Սերգեյ Բարխին

Սերգեյ Բարխին (ռուս.՝ Сергей Михайлович Бархи́н, մարտի 31, 1938(1938-03-31), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 19, 2020(2020-11-19), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս և խորհրդային բեմանկարիչ, նկարիչ, գրքերի նկարիչ, ճարտարապետ և գրող։ Եղել է Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ (1998 թվական), ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1991 թվական), Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակների դափնեկիր (1993 թվական, 2001 թվական)։ Եղել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Մոսկվայում, ճարտարապետ Գրիգորի Բարխինի որդու և ճարտարապետ Բորիս Բարխինի եղբոր` ճարտարապետ Միխայիլ Բարխինի  ընտանիքում։ 
1956-1962 թվականներին սովորել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտում։ Զբաղվել է ճարտարապետությամբ և գրքերի նկարազարդմամբ։ Նա աշխատել է Մոսկվայի, Վիլնյուսի, Գորկու, Սվերդլովսկի, Սարատովի, Կույբիշևի և այլ թատրոններում։ 1988-1992 թվականներին եղել է Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոնի գլխավոր նկարիչը, իսկ 1995-2000 թվականներին եղել է Մեծ թատրոնի բեմանկարիչը և գեղարվեստական ղեկավարը։ 
Ձևավորել է ավելի քան 200 բեմադրություն (օպերաներ, բալետներ և դրամատիկական ներկայացումներ) նախկին ԽՍՀՄ շատ քաղաքներում և արտերկրում. Գերմանիայում, Ֆինլանդիայում, Շվեդիայում, Ճապոնիայում, Թուրքիայում, Չեխիայում։ 1980-ական թվականներից Մոսկվայի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում եղել է Հենրիետա Յանովսկայայի և Կամա Գինկասի ներկայացումների մշտական համահեղինակ։ Վսևոլոդ Մեյերխոլդի բնակարանային թանգարանի գեղարվեստական ձևավորման (Դավիթ Բորովսկու հետ միասին) նախագծի հեղինակն է (1994 թվական)։ Եղել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի բեմանկարչության ամբիոնի հիմնադիրը, երկարամյա վարիչը (1992-2007 թվականներ) և պրոֆեսորը։ Եղել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս (2011 թվական)։ Եղել է Ճարտարապետների միության (1965 թվական), նկարիչների միության (1974 թվական), թատերական գործիչների միության (1978 թվական) և Մոսկվայի գրողների միության (2013 թվական) անդամ։
Մահացել է 2020 թվականի նոյեմբերի 19-ին, Մոսկվայում, 83 տարեկան հասակում։ Թոքերի քաղցկեղը դարձել է նկարչի մահվան պատճառը. մեկ ամիս առաջ մերձավորները հայտնել էին, որ նա «ուժեղ հիվանդացել էր և հազիվ էր կարողացել ողջ մնալ»։


== Բեմանկարչություն ==


===== Աշխատանքներ օպերայում և բալետում =====
1981 թվական` «Հիշեք!» (բալետմաստեր` Ալեքսանդր Չեռնիշով), Սամարայի Մ. Գորկու անվան դրամատիկական թատրոն
1984 թվական` «Սպարտակ» (բալետմաստեր` Ալեքսանդր Չեռնիշով), Սամարայի Մ. Գորկու անվան դրամատիկական թատրոն
1989 թվական` Վինչենցո Բելլինիի «Ծովահենը», Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
1990 թվական` Մոդեստ Մուսորգսկու «Բորիս Գոդունովը» (ռեժիսոր` Օ. Իվանովա), Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
1990 թվական` Սերգեյ Պրոկոֆևի «Ռոմեո և Ջուլիետը» (բալետմաստեր` Վլադիմիր Վասիլև), Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
1991 թվական` «Կռունկները» ըստ Կիտարոյի և Դմիտրի Շոստակովիչի երաժշտության (բալետմաստեր` Դմիտրի Բրյանցև), Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
1994 թվական` Ալեքս Մաճավարիանիի «Օթելլոն» (բալետմաստեր` Դմիտրի Բրյանցև), Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
1996 թվական` Ջուզեպպե Վերդիի «Տրավիատան», Մեծ թատրոն
1997 թվական` Ջուզեպպե Վերդիի «Աիդան»
1997 թվական` Պյոտր Չայկովսկու «Իոլանտան»
1997 թվական` Ադոլֆ Ադանի «Ժիզելը»
2010 թվական` Դարիուս Միյոյի «Աղքատ նավաստին», Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
2010 թվական` Էրիկ Սատիի «Սոկրատեսը», Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
2010 թվական` Ջուզեպպե Վերդիի «Ճակատագրի ուժը», Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
2013 թվական` «Երեք Պինտո», Կարլ Մարիա ֆոն Վեբերի և Գուստավ Մալերի օպերան (ռեժիսոր` Միխայիլ Կիսլյարով). Բ. Պոկրովսկու անվան կամերային երաժշտական թատրոն
2014 թվական` Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկի «Չինուհիները. Ուղղված հարբեցողը», Ալեքսեյ Պարինի գաղափարը, ռեժիսորներ` Գեորգի Իսահակյան, և Անատոլի Լեդուխովսկի. Փոքր բեմը, Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
2016 թվական` Պյոտր Չայկովսկու «Պիկովայա դամա» (ռեժիսոր` Ալեքսանդր Տիտել), Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն
2018 թվական` Ջուզեպպե Վերդիի «Մակբեթ» օպերան (ռեժիսոր` Կամա Գինկաս), Մոսկվայի Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական ակադեմիական թատրոն


== Աշխատանքներ կինոյում և մուլտիպլիկացիայում ==
1973 թվական` «Հանդիպումներ և հրաժեշտները»
1977 թվական` Փրփուրը (ֆիլմ-ներկայացում)
1978 թվական` Վասա Ժելեզնովան (ֆիլմ-ներկայացում)
1995 թվական` «Ալեհեր առյուծը»
1997 թվական` «Երկարատև ճանապարհորդությունը»
2003 թվական` «Շունը, գեներալը և թռչունները»


===== Մոսկվայի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի ներկայացումները «Կուլտուրա» հեռուստաալիքով =====
2010 թվական` «Շնիկով տիկինը» ըստ Անտոն Չեխովի
2010 թվական` «Ռոտշիլդի ջութակը» ըստ Անտոն Չեխովի
2010 թվական` «Սև վանականը» ըստ Անտոն Չեխովի


== Մրցանակներ ==
Գրականության և արվեստի ոլորտում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի դափնեկիր (1993 թվական և 2001 թվական)
«Ոսկե դիմակ» մրցանակի դափնեկիր (1995 թվական, 2001 թվական, 2005 թվական, 2011 թվական և 2013 թվական)
«Բյուրեղյա Տուրանդոտ» թատերական մրցանակի դափնեկիր (1999 թվական, 2010 թվական, 2011 թվական և 2016 թվական)
Օլեգա Տաբակովավայի ֆոնդի մրցանակի դափնեկիր (1997 թվական)
Կոնստանտին Ստանիսլավսկու անվան Միջազգային մրցանակի դափնեկիր (2002 թվական)
«Հաղթարշավ» անկախ մրցանակի դափնեկիր (2004 թվական)
«Որոր» թատերական մրցանակի դափնեկիր (2006 թվական)
«Լավագույն արվեստի գիրք` ART-գիրք անվանակարգերում» մրցանակի դափնեկիր (2007 թվական)
Մոսկվայի մրցանակի դափնեկիր (2008 թվական)
«ԱրխիՊ» ճարտարապետական մրցանակի դափեկիր (2009 թվական)
Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ոսկե և արծաթե մեդալներ (1991 թվական և 2015 թվական)
«Մոսկովյան կոմերիտական» մրցանակի դափնեկիր (2016 թվական)
«Թատերական վեպ» մրցանակի դափնեկիր (2018 թվական)


== Գրքեր ==
Сергей Бархин. «Ламповая копоть». М.: Издательство «Близнецы», ГИТИС, 2007. 527 стр. ISBN 5-7196-0263-1
Сергей Бархин. «Заветки. Помпейская зелень». М.: Издательство «Близнецы» 2011. 240 стр ISBN 978-5-901838-90-4
Сергей Бархин. «Красная ртуть, Драконова кровь и другие пьесы». М.: Издательство «Близнецы». 2013. 150 стр ISBN 978-5-87317-850-8
Сергей Бархин. «Театр Сергея Бархина». М.: Издательство «Близнецы». 2017.
Сергей Бархин. «Белое по чёрному». Иллюстрации к драматическим произведениям серии книг издательства «Искусство» и других издательств 1968-1984 годов. М.: Издательство «Близнецы». 2017.
Сергей Бархин. «Французы». («Песть о Роланде», «Баллады на воровском жаргоне» и «Одно лето в аду») М.: Издательство «Близнецы». 2019.
Сергей Бархин. «Книга песни песней Соломона». Иллюстрации и мизансцены. М.: Издательство «Близнецы». 2019.
Сергей Бархин. «У. Шекспир — Гамлет». Мизансцены и образы. М.: Издательство «Близнецы». 2020.
Сергей Бархин. «У. Шекспир — Король Лир». Мизансцены и образы. М.: Издательство «Близнецы». 2020.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
В. И. Берёзкин. «О Сергее Бархине говорят и пишут друзья». М. Издательство «Близнецы». 2016. 320 стр. ISBN 978-5-906693-67-9
В. И. Берёзкин. «Искусство сценографии мирового театра». Т 9: «СЦЕНОГРФЫ РОССИИ. Сергей Бархин». М.:КРАСАНД. 2012.- 640 стр. ISBN 978-5-39600457-3
Вера Кулешова «Сергей Бархин // Советские художники театра и кино». Вып. 75. М., 1977.
Вера Кулешова «Сергей Бархин: театр и книга» // Книга и искусство в СССР. 1981. №3.
Сергей Бархин. «Театр, книжная графика». Каталог. Вст. статьи Р. П. Хидекель, М. Л. Москвина. М., 1987.
В. И. Берёзкин «Неоромантизм Сергея Бархина» // Декоративное искусство СССР. 1989. №2.
Вера Кулешова: «Мастер» // Большой театр. Сезон 223. 1998—1999. №12-13.
Сергей Бархин: «Это было почти что "предперестрой"» // Проект Классика. 2003. №9.
З. Маликова Родословная таланта // Наука и жизнь. 2001. №1.
Сергей Бархин: Большой театр — не место, где художник показывает себя // Известия. 17 марта 2001.
Сергей Кавтарадзе. «Архитектор сцены». 1989 г. Ж.«Творчество».
Алексей Тарханов. «Сергей Бархин - герой всех времён и народов». Ж. «Декоративное искусство» 1989г. №2.


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт С. М. Бархина
С. М. Бархин на сайте Московского ТЮЗа
С. М. Бархин на сайте МХТ им. А. П. Чехова
С. М. Бархин Archived 2021-05-01 at the Wayback Machine. на сайте Большого театра
С. М. Бархин на сайте театра им В. Маяковского
С. М. Бархин на сайте театра Сатиры
С. М. Бархин на сайте музыкального театра Станиславского и Немировича-Данченко
С. М. Бархин на сайте Российской Академии Художеств
«Линия жизни» с С. М. Бархиным Archived 2019-08-18 at the Wayback Machine. на т/к «Культура» (28 мая 2010)
Хроника одной семьи — передача Радио Свобода