armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Անանուն քարե կուտակումներ

Անանուն քարե կուտակումներ, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Կոտայքի մարզում, Քաղսի գյուղի հարավ-արևմտյան եզրին, Հրազդանի կիրճում։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Իրշավա

Իրշավա (ուկրաիներեն՝ Іршава), քաղաք Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Իրշավայի շրջանում, շրջկենտրոն։
2005 թվականի տվյալներով Իրշավա քաղաքում բնակվում էր 10 600 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1900 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2012-11-22 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Նովոնիկոլաևկա (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոնիկոլաևկաՆովոնիկոլաևկա (ուկրաիներեն՝ Новомиколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոնիկոլաևկա գյուղում բնակվում էր 300 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,823 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 364,52 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նոչիլիա

Նոչիլիա (իտալերեն՝ Nociglia), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2659 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 266 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 73020, հեռախոսային կոդ՝ +39 0836։
Գյուղի հովանավորն է համարվում սուրբ Անտոնիո դա Պադովան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0836 936008
էլեկտրոնային փոստ՝ segreteria@comune.nociglia.le.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.nociglia.le.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Առևտրի ավտոմատ

Առևտրի ավտոմատ, սարք, որի մեջ մետաղադրամ կամ մետաղանիշ գցելուց հետո ապրանքն ավտոմատորեն մատուցվում է գնորդին։
Առևտրի ավտոմատներով վաճառվում են

հեղուկներ (տաք կամ սառը)՝ բաժակների մեջ լցնելու միջոցով կամ շշերով
հատավաճառ ապրանքներ (փաթեթներով կամ տուփերով)
մանր ապրանքներ՝ առանց փաթեթավորման (բացիկներ, լրագրեր, տետրեր, մատիտներ)։


== Օգտագործում ==
Այդ ավտոմատների կոնստրուկցիաները խիստ բազմազան են, սակայն նրանց սկզբունքային սխեմաները համարյա նույնն են։ Ավտոմատի մեջ գցված մետաղադրամը կամ մետաղանիշը ներգործում է լծակային մեխանիզմի վրա կամ միացնում էլեկտրական կոնտակտը, որի հետևանքով բանում է մատուցող մեխանիզմը։


== Կառուցվածք ==
Առևտրի ավտոմատները կազմված են, հիմնականում

իրանից
դրամն ընդունող մեխանիզմից
ապրանքների պահեստատուփային հարմարանքներից
մատուցման հարմարանքներից
դրամատուփից։
Բաբաեդովո

Բաբաեդովո (ռուս.՝ Бабаедово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։ Մտնում է Ֆրունզե գյուղական բնակավայրի կազմի մեջ։ Գտնվում է շրջանի կենտրոնական մասում՝ Դորոգոբուժ քաղաքից 10 կմ հյուսիս-արևմուտք, P137 Սաֆոնովո-Ռոսլավլ մայրուղուց 8 կմ արևմուտք, Դնեպր գետի ափին։ Գյուղից 15 կմ հյուսիս, Մոսկվա-Մինսկ գծի վրա գտնվում է Մաքսիմովո երկաթուղային կայարանը։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 3 մարդ։


== Պատմություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հոկտեմբերին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է Կարմիր բանակի կողմից 1943 թվականի սեպտեմբերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստիոխոս

Աստիոխոս (հին հունարեն՝ Ἀστυόχη), կերպար հին հունական դիցաբանությունում։ Լաոմեդոնի դուստրը։ Տելեֆոսի կինը։ Եվրիպիլոսի մայրը։
Զևսը Լաոմեդոնին պարգևատրել է, Գանիմեդեսի համար, ոսկյա խաղողի որթատունկով։ Պրիամոսը դա նվիրել է Աստիոխոսին, որ համար Լաոմեդոնը որդուն ուղարկել է պատերազմի։ Գլխավոր կերպարը Սոֆոկլեսի «Եվրիպիլուս» ողբերգությունում։ Սգում է որդուն։
Ըստ այլ աղբյուրների Տելեֆոսի կնոջ անունը Գիեռա է։ Նա եղել է շատ բարձրահասակ, ավելի գեղեցիկ քան Հեղինեն, կռվում գլխավորում էր կանաց և սպանվել է Նիրեասի կողմից։
Այս ձիավարուհին, Տելեֆոսին պարգևել է 2 որդի՝ Տիրենին և Տարխոնին։


== Ծանոթագրություններ ==
Գենջ (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գենջ (այլ կիրառումներ)Գենջ , լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Բյուրակն-Մնձուրյան լեռնահամակարգում, Բիթլիսի նահանգի Գենջի գավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուբասալու

Ուբասալու (էստ․՝ Ubasalu), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Կուլլամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վիկտորիո Կոդովիլյա

Վիկտորիո Կոդովիլյա (իսպ.՝ Victorio Codovilla, փետրվարի 8, 1894(1894-02-08), Օտոբիանո, Պավիա, Լոմբարդիա, Իտալիայի թագավորություն - ապրիլի 15, 1970(1970-04-15), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), արգենտինացի սոցիալիստ, հետագայում՝ կոմունիստ քաղաքական գործիչ, Իտալիայի սոցիալիստական կուսակցության անդամ (1911)։ 1912 թվականին, խուսափելով հետապնդումներից, տարագրվել է Արգենտինա և մտել Արգենտինայի սոցիալիստական կուսակցության շարքերը։ 1918 թվականից՝ ԱԿԿ ԿԿ և դրա Գործադիր կոմիտեի անդամ։ 1928-1930 թվականներին՝ Կոմինտերնի Հարավամերիկյան բյուրոյի քարտուղար, 1941-1963 թվականներին՝ ԱԿԿ ԿԿ քարտուղար, ապա՝ ԱԿԿ նախագահ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
(5064) Տանչոզուրու

(5064) Տանչոզուրու (անգլ.՝ Tanchozuru), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի մարտի 16-ին Մասանորի Մացույամայի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,254323 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8398 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6689 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1236,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291192 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,55° անկյուն։


== Անվանում ==
Աստերոիդը իր անվանումն ստացել է Հոկայդոյի «Կուշիրոյի ճահիճներ» ազգային պարկում բնակվող ճապոնական կռունկի տեղական անվանումից՝ (ճապ.՝ 丹頂鶴, թարգմանաբար՝ կարմրապսակ կռունկ)։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5064) Տանչոզուրու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տիեզերքի գաղութացում

Տիեզերքի գաղութացում (նաև՝ արտաերկրային գաղութացում), Երկիր մոլորակից դուրս մարդկային բնակավայրերի հիպոտեթիկ ստեղծումը։
Բազմաթիվ փաստարկներ են առաջ քաշվել տիեզերքի գաղութացման դեմ։ Տիեզերքի գաղութացմանը կողմ և դեմ բազմաթիվ փաստարկներ են առաջ քաշվել։ Գաղութացմանը կողմ երկու ամենատարածված փաստարկներն են՝ մոլորակային մասշտաբի աղետի (բնական կամ արհեստական) դեպքում մարդկային քաղաքակրթության և կենսաոլորտի պահպանությունը, ինչպես նաև՝ մարդկային հասարակության զարգացման և լայնացման համար տիեզերքում մատչելի ռեսուրսների առկայությունը։ Գաղութացմանը դեմ ամենատարածված փաստարկներն ընդգրկում են հետևյալ փաստարկները՝ տիեզերքի կոմմմոդիֆիկացիան կարող է, ամենայն հավանականությամբ, բարձրացնել այդ ոլորտի նկատմամբ արդեն իսկ մեծ ուշադրությունը, այդ թվում նաև հիմնական տնտեսական և ռազմական հաստատությունների, սրացնել գոյություն ունեցող բացասական գործընթացները, ինչպես, օրինակ, պատերազմները, տնտեսական անհավասարությունը և շրջակա միջավայրի դեգրադացիան։
Դեռևս մարդկությունը ոչ մի տիեզերական գաղութ չի կառուցել։ Այժմ տիեզերական գաղութի կառուցումը իրենից տեխնոլոգիական և տնտեսական բազմաթիվ խնդիրների ամբողջություն է ներկայացնում։ Տիեզերական բնակավայրերը պետք է ապահովեն հարյուրավոր և հազարավոր գաղութաբնակիչների համարյա բոլոր կամ բոլոր նյութական կարիքները՝ մարդկային կյանքին պոտենցիալ թշնամական շրջական միջավայրում։ Տիեզերական գաղութները ընդգրկելու են այնպիսի տեխնոլոգիաներ, ինչպիսին է դեռ չմշակված էկոլոգիական կյանքի ապահովման համակարգը։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիխախ

Նիխախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում։ Գտնվում էր Թորթումի լճից 32-33 կմ հարավ, Օլթիի փախ վտակ Նիխախ գետի ափին։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը լեռնային էր և անտառապատ։


== Պատմություն ==
Հայերը կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ մոտ 50 տուն հայ և թուրք բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, հողագործություն և արհեստներն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Նիխախն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։ Գյուղի մոտակայքում գտնվում էր Նիխախ ավերակ բերդը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարկովկա (գյուղ, Տիվրովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարկովկաՄարկովկա (ուկրաիներեն՝ Марківка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1738 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մարկովկա գյուղում բնակվում էր 258 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,86 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 300 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
.uk

.uk, Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորության վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .uk whois տեղեկություն
Ախալխիզա

Ախալխիզա (վրաց.՝ ბეთლემი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 630 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 7 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 385 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիդեն (այլ կիրառումներ)

Ռիդեն, կարող է վերաբերել՝

Ռիդեն - կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Արևելյան Ալգոյ շրջանի կազմում
Ռիդեն - կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին
Բուտրինտ

Բուտրինտ (ալբ․՝ Butrint կամ Butrinti, հուն․՝ Βουθρωτό, լատ.՝ Buthrotum, իտալերեն՝ Butrinto), հնագիտական արգելոց-թանգարան Ալբանիայի հարավում, Սարանդայից ոչ հեռու, Հունաստանի հետ սահմանի մոտակայքում։ Գտնվում է համանուն լճի ափին, Հոնիական լճից երկու կիլոմետր հեռու, Կերկիրա կղզու դիմաց։ Մոտակայքում է տեղակայված Բոիտրինտ անունով ժամանակակից ալբանական գյուղ։
1992 թվականին հռոմեական և հունական քաղաքների պեղումնավայրն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ 1999 թվականին օբյեկտն ընդլայնվել է՝ ներառելով նաև միջնադարյան վենետիկյան ամրոցը։


== Պատմություն ==
Մ․թ․ա․ 6-րդ դարում բնակավայրը հիմնադրվել է հույների կողմից՝ որպես Կորնթոսի և Կերկիրայի գաղութներ։ Առավելապես հայտնի է որպես հունական Բուտրոտոն քաղաք։
Հունական կայսրության ժամանակ՝ Բուտրոտում քաղաք։
551 թվականին ավերվել է վեստգոթերի կողմից։
Բյուզանդական Էպիր նահանգի կազմում։
14-րդ դար՝ Վենետիկի հանրապետության տիրապետության տակ։
15-րդ դար՝ թուրքական նվաճումից հետո քաղաքը վերջնականապես լքվել է։


== Ներկայիս վիճակ ==
Բոիտրինտն մասամբ պեղվել է 1928-1935 թվականներին իտալացի գիտնական Լ․ Ուգոլինիի կողմից։ Հայտնաբերվել է մ․թ․ա․ 5-4-րդ դարի միջնաբերդ՝ դարպասների հետ (այդ թվում՝ առյուծի պատկերով դաջված դարպասները)։
Ստորին քաղաքում է գտնվում աստծո արձանով Ասկլեպիա սրբավայրը, մ․թ․ա․ 3-րդ դարի թատրոն՝ մարմարե արձաններով, բնակելի և հասարակական շենքերի մնացորդներով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո պեղումները շարունակվել են։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆոտոալբումներ․ 1 2
Թանգարան-արգելոցի պաշտոնական կայք Archived 2012-05-07 at the Wayback Machine. (անգլ.) (ալբ.) (իտալ.)
569

569 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 569 թվականն է, 
VI դարի 69-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Եվ (գետ)

Եվ  (ռուս.՝ Ев), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ստորին Սոդզիմ գետի ձախ ափին՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03030000112103000047528
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  103004752
Ավազանի կոդը -  03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գերոլֆինգեն

Գերոլֆինգեն (գերմ.՝ Gerolfingen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Անսբախի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 991 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը 12,59 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 71 154։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 3 քաղաքային շրջանների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Բիրյուսա (գետ)

Բիրյուսա (ռուս.՝ Бирюса), գետ Ռուսաստանում (Իրկուտսկի մարզ, Կրասոյարսկի երկրամաս)։


== Աշխարհագրություն ==
Բիրյուսա գետը սկիզբ է առնում Արևելյան Սայանի Ջուգլիմի լեռնաշղթայից և թափվում է Տասեևա։ Գետը պատկանում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում ձախից՝ Պոյմա, Տումանշետ, Տագուլ, աջից՝ Տոպորոկ, Փոքր Բիրյուսա։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Բիրյուսա գետի երկարությունը կազմում է 1012 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 55800 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 365 մ3։


== Տես նաև ==
Ակունք և Գետաբերան
Թի Ար Դան

Թեոդոր Ռուզվելտ «Թի Ար» Դան (անգլ.՝ Theodore Roosevelt "T. R." Dunn, փետրվարի 1, 1955(1955-02-01), Բիրմինգհեմ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։


== Խաղացողի կարիերա ==
Խաղացել է հարձակվող պաշտպանի և թեթև հարձակվողի դիրքերում։ Սովորել է Ալաբամայի համալսարանում։ 1977 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» ակումբի կողմից՝ 41-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Դենվեր Նագեթս» և «Ֆինիքս Սանս» ակումբների կազմերում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 14 մրցաշրջան։ Երեք անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքականի կազմում (1983-1985)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 993 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 5033 միավոր (5,1 մ/խ), կատարել 4371 անդրադարձ, 1631 փոխանցում, 1316 խլում և 252 բլոկշոտ։


== Մարզչի կարիերա ==
Դանը կարիերայի ավարտից հետո աշխատել է «Շառլոթ Հորնեթս», «Դենվեր Նագեթս», «Ալաբամա Քրիմսոն Թայդ» (NCAA), «Սակրամենտո Քինգս» և «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբներում՝ որպես գլխավոր մարզչի օգնական։ Բացի այդ աշխատել է նաև «Շառլոթ Սթինգս» ակումբում՝ որպես գլխավոր մարզիչ։ Աշխատել է որպես «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ» ակումբի գլխավոր մարզիչ Ռիկ Ադելմանի օգնական, որի հետ պայմանագիր է կնքել 2011 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։ 2014 թվականի սեպտեմբերին վերադարձել է «Հյուսթոն Ռոքեթս»՝ դառնալով Քևին Մակհեյլի օգնականը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը NBA.com կայքում (անգլ.)
Իզուբրի

Իզուբրի (ռուս.՝ Изубри), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բաբա Յագա (հեքիաթ)

Բաբա Յագա (ռուս.՝ Баба-Яга), ռուսական ժողովրդական հեքիաթ։


== Սյուժե ==
Խորթ մայրն իր չսիրած խորթ աղջկան ուղարկում է իր քույր Բաբա Յագայի մոտ` իբր թել և ասեղ բերելու (իրականում դա պայմանական նշան էր, որով Բաբա Յագան հասկանում էր, որ քույրը ուտելու համար իրեն հաջորդ զոհին է ուղարկել)։ Բաբա Յագայի տանն աղջկան սպասվում էին բազմաթիվ խոչընդոտներ. կատուն փորձում էր ճանկռել աղջկա աչքը, շունը, դարպասները և կեչին նրան տնից բաց չէին թողնում։  Բաբա Յագան հրամայում է աղջկան աշխատել ջուլհակահաստոցի վրա, նա կանչում  է սպասուհուն և պատվիրում իրենց հյուրի համար պատրաստել տաք բաղնիք, իսկ հետո` նրան վառել վառարանում։ Իր հարազատ մորաքրոջ խորհրդով նա նվերներով կաշառում է սպասավորներին (սպասուհուն տալիս է թաշկինակ, կատվին` միս, կեչու վրա կապում է կարմիր ժապավեն և այլն ), և նրանք դրա դիմաց օգնում են նրան փախչել։ Աղջիկը դիմում է իր հոր օգնությանը, և վերջինս պատժում է (ըստ որոշ տարբերակների` սպանում է) չար խորթ մորը։
Այս հեքիաթը «սարսափելի հեքիաթի» դասական տարբերակն է, վախի մթնոլորտը կամաց-կամաց է զարգանում, սկսած մորաքրոջ խոսքում հերոսուհուն սպառնացող վտանգների թվարկումից («կեչին աչքերդ կշամփրի... շները քեզ կհոշոտեն... կատուն աչքերդ կփորի»)։
Այստեղ առկա են համաշխարհային ֆոլկլորում տարածված հեքիաթային սյուժեների մոտիվները (Յագան կրծում է իր ճանապարհին աճող ծառեր, խմում է լճերն ամբողջությամբ և այլն)։ Ի հակադրություն սարսափելի սյուժեի` հեքիաթի ավարտը զգալի կերպով դրական է։


== Նմանատիպ սյուժեներ ==
Իրեն սպառնացող կախարդի ծառաներին կաշառելու մոտիվը հանդիպում է նաև իտալական «Սեր երեք նարինջների հանդեպ» հեքիաթում։  Ռուսական հեքիաթներում նմանատիպ սյուժե հանդիպում է «Վայրի սագեր» հեքիաթում (աղջկա հանդիպումը կախարդի հետ և փախուստը նրանից)։


== Գրականություն ==
Сказки о Бабе-Яге.\Н.Будур. — М.: Эгмонт Россия Лтд. 1999. — С.17. -ISBN 5-85044-275-8


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
БАБА ЯГА. СКАЗКА ПРО БАБУ ЯГУ. СБОРНИК ПРО БАБУ ЯГУ. МУЛЬТФИЛЬМ
Любимые сказки. Баба Яга ( Георгий Милляр)
Մոնտիկիարի

Մոնտիկիարի  (իտալերեն՝ Montichiari, լոմբ.՝ Munticiàr), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 20 557 մարդ, խտությունը՝ 235 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 81 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25018։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.montichiari.bs.it/flash.html Archived 2012-09-06 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Վեսյոլոե (գյուղ, Վելիկա-Պիսարևկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎեսյոլոեՎեսյոլոե (ուկրաիներեն՝ Веселе), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսյոլոե գյուղում բնակվում էր 57 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարմրաջուր (գետ, Տավուշի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարմրաջուր (այլ կիրառումներ)Կարմրաջուր, գետակ Հայաստանի Տավուշի մարզում։ Խնձորուտ գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Տավուշի լեռների հարավարևմտյան լանջերից և մայր գետին է միախառնվում Արծվաբերդ գյուղից 9 կմ հարավ-արևմուտք։ Երկարությունը 5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմո (գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոմո (այլ կիրառումներ)Կոմո (իտալերեն՝ Provincia di Como; գերմ.՝ Provinz Como)՝ գավառ Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզից հյուսիս և սահմանակից է Տիչինո և Գրաուբյունդե շվեյցարիական կանտոններին հյուսիսից, իտալական Սոնդրիո և Լեքո գավառներին արևելքից, Միլան գավառին հարավից, Վարեզե գավառին արևմուտքից։
Կոմո քաղաքը այն մայրաքաղաքն է, որն ունի տարբեր մեծ քաղաքներ՝ ավելի քան 10,000 բնակչությամբ՝ Կանտու, Էրբա, Մարիանո Կոմենսե, և Օլջատե Կոմասկո։ Կամպիոնե դ’Իտալիա նույնպես գավառ է և անկլավ է շվեյցարական Տիչինո կանտոնին։
2011 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ հիմնական կանտոնների բնակչությունը.

Բերգամական Ալպերը և մի քանի բարձունքները ծածկում են գավառի հողատարածությունը։ Նաև շատ կարևոր ջրային մարմին է հանդիսանում Կոմո լիճը։ Կոմոն նաև հայտնի է, քանի որ այն Ալեսանդրո Վոլտայի քաղաքն է, ով էլեկտրական մարտկոցներ գյուտի հեղինակն է (1800 թ.)։


== Հղումներ ==
Sito Ufficiale della Provincia di Como
Il sito degli stemmi dei Comuni della provincia di Como


== Ծանոթագրություններ ==
Կուալա Լումպուր

Կուալա Լումպուր (մալայերեն՝ Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, անգլ.՝ Federal Territory of Kuala Lumpur, չինարեն՝ 吉隆坡联邦直辖区), Մալայզիայի մայրաքաղաքը ու ամենաբնակեցված քաղաքը։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 243 կմ2, բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով՝ 1,6 միլիոն մարդ։ Մեծ Կուալա Լումպուր քաղաքային ագլոմերացիայի բնակչությունը 2012 թվականի տվյալներով կազմում է 7,5 միլիոն մարդ։
Կուալա Լումպուրը Մալայզիայի խորհրդարանի նստավայրն է։ Քաղաքը ժամանակին դաշնային կառավարության դատական և գործադիր մարմինների նստավայն էր, սակայն դրանք 1999 թվականին տեղափոխվել են Պուտրաջայ։ Դատական համակարգի որոշ բաժիններ դեռ գտնվում են Կուալա Լումպուրում։ Այստեղ է գտնվում նաև Մալայզիայի արքայի պաշտոնական նստավայր Իստանա Նեգարան։ Կուալա Լումպուրը Մալայզիայի մշակութային, ֆինանսական և տնտեսական կենտրոնն է։ Foreign Policy-ի 2010 թվականի գլոբալ քաղաքների սանդղակում գրավում է 48-րդ հորիզոնականը իսկ 2010 թվականին ըստ 2thinknow-ի՝ տնտեսական և սոցիալական նորարարության գլոբալ քաղաքների ցանկում գրավել է 67-րդ տեղը։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Մալակկա թերակղզու հարավ-արևմուտքում, ցածրադիր հովտում, որտեղ միախառնվում են Կլանգ և Գոմբակ գետերը։


== Պատմություն ==
Կուալա Լումպուրը հիմնադրվել է 1857 թվականին։ 1880-1978 թվականները եղել է Սելանգորի մայրաքաղաքը։ 1946-1957 թվականները եղել է բրիտանական գաղութի վարչական կենտրոնը, 1957-1963 թվականները՝ անկախ Մալայայի Ֆեդերացիայի մայրաքաղաք, 1983 թվականից՝ Մալայզիայի մայրաքաղաք։ 1972 թվականի փետրվարի 1-ից կրում է քաղաքի կարգավիճակը, 1974 թվականից՝ Դաշնային տարածքի կարգավիճակ։


== Ազգային կազմ ==
Քաղաքում բնակվում են մալայացիներ, չինացիներ, թամիլներ, մալայալներ, թելուգու, բենգալացիներ և այլ ազգեր։


== Տնտեսություն ==
Կուալա Լումպուրը համարվում է երկրի առևտրա-արդյունաբերական և ֆինանսական կենտրոնը։ Քաղաքում և դրա արվարձաններում գտնվում են կաուչուկի վերամշակման, արմավենու յուղի և այլ սննդամթերքների արտադրության ձեռնարկություններ։


== Կլիմա ==
Կուալա Լումպուրը ունի հասարակածային կլիմա, տեղումների մեծ քանակով (տարեկան միջին քանակը կազմում է 2627 մմ)։ Ամբողջ տարին շոգ է և խոնավ։ Առատ տեղումները գրեթե հավասարաչափ թափվում են ամբողջ տարվա ընթացքում, բացի հունիս-օգոստոս ամիսներից, երբ դրանք համեմատաբար ավելի քիչ են։ Օդի ջերմաստիճանը քաղաքում երբեք չի բարձրանում 38,5 °C-ից և երբեք չի իջնում 17,8 °C-ից։ Միջին օրական առավելագույնը կազմում է 30-33 °C, իսկ նվազագույնը՝ 23-25 °C:


== Ծանոթագրություններ ==
Կարինե Հարությունյան

Կարինե Վիլիկի Հարությունյան (հունվարի 24, 1963(1963-01-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կրթության ոլորտի մասնագետ, ՀՀ պետական գործիչ, Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի ռեկտոր


== Կրթություն ==
1979-1984 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետը՝ ստանալով ֆիզիկոսի և ֆիզիկայի ուսուցչի որակավորում։
1980-1983 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետը՝ ստանալով թարգմանչի (անգլերեն-հայերեն) որակավորմում։
1984-1987 թթ. - ուսանել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ասպիրանտուրան՝ քվանտային ռադիոֆիզիկա մասնագիտությամբ
2000-2008 թթ. - վերապատաստվել է Հարվարդի համալսարանի, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, Համաշխարհային բանկի և միջազգային այլ կազմակերպությունների կազմակերպած դասընթացներում։
2005-2006 թթ. - սովորել է Սասեքսի համալսարանի (Մեծ Բրիտանիա) դոկտորանտուրայում՝ կրթության կառավարում մասնագիտությամբ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1987-1991 թթ. - Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետ, գիտական աշխատող
1991-1995 թթ. - «Լազերային տեխնիկա» գիտաարտադրական միավորում, գիտական աշխատող
1995 -1996 թթ. - ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամ, կրթության ոլորտի ծրագրերի ղեկավար
1996 -1998 թթ. - Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության «Հայաստանի կրթության և գիտության բնագավառում արտասահմանյան աջակցությամբ ծրագրերի իրականացման կենտրոն», տնօրեն
1998 -2010 թթ. - Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության «Կրթական ծրագրերի կենտրոն» ծրագրերի իրականացման գրասենյակ, տնօրեն
2010 թ. նոյեմբերի 16-ին Հայաստանի Հանրապետության Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարի տեղակալ
2010 - 2017 թթ. - Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարի տեղակալ
2017 թթ.-ից Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարան, ռեկտորԶուգահեռաբար զբաղվել է գիտամանկավարժական և խոհրդատվական գործունեությամբ, մասնավորապես, դասախոսել է՝

2017թ. - ից - դասավանդում է Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի «Հանրային կառավարում» մագիստրոսական ծրագրում
2001 - 2017թթ. - դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանի «Կրթության կազմակերպում» մագիստրոսական ծրագրում
2000 - 2008 թթ. - աշխատել է որպես կրթության ոլորտի ծրագրերի միջազգային խորհրդատու արտասահմանյան տարբեր երկրներումԱՅԼ ՏՎՅԱԼՆԵՐ
Գիտական աստիճան՝ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու
Հրատարակումներ՝ մոտ 60 գիտական աշխատություններ, գրքեր և մեթոդական ուղեցույցներ
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ՝ երկու որդի և մեկ դուստր։
Կարինե Հարությունյանը անվանի գիտնական Վիլիկ Հարությունյանի դուստրն է։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Մովսես Խորենացու մեդալ (2015)
Հայաստանի Հանրապետության Պաշտպանության նախարարության «Դրաստամատ Կանայան» մեդալ
ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության Ոսկե հուշամեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Պերվայա Կուլիկովկա

Պերվայա Կուլիկովկա (ռուս.՝ Первая Куликовка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեստու

Սեստու (իտալ. Sestu), կոմունա Իտալիայում՝ Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում։
Բնակչությունը՝ 16988 մարդ (2004 թ.), բնակչության խտությունը՝ 315.25 մարդ /կմ ²։ Համայնքն զբաղեցնում է 48.32կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9028, հեռախոսային կոդ՝ 070:
Քաղաքի հովանավոր սուրբն է համարվում Սուրբ Գևորգը: Տոնը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 23-ին:


== Ծանոթագրություններ ==
Ալի Զուլալով

Ալի Աբդուլ օղլի Զուլալով (ադրբ.՝ Əli Əbdül oğlu Zülalov, սեպտեմբերի 13, 1893(1893-09-13), Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 18, 1963(1963-02-18), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի խորհրդային երգիչ (քնարադրամատիկական տենոր), Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1940)։


== Կենսագրություն ==
Ալի Զուլալովը ծնվել է 1893 թվականին։ Նա առաջին կրթությունը ստացել է իրական դպրոցում։ 1914 թվականին Ալի Զուլալովը տեղափոխվել է Բաքու և սկսեց աշխատել «Վելիխանով եղբայրներ» գործարանի խանութում։ Նա առաջին անգամ իր կարիերան արվեստում սկսել է 1918 թվականին։ Նա իր դեբյուտը դարձրել է Ուզեիր Հաջիբեկովի «Արշին Մալ Ալան» օպերայում։ 
1936 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիան։ 1938 թվականին նրան շնորհվել է «Պատվո» շքանշան՝ Աբդուլ-Մուսլում Մագոմաևի «Նարգիզ» օպերայում Մոլլա Մութալլիմի դերը խաղալու համար։ 1940 թվականին Ալի Զուլալովին շնորհվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստի կոչում։
1956 թվականից եղել է Ադրբեջանի Օպերայի և բալետի թատրոնի մենակատար։
Մահացել է 1963 թվականի հունվարի 10-ին Բաքվում։


== Աղբյուրներ ==
İlham Rəhimli. Azərbaycan Teatr Ensiklopediyası. I cild. Azərnəşr. Bakı, 2016. s.362


== Ծանոթագրություններ ==
Վարդաձոր (այլ կիրառումներ)

Վարդաձոր անունը կարող է վերաբերել

Վարդաձոր՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում,
Վարդաձոր՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում,
Վարդաձոր՝ գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզում։
Պավելկա

Պավելկա (ռուս.՝ Павелка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի կազմում։
Պավելկան գտնվում է ճանապարհի վրա, որը կապում է Կույման և Կրուտոյե գյուղերը։ Անդրեևկա գյուղը գտնվում է 2 կմ հյուսիս-արևելք։ Այն առաջացել է 17-րդ դարի վերջին։ Փաստաթղթերից հայտնի է 1710 թվականից։ Անունը տրվել է այն պատճառով, որ գյուղը գտնվում է Պավելկա գետի գրեթե ակունքում։ Գյուղի կենտրոնում է գտնվում Սրբոց Կոսմա և Դամիան եկեղեցին։ Հարավարևմտյան մասում կա կաթնամթերքի ֆերմա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վարդուհի Շահսուվարյան

Վարդուհի Շահսուվարյան (նոյեմբերի 9, 1905(1905-11-09), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 13, 1979(1979-12-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ օպերային երգչուհի, դերասանուհի, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1954)։


== Կենսագրություն ==
Վարդուհի Շահսուվարյանը ծնվել է Թիֆլիսում։ Ավարտել է Թիֆլիսի կոնսերվատորիան, ապա տեղափոխվել Երևան։ Եղել է Երևանի օպերային թատրոնի արտիստ, որտեղ լայն ճանաչում է ձեռք բերել՝ կատարելով Տոսկայի դերը («Ֆլորիա Տոսկա»)։ Հայկանուշ Դանիելյանի և Շարա Տալյանի խորհրդով տեղափոխվել է Երևանի Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոն։


== Օպերետային դերեր ==
Էդլանտինա՝ «Թագավորը զվարճանում է»
Մարիցա՝ «Մարիցա»
Սոֆի՝ «Ատամնաբույժն արևելյան»
Լյուբա՝ «Երջանիկ օր»
Գալինա՝ «Սերենադա»
Հանրիետ՝ «Խեղճ Իոնաֆան»
Գոհար՝ «Մեծ հարսանիք»
Չիպրա՝ «Գնչուների բարոն»
Օդետտա՝ «Բայադերա»
Ներա՝ «Հրո քրմուհին»
Շողիկ՝ «Ուշ լինի-նուշ լինի»
Վարինկա՝ «Վարինկի վեչեր»
Մագթաղինե՝ «Մորգանի խնամին»
Մինադորա՝ «Երկու օրիորդ»
Դատավոր՝ «Խանդից պատուհաս»


== Ֆիլմեր ==
1954 թվականից խաղացել է հայկական ֆիլմերում։

Նունուֆար ՝ «Մանրուք»
Վերգինե՝ «Պատվի համար»
Անահիտ՝ «Մոր սիրտը»Երկրորդական դերեր

«Կրկեսի իշխանուհին»
Շողիկ՝ «Ուշ լինի-նուշ լինի»
Ջահան խանում՝ «Արշին մալ-ալան»
Մինադորա՝ «Երկու օրիորդ»
Վարինկա՝ «Վարինկի վեչեր»
Չիպրա՝ «Գնչուների բարոնը»
Մագթաղինե՝ «Մորգանի խնամին»


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլշոյ Լուգ (քաղաքատիպ ավան, Շելեխովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոլշոյ ԼուգԲոլշոյ Լուգ (ռուս.՝ Большой Луг), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Շելեխովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5015 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բանաձևերի լուծելիություն տեսություններում

Բանաձևերի լուծելիություն տեսություններում ― (անգլ․ Satisfiability modulo theories ― SMT) ինֆորմատիկայում և մաթեմատիկական տրամաբանությունում տրամաբանական բանաձևերի լուծելիության պրոբլեմի տեսակ է, որտեղ հաշվի են առնվում դրանց հիմքում ընկած տեսությունները։ Ինֆորմատիկայում հաճախակի օգտագործվող տեսություններից են իրական թվերի տեսությունը, ամբողջ թվերի տեսությունը, ինչպես նաև տարատեսակ տվյալների կառուցվածքների (ցուցակ, զանգված, բիթային վեկտոր և այլն) տեսությունները։ SMT֊ն կարելի է դիտարկել նաև որպես սահմանափակումների լուծելիության խնդրի մի տեսակ՝ դրանով իսկ որպես նաև սահմանափակումներով ծրագրավորման ֆորմալ մոտեցում։


== Սահմանումներ ==
SMT բանաձևը առաջին կարգի տրամաբանության բանաձև է, որտեղ որոշ ֆունկցիաների ու պրեդիկատների նշանակումներ (սիմվոլներ) ունեն լրացուցիչ նշանակություն, և SMT֊ն այդ բանաձևի լուծելիությունը որոշող խնդիրն է։ Այլ խոսքերով՝ պատկերացնենք Բուլյան լուծելիության խնդրի բանաձև, որում բինար փոփոխականները փոխարինված են ոչ֊բինար փոփոխականների բազմության վրա որոշված պրեդիկատներով։ Սովորաբար պրեդիկատը ոչ֊բինար արժեքների համար բինար արժեքներ վերադարձնող ֆունկցիա է։ Պրեդիկատների օրինակներ են գծային անհավասարությունները (օր․ 
  
    
      
        3
        x
        +
        2
        y
        −
        z
        ≥
        4
      
    
    {\displaystyle 3x+2y-z\geq 4}
  )։ Պրեդիկատները մեկնաբանվում են ըստ իրենց տեսությունների։


== Կիրառություններ ==
SMT բանաձևերը լուծող գործիքները կիրառելի են վերիֆիկացիայի, ծրագրերի կոռեկտության ստուգման, սիմվոլիկ կատարման վրա հիմնված թեսթավորման, և մատչելի ծրագրերի մեջ պետք եղածը որոնելով ծրագրերի հատվածների գեներացիայի համար։


=== Վերիֆիկացիա ===
Կոմպյուտերային ծրագրերի թեսթավորման համար հաճախ օգտագորխվում են SMT բանաձևերը լուծող գործիքներ։ Ընդունված մեթոդ է նախապայմանները, ետպայմանները, կրկնությունների պայմանները և պնդումները թարգմանել SMT բանաձևերի՝ որոշելու համար, որ բոլոր հատկությունները պահպանվում են։


=== Սիմվոլիկ կատարում ===
SMT բանաձևերը լուծող գործիքների կարևոր կիրառություն է ծրագրերի վերլուծության և թեսթավորման ժամանակ սիմվոլիկ կատարումը։


== Հղումներ ==
SMT-LIB գրադարանը(չաշխատող հղում)
Պրոբլեմի լուծման պրոցեդուրաներ ― ալգորիթմական մոտեցում
Զեմո Խվեդուրեթի

Զեմո Խվեդուրեթի (վրաց.՝ ზემო ხვედურეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 680 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1188 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլեն Գալստյան

Վիլեն Շմավոնի Գալստյան (Սարգսյան) (փետրվարի 12, 1941(1941-02-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 4, 2021(2021-06-04), Երևան, Հայաստան), բալետի հայ արտիստ, պարուսույց, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ Նադեժդա Դավթյանի ամուսինը, երգչուհի Ջուլիետ Գալստյան-Էվերտսի հայրը։


== Գործունեություն ==
1959 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանը։
1959-1961 թվականներին՝ Թբիլիսիի Զ. Պալիաշվիլու անվան օպերայի և բալետի թատրոնի արտիստ։
1961-1972 թվականներին՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի արտիստ։
1972-1975 և 1977-1979 թվականներին Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի բալետային խմբի գեղարվեստական ղեկավար։
1979-1983 թվականներին Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի գլխավոր բալետմայստեր։
Բալետներ է բեմադրել Մոնտեվիդեոյում («Թեատրու Սոլիս»-ի գլխավոր բալետմայստեր, 1987-1988), Արգենտինայում (2001) և այլն։
Եղել է Կրասնոդարի ֆիլհարմոնիայի պարի խմբի ղեկավարը։
1999 թվականից դասավանդում է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։
1999-2000 թվականներին դասավանդել է Սեուլի բալետի համալսարանում։
2004 թվականից եղել է Երևանի պարարվեստի պետական քոլեջի տնօրենը, 2014 թվականից՝ Երևանի Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր բալետմայստերը։


== Դերապարեր ==
Սպարտակ, «Սպարտակ», 1961  (Ա. Խաչատրյան)։
Արմեն, «Գայանե», 1974 (Արամ Խաչատրյան)։
Ալբերտ, «Ժիզել», 1961  (Ադոլֆ Ադան)։
Բյուրատ, «Հավերժական կուռք», 1966  (Էդգար Հովհաննիսյան)։
Անտունի, «Անտունի», 1969  (Էդգար Հովհաննիսյան)։
Դավիթ, «Սասունցի Դավիթ», 1976  (Էդգար Հովհաննիսյան)։
Պրոմեթևս, «Պրոմեթևս», 1967  (Է. Արիստակեսյան)։
Զիգֆրիդ, «Կարապի լիճը», 1972  (Պյոտր Չայկովսկի)։
Նկարահանվել է ավելի քան 60 կինոնկարներում («Նռան գույնը», 1969, «Հայկական որմնանկարներ», 1972, երկուսն էլ՝ «Հայֆիլմ»)։


== Բեմադրություններ ==
«Գայանե», 1974, 2004, (Ա. Խաչատրյան)։
«Սպարտակ», 1978, 1982 , 1987  (Ա. Խաչատրյան)։
«Սասունցի Դավիթ», 1976  (Է. Հովհաննիսյան)։
«Դոն Կիխոտ», 2002  (Լ. Մինկուս)։


=== Դերեր կինոյում ===
«Նռան գույնը», Հայֆիլմ, 1969։
«Հայկական որմնանկարներ», Հայֆիլմ, 1972։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967)։
ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ (1967)։
Դասական պարարվեստի միջազգային մրցույթի առաջին մրցանակ և ոսկե մեդալ (Վառնա, 1968)։
Պրոֆեսոր (2000)։
Մովսես Խորենացու մեդալ (2001)։
Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան (2011)։
Հայաստանի թատերական գործիչների միության հատուկ մրցանակ՝ թատերարվեստում ունեցած ավանդի համար (2013)։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիլեն Գալստյան
«Բալետից գեղեցիկ ոչինչ չկա». բալետմայստեր Վիլեն Գալստյանն այսօր դարձավ 80 տարեկան
Պարի մուսայի ընծան հայ ժողովրդին


== Ծանոթագրություններ ==
Գայլի ժամը

«Գայլի ժամը» (շվեդերեն՝ Vargtimmen), շվեդական գեղարվեստական ֆիլմ, նկարահանված հայտնի շվեդ ռեժիսոր Ինգմար Բերգմանի կողմից, 1968 թվականին։ Սա Բերգմանի միակ ֆիլմն է, որն իր մեջ պարունակում է հոգեբանական սարսափի կամ հորորի ժանրերը։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1968 թվականի փետրվարի 19-ին, Շվեդիայում։


== Սյուժե ==
Ռեժիսորի ձեռքում, հայտնվում է հանգուցյալ նկարիչ՝ Յուհան Բորգի օրագիրը, որի բովանդակությունը և հիմք է դառնում, այս պատմության համար։ Պատմությունը պատմում է Յուհանի կինը՝ Ալմա Բորգը։ Ներկայացված է նկարչի և իր կնոջ կյանքն ու ապրելակերպը, մի ծովափնյա գյուղում, որտեղ նրանք տեղափոխվում են։ Սկզբում ամեն ինչ լավ էր, սակայն հետագայում, Յուհանի պահվածքում տարօրինակություններ են նկատվում։ Նա սկսում է տառապել անքնությամբ, պահերով զգում է, որ հիվանդ է, կոպիտ է պահում իրեն, երբեմն ինչ որ չար տեսիլքներ է տեսնում և այլն... Յուհանը չարչարվում է ոմն չարքերից, բայց ավելի շատ այն ժամանակահատվածից, որը կոչվում է «գայլի ժամ»։ Դա ժամը երեքից-չորսն ընկած ժամանակահատվածն է, երբ ոտքի են կանգնում աշխարհի բոլոր չար ուժերը։ Դա այն ժամն է, երբ մարդը մտքերում արդյունքներ կայացնելից, կարող է նույնիսկ խելագարվել, ինչը և լինում է նկարիչ Բորգի հետ։ Այդ ամենը նա նկարագրում է իր օրագրի մեջ, որը թաքուն ընթերցում է իր կինը՝ Ալման։ Վերջինս շատ է անհանգստանում ամուսնու հոգեբանական ծանր ապրումների համար և ցանկանում է ամեն ինչով օգնել Յուհանին, բայց ապարդյուն։ Ամենացավալի փաստ այն է, որ այդ բոլոր խորհրդավոր բաները, կատարվում են Ալմայի հղիության ընթացքում։ Ամեն ինչի հետ մեկ տեղ, ծավալվում է նաև ստորացումների պատմությունը, որոնք նկարիչը կրում է՝ մեծ հասարակության կողմից, շփում բացելով հարուստ անձերի հետ։ Ներկայացված են տղամարդու և կնոջ սիրային հարաբերությունները, նրանց բաժանումը, երիտասարդությունն ու ծերությունը։


== Ֆիլմի ստեղծողներ ==


=== Նկարահանող անձնակազմ ===
ռեժիսոր - Ինգմար Բերգման
պրոդյուսեր - Լարս-Ուվե Քարլբերգ
սցենարիստ - Ինգմար Բերգման
օպերատոր - Սվեն Նյուքվիսթ
երաժշտություն - Լարս Յոհան Վերլե
մոնտաժ - Ուլլա Ռիգե


=== Դերակատարներ ===


== Մրցանակներ ==
«Գայլի ժամը» ֆիլմն արժանացել է երկու մրցանակի.

1969 թվական - ԱՄՆ-ի քննադատների ազգային հասարակության մրցանակլավագույն ռեժիսոր - Ինգմար Բերգման (նաև «Ամոթ» ֆիլմի համար)1969 թվական - ԱՄՆ-ի քննադատների ազգային խորհրդի մրցանակ (National Board of Review)լավագույն դերասանուհի - Լիվ Ուլման (նաև «Ամոթ» ֆիլմի համար)


== Պրեմիերան տարբեր երկրներում ==
«Գայլի ժամը» ֆիլմի առաջին պրեմիերան, տեղի է ունեցել 1968 թվականի փետրվարի 19-ին, Շվեդիայում։

 Շվեդիա, 1968 թվական, փետրվարի 19
 Դանիա, 1968 թ. փետրվարի 29
 Գերմանիա, 1968 թ. մարտի 1
 Ֆինլանդիա, 1968 թ. մարտի 29
 ԱՄՆ, 1968 թ. ապրիլի 9
 Պորտուգալիա, 1974 թ. հուլիսի 27


== Անվանումը այլ լեզուներով ==
Շվեդերեն - Vargtimmen
Անգլերեն - Hour of the Wolf
Գերմաներեն - Die Stunde des Wolfs
Իսպաներեն - La hora del lobo
Ֆրանսերեն - L'Heure du loup
Իտալերեն - L'ora del lupo
Նիդերլանդերեն - Het uur van de wolf
Ռուսերեն - Час волка


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Գայլի ժամը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում 
«Գայլի ժամը»(անգլ.) ֆիլմը «AllRovi» կայքում: 
«Գայլի ժամը»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Լիպարիտ Սադոյան

Լիպարիտ Արտեմի Սադոյան (նոյեմբերի 6, 1917(1917-11-06), Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 22, 1992(1992-07-22), Երևան, Հայաստան), ճարտարապետ, ճարտարագետ-շինարար։
Ալեքսանդրա Երեմյանի ամուսինը։ 


== Կենսագրություն ==
1942 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1958-1992 թվականներին աշխատել է Երևաննախագիծ ինստիտուտում, 1958-1970 թվականներին՝ ճարտարապետության արվեստանոցի ղեկավար։ Կազմել է Զվարթնոց տաճարի կոնսերվացման և բարեկարգման նախագծերը (1986-1992)։
Սադոյանի նախագծերով և համահեղինակությամբ Երևանում կառուցվել են՝

Հայֆիլմ կինոստուդիայի բնակելի տները (1950-ական թվականներ)
ՀՀ արդարադատության նախարարության բնակելի տները
Մեքենաշինական տեխնիկումի բազմահարկ հանրակացարանը (1952)
ՀՀ ԳԱԱ Մանրէաբանության ինստիտուտը (1961)
Բուսաբանության ինստիտուտի հերբարիումը
«Անահիտ» հանգստյան տունը (1975)
Խաչատուր Աբովյանի տուն-թանգարանը Քանաքեռում (1978)
Հաստոցաշինական տեխնիկումը
Ավետիք Իսահակյանի հուշարձանը (1965)
Էրեբունիի 2750-ամյակի առթիվ Ստեփան Շահումյանի հրապարակի մերձակա պուրակի վերակառուցումն ու բարեկարգումը՝ նույնքան շատրվաններով (1968)
Հովհաննես Թումանյանի հուշարձանը Դսեղ գյուղում (1969, քանդակագործ` Ղուկաս Չուբարյան)
Վահագնի գյուղում Հայրենական պատերազմում (1941-1945) զոհվածներին նվիրված «Վահագն» հուշարձանը (1973 թվական, քանդակագործ՝ Ղուկաս Չուբարյան)


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Արցախի կոմունիստական կուսակցություն

Արցախի կոմունիստական կուսակցություն կամ Լեռնային Ղարաբաղի կոմունիստական կուսակցություն (կրճատ՝ ԱԿԿ, ԼՂԿԿ, ռուս.՝ Коммунистическая партия Арцаха, Коммунистическая партия Нагорного Карабаха, КПА, КПНК), կոմունիստական քաղաքական կուսակցություն Արցախի Հանրապետությունում։ Հիմնադրվել է 1996 թվականին։


== Պատմություն ==
Կուսակցությանը չի հաջողվել տեղեր ստանալ Ազգային ժողովում՝ 2005 թվականի հունիսի ընտրությունների, 2010 թվականի մայիսի ընտրությունների, 2015 թվականի մայիսի ընտրությունների և 2020 թվականի մարտի համընդհանուր ընտրությունների արդյունքում։
2005 թվականի ընտրությունների համար կուսակցությունը առաջադրել է 10 թեկնածու համամասնական ներկայացուցչական տեղերում և թեկնածուներ 4 միանդամ ընտրական շրջաններում 2010 թվականի ընտրությունների համար կուսակցությունը ներկայացրել է համամասնական ներկայացուցչական տեղերում ցուցակ ինչպես նաև մեկական թեկնածու 16 մեկանդամ տեղերում։
Կուսակցության նախագահի պաշտոնը զբաղեցնում է Հրանտ Մելքումյանը։ Նա մասնակցել է 2007 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի նախագահական ընտրություններին և հավաքել է 554 ձայն (0,8%)։ 
Կուսակցությունը հրատարակում է «Արցախի կոմունիստ» թերթը հայերեն և ռուսերեն տարբերակներով։


== Ընտրությունների արդյունքներ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն
Արցախի քաղաքական կուսակցությունների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Մյանմայի դրոշ

Մյանմայի դրոշը դեղին, կանաչ և կարմիր գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտերով ուղղանկյուն պաստառ է՝ լայնքի և երկայնքի 2։3 հարաբերակցությամբ։ Դրոշի կենտրոնում գտնվում է սպիտակ հնգանկյուն աստղը։


== Գույներ ==
Նովայա Չերտորիյա

Նովայա Չերտորիյա (ուկրաիներեն՝ Нова Чортория), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Չերտորիյա գյուղում բնակվում էր 1 886 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 28052 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 67,23 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չինա (Դուբրովկի վտակ)

Չինա (ռուս.՝ Чина), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սվերդլովսկի մարզում, Բաշկորտոստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Դուբրովկա գետի ձախ ափին՝ 5,4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 15 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մեծ Իկ, գետը ենթաավազան չունի, գետի գետային ավազանը՝
Ուրալ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 12010000612112200006306
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 112200630
Ավազանի կոդը — 12.01.00.006
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 12
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 2


== Ծանոթագրություններ ==
Քեմբրիջյան հնգյակ

Քեմբրիջյան հնգյակ (անգլ.՝ Cambridge Five), Մեծ Բրիտանիայում խորհրդային լրտեսների խումբ, ովքեր հավաքագրվել էին 1930-ական թվականներին Քեմբրիջի համալսարանում՝ խորհրդային հետախույզ Արնոլդ Դեյնչի կողմից։


== Կազմ ==
Քիմ Ֆիլբի (անգլ.՝ Kim Philby), ծածկանունը «Stanley», զբաղեցրել է բարձր պաշտոններ Միացյալ Թագավորության գաղտնի հետախուզական ծառայությունում (MI 6) և MI5-ում։
Դոնալդ Մաքլեյն (անգլ.՝ Donald Duart Maclean), ծածկանունը «Homer», աշխատել է Արտաքին գործերի նախարարությունում։
Էնթոնի Բլանտ (անգլ.՝ Anthony Blunt), ծածկանունը «Johnson», հակահետախույզ, Ջորջ VI թագավորի խորհրդականը։
Գայ Բյորջես (անգլ.՝ Guy Burgess), ծածկանունը «Hicks», հակահետախույզ, աշխատել է Արտաքին գործերի նախարարությունում։Տեսաբանները հակասական մոտեցումներ ունեն խմբի հինգերորդ անդամ վերաբերյալ, սակայն ամենահավանական «թեկնածուն» համարվում է՝

Ջոն Քերնքրոսը (անգլ.՝ John Cairncross), ով աշխատել է Արտաքին գործերի նախարարությունում և ռազմական հետախուզությունում։Բոլոր հինգը զբաղեցրել են բարձր պաշտոններ բրիտանական հետախուզությունում և/կամ դիվանագիտական կառույցներում։ Հետախույզների ցանցի գործունեությունը բացահայտվել է, սակայն նրանք չեն պատժվել։ Ֆիլբին, Մաքլեյնը և Բյորջեսը փախել են ԽՍՀՄ, Քերնքրոսը և Բլանտը մնացել են Անգլիայում, սակայն դատական կարգով չեն պատժվել։
Կենտրոնական հետախուզական վարչության նախկին տնօրեն Ալեն Դալեսը «Քեմբրիջյան հնգյակն» անվանել է «Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիների ամենաուժեղ հետախուզական խումբը»։


== Քիմ Ֆիլբիի անգլիացի գրող և հրապարակախոս Ֆիլիպ Նայթլին 1988 թվականի հունվարին Մոսկվայում տված հարցազրույցից մի հատված ==


== Էկրանավորումներ ==
«Լրտեսները Քեմբրիջից» (անգլ.՝ Cambridge Spies, ռեժ․ Պիտեր Մոֆֆաթ, BBC, 2003), չորս սերիայից բաղկացած գեղարվեստական ֆիլմ, որը հիմնված է իրական փաստերի վրա։
«Այլ երկիր» (անգլ.՝ Another Country, ռեժ. Մարեք Կանիևսկի, 1984), Գայ Բյորջեսի դպրոցական տարիների մասին գեղարվեստական ֆիլմ (ֆիլմում նրա անունն է Բենեթ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մշակ (այլ կիրառումներ)

Մշակ, կարող է վերաբերել՝

Մշակ - լայն առումով հողի մշակությամբ զբաղվող, երկրագործ, վարձու աշխատող, բանվոր
Մշակ - հայկական արական անուն
Մշակ - հասարակական-քաղաքական, գրական թերթ։ Հրատարակվել է 1872-1921 թթ. Թիֆլիսում
Մշակ - քաղաքական, գրական թերթ (սկզբում՝ շաբաթական, այնուհետև՝ եռօրյա)։ Լույս է տեսել 1925—1957 թվականներին, Ֆրեզնոյում
Ֆեդյա վան Հուետ

Ֆեդյա վան Հուետ (հոլ.՝ Fedja van Huêt, հունիսի 21, 1973(1973-06-21) կամ 1973, Հաագա, Նիդերլանդներ), հոլանդացի թատերական և կինոդերասան։ Նկարահանվել է մի շարք հայտնի հոլանդական ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ 2005 թվականից խաղում է «Ամստերդամյան թատերախմբում»։


== Ֆիլմերի ցանկ (գլխավոր դերեր) ==
1987 - «Վերադարձ Ուխստի ոգուն» (Terug naar Oegstgeest), որպես մանկահասակ Պեյտեր
1997 - «Խառնվածք», որպես Յակոբ Վիլլեմ Կատադրոյֆե
2000 - «Վայրի միդիաներ» (Wilde Mossels), որպես Լեյն
2001 - «ԱմնեզիԱ» (AmnesiA), որպես Ալեքս/Արամ
2001 - «Քարանձավը» (De Grot ) որպես Էգոն Վախթեր
2004 - «Համբույրը» (De Kus), որպես Վիկ
2005 - «Գերնսի» (Guernsey), որպես Սեբաստիան
2006 - «Գիշերային երթուղի» (Nachtrit), որպես Մարկո վան դեր Հորստ
2007 - «Գայլերի սարեր» (Wolfsbergen), որպես Օննո
2007 - «Նադինե» (Nadine), որպես Դանիել
2010 - «Լոֆտ» (Loft), որպես Բարտ


== Ծանոթագրություններ ==
Վինիլքլորիդ

Վինիլքլորիդ, СН2=СНCl, քլորոֆորմի թույլ հոտով, անգույն գազ։ Հալման ջերմաստիճանը՝ —158,4°С, եռմանը՝ -13,8°С։ Ջրում քիչ է լուծվում (0,25%)։ Ռեակցիոնունակ է։ Ստացվում է ացետիլենի հիդրոքլորմամբ կամ 1,2 երկքլորէթանի դեհիդրոքլորմամբ։ Օգտագործվում է պոլիվինիլքլորիդի և սոպոլիմերների արտադրության համար։ Տարեկան համաշխարհային արտադրանքը՝ 15,8 միլիոն տ (1979)։ Առավելագույն թույլատրելի պարունակությունն օդում՝ 30 մգ/մ3։


== Ծանոթագրություններ ==
Սև նավեր

Սև նավեր (ճապ.՝ 黒船 Կուրոֆունե), անվանում են եվրոպական և ամերիկյան նավերը, որոնք նավարկում էին դեպի Ճապոնիա, XV և XIX դարերում։
Ավելի նեղ իմաստով, այդ անվանում էին հետևյալ ամերիկյան ռազմական նավերի համար.

USS Mississippi (1841);
USS Plymouth (1844);
USS Saratoga (1842);
USS Susquehanna (1847):Առաջինը Մեթյու Փերի կոմոդորն էր, այն նավարկել էր Ճապոնիա 1853 թվականի հուլիսի 14-ին, Կանագավա պրեֆեկտուրայի Ուրագա նավահանգիստ (ներկայիս Իոկոսուկիի մասն է կազմում)։ «Սև» բառը առնչվում է նավի առագաստների և խողովակից դուրս եկող ածխի սև ծխի հետ, որն այն ժամանակ օգտագործվում էր, որպես վառելանյութ։
Այդ նավերի հրամանատարների շնորհիվ ԱՄՆ-ի և Ճապոնիայի միջև կնքվեց առևտրական պայմանագիր, այդպիսով էֆեկտիվ կերպով ավարտվեց ավելի քան 200-ամյա ժամանակաշրջանը, որի ընթացքում Ճապոնիան առևտրական կապեր ուներ միայն Չինաստանի և Հոլանդիայի հետ։
Հաջորդ տարում, Կանագավյան պայմանագրի կնքման ժամանակ, Փերին ընտանիքի հետ վերադարձավ և Էդոյի ռմբակոծման սպառնանքով, սիոգուններին ստիպեցին ստորագրել խաղաղության ու բարեկամության պայմանագիրը, որով դրվեց Ճապոնիայի և ԱՄՆ-ի միջև քաղաքական հարաբերությունների սկիզբը։ Հաջորդ հինգ տարվա ընթացքում Ճապոնիան ստորագրում էր նմանօրինակ պայմանագրեր Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի և Բրիտանիայի հետ։ Հարիսա պայմանագիրը կնքվել է ԱՄՆ-ում, 1858 թվականի հուլիսի 29-ին։
Հայտնի կիոկայում (կատակերգական բանաստեղծություն, նման է հինգ տողանի վականերին) նկարագրված է այդ նավերի տեսնելուց առաջացած անսպասելիությունը և շփոթությունը։

Բանաստեղծությունը իրենից ներկայացնում է բառախաղերի հավաքածու (ճապ.՝ կակեկոտոբա կամ «հիմնական բառեր»)։ Տաիհեի (泰平)՝ «հանգիստ»; ձե։ կիսեն (上喜撰)՝ կանաչ թեյի թանկարժեք տեսակ, ոում կա մեծ քանակով կոֆեին; սիհաի (四杯)՝ «չորս բաժակներ».
Բանաստեղծության բառացի թարգմանում.

Սակայն այդ տարբերակի թարգմանությունը հիմնված է բառերի թարգմանության վրա։ Հիմնական բառերը կարելի է և գրել այլ հիերոգլիֆներով, որպեսզի դրանք պահպանեն հնչյունությունը և չփոխեն իմաստը։ Օրինակ տաիհեին կարելի է գրել, որպես 太平, որը նշանակում է «Խաղաղ օվկիանոս»; «շոգենավը»՝ 蒸気船, հնչում է որպես ձե։ կիսեն; սիհաին ունի «չորս նավեր» նշանակությունը։ Այսպիսով բանաստեղծությունը ունի թաքնված իմաստ.


== Տես նաև ==
Ճապոնիայի պատմություն
Ակնհայտ նախասահմանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Perry, Matthew Calbraith. (1856). Narrative of the expedition of an American Squadron to the China Seas and Japan, 1856. Archived 2017-05-19 at the Wayback Machine. New York : D. Appleton and Company.
Bayard Taylor, Bayard. (1855). A visit to India, China, and Japan in the year 1853 Archived 2016-03-11 at the Wayback Machine. New York : G.P. Putnam’s sons.