armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Թութցինգ

Թութցինգ (գերմ.՝  և բավ․՝ Tutzing), համայնք Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շտարնբերգ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 9406 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 35,63 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 1 88 141։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Echos

Echos, շվեյցարական Լակրիմոսա գոթիկ-մետալ խմբի ութերորդ պաշտոնական ալբոմն է։ Թողարկվել է 2003 թ. հունվարի 27-ին Թիլո Վոլֆին պատկանող Hall of Sermon և գերմանական խոշոր Nuclear Blast լեյբլներում։ Բոլոր երգերի հեղինակն է Թիլո Վոլֆը, բացառությամբ «Apart» երգի, որը Աննե Նուրմիի ստեղծագործությունն է։ Նախքան ալբոմի թողարկումը, 2002 թ. նոյեմբերին հրապարակվեց «Durch Nacht und Flut» սինգլը։


== Երգացանկ ==
«Kyrie»
«Durch Nacht und Flut»
«Sacrifice»
«Apart»
«Ein Hauch von Menschlichkeit»
«Eine Nacht in Ewigkeit»
«Malina»
«Die Schreie sind verstummt»


== Ծանոթագրություններ ==
Շադի Սադր

Շադի Սադր (բնագիր.شادی صدر, 1974, Թեհրան, Իրան), իրանցի փաստաբան, իրավապաշտպան, լրագրող։ Սադրը մասնագիտացել է իրավագիտության և քաղաքագիտության ոլորտում, մագիստրոսի կոչում է ստացել Թեհրանի համալսարանից (1999)։ «Կանայք Իրանում» կայքի գլխավոր խմբագիր, կանանց իրավաբանական օգնության "Raahi" կենտրոնի հիմնադիր ու տնօրեն։


== Գործունեություն ==
Լրագրողի կարիերան Շադի Սադրը սկսել է 15 տարեկանից, երբ հաղթեց «Sorush-e-Nojavan» երիտասարդական ամսագրի մրցույթում։

2007 թվականին "Raahi" կենտրոնը փակվեց Իրանի իշխանությունների կողմից՝ հասարակության դեմ ուղղված բռնությունների արդյունքում։ Շադի Սադրն աջակցեց այնպիսի գործողությունների, ինչպիսիք են «Stop Stoning Forever in Iran»-ը, ինչպես նաև մահապատժի վերացման գլոբալ արշավին, որը նախաձեռնել էին մուսուլմանական օրենքներով ապրող կանայք (WLUML)։ Շադի Սադրը ստացել է մի շարք մրցանակներ, ինչպիսիք են Ida B Wells լրագրության ոլորտում համարձակության համար մրցանակը, Սանտա Կլարայի համալսարանի իրավաբանական դպրոցի Alexander Prize մրցանակը և Պետդեպարտամենտի «Քաջության կանայք» մրցանակը։ 2010 թվականի հուլիսին Շադի Սադրը ստեղծեց WLUML-ի կողմից կազմակերպված «Արդարություն Իրանի համար» նոր նախագիծը, որը քարոզում և պաշտպանում էր կանանց իրավունքները Իրանում ձևավորված ավելի խտրական միջավայրում և անդրադառնում Իրանական պետության կողմից կանանց նկատմամբ սեռական բռնության անպատժելիության խնդրին։ 2003 թվականի դեկտեմբերին Իրանի Բամ քաղաքում տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո Շադի Սադրը և իրանցի մի խումբ կանայք կազմակերպեցին իրանական ավերված հարավային քաղաքում կանանց և երեխաների համար սնունդ և իրեր հավաքելու և օգնելու աշխատանքները։ Նույն թվականին Սադրը և նրա որոշ գործընկերներ ինտերնետում բաց նամակ գրեցին Իրանի նախագահին՝ հերքելով ՄԱԿ-ում Իրանի կառավարության զեկույցը ապաստարանների վերաբերյալ։ Նամակի կայքում հայտնվելուց հետո կառավարությունը պարտավորվեց կանանց համար ապաստարաններ ստեղծել։


== Ձերբակալություններ ==
2007 թվականին Շադի Սադրն ընդգրկված էր դատավարության դեմ բողոքող 33 կանանց խմբում։ Նրան ձերբակալեցին 2 շաբաթ, ծեծի ենթարկեցին և բանտարկեցին Իրանում։ 2009 թվականի հուլիսին նա կրկին 11 օր ձերբակալվեց, այնուհետև ազատվեց, ինչը նրան թույլ տվեց փախչել Եվրոպա։ 2010 թվականի մայիսի 17-ին Սադրը հեռակա դատապարտվեց Թեհրանի դատարանում՝ «ազգային անվտանգության և հասարակական կարգին վնաս հասցնելու մեղադրանքով», դատապարտվեց 6 տարվա ազատազրկման և 74 մտրակի հարվածի։


== Մրցանակներ ==
"Ida B. Wells" Լրագրության ոլորտում քաջության համար
"Alexander Prize" Սանտա-Կլարայի համալսարանի Իրավաբանական դպրոց, 2010
«Քաջության կանայք» մրցանակ Իրանի պետական դեպարտամենտի կողմից։
"The Polish Lech Walesa Prize", 2009 սեպտեմբեր։


== Կինոնկարներ ==
Կանաչ պատերազմ (2010, Գերմանիա)


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոլ Ռիվեր շրջան (Հարավային Դակոտա)

Ֆոլ Ռիվեր շրջան (անգլ.՝ Fall River County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.507 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.094 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հոթ Սպրինգս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1883 թ.։
Գլարուս (կանտոն)

Գլարուս (գերմ.՝ Glarus, ֆր.՝ Glaris, իտալերեն՝ Glarona, ռոմանշ.՝ Glaruna), գերմանախոս կանտոն Շվեյցարիայի արևելյան մասում։  Զբաղեցնում է 685 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Վարչական կենտրոնը Գլարուս քաղաքն է։ 2012 թվականի տվյալներով՝ բնակիչների թվաքանակը եղել է 39 369։ Նրանցից 7,314-ը (կամ ամբողջ բնակչության 19.13%-ը) օտարերկրացիներ էին։ Բողոքականներ էին 44, կաթոլիկներ՝ 37 տոկոսը։


== Պատմություն ==
Այս կանտոնի պատմությունը սերտորեն առնչվում է կրոնին ու դավանանքին։ 6-րդ դարում Լինտ հովտի բնակիչները քրիստոնեություն են ընդունել  իռլանդացի վանական Ֆրիդոլին Հոենոսցու ջանքերով, ում պատկերը դրոշմված է կանտոնի ժամանակակից զինանշանին։ Նա Բազել քաղաքի մերձակայքում հիմնադրել է Զեկինգենի աբբայությունը, որին, 9-րդ դարից սկսած, պատկանել են Գլարուսն ու շրջակա վայրերը։ 1288 թվականից Հաբսբուրգներն սկսել են իրենց իրավունքները ներկայացնել աբբայության նկատմամբ։ 1352 թվականին կանտոնը շվեյցարական համադաշնության մաս է դարձել։ 1388 թվականի ապրիլի 9-ին Նեֆելս քաղաքի մոտ նշանավոր ճակատամարտ է տեղի ունեցել այդ տարածքներին տիրել հավակնող ավստրիացի ասպետների զորքի և իրենց անկախության համար մաքառող գլարուսցի աշխարհազորայինների միջև։ Ավստրիայի և Շվեյցարիայի միջև այդ ժամանակ ընթացող պատերազմի կարևոր դրվագներից մեկը հանդիսացած այդ մարտում հաղթանակ են տարել շվեյցարացի ազատամարտիկները։
1840-ական թվականների սկզբներին կանտոնի գյուղացիները մի քանի տարի շարունակ խիստ ցածր բերք են ստացել ու հայտնվել են աղքատության ճիրաններում։ Ստեղծված ծանր դրությունից ելքը գտել են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ գաղթելու մեջ։ 1844 թվականին Գլարուսում հիմնվել է արտագաղթի կազմակերպման ընկերություն, որը պարտքով գումարներ է տրամադրել արտագաղթողներին, որպեսզի վերջիններս կարողանան մեկնել և հող գնել Նոր աշխարհում։ Արտագաղթած գլարուսցիներից շատերը հիմնավորվել են Վիսկոնսին նահանգում, որտեղ հիմնադրել են Նոր Գլարուս քաղաքը։
Գլարուսի պատմության կարևոր դրվագներից և այն, որ Շվեյցարիայի կանտոններից առաջինն այստեղ են ընտրելու իրավունք ունեցող քաղաքացիների տարիքն իջեցրել 16-ի (այդ մասին որոշումն ընդունվել է 2007 թվականի մայիսի 6-ին)։


== Վարչական բաժանում ==
Կանտոնը մինչև 2011 թվականի հունվարի 1-ը վարչականորեն բաժանված էր 25 համայնքների, իսկ նշյալ ժամանակից վերակազմվել է հետևյալ երեք շրջանների.

Գլարուս
Հյուսիսային Գլարուս
Հարավային Գլարուս


== Տեսարժան վայրեր ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Պաշտոնական կայք (գերմ.)
Պաշտոնական վիճակագրություն
the Linth valley on Google Maps
Զավակներ

Զավակներ, չափահասության չհասած անձինք։
Քաղաքացիական և ընտանեկան իրավունքներում նախատեսված դեպքերում զավակներ են համարվում նաև չափահասները։ Զավակները, անկախ սեռից, սեփական ցանկությամբ կարող են ընտրել զբաղմունք, օգտագործել ծնողների գույքը, տնօրինել ժառանգած, նվիրատվությամբ ստացած կամ անձնական եկամուտների ու միջոցների հաշվին ձեռք բերած գույքը և այլն։ Նրանց իրավունքների ամեն մի սահմանափակում արգելվում է, սակայն զավակների իրավունքների ծավալը որոշվում է գործունակությամբ։ Անչափահաս զավակների իրավունքներն ու պարտականություններն իրականացնում են ծնողները՝ որպես նրանց օրինական ներկայացուցիչներ։ Միայն առանձին դեպքերում պահանջվում է անչափահասների համաձայնությունը։ Զավակները ծնողների գույքի նկատմամբ, նրանց կենդանության օրոք, իրավունքներ չունեն։ Ծնողներից մեկի մահվան դեպքում ստանում են գույքը ժառանգելու, իսկ անչափահասները նաև ժառանգությունից պարտադիր մաս ստանալու իրավունքներ՝ անգամ կտակով ժառանգության իրավունքից զրկվելու դեպքում։ Անչափանաս զավակների դաստիարակությունն ու իրավունքների պաշտպանությունը ծնողների պարտականությունն է։ Նրանք պարտավոր են ապահովել ինչպես անչափանաս, այնպես էլ չափահաս, սակայն անաշխատունակ կարիքավոր զավակների ապրուստը։ Այդպիսի իրավունքներ են սահմանված նաև այն անչափահասների ու չափահաս անաշխատունակների համար, որոնք զավակներ են ճանաչվել ծնողների դիմումի համաձայն կամ դատարանի որոշմամբ։
Բելոկոնի (գյուղ, Ռեշետիլովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲելոկոնիԲելոկոնի (ուկրաիներեն՝ Білоконі), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Ռեշետիլովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բելոկոնի գյուղում բնակվում էր 266 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աղբուրիկ (Սպերի գավառ)

Աղբուրիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հին թեյի ճանապարհ

Հին թեյի ճանապարհ (չին․՝ 茶馬古道|茶马古道, chámǎgǔdào, չամագուդաո), առևտրային ուղիների ամբողջության անունը, որոնք դարեր շարունակ Չինաստանը կապել են Հարավային Ասիայի հետ ։


== Պատմություն ==
Հին թեյի ուղին կամ Չամագուդաոն առաջացել է Թան դինաստիայի (618-907) և հասել է իր ծաղկմանը Սուն դինաստիայի (907-1270) ժամանակներում, երբ ամեն տարի Լհասա էր տեղափոխվում մինչև յոթուկես տոննա թեյ։ Չինաստանի հարավ-արևմուտքում՝ լեռների խորքում, անցել են թեյի ճանապարհի քարավանների երթուղիները։ Դրանք աշխարհի ամենաբարձր լեռնային ճանապարհներից են՝ ուղիները, որոնք Տիբեթը կապում են երկրի ներքին շրջանների հետ և վկայում են հաների, տիբեթցիների և այլ ժողովուրդների միջև գոյություն ունեցած համագոյակցության և բարիդրացիական հարաբերությունների պատմական վկայությունների մասին։
Սկզբում թեյը փոխանակում էին տիբեթյան ձիերի, իսկ հետո՝ կենդանիների կաշվի, բրդի, ոսկու, արծաթի, դեղամիջոցների հետ։ Լեռնային արահետը, որով թեյ էին տեղափոխում Յաանյայից (Սիչուան նահանգում, որտեղ թեյ էին աճեցնում) մինչև Լհասա (Տիբեթում), ձգվում էր գրեթե 2250 կիլոմետր։ Տիբեթից թեյը տեղափոխում էին Բութան, Նեպալ, Հնդկաստան, իսկ հետագայում՝ ընդհուպ մինչև Արաբական թերակղզի։ 

Թեյը տանում էին բեռնակիր կենդանիներ՝ ձիեր, ջորիներ, ավանակներ, յակեր, իսկ ամենադժվար վայրերում այն տանում էին բեռնակիրները։ Թե մարդիկ, թե ձիերը ծանր բեռներ էին տանում․ թեյ կրողները երբեմն տեղափոխում էին ավելի քան 60-90 կգ, ինչը հաճախ գերազանցում էր իրենց մարմնի քաշը։ Բեռնակիրների դարաշրջանն ավարտվել է միայն 1958 թվականին, երբ կառուցվել է Սիչուան-Տիբեթ ավտոմոբիլային ճանապարհը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Forbes, Andrew ; Henley, David (2011). China's Ancient Tea Horse Road. Chiang Mai: Cognoscenti Books.
Forbes, Andrew ; Henley, David (2011). Traders of the Golden Triangle. Chiang Mai: Cognoscenti Books.
Freeman, Michael, Ahmed, Selena (2011)։ Tea Horse Road: China's Ancient Trade Road to Tibet։ Bangkok: River Books Co, Ltd։ ISBN 978-974-9863-93-0 


== Արտաքին հղումներ ==
Silk Road Foundation - An authoritative article about the ancient tea route by Yang Fuquan, director of the Yunnan Academy of Social Sciences.
Documentary: Insight on Asia - Asian Corridor in Heaven Archived 2012-03-05 at the Wayback Machine. - Made by KBS. TV Program.
Tea Horse Road - National Geographic Magazine Archived 2017-11-16 at the Wayback Machine.
"The Tea Horse Road" Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine., Jeff Fuchs, The Silk Road, Vol.6, No.1 (Winter 2008).
Interview: Jeff Fuchs, Gokunming, August 11, 2010.
Bob Rogers and Claire Rogers Archived 2013-07-29 at the Wayback Machine., "Traveling Today's Tea Horse Road", Desert Leaf magazine, February 2011.
Եվգենի Սամոտեյկին

Եվգենի Սամոտեյկին (ռուս.՝ Евге́ний Матве́евич Самоте́йкин, հոկտեմբերի 18, 1928(1928-10-18), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 20, 2014(2014-07-20)), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Կենսագրություն ==
1952 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։
1952 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1952-1954 թվականներին՝ Ֆինլանդիայում ԽՍՀՄ առաքելության աշխատակից։
1954-1958 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգի աշխատակից։
1958-1962 թվականներին՝ Նորվեգիայում ԽՍՀՄ առաքելության աշխատակից։
1962 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգի աշխատակից։
1962-1964 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցի ունկնդիր։
1964 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգի աշխատակից։
1964-1983 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի ռեֆերենտ, առաջին, գլխավոր քարտուղար։
1983-1990 թվականներին՝ Ավստրալիայում եղել է ԽՍՅՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1983-1990 թվականներին՝ Ֆիջիում եղել է ԽՍՅՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1986-1990 թվականներին՝ Վանուատուում եղել է ԽՍՅՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1986-1990 թվականներին՝ Պապուա Նոր Գվինեայում եղել է ԽՍՅՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1988-1990 թվականներին՝ Նաուրուում եղել է ԽՍՅՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Գրականություն ==
«Дипломатический словарь» под ред. А. А. Громыко, А. Г. Ковалёва, П. П. Севостьянова, С. Л. Тихвинского в 3-х томах, М., «Наука», 1985-1986. թվականներին՝Т. 3, с. 11.


== Աղբյուրներ ==
Կրճատ կենսագրություն
Կռիիվա

Կռիիվա (էստ․՝ Kriiva), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Միսսո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Շտեգաուրախ

Շտեգաուրախ  (գերմ.՝ Stegaurach), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բամբերգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 6851 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 23,89 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 71 191։
Կոմունան բաժանված է 12 գյուղական համայնքի։


== Քույր քաղաքներ ==
 Ֆրանսիա Օնե-լե-Շատո (Ֆրանսիա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Նիկոլայ Նասոնով

Նիկոլայ Վիկտորովիչ Նասոնով (ռուս.՝ Николай Викторович Насонов, փետրվարի 14 (26), 1855 կամ փետրվարի 26, 1855(1855-02-26), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 11, 1939(1939-02-11) կամ փետրվարի 1, 1939(1939-02-01), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային կենդանաբան, Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1906)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (1879)։ 1889-1906 թվականներին Վարշավայի համալսարանի պրոֆեսոր։ 1906-1921 թվականներին Կենդանաբանական թանգարանի, 1921—1931 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ փորձառական կենդանաբանության լաբորատորիայի տնօրեն։
Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են միջատների, խեցգետնակերպերի, թարթիչավոր որդերի և որոշ ողնաշարավորների մորֆոլոգիային, կարգաբանությանը, էկոլոգիային և սաղմնաբանությանը։ 1911 թվականին կազմակերպել է «Ռուսաստանի և սահմանակից երկրների ֆաունան» (հետագայում՝ «ԽՍՀՄ ֆաունան») կապիտալ աշխատանքի հրատարակությունը։
Նասոնովի նախաձեռնությամբ ԽՍՀՄ ԳԱ կից ստեղծվել է հանձնաժողով Բայկալ լճի ուսումնասիրման և Բայկալյան կենսաբանական կայանի (այժմ՝ ՌԴ ԳԱ Սիբիրյան բաժանմունքի Լիմնոլոգիայի ինստիտուտ) կազմակերպման համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Հանս Թոմա

Հանս Թոմա (գերմ.՝ Hans Thoma, հոկտեմբերի 2, 1839(1839-10-02)[…], Bernau im Schwarzwald - նոյեմբերի 7, 1924(1924-11-07)[…], Կարլսրուե), գերմանացի նկարիչ և գծանկարիչ։


== Կյանք և գործունեություն ==
Սկզբում նա արհեստագիտական կրթություն է ստացել վիմագրիչի մոտ, այնուհետև` ժամացույցների գծագրության վարպետի մոտ։ 1859 թվականից սովորել է Կարլսրուեի արվեստի ակադեմիայում։ Ավարտելուց հետո նա ապրել և աշխատել է Դյուսելդորֆում, Մյունխենում, Մայնի Ֆրանկֆուրտում գտնվող Մայքում և Կարլսրեում, որտեղ 1899 թվականից եղել է Արվեստի թանգարանի տնօրեն և տեղի ակադեմիայի արվեստի պրոֆեսոր։ 1874 թվականին նա ուղևորություն է կատարում դեպի Իտալիա։ 1886 թվականին այցելում է Փարիզ։
Հ. Թոմայի ստեղծագործական ժառանգությունը հսկայական է, այն ներառում է մոտ 900 գեղանկարներ, փորագրություններ և վիմագրություններ։ Նկարչի աշխատանքները, որոնք հաճախ դիտվում են որպես «ժողովրդական գեղանկարչություն», «պարզ» և այլն, ուշադիր դիտարկմամբ բացահայտում են միանգամայն հակադիր տարրեր։ Մի կողմից նա հիանալի բնանկարիչ–ռեալիստ է։ Նա նկարել է Շվարցվալդը, Թաունուսը, Վերին Ռեյնը եւ Մայնը։ Այս կտավները տալիս են պատկերված բնույթի տեսանկյուն, որը սովորաբար ցուցադրվում է որոշակի բարձրությունից (օրինակ, բլրի գագաթից) այնպես, որ հորիզոն տանող հեռավորությունը տեսանելի լինի (Հովիտ Թաունուսում, 1890, Մյունխեն)։ Մյուս կողմից, Հ. Թոման սիրում էր իր բնապատկերներում ներմուծել հեքիաթային որոշ գծեր, օրնակներ, պատկերներ հին առասպելներից։ Այստեղ Թոմայի աշխատանքի վրա ազդում է Առնոլդ Բյոկլինի և Հանս ֆոն Մարեի ազդեցությունը, իսկ նրա իրատեսական ստեղծագործություններում, այդ թվում դիմանկարային գեղանկարչության մեջ զգացվում է բարբիզոնյան դպրոցի և Գ. Կուրբեի առանձնահատկությունները։ Թոմի ստեղծագործության երկու միտումների միջև միջանկյալ դիրք են գրավում այն  նկարները, որոնք պատկերում են հովվերգական տեսարաններ՝ պարող և երգող երեխաներից, մտածկոտ գյուղացիներից։ Այդ աշխատանքները 19-րդ և 20-րդ դարերի սահմանագծին Թոմային բերել են «Երկրորդ Լյուդվիգ Ռիխտեր» անվան փառքը։ Հ. Թոմայի ստեղծագործությունների մեծ հավաքածուն պահվում է Կարլսրուեի արվեստի թանգարանում։ Իսկ 1949 թվականին Բերնաու քաղաքում բացվեց Հ. Թոմայի թանգարանը։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած էր գերմանացի հայտնի գիտնական Ավգուստ Ֆյոպլի կրտսեր դստեր հետ։
Ֆեպլի «ավագ» փեսան էր խոշոր գիտնական-աերոդինամիկ Լյուդվիգ Պրանդտլը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություն ==
Դմիտրի Խոդուլով

Դմիտրի Ֆեոդորովիչ Խոդուլով (օգոստոսի 4, 1912(1912-08-04), Մեգինո-Կանգալասկի ուլուս, Յակուտիայի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ - հոկտեմբերի 3, 1976(1976-10-03), Մեգինո-Կանգալասկի ուլուս, Յակուտիայի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), յակուտ սովետական դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1958)։ 
Ավարտել է Օյունսկու անվան յակուտական երաժշտա-դրամատիկական թատրոնին կից ստուդիան։ 1934 թվականից նույն թատրոնի դերասան։ Դերերից են՝ Նիկոլայ (Եֆրեմովի «Եղբայրներ»), Սպիտակ շաման (Օյունսկու «Կարմիր շաման»), Եգոր Բուլչով (Գորկու «Եգոր Բուլըչովը և ուրիշները»), Լյապկին-Տյապկին (Գոգոլի «Ռևիգոր»)։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրոտվա (գետ)

Պրոտվա (ռուս.՝ Протва), գետ Ռուսաստանում (Մոսկվայի մարզ, Կալուգայի մարզ)։


== Աշխարհագրություն ==
Պրոտվա գետը սկիզբ է առնում Մոսկովյան բարձրավայրից և թափվում է Օկա (գետ)։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Վերեյա, Բորովսկ, Օբնինսկ, Ժուկով, Կրեմյոնկի, Պրոտվինո քաղաքները։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Պրոտվա գետի երկարությունը կազմում է 282 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 4620 կմ է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 25 մ3։


== Վտակներ ==
Պրոտվա գետի վտակներն են ձախից՝ Բորովնա, Ալոժա, Ուգոդկա, Դիրոչնայա, Իստերմա, Բորինկա, Իսմա, Մժուտ, Կարժենկա, աջից՝ Իչա, Լուժա, Մեժիխա, Ռուտ, Բերեգա, Պեսոչնայա, Պրոտովկա գետերը։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնայա Գորկա (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնայա ԳորկաԿրասնայա Գորկա (ռուս.՝ Красная Горка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 156 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռակովա Սեչ (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)

Ռակովա Սեչ (ուկրաիներեն՝ Ракова Січ), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռակովա Սեչ գյուղում բնակվում էր 117 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(2129) Կոզիկոզի

(2129) Կոզիկոզի (անգլ.՝ Cosicosi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,181366 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8027 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5601 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1176,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,305922 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,52° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2129) Կոզիկոզի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վերշինոե (գյուղ, Սակիի շրջան)

Վերշինոե (ուկրաիներեն՝ Вершинне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Beşüy Eli), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բեշույ-Էլի։
2001 թվականի տվյալներով Վերշինոե գյուղում բնակվում էր 405 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օտիս Բըրդսոնգ

Օտիս Լի Բըրդսոնգ (անգլ.՝ Otis Lee Birdsong, դեկտեմբերի 9, 1955(1955-12-09), Winter Haven, Փոլկ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ։ Խաղացել է հարձակվող պաշտպան դիրքում։ Կարիերան ավարտել է 1989 թվականին։


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Archived 2010-08-14 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Պիրոգով (գյուղ, Տիվրովի շրջան)

Պիրոգով (ուկրաիներեն՝ Пирогів), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1792 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պիրոգով գյուղում բնակվում էր 266 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,01 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 132,34 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գոզքյոյ

Գոզքյոյ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յոգայի միջազգային օր

Յոգայի միջազգային օր, ամենամյա տոն, նշվում է 2015 թվականից սկսած՝ հունիսի 21-ին։ Ընդունվել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի կողմից 2014 թվականին։


== Պատմություն ==
Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին դիմել է ՄԱԿ-ին՝ առաջարկելով հունիսի 21-ին նշել Յոգայի միջազգային օրը, քանի որ այն Հյուսիսային կիսագնդում տարվա ամենաերկար օրն է (ամառային արևադարձ) և առանձնահատուկ նշանակություն ունի աշխարհի շատ մասերում։

2014 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան հունիսի 21-ը հռչակել է Յոգայի միջազգային օր։ Հնդկաստանի բանաձևը պաշտպանել են Գլխավոր ասամբլեայում ներկայացված բոլոր 175 պետությունները։
2015 թվականի հունիսի 21-ին յոգայի սիրահարների և մասնագետների համաշխարհային հանրությունը նշել է Յոգայի առաջին միջազգային օրը։ Մոսկվայում կենտրոնական միջոցառումը տեղի է ունեցել Սոկոլնիկի զբոսայգու փառատոնային հրապարակում։ Կազմակերպիչը Մոսկվայում Հնդկաստանի դեսպան Ջավախարլալ Ներուի անվան մշակույթի կենտրոնն էր։
2016 թվականին Յոգայի 2-րդ միջազգային օրը նշվել է ՌԴ ավելի քան 50 տարածաշրջանում։
Տոնը նշվում է աշխարհի ավելի քան 190 երկրում, այդ թվում՝ նաև Հայաստանում։


== Օրվա թեմա ==
2018 թվական - «Յոգան աշխարհի բարօրության համար»


== Ծանոթագրություններ ==
Amami Se Vuoi

«Amami Se Vuoi» (Սիրիր ինձ, եթե ուզում ես), Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթում Իտալիան ներկայացրած իտալացի երգչուհի Տոնինա Տորիելլիի կատարած երգը, որի հեղինակներն են կոմպոզիտոր Վիտորիո Մասկերոնին և բանաստեղծ Մարիո Պանցերին։ Մինչ այդ երգը հաղթող էր ճանաչվել իտալական երգի Սան Ռեմոյի փառատոնում և իրավունք նվաճել ներկայացնելու Իտալիան Եվրատեսիլում։
1999 թվականին իտալական ավտոմեքենաշինական Ֆիատ ընկերությունը «Amami Se Vuoi» երգի ձայնագրությունն օգտագործել է Միացյալ Թագավորությունում իր Fiat Punto մոդելը գովազդող տեսահոլովակներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Amami se vuoi» երգի խոսքերը իտալերեն
Letra e información sobre la canción (en inglés)
Festival de la Canción de Eurovisión 1956
Festival de la Canción de Eurovisión 1956
Festival de la Canción de Eurovisión 1956, Italia
Ռաիսա Ավանեսյան

Ռաիսա Ավանեսյան (նոյեմբերի 12, 1988(1988-11-12), Թեհրան, Իրան), «Հայ Սուպերսթար» 4-ի ֆինալիստ և «Հայաստանի ձայնը 3»-ի հաղթող։


== Կենսագրություն ==
Ռաիսա Ավանեսյանը ծնվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 12-ին Թեհրանում։ 2004 թվականի ավարտել է Թեհրանի երաժշտական դպրոցը։ 2004-2005 թթ. սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կլառնետի բաժնում։ 2005-2007 թթ. ավարտել է Երգի պետական թատրոնը։2010-ին համերգներ է ունեցել Արաբական Միացյալ Էմիրություններում։ 2011-ին ելույթ է ունեցել «Ռոքն ընդդեմ ՁԻԱՀ-ի» խորագրով համերգին։ Պատրաստվում է թողարկել իր պարսկերեն ալբոմը, որի մեջ ընդգրկված են բլյուզ, ջազ, ռոք և էլեկտրոնային երաժշտությունների համադրություններ։ Ցանկանում է երգերը թարգմանել հայերեն և ներկայացնել հայի դատին։


=== Հայ սուպերսթար 4 ===
2010 թվականի մայիսին Ռաիսան մասնակցում է Հայ սուպերսթար 4 նախագծին։ Այս նախագծում 12 շաբաթ պայքարելով, վերջապես հասնում է եզրափակիչ փուլ Րաֆֆի Օհանյանի հետ։ Սակայն նրան սեպտեմբերի 15-ին կայացաց եզրափակչում չի հաջողվում ստանալ հաղթողի դափնին և նա բավարարվում է երկրորդ տեղով։


=== Հայաստանի ձայնը 3 ===
2014 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Հայաստանի ձայնը նախագծի 3-րդ եթերաշրջանի կույր լսումներ փուլում ելույթ ունեցավ նաև Ռաիսա Ավանեսյանը, Գլորիա Գեյների «I Will Survive» երգով։ Նրա կատարման ժամանակ շրջվեցին բոլոր մարզիչները, և Ռաիսան առանց մտորելու ընտրեց Սոնային։
Նոյեմբերի 15-ին մենամարտեր փուլում Ռաիսան մրցեց Արթուր Մուսայելյանի հետ «Cose della vita» eրգով։ Այս փուլում Սոնայի ընտրությունը կանգնեց Ռաիսայի վրա։ Հաջորդ փուլը նոկաուտի փուլն էր, որը տեղի ունեցավ նոյեմբերի 29-ին։ Այս անգամ Ռաիսայի հետ պայքարի դուրս եկավ Աննա Բարսեղյանը «Feeling Good» երգով, սակայն Սոնային կրկին համոզեց Ռաիսան, կատարելով «Trouble with My Baby» երգը։ Այսպիսով, Ռաիսա Ավանեսյանը՝ հաղթահարելով այս փուլերը, հասավ գալա համերգների փուլ։ Այս փուլում Սոնայի թիմում 3 մասնակից էին ` Ռաիսան,Էլինա Մարգարյանը և Արամ Ավետիսյանը:Առաջին գալայից հետո Ռաիսան և Էլինան անցան կիսաեզրափակիչ։ Կիսաեզրափակչում հեռուստադիտողի քվեարկության 84 և Սոնայի քվեարկության 60 տոկոսով Ռաիսան հայտնվեց եզրափակչում։ Եզրափակչում նրա մրցակիցները երեքն էին` Մելինա Գալոյան(Հայկոյի թիմ), Էռնա Միրզոյան(Արմենի թիմ) և Վահե Ալեքսանյան(Եվայի թիմ)։ Եզրափակչում հեռուստադիտողի քվեարկության 39 տոկոսով հաղթող ճանաչվեց Ռաիսան։ Ռաիսային հանձնվեցին մրցանակներ նախագծի հովանավորների և Արմենիա Թի-Վիի կողմից։ Նա հնարավորություն ստացավ մասնակցել Բիյոնսեի 2015 թվականին կայանալիք համերգին, ձայնագրել 2 երգ, նկարահանել 2 տեսահոլովակ և մեկ տարի շարունակ անընդմեջ լինել հեռուստադիտողի եկրանին։
Հայաստանի ձայնը նախագծում Ռաիսայի կատարած երգերը


=== Սինգլներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Նիժնիե Բալմազի

Նիժնիե Բալմազի (ռուս.՝ Нижние Балмазы, բաշկիրերեն՝ Түбәнге Балмаҙы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 226 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մորից Հարթման

Մորից Հարթման (Hartmann, հոկտեմբերի 15, 1821(1821-10-15)[…], Տրհովե Դուշնիկի - մայիսի 13, 1872(1872-05-13), Oberdöbling, Դյոբլինգ, Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա), ավստրիացի գրող։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հրեա վաճառականի ընտանիքում։ Իր ստեղծագործություններում զարգացրել է անձի ազատության գաղափարը («Գավաթ և սուր», 1845, բանաստեղծությունների ժողովածու), փառաբանել չեխական հեղափոխական շարժումը («Չեխական եղերերգեր», 1847), գովերգել հունգար ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարը («Տերտեր Մաուրիցիուսի հանգավոր ժամանակագրությունը», 1849, պոեմ)։ Հրատարակել է նաև վեպեր («Պատերազմ անտառում», 1850, «Բարոնուհու թանկարժեք զարդերը», 1968), պատմվածքների ժողովածուներ («Ստվերներ», 1851, «Բնօրինակից», 1866)։


== Ծանոթագրություններ ==
Դեզբիրան

Դեզբիրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում։ Գտնվում էր Աղբակ գետի ստորին հոսանքի տարածքում, Դեզբերան գյուղից 18 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սվիտանոկ (այլ կիրառումներ)

Սվիտանոկ, կարող է վերաբերել՝

Սվիտանոկ - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգուևի շրջանում
Սվիտանոկ - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում
Երեմեևո (Իստրինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երեմեևո (այլ կիրառումներ)Երեմեևո, գյուղ, որը գտնվում է Մոսկվայի մարզի Իստրինսկի շրջանում։ Բնակչությունը՝ 1 մարդ (2010), գյուղում կա 6 փողոց, 6 այգիական միավորումներ։ Գործում է Համբարձման եկեղեցին՝ Համբարձման վանքի նախկին ագարակը։ Ներկայիս շենքը կառուցվել է 1821 թ.-ին։
Գտնվում է մոտ 13 կմ հյուսիս-արևելք Իստրա քաղաքից, Դարյա գետի վերին հատվածում, գետի մակարդակից 194 մ բարձրության վրա։ Մոտակա բնակավայրերը. Պոդպորինո 1.5 կմ դեպի հարավ, Ալեքսինո 2.5 կմ դեպի հարավ - արևմուտք, Լիսավինո 2.5 կմ դեպի հյուսիս - արևմուտք և Խովանսկոե 2.5 կմ դեպի հարավ - արևելք։
74-րդ հյուսիսային զուգահեռական

74-րդ հյուսիսային զուգահեռականը Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան 
կետերի հետ 74°-ի անկյուն կազմող կետերից կազմված շրջանագիծն է։ 
Անցնում է Հյուսիսային Ամերիկայով, Ատլանտյան օվկիանոսով, Եվրոպայով և Ասիայով։


== Ցերեկվա տևողությունը ==
Ամառային արևադարձի ժամանակ արևը երևում է ամբողջ օրվա ընթացքում (Բևեռային ցերեկ)։ 
Ձմեռային արևադարձի ժամանակ արևը չի երևում (Բևեռային գիշեր)։


== Բնութագրական տվյալներ ==
Հեռավորությունը հյուսիսային բևեռից 1787 կմ է։ 
Երկարությունը 11 080 կմ է, որը կազմում է հասարակածի երկարության 27․6%-ը։


== Աշխարհի շուրջ ==
Սկսած ամսաթվի սահմանից դեպի արևելք


== Տե'ս նաև` ==
75-րդ հյուսիսային զուգահեռական
73-րդ հյուսիսային զուգահեռական
74-րդ հարավային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Ազգակից տոնայնություններ

Ազգակից տոնայնություններ, տարբեր տոնայնությունների ֆունկցիոնալ ազգակցություն, որը որոշվում է նրանց ընդհանուր ակորդների առկայությամբ և տոնիկաների փոխհարաբերությամբ։


== Կարգեր ==
Տարբերում են տոնայնությունների ազգակցության չորս կարգ՝ առաջին, երկրորդրդ, երրորդ և չորրորդ։
Այն տոնայնությունները, որոնց տոնիկական եռահնչյունները տվյալ տոնայնության կազմում են, համարվում են առաջին կարգի ազգակից։ Յուրաքանչյուր մաժոր և մինոր տոնայնություն ունի առաջին կարգի 6 ազգակից տոնայնություն։ Մաժորին առաջին կարգի ազգակից տոնայնություններն են սուբդոմինանտային և դոմինանտային մաժորները՝ իրենց զուգահեռ մինորներով, հարմոնիկ սուբդոմինանտային մինորը և զուգահեռ մինորը։
Երկրորդ կարգի ազգակից տոնայնությունները տարբերվում են նրանով, որ ունեն 2 ընդհանուր եռահնչյուններ և բանալու 2 նշան։ Յուրաքանչյուր տոնայնություն ունի 2-րդ կարգի ազգակից 4 տոնայնություն, որոնք տվյալ մաժորի կրկնակի դոմինանտային և կրկնակի սուբդոմինանտային մաժորներն են՝ իրենց զուգահեռ մինորներով։ Մաժոր տոնայնությանը 2-րդ կարգի ազգակից են տոնիկայից մեծ սեկունդա վեր և վար մաժորները՝ իրենց զուգահեռ մինորներով, մինորի տոնայնությունը՝ տոնիկայից վեր և վար մինորները՝ իրենց զուգահեռ մաժորներով։
Երրորդ կարգի ազգակից տոնայնությունների խումբը միավորում է 8 տոնայնություն, հարմոնիկ ձայնակարգում ունեն միայն մեկ ընդհանուր եռահնչյուն և տարբերվում են բանալու 3–5 նշանով։ Մաժորի համար դրանք հետևյալներն են՝ տոնիկայից փոքր սեկունդա վեր մաժորը՝ իր զուգահեռ մինորով, փոքր տերցիա վեր մաժորը՝ իր զուգահեռ մինորով, նաև մեծ տերցիա վեր, փոքր սեկունդա վար, փոքր տերցիա վար և մեծ տերցիա վար մաժորները, մինորի համար՝ փոքր սեկունդա վար մինորը՝ իր զուգահեռ մաժորով, փոքր տերցիա վար մինորը՝ իր զուգահեռ մաժորով, մեծ տերցիա վար մինորը, փոքր սեկունդա վեր, փոքր տերցիա վեր և մեծ տերցիա վեր մինորները (օր.՝ a-moll-ին 3-րդ կարգի ազգակից են՝ gis-moll-H-dur, fis-moll-A-dur, f-moll, b-moll, c-moll, cis-moll): 
Չորրորդ (հեռավոր) կարգի ազգակից տոնայնությունների խումբը միավորում է տոնիկաների բարդ ֆունկցիոնալ կապերի դեպքում թե՛ բնական, թե՛ հարմոնիկ ձայնակարգում ընդհանուր եռահնչյուն չունեցող 5 տոնայնություն (չհաշված էնհարմոնիկ փոխարինումները)։ Մաժորին 4-րդ կարգի ազգակից են՝ տոնիկայից եռատոն հեռավորության մաժորը՝ իր զուգահեռ մինորով, տոնիկական, սուբդոմինանտային և դոմինանտային տոնայնությունների համատերցիային մինորները, մինորին՝ եռատոն հեռավորության մինորը՝ իր զուգահեռ մաժորով, տոնիկական, սուբդոմինանտային և դոմինանտային տոնայնությունների համատերցիային մաժորները (օր.՝ a-moll-ին 4-րդ կարգի ազգակից են՝ dis-moll-Fis-dur, As-dur, Des-dur, Es-dur):
Հուգո Շուխարդ

Հուգո Էրնստ Մարիո Շուխարդ (գերմ.՝ Hugo Ernst Mario Schuchardt, փետրվարի 4, 1842(1842-02-04)[…], Գոթա, Գերմանական միություն և Ավստրիա - ապրիլի 21, 1927(1927-04-21)[…], Գրաց, Շտիրիա), գերմանացի լեզվաբան։ Հալլեի (1873 թվականից), ապա՝ Գրացի (1876-1900) համալսարանների պրոֆեսոր։ Ուսումնասիրել է ժողովրդական լատիներեն, ռոմանական և այլ հնդեվրոպական լեզուներ, ինչպես նաև բասկերենը, կովկասյան, սեմաքամյան և այլ լեզուներ։ Առաջ է քաշել «լեզվական խառնուրդի» գաղափարը։ Որոշակի դեր է ունեցել ենթաշերտի տեսության մշակման գործում։ Նա գտնում էր, որ լեզուների կյանքում կարևոր տեղ ունեն փոխազդեցությունները, շփումն ու խաչավորումը։ Ըստ Շուխարդտի՝ լեզվական փաստերի, բառիմաստի (իմաստաբանական) դիտարկումները պետք է կատարվեն մշակույթի պատմության փաստերի զուգակցությամբ։ Նա քննադատել է երիտքերականների հնչյունական «օրենքծառի» գաղափարը, համակարծիք չի եղել նաև ցեղակցության ավանդական ըմբռնմանը, պաշտպանել է Շմիդտի «ալիքների տեսությունը»։


== Ծանոթագրություններ ==
Նորինցի

Նորինցի (ուկրաիներեն՝ Норинці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նորինցի գյուղում բնակվում էր 525 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1356 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 387,17 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(4518) Ռայկին

(4518) Ռայկին (անգլ.՝ Raikin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի ապրիլի 1-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,316546 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0874 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5457 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1287,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,279539 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4518) Ռայկին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոլշիե Էլբուզդովսկիե

Բոլշիե Էլբուզդովսկիե (ռուս.՝ Большие Эльбуздовские), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Մտնում է Գուլյայ-Բորիսովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կորոլյովո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿորոլյովոԿորոլյովո (ռուս.՝ Королёво), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոլչանովկա (գյուղ, Ռուժինսկի շրջան)

Մոլչանովկա (ուկրաիներեն՝ Мовчанівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1730 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մոլչանովկա գյուղում բնակվում էր 1 259 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3423 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 367,81 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(6819) ՄակԳարվեյ

(6819) ՄակԳարվեյ (անգլ.՝ McGarvey), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հունիսի 14-ին Սյուզան Սմրեկարի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,295008 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0135 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5765 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1269,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,283484 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,99° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6819) ՄակԳարվեյ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ծանր արդյունաբերություն

Ծանր արդյունաբերություն, գերազանցապես արտադրամիջոցներ արտադրող արդյունաբերության ճյուղերի խումբ։ Ընդգրկում է գրեթե ամբողջ հայթայթող արդյունաբերությունն ու վերամշակող արդյունաբերության մի մասը, էլեկտրաէներգետիկան, սև և գունավոր մետալուրգիան, մեքենաշինությունն ու մետաղամշակությունը, քիմիան և նավթաքիմիական, անտառային, փայտամշակման և թաղանթանյութի-թղթի, շինանյութի, վառելանյութի արդյունաբերությունը։
Մինչխորհրդային Հայաստանում ծանր արդյունաբերություն գրեթե չի եղել, բացառությամբ պղնձի արտադրությունից։ Խորհրդային իշխանության տարիներին ծանր արդյունաբերության զարգացման նախադրյալ հանդիսացավ առաջին հնգամյակների տարիներին մի շարք էլեկտրակայանների (Երևանի, Լենինականի, Ձորագետի, Քանաքեռի և այլն) կառուցումը։ Հետագայում շարք մտան հանրապետության ծանր արդյունաբերության առաջնեկները՝ Կիրովականի (այժմ՝ Վանաձոր) քիմիական կոմբինատը, Երևանի սինթետիկ կաուչուկի, հաստոցաշինական գործարանները, Հայ էլեկտրագործարանը, Արարատի ցեմենտի-շիֆերի կոմբինատը, հիմնովին վերակառուցվեցին պղնձի արդյունաբերության Ղափանի ու Ալավերդու կոմբինատները։ Ետպատերազմյան տարիներին արագորեն զարգացան ծանր արդյունաբերության առաջատար ճյուղերը՝ մեքենաշինությունն ու մետաղամշակությունը, էլեկտրաէներգետիկան, շինանյութերի և քիմիական արդյունաբերութունը։
Հայաստանի ծանր արդյունաբերության կառուցվածքում հատկապես բարձր տեմպերով են զարգացել մեքենաշինությունը և դրա առաջատար ճյուղերը՝ էլեկտրատեխնիկական և ռադիոտեխնիկական արդյունաբերությունը, սարքաշինությունը։
Ասիյալան

Ասիյալան (ռուս.՝ Асиялан, բաշկիրերեն՝ Әсеялан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 46 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սելեց (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍելեցՍելեց (ուկրաիներեն՝ Селець), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սելեց գյուղում բնակվում էր 418 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,962 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 434,51 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նուռմե (այլ կիրառումներ)

Նուռմե անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Նուռմե - գյուղ Էստոնիայի Սիմեռու շրջանի կազմում։
Նուռմե - գյուղ Էստոնիայի Նիսսի շրջանի կազմում։
Նուռմե - գյուղ Էստոնիայի Պաիդե շրջանի կազմում։
Նուռմե - գյուղ Էստոնիայի Սաուգա շրջանի կազմում։
Նուռմե - գյուղ Էստոնիայի Մյառյամաա շրջանի կազմում։
Նուռմե - գյուղ Էստոնիայի Լեիսի շրջանի կազմում։
Նուռմե - գյուղ Էստոնիայի Մուհու շրջանի կազմում։
Նուռմե - գյուղ Էստոնիայի Վալյալա շրջանի կազմում։
Բարսեղիսար

Բարսեղիսար, լեռնագագաթ Հայաստանի Արարատի մարզի և Նախիջևանի Շարուրի շրջանի սահմանագլխին, Գենուտի լեռներում, Զանգակատուն գյուղից 8 կմ հարավ–արևմուտք։ Տեղադրման կոորդինատներ 39°45′06″ հս․. լ. 45°00′31″ ավ. ե.։ Բարձրությունը 1993 մ է։


== Ծանոթագրություններ ==
A Whole New World

«A Whole New World» (անգլ.՝ Ամբողջ նոր աշխարհ), Ալան Մենկենի սինգլը «Ալադին» մուլտֆիլմից։ Գրվել է Թիմ Ռեյսի բառերի հիման վրա։


== Նկարագրություն ==
Բնօրինակում զուգերգը ձայնագրել են Բրեդ Քեյնը և Լիա Սալոնգան, որոնք, համապատասխանաբար, խաղացել են հիմնական հերոսների՝ Ալադինի և Ժասմինի կերպարները։ Բալլադը երկու դեր է կատարում՝ որպես մուլտֆիլմի սիրային երգ և որպես հիմնական թեմատիկ երգ։ «A Whole New World»-ը քնարական տեսանկյունից ներկայացնում է, թե ինչպես է Ալադինն ինքնամփոփ արքայադստերը ցույց տալիս ազատ աշխարհը։ Կախարդական գորգով թռչելիս զույգը սեր է խոստովանում։
Սինգլի տեսահոլովակում և մուլտֆիլմի տիտրերում երգը կատարում են Պիբո Բրայսոնը և Ռեջինա Բելը, իսկ հենց մուլտֆիլմում և Օսկարի 65-րդ մրցանակաբաշխությանը այն կատարել են Բրեդ Քեյնը (Ալադին) և Լեա Սալոնգան (Ժասմին)։ 2015 թվականին՝ տևական ժամանակ անց, նրանք կրկին կատարեցին զուգերգը «Բարի լույս, Ամերիկա» հաղորդման ուղիղ եթերում։
1993 թվականին «A Whole New World» երգն արժանացել է «Լավագույն երգ» մրցանակին։ Առաջին անգամ էր Դիսնեյի երգը երկար ժամանակով արժանանում այդ մրցանակին։ Ալան Մենկենը ստացել է իր երրորդ «Օսկարը»։ Բացի այդ, «A Whole New World» երգը 1992 թվականին արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի, իսկ 1994 թվականին՝ «Գրեմի» մրցանակի։


== Դիրքը շքերթներում ==


== Համաշխարհային անվանում ==
Ինչպես և Դիսնեյի մուլտֆիլմերից շատ լեգենդար երգեր, այս երգը ևս թարգմանվել է մի շարք լեզուներով.


== Քավեր տարբերակ ==
Մուլտֆիլմի հատուկ DVD հրատարակության համար ամուսիններ Ջեսսիկա Սիմփսոնը և Նիք Լեշը ձայնագրել են երգի քավեր զուգերգը։
2019 թվականի ֆիլմի վերջնական տիտրերի ժամանակ երգը կատարել են Զեյն Մալիկ և Ժավիա Ուորդ զուգերգը։ Հենց ֆիլմում այն կատարում են Մինա Մասուդը և Նաոմի Սքոթը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սմբատ Հակոբյան (այլ կիրառումներ)

Սմբատ Հակոբյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Սմբատ Հակոբյան (քաղաքական գործիչ), (1962), Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր։ «Ազգային ժողովրդավարներ» պատգամավորական խմբի անդամ։
Սմբատ Հակոբյան (ճարտարագետ) (1930), Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1993), պրոֆեսոր (1995)։


== Ծանոթագրություններ ==
Իրելյա

Իրելյա  (ռուս.՝ Иръелья), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վաշկա գետի ձախ ափին՝ 98 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03030000112103000048167
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - — 103004816
Ավազանի կոդը -  03.03.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (251301-251400)

Աստերոիդների ցանկ (251201-251300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (251401-251500)
 Աստերոիդների ցանկ (251201-251300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (251401-251500)
Կորկոտինո

Կորկոտինո (ռուս.՝ Коркотино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վարնավինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արսենիլյաս

Արսենիլյաս (իսպ.՝ Arcenillas), բնակավայր և մունիցիպլաիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Սամորա պրոնվիցիայի մեջ՝ Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տյերե դել Վինո շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 8 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 370 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 255 կմ հեռավորության վրա։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնվել է 1254 թվականին։


== Հեռավորությունը Արսենիլյասից ==
Մադրիդ 203 կմ մոտակա
Բարսելոնա 656 կմ
Վալենսիա 501 կմ
Սևիլյա 454 կմ
Մուրսիա 549 կմ
Բիլբաո 303 կմ
Սարագոսա 401 կմ
Մալագա 538 կմ
Պալմա 736 կմ
Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիա 1728 կմ
Ալիկանտե 563 կմ
Կորդոբա 405 կմ


== Ծանոթագրություններ ==
Վիդադի Նարիմանբեկով

Վիդադի Ֆարման օղլի Նարիմանբեկով (ադրբ.՝ Vidadi Fərman oğlu Nərimanbəyov, հուլիսի 13, 1926(1926-07-13), Կանն - դեկտեմբերի 13, 2001(2001-12-13), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի խորհրդային նկարիչ, 20-րդ դարի նշանավոր ադրբեջանական նկարիչներից մեկը, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1982), «Փառք»ի օրդենի դափնեկիր; Նա ապրել և աշխատել է Բաքվում և Փարիզում։ Ադրբեջանցի խորհրդային նկարիչ Թողրուլ Նարիմանբեկովի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==
Վիդադի Նարիմանբեկովը ծնվել է 1926 թվականին Ֆրանսիայի Կաննի քաղաքում։ Վիդադիի ընտանիքը հետագայում տեղափոխվել է Ադրբեջան։ 1943—1944, 1950—1953 թվականներին սովորել է Բաքվի Ազիմզադեի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1953—1956 թվականներին՝ Սանկտ Պետերբուրգի Շտիգլիցի անվան գեղարվեստաարդյունաբերական ակադեմիայում։ 1957—1960 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայում։
Վիդադի Նարիմանբեկովը 1961 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ նկարիչների միությունը։ Նա մահացել է 2001 թվականի դեկտեմբերի 13-ին։


== Գործունեություն ==
1964 — մասնակցությունը ադրբեջանական նկարիչների ստեղծագործությունների ցուցահանդեսին;
1965 — Մասնակցությունը Համամիութենական արվեստի ցուցահանդեսին;
1967 — Մասնակցությունը Համամիութենական հոբելյանական արվեստի ցուցահանդեսին;
1968 — Մասնակցությունը համամիութենական արվեստի «50 տարիները [[Կենտրոնական կոմիտե (ՀԼԿԵՄ)|ՀԼԿԵՄ]]» ցուցահանդեսին։ Ընտրվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ նկարչների միության անդամ։

1969 — Մասնակցությունը ցուցահանդեսին Անդրկովկասի նկարիչների `Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցների։
1982 -  Ստացել է Ադրբեջանի ժողովրդական նկարչի կոչում։
2001 — Պարգևատրվել է «Փառք»ի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրգուշ

Ուրգուշ (ռուս.՝ Ургуш, բաշկիրերեն՝ Урғыш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 712 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արջընկույզ

Արջընկույզ (լատ.՝ Datura), մորմազգիների ընտանիքի միամյա խոտաբույսերի, հազվադեպ՝ թփերի կամ ծառերի ցեղ։ Հայտնի է 10, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ արջընկույզ սովորական (D. stramonium) կամ աջընկույզ գարշահոտ։ Տարածված է Տավուշի, Լոռու և այլ մարզերում։ Աճում է հացահատիկի ցանքերում, այգիներում, աղբոտ վայրերում։


== Նկարագիր ==
Ցողունը սնամեջ է, եղանաձև ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 80-90 սմ. Տերևները կոթունավոր են, ակոսավոր, ատամնաեզր։ Ծաղիկները խոշոր են՝ մեկական կարճ ծաղկակոթերով, ծաղկեպսակը՝ խողովակաձագարաձև, սպիտակ։ Ծաղկում է ամռանը։ Պտուղը չորսփեղկաևի, կարծր, փշապատ տուփիկ է։ Սերմերը խոշոր են, սև, երիկամաձև, տափակ։ Թունավոր է. պարունակում է ալկալոիդներ։


== Նշանակություն ==
Դեղաբույս է. տերևներից ստացված պատրաստուկներն օգտագործում են նյարդացավի, բրոնխային հեղձուկի, ռևմատիզմի ժամանակ։ Կեղևները հավաքելուց հետո պետք է լավ լվացվել օճառով, իսկ մանրացնելու ժամանակ՝ օգտագործել թանզիֆից դիմակ։ Տերևների պատրաստուկներն ունեն կենտրոնական նյարդային համակարգը հանգստացնող հատկություն, հանում են ներքին օրգանների հարթ մկանունքի ջղաձգությունը և նպաստում աղեստամոքսային ուղու, գեղձերից արտազատիչ նյութերի նվազեցմանը։
Յասուջ

Յասուջ (պարսկերեն՝ یاسوج‎), քաղաք Իրանի կենտրոնում։ 2006 թվականին Յասուջը ուներ 96 786 բնակիչ։ Հենց Յասուջի տարածքում է մ. թ. ա. 331 թվականին տեղի ունեցել մակեդոնացիների և պարսիկների ճակատամարտը։


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայքը


== Ծանոթություններ ==
Նաձվա

Նաձվա (վրաց.՝ ნაძვა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Տղիբուլի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 560 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Տղիբուլից հեռու է 30 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==