Վոն (Օնտարիո)

Վոն (անգլ.՝ Vaughan), քաղաք Կանադայի Օնտարիո նահանգում։ Մտնում է Յորք մունիցիպալիտետի կազմի մեջ։ Բնակչությունը՝ 300 557 մարդ (2011 թ․-ի հունիսի 30-ի մարդահամարի արդյունքներով)։


== Աշխարհագրություն ==
Վոն քաղաքը գտնվում է Օնտարիո նահանգի հարավային հատվածում, նույնանուն՝ Օնտարիո լճի մերձակայքում։ Ամենամոտ քաղաքներն են Տորոնտոն, Մարկեմը և Ռիչմոնդ Հիլլը։


== Պատմություն ==
Մինչև եվրոպացիների հայտնվելը ներկայիս Վոնի տարածքում բնակվում էին հնդկացիական հուրոնները։ 16-րդ դարում այստեղ ապրում էին մոտ 2000 հուրոններ։ 1970 թ․-ին քաղաքի մերձակայքում հայտնաբերվել են այն ժամանակաշրջանին վերաբերող ոսկրատներ, երբ այստեղ բնակվում էին հնդկացիները։
Այս տեղանք այցելող առաջին եվրոպեացին եղել է ֆրանսիացի ճանապարհորդ Էտեն Բրյուլեն։ 1615 թ․-ին նա շրջում էր Հուրոնների գոտով։ Սակայն տարածքը  սպիտակամորթներով (եվրոպացիներ) բնակեցվեց միայն 1972 թ․-ին Հյուսիսային Կանդայի լեյտենանտ-նահանգապետ Ջոն Սիմքոյի հրամանով։ Քաղաքի անունը դրվել է ի պատիվ Բենջամին Վոնի։ Նա հայտնի է այն բանով, որ 1783 թ․-ին մասնակցել է Փարիզյան հաշտության պայմանագրին (Ամերիկայի և Մեծ Բրիտանիայի միև ընթացող պատերազմ)՝ ներկայացնելով Մեծ Բրիտանիան։
19-րդ դարում քաղաքը աստիճանաբար աճեց․ եթե 1800 թ․-ին այստեղ ապրում էր ընդամենը 54 մարդ ապա 1840 թ․-ին քաղաքի բնակչության թիվը արդեն հասնում էր 4300-ի։ Այստեղ եկած վերաբնակիչների մեջ կային և՛ անգլիացիներ, և՛ ֆրանսիացիներ, և՛ գերմանացիներ։ 1850 թ․-ին Վոնը ստացավ թաունշիփի (Township) կարգավիճակ։ Նույն թվականին էլ գցվեց Վոնը Տորոնտոյին միացնող ճանապարհը։
Ընդհուպ մինչև 20-րդ դարի կեսերը Վոնի բնակչության թիվը նվազեց (1940 թ․-ին այստեղ ապրում էին 4873 մարդ), սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Նոր Աշխարհում ներգաղթը աճեց, և համապատասխանաբար սկսեց աճել նաև քաղաքի բնակչությունը՝ 1960 թ․-ին հասնելով 15 957 մարդու։ Ներգաղթյալների մեջ մեծ թիվ են կազմում իտալացիները, հրեաները և Արևմտյան Եվրոպայի գաղթականները։
1991 թ․-ին Վոնը ստացավ քաղաքի կարգավիճակ (անգլ.՝ city)։
2009 թ․-ին տորնադոյից քաղաքը ծանր վնասներ կրեց, կործանվեցին մոտ 200 տներ։ Զոհեր չեն եղել։


== Տեղական իշխանություն ==
Քաղաքի գլուխ կանգնած է քաղաքապետը։ Այժմ այդ պաշտոնը զբաղեցնում է Կանադայի լիբերալական կուսակցության անդամ Մաուրիցիո Բևիլակուան (ընտրված 2010 թ․-ի հոկտեմբերի 25-ին)։ Քաղաքապետը գլխավորում է քաղաքային խորհուրդը, որի կազմված է 8 հոգուց։


== Չեզոք տարածքներ ==
Վոնի սահմաններում կա 5 չմիավորված տարածք․ Վուդբրիջ, Մեյփլ, Թորնհիլ, Քոնքորդ, Քլեինբուրգ։


== Առողջապահություն ==

Ամբողջ պատմության ընթացքում Վոնում չի գործել հիվանդանոց և տեղի բնակիչները ու հարակից բնակավայրերի բնակիչները ստիպված էին օգտվել Համբեր գետի հիվանդանոցից, որ գտնվում էր հարավային Տորոնտոյում, կամ էլ Նորթ-Յորքի արևելքում գտնվող North York General Hospital հիվանդանոցից։ Այժմ (2019թ.) կառուցվում է հիվանդանոց, որն ըստ պլանավորածի հիվանդների համար իր դռները կբացի 2020թ.ին։


== Տնտեսություն ==
Քաղաքում գրանցված են բիզնեսի ոլորտում աշխատող 9000 իրավաբանական անձ։ Բոլորը միասին վերցված այդտեղ աշխատում է 160 հազար մարդ`Վոնի բնակչության կեսից ավելին։ 2001-2006 թթ. հաշվեգրումների արդյունքների համաձայն քաղաքում մասնավոր բիզնեսի 25 000 աշխատավայր կա (22,2 % աճ)։ Քաղաքում աշխատող ամենախոշոր ընկերություններն են։

Bausch & Lomb Canada
Cara Operations
Jones New York/Jones Apparel
MDS Analytical Technologies
Miele Canada
Royal Group Technologies
Sanyo Canada
Toromont Industries
Concord Confections
Adidas Solomon CanadaԱռավել զարգացած արդյունաբերական բնագավառներից մեկը Վոնում շինարարությունն է։ 2010 թ.-ին գումարային շրջանառությունը կազմել է 1,406 մլրդ դոլար։


== Քույր քաղաքներ ==
Ստորև ներկայացված է Վոն քաղաքի քույր քաղաքների ցանկը․

 Սորա, Իտալիա (1992)
 Ռամլա, Իսրայել (1993)
 Սանդձյո, Ճապոնիա (1993)
 Յանչժոու, Չինաստան (1995)
 Բագիո, Ֆիլիպիններ (1997)
 Դելիա, Իտալիա (1998)
 Լանչանո, Իտալիա (2002)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Բիզնեսը Վոնում