Ալիսիա Յանես Կոսսիո

Ալիսա Յանես Կոսսիո (իսպ.՝ Alicia Yánez Cossío, սեպտեմբերի 10, 1928(1928-09-10), Կիտո, Էկվադոր), Էկվադորցի բանաստեղծուհի և լրագրող, Էուխենիո Էսպեխոյի անվան մրցանակի դափնեկիր (2008)։


== Կենսագրություն ==
Ալիսիա Յանես Կոսսիոն ծնվել է Կիտոյում 1928 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, Ալֆոնսո Յանես-Պրոագնոյի և Կլեմենսիա Կոսսիո-Լարեայի ընտանիքում։ Վեց տարեկանում ընդունվել է Կիտոյի Սուրբ սրտի քոլեջ, որտեղից շուտով հեռացվել է թվաբանություն սովորելուց հրաժարվելու պատճառով։ Վաղ տարիքում դրսևորել է գրական մեծ տաղանդ։ Միշտ ցանկացել է գրող լինել։ 
Բանաստեղծուհին ասել է․ «Ես շատ երջանիկ մանկություն եմ ունեցել, գուցե մի փոքր տղայական՝ ազդված իմ վաղ հետաքրքրություններից՝ Ժյուլ Վեռնի վեպերից և Տարզանի սխրագործություններից, ես երբեք չեմ սիրել տիկնիկներ»։ 
1949 թվականին հրատարակել է իր առաջին ստեղծագործությունը՝ «Լուսիոլաս» (իսպ.՝ Luciolas) վեպը։ Նրա ստեղծագործություններում անհատը հակադրվում է հասարակության անարդարությանը, պայքարում է կանանց հիմնարար իրավունքների համար։ Գրողի ստեղծագործությունների մյուս մշտական ​​թեման տղամարդու շովինիզմի մերկացումն է։ Տղամարդկանց գերազանցությունը նա նկարագրում է հեգնանքով, սարկազմով, օրինակ՝ ուժեղ սեռի տեղական ներկայացուցիչների վերաբերմունքը այնպիսի երևույթների, ինչպիսիք են կուսությունը կամ համասեռամոլությունը։
1971 թվականին Գուայակիլում նա հաղթել է «Տիեզերք» ամսագրի գրական մրցույթում։ 1990-ականներին Ալիսիա Յանես Կոսսիոյի ստեղծագործությունները համբավ են ձեռք բերել Էկվադորի սահմաններից դուրս։ 1998 թվականին հրատարակել է «Կուբայական դիմանկարներ» (իսպ.՝ Relatos cubanos), որտեղ ընդգրկված են եղել 18 պատմվածքներ՝ գրված 1957-1961 թվականներին Կուբայում։ Այդտեղ պատմվում է տեղի բնակիչների ազատության համար մղվող պայքարի մասին։ Գրողի որոշ գործեր դեռևս անտիպ են։ 2008 թվականին Ալիսիա Յանես Կոսսիոն արժանացել է Էուխենիո Էսպեխոյի անվան գրական մրցանակի։ 
1993 թվականին Ալիսիան այրիացել է։ Նրա որդին՝ Լուիս Միգել Կամպոս-Յանեսը (ծնվ. 1960), գրող է։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Վեպեր ===
Bruna, soroche y los tíos (1973) (անգլերեն թարգմանություն՝ "Bruna and Her Sisters in the Sleeping City" Քենեթ Ջ. Ա. Վիշինայի, 1999)
Yo vendo unos ojos negros (1979)
Más allá de las islas (1980) (անգլերեն թարգմանություն՝ "Beyond the Islands" Ամալյա Գլադհարթի, 2011)
La Cofradía del Mullo de la virgen Pipona (1985) (անգլերեն թարգմանություն՝ "The Potbellied Virgin" Ամալյա Գլադհարթի, 2006)
La casa del sano placer (1989)
El cristo feo (1995)
Aprendiendo a morir (1997)
Y amarle pude... (2000)
Sé que vienen a matarme (2001)
Concierto de sombras (2004)
Esclavos de Chatham (2006)
Memorias de la Pivihuarmi Cuxirimay Ocllo (2008)


=== Պոեզիա ===
Luciolas (1949)
De la sangre y el tiempo (1964)
Plebeya mínima (1974)


=== Կարճ պատմվածքներ ===
El beso y otras fricciones (1975)
Relatos cubanos (1998)


=== Թատերական գործեր ===
Hacia el Quito de ayer (1951)


=== Մանկական գրականություն ===
El viaje de la abuela (1997)
Pocapena (1997)
Los triquitraques (2002)
¡No más! (2004)
La canoa de la abuela (2006)


== Մրցանակներ ==
Ազգային վեպի մրցույթ՝ Գուայակիլի «El Universo» ամսագրի հիսուներորդ տարեդարձը (1971),
Սոր Խուանա Ինես դե լա Կրուսի մրցանակ (1996),
էուխենիո Էսպեխոյի գրականության մրցանակ (2008)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Biografías y vidas: Alicia Yánez Cossío(իսպ.)
Narrativa: Alicia Yánez Cossío(իսպ.)
Fundación Mandrágora: Alicia Yánez Cossío(իսպ.)
Yánez Cossío, Alicia: Literatura de Alicia Yánez(իսպ.)