armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(6832) Կավաբատա

(6832) Կավաբատա (անգլ.՝ Kawabata), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 23-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,218809 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7203 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7173 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2109,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,170672 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,91° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6832) Կավաբատա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ադրբեջանի հակաօդային պաշտպանության զորքեր

Նրանց ներկայիս հրամանատարն է գեներալ-մայոր Ռամիզ Թահիրովը, որը միաժամանակ Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարն է


== Պատմություն ==
Ադրբեջանի ՀՕՊ-ի զորքերի պատմությունը սկսվում է зенитно-артиллерийских частей и истребительно-авиационных отрядов Բաքվի կոմունայի զենիթա-հրետանային զորամասերից և կործանիչ-ավիացիոն ջոկատներից, որոնք գոյություն ունեին 1918 թվականին և 1920-1921 թվականներին Այսրկովկասը զավթած Խորհրդային Ռուսաստանի 11-րդ բանակի զենիթա-հրետանային զորամասերից և կործանիչ-ավիացիոն ջոկատներից։ Սկսած 1930-ական թվականներից Բաքու քաղաքի տարածաշրջանը օդից պաշտպանում էր հատուկ ստեղծված ԽՍՀՄ Զինված ուժերի ՀՕՊ-ի 3-րդ կորպուսը։
1944 թվականի մարտին ԽՍՀՄ բարձրագույ ռազմական մարմինը՝ ГКО-ն որոշում կայացրեց ՀՕՊ-ի անդրկովկասյան գոտու հիման վրա ստեղծել ՀՕՊ-ի անդրկովկասյան ռազմաճակատը, որի շտաբը տեղղակայվեց Թբիլիսի քաղաքում։ Այդ ռազմաճակատի կազմում ընդգրկվեցին ՀՕՊ-ի Բաքվի բանակը, ՀՕՊ-ի 2-րդ և 8-րդ առանձին բրիգադները և ՀՕՊ-ի 298-րդ կործանիչ ավիացիոն դիվիզիան։
Այդ ռազմաճակատի գլխավոր խնդիրն էր Բաքվի, իր շրջակայքի և Ապշերոնյան թերակղզու նավթահանքերի հակաօդային պաշտպանությունը։


== Ադրբեջանի ներկայիս ՀՕՊ զորքեր ==


=== Կազմը և հանդերձանքը ===


== Ռադիոտեղորոշիչ կայաններ (ՌՏԿ-ներ) ==


=== Գաբալայի ՌՏԿ ===


=== EL/M-2080 Green Pine ===
EL/M-2080 Green Pine (եբրայեցերեն՝ אורן ירוק, արտասանվում է [oʁen jaʁok]) հանդիսանում իսրայելական ցամաքային հակաօդային պաշտպանության կայքն։ Դրա մեջ աշխատում է Իսրայելի Aerospace Industries ռազմարդյունաբերական ընկերության Elta դուստր ձեռնարկության արտադրանք հանդիսացող ռադարը։ Green Pine-ը աշխատում է հրթիռների որոնման, հայտնաբերման, հետևման և թիրախավորման ոլորտներում։ Ունակ է հայտնաբերել մինչև 500 կմ (310 մղոն) հեռավորությամբ նպատակակետերը (թիրախները), և կարող է հետևել մինչև 30 նպաակակետեր, որոնք ունեն ավելի քան 3000 մ/վ (10000 ոտնաչափ/վ) արագություն։ Ռադարը լուսավորում է իսկական նպատակակետը և հրթիռները ուղղորդում նրա վրա մինչև 4 մետր ճշգրտությամբ։


=== 80К6M ՌՏԿ ===
Ռուս-բելառուսական համատեղ արտադրության և ուկրաինական կողմից արդիականացված մոբիլ ՌՏԿ է։ 2013 թվականի հունիսի 26-ին ցուցադրվել է Բաքվում տեղի ունեցած ռազմական շքերթի ժամանակ։


=== ELM-2288 AD-STAR և ELM-2106NG. ===


== Միջազգային համագործակցություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Չելնովա

Չելնովա (ուկրաիներեն՝ Човнова), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չելնովա գյուղում բնակվում էր 169 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,34 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,02 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էգլքոֆեն

Էգլքոֆեն (գերմ.՝ Egglkofen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1221 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով։ Տարածքը 13,99 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 83 115։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
(1139) Ատամի

(1139) Ատամի (անգլ.՝ Atami), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Օկուրո Օիկավայի և Կաձուո Կուբոկավայի կողմից Տոկիոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,947736 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,4503 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4452 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ատամի աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,4715 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 992,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,362584 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,09° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1139) Ատամի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զորիի քարայր

Զորիի քարայր (Ղալալվի քարայր), քարայր Լեռնային Ղարաբաղի Հադրութի շրջանում, Պետրոսաշեն գյուղի մոտ։ Երբեմն հիշատակվում է իբրև բերդ, ամրություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Օտրադնոյե (Նեկլինովսկի շրջան)

Օտրադնոյե (ռուս.՝ Отрадное ), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Բոլշենեկլինովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սլավենշչինա

Սլավենշչինա (ուկրաիներեն՝ Славенщина), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1812 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սլավենշչինա գյուղում բնակվում էր 119 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,678 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 175,52 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեծ Լյախովսկի

Մեծ Լյախովսկի (յակուտ.՝ Ляхов улахан арыыта), խոշորագույն կղզի Նորսիբիրական կղզեխմբի հարավային խմբում։ Կղզին մտնում է «Ուստ Լենսկի» պետական արգելոցի պահպանման գոտու կազմի մեջ։ Կղզին հարավում ցամաքից առանձնացված է Լապտևի նեղուցով, իսկ Մալայա Լախովսկայա կղզուց հյուսիս՝ Էտերիկան նեղուցով։
Մակերեսը՝ 4600 մ²։ Արևմուտքում ծայրակետը Կիգիլյախ հրվանդանն է, արևելքում՝ Շալաուրով հրվանդանը։ Վերին կետը Էմիյ-Տաս լեռն է՝ 270 մետր բարձրությամբ, Կովրիժկա լեռը՝ 243 մետր բարձրությամբ։
Առաջին անգամ այդ կղզիները հասել և հետազոտել են ռուս կազակները՝ Յակով Պերմյակովի և Մերկուրի Վագինի գլխավորությամբ 1712 թվականին։
Խոշոր գետերի շարքում են Բոլշոյ Էտերիկանը և Բլուդնայան։


== Տեղագրական քարտեզներ ==
Քարտեզ՝ S-54-XXIX, XXX, Շալաուրովի հրվանդան։ Մասշտաբ՝1 ։ 200 000.։ Տեղանքի իրավիճակը 1981 թվականի դրությամբ, 1989 թվականի հրատարակում։
Քարտեզ՝ S-54-XXIII, XXIV, Մալ. Վանկին հրվանդան։ Մասշտաբ՝ 1 ։ 200 000։ Տեղանդի դրությունը 1981 թվականի դրությամբ։ 1989 թվականի հրատարակում։
Քարտեզ՝ S-54-XXIX, XXX, Շալաուրովի հրվանդան։ Մասշտաբ՝1 ։ 200 000։ Տեղանդի դրությունը 1981 թվականի դրությամբ։ 1989 թվականի հրատարակում։
Քարտեզ՝ S-54-XXVII, XXVIII, Սվյատոյ Նոս. հրվանդան։ Մասշտաբ՝ 1 ։ 200 000։ Տեղանդի դրությունը 1981 թվականի դրությամբ։ 1989 թվականի հրատարակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kuznetsova, T.V., L.D. Sulerzhitsky, Ch. Siegert, 2001, New data on the "Mammoth" fauna of the Laptev Shelf Land (East Siberian Arctic), The World of Elephants – International Congress, Rome 2001. Consiglio Nazionale delle Ricerche, Centro di Studio per il Quaternario e l'Evoluzione Ambientale, Università di Roma, Roma, Italy.
Schirrmeister, L., H.-W. Hubberten, V. Rachold, and V.G. Grosse, 2005, Lost world – Late Quaternary environment of periglacial Arctic shelves and coastal lowlands in NE-Siberia. Archived 2011-07-18 at the Wayback Machine. 2nd International Alfred Wegener Symposium Bremerhaven, October, 30 – November 2, 2005.
Պատմության հետազոտություն

Պատմության հետազոտություն (անգլ.՝ A Study of History), 1934-1961 թվականներին գրված և 12 հատորներից կազմված բրիտանացի պատմաբան, մշակութաբան, հասարակագետ և փիլիսոփա Առնոլդ Ջոզեֆ Թոյնբիի հիմնարար պատմական աշխատությունը։


== Բովանդակությունը ==
Աշխատությունը կազմված է 12 հատորից, որոնք ընդգրկում են ավելի քան 3 միլիոն բառ 7 հազար էջի վրա։

Պատմության հետազոտության անգլերեն հրատարակություններըI հատոր։ Ներածություն։ Քաղաքակրթությունների ծագում, Ա մաս (Oxford University Press 1934)
II հատոր։ Քաղաքակրթությունների ծագում, Բ մաս (Oxford University Press 1934)
III հատոր։ Քաղաքակրթությունների աճը (Oxford University Press 1934)
IV հատոր։ Քաղաքակրթությունների ճեղքում (Oxford University Press 1939)
V հատոր։ Քաղաքակրթությունների քայքայում, Ա մաս (Oxford University Press 1939)
VI հատոր։ Քաղաքակրթությունների քայքայում, Բ մաս (Oxford University Press 1939)
VII հատոր. Համընդհանուր պետություններ։ Տիեզերական եկեղեցիներ (Oxford University Press 1954) [as two volumes in paperback]
VIII հատոր. Հերոսական ժամանակներ։ Քաղաքակրթությունների կոնտակտները տարածքային կտրվածքով (Oxford University Press 1954)
IX հատոր. Քաղաքակրթությունների կոնտակտները ժամանակի կտրվածքով (Վերակենդանացումներ)։ Իրավունքն ու ազատությունը պատմությունում։ Արևմտյան քաղաքակրթության հեռանկարները (Oxford University Press 1954)
X հատոր. Պատմաբանների ոգևորությունը։ Ժամանակագրության գրառումներ (Oxford University Press 1954)
XI հատոր. Պատմական ատլաս և աշխարհագրական տեղեկատու (Oxford University Press 1959)
XII հատոր. Վերաիմաստավորվածը (Oxford University Press 1961)
Դեյվիդ Չերչիլ Սոմերվելի համառոտր հրատարակությունները.
Պատմության հետազոտություն. I-VI հատորների կրճատումները, with a preface by Toynbee (Oxford University Press 1946)
Պատմության հետազոտություն. VII-X հատորների կրճատումները (Oxford University Press 1957)
Պատմության հետազոտություն. I-X հատորների կրճատումները, Թոյնբիի նոր ներածությունով և նոր աղյուսակներով (Oxford Univ. Press 1960)


== Ծանոթագրություններ ==
Հռոմեական մատրոնա

Հռոմեական մատրոնա (լատ.՝ matrona), Հին Հռոմում ազատ ամուսնացած կնոջ պատվավոր անվանում, որոնք ունեին մեծ հարգանք Հռոմեական կայսրությունում և պատկանում էին վերին խավին։ Անվանումը առաջացել է լատիներեն լատ.՝ mater` մայր բառից։ Մատրոնան (լատ.՝ matris familias-ի կարգավիճակով) գտնվում էր լատ.՝ pater familias-ի` գերդաստանի ղեկավարի հովանավորության տակ։ Մատրոնան չէր կարող զբաղվել քաղաքական և հասարակական գործունեությամբ։
Պատմության մեջ մտած մատրոնաները.

Ավրելիա Կոտտա
Անտոնիա Կրտսեր
Վիսպանիա Ագրիպպինա
Կալպուրնիա Պիզոնիս
Կլոդիա Պուլհրա Տերցիա
Ֆուլվիա Բամբուլա


== Տես նաև ==
Մատրոնալիաներ


== Գրականություն ==
Hemelrijk Emily (2004)։ Educated Women in the Roman Elite from Cornelia to Julia Domna։ Routledge։ ISBN 978-0415341271 
Murnaghan S. (2001)։ Women and Slaves in Greco-Roman Culture։ Routledge։ ISBN 978-0415261593
(4164) Շիլով

(4164) Շիլով (անգլ.՝ Shilov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,636374 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2361 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0367 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1563,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230247 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,83° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4164) Շիլով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իորգինովո

Իորգինովո (ռուս.՝ Иоргиново), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վորոնովշչինա (գյուղ, Գադյաչի շրջան)

Վորոնովշչինա (ուկրաիներեն՝ Воронівщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1920 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վորոնովշչինա գյուղում բնակվում էր 60 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,608 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 98,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոոկլա

Կոոկլա (էստ․՝ Kookla), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պեռստի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 44 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Լա Ֆեր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լա Ֆեր (այլ կիրառումներ)Լա Ֆեր (ֆր.՝ La Fère), Ֆրանսիայի հյուսիսում գտնվող համայնք, որը մտնում է Պիկարդիա մարզի և Էնա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է Տերնիե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է հանդիսանում Լանը։ Համայնքը գտնվում է Սեն Կանտեն քաղաքից 23 կմ դեպի հարավ հեռավորության վրա։
Բնակչությունը 2012 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 2 982 մարդ։


== Պատմություն ==
XI դարում Լա Ֆերը դարձավ դե Կուսի հզոր տան սեփականություն, որոնք էլ մարտահրավեր էին նետել Ֆրանսիայի թագավորներին։ Այստեղ կառուցվել են մի շարք ամրոցներ և այլ հզոր ամրություններ։
1595 թվականին Լա Ֆերի պատմության մեջ մտնում է, որպես կրոնի համար պատերազմերի ժամանակաշրջան։ Թագավոր Հենրի IV-ն իր բանակով պաշարեց քաղաքը, որով էլ զբաղեցրեց իսպանացիններին։ Երկու տարվա ապարդյուն պաշարումից հետո թագավորը որոշում է կիրառել իր նպատակները հարձակվելով արդեն Ուազ գետի կողմով։ Նրա հրամանով գետի հունը բարձրացվեց իր սահմաններից, և ջուրը ամբողջությամբ լցվեց քաղաք, որից հետո նա ստիպված հանձնվեց։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սեն Մոնտենի եկեղեցին, կառուցված XX դարի 20-ական թվականներին
Ժանա դ'Աբովիլի անվան գեղանկարչական թանգարան, որտեղ գտնվում են ավելի քան 400 ֆլամինդական և հոլանդական նկարիչների կտավներ


== Տնտեսություն ==
Բնակչության զբաղվածության կառուցվածքը.

գյուղատնտեսություն — 0,5 %
արդյունաբերություն — 3,2 %
շինարարություն — 9,1 %
առևտուր, տրանսպորտ և այլ ծառայությունների ոլորտ — 21,4 %
պետական և քաղաքային ծառայություններ — 65,8 %Անաշխատունակների մակարդակը (2011 թվականին) — 12,8 % (ամբողջ Ֆրանսիայում — 12,8 %, Էնայի գավառում — 15,9 %)։ 
1 մարդու տարեկան եկամուտը, եվրոյով (2011 թվական) — 14 254 (ամբողջ Ֆրանսիայում — 25 140, Էնայի գավառում — 21 148)։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվի դինամիկա


== Հայտնի տեղացիներ ==
Անտուան դե Բուրբոն (1518 թվականի ապրիլի 22 — 1562 թվականի նոյեմբերի 17), դե Վանդոմի 2-րդ դուքս, Նավարիի թագավոր
Ֆրանսուա դե Բուրբոն Կոնդե, Էնգիենսկյան դուքս (1519-1546) — Բուրբոնների դինաստիայի ֆրանսիական արիստոկրատ, Իտալական ռազմաուժերի առաջնորդ
Կլովիս Տրուի (1889-1975), նկարիչ, գեղանկարիչ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ազգային համալսարանի վիճակագրությունը
2014 թվականի մունիցիպալիտետային ընտրությունների արդյունքներ
Մարկուս Զուսակ

Մարկուս Զուսակ (անգլ.՝ Markus Zusak, ծնվ. հունիսի 23, 1970(1970-06-23), Սիդնեյ, Ավստրալիա), ավստրալիացի գրող, 6 վեպերի հեղինակ, առավել հայտնի է «Գրքի գող» (2006) վեպը, որի մոտիվներով հետագայում նկարահանվել է համանուն ֆիլմը Բրայան Պերսիվալի կողմից։


== Կենսագրություն ==
Մարկուսն ավստրալիացի էմիգրանտների 4 երեխաներից կրտսերն է։ Հայրն աշխատում էր որպես ներկարար։ Հարցազրույցներից մեկում Զուսակը պատմել է, որ մինչև մեծանալը, բազմաթիվ պատմություններ է լսել նացիստական Գերմանիայի, Մյունխենի և հրեաների ռմբակոծման մասին, որոնք տեղի են ունեցել գերմանական փոքրիկ քաղաքում, որտեղ այդ ժամանակ ապրել է նրա մայրը։ Բոլոր այս իրադարձությունները ներշնչել են, որ նա գրի «Գրքի գող» վեպը։
Էռնեստ Հեմինգուեյի «Ծերունին և ծովը» և Պիտեր Խեջեսի «Ի՞նչն է տանջում Գիլբերտ Գրեյփին» վեպերն ընթերցելուց հետո նա այրվում էր իր սեփական գիրքը գրելու ցանկությամբ։ Մարկուսն սկսել է ստեղծագործել 16 տարեկանից։ Նրա առաջին վեպն էր «The Underdog», որը հրատարակվեց 7 տարի անց։


== Կարիերա ==
1999 թվականին իր առաջին վեպի հրատարակման պահից Մարկուս Զուսակն արագորեն դառնում է Ավստրալիայի երիտասարդ ամենահայտնի գրողներից մեկը։ Իր գրքերում Զուսակը պատմում է այլ դժբախտ մարդկանց մասին, ովքեր պայքարում են կյանքի անարդարությունների դեմ՝ փորձելով բարելավել իրենց կենցաղն ու կյանքը։

Վուլֆ եղբայրների մասին երկու վեպերի («Fighting Ruben Wolfe», վեպը լույս է տեսել Միացյալ Նահանգներում «Getting the Girl» վերնագրով) համար ստացած մրցանակներից հետո արժանացավ քննադատների ուշադրությանը, միաժամանակ և Ավստրիայում և ԱՄՆ-ում։ Գրքերը պատմվում են Քեմերոնի կրտսեր եղբոր՝ Ռուբեն Վուլֆի անունից։ Վուլֆ դեռահաս եղբայրներն ապրում են դժվարությամբ։ Նրանց հայրը վիրավորվում է և կորցնում ջրմուղագործի աշխատանքը։ Մայրը աշխատում է որպես հավաքարար, բայց ստացած գումարը բավարար չէ նույնիսկ տարրական կարիքները հոգալու համար։ Դրա համար, երբ վեպի սկզբում Վուլֆ եղբայրներին է մոտենում գործարար և բռնցքամարտի ապօրինի մրցումներ կազմակերպող մեկը, տղաները հնարավորությունը բաց չեն թողնում, առաջարկությունն ընդունում են, որպեսզի լրացուցիչ գումար աշխատեն։
Բացի այս ստեղծագործությունը, Զուսակը գրում է ևս մեկ պատանեկան սիրային վեպ՝ «I Am the Messenger» և իր տված հարցազրույցներից մեկում պատմում է, որ պատրաստվում է գրել ևս մեկ գիրք «Bridge of Clay» վերնագրով։
Մարկուսն ապրում է Սիդնեյում իր կնոջ և դստեր հետ, ով ծնվել է 2006 թվականին։ Նա սիրում է սերֆինգով զբաղվել և ազատ ժամանակ ֆիլմեր դիտել։


== Ստեղծագործություններ ==
1999 — The Underdog
2001 — Fighting Ruben Wolfe
2002 — The Messenger (I Am the Messenger)
2002 — When Dogs Cry (Getting the Girl)
2006 — Գրքի գողը (հայերեն թարգմանվել է 2022 թվականին) / The Book Thief
2010 — Bridge of Clay


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Զուզակի մասին Fantlab.ru կայքում
Ֆուա-գրա

Ֆուա-գրա (ֆր.՝ foie gras «ճարպոտ լյարդ»), բտած սագի կամ բադի հատուկ ձևով պատրաստված լյարդ։
2007 թվականի դրությամբ, Ֆրանսիայում, ֆուա-գրայի արտադրության առաջատար շրջաններ են դարձել՝ Աքվիտանիան (9000 տոննա), Միջին Պիրենեյան մարզը (3840 տոննա), Լուարայի երկիրը (3500 տոննա), որոնց շատ քիչ տարբերությամբ հաջորդում են Պուատու Շարանտա և Բրետան շրջանները (4 %)։


== Պատմություն ==
Սագերի բռնի բտման փորձը գալիս է Հին Եգիպտոսից, որի մասին վկայում են ժայռափոր պատկերները, որոնք հայտնաբերվել էին Սաքքարայի հնագույն գերեզմանատններում (մոտավորապես 4500 տարեկան)։ Եգիպտացիներն արհեստականորեն կերակրում էին մի քանի տեսակի ջրային թռչունների, այդ թվում նաև բադերի, աղացած ցորենով, որը նախապես բովվում և թրջոց էր դրվում։
Նման կերակրման փորձը շարունակվում էր Հին Հունաստանում, ինչպես նաև Հռոմեական կայսրության դարաշրջանում։ Հին հույն գրող Աթենեոսը և մի քանի հույն դրամատուրգներ իրենց ստեղծագործությունների մեջ հիշատակում էին ջրային թռչունների բտման հին հունական եղանակը՝ ջրի մեջ մանրացված ցորենով։ Հռոմեացի գրող Պլինիոս Ավագը հիշատակում է սագերի արհեստական կերակրման մասին, ինչի համար հռոմեացիներն օգտագործում էին չորացրած և մանրացված թուզ, որը փափկեցնելու համար ջրի մեջ թրջոց էին դնում 20 օր։ 4-րդ դարում հռոմեական անտիկ խոհարարական գրքերում (De re coquinaria d’Apicius) ի հայտ եկան առաջին բաղադրատոմսերը։ Բտման ընթացքում ստացված լյարդը լատիներեն կոչվում էր Jecur ficatum, ինչը բառացիորեն թարգմանվում էր որպես «թուզե լյարդ»։ Սերունդները մթերքի անվանման մեջ պահեցին ficatum  բառը կամ թուզ, որը 8-րդ դարում փոխակերպվեց figido բառի, իսկ 12-րդ դարում fedie, feie և վերջապես վերածվեց «foie» (ֆուա) ռոմանական լեզուներում։
5-16-րդ դարերի ժամանակաշրջանում գոյություն ունեն շատ քիչ գրավոր կամ պատկերագրական վկայություններ ֆուա-գրայի և դրա ստացման եղանակների մասին։
Ճարպոտ լյարդի օգտագործման ավանդույթը շարունակվում էր կենտրոնական Եվրոպայում նույնիսկ Հռոմեական կայսրության անկումից հետո։ Սագի ճարպը շատ հաճախ օգտագործվում էր մթերքի ջերմային մշակման ժամանակ, քանի որ ձիթապտղի և քնջութի յուղերը շատ հազվագյուտ երևույթներ էին կենտրոնական և արևմտյան Եվրոպաներում։
Այդպիսով, ֆուա-գրան շատ հին ծագում ունի։ Ֆրանսիայում ֆուա-գրայի արտադրությունը կանոնակարգվում է օրենքով, քանի որ ճարպետ լյարդը ճանաչված է երկրի մշակութային և սննդագիտական ժառանգության մաս։
Ֆուա-գրայի զանդվածային արդյունաբերական արտադրությունը Ֆրանսիայում սկսվեց 1980-ական թավակններին առաքման ցանցի զարգացման և բազմաթիվ հանրախանութների բացման, որոնք ապահովում էին մեծ ծավալով վաճառք։ Արդյունաբերական ձեռնարկությունները զանգվածային դարձրին ֆուա-գրայի արտադրությունը, ինչով և նպաստեցին զանգվածային սպառմանը, սակայն միևնույն ժամանակ զգալիորեն նվազեցրին այդ նրբախորտիկի որակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ասատուր Ադամյան

Ասատուր Հովհաննեսի Ադամյան, (հոկտեմբերի 17, 1947(1947-10-17), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 5, 1993(1993-01-05), Գևորգավան, Մարտունու շրջան, Արցախ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
1988–1993 թվականներին իր ղեկավարած կամավորական ջոկատի և Մարտունու ՊՇ–ի կազմում մասնակցել է Մարտունու, Ղաջարի, Ուրյանա լեռան դիրքերի, Գևորգավանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Զոհվել է Մարտունու շրջանի Գևորգավան գյուղում։
Ասատուր Ադամյանը հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2–րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Արցախի Հանրապետության Կարմիր Շուկա ավանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ազատարար զինվորի հուշարձան (Սովետսկ)

Ազատարար զինվորի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Воину-освободителю), խորհրդային զինվորին նվիրված հուշարձան Կալինինգրադի մարզի Սովետսկ քաղաքի Հաղթանակի հետիոտնային փողոցի պուրակում։ Բեռլինի Տրեպտով զբոսայգում տեղադրված Ազատարար զինվորի հուշարձանի փոքր տարբերակն է։


== Պատմություն ==
Ազատարար զինվորի հուշարձանը (Բեռլինի հուշարձականի ամբողջական կրկնօինակ) Սովետսկում տեղադրվել է 1956 թվականին՝ մեծ շրջանաձև ծաղկաթմբի կենտրոնում։ Այդ ժամանակ Սովետսկում իրենց զինվորական ծառայությունն էին իրականացնում երկու քանդակագործ (Մարոխոնկա և Արկուլիսիզ)։ Ծառայության վերջում նրանք որոշեցին քաղաքին նվեր հանձնել և ստեղծեցին Բեռլինում գտնվող Ազատարար զինվորի հուշարձանի կրկնօրինակը։ Թույլտվության համար քաղաքային իշխանությունները դիմեցին հայտնի քանդակագործ Եվգենի Վուչետիչին, որը հուշարձանի ստեղծման համար տվեց իր համաձայնությունը։ Սա ԽՍՀՄ-ում լեգենդար հուշարձանի միակ կրկնօրինակն է։ Այնուամենայնիվ, ցեմենտով պատրաստված քանդակն արագորեն փչացավ։ Այդ պատճառով 1991 թվականին ձուլեցին մի նոր հուշարձան, այս անգամ արդեն բրոնզից։ Կա վարկած, որ չի հաջողվել Եվգենի Վուչետիչի ժառանգների հետ բանակցել հեղինակային իրավունքի համար, ուստի նոր հուշարձանը  Բեռլինի Ազատարար զինվորի հուշարձանի լիարժեք պատճենը չէ։ Կան մոտ տասը էական տարբերություններ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Памятник Воину-освободителю
Форум города Советска
Պեկա (գյուղ, Օռավա շրջան)

Պեկա (էստ․՝ Päka), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Օռավա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Լուկրեցիա Վիցանա

Լուկրեցիա Օրսինա Վիցանա (իտալերեն՝ Lucrezia Orsina Vizzana, հուլիսի 3, 1590(1590-07-03), Բոլոնիա, Պապական մարզ - մայիսի 7, 1662(1662-05-07), Բոլոնիա, Պապական մարզ), իտալացի երգչուհի, կոմպոզիտոր և երգեհոնահար։


== Կենսագրություն և ստեղծագործություն ==
Ութ տարեկանում Լուկրեցիա Օրսինան մտել է Բոլոնիայի Սուրբ Քրիստինա կամալդուլյան վանք, որը հայտնի է իր երաժշտական ավանդույթներով։ Հարուստ ընտանիքներից շատ աղջիկներ այնտեղ երաժշտություն էին սովորում կամ դառնում այդ կարգի անդամ։ Նույն վանքում էին նաև Լուկրեցիայի երկու քույրերը և երեք մորաքույրները։ Մի քանի տարի անց նա վանական ուխտ է արել։
Լուկրեցիային, հավանաբար, երաժշտություն սովորեցրել են նրա մորաքույր Կամիլա Բոմբաչին, որը երգեհոնահար էր մենաստանում, և Օտտավիո Վերնիցին, որն այնտեղ երաժշտություն է դասավանդել 1615-1623 թվականներին։ Չնայած աշխարհից մեկուսացմանը՝ վանական երաժիշտները հստակորեն ծանոթ էին սուրբ երաժշտության վերջին միտումներին։ 
Լուկրեցիա Օրսինան դարձել է Սուրբ Քրիստինա վանքի միակ կոմպոզիտորը, ում ստեղծագործությունները հրատարակվել են։ Դրանք առանձնանում են իրենց ընդգծված ժամանակակից ոճով, որը լիովին տարբերվում է այն երաժշտությունից, որն այն ժամանակվա կոմպոզիտորները (Ադրիանո Բանկիերի, Գաբրիելե Ֆատորինի, Ջ. Բիոնդի, Էրկոլե Պորտա) նվիրել են Սուրբ Քրիստինայի միանձնուհիներին, և որը, հավանաբար, հնչել է վանքում։
1623 թվականին Վենետիկում լույս է տեսել Լուկրեցիա Վիցանայի մոտետների ժողովածուն՝ «Componimenti musicali de motetti concertati a 1 e più voci»։ Այն ժամանակ դա միակ հրատարակված երաժշտական ստեղծագործությունն էր, որը պատկանում էր Բոլոնիայի միանձնուհուն։ Վիրտուոզ զարդանախշերը, դեկլամատիվ բնույթի ներդրված արտահայտությունները և դիսոնանսների արտահայտիչ պահպանումը միավորում են Վիցանայի մոտետները Մոնտեվերդիի և Պորտայի ստեղծագործությունների հետ։
1995 թվականին Վաշինգտոնի համալսարանի երաժշտության պրոֆեսոր Քրեյգ Մոնսոնը (Craig A. Monson) հրատարակել է «Դիվաները մենաստանում» («Divas in the Convent») գիրքը, որի գլխավոր դերակատարը Լուկրեցիա Վիցանան է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Mary F. McVicker Lucrezia Orsina Vizzana // Women composers of classical music: 369 biographies from 1550 into the 20th century. — McFarland & Company, 2011. — P. 16. — ISBN 978-0-7864-4397-0
Karin Pendle, Melinda Boyd Vizzana, Lucrezia Orsina // Women in Music: A Research and Information Guide. — Routledge, 2010. — P. 748.


== Արտաքին հղումներ ==
Craig Monson։ «Vizzana [Vizana], Lucrezia Orsina»։ Grove Music Online
Աթիլա Իլհան

Աթիլա Իլհան (թուրքերեն՝ Attilâ İlhan, հունիսի 15, 1925(1925-06-15), Մենեմեն, Իզմիրի մարզ, Թուրքիա - հոկտեմբերի 10, 2005(2005-10-10) կամ հոկտեմբերի 11, 2005(2005-10-11), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք գրող, լրագրող և սցենարիստ։ Հարում էր սոցիալիստական հայացքների, միևնույն ժամանակ նրան խորթ չէր ազգայնականությունը, որը քեմալականության հիմնական սկզբունքներից մեկն էր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 15-ին Իզմիրի մարզի Մենյոմեն շրջանում։ Նրա հայրը աշխատում էր որպես պետական պաշտոնյա։ Հոր աշխատանքի պատճառով ընտանիքը հաճախ տեղափոխվում էր։
16 տարեկանում ձերբակալվել է և դատապարտվել 2 ամսվա ազատազրկման` պրոխորհրդային բանաստեղծ Նազըմ Հիքմեթի մասին գրված բանաստեղծությունների համար։ Այս դեպքն ընդհատել է գրողի ուսումը դպրոցում, որտեղից նա հեռացվել է և ստիպված է եղել ուսումը շարունակել մասնավոր քոլեջում։
Քոլեջն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ստամբուլի համալսարան, բայց երկրորդ կուրսում թողել է այն և մեկնել է Ֆրանսիա, որպեսզի հենց` իր գրողի խոսքերով ասած` ուշադրություն հրավիրի Նազըմ Հիքմեթի դրության վրա, որը հացադուլ էր հայտարարել։ Վերադարձից հետո Թուրքիայում կալանավորվել է, շատ չանցած` ազատ է արձակվել։
1950-ականներին նա ապրել է մե՛կ Իզմիրում, մե՛կ Փարիզում, մե՛կ Ստամբուլում, աշխատել է լրագրող և կինոքննադատ։ 1960-ականների սկսել է գրել սցենարներ ֆիլմերի և հեռուստասերիալների համար, որոնք 1980-ականներին նրան լայն ճանաչում են բերել։
Մահացել է սրտի կաթվածից, 2005 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, Ստամբուլի Կանլիջա թաղամասի իր բնակարանում։ Թաղված է Աշիյան գերեզմանատանը։


=== Անձնական կյանք ===
Դերասանուհի Չոլպան Իլհանի եղբայրն է և Սադրի Ալիշիկի աներորդին։ 1968-83 թվականներին ամուսնացած է եղել։


== Ստեղծագործություն ==
1960 թվականին նա հրապարակել է իր ստեղծագործությունների առաջին երեք ժողովածուները։ 1950-ական թվականներին գրված «Մթնշաղի բուլվար» բանաստեղծությունների ժողովածուն իր ժամանակի իմաժիզմի ամենահայտնի գործերից մեկն է։ Բացի բանաստեղծություններից, գրել է հոդվածներ, որոնք արտացոլել են իր տեսակետներն այնպիսի թեմաների վերաբերյալ, ինչպիսիք են արևմտականացումը, ձախ քաղաքականությունը սեքսը և քեմալականությունը.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Аттила Ильхан: Мы должны гордиться тем, что мы азиаты.
Էլիզաբեթ ՄաքՆիկոլ

Էլիզաբեթ (Բեսսի) ՄաքՆիկոլ (անգլ.՝ Elizabeth MacNicol, հուլիսի 15, 1869(1869-07-15), Գլազգո, Լարնակշիր, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունիսի 4, 1904(1904-06-04), Գլազգո, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), շոտլանդացի նկարչուհի, պոստիմպրեսիոնիստ, Գլազգոյի դպրոցի նկարիչների խմբի անդամ։


== Կյանք և ստեղծագործական գործունեություն ==
Էլիզաբեթ ՄաքՆիկոլը ծնվել է 1869 թվականին Գլազգոյում, Շոտլանդիա։ Նրա հայրը Փիթեր ՄաքՆիկոլը ուսուցիչ էր և դպրոցի տնօրեն։ 1987 թվականից մինչև 1892 թվականը սովորել է Գլազգոյի արվեստի դպրոցում , այնուհետև ուսուցիչների խորհրդով ուսումը շարունակել է Փարիզի Կոլարոսի ակադեմիայում։
1893 թվականին Էլիզաբեթի նկարներից մեկը ցուցադրվել է Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Գլազգո վերադարձից հետո, տեղական Շոտլանդական թագավորական ակադեմիայում անցկացվել է նրա ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը։ 1896 թվականին Գլազգոյում բացել է սեփական արվեստանոցը։ 1901 թվականին Մյունխենում ցուցադրվել է իր խոշոր ֆորմատով նյու ժանրի «Փառամոլություն» (Vanity) կտավը։
1899 թվականին Էլիզաբեթ ՄաքՆիկոլն ամուսնացել է մասնագիտությամբ բժիշկ և նկարիչ Ալեքսանդր Ֆրյույի հետ։
Մահացել է 1904 թվականի հունիսի 4-ին, 34 տարեկան հասակում, իր առաջնեկի ծննդաբերության ժամանակ։
ՄաքՆիկոլը նկարել է ինչպես յուղաներկերով, այնպես էլ ջրաներկով։ 19-րդ և 20-րդ դարերի վերջում նա ճանաչվել է որպես իր ժամանակի ամենաթանկարժեք դիմանկարային նկարիչներից մեկը։ Նրա կտավները ցուցադրվել են Լոնդոնում, Մյունխենում, Դրեզդենում, Սանկտ-Պետերբուրգում, Վիեննայում, Լիվերպուլում, Գենտում, ԱՄՆ-ի տարբեր քաղաքներում։


== Մահ ==
ՄաքՆիկոլը մահացել է 1904 թվականին իր առաջին ծննդաբերության ժամանակ։ Նկարչի վաղ մահը համարվում էր ողբերգական կորուստ շոտլանդական արվեստի համար։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էլիզաբեթ ՄաքՆիկոլի աշխատանքները Art UK կայում
Ժիգալովսկի շրջան

Ժիգալովսկի շրջան (ռուս.՝ Жигаловский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Իրկուտսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ժիգալովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 22640 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 9998 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,44 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Նադիր (այլ կիրառումներ)

Նադիր բառը կարող է վերաբերել՝

Նադիր՝ աստղագիտության մեջ զենիթին հակադիր կետը։
Նադիր շահ՝ պարսից շահ։
Նադիր՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Մեհենագիր

Մեհենագիր, գրանշանների ենթադրվող համակարգ, որը, որոշ հայագետների կարծիքով (Աշոտ Աբրահամյան և ուրիշներ), գործածվել է հեթանոսական Հայաստանում՝ որպես հայ մեհենական գրականության գիր։ Հայագետների մի մասը (Հրաչյա Աճառյան, Էդուարդ Աղայան և այլք) չի ընդունում հայկական ինքնուրույն գրատեսակի գոյությունը մինչմեսրոպյան շրջանում։ Սակայն մեհենական գրականության առկայության փաստը, ինչպես և միջնադարյան մատենագրության մեջ հանդիպող գաղափարագիր նշանները ինչ-որ չափով հավանական են դարձնում մեհենագրի գործածությունը նախաքրիստոնեական Հայաստանում։ Բացառված չէ, որ այն եղած լինի քրմական դասի պաշտամունքային գաղափարագիրը՝ նաև հայերենով գրելու համար։


== Տես նաև ==
Նախաքրիստոնեական հայկական գրային համակարգեր
Ամարիկե Սարդար

Ամարիկե Սարդար (Ամարիկ Դավրեշի Սարդարյան, փետրվարի 8, 1935(1935-02-08), Սիփան, Հայաստան - 2018), քուրդ գրող, արձակագիր, հրապարակախոս, թարգմանիչ, գրաքննադատ, հասարակական գործիչ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1992)։ Հայաստանի վաստակավոր լրագրող։


== Կենսագրություն ==
Ամարիկե Սարդարը ծնվել է 1935 թվականի փետրվարի 8-ին, Արագածի շրջանի Սիփան գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արագածոտնի մարզ)։ Ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է հայպետռադիոյի քրդական հաղորդումների բաժնում։ Եղել է «Ռյա թազա» թերթի գլխավոր խմբագիր, Հայաստանի քուրդ մտավորականության խորհրդի վարչության նախագահ, Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ (1965)։ Ստեղծագործել է քրդերեն։ Նրա որոշ պատմվածքներ տեղ են գտել քրդերեն լեզվի դասագրքերում։ Նրա պատմվածքները տպագրվել են քուրդ գրողների «Նոր գարուն» տարեգրքի բոլոր համարներում։ Սարդարը թարգմանել է հայ, ռուս, եվրոպացի գրողների պատմվածքներ, որոնք տպագրվել են «Ռյա թազա» թերթում։ 11 գրքի հեղինակ է։ Թողարկել է անձնական կայք քրդերեն ու ռուսերեն լեզուներով,  Թուրքիայում քրդերեն  են վերահրատարակվել են նրա առաջին երեք ժողովածուները։ Սարդարի պատմվածքները ներառվել են քրդերենի դասագրքերում, թարգմանվել են հայերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, արաբերեն, պարսկերեն, թուրքերեն լեզուներով։ Նրա մասին գրել են Հայաստանի, Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի, Թուրքիայի, Իրանի, Իրաքի թերթերը։
Մահացել է 2018 թվականի փետրվարին։


== Անդամակցություն ==
Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ, 1965
Հայաստանի գրողների միության անդամ, 1992
Պեն-Քուրդ միջազգային ակումբի անդամ


== Ստեղծագործություններ ==


=== Երկեր ===
Կարոտ (հուշեր, քրդերեն), Երևան, 2014։
Այդ գիշեր (պատմվածքեր, վիպակներ, ռուսերեն), Երևան, 2013
Ընտրանի (քրդերեն), Երևան, 2011։
Մինչև ե՞րբ (ռուսերեն), Երևան, 2007։
Մոր ձեռքը, Երևան, 1974։


=== Թարգմանություններ (հայերենից) ===
Ավետիք Իսահակյան (Ժողովածու), Երևան, 1977։
Հովհաննես Թումանյան, Հատընտիր, Երևան, 1970։
Հրաչյա Քոչար, Կարոտ, Երևան, 1972։


== Պարգևներ ==
Քեմբրիջի համալսարանի կենսագրությունների կենտրոնի «Աշխարհի առաջատար պրոֆեսիոնալի» կոչում, 2009
ՀԽՍՀ վաստակավոր լրագրող, 1986
ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Սրբացած մասունքներ։ Ալբերտ Փարսադանյան։ 2006, 327 էջ:
Turkish Airlines

Turkish Airlines, Թուրքիայի խոշորագույն ավիաընկերություններից մեկն է, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Ստամբուլում։ Իրականացնում է ավելի քան 220 չվերթներ հետևյալ մայրցամաքներում՝ Եվրոպա, Ասիա, Աֆրիկա և Ամերիկա։ Ավիաընկերությունը իր բոլոր չվերթները իրականացնում է Ստամբուլի միջազգային օդանավակայանից։ 2007 թվականին ավիաընկերությունը տեղափոխել է ավելի քան 19,7 միլիոն ուղևոր։ 2008 թվականի ապրիլի 1֊ին ավիաընկերությունը դաշինք է կնքել Star Alliance֊ի հետ։ Ներկայումս ավիաընկերությունում աշխատում է ավելի քան 12 000 աշխատակից։ Ավիաընկերությունը ունի դուստր կազմակերպություն՝ SunExpress։


== Պատմություն ==
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1933 թվականի մայիսի 20֊ին։ Առաջին չվերթը ավիաընկերությունը իրականացրել է 1933 թվականին, ինքնաթիռը թռչում էր Ստամբուլից դեպի Անկարա։ 1937 թվականին ավիաընկերությունը ստացել է իր առաջին ինքնաթիռը De Havilland D.H. 86B։ 2014 թվականին ավիաընկերությունը ճանաչվել է լավագույն ավիաընկերություններից ողջ Եվրոպայում։


== Ավիաընկերության համաձայնագրեր ==
Ավիաընկերությունը պայմանագիր է կնքել հետևյալ ավիաընկերությունների հետ՝

Azerbaijan Airlines
US Airways
Air India
Air Malta
B&H Airlines
Ethiopian Airlines
Etihad Airways
Garuda Indonesia
Iran Air
Malaysia Airlines
Royal Air Maroc
SunExpress
Syrian Air
ՅուՏէյր


== Չվերթ ==
2014 թվականի հունիսին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից՝:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Քերան

Քերան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 56 կմ հյուսիս-արևմուտք, Բյուրակն գետի աջակողմյան վտակի հետ միախառնման վայրում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 28 տուն քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էյսա Գոնսալես

Էյսա Գոնսալես (իսպ.՝ Eiza González, հունվարի 30, 1990(1990-01-30), Heroica Caborca, Սոնորա, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկացի դերասանուհի և երգիչ։


== Կենսագրություն ==
Էյսա Գոնսալեսը ծնվել է 1990 թվականի հունվարի 30-ին Մեքսիկայում։ Մայրը՝ Գլենդա Ռեյնը, մեքսիկացի մոդել է։ Հայրը՝ Կարլոսը, վթարի է ենթարկվել մոտոցիկլով և մահացել, երբ Էյսան 15 տարեկան էր։ Էյսան ունի մեծ եղբայր։ 2003-2006 թվականներին նա զբաղվել է դերասանական և թատերական տարբեր դասընթացներով։ Ավարտել է  «Edron Academy»-ն և «American School Foundation»-ը։ 14 տարեկան հասակում ընդունվել է «Televisa’s Centro de Educación Artística» դերասանական դպրոցը։ 2008 թվականին Էյսան այցելել է Լի Ստրասբերգի ստուդիա, որը գտնվում է Նյու Յորքում։


== Գործունեություն ==
Գոնսալեսն առաջնելութել է 2007 թվականին «Լոլա․ շատ վաղուց» սերիալում։ Նկարահանվել է «Always» (2007-2008), «Avon» (2008-2009) գովազդներում։ Հաճախ հայտնվել է «Glamour» և «Cosmopolitan» ամսագրերի մեքսիկական տարբերակների շապիկներին։ 2008 թվականին ստացել է «TVyNovelas Award for Best Female Revelation» մրցանակը։ 2014-2016 թվականներին նկարահանվել է «Մթնշաղից մինչև լուսաբաց» հեռուստասերիալում։


== Անձնական կյանք ==
2011-2013 թվականներին հանդիպել է մեքսիկացի գործարար Պեպե Դիասոմի հետ։ Նաև նշվում է, որ հարաբերություններ է ունեցել ֆուտբոլիստ Կրիշտիանու Ռոնալդուի, դերասաններ Սեբաստիան Ռուլիի և Լիամ Հեմսվորթի հետ։
2018 թվականին հանդիպել է դերասան Ջոշ Դյուամելի հետ։
Հուլիսի վերջից Էյսան հարաբերություններ ունի ամերիկացի դերասան Տիմոտի Շալամեի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վերո

Վերո (ֆր.՝ Veyreau), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 126 մարդ, բնակչության խտությունը` 3.07 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 41.09 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 530 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 165 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 65 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 83 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 62-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 21։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,7 %։ 62 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 58 անձ (32 տղամարդ և 26 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (3 տղամարդ և 1 կին)։ 21 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Դնեստրիկ-Դուբովի

Դնեստրիկ-Դուբովի (ուկրաիներեն՝ Дні́стрик-Дубовий), գյուղ Ուկրաինայի Լվովի մարզի Տուրկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դնեստրիկ-Դուբովի գյուղում բնակվում էր 451 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 237,37 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նղրյաններ

Նղրյաններ, իշխանական և թագավորական տոհմ Կիլիկյան Հայաստանում։ Սերել են Հեթումյան արքայատան հետ խնամիացած Բարձրբերդի իշխանական տնից։ Եղել են Ճկեր գավառի Նղիր բերդի տերը (այստեղից էլ՝ նրանց Նղրյաններ պայմանական տոհմանունը)։Առաջին Նղրյաններից հիշվում է Կոստանդին իշխանը (մահացած 1308 թ.),որն իրեն համարել էր Հեթում Ա թագավորի հայր Կոստանդինի թոռը։ Նրա որդիներն էին Վասակը(մահացած 1328 թ.), Հեթումը և Բաղդինը (Պաղտին)։ Օշին թագավորի օրով (1308–1320 թթ.) Հեթումը կարգվել է արքունի ատենապետ, ապա՝ ջամբռլա (հազարապետ), իսկ Օշինի մահից հետո՝ նաև մանկահասակ Լևոն Դ թագավորի խնամակալներից մեկը։ Հեթումի եղբայր Բաղդինը վարել է մարաջախտության գործակալությունը (1329–1336 թթ.)։ Նրա ավագ որդի Կոստանդինին իշխանների խորհուրդը 1345 թ.-ին հռչակել է Հայոց թագավոր (տես Կոստանդին Դ)։ Վերջինիս հաջորդել է Հեթում ջամբռլայի որդի Կոսաանդինը (տես Կոստանդին Ե)։ Կիլիկյան Հայաստանի թագավորության անկումից հետո Նղրյանների մասին տեղեկություններ չեն հանդիպում։
Բուդովսկոե

Բուդովսկոե (ռուս.՝ Будовское), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 55 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օֆենհաուզեն (Միջին Ֆրանկոնիա)

Օֆենհաուզեն (գերմ.՝ Offenhausen), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Նյուրնբերգ շրջանում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 1566 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010)։ Զբաղեցնում է 22,50 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 74 145։ Բաղկացած է 14 համայնքներից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Վերին Մաչխաան

Վերին Մաչխաան (վրաց.՝ ზემო მაჩხაანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Դեդոփլիս Ծղարոյի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 700 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դեդոփլիսծղարո քաղաքից հեռու է 22 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1826 մարդ։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը վրացիներն են։


== Կրոն ==
Տեղի բնակիչները դավանում են Քրիստոնեության ուղղափառ ճյուղի վրաց ուղղափառ ենթաճյուղի պաշտամունքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կորդաբակ

Կորդաբակ, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Թեքսարի լեռներում, Ջերմուկ քաղաքից 10 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 2977 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուիլյամսոն շրջան (Թենեսի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուիլյամսոն շրջան (այլ կիրառումներ)Ուիլյամսոն շրջան (անգլ.՝ Williamson County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.507 կմ² է, բնակչությունը՝ 126.638 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆրանկլին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1799 թ.։
Օրոն

Օրոն, բերդ (ամրոց) պատմական Խաղտիք (Ճանիք) երկրամասում, պատմական Հայաստանի հյուսիս-արևելյան սահմանում՝ Պարսկահայաստանի և Խաղտիքի սահմանագլխին, Խաղտիքի Սխամալանիք (Սքիմալանիքոն) բերդաքաղաքի մոտ։


== Պատմություն ==
Բերդը կառուցվել Բյուզանդիայի կայսր Հուստինիանոս Ա-ի (527-565) կողմից։ Այն ծառայում էր որպես բյուզանդացիների հենակետ, որտեղ կար մշտական կայազոր։ Օրոն բերդից մոտ 40 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Խարտ գյուղը (ամրոց)՝ Օկենիտյան ճաների երկրում։ Օրոն ամրոցը ճաներին նվաճելու ժամանակ հանդիսացել է բյուզանդացիների համար ռազմական հենակետ։


== Տեղադրություն ==
Նիկողայոս Ադոնցը բերդի անունը նույնացնում է Գյումուշխանեից ոչ հեռու գտնվող Խալանեն-խանլար վայրի անվանը։ Օրոնը հանգուցային կետ էր, որտեղից ճանապարհները բաժանվում էին երեք ուղղությամբ՝ Բյուզանդահայաստան, Պարսկահայաստան և Ճանիք։ Այնտեղ, որտեղ հատվում են հիշյալ ճանապարհային գծերը, կա մի վայր, որ թուրքերեն կոչվում է Խալանեն խանլար (Խալանի կայարան), որն էլ ըստ Նիկողայոս Ադոնցի, Օրոն բերդն է։ Խալանը գտնվում է Խարտից նույնքան հեռավորության վրա, որքան Օրոնը, որի հեռավորությունը հիշատակել է Պրոկոպիոս Կեսարացին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կասևելյա

Կասևելյա (էստ․՝ Kasevälja), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Իդելի (այլ գյուղ)

Իդելի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տարոնի առավոտը

«Տարոնի առավոտը», Հովհանենս Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։


== Ստեղծման պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականին։
Բանաստեղծության ինքնագիրը չի պահպանվել։
Առաջին անգամ տպագրվել 1892 թվականին՝ Մոսկվայում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների ժողովածուի երկրորդ հատորում։ Այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 57-58)։
Արտատպվել է 1892 թվականին՝ Մոսկվայում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների ժողովածուի երկրորդ հատորից։
«Հին կռիվը» պոեմի նախնական հատվածներից է, որը հետագայում դուրս է մնացել ընդհանուր հիմքից։


== Ծանոթագրություններ ==
Վելիկոբուդիշչանսկի գյուղական խորհուրդ (Դիկանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վելիկոբուդիշչանսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Վելիկոբուդիշչանսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Великобудищанська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկոբուդիշչանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1928 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 84,52 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 22,81 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պերմի ժամանակաշրջան

Պերմի ժամանակաշրջան, Երկրի պատմության պալեոզոյան դարաշրջանի վերջին՝ 6-րդ ժամանակաշրջանը։ Սկսվել է 225 միլիոն տարի առաջ (ըստ ռադիոլոգիական մեթոդներով որոշման) և տևել 40 միլիոն տարի։ Պերմի ժամանակաշրջան անվանումը տվել է անգլիացի երկրաբան Ռ․ Մուրչիսոնը 1841 թվականին Ռուսաստանում անցկացված էքսկուրսիայից հետո։ ԱՄՆ-ում ընդունված է Պերմի ժամանակաշրջան ստորաբաժանել ստորին (P1), միջին (P2) և վերին (P3) մասերի։ Պերմի ժամանակաշրջանում ավարտվել են հերցինյան լեռ նակազմական շարժումները, որոնք հատկապես ուժեղ են եղել Ուրալա-Տյանշանյան, Հերցինյան և Սպպալաչյան գեոսինկլինալային գոտիներում, աշխուժացել հրաբխականությունը (հիմքային լավաների ամենախոշոր արտավիժումներ եղել են Սիբիրական պլատֆորմում՝ արտահայտված տրապների ձևով), տեղի է ունեցել Երկրի պատմության ամենախոշոր ռեգրեսիաներից մեկը, որի հետևանքով փոքրացել են ծովերի մակերևույթները և տեղի ունեցել կլիմայական փոփոխություններ։ Պերմի ժամանակաշրջանի կենդանական և բուսական աշխարհը բազմազան է եղել։ Առաջին անգամ ի հայտ է եկել փշատերև բուսականությունը։
Բալլա-Կայա

Բալլա-Կայա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 339 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բորգեզե պատկերասրահ

Բորգեզե պատկերասրահ (իտալերեն՝ Galleria Borghese), Բորգեզե իշխանական ընտանիքի գեղարվեստական հավաքածուն, որը ցուցադրվում է Վիլլա Բորգեզեի տարածքում գտնվող շենքում։
Պատկերասրահի շենքը կառուցել է Շիպիոնե Բորգեզե կարդինալը, ով էլ դրել է գեղարվեստական հավաքածուի հիմքը։ Լինելով Կարավաջոյի հայտնի երկրպագու, նա գնել է նկարչի բազմաթիվ ստեղծագործություններ։ Շենքը իր վերջնական տեսքն է ստացել Մարկանտոնիո Բորգեզեի օրոք, ով 18-րդ դարի վերջին շենքը վերակառուցեց կլասիցիզմի ոճով։ Պատկերասրահի առաջին հարկը նվիրված է քանդակին, իսկ երկրորդ հարկում ցուցադրված են գեղանկարչական աշխատանքներ։


== Հավաքածուի գոհարներից ==


=== Քանդակ ===

		
		
		
		
		


=== Գեղանկար ===

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Այսօր և ընդմիշտ

«Այսօր և ընդմիշտ» (ռուս.՝ «Сегодня и всегда»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Մարգարիտա Կասիմովայի կողմից 1982 թվականին «Տաջիկֆիլմ» կինոստուդիայում։
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1982 թվականի հոկտեմբերին։


== Սյուժե ==
Յ. Կապլունովի և Ս. Սեիդմուրատովի սցենարի հիմքում դրված է իրական պատմություն։ Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ական թվականներին Միջին Ասիայում։
Ֆիլմը երիտասարդ ռոմանտիկների՝ Տաջիկստանի թափառող դերասանների, հեղափոխական թատերական արվեստին ու նրա առաջին տաջիկական թատրոններին անսահման նվիրվածության մասին։


== Դերերում ==
Մատլյուբա Ալիմովա – Փարվինա
Տուֆա Ֆազիլովա – Հոջինիսո, Փարվինայի մորաքույրը
Շամսի Հայդարով – Սամադ, թատերախմբի գաղափարական ղեկավար և ռեժիսոր
Հաշիմ Ռախիմով – Ահմեդ
Լոլա Կենժաևա – Զեբո
Սայդո Կուրբանով – Աբդուլլո-հրամանատար
Նաբի Ռախիմով – Մուհամեդ
Շուխրաթ Իրգաշև – Իսկանդեր
Գուրմինջ Զավկիբեկով – Յունուս
Ասալբեկ Նազրիև
Մահմուդ Տախիրի
Զուխրա Աբիդովա
Աբդուլհայր Կասիմով
Լյուդմիլա Մակսակովա
Մահամադալի Մուհամադիր
Աբդուսալոմ Ռախիմով
Էռնստ Ռոմանով – Բելյաև
Սերգեյ Սոսնովսկի – «թափառող թատրոնի» տնօրեն
Մարգարիտա Կասիմովա


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր՝ Մարգարիտա Կասիմովա
Սցենարիստներ՝ Յուրի Կապլունով, Սայիդմուրադ Սաիդմուրադով
Օպերատոր՝ Վլադիմիր Դմիտրիևսկի
Կոմպոզիտոր՝ Ֆիրուզ Բախոր
Նկարիչ՝ Վլադիմիր Մյակոտա


== Մրցանակներ ==
Սան Ֆրանցիսկոյի միջազգային կինոփառատոնի գրան պրի
«Արծաթե սկավառակ» 1986 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումններ ==
«Այսօր և ընդմիշտ» (1982)(չաշխատող հղում)