Ումկա (մուլտֆիլմ)

«Ումկա» (ռուս.՝ «Умка»), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 1969 թվականին։ Արջուկ Ումկայի մասին պատմող հայտնի երկերգության առաջին մուլտֆիլմը, որ նկարահանվել է Վլադիմիր Պեկարի և Վլադիմիր Պոպովի կողմից՝ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ Սցենարի հեղինակը գրող Յուրի Յակովլևն է։
Մուլտֆիլմն ու նրա շարունակությունը՝ «Ումկան փնտրում է ընկերոջը» (ռուս.՝ «Умка ищет друга»), մեծ ճանաչման են արժանացել հաջողությամբ մտածված և նկարված սպիտակ արջուկի և մայր արջի կերպարների, դերասանների ձայնի, Եվգենի Կռիլատովի երաժշտության և մայր արջի երգի (օրորոցային) շնորհիվ, որ կատարում է Աիդա Վեդիշչևան։


== Սյուժե ==
Ումկա (չուկ․՝ умӄы́ – «սպիտակ արջի արու») անունով սպիտակ արջուկը  պատահականորեն ծանոթանում է չուկչա տղայի հետ։ Նրանք ընկերանում են, սակայն մարդիկ հեռանում են այդ վայրերից, որտեղ ապրում էր Ումկան։ Արջուկը տխրում է և ուզում է գտնել իր ընկերոջը։
Մուլտֆիլմի երկրորդ մասում Ումկան, գնալով ոչ հեռու գտնվող բևեռային կայան, մի քանի հետաքրքիր արկածներից հետո մորից գաղտնի կարողանում է նստել ուղղաթիռ, որպեսզի շարունակի փնտրել ընկերոջը։


== Ստեղծողներ ==
Սցենարի հեղինակ – Յուրի Յակովլև
Ռեժիսորներ և նկարիչներ՝ Վլադիմիր Պեկար, Վլադիմիր Պոպով
Կոմպոզիտոր – Եվգենի Կռիլատով
Օպերատոր – Ն. Կլիմովա
Հնչյունային օպերատոր – Բորիս Ֆիլչիկով
Օնգանակն – Լ. Նիկիտինա
Մոնտաժող՝ Վ. Տուրուբիներ
Դերերը հնչյունավորել են՝
Մարգարիտա Կորաբելնիկովա – Ումկա
Կլարա Ռումյանովա – Տղա
Վ. Պոպովա – մայր արջ
Նկարիչներ՝ Դմիտրի Անպիլով, Լ. Ռիբչևսկայա, Օլգա Օռլովա, Վիկտոր Շևկով
Խմբագիր – Պյոտր Ֆրոլով
Ֆիլմի տնօրեն – Ֆեոդոր Իվանով


== Երաժշտություն և երգեր ==
Մուլտֆիլմի երաժշտությունը գրել է կոմպոզիտոր Եվգենի Կռիլատովը։ «Մայր արջի օրորոցայինը» (ռուս.՝ «Колыбельная медведицы») երգը, որի տեքստի հեղինակը Յուրի Յակովլևն է, կատարել է Աիդա Վեդիշչևան։ Այդ երգը թողարկվել է «Երգեր մուլտֆիլմերից» հավաքածուներում «Мелодия» ընկերության կողմից մանկական ձայնապնակներով (Д-00030781 և այլն), «Свема» ձայներիզներով և այլ կրիչներով։ 1992 թվականից երգը վերաթողարկվել է «Апрелевка Саунд» ձեռնարկության, ինչպես նաև այլ հավաքածուներում «Мороз Рекордз», «Твик Лирек» ընկերությունների կողմից և այլ ձայներիզներով ու ձայնասկավառակներով, իսկ 1999 թվականից՝ MP3 սկավառակներով, ավելի ուշ՝ WMA։


== Թողարկում ==
1995 թվականին «Твик Лирек» ընկերությունը ձայներիզով թողարկել է համանուն մուլտֆիլմի հիման վրա ստեղծված աուդիոհեքիաթ, որի տեքստի հեղինակն է Ալեքսանդր Պոժարովը. ձայներիզում ընդգրկվել են նաև «Ումկան փնտրում է ընկերոջը» աուդիոհեքիաթն ու Յուրի Էնտինի երգերը։
1990-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է տեսաերիզներով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում տարբեր ընկերությունների կողմից, որոնցից է «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմերը» Studio PRO Video 1990-ական թվականների կեսերին և «Союз» ստուդիայի կողմից նույն ժամանակներում։
2000-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD սկավառակներով «Սիրելի մուլտֆիլմերի ոսկե հավաքածուի» 2 թողարկումում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
2006 թվականին նկարահանվել է «Էլկա» մուլտֆիլմը, որտեղ Ումկան հանդես է գալիս որպես համանուն գլխավոր հերոսի պապ, սակայն արդեն կատարում է երկրորդական դեր։


== Ցուցահանդեսներ ==
«Известия». Ումկան, Մումի տրոլները, Վինի Թուխն ու բոլորը, բոլորը, բոլորը դարձել են ցուցանմուշներ (ռուս.՝ «Известия»: Умка, Муми-тролли, Винни-Пух и все-все-все стали экспонатами), «Անիմացիայի հերոսները» ցուցահանդես, Ալեքսանդր Սոպով, 28 հոկտեմբերի, 2012
Ցուցահանդես «Անիմացիայի հերոսները», «Մուլտֆիլմերի մեծ փառատոն», Կինոյի պետական կենտրոնական թանգարանը և ARTPLAY դիզայնի կենտրոնը ներկայացնում են ռուսական անիմացիային նվիրված ցուցահանդես, 28 հոկտեմբերի, 2012


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Фильмы-сказки: сценарии рисованных фильмов. Выпуск 10. — М.: Искусство, 1972. — 222 с. — 65 000 экз.


== Արտաքին հղումներ ==
«Ումկա (մուլտֆիլմ)»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ումկա» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Умка ищет друга» на nashfilm.ru Archived 2007-09-26 at the Wayback Machine.
Колыбельная медведицы