armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էլիզաբեթ Դոուլ

Մերի Էլիզաբեթ Ալեքսանդեր Հենֆորդ Դոուլ (անգլ.՝ Mary Elizabeth Alexander Hanford Dole, հուլիսի 29, 1936(1936-07-29)[…], Սոլսբերի), ամերիկացի քաղաքական և պետական գործիչ, որը ներկայացնում է ԱՄՆ հանրապետական կուսակցությունը, 2003-2009 թվականներին՝ ԱՄՆ սենատոր Հյուսիսային Կարոլինա նահանգից։


== Կենսագրություն ==
Էլիզաբեթ Դոուլը ծնվել է 1936 թվականի հուլիսի 29-ին, Հյուսիսային Կարոլինա նահանգում։ 1958 թվականին ավարտել է Դյուկի համալսարանը։ 1960 թվականին Հարվարդի համալսարանից ստացել է գիտական աստիճան, 1965 թվականին գիտական աստիճան է ստացել իրավունքի ոլորտում։
1983-1987 թվականներին եղել է ԱՄՆ տրանսպորտի նախարար, 1989-1990 թվականներին՝ ԱՄՆ աշխատանքի նախարար։ 1991-1999 թվականներին գլխավորել է ամերիկյան Կարմիր խաչը։
2000 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ առաջադրվել է Ջորջ Բուշի Հանրապետական կուսակցությունից, բայց հանել է իր թեկնածությունը նախընտրական քարոզարշավի համար միջոցների սղության պատճառով։
1975 թվականից ամուսնացած է Կանզասից նախկին սենատոր և 1996 թվականի նախագահական ընտրություններում նախագահի թեկնածու Բոբ Դոուլի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт сенатора США Элизабет Доул(անգլ.)
Официальная биография
Սանդրո Բոտիչելլիի նկարների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի գեղանկարիչ Սանդրո Բոտիչելլիի նկարների ցանկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.artcontext.info
www.wikipaintings.org
Չերնետչինսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

Չերնետչինսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝

Չերնետչինսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլսկի շրջանում
Չերնետչինսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրսկի շրջանում
Հառյու (գյուղ, Էմմաստե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՀառյուՀառյու (էստ․՝ Harju), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Էմմաստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 73 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կարմիր հսկա

Կարմիր հսկա կյանքի վերջնափուլին հասած աստղ։ Այս շրջանում վերջանում է աստղի վառելիքը՝ ջրածին, պակասում է էներգիայի արտադրությունը. աստղը սառչում է և կենտրոնաձիգ ձգողականության ուժի ներգործությամբ սկսում է սեղմվել, ինչի արդյունքում միջուկը սկսում է տաքանալ և տաքացնել աստղի ներքին շերտերը։ Տաքացած գազը սկսում է ընդարձակվել։ Աստղի տրամագիծը այս փուլում կարող է շեշտակի մեծանալ, ինչի արդյունքում աստղը դառնում է կարմիր հսկա։ Բայց դրա արդյունքում աստղի միջուկը դառնում է անկայուն և շատ վտանգավոր։ Էներգիայի սինթեզի համար այլևս ջրածին չկա, և աստղը սկսում է հելիում այրել և առաջացնել ածխածին։ Սրա հետևանքով դուրս է մղվում մեծ քանակով էներգետիկ ալիքներ, որոնք և ճեղքում են նրա արտաքին շերտերը և այն սկսում է կամաց-կամաց ցրվել։ Աստղը մահանում է։ 
Նրանից մնում է միայն շատ տաք և խիտ միջուկը։ Կարմիր հսկան դառնում է սպիտակ թզուկ։
Աջ կողմում պատկերված է այդ աստղերից մեկը՝ Բետելգեյզեն։ Այն լինելով կարմիր հսկա՝ շատ անկայուն է։ Այն կարող է ամեն վայրկյան պայթել, բայց կարող է պայթել նաև միլիոն տարի հետո։ Հավանականությունը, որ այս աստղը կպայթի այսօր կամ միլիոն տարի հետո, նույնն է։
Արեգակը 5-7 միլիարդ տարի հետո դուրս կգա հիմնական հաջորդականությունից  և կսկսի վերածվել կարմիր հսկայի։ Արեգակը որպես կարմիր հսկա՝ Արեգակը կմեծանա այնքան, որ կկլանի Մերկուրին, Վեներան և, հնարավոր է նույնիսկ Երկիրը։
Ռոման Շտենբերգ

Ռոման Շտենբերգ (էստ.՝ Roman Steinberg, ապրիլի 5, 1900, Տալլին, Էստոնիա - ապրիլի 16, 1928, Տալլին, Էստոնիա), էստոնացի հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ։


== Կենսագրություն ==
Ռոման Շտենբերգը ծնվել է 1900 թվականի ապրիլի 5-ին՝ Տալլին քաղաքում։
1921 թվականին մասնակցել է Հելսինկիում անկացված աշխարհի առաջնությանը։ 1921-1923 թվականների ընթացքում եղել է Էստոնիայի հունահռոմեկան ըմբշամարտի չեմպիոն։
1924 թվականին մասնակցել է Փարիզի Օլիմպիական խաղերին, և դարձել է բրոնզե մեդալակիր։
Մահացել է 1928 թվականին՝ տուբերկուլոզի պատճառով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Picture of Roman Steinberg at the Estonian Olympic Committee webpage Archived 2007-06-11 at the Wayback Machine.
Hickok Sports Archived 2002-02-22 at the Library of Congress
GBR Athletics
FILA Wrestling Database
Էջը sports-reference.com կայքում Archived 2010-02-01 at the Wayback Machine.
RTL Zwei

RTL Zwei (արտասանվում է «Էր-տե-էի ցվայ»), գերմանական մասնավոր հեռուստաալիք, գտնվում է RTL Group մեդիախմբի կազմում։ Հիմնվել է 1993 թվականի մարտի 6-ին։ Հեռարձակումը իրականացվում է ալեհավաքով, կաբելով, արբանյակով և ինտերնետով։ Ավստրիայում և Շվեյցարիայում հեռարձակվում է ողջ ծավալով՝ տեղական գովազգի ցուցադրությամբ։
2010 թ. դեկտեմբերի 1-ից սկսած հեռարձակվում է նաև բարձր պարզության ֆորմատով՝ RTL II HD տարբերակը, որը հասանելի է Գերմանիայի կաբելային հեռուստատեսության ցանցերում։


=== Բաժնետերեր ===
RTL Group (35,9 %)
Bauer Media Group (31,5 %)
Tele München Fernseh Medienbeteiligung (31,5)
Hubert Burda Media (1,1 %)


=== Բաժինը հեռուստաշուկայում ===


=== Արտաքին հղումներ ===
Պաշտոնական կայք (գերմ.)
RTL II Now (գերմ.)
RTL News Archived 2013-02-24 at the Wayback Machine. (գերմ.)


=== Ծանոթագրություններ ===
Հուդայի մատնության երեք վարկածները

Հուդայի մատնության երեք վարկածները (բնօրինակ իսպաներեն վերնագիրը՝ "Tres versiones de Judas") արգենտինացի պոետ և գրող Խորխե Լուիս Բորխեսի կարճ պատմվածք։ Այն ներառվել է 1944 թվականին տպագրված «Հնարքներ» պատմվածքների ժողովածուում։ Ինչպես Բորխեսի մյուս պատմվածքները, այս պատմվածքը նույնպես գրվել է գիտական հոդվածի տեսքով։ Պատմվածքն ունի երեք ենթագիր։ Պատմվածքում նշված բազմաթիվ մարդկանց մի մասը  իրական են (օրինակ Անտոնիո Կոնսելեիրոն), մի մասը հորինվել են իրական մարդկանց հիման վրա, իսկ մի մասը հորինված են (օրինակ՝ Ջարոմիր Հլադիկը, ով Բորխեսի մեկ այլ՝ «Գաղտնի հայելի» պատմվածքի հերոս է)։
Պատմվածքը թեմայով նման է շարքում հաջորդող «Երեսունի աղանդը» պատմվածքին։


== Սյուժե ==
Պատմվածքն սկսում է հորինված հեղինակ Նիլս Ռունեբերգի գործերի վերլուծությամբ։ Նիլս Ռունեբերգը ապրում է Լունդ քաղաքում և տպագրել է երկու գիրք՝ «Kristus och Judas» («Քրիստոսը և Հուդան», 1904)  և գլխավոր գործը՝ «Den hemlige Frälsaren» («Գաղտնի փրկիչները», 1909)։ Բորխեսը վերլուծում է այս երկու գրքերը և քննարկում դրանց հերետիկոսական եզրակացությունները։ Պատմվածքն ավարտվում է Նիլս Ռունեբերգի մահով իր հակասական բնույթի տեքստերի պատճառով։


== Հուդայի երեք վարկածները ==
Բորխեսի հորինած հեղինակ Նիլս Ռունեբերգը, օգտվելով իր երկու գրքերից, աշխարհին ներկայացնում է Հուդա Իսկարովտացու մատնության երեք վարկածները։

Kristus och Judas-ի առաջին հրատարակության մեջ Ռունենբերգը գտնում է, որ Հուդան Հիսուսի արտացոլումն է մարդկային աշխարհում, եթե Հիսուսը երկնքից ուղարկված փրկիչն է, ապա Հուդան մարդկային աշխարհից էր, նա կրում էր մարդ լինելու բեռը, որն էլ նրան տարավ դավաճանության։
Հանդիպելով ուժեղ քննադատության Ռունենբերգը ստիպված գիրքը վերահրատարակում է։ Երկրորդ տարբերակում Նիլսը փոխելով փաստարկները ենթադրում է, որ Հուդան տառապել է ամենաշատը։
Երրորդ՝ «Den hemlige Frälsaren» գրքում Ռունենբերգը բերում է այն փաստարկը, որ Աստված մարդկային կերպարանքով պետք է լիներ ամբողջությամբ մարդ, այդ թվում՝ անարդար ու մեղսավոր մարդ։ Ռունենբերգը ենթադրում է նաև, որ տառապանքը չպետք է սահմանափակվեր միայն մեկ օր խաչի վրա գամված լինելով. իրական տառապանքը դա մարդկային սերունդների կողմից անընդհատ զզվանքի և պախարանքի ենթարկվելն է։ Վերջապես Ռունենբերգը եզրակացնում է՝ Նա ընտրել է Հուդային որպես իր արտացոլում, Հուդան իրական Քրիստոսն է։ «Աստված մարդ դարձավ ամբողջապես, ընդհուպ մինչև մարդու խայտառակությունը, նողկալիությունն ու անկումը։ Մեզ փրկելու համար նա պատմության խրթին ցանցը հյուսող ճակատագրերից որևէ մեկը կարող էր լինել։ Կարող էր լինել Ալեքսանդրը, Պյութագորասը, Ռյուրիկը կամ Հիսուսը. նա ընտրեց ետին մի ճակատագիր՝ Հուդայինը։»


== Ծանոթագրություններ ==


=== Գրականություն ===
"A new Version of Borges Three" Archived 2013-01-20 at the Wayback Machine. Mark Harris (1997) at The Contra Mundum Christianity & Culture pages (online reprint in pdf format)
Blog commentary: The author, the critic, and the editor Archived 2018-06-16 at the Wayback Machine. triangulating the themes of theology and heresy in Jorge Luis Borges’s short story
"Three versions of Judas found in Buenos Aires discover challenges Biblical Betrayal" Special to Variaciones Borges by Edna Aizenberg, Borgia Center, University of Pittsburgh


== Աղբյուրներ ==
Borges, Jorge Luis. Three Versions of Judas.
Զելենայա Պոլյանա (գյուղ, Աբզելիլովսկի շրջան)

Զելենայա Պոլյանա (ռուս.՝ Зеленая Поляна, բաշկիրերեն՝ Зелёная поляна), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 102 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կլյուչևկա (այլ կիրառումներ)

Կլյուչևկա, կարող է վերաբերել՝

Կլյուչևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Կլյուչևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Ժողովածու (1683)

Ժողովածու  (1683), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1683 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,7 X 12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 156 թերթից։ Գրված է միասյուն բոլորագրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ երկաթագրով։


== Բովանդակություն ==
Վահրամայ Լուծմունք Պորփիւրի (3 տարբեր լուծմունք ), Պորփիւրի մեկնիչին, ստորոգութիւնք Արիստոտէլի, I ստորոգութիւնս, Lուծմունք ստորոգութեանցն, Պերի արմենիասին, Յաղագս աշխարհին Արիստոտէլի, սկիզբն մեkնութեան Պերի արմենիասին Արիստետէլի։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաց գիրք (ֆիլմ, 1973)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաց գիրք (այլ կիրառումներ)«Բաց գիրք» (ռուս.՝ «Открытая книга»), 1973 թվականի խորհրդային երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Ֆետինը «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում Վենիամին Կավերինի համանուն վեպի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին գյուղացի աղջիկ Տանյան է, հետագայում՝ պրոֆեսոր Տատյանա Վլասենկովան (նրա իրական նախատիպը Զինաիդա Երմոլևան է), որը կատարել է պենիցիլինի գյուտը։ Ֆիլմի գործողություններն սկսվում են նախքան Հոկտեմբերյան սոցիալիստական հեղափոխությունը գավառական Լոպախին քաղաքում, որտեղ նա ծանոթանում և մտերմանում է հետաքրքիր ընտանիքի հետ։ Ընտանիքի ղեկավարը՝ բժիշկ Պավել Պետրովիչ Լեբեդևը (իրական նախատիպ չունի), իր ամբողջ կյանքը հավատում էր բորբոսի բուժիչ հատկություններին և մահից հետո թողնում է բազմաթիվ գիտական գրքեր, որոնց ձեռքբերմանը Վլասենկովան նվիրում է իր կյանքի զգալի մասը։
Ֆիլմում մեծ ուշադրություն է դարձվում Վլասենկովայի անձնական հարաբերությունների զարգացմանը նույն ընտանիքի կրտսեր սերնդի՝ Դմիտրի և Անդրեյ եղբայրների հետ, որոնց նախատիպը Լև Զիլբերն է՝ Երմոլևայի ամուսինը, Վենիամին Կավերինի եղբայրը։


== Դերերում ==
Լյուդմիլա Չուրսինա - Տատյանա Վլասենկովա
Անյա Ալեքսախինա - Տատյանա Վլասենկովան մանկության տարիներին
Վլադիսլավ Դվորժեցկի - Դմիտրի Լվով
Իգոր Դոբրյակով - Դմիտրի Լվովը երիտասարդության տարիներին
Ալեքսանդր Դեմյանենկո - Անդրեյ Լվով
Ֆեոդոր Նիկիտին - Պավել Պետրովիչ Լեբեդև
Լյուդմիլա Գուրչենկո - Գլաֆիրա
Վլադիսլավ Ստրժելչիկ - Կրամով
Իգոր Դմիտրիև - Ռաևսկի
Վացլավ Դվորժեցկի - Զաոզերսկի
Կոնստանտին Զլոբին - Նիկոլսկի
Լև Դուրով - Տանյայի հայրը
Էլեոնորա Շաշկովա - Լենա Բիստրովա
Նադեժդա Ռոմանինա - Մաշենկա
Եֆիմ Կոպելյան - Մաքսիմով
Լայմոնաս Նորեյկա - Վոլոդյա Լուկաշևիչ
Վ․ Կամնև - Նորկրոս
Օլեգ Եֆրեմով - Վիկտոր Մերզլյակով
Գերման Խովանով - Վիշնյակով
Լյուդմիլա Քսենոֆոնտովա - Մելկովա
Միխայիլ Խրաբրով - Սկրիպաչենկո


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Վենիամին Կավերին, Նատալյա Ռյազանցևա
Բեմադրությունը՝ Վլադիմիր Ֆետինի
Գլխավոր օպերատոր՝ Եվգենի Շապիրո
Գլխավոր նկարիչ՝ Սեմյոն Մալկին
Ռեժիսորներ՝ Վ. Ստեպանով, Գ. Չեռնյաև
Կոմպոզիտոր՝ Վ. Սոլովյով-Սեդոյ


== Տես նաև ==
Բաց գիրք - այլ էկրանավորում (1977)


== Ծանոթագրություններ ==
Օբերտիֆենբախ

Օբերտիֆենբախ (գերմ.՝ Obertiefenbach), համայնք Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Ռայնլանդ Պֆալցի դաշնային նահանգում։
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների, կոմունայի բնակչությունը կազմում է 371 մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը գերմանացիներն են։
Կոմունան զբաղեցնում է 5,77 կմ² տարածք։ Այստեղ է ծնվել Գերմանիայի հինգերորդ պաշտպանության նախարար Գեորգ Լեբերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլյակովսկոե

Պոլյակովսկոե (ուկրաիներեն՝ Поляківське), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլյակովսկոե գյուղում բնակվում էր 174 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
1473

1473 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1473 թվականն է, 
XV դարի 73-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Օգոստոս 12 - Դերջանի ճակատամարտը


== Ծնունդներ ==
Փետրվարի 19 - Նիկոլայ Կոպեռնիկոս, լեհ աստղագետ, մաթեմատիկոս, տնտեսագետ, կանոնիկոս։


== Մահեր ==
Չարաբորիա Վերին

Չարաբորիա Վերին, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Սորդել

Սորդել (ռուս.՝ Сордель), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կաժիմ գետի աջ ափին՝ 38 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000018747
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001874
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Նովայա Իվանովկա (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովայա ԻվանովկաՆովայա Իվանովկա (ուկրաիներեն՝ Нова Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1889 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 720 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1575 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 457,14 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թխկի սրատերև

Թխկի սրատերև  (լատ.՝ Acer platanoides), ունի բավական տարածման բավական մեծ արեալ՝ Կովկաս, Արևմտյան և Արևելյան Եվրոպա, Փոքր Ասիա և Իրան, մեր հանրապետությունում հանդիպում է հյուսիսարևելյան շրջաններում, Սևանի ավազանում, Վայքում և Զանգեզուր-Մեղրիում։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Աճում է սկսած 1000մ-ից մինչև անտառի վերին սահմանները։ Բարձրաճ ծառ է, առաջին եծության՝ մինչև 25-30 մ բարձրությամբ և 1 մ բնի տրամագծով։ Տալիս է ամուր և գեղեցիկ բնափայտ, որը լայն կիրառություն ունի կահույքի արտադրության մեջ։ Անտառային համակեցություններում հանդիպում է հաճարենու, կաղնու, բոխու ծառուտներում։ Պահանջկոտ է հողի և խոնավության նկատմամբ, սակայն դիմանում է նաև համեմատաբար չոր պայմաններում։ Երբեմն կազմակերպում է մաքուր ծառուտներ։ Ստվերատար է, ամեն տարի առատ պտղաբերում է և տալիս բավարար ինքնացանք։ Լայն կիրառություն ունի անտառային մշակույթներում և կանաչապատման մեջ։ Ունի բազմաթիվ պարտիզային ձևեր։


== Գրականություն ==
Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան
Մալա (այլ կիրառումներ)

Մալա անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Մալա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում,
Մալա (Բարսելոնա) -  մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Բարսելոնա պրովինցիայում։
Սարեգրես

Սարկադ, փոքր քաղաք Հունգարիայի Հանրապետության Բեկես երկրամասում։ Ըստ 2009 թվականի մարդահամարի՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 10,463 մարդ, իսկ բնակչության միջին խտությունը 87 մարդ/կմ²։
Մոնտեչիկարդո

Մոնտեչիկարդո (իտալերեն՝  Monteciccardo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 1670 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 65 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 26 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0721։
Մոնտեչիկարդոն սահմանակից է Մոմբարոկչիո, Մոնտեֆելչինո, Մոնտելաբատե, Պեզարո, Սանտ Անջելո Լիզոլայում, Սերունգարինա, Ուրբինո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Սեբաստիանը։ Տոնը նշվում է հունվարի 20-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության գրաֆիկը.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0721 910189
Էլ-փոստ։ monteciccardo@provincia.ps.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.monteciccardo.pu.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Պոլյանա (գյուղ, Շառգորոդի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոլյանաՊոլյանա (ուկրաիներեն՝ Поляна), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Շառգորոդի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1900 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոլյանա գյուղում բնակվում էր 98 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,246 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 398,37 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կլոոդի

Կլոոդի (էստ․՝ Kloodi), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Չուֆիչկա

File:Relief Map of Belgorod Oblast.png
 Չուֆիչկա  (ռուս.՝ Чуфичка), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելգորոդի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օսկոլա գետի աջ ափին 374 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  05010400312107000011820
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107001182
Ավազանի կոդը - 05.01.04.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ո՞ւր ես գնում, զինվոր

«Ո՞ւր ես գնում, զինվոր», 1985 թվականին Յուրի Երզնկյանի նկարահանած ֆիլմը՝ Ազատ Գասպարյանի գլխավոր դերակատարմամբ։


== Սյուժե ==
Երբ սկսվում է պատերազմը, Օհանյանների տոհմից վեց տղամարդիկ ծառայությունն սկսում են նույն գումարտակում։ Ընկնելով Ռուսաստանի արևելքը՝ գյուղացիները ստիպված են լինում սովորել ոչ միայն ռազմական գործը, այլև ռուսերենը։ Օհանյանների խումբը մասնակցում է պատերազմական գործողություններին, սակայն որքան դեպի արևմուտք են գնում նրանք, այնքան պակասում է նրանց թիվը. Բեռլին են հասնում միայն երկուսը՝ Եղիշն ու Դերենիկը։ Եվ հիմա, երբ պատերազմն արդեն ավարտվել է, Եղիշ Օհանյանը վերադառնում է Հայաստան՝ իր հետ տանելով իր գնդի զոհված ծառայողներից մեկի դստերը, ում որդեգրել էր։


== Դերասաններ և նկարահանող անձնակազմ ==


=== Նկարահանող անձնակազմ ===
ռեժիսոր - Յուրի Երզնկյան
սցենարիստ - Մանուկ Մնացականյան
օպերատոր - Ռուդոլֆ Վաթինյան
մոնտաժ - Ս. Վաթինյան
երաժշտությունը - Յուրի Հարությունյան
դեկորացիաները - Վալենտին Պոդպոմոգով, Կարեն Դավիդով
ձայնագրող օպերատոր - Յուրի Սայադյան
խմաբգիր - Դավիթ Մուրադյան, Հրաչյա Բեյլերյան
Ֆիլմի տնօրեններ - Վարդան Բադալյան, Գոռ Վարդանյան


=== Դերասանական անձնակազմ ===
Ազատ Գասպարյան - Եղիշ
Եկատերինա Գրիգորևա - Մաշա
Ռուբեն Մկրտչյան - Դերենիկ
Աշոտ Ադամյան - Հունան
Գուժ Մանուկյան - Աղվան
Արա Մանուկյան - Շավարշ
Աշոտ Գևորգյան - Սերոբ
Տատյանա Բովկալովա - Նինա
Ալեքսանդր Արժիլովսկի - Պրոխորով
Ալեքսանդր Բեսպալիյ - Չուրսին
Գալինա Մակարովա - տարեց կին
Պավել Կորմունին - Պյոտր ԻվանովիչԴրվագներում - Հրայր (Գեորգի) Կարապետյան, Կարեն Ջանիբեկյան, Սվետլանա Տուրովա, Վլադիմիր Վոլկով, Վիկտոր Տարասով, Յուրի Ստուպակով, Յուրի Կոզյուչից, Վալերի Սմեցկոյ, Զոյա Բելոխվոստիկ, Պյոտր Յուրչենկով, Վալենտին Բելոխվոստիկ, Մ. Զիմինա, Ալեքսանդր Տիմոշկին


== Տեխնիկական և այլ տվյալներ ==
Երկիրը Հայկական ԽՍՀ
Լեզուն հայերեն
Ֆիլմը գունավոր
Տևողություն - 82 րոպե, ժապավենի երկարությունը՝ 2259 մետր
Ձայնը - մոնո
Պրեմիերան կայացել է 17.01.1986


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմը kinopoisk.ru կայքում (ռուս.)
Ֆիլմը kino-teatr.ru կայքում (ռուս.)
Պրուդյանկա

Պրուդյանկա (ուկրաիներեն՝ Прудянка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պրուդի, Նովոսերգեևկա։ Հիմնադրվել է 1801 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պրուդյանկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 001 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,83 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 414,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Բոնիտու դի Մինաս

Բոնիտու դի Մինաս (պորտ.՝   Bonito de Minas), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատայի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 10 000 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 3 900,641 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 2,1 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 22-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 14.389.680,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.795,34 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,580 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Մալայա (այլ կիրառումներ)

Մալայա, կարող է վերաբերել՝

Մալայա - գետ Ռուսաստանում, Արապիխայի վտակը
Մալայա - գետ Ռուսաստանում, Կոդիմայի վտակը
Մալայա - գետ Ռուսաստանում, Չեսնոկովկայի վտակը
Մալայա - գետ Ռուսաստանում, Պինգիշայի վտակը
Քոշք

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քոշք (այլ կիրառումներ)Քոշք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, Մշո դաշտում։


== Բնակչություն ==
1880 թվականին ուներ 15 տուն՝ 100 հայ բնակչով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լևաշկա (Բելոմորկանալի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լևաշկա (այլ կիրառումներ)Լևաշկա (ռուս.՝ Левашка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բելոմորկանալ գետի աջ ափին՝ 43 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 26 կմ է, ավազանի տարածքը 187 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ստորին Վիգ ակունք է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020001312102000006796
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000679
Ավազանի կոդը - 02.02.00.013
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պերվոմայսկոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊերվոմայսկոեՊերվոմայսկոե (ուկրաիներեն՝ Первомайське), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սնեժնոեի քաղաքային խորհուրդում։
2011 թվականի տվյալներով Պերվոմայսկոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 542 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(5185) Ալերոսի

(5185) Ալերոսի (անգլ.՝ Alerossi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,675862 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4522 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8995 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1598,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225169 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,38° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5185) Ալերոսի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մանդարին (այլ կիրառումներ)

Մանդարին անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Մանդարին - սապատազգիների ընտանիքի (անգլ.՝Citrus) ցեղի մշտադալար բույս,
Մանդարին (աստիճանավոր) - ֆեոդալական Չինաստանի աստիճանավորներին պորտուգալացիների տված անվանումը։
Մանգաղաթևներ

Մանգաղաթևներ (լատ.՝ Apodidae), մանգաղաթևանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։ Հայտնի է 22, Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝ սև մանգաղաթև և սպիտակ մանգաղաթև։ Ողջ կյանքն անցկացնում են օդում։ Սնվում և զուգավորվում են թռիչքի ընթացքում։ Ծիծեռնակներից տարբերվում են սրածայր նեղ ու երկար թևերով, թռիչքի արագությամբ (1 ժ-ում 100 կմ-ից ավելի)։


== Կառուցվածք ==
Կտուցը թույլ է, կարճ, բերանի բացվածքը՝ լայն։ Թևերի երկար և ոտքերի կարճ լինելու պատճառով, հարկադիր վայրէջքի դեպքում, գետնից թռիչքի մեկնարկ վերցնել չեն կարողանում։ Ամրակազմ, փոքրամարմին, մեծ ու տափակ գլխով, խոշոր աչքերով, կարճ ու սուր մագիլներով թռչուններ են։
Գորոդեցի քաղցրաբլիթ

Գորոդեցի քաղցրաբլիթ, ռուսական քաղցրաբլիթի տարատեսակություն, թխվել է Գորոդեց քաղաքում և շրջակա միջավայրում։

Հայտնի է 18-րդ դարի երկրորդ կեսից։ 18-19-րդ դարերում Գորոդեցն համարվում էր Նիժեգորոդական նահանգի հրուշակային կենտրոնը։ Գորոդեցի քաղցրաբլիթների մեծամասնությունը հնաճաշակ էին։
Գորոդեցի թխվածքաբլիթներն տարբեր չափսերի էին, հաճախ շատ տպավորիչ։ Վ. Ի. Դալն ասել է, որ դրանք մի ֆունտ քաշ ունեին։ Գորոդեցի թխվածքաբլիթներն վաճառքի օբյեկտ էին հանդիսանում Նիժեգորոդական շուկայում։
Գորոդեց քաղաքն նաև եղել է փայտե ակոսի կենտրոնը, որտեղ պատրաստվել են «բլիթային տախտակներ» բլիթների համար և դրանք տեղադրվում էին ուրիշ քաղաքներում, որտեղ կար բլիթների արտադրություն։
«Գորոդեցի քաղցրաբլիթ» բրենդով հանդես եկող արտադրությունը, որն քչացրել էր իր արտադրանքը հեղափոխությունից հետո, հիմա նորից արտադրում է։ Գորոդեցում բացվել է Գորոդեցի քաղցրաբլիթի թանգարան։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոլմաս

Սոլմաս (ռուս.՝ Солмас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Սոգա գետի ձախ ափից 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ, ավազանի տարածքը 33,4 կմ2 է։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ձկների ջրամբար, գետը ենթաավազան չունի գետը թափվում է Ձկների ջրամբար, գետի գետային ավազանը Օկի։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 08010200412210000010031
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 110001003
Ավազանի կոդը — 08.01.02.004
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 10
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ալթունբուլաղ (այլ կիրառումներ)

Ալթունբուլաղ, կարող է վերաբերել՝

Ալթունբուլաղ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում
Ալթունբուլաղ - ավերակ գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում
Ալթունբուլաղ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
Վելիկայա Դիմերկա

Վելիկայա Դիմերկա (ուկրաիներեն՝ Велика Димерка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Կիևի մարզի Բրովարի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Յուրի Բախշյան

Յուրի Գուրգենի Բախշյան (հունիսի 28, 1947(1947-06-28), Գորիս, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 27, 1999(1999-10-27), Երևան, Հայաստան), հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին փոխխոսնակ, Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչական հարձակման զոհերից։


== Կենսագրություն ==
1965-1970 թթ. Երևանի Պետական Համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետ։ Հետմահու պարգևատրվել է «Անանիա Շիրակացի մեդալով» (1999 թ.)։
1970-1972 թթ. Ծառայել է Խորհրդային բանակում։
1972-1993 թթ. Դասավանդել է Երևանի Պետական Համալսարանում, դպրոցում, եղել է ավագ գիտաշխատող, ֆիզ-մաթ դպրոցի փոխտնօրեն, հետագայում՝ ուսուցիչների որակավորման բարձրացման ազգային ինստիտուտի փոխտնօրեն։
1977 թ.-ից եղել է հոսանքի աղբյուրների Համախորհրդային ինստիտուտի Հայկական մասնաճյուղի ավագ գիտաշխատող։
1990-1993 թթ. Երևանի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։
1993-1995 թթ. Երևանի քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի ղեկավարի առաջին տեղակալ։
1995-1999 թթ. Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Պետաիրավական հարցերով մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1998 թ. ընտրվել է փոխխոսնակ։ «Հանրապետություն» խմբակցության, հետագայում՝ «Երկրապահ» պատգամավորական խմբի անդամ։
1999 թ. մայիսի 30-ին ընտրվել է ազգային ժողովի պատգամավոր։ Պետաիրավական հարցերով մշտական հանձնաժողովի ղեկավար։ «Հայաստանի հանրապետական կուսակցության» անդամ։
1999 թ. սեպտեմբերի 30-ին Ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի փոխխոսնակ։ «ՀՀԿ» անդամ։


== Մահ ==
Սպանվել է 1999 թ.-ի հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողության ժամանակ։
Գովտվյանչիկ (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)

Գովտվյանչիկ (ուկրաիներեն՝ Говтвянчик), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գովտվյանչիկ գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թթենի սպիտակ

Թթենի սպիտակ (լատ.՝ Morus alba), թթազգիների ընտանիքի, թթենիների ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ ծառեր են՝ 15-20 մետր բարձրությամբ և 60-80 սմ բնի տրամագծով։ Սաղարթը վրանաձև է, խիտ, մինչև 15 մ պրոյեկցիայով։ Երիտասարդ ընձյուղները մոխրագորշավուն են, աղվամազապատ։ Տերևները ամռանը մուգ կանաչ են, աշնանը ստանում են բաց դեղնավուն գույն, հարթ են կամ կնճռոտ, լայն-օվալաձև կամ ձվաձև, հիմքում սրտաձև կամ թեք սրտաձև, կլորավուն, սրածայր, խոշոր բլթակավոր են, 6-15 սմ երկարությամբ տերևաթիթեղով։ Տերևակոթունները բարակ են, տերևաթիթեղից կարճ։ Առէջային ծաղիկները (կատվիկները) ունեն 3 սմ երկարություն, վարսանդայինները՝ երկարավուն կամ համարյա գնդաձև են։ Բացվում են ապրիլին։ Պտղաբույլերը հասնում են 1-2.5 սմ երկարության, սպիտակ են, կանաչ սպիտակավուն կամ ծիրանա-սևագույն, քաղցրահամ։ Ընկուզիկները (որոնց պրակտիկայում սերմ են անվանում) անկյունավոր կլոր են, բաց գորշավուն։ Սպիտակ թթենին պտղաբերում է 4-5 տարեկանից։ Պտուղները հասունանում են հուլիսին։ Երիտասարդ տարիքում արագ է աճում, սահմանային բարձրության հասնելով 40-50 տարեկանում, որից հետո գագաթնային աճը գրեթե դադարում է։ Ապրում է 200-300 տարի։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Ճապոնիայում, Չինաստանում, Հնդկաստանում, Փոքր Ասիայում։ Աճում է լեռնային անտառներում։ VII դարում շերամի որդի հետ միասին ներմուծվել է Եվրոպա։ Հայաստան է ներմուծվել անհիշելի վաղ ժամանակներում։ Ներկայումս հաջողությամբ է աճում ու պտղաբերում Հայաստանի ցածրադիր տաք շրջաններում, հասնելով 15-20 մ բարձրության։ Հաճախ վայրիանում է։ Վերջին տարիներին մշակվում է նաև բարձրլեռնային շրջաններում, ծովի մակերևույթից մինչև 200 մ բարձրության վրա։ Օրինակ, Սևանի ավազանի տաք, պաշտպանված շրջաններում (Արեգունի, Ծովինար) աճում է որպես խոշոր ծառ և ամեն տարի բերք է տալիս։ Սևանի բուսաբանական այգում թեպետ թփանման է աճում, այնուամենայնիվ ամեն տարի պտղաբերում է։ Գյումրիում կան խոշոր, 70-80-ամյա ծառեր։


== Կիրառություն ==
Պտուղները չափազանց օգտակար են և սննդարար։ Դրանցից պատրաստում են մուրաբաներ, օշարակներ, գինի, օղի։ Հնուց հայտնի են թթենու բուժիչ հատկությունները։ Մեծ կիրառում ունի նաև դեկորատիվ պարտեզագործության բնագավառում։ Հատկապես բարձր են գնահատվում սպիտակ թթենու պարտեզային ձևերը։ Հայտնի են 400 սորտեր և ձևեր։ Հայաստանում լայնորեն տարածված է լացող ձևը (M. alba f. pendula Dipp.)։ Հանդիպում է նաև խոշորատերև ձևը (M. alba f. culata hort.)։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով, պատվաստով և անդալիսով


== Ծանոթագրություններ ==
Անտառապահպանություն

Անտառապահպանություն, հրդեհների, ինքնակամ զավթումների, ապօրինի հատումների, կենդանիների չթույլատրված արածեցումների, աղտոտման և օրենսդրությամբ արգելված անտառային կենսաբազմազանությանը վնաս պատճառող այլ գործողությունների դեմ ուղղված համալիր միջոցառումների իրականացումը։ Հիմնական խնդիրներն են հակահրդեհային անվտանգության կանոնների պահպանումը, հրդեհների հայտնաբերումն ու մարումը, կամայական հատումների կանխումը, սանիտարական վիճակի հսկումը, անտառօգտագործման և անտառային պաշարների պահպանման արդյունավետ եղանակների իրականացումը։
Անտառապահպանությունը կարգավորվում է ՀՀ անտառային օրենսգրքով (2005)։
Ալեքսանդր Աղաջանյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդր Աղաջանյան (այլ կիրառումներ)Ալեքսանդր Մարգարի Աղաջանյան (1904, Թաղասեռ, Հադրութի շրջան - ), ռազմական բժիշկ, մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, գնդապետ։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1928 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Թաղասեռի դպրոցն ավարտելուց հետո, 1922 թվականին մեկնել է Թիֆլիս աշխատելու։ 1923 թվականին ընդունվել է Երևանի հայկական զինվորական դպրոցը (հետևակի բաժին), որն ավարտելուց հետո՝ 1926 թվականին վաշտի հրամանատարի աստիճանով ուղարկվել է Ադրբեջանական դիվիզիայի 2-րդ գունդը։ Զինվորական ծառայությունը շարունակել է Ստեփանակերտում մինչև 1929 թվականը։ Այնուհետև գործուղվում է Թբիլիսի՝ ռազմաքաղաքական դասընթացներ սովորելու։ 1930-1934 թվականներին քաղաշխատող է եղել տարբեր զորամասերում։ Այնուհետև մեկնել է Լենինգրադ և ընդունվել է Ս. Մ. Կիրովի անվան ռազմաբժշկական ակադեմիա, որն ավարտել է 1939 թվականին և երկրորդ կարգի բժշկի կոչումով նշանակվել 38-րդ ավտոտրանսպորտային գնդի սանծառայության պետ։
1941 թվականին հաջողությամբ քննություններ է հանձնել և ընդունվել Լենինգրադի ռազմաբժշկական ակադեմիայի ասպիրանտուրան՝ քիթ-ականջ-կոկորդ (ԼՕՐ) մասնագիտությամբ։ Հայրենականի մեծ պատերազմի առաջին օրերից նշանակվում է Արևմտյան ռազմաճակատի 38-րդ ավտոտրանսպորտային գնդի սանծառայության պետ, 1942-1943 թվականներին՝ 33-րդ բանակի 110-րդ հրաձգային դիվիզիայի 1287 հրաձգային գնդի բուժսանծառայության պետ, 1943-1944 թվականներին՝ 87-րդ հրաձգային դիվիզիայի բուժսանգումարտակի հրամանատար, ապա՝ 33-րդ բանակի Սմոլենսկի հրաձգային դիվիզիայի սանծառայության պետ, 1944 թվականի ապրիլից մինչև 1946 թվականը՝ 5-րդ բանակի 65-րդ հրաձգային Վիլնյուս-Կաունասյան կորպուսի բուժսանծառայության պետ։ Ակտիվորեն մասնակցել է Բելոռուսիայի, Լիտվայի ազատագրման, Քյոնիգսբերգի գրավման համար մղված մարտերին։
Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակից հետո բանակի հետ ուղարկվել է Հեռավոր Արևելք՝ Առաջին հեռավորարևելյան ռազմաճակատ։ Այստեղ մասնակցել է Կվանտունյան բանակ դեմ ծավալված մարտերին, մասնակցել Մանջուրիայի ազատագրմանը։
1946 թվականին երկու տարով գործուղվել է Լենինգրադ՝ ռազմաբժշկական ակադեմիայում քիթ-ականջ-կոկորդ մասնագիտության մեջ որակավորվելու համար։ 1948 թվականին գործուղվել է Կրասնոդարի զինվորական հոսպիտալ, իսկ 1949 թվականի ապրիլին նշանակվել է Բաքվի օկրուգի հակաօդային պաշտպանության ռազմաբժշկական վարչության պետի տեղակալ, ապա՝ պետ (1950): 1957 թվականին թողել է զինվորական ծառայությունը և աշխատանքի անցել Բաքվի 2-րդ պոլիկնիկայում որպես քիթ-ականջ-կոկորդ բաժանմունքի վարիչ։
Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի երկու, Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի, Հայրենական պատերազմի 2-րդ երկու աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշաններով և մարտական ութ մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Բեյքոզ

Բեյզոք (թուրքերեն՝ Beykoz), շրջան Ստամբուլում, որը գտնվում է քաղաքի ասիական հատվածում։ Հյուսիսում Բեյքոզի ափերը ողողվում են Սև ծովի, արևմուտքում՝ Բոսֆորի ջրերով։ Արևելքում սահմանակից է Շիլեին, հարավում՝ Յուսքյուդարին և Յումրանիյեին։


== Աշխարհագրություն ==
Բեյքոզի ժամանակակից տարածքը բաժանվում է մի քանի մասը։ Պատճառը տարածով հոսող մեծաքանակ գետերն է՝ Ռիվան, Քյուչյուքսուն և Գյոքսուն։ Ծովի մակարդակից առավելագույն բարձրությունը կազմում է 270 մետր։
Բեյքոզի տարածքը պատված է անտառներով, որտեղ աճում են շագանակ, կաղնի, պնդուկ և այլ ծառատեսակներ։ Թոքաթքյոյ մահալում հանդիպում է հազվադեպ հանդիպող եղևնու տեսակ՝ կապտաերկնագույն եղևնին։


== Պատմություն ==
Ընդունված է համարել, որ Բեյքոզն ունի ավելի քան 2700 տարվա պատմություն։ Հնում այստեղ եղել են գտնվել Զևսի և Պոսեյդոնի զոհատեղիները։ Զոհերը մատուցվում էին՝ ի նշան Սև ծովում խաղաղ ճանապարհորդության և համընթաց քամու։
14-րդ դարի վերջին և 15-րդ դարի սկզբին Բայազիդ I-ին սուլթանը միացրել է Բեյքոզի տարածքները Օսմանյան կայսրությանը։ Դրանից հետո Ամիկոս անվանումը փոխարինվել է Բեյքոզով։ Թարգմանաբար Բեյքոզ նշանակում է «Պարոնի գյուղ»։
Օսմանյան ժամանակաշրջանում Բեյքոզի տարածքները ծածկված են եղել անտառներով։ Այդ անտառները հանդիսացել են սուլթանական որսատեղի։ Փադիշահները և վեզիրները իրենց ազատ ժամանակը անց են կացրել այնտեղ։ Այստեղ կառուցված են եղել բազմաթիվ որսատներ, առանձնատներ և ամրոցներ։
1912 թվականի տվյալներով, շրջանում բնակվել են 4894 թուրքեր, 2597՝ հույներ և 1900՝ հայեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Անոթի խաղեր

Անոթի խաղեր (անգլ.՝ The Hunger Games), ամերիկացի գրող Սյուզեն Քոլլինզի նույնանուն եռագրության առաջին վեպը։ ԱՄՆ-ում գիրքը հրատարակվել է 2008 թվականին և կարճ ժամանակում դարձել է բեսթսելլեր։ Քոլինզը վեպի էկրանավորման իրավունքը վաճառել է Lionsgate կազմակերպությանը։ Գրքի հիման վրա նկարահանված ֆիլմը վարձույթում հայտնվել է 2012 թվականի մարտի 22-ին։


== Ստեղծման պատմությունը ==
«Անոթի խաղեր» եռապատումի առաջին վեպը հրատարակվել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, ԱՄՆ-ում։ Նախապես պլանավորվել էր այն տպել կոշտ կազմով և ընդամենը 50.000 օրինակով։ Սակայն ընթերցողների քանակի աճի պատճառով տպագրվեց 200.000 օրինակ։ Դրանից հետո ստեղծվեց աուդիոգիրքը (տեքստը կարդում է Քերոլին Մաքքորմիկը), որը բարձր գնահատականի արժանացավ։
Ուշագրավ է, որ առաջին հրատարակության կազմի վրա պատկերված էր ոսկեգույն թռչուն, նետ՝ ներգծված շրջանի մեջ։
2010 թվականի փետրվարի 11-ի տվյալներով վաճառվել է ավելի քանի 800.000 օրինակ և տարածվել է աշխարհի 16 երկրներում։


== Անոտացիա ==
Գլխավոր հերոսուհին՝ Քիթնիս Էվերդինը դառնում է անոթի խաղերի մասնակից (նա անձնազոհության է դիմում, որպեսզի փրկի իր կրտսեր քրոջը), որում 24 դեռահասներ Պանեմայի 12 նահագներից պայքարում են, ոչ թե կյանքի, այլ մահվան համար։ Իր նահանգից երկրորդ մասնակցի ՝ Պիտ Մելարկի հետ, Քիթինսը փորձում է ապրել ըստ մրցույթի դաժան պայմանների։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռյուրիկ

Ռյուրիկ (հին սլավոներեն` Рюрикъ, , Reric, Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա, Գերմանիա - 879, Մեծ Նովգորոդ, Նովգորոդի Ռուսիա), համաձայն 12-րդ դարի «հին ռուսական տարեգրության»՝ վարյագ ծովագնաց, ով 982 թվականին զբաղեցրել է Ստարայա Լադոգան և Նովգորոդի շրջակայքում հիմնել Հոլմգարդ բնակավայրը։ Նրա գործը շարունակել է հին ռուսական պետականության հիմնադիր համարվող վարյագական ծագմամբ կիևյան իշխան Օլեգի գործը։ Ռյուրիկի օրոք Կիևյան Ռուսիայում հաստատվել է Ռյուրիկովիչների արքայատոհմի ժառանգական իշխանությունը (հարստությունը կոչվել է իր անունով)։
Ռյուրիկովիչները շարունակում են կառավարել ռուսական հողերում նաև հետագա հարյուրամյակներում՝ Մոսկվայի մեծ իշխանությունում և Ցարական Ռուսաստանում (մինչև 17-րդ դար)։ Ռյուրիկը մահանում է 879 թվականին Նովգորոդում և նրան հաջորդում է որդին՝ Իգոր Ռյուրիկովիչը։


== Կենսագրություն ==
Ռյուրիկի կյանքի և գործունեության վերաբերյալ մեզ հասած տեղեկությունները բավականին սակավ են, անավարտ և ոչ լիարժեք։ Դրանք գլխավորապես բովանդակված են 12-րդ դարի սկզբին Նեստորի կողմից գրված «հին ռուսական տարեգորության» մեջ։ Մասնավորապես վերջինս հիշատակված է հետևյալ կերպ․

Ըստ միևնույն սկզբնաղբյուրի՝ Ռյուրիկն ուներ ռուսական ծագում, թեպետ իր աշխատությունում վարյագներ անվան տակ վերջինս շատ հաճախ հիշատակում էր դանիացիներին, շվեդներին, անգլերին և գոթլանդացիներին։ Ռյուրիկի մյուս եղբայրները Սպիտակ լճի շրջակայքում հիմնում են Բելոզերսկ բնակավայրը։ Սակայն Մինեուսին և Տրուվորին վիճակված չէր երկար ապրել ռուսական հողերում և քաղաքի հիմնադրումից կարճ ժամանակ անց  նրանք մահանում են, իսկ Ռյուրիը շարունակում է ամրացնել իր վերահսկողության սահմանները։
Համաձայն Հիպատյան տարեգրության՝ 862-864 թվականների ընթացքում Ռյուրիկը Ստարայա Լադոգա բնակավայրը դարձնում է իր նստավայրը։ Հետագայում ոստանը տեղափոխվում է Նովգորոդ՝ նոր հիմնադրված բերդ։
Ռյուրիկը Կիևյան Ռուսիայում շարունակում է իշխանավարել մինչև իր մահը՝ 879 թվականը։ Ռյուրիկից հետո ժառանգական գիծը ընդհատվել է, քանի որ գահ է բարձրացել իշխանորդու՝ մանկահասակ Իգորի խնամակալ Օլեգ իշխանը։ Իգոր Ռյուրիկովիչից սկսած իշխանների իրավահաջորդությունը տեղի է ունենում ժառանգական կարգով։


== Տես նաև ==
Վարյագներ
Կիևյան Ռուսիա


== Ծանոթագրություններ ==
WR 136

WR 136-ը Վոլֆ-Ռայեթ աստղ է, գտնվում է Երկրից 4110 լուսային տարի հեռավորության վրա։ Աստղը 4.5 միլիոն տարեկան է և մոտակա տարիներին աստղը կպայթի։


== Ծանոթագրություններ ==
(543) Շարլոտե

(543) Շարլոտե (անգլ.՝ Charlotte), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1904 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Պաուլ Գյոցի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,059451 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5831 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5358 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1954,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,184179 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,48° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(543) Շարլոտե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մազեր (Արյեժի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մազեր (այլ կիրառումներ)Մազեր (ֆր.՝ Mazères), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Սավերդեն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Պամե շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09185։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 3413 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 1915 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 1441-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 474-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 75,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,2 %)։ 1441 աշխատունակ բնակիչներից 1278-ը աշխատում էին (667 տղամարդ և 611 կին), անաշխատանք էին 163-ը (67 տղամարդ և 96 կին)։ 474 անգործունակ մարդկանցից 117-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 177-ը թոշակառու, 180-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Մազեր» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-2-12 
«Մազեր» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-25
Ջրհեղեղներ Սուդանում (2020)

Ջրհեղեղներ Սուդանում, Սուդանում առատ և շարունակական անձրևները, որոնք առնվազն 16 Սուդանի նահանգներում ավերիչ ջրհեղեղներ են առաջացրել։ Ջրհեղեղներն ազդել են ավելի քան 500 հազար մարդու վրա, ավերել են ավելի քան 100 հազար տուն և այսօրվա դրությամբ 102 մարդու կյանք են խլել։


== Ջրհեղեղ ==
2020 թվականին Սուդանում Նիլ գետի ջրի մակարդակը բարձրացել և հասել Է ռեկորդային մակարդակի, ինչը հանգեցրել է շուրջ 60 հազար տների հեղեղման և ավերման և տասնյակ մարդկանց մահվան։ Կապույտ Նեղոսի մակարդակը հասել է ավելի քան 17 մետրի՝ գերազանցելով բոլոր ռեկորդները։ Իսկ տեղատարափ մուսոնային անձրևների հետևանքով առաջացած ջրհեղեղները, հիմնականում երկրի սահմաններից դուրս, հարևան Եթովպիայում, օգոստոսի վերջին 17,5 մետրով բարձրացրել են Նիլ գետի մակարդակը, ինչը ամենաբարձր մակարդակն է, որին այն հասել է գրեթե մեկ դար առաջ, Սուդանի ոռոգման նախարարության տվյալներով։ ։ Պատմության մեջ առաջին անգամ Մերոեի բուրգերին ջրհեղեղ է սպառնում։
Ջրհեղեղների և անձրևների մասշտաբները գերազանցել են 1946 և 1988 թվականներին սահմանված ռեկորդները։ Որոշ փորձագետներ, ինչպիսիք են «International Rivers»-ը, ակնկալում են, որ կլիմայի փոփոխությունն ապագայում կհանգեցնի ինչպես երաշտի, այնպես էլ Սուդանի ջրհեղեղների պարբերական նոպաների։


== Արձագանք ==
Սուդանի կառավարությունը ղեկավարել և համակարգել է ջրհեղեղի հետևանքների վերացման գործողությունները։ Մարդասիրական օգնության կոմիտեի ջրհեղեղների դեմ պայքարի առաքելության ազգային ուժերը սկսել են աշխատանքը, իսկ Սուդանի վարչապետ Աբդալա Համդոկը հաստատել է, որ Նեղոսի և նրա վտակների մակարդակն այս տարի, ոռոգման և ջրային ռեսուրսների նախարարության տվյալներով, աննախադեպ է 1912 թվականից ի վեր։ Նա նաև նշել է, որ այս տարի ջրհեղեղները հանգեցրել են ողբերգական և ցավալի մարդկային զոհերի և նյութական կորուստների։


== Արտակարգ իրավիճակ ==
Սուդանի անվտանգության և պաշտպանության խորհուրդը երեք ամիս ժամկետով արտակարգ դրություն Է հայտարարել երկրի ամբողջ տարածքում և երկիրը սահմանել է տարերային աղետի գոտի և ձևավորել հորդառատ անձրևների և ջրհեղեղների հետևանքների կանխարգելման և վերացման բարձրագույն կոմիտե, որի արդյունքում հուլիսի վերջից զոհվել է մոտ 100 մարդ և ջրածածկվել ավելի քան 100 հազար տուն։
Ջրհեղեղի ջրերը կարող են հեղեղել երկրի հնագույն հնագիտական պեղումները։ Շինարարները ավազի պարկերով պատեր են կառուցել և ջուրը դուրս են բերել այդ շրջանից, որպեսզի չվնասեն Մերոիթների երկհազարամյա կայսրության և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտի՝ Մերոիթների նախկին հինավուրց քաղաքի ավերակները։ Նախորդ ջրհեղեղները երբեք չեն ազդել այդ օբյեկտի վրա։
Ներկայում հեղեղումներն ազդել են ավելի քան կես միլիոն մարդու վրա և վնասել են ավելի քան 100 հազար տուն՝ ամբողջ երկրի առնվազն 16 նահանգներում։ Արդյունքում հազարավոր մարդիկ անօթևան են մնացել ։ Սուդանի մայրաքաղաք Խարթումում տեղահանված անձանց տեղավորման համար վրաններ են տեղադրվել։


== Ծանոթագրություններ ==