը «Գրամադսկոե ռադիո»-ում, հաղորդավար է YouTube-ի «StopFakeEnglish» ալիքում, իր կնոջ հետ «Հայրենասերների պաշտպանություն» կամավորական նախագծի հիմնադիրն է և կինոպրոդյուսեր։
Հայրը՝ Ջորջ Հարի Յուրկովը (ծնված 1935 թվականին), North American Controls-ի նախկին բաժնետեր և փոխնախագահն է, ռազմական կապալառու, մասնակցել է M1 Abrams տանկի արտադրությանը, 100 հազար դոլար է նվիրաբերել Ուկրաինայի ռազմական բժշկությանը։
Մայրը՝ Քսենովիա Յուրկով։


== Ծանոթագրություններ ==