Անխորտակելի Սեմ

Անխորտակելի Սեմ (անգլ.՝ Unsinkable Sam, որոշ աղբյուրներում Կատու Բիսմարկից կամ պարզապես Օսկար), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին գերմանական «Բիմարկ» գծանավի, «Կոզակ» էսկադրոնային ականակրի, ավելի ուշ՝ «Արկ Ռոյալ» ավիակիրի վրա ծառայած, և այդ երեք նավերի խորտակումից փրկված կատու, որը մահացել է ցամաքում՝ 1955 թվականին։


== Ծառայություն ==


=== Բիսմարկ ===

Սևուսպիատակ կատվին Երրորդ Ռայխի «Բիմարկ»  գծանավ է բերել անհայտ նավաստի։ Բրիտանական առևտրային նավերը խորտակելու հրամանով, նավը ծով է դուրս եկել Գոդենհաֆենից  1941 թվականի մայիսի 18-ին։ Ինն օր անց մայիսի 27-ին բրիտանական էսկադրան խորտակել է նավը։ 2200 նավաստիներից փրկվել են 115-ը։ Մի քանի ժամ անց անգլիական «Կոզակ» էսկադրոնային ականակրի նավաստիները գտել են կատվին նավաբեկորների վրա և նավ են բարձրացրել։ Ընդ որում ականակրի անձնակազմին չի հաջողվել փրկել և ոչ մի մարդու։ Չիմանալով կատվի իսկական անունը, նրան անվանել են «Օսկար»։


=== Կոզակ ===

Մի քանի ամիս Սեմը անց է կացրել ականակրի վրա, այդ ընթացքում նավը լողացել է Միջերկրական ծովի և Հյուսիսային Ատլանտիկայի ջրերում։ 1941 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ջիբրալթարից Լիվերպուլ մեկնող HG-75-ին ուղեկցելուց Կոզակին տորպեդահարել է գերմանական U-563 սուզանավը։
Կոզակի անձնակազմը տեղափոխվել է «Լեգիոն» գծանավ։ Խիստ վնասված նավը Ջիբրալթար վերադարձնել վատ եղանակի պատճառով չի հաջողվել և այն խորտակվել է հոկտեմբերի 27-ին։ Նավացռուկին կպած գերմանական տորպեդը 159 անգլիացի նավաստու մահվան պատճառ է դարձել, բայց Օսկարը այս անգամ էլ է փրկվել։ Որոշ ժամանակ նա ապրել է Ջիբրալթարում։


=== Արկ Ռոյալ ===

«Կոզակի» խորտակվելուց հետո կատվին սկսել են անվանել «Անխորտակելի Սեմ» և տարել են «Արկ Ռոյալ» ավիակիր, որի օդանավները խորտակել էին Սեմի առաջին նավը։ Նոյեմբերի 14-ին Մալթայից վերադառնալուց «Արկ Ռոյալին» տորպեդահարել է գերմանական U-81 սուզանավը։ Վնասված նավը բուքսիրի վերցնել չի հաջողվել, և «Արկ Ռոյալը» խորտակվել է Ջիբրալթարից 30 մղոնի վրա։ Բոլոր նավաստիները, օդաչուները և Սեմը բարձրացել են օգնության շտապած նավեր և փրկվել.։
Փրկվածներին տեղափոխել են սկզբում «Լայթինգ» ապա «Լեգիոն» ականակիր, որը արդեն մեկ անգամ մասնակցել էր Սեմին փրկելուն։ «Լայթինգը» խորտակվել է չորս ամիս անց՝ 1942 թվականի մարտի 26-ին, իսկ «Լեգիոնը» 1943 թվականի մարտի 12-ին գերմանական տորպեդային «S-55» կատերի կողմից։


== Հետագա կյանք ==
Ավիակրի խորտակվելուց հետո, որոշել են կատվին թողնել ցամաքում։ Որոշ ժամանակ ապրել է Ջիբրալթարի գեներալ-նահանգապետի գրասենյակում, բայց հետո ուղարկել են Մեծ Բրիտանիա, որտեղ և՝ Բելֆաստում, դիմավորել է պատերազմի ավարտը։
Մահացել է 1955 թվականին։ Նկարչուհի Ջորջինա Շոու-Բեյքերի պաստելով նկարած կատվի նկարը ցուցադրվում է Գրինվիչում գտնվող Բրիտանիայի Ազգային ծովային թանգարանում.։


== Գրականություն ==
Janusz Piekałkiewicz Sea War, 1939-1945 / translated by Peter Spurgeon. — Historical Times, 1987. — ISBN 978-0-713-71665-8(անգլ.)
Sam Stall 100 Cats Who Changed Civilization: History's Most Influential Felines. — Quirk Books, 2007. — ISBN 1594741638(անգլ.)
Val Lewis Ships' Cats in War and Peace. — Nauticalia, 2001. — ISBN 978-0953045815(անգլ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Patrick Roberts։ «Cats in Wartime»։ Patrick Roberts & Purr 'n' Fur (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-09-23  
Ariane Stürmer (2010-01-27)։ «Die Katze im Wrack» (գերմաներեն)։ Der Spiegel։ Վերցված է 2017-09-23 


== Ծանոթագրություններ ==