armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մարիա Ուսպենսկայա

Մարիա Ալեքսեևնա  Ուսպենսկայա (անգլ.՝ Maria Ouspenskaya, հուլիսի 29, 1876(1876-07-29), Տուլա, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 3, 1949(1949-12-03), Լոս Անջելես, ԱՄՆ), ռուս- ամերիկացի դերասանուհի և թատերական մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Մարիա Ուսպենսկայան ծնվել է Տուլայում՝ իրավաբանի ընտանիքում։ Վոկալի հմտություններ է ստացել Վարշավայում, որոշ ժամանակ հյուրախաղերով հանդես է եկել գավառներում։ 1917 թվականին նա ընդունվել է Մոսկվայի Գեղարվեստական թատրոն, որտեղ աշխատել է Կոնստանտին Ստանիսլավսկու ղեկավարությամբ։ Միևնույն ժամանակ առաջին քայլերն է արել կինոյում, հետագայում հանդես է եկել չորս համր ֆիլմերում։
1922 թվականին՝ թատրոնի ամերիկյան հյուրախաղերի ժամանակ, Մարիա Ուսպենսկայան որոշել է հիմնավորվել Նյու Յորքում, որտեղ էլ 1929 թվականին լեհ դերասան Ռիչարդ Բոլեսլավսկու հետ հիմնադրել է դրամատիկական մշակույթի դպրոց՝ այնտեղ ակտիվորեն պրոպագանդելով Ստանիսլավսկու մեթոդը։ Դերասանուհին զբաղված էր Բրոդվեյ թատրոնի բեմադրություններում՝ խաղալով հիմնականում տարիքային դերեր։
Հոլիվուդում նրա դերերից են ծեր գնչուհին՝ «Գայլ մարդը» սարսափ ֆիլմում (1941 թվական), տիկին Կիրովան՝ «Վաթեռլոո կամուրջը» ֆիլմի վերափոխված տարբերակում, ինչպես նաև ոչ պակաս նշանակալի դերեր Ֆրանկենշտեյնի և Տարզանի մասին ֆիլմերում։ Ուսպենսկայան ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի իր առաջին ամերիկյան դերի համար «Դոդսվորթ» ֆիլմում (1936 թվական)՝ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի։ Երեք տարի անց դարձյալ առաջադրվել է «Սիրային պատմություն» մելոդրամայում իր խաղացած դերի համար։ Նկարահանման հրապարակում Մարիա Ուսպենսկայան միշտ եղել է իշխող և խստապահանջ, իսկ իր վերջին ֆիլմերի նկարահանումների ժամանակ պնդել է, որ տիտրերում ինքը ներկայացվի որպես տիկին Մարիա Ուսպենսկայա։
1946 թվականին «Օսկար» մրցանակի արժանացել է  նրա աշակերտուհին՝ Էնն Բաքսթերը։
Մարիա Ուսպենսկայան մահացել է կաթվածից 1949 թվականի դեկտեմբերին՝ բավական լուրջ այրվածքներից հետո, որոնք ստացել էր իր տանը բռնկված հրդեհի ժամանակ, երբ նա քնել էր՝ ծխախոտը ձեռքին։


== Ֆիլմադարան ==
1915 թվական «Ծղրիդ վառարանի վրա»
1916 թվական «Ոչնչություններ»
1917 թվական «Ուշացած ծաղիկներ»
1920 թվական «Խվեսկա»
1929 թվական  «Տանյա պանդոկապանուհին»
1936 թվական «Դոդսվորթ» — բարոնուհի ֆոն Օբերսդորֆ
1937 թվական «Նվաճում» — կոմսուհի Պելագեյա Վալևսկա
1939  թվական «Սիրավեպ» — Ժաննա տատիկ
1939 թվական «Անձրևներ են» — Մահարանի
1940 թվական «Բժիշկ Էլրիխի մոգական գնդակը » — Ֆրանցիսկա Սպայեր
1940 թվական «Վաթեռլոո կամուրջը» — տիկին Օլգա Կիրովա
1940 թվական «Մահացու փոթորիկ» — Հիլդա Բրայթներ
1940 թվական «Տղամարդը, որի հետ ամուսնացել եմ» — ֆրաու Գերհարդ
1940 թվական «Պարի՛ր, աղջի՛կ, պարի՛ր »— տիկին Լիդիա Բասիլովա
1941 թվական «Գայլ մարդը» — ծեր գնչուհի Մալվա
1941 թվական «Դաժան Շանհայ» — Ամա
1942 թվական «Քինգս Ռոու » — տիկին Մարիա ֆոն Էլն
1943 թվական «Ֆրանկենշտեյնը դիմավորում է գայլ մարդուն» — ծեր գնչուհի Մալվա
1945 թվական «Տարզանը և ամազոնուհիները» — ամազոնուհիների թագուհի
1946 թվական «Ես միշտ քեզ սիրել եմ» — տիկին Գորոնոֆ
1949 թվական «Համբույր մթության մեջ» — տիկին Կարինա


== Ծանոթագրություններ ==


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Թրումեն Կապոտեի «Նախաճաշ Թիֆանիի մոտ» վեպում Հոլլի Հոլայթլը ասում էր, որ ադամանդները իրականում երևում են միայն ծեր կանաց վրա՝ նկատի ունենալով Մարիա Ուսպենսկայային։
Սոֆի Դևոյան

Սոֆի Արայի Դևոյան (հուլիսի 8, 1949(1949-07-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), պարուհի, պարուսույց, դերասանուհի, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1984)։


== Կենսագրություն ==
1961-1967 թվականներին սովորել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանի դասական պարի բաժնում։ 1967-1990 թվականներին՝ Հայաստանի Պարի պետական անսամբլի պարուհի, մենակատար։ 1986 թվականից աշխատել է Պարի պետական համույթում՝ որպես պարուսույց։ Ելույթներ է ունեցել աշխարհի տարբեր երկրների բեմերում՝ Օլիմպիա, Գրանդ օպերա, Մետրոպոլիտեն օպերա, Կարնեգի Հոլլ և այլն։ 1993 թվականին հիմնադրել է «Սոֆի Դևոյանի «Հոգու և պարի թատրոնը»»։


==== Մենապարեր ====
«Սուսերով պարը»
«Շալախո»
«Ուզունդարա»
«Ղարաբաղի եղնիկ»
«Սայաթ-Նովա»
«Ադրբեջանական»
«Խաղողի պար»
«Գնչուական»
«Սյուիտ»
«Չինար ես»


== Ստեղծագործական ուղի ==
1999 թվականից «Պարի և հոգու թատրոն»ի հիմնադիր-ղեկավարն է։ Բեմադրել է մի քանի բեմադրություններ`

«Կոմիտասը մեր աչքերով»
«Ամարաս»
«Ազնվության ակնթարթներ»
«Ընդդիմություն»
«Ազնավուրյան ակնթարթներ»
«Ես հավատում եմ», սյուիտ նվիրված ՓարաջանովինՍոֆի Դևոյանի «Սամսարա» պարը՝ Լոզանի միջազգային փառատոնում արժանացել է բարձր գնահատականի։
1995 թվականին ստեղծել է նոր ոճ, որտեղ չկա զգեստ, դեմք, կան միայն ոտքեր և ձեռքեր։ Այդ ոճի մեջ արտացոլվում է հայկական մանրանկարչությունը և փիլիսոփայությունը։ 1994 թվականին ստեղծել է մշակույթի կենտրոն, որտեղ գործում են բազմաթիվ պարային խմբակներ, ինչպես նաև մանկական անսամբլներ։
Նկարահանվել է «Կամոյի վերջին սխրանքը» ֆիլմում։ 2009 թվականից համագործակցել է «Արմենիա» հեռուստաընկերության հետ, որտեղ խաղացել է մի քանի հեռուստասերիալներում` «Կյանքի գին 1, 2», «Վերադարձ», «Բախտաբեր»։


== Հեռուստասերիալներ ==
«Կյանքի գինը 1, 2»
«Վերադարձ»
«Բախտաբեր»
«Խաչվող հետքեր»
«Պահանջվում է միլիոնատեր»
«Մամա»
«Վենդետտա»
«Երանի»
«Մոռացված կանգառը»
«Երևի»
«Ախթամար»


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1972)
Մովսես Խորենացու մեդալ (2009)


== Ծանոթագրություններ ==
Սազ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սազ (այլ կիրառումներ)Սազ, գետակ Արաքսի ավազանում։ Հոսում է Էրզրումի նահանգի Բայազետի գավառի տարածքով։ Ստորին հոսանքը կոչվում է Սարըսու։ Եվրոպացի ճանապարհորդները երբեմն անվանում են Ալզաս։ Գետի ավազանում կան շամբուտներ, որից Ղ. Ալիշանը ենթադրում է, որ հայկական աղբյուրներում հիշատակված Շամբն Կոգովիա վայրը այս գետակի հովտում էր։


== Ծանոթագրություններ ==
Նեյտրոն

Նեյտրոն (լատ.՝ neuter — ոչ այս, ոչ այն), չեզոք լիցք ունեցող տարրական մասնիկ է, որը կազմում է ատոմի միջուկը։ Պատկանում է բարիոնների դասին։
1930 թ․ Վիկտոր Համբարձումյանը և Դ․ Դ․ Իվանենկոն ցույց տվեցին, որ միջուկը չի կարող, ինչպես համարվում էր այն ժամանակ, բաղկացած լինել պրոտոններից և էլեկտրոններից, որ բետա-տրոհման ընթացքում միջուկից դուրս թռչող էլեկտրոնները ծնվում են տրոհման պահին, և որ պրոտոններից բացի միջուկում պետք է լինեն ինչ-որ չեզոք մասնիկներ։
Նեյտրոնի գոյությունը բացահայտել է ֆիզիկոս Ջեյմս Չադվիկը 1932 թ., ինչի համար նա ստացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ 1935 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==

կկկկկկ
Սովետկա (Նեկլինովսկի շրջան)

Սովետկա (ռուս.՝ Советка ), սլոբոդա Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Սովետինսկի գյուղական համայնքի կենտրոնի կազմի մեջ։
Ինովրոցլավ

Ինովրոցլավ (լեհ.՝ Inowrocław, գերմ.՝ Inowrazlaw, 1904—1920 թթ. և 1939—1945 թթ.՝ գերմ.՝ Hohensalza, հնացած անվանաձևը՝ Jungleslau)) , քաղաք Լեհաստանի հյուսիսային մասում, Կույավիա-Պոմորյան վոևոդությունում։ Նույնանուն շրջանի (գավառի, պովիատի) և համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Առողջարանային քաղաք է՝ ընկած Նոտեց գետի ափին, Ինովրոցլավյան դաշտավայրում։ Մեծությամբ 49-րդ բնակավայրն է Լեհաստանում. 2018 թվականի հունիսի 30-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 73.318: 2019-ին այդ ցուցանիշը նվազել է՝ հասնելով 72 786-ի։ Զբաղեցնում է 30,42 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է 2392,7 մարդ յուրաքանչյուր քառակուսի կիլոմետրի վրա população    = 72 786: Վոևոդության վարչական կենտրոն և խոշորագույն քաղաք Բիդգոշչից հեռավորությունը մոտավորապես 40 կիլոմետր է։
Ինովրոցլավն արդյունաբերական քաղաք է (առաջին հերթին հայտնի է իր աղի հանքերով), ինչպես նաև՝ երկաթուղային կարևոր հանգույց, որտեղ արևմուտք-արևելք (Պոզնան-Տորուն) երկաթգիծը խաչվում է Խոժուվից Գդինյա ձգվող լեհական ածխային մայրուղուն։
Բնակավայրի հովանավորը, քաղաքային խորհրդի ընդունած որոշման համաձայն, Յադվիգա թագուհին է։


== Պատմություն ==
1185 - Ինովրոցլավն առաջին անգամ հիշատակվել է պատմական փաստաթղթերում
XII դար - պայքար տևտոնյան ուխտի (օրդենի) ասպետների դեմ
XIII դար - ստացել է քաղաքի կարգավիճակ և արտոնություններ
14-րդ դար—1772 - Լեհական թագավորության և Ռեչ Պոսպոլիտայի Ինովրոցլավյան վոևոդության գլխավոր քաղաք՝ վարչական կենտրոն
XV դար - հայտնաբերվել են աղի հանքերը
1812 - Նապոլեոն Բոնապարտն իր զորքերն այստեղ է գումարել Ռուսաստանի դեմ արշավանքին նախապատրաստվելիս
1875 - հիմնվել են աղահանքաջրային առաջին առողջարանները
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Լեհաստանին տիրացած ֆաշիստներն այստեղ հիմնել են համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ տաժանակրության էին դատապարտված լեհեր և գերի ընկած խորհրդային զինվորներ, ինչպես նաև գրավյալ տարածքներից բռնի տեղահանված խաղաղ  բնակիչներ
1975-ից 1998 թվականներին գտնվել է Բիդգոշչի վոևոդության կազմում


== Ժողովրդագրություն ==
Ինովրոցլավի բնակչության թվաքանակը, Լեհաստանի վիճակագրական կենտրոնական բյուրոյի (Główny Urząd Statystyczny|GUS) տվյալների համաձայն, 1997 թվականին եղել է 79 571, 2015-ին՝ 74 258, 2019-ի հունիսի 30-ի տվյալներով՝ 72.786:

Քաղաքի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները վերջին 120 տարում.


== Քույր քաղաքներ ==
 Բադ Էյնհաուզեն, Գերմանիա
 Ֆիմ, Ֆրանսիա
 Վիր Վոլի, Մեծ Բրիտանիա


== Անվանի անձինք ==
Յան Կասպրովիչ
Մարիա Կոնոպնիցկա
Վլադիսլավ Սիկորսկի
Ստեֆան Ստաժինսկի
Յանուշ Կուսոչինսկի
Բրոնիսլավա Վայս


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Heinrich Wuttke: Städtebuch des Landes Posen. Codex diplomaticus: Allgemeine Geschichte der Städte im Lande Posen. Geschichtliche Nachrichten von 149 einzelnen Städten. Leipzig 1864,  S. 326–331.
Karol Kopeć, Ilustrowany przewodnik po Inowrocławiu i Kujawach (Kruszwica-Strzelno-Trzemeszno-Mogilno-Pakość), Inowrocław 1933 [1]
Stanisław Waszak, Przewodnik po Inowrocławiu i Kujawach (Kruszwica, Strzelno, Pakość), Inowrocław 1933 [2]
Alfred Krysiak, „Inowrocław i Kujawy” różne wydania z różnych lat


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.ino-online.pl/
www.zschie.kujawy.com.pl
www.ikmedia.pl
www.dawny-inowroclaw.info
www.ino.webpark.pl
Արնիշիցի

Արնիշիցի (ռուս.՝ Арнишицы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 169 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Եմաշի

Եմաշի (ռուս.՝ Емаши, բաշկիրերեն՝ Ямаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1116 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալվառինջ (հովիտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալվառինջ (այլ կիրառումներ)Ալվառինջ, հովիտ Հայկական լեռնաշխարհում, որ գտնվում է Մշո դաշտի համանուն գյուղում։ Այստեղ է գտնվում Սմբատաբերդը։ Արևմտահայերեն աղբյուրներում հիշատակվում է Ալվառըչու հովիտ ձևով։


== Ծանոթագրություններ ==
Դվորիշչե (այլ կիրառումներ)

Դվորիշչե, կարող է վերաբերել՝

Դվորիշչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Դվորիշչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Դվորիշչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
(53) Կալիպսո

(53) Կալիպսո (անգլ.՝ Kalypso), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1858 թվականի ապրիլի 4-ին Ռոբերտ Լյութերի կողմից Դյուսելդորֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,617012 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0781 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1559 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Կալիպսո աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0996 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1546,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232807 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,17° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
Կալիպսո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
662

662 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 662 թվականն է, 
VII դարի 62-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մեծ Կերան

Մեծ Կերան (ռուս.՝ Большая Керан), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեդ Յու գետի աջ ափին՝ 58 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 36 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դոնի Ռոստով ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000076127
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007612
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Չերնիշև (այլ կիրառումներ)

Չերնիշև, կարող է վերաբերել՝

Չերնիշև - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում
Չերնիշև - խուտոր Ռուսաստան Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Շովգենովսկիի շրջանի կազմում
Կավայայի շրջան

Կավայայի շրջան (ալբ․՝ Rrethi i Kavajës), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Ալբանիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի կենտրոնում։ Հանդիսանում է Տիրանայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։


== Վարչական բաժանում ==
Կավայայի շրջանն ունի 8 համայնք, որոնք ներառում են 2 քաղաք և 66 գյուղ։
Վարչական կենտրոնը Կավայա քաղաքն է։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 24 230 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա ավանները կազմում են 695 քառ.կմ տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Կավայայի շրջանը գտնվում է Կենտրոնական Ալբանիայում, Ադրիատիկ ծովի ափին։ Հյուսիսում գտնվում է Դուրրես քաղաքը։ Ծովափնյա դաշտավայրը արևելքում վերածվում է 400 մ բարձրության բլրաշղթայի։ Լյուշնյայի շրջանի հետ բաժանված է Շկումբինի գետով։
Բնակչության մեծամասնությունը ապրում է գյուղերում։


== Տնտեսություն ==
Շրջանի վարչաքաղաքական կենտրոն Կավայա քաղաքը կառուցվել է Դուրրեսից և մայրաքաղաք Տիրանայից եկող առևտրական ճանապարհի վրա։ Այն ուղղվում էր հարավային Ալբանիա։ Կավայայի շրջանի ապագա զարգացումը կապված է զբոսաշրջության հետ։ 21-րդ դարի սկզբին այստեղ սկսել է հյուրանոցների ու ժամանցի վայրերի կառուցումը։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրագվեթ

Օրագվեթ (վրաց.՝ ორაგვეთი), գյուղ Վրաստանում: Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խոնի շրջանում:


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 360 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 22 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ:


== Ծանոթագրություններ ==
Բոկովո-Խրուստալնե (քաղաք, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոկովո-Խրուստալնե (այլ կիրառումներ)Բոկովո-Խրուստալնե (ուկրաիներեն՝ Боково-Хрустальне), քաղաք Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրասնի Լուչի քաղաքային խորհուրդում, շրջանային նշանակության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Շախտյորսկոե։
2011 թվականի տվյալներով Բոկովո-Խրուստալնե քաղաքում բնակվում էր 12 197 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27,51 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Փոքր Տորժենգա

Փոքր Տորժենգա (ռուս.՝ Малая Торженьга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տորժենգա գետի աջ ափում՝ 6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։ Ակունքը գտնվում է Վոլոգդայի մարզի մոտ, 30 կմ հարավ-արևմուտք Լոիգա գյուղի մոտ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000009081
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000908
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կրեյդյանկա (գյուղ, Շևչենկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրեյդյանկաԿրեյդյանկա (ուկրաիներեն՝ Крейдянка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։
1977 թվականի տվյալներով Կրեյդյանկա գյուղում բնակվել է 13 մարդ։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Կրեյդյանկա գյուղը գտնվում է Վելիկի Բուրլուկ գետի ձախ ափին։ Վերևում՝ 2 կմ հեռավորության վրա, Ռազդոլնոե գյուղն է, հոսանքին ներքև՝ 1 կմ հեռավորության վրա, Արկադևկա գյուղն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գազ ամբողջատերև

Գազ ամբողջատերև (լատ.՝ Astragalus holophyllus), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Անցողուն բույս է, որի ծաղկակիրները դուրս են գալիս տերևների արմատամերձ վարդակից։ Տերևները պարզ են, կարճ տերևակոթով, ձվաձև-կլոր կամ համարյա երիկամաձև, երկու կողմից խիտ առսեղմ խավոտ։ Ծաղկակիրները մինչև 5 սմ երկարությամբ են և ունեն 3-7 ծաղիկներ։ Պսակը դեղին է։ Ունդերը էլիպսաձև երկարավուն են, 4-5 սմ երկարությամբ, 1,5 սմ լայնությամբ։ Տեսակը առանձնահատուկ տաքսոնոմիկ դիրք ունի։


== Տարածվածություն ==
Աճում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երանոս լեռնագագաթ, Երախի և Ուրծի լեռնաշղթաներ)։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1000 մ բարձրությունների վրա, մերգելային կրաքարերից կազմված չոր խճաքարոտ լանջերին, ավազային անապատում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Աճելավայրերից մեկը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի «Գոռավանի ավազուտներ» արգելավայրում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հոլցկիրխ

Հոլցկիրխ  (գերմ.՝ Holzkirch), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Ալբ Դունայ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 269 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 8,14 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 062։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Երվանդ Ազատյան

Երվանդ Նազարեթի Ազատյան (Էդմոնդ Կոտալազյան, մայիսի 13, 1935(1935-05-13), Բեյրութ, Լիբանան - մարտի 25, 2023(2023-03-25), Մայամի, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), հայ գրող, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։ Երևանի պետական համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1988)։ Հայաստանի գրողների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Երվանդ Ազատյանը ծնվել է 1935 թվականին Բեյրութում։ 1958 թվականին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանը, 1973 թվականին՝ Բոստոնի «Նորթիսթըրն» համալսարանը և Դետրոյտի «Ուեյն» նահանգային համալսարանը։ 1954-1958 թվականներին եղել է Բեյրութի «Զարթոնք-սպորտ» շաբաթաթերթի հիմնադիր-խմբագիր, 1959-1967 թվականներին՝ Կահիրեի «Արև» օրաթերթի խմբագրապետ, 1967-1972 թվականներին՝ Բոստոնի «Պայքար» հաստատության վարիչ-տնօրեն, «Պայքար» գրական եռամսյա հանդեսի և «Արմինիըն Միրըր-Սփեքթեյթըր» թերթի խմբագրակազմերի անդամ, 1971 թվականից՝ Մոնրեալի «Ապագա» շաբաթաթերթի, 1986 թվականից՝ Նյու Յորքի «Արարատ» (անգլերեն) հանդեսի, 1991 թվականից՝ Երևանի «Ազգ» օրաթերթի, 2006 թվականից՝ Բեյրութի «Կամար» գրական հանդեսի հիմնադիրներից և գլխավոր աշխատակիցներից։ 1972-1997 թվականներին եղել է ՀԲԸՄ Ալեք Մանուկյան մշակութային հիմնադրամի ատենապետ, 1973 թվականից՝ Դետրոյտի «Հայ մշակույթի ժառանգություն» (անգլերեն) ռադիոծրագրի տնօրեն, 1994-1997 թվականներին՝ ԱՄՆ-ի և Կանադայի ԹՄՄ կենտրոնական վարչության ատենապետ, 1997 թվականից՝ փոխատենապետ։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Հայ եկեղեցու Սուրբ Սահակ - Սուրբ Մեսրոպ շքանշան, 1989 թ.
Հայաստանի ազգային գրադարանի Հակոբ Մեղապարտ շքանշան, 1991 թ.
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ, 2009 թ.


== Երկեր ==
«Կեանք ու երազ Հայաստան» (1964, ուղեգրություններ)
«Գրական-գեղարուեստական սեւեռումներ» (1988)
«Դիմանկարներ և դիմաստվերներ» (անգլերեն, 1995)
«Պատմությունը ընթացքի մեջ» (անգլերեն, 1999, Էսսեներ)
«Դիտումներ և դատումներ» (2006, հրապարակախոսություն)


== Գրականություն ==
Երուանդ Ազատեան. Մատեան մեծարանքի, Լոս Անջելես, 1988։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երվանդ Ազատյան. «Սփյուռքահայ գրականության ճակատագիրը վտանգված է»
Ե՛վ գիրք, և՛ ուղեցույց, գիտական ուսումնասիրություն / Երվանդ Ազատյանի հետ
Իռլանդացին

«Իռլանդացի» (անգլ.՝ The Irishman), ամերիկացի ռեժիսոր Մարտին Սկորսեզեի դրամատիկական ֆիլմ՝ Սթիվեն Զաիլյանի սցենարով, որը հիմնված է Չարլզ Բրանդտի «Ես լսել եմ, դու ներկում ես տներ» վեպի վրա։ Գլխավոր դերերը կատարել են Ռոբերտ Դե Նիրոն, Ալ Պաչինոն և Ջո Պեշին, երկրորդական դերերում նկարահանվել են Ռեյ Ռոմանոն, Բոբի Կանավալեն, Աննա Փեքուինը, Սթիվեն Գրեմը, Ստեֆանի Կուրտցուբան, Ջեսի Պլեմոնսը և Հարվի Քեյթելը։ Ֆիլմը պատմում է Ֆրենկ «իռլանդացի» Շիրանի (դե Նիրոյի)՝ հեռահար վարորդի պատմությունը, որը դառնում է մարդասպան և կապվում գանգստեր Ռասել Բուֆալինոյի (Պեշիի) և նրա քրեական ընտանիքի հետ, ինչպես նաև աշխատում է արհմիութենական ազդեցիկ առաջնորդ Ջիմի Հոֆուի (Պաչինոյի) հետ։
«Իռլանդացու» պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ Նյու Յորքի 57-րդ կինոփառատոնում։ ԱՄՆ-ում ֆիլմը թողարկվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 1-ին, իսկ նոյեմբերի 27-ից հասանելի է դարձել Netflix-ում։


== Ստեղծում ==
Մարտին Սկորսեզեն երկար ժամանակ մտադիր էր նկարահանել «Իռլանդացուն» և գլխավոր դերերին հրավիրել Ռոբերտ Դե Նիրոյին, Ջո Պեշիին և Ալ Պաչինոյին։ 2014 թվականի սեպտեմբերին Պաչինոն հաստատեց իր մասնակցությունը նախագծին, որը պետք է դառնար ռեժիսորի հաջորդ աշխատանքը «Լռություն» ֆիլմից հետո։ Բոբի Կանավալեն նույնպես ընդգրկվել է պատրաստվող նախագծի դերասանական կազմում։ Հաջորդ տարվա հոկտեմբերին Դե Նիրոն հայտարարել է, որ ֆիլմի վրա աշխատանքը դեռ ընթացքի մեջ է, և նկարահանումները կարող են սկսվել 2016 թվականին։ Այդ ժամանակ Սկորսեզեն հաստատեց, որ Սթիվեն Զաիլյանն արդեն աշխատում է սցենարի վրա։ «Ես լսել եմ, դու ներկում ես տներ» վեպը բացահայտել է Հոֆայի գործի հետ կապված նոր մանրամասները, որոնց մասին հայտնի չէր (1992) թվականի «Հոֆֆա» ֆիլմի նկարահանումների ընթացքում։
2016 թվականի մայիսին հայտարարվել էր, որ ֆիլմի իրավունքները կառաջարկվեն Կաննի 69-րդ կինոփառատոնում։ Մեքսիկացի պրոդյուսերական Դե Սինե ընկերությունը Paramount Pictures-ին առաջարկել է 100 մլն դոլար գումար՝ ֆիլմի վրա աշխատելու համար՝ ներքին իրավունքները պահպանելու դիմաց։ 2017 թվականին Netflix սթրիմինգային ծառայությունը ձեռք է բերել նախագիծը։ Այն բանից հետո, երբ դրանից հրաժարվել են STX-ը և Paramount-ը։ Ենթադրվում էր, որ խոշոր ստուդիաների մերժումը հիմնավորվել էր բարձր բյուջեով (200 մլն դոլար)։ CGI-ի կիրառման պատճառով ֆլեշբեկների բազմաթիվ տեսարաններում գլխավոր հերոսների երիտասարդացման համար։


== Ընդունում ==
«The Guardian» թերթի մեկնաբան Փիթեր Բրեդշոուն ֆիլմը գնահատել է 5 աստղով։ Նա Սկորսեզեի գործը անվանել է լավագույնը «Փառավոր տղաների» ժամանակներից և նրա լավագույն ֆիլմերից մեկը՝ հատկապես գովելով Ջո Պեշիի խաղը։
«Կոմերսանտ» թերթի մեկնաբան Անդրեյ Պլախովը դրական է գնահատել ֆիլմը՝ նշելով գրագետ կինեմատոգրաֆիզմը և Դե Նիրոյի ու Ալ Պաչինոյի դերասանական խաղը։


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրեյ Երյոմենկո

Անդրեյ Իվանովիչ Երյոմենկո (ռուս.՝ Андрей Иванович Ерёменко, ուկրաիներեն՝ Андрій Іванович Єрьоменко, հոկտեմբերի 2 (14), 1892 կամ հոկտեմբերի 14, 1892(1892-10-14), Markivka, Starobelsk Uyezd, Խարկովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 19, 1970(1970-11-19), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), Խորհրդային Միության մարշալ (1955), Խորհրդային Միության հերոս։
Որպես շարքային մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Ավարտել է Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (1935)։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ եղել է ռազմաճակատի հրամանատար, մասնակցել Մոսկվայի ն Ստալինգրադի ճակատամարտերին, Ղրիմի, Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը։ Պատերազմից հետո (1945— 1958)՝ Մերձկարպաայան, Արևմտասիբիրյաև և Հյուսիսային Կովկասի ռազմական զորքերի հրամանատար։ Եղել է ՍՄԿԿ ԿԿ-ի անդամ, ՍՍՏՄ գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգնատրվել է Լենինի, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Կարմիր դրոշի, Սուվորովի առաջին աստիճանի, Կուտուզովի 1-ին աստիճանի, արտասահմանյան 7 շքանշաններով և մեդալներով։ Գրել է հուշեր՝ «Հատուցման տարիներ» գրքում (1969)։ Թաղված է Կարմիր հրապարակում՝ Կրեմլի պատի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խոշոր սպիտակ խոզ

Խոշոր սպիտակ խոզ, խառը մթերատվության վաղահաս ցեղ։ Ստացվել է XIX դարում՝ Անգլիայում՝ տեղական ուշահաս, չինական վաղահաս և նեապոլյան ու պորտուգալական խոզերի բարդ վերարտադրական տրամախաչումից։
Նախկին ԽՍՀՄ-ում երկարատև տոհմային աշխատանքներից հետո ստեղծվել է փաստորեն նոր, երեք տիպի (մսային, մսա-ճարպային և ճարպային) ցեղ։ Վարազների կենդանի քաշը 300 - 350 կգ է, մերուններինը՝ 200 - 250։ Պտղատվությունը մեկ ծնում՝ 10 - 12 (առանձին դեպքերում՝ 32) խոճկոր։
Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Ասիայում բազմաթիվ ցեղեր ստանալիս խոշոր սպիտակ խոզն օգտագործվել է որպես ելակետային և բարելավող ցեղ։ Բուծվում է Եվրոպայի բոլոր երկրներում, Չինաստանում, Ճապոնիայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Նոր Զելանդիայում։ Հայաստանում՝ Արարատյան դաշտի, Լոռի-Փամբակի, Շիրակի և Սևանի ավազանի շրջաններում։
Սուլուխ

Սուլուխ կամ Սլուկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 12 կմ հյուսիս-արևելք՝ Մուշ-Խնուս ճանապարհի վրա՝ Արածանի գետի ձախ ափին։
Եղել է նշանավոր հայաբնակ գյուղ։


== Պատմություն ==
1907 թվականի մայիսի 27-ին թուրքերը շրջափակում են Սուլուխ գյուղը և սկսվում է անհավասար կռիվ թուրքերի և հայ ֆիդայիների միջև։ Ֆիդայիներին գլխավորում էր Գևորգ Չաուշը։
Թուրքերը այդ օրը 150 սպանված և 250 վիրավոր տվեցին։ Նրանք Մուշից թնդանոթ ուզեցին։ Հայերը հեռացան Սուլուխից։ Կռվում մահացել էին Գևորգի երկու զինակիցները՝ Հագեն և Գալեն։ Գալեի և Հագոյի դիակներն իջեցրեցին Մուրադ գետի մեջ։ Իսկ Գևորգին թողեցին Արածանիի ափին՝ կամրջի մոտ և երկու սուլուխցու կարգադրեցին հսկել։ Հաջորդ օրը՝ մայիսի 28-ին Գևորգին մահամերձ վիճակում գտնում է քուրդ ցեղապետ Զայնալ բեյը։ Գևորգը ջուր է խնդրում և ջուր խմելուց հետո մահանում է բեկի ձեռքերի վրա։
Գյուղն ավերվել է, իսկ բնակիչները կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915-1916 թվականներին։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբներին ուներ 160 տուն՝ 1000 հայ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Սուլուխն հայտնի էր իր բարձրորակ հացահատիկներով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Սուլուխում է գտնվում գյուղի նշանավոր կամուրջը, որը պահպանվում է մինչև այժմ։ Գյուղի մոտակայքում կար Ս. Գևորգ անունով մատուռ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
Սուլուխի կռիվ (1907)
Սուլուխի կամուրջ


== Ծանոթագրություններ ==
Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հուշարձան

Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Мстиславу Ростроповичу), հուշարձան Մոսկվայում, որը տեղադրվել է 2012 թվականին։ Հուշարձանը նվիրված է մեծանուն թավջութակահար, դաշնակահար և դիրիժոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Մստիսլավ Ռոստրոպովիչին։ Գտնվում է Բրյուսի նրբանցքում, Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի պուրակում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովը և ճարտարապետ Իգոր Վոսկրեսենսկին։


== Նկարագրություն ==
Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի քանդակը պատրաստվել է բրոնզից և տեղադրվել է գրանիտե սալիկներով դեկորացված բրոնզե պատվանդանի վրա։ Երաժիշտը պատկերված է թավջութակ նվագելիս։ Տպավորություն է ստեղծվում, որ այժմ կհնչի նրա կատարմամբ երաժշտությունը։  Հեղինակի՝ քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովի խոսքով՝ «քանդակային հորինվածքում հաջողվել է բացահայտել երաժշտի անզուսպ էներգիան, որը նրան օգնում էր հաջողությամբ իրականացնել իր ցանկացած նախաձեռնությունը»։


== Պատմություն ==
Հուշարձանի տեղադրման վայրն ընտրվել է ոչ պատահականորեն։ Մստիսլավ Ռոսրոպովիչը և նրա կինը՝ երգչուհի Գալինա Վիշնևսկայան, ապրել են մոտակայքում՝ թիվ 8/10 ինըհարկանի շենքում (Մոսկվայի կոմպոզիտորների տուն), Բրյուսի նրբանցքում։ Այս շենքը կառուցվել էր հատուկ կոմպոզիտորների և Մոսկվայի Կոնսերվատորիայի պրոֆեսորների համար։ Այս տանն ապրել են նաև Դմիտրի Կաբալևսկին, Արամ Խաչատրյանը, Դմիտրի Շոստակովիչը, Լեոնիդ Կոգանը, Սվյատոսլավ Ռիխտերը։
Հուշարձանի բացման արարողությունը կայացել է 2012 թվականի մարտի 29-ին։ Բացումը հարմարեցրել էին երաժշտի 85-ամյակին։ Բացման արարողությանը ներկա էին այն ժամանակ ՌԴ վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը և Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը։
Բացումից 5 տարի անց արձանի մոտի պուրակը ևս անվանակոչվել է Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի անունով։


== Ծանոթագրություններ ==
Իսկական փոկեր

Իսկական փոկերի ընտանիքը ներառում է 13 ցեղի 18 կենդանիներ, որոնք տարածված են հյուսիսային և հարավային մերձբևեռային շրջաններում, ինչպես նաև արևադարձային լայնություններում։ Ականջախեցիներ չունեն, որով տարբերվում են մյուս՝ ականջավոր փոկերից։ Նախկինում իսկական փոկերը, ականջավոր փոկերն ու ծովացուլը ներառվում էին կաթնասունների դասի մաշկոտանիների կարգում, այժմ դասակարգվում են որպես գիշատիչների կարգի ընտանիքներ։ Պատկանում են շնանմանների ենթակարգին։
Իսկական փոկերի առջևի մաշկաթաթերը պատված են բրդով և ունեն մեծ մագիլներ, ետևինները ծառայում են միայն ջրում տեղաշարժվելու համար։ Ամենախոշորը հարավային ծովափիղն է, որի մարմնի երկարությունը մինչև 6,5 մ է, իսկ քաշը՝ մինչև 100 կգ։
Տեսակներից 9-ը բնակվում են հյուսիսային բևեռամերձ ծովերում, 5-ը Անտարկտիդայի ափերին, 3-ը արևադարձային ծովերում (վանական փոկեր), 2-ը քաղցրահամ ջրերում (բալկայան և կասպյան փոկեր)։ Քաղցրահամ ջրերի բնակիչ է համարվում նաև օղակավոր փոկը, որը լայնորեն տարածված է հյուսիսային բևեռամերձ ծովերում (բնակվում է նաև Ռուսաստանի Լադոգա և Ֆինլանդիայի Սայմա լճերում)։ Չեն հանդիպում միայն Հնդկական օվկիանոսում։ Անհետացման վտանգի տակ են արևադարձային ծովերում բնակվող վանական փոկերը, որի տեսակներից մեկը՝ կարիբյան վանական փոկը, ներկայումս համարվում է ոչնչացված (1950-ականներից ի վեր)։ Մյուս տեսակները տարածված են Միջերկրական ծովի շրջաններում (սովորական վանական փոկ) և Հավայան կղզիներում (հավայան վանական փոկ)։
Իսկական փոկերը բնակվում են հիմնականում ափամերձ ջրերում, բազմացման և մորթափոխման ժամանակ հսկայական կուտակումներ են առաջանում առավելապես սառույցների վրա, հազվադեպ՝ ափերին։ Կուտակված կենդանիների թիվը կարող է հասնել 10 հազարի։ Նորածին ձագերի մորթին հաստ է, հաճախ՝ սպիտակ։ Երեք ամսից ձագերը մորթափոխվում են։ Ձյունաճերմակ մորթի ձեռք բերելու համար նախկինում հաճախ ոչնչացնում էին գրենլանդական և կասպյան փոկերի ձագերին։ Ներկայումս ձագերի որսն արգելված է։
Սնվում են ձկներով, փափկամորթներով, խեցգետնակերպերով, ծովային հովազները՝ նաև պինգվիններով ու այլ փոկերով։ Հրաշալի լողում են ու սուզվում, կարճ տարածությունների վրա զարգացնում են մինչև 24 կմ/ժ արագություն։ Սուզման ռեկորդը պատկանում է Ուեդդելի փոկին (մինչև 600 մ), որը կարող է ջրի տակ մնալ մինչև 1 ժամ։ Ցամաքում տեղաշարժվում են դանդաղ, կողքից կողք թեքվելով, սառույցների վրա՝ սահելով։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմյոնովկա (գյուղ, Բերդիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեմյոնովկաՍեմյոնովկա (ուկրաիներեն՝ Семенівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սեմյոնովկա գյուղում բնակվում էր 1 049 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2075 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 505,54 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մալոյաբլոնովո (գյուղ, Պրոխորովսկի շրջան)

Մալոյաբլոնովո (ռուս.՝ Малояблоново), գյուղ Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Պրոխորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 167 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սասուն Գրիգորյան (ճարտարապետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սասուն Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)Սասուն Սեդրակի Գրիգորյան (մարտի 18, 1942(1942-03-18), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 13, 1993(1993-03-13), Երևան, Հայաստան), նեոդասական և հայ ավանդական ազգային ոճերով աշխատող սովետական ժամանակաժրջանի հայ ճարտարապետ։
Սահականուշ Գրիգորյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
1965 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։
1965-1979 թվականներին՝ Երևաննախագիծ ինստիտուտի ավագ ճարտարապետ, 1979-1993 թվականներին՝ Լենինականի գիտա-վերականգնման արտադրության հատուկ արվեստանոցի տնօրեն։
Համահեղինակ Է Երևանի Օղակաձև զբոսայգու՝ Տերյան-Աբովյան փողոցների միջնահատվածի (1960-1985), Գյումրու «Կումայրի» պետական պատմա-ճարտարապետական թանգարան-արգելոցի (1980, ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ՝ 1985), Սերգեյ Մերկուրովի, Ասլամազյան քույրերի թանգարանների, Մանկական ստեղծագործության կենտրոնի, տիկնիկային թատրոնի, Ձիթողցյանների տան, Ծաղիկյանների գարեջրի գործարանի վերականգնման նախագծերի։
2014 թվականին Գյումրի քաղաքի Ռիժկով փողոցում տեղադրվել է նրա հուշատախտակը։


== Հիմնական աշխատանքները ==
Հարավ-արևմտյան բնակելի թաղամաս Երևանում
Հարավ-արևմտյան բնակելի թաղամասի B-1 և B-2 միկրոշրջանների զարգացում Երևանում
9-հարկանի երկու մակարդակով բնակելի շինություն Երևանում
Տիգրանյան փողոցում գտնվող Պետական բանկի բնակելի շենք Երևանում
Փափազյան փողոցի փակուղիների բնակելի շենք Երևանում
Նորք թաղամասի կույրերի կենսաթոշակային միության բնակելի շենք Երևանում
Հարսանեկան պալատ Երևանում
Օղակաձև զբոսայգու հատվածը Տերյան և Աբովյան փողոցների միջև Երևանում
Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական պետական դրամատիկական թատրոնի ընդլայնումը Երևանում
Կումայրիի արգելոցի ճարտարապետական հուշարձանների վերականգնում և հարմարեցում (Կումայրիի պահպանվող տարածքների ՁՊՎ) Լենինականում
Սուրբ Ամենափրկիչ և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիների վերականգնման ծրագրեր Լենինականում
Մայիսյանի VII դարի Տիրանավոր Սբ. Աստվածածին եկեղեցու վերականգնումը


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սասուն Գրիգորյան
Ռադիո «Մարիամ», հաղորդում Սասուն Գրիգորյանի մասին
Ճարտարապետ Սասուն Գրիգորյանի անվան հուշատախտակ է բացվել Գյումրիում
Հարավամերիկյան գորշ աղվես

Հարավամերիկյան գորշ աղվեսը (լատ.՝ Lycalopex griseus) աղվեսի տարատեսակ է, որը բնակվում է միայն Հարավային Ամերիկայում՝ Արգենտինայում և Չիլիում։ Ունի բազմաթիվ անվանումներ՝ արգենտինական աղվես, պատագոնյան աղվես, չիլլա, գորշ զորրո և այլն։


== Արտաքին բնութագիր ==

Հարավամերիկյան գորշ աղվեսը չափսերով փոքր կենդանի է։ Նա կշռում է մոտ 2,5 - 4 կգ։ Մարմնի երկարությունը 45-70 սմ է։ Արուները ավելի մեծ են քան էգերը։ 
Ունի մոխրագույն գունավորում։ Ականջների ծայրերը, պոչը և մեջքի կենտրոնական մասը ավելի մուգ են։


== Սնունդը ==

Հարավամերիկյան գորշ աղվեսը սնվում է մանր կենդանիներով՝ կրծողներ, նապաստակներ, փոքր թռչուններ, գորտեր, թռչունների ձվեր, մողեսներ և այլն։


== Բազմացումը ==
Այս կենդանին քիչ ուսումնասիրված է, այդ իսկ պատճառով քիչ տեղեկություն է հայտնի նրա մասին։ Հայտնի է, որ նրանք բազմանում են մարտին։ Ծնվում են 2-4 ձագեր։


== Ապրելավայրը ==
Հարավամերիկյան գորշ աղվեսը հանդիպում է Արգենտինայում և Չիլիում։ Ապրում է հիմնականում Անդյան լեռներում և դրանց հարող տարածքներում։ Նա ապրում է Արգենտինայի արևմտյան հատավածում։ Տեղեկություններ կան, որ այս կենդանին հանդիպում է նաև Պերուում, բայց դա չի հաստատվել։ 
Այս աղվեսը կարող է ապրել կլիմայական տարբեր պայմաններում՝ չոր և քարքարոտ լեռներում, տրոպիկական անտառներում, տարբեր տաք ու սառը վայրերում։ 


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.lioncrusher.com/animal.asp?animal=19 Archived 2006-12-10 at the Wayback Machine.
http://www.canids.org/species/Funes%20et%20al%202006%20Manejo%20de%20zorros%20en%20Argentina.pdf Archived 2011-09-27 at the Wayback Machine.)
Էուշտա

Էուշտա (ռուս.՝ Эушта), գյուղ Ռուսաստանի, Տոմսկի մարզի Տոմսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 464 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դաուդա Կայրաբա Ջավարա

Դաուդա Կայրաբա Ջավարա (անգլ.՝ Dawda Kairaba Jawara, մայիսի 16, 1924(1924-05-16), Բարաջալի, Կենտրոնական գետ, Գամբիա - օգոստոսի 27, 2019(2019-08-27), Bakau, Greater Banjul Area, Գամբիա), Գամբիայի պետական գործիչ։ Ժողովրդա-առաջադիմական կուսակցության հիմնադիր (1959) և առաջնորդ։

1960-1961 թվականներին եղել է լուսավորության և սոցիալական բարեկեցության նախարար,
1962-1963 թվականներին՝ գլխավոր մինիստր։1963 թվականից, Գամբիային լրիվ ներքին ինքնավարություն տալուց հետո՝ վարչապետ։ 1965 թվականի փետրվարից՝ անկախ Գամբիայի վարչապետ, 1970 թվականից՝ նախագահ։


== Ծանոթագրություններ ==
(3909) Գլեդիս

(3909) Գլեդիս (անգլ.՝ Gladys), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի մայիսի 15-ին Կենեթ Զեյգլերի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,609409 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2937 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9252 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1539,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,233825 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,18° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3909) Գլեդիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աշոտ Ղազարյան (զինվորական)

Աշոտ Սերժիկի Ղազարյան (հունվարի 18, 1974(1974-01-18), Հադրութ, Հադրութի շրջան - հոկտեմբերի 16, 2020(2020-10-16), Հադրութի շրջան, Արցախ), հայ զինվորական, N զորամասի հրամանատարի տեղակալ, գնդապետ։


== Կենսագրություն ==
Աշոտ Ղազարյանը ծնվել է 1974 թվականի հունվարի 18-ին Հադրութում։ Հետագայում նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան։ Աշոտը սովորել է Երևանի թիվ 95 միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ։ 1995 թվականին առաջնագծի զորամասերից մեկում նշանակվել է դասակի հրամանատար, հետագայում՝ վաշտի հրամանատար։
2001-2003 թվականներին վերապատրաստվել է Սանկտ Պետերբուրգի ռազմական ակադեմիայում։
2007 թվականին նշանակվել է տանկային զորամասի հրամանատարն է, պարգևատրվել է «Մարտական ծառայության», «Վազգեն Սարգսյան», «Գարեգին Նժդեհ» «Անբասիր ծառայության համար» առաջին և երկրորդ աստիճանի մեդալներով։
Աշոտ Ղազարյանի հրամանատարությամբ գործող տանկային զորամասը 2010  թվականին պարգևատրվել «ՀՀ ԶՈՒ լավագույն տանկային զորամաս» պատվո դրոշով։
Մասնակցել է Արցախյան բոլոր  պատերազներին, զոհվել 2020 թվականի հոկտեմբերի 16-ին, իր ծննդավայրում՝ Բայրաքթարի հարվածից։
Հուղարկավորվել է Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում։
Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով հայրենիքի պաշտպանության և անվտանգության ապահովման գործում ներդրած ավանդի, մարտական գործողությունների ընթացքում ցուցաբերած արիության և նվիրումի համար հետմահու արժանացել է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի։


== Ընտանիք ==
Եղել է ամուսնացած, ունի երկու որդի և մեկ դուստր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արծիվ հրամանատար էր, իր «թևերով» շատ զինվորների է փրկել․գնդապետ Աշոտ Ղազարյանը միշտ առաջինն էր
Գնդապետ Աշոտ Ղազարյանը կյանքն ու 30-ամյա կռիվն ավարտեց 46 տարեկանում (Տեսանյութ)
Հետմահու պարգևատրված գնդապետերը
Մուհամմեդ Հասան (ռեստլեր)

Մարկ Կոպանի (անգլ.՝ Mark Copani, նոյեմբերի 7, 1981(1981-11-07), Ամման, Հորդանան), ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։
Առավել հայտնի է «World Wrestling Entertainment» (WWE) կազմակերպությունում հանդես գալու տարիներից (2004-05)՝ մարմնավորելով Մուհամմեդ Հասան (Muhammad Hassan) ռինգային անվամբ ամերիկյան արաբի։
Կոպանիի կարիերան ընդհատվել է ահաբեկչական նրբերանգներ պարունակող ռինգային վիճարահույց սյուժեի և 2005 թվականի հուլիսի 7-ի Լոնդոնի ահաբեկչական դեպքերի համընկման պատճառով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը IMDb կայքում (անգլերեն)
Վոլոշկա (գետ)

Վոլոշկա (ռուս.՝ Волошка), գետ Ռուսաստանում, Արխանգելսկի մարզում, Օնեգա գետի աջ վտակն է։ Հոսում է Կարգոպոլսկի և Կոնոշսկի շրջաններում։


== Բնութագիր ==
Գետի երկարությունը 260 կմ է։ Ավազանի տարածքը կազմում է 7100 կմ2։ Ջրի ծախսը կազմում է 71,7 մ3/վ։


== Վտակներ ==
Ձախ՝Յուգոնդիշ, Սոնիկա, Լեյբուշա, Կոմժա, Վադյիցա

Աջ՝Փոքր Պորմա, Մեծ Պորմա, Մեծ Շույա, Նիմենգա, Վանդիշ, Վոխտոմիցա, Կոնոշա, Դոլգայա, Սինցիբինա, Օսինովկա, Նիվա


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
1460

1460 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1460 թվականն է, 
XV դարի 60-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Սերգեյ Մարկով (այլ կիրառումներ)

Սերգեյ Մարկով կարող է վերաբերվել.

Սերգեյ Մարկով (ծնվ.՝ 1958), ռուս քաղաքագետ։
Սերգեյ Մարկով (ծնվ.՝ 1878-1918), ռուս ռազմական գործիչ։
Բարբաս

Բարբաս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։ Գտնվում էր Գենջից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արածանիի վտակներից մեկի հովտում՝ անտառապատ վայրում։
XX դարի սկզբին ուներ 6 տուն քուրդ բնակիչ։ Բնակիչների հիմնական զբաղմունքն անասնապահությունն էր։
Բարբասի մասին հիշատակվել է ասորական Թգլաթպալասար III-ի արձանագրություններում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արիկովո

Արիկովո (ռուս.՝ Арыково), գյուղ Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Կունաշակսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զուգդիդի շրջան

Զուգդիդիի շրջան (վրաց.՝ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი) 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի երկրամասի (մխարեի) կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Զուգդիդի քաղաքն է։
Կրիվոե (լիճ)

Կրիվոե (ռուս.՝ Кривое), լիճ Վիտեբսկի մարզի Ուշաչսկի շրջանում։ Մտնում է Ուչաշսկի խմբի լճերի մեջ։


== Նկարագրություն ==
Լճի անվանումը ծագել է ափամերձ գծի բարդ ձևերից` բազմաթիվ ծոցեր, հրվանդաններ, կղզյակներ, նեղ, խոր հոսանքներ, ալիքներ։ Առավելագույն խորությունը գտնվում է հյուսիսային և հարավային մասերում։ 20-մետրանոց խորություն է գրանցվել հյուսիս-արևմուտքում և հարավ-արևմուտքում։ Հյուսիսարևելյան, կենտրոնական և հարավարևմտյան մասերում ափերի թեքությունը հասնում է 50 մ-ի և 40° պտույտի։
Քանի որ լճի փորվածքը փակ է քամիների առաջ, առաջանում են ամեն ալիքին բնորոշ ճողփյուններ, ինչը դժվարացնում է լճի ջերմային ռեժիմի կարգավորումը։ Նույնիսկ ամառային շրջանում ջրի 70 %-ը չի ունենում 6 °C-ից բարձր ջերմաստիճան։ Դրան նպաստում է նաև լիճ մտնող ջրերի թույլ հոսքը. վտակներն ու առվակները լիճ են թափվում հիմնականում գարնանը, իսկ ամռանը չորանում են։


== Բուսական աշխարհ ==
Կրիվոե լիճն աչքի չի ընկնում հարուստ բուսականությամբ։ Եղեգնը և շամբին ձևավորում են 10 մ լայնությամբ հատված։ Շատ տեղեր քարքարոտ են և ընդհանրապես զուրկ են բուսականությունից։ Ջրի թափանցիկության շնորհիվ` բույսերը տեսանելի են մինչև 8 մ խորությունից։


== Կենդանական աշխարհ ==
Պլանկտոնի քանակությունը քիչ է։ Առանձնանում է խեցգետնի Limnocalanus macrurus տեսակի առկայությամբ։ Լճի ջրերում հանդիպում են սիգ, շիղաձկներ, գայլաձկներ, օձաձկներ, ծանծաղաձկներ, պերկես։


== Էկոլոգիա ==
Լճի ափերը քիչ են բնակեցված։ Լճի շրջակայքում չկան արդյունաբերական ձեռնարկություններ, իսկ շրջակայքում առկա խիտ անտառները պահպանում են լիճը գյուղատնտեսական աղտոտումից։ Այս գործոններով էլ պայմանավորված է լճի ջրերի մաքրությունն ու լավ որակը, ինչը գրավում է զբոսաշրջիկներին։ Եզակի մարգարտի պահպանման նպատակով լիճն իր շրջակայքով 1979 թվականին հռչակվել է հանրապետական նշանակության ջրային արգելավայր։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոբելյակիի շրջան

Կոբելյակիի շրջան (ուկրաիներեն՝ Кобеляцький район), շրջան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կոբելյակի։
Շրջանը Ուկրաինայի 2020 թվականի հուլիսի 20-ի վարչական բարեփոխման արդյունքում լուծարվել է. նրա տարածքը միացվել է Պոլտավայի շրջանին (ամբողջ մարզում թողնվել է ընդամենը չորս շրջան): Լուծարումից առաջ անցկացված մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 40.172:


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1800 կմ²։


== Բնակչություն ==
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 54144 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,08 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Վալաստե

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վալաստե (այլ կիրառումներ)Վալաստե (էստ․՝ Valaste), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Կոհտլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1977 (ընտրական մրցաշար)

1977 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության ընտրական մրցաշար միաժամանակ հանդիսանում էր 1978 թ. աշխարհի առաջնության ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի գոտու ընտրական մրցաշարի առաջին փուլը։ Նախապես հայտ ներկայացրած  Հոնդուրասը հրաժարվեց մասնակցությունից նախքան ընտրական մրցաշարի սկիզբը։ Ուղեգրերը խաղարկվեցին երեք ընտրական զոնաներում (երկուական ուղեգիր յուրաքանչյուր զոնայում), որտեղ հավաքականները միմյանց հետ հանդիպեցին երկուական անգամ՝ տանը և դրսում։


== Հյուսիսամերիկյան ընտրական զոնա ==
Հանդիպումների արդյունքները

 Կանադան և  Միացյալ Նահանգները հավաքեցին հավասար միավորներ` գոլերի տարբերության հավասարության պարագայում, և նշանակվեց լրացուցիչ հանդիպում չեզոք դաշտում։
Լրացուցիչ հանդիպում

 Մեքսիկան և  Կանադան ստացան եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։


== Կենտրոնամերիկյան ընտրական զոնա ==
Հանդիպումների արդյունքները

 Գվատեմալան և  Սալվադորը ստացան եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։


== Կարիբյան ընտրական զոնա ==


=== Խումբ A ===
1-ին փուլ

Ընդհանուր 2:2 հաշվի պարագայում նշանակվեց լրացուցիչ հանդիպում։
Լրացուցիչ հանդիպում

2-րդ փուլ

Ընդհանուր 3:3 հաշվի պարագայում նշանակվեց լրացուցիչ հանդիպում չեզոք դաշտում։
Լրացուցիչ հանդիպում

 Սուրինամը ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։


=== Խումբ B ===
Նախնական փուլ

1-ին փուլ

2-րդ փուլ

Ընդհանուր 2:2 հաշվի պարագայում նշանակվեց լրացուցիչ հանդիպում չեզոք դաշտում։
Լրացուցիչ հանդիպում

 Հայիթին ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։


== Նայիր նաև ==
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1977
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1978 (ընտրական մրցաշար)


== Ծանոթագրություն ==


== Հղումներ ==
1977 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում(չաշխատող հղում) (անգլ.)
1978 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի գոտու արդյունքները ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում Archived 2007-12-10 at the Wayback Machine. (անգլ.)
1978 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում (անգլ.)
Աբդուլ Ազիզ

Աբդուլ Ազիզ (օսմ. عبد العزيز‎ — Abd ül-Azîz, թուրքերեն՝ Abdülaziz) (փետրվարի 8, 1830(1830-02-08), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 4, 1876(1876-06-04), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1861 - 1876 թթ.։ 
Մահմուդ II-ի երկրորդ որդին է։
Սկզբում հարկադրված էր շարունակել Թանզիմաթի քաղաքականությունը։ Հաստատեց հայերի, հույների, հրեաների և բուլղարների ներքին կյանքը կարգավորող կանոնադրություններ (Ազգային սահմանադրություն)։ Սակայն հետագայում անցավ բացահայտ հետադիմական քաղաքականության, ի պատասխան որի ճնշված ժողովուրդները ազգային-ազատագրական պայքար ծավալեցին թուրքական բռնապետության դեմ։ Ապստամբություններ բռնկվեցին Բոսնիայում, Հերցեգովինայում, Բուլղարիայում, Ռումինիայում, Ալբանիայում, Կրետեում, 1862 թվականին՝ Զեյթունում (Զեյթունի ապստամբություն)։ Աբդուլ Ազիզի օրոք Օսմանյան կայսրության արտաքին փոխառությունները խիստ մեծացան, երկիրը կորցրեց ֆինանսական անկախությունը։ «Նոր օսմանների» կազմակերպած պալատական հեղաշրջումով Աբդուլ Ազիզը 1876 թվականի մայիսի 30-ին գահազրկվեց և հունիսի 4-ին ինքնասպան եղավ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայոց ազգային խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

Հայոց ազգային խորհուրդ անվանումը կարող է վերաբերվել հետևյալ կառույցներին՝

Հայոց ազգային խորհուրդ (Թիֆլիս) - Թիֆլիսի հայոց ազգային խորհուրդ։
Հայոց ազգային խորհուրդ (Բաքու) - Բաքվում ստեղծված հայության ազգային խորհուրդ։
Ստեյն (համայնք)

Ստեյն (հոլ.՝ Stein ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 21,21 կմ² է, բնակչությունը՝ 26.248 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.000 եվրո է։