Յուրայինը (ֆիլմ, 1999)

«Յուրայինը» (անգլ.՝ The Insider), ռեժիսոր Մայքլ Մանի ֆիլմը, հիմնված է իրական դեպքերի վրա։
«Յուրայինը» հոգեբանական դրաման մեծապես փաստագրական է, սյուժեն ամբողջովին հիմնված է նախորդ դարի 90-ական թվականների իրական դեպքերի վրա։ Ե՛վ ռեժիսոր Մայքլ Մանը (Michael Mann), և՛ նրա ներշնչանքը` Բժիշկ Ջեֆրի Ս. Ուայգանդը (Dr. Jeffrey S. Wigand) մեկ անգամ չէ, որ հրապարակայնորեն հայտարարել են, որ գեղարվեստական հնարանքը «Յուրայինում» սահմանափակվել է միայն Բժիշկ Ուայգանդի խնդրանքով իր կնոջ և երեխաների անունների փոփոխությամբ։


== Սյուժե ==
Բժիշկ Ուայգանդը ակամա դառնում է ԱՄՆ-ի պատմության մեջ կորպորատիվ ամենամեծ սկանդալի նախաձեռնողը, որի համեմատ Enron և WorldCom կորպորացիաների վեճերը թվում են մանր սպասավորների աննշան խնդիրներ։ Լինելով British American Tobacco կազմակերպության մեջ մտնող ծխախոտի Brown & Williamson ընկերության հետաքննության և զարգացման բաժնի փոխնախագահ` բժիշկ Ուայգանդը աշխատել է «ավելի ապահով» ծխախոտների ստեղծման և արտադրության ուղղությամբ։ Վերջիններս նախատեսված էին նվազեցնելու կենցաղային հրդեհների և քաղցկեղային հիվանդությունների թիվը։
Կարիերան զարգացնելով առողջապահության մեջ այնպիսի ընկերություններում, ինչպիսիք են Pfizer և Merck, Ուայգանդը հետաքրքրվում է հումանիստական տեսանկյունից անընդունելի խնդրով, ինչպես նաև` դրա համար նախատեսված փոխհատուցման չափով` շքեղ առանձնատուն, ծառայողական ավտոմեքենա և $300 000 մլն դոլար տարեկան աշխատավարձ։ Անցկացնելով մի քանի տարի B&W գիտական կենտրոնում, բժիշկ Ուայգանդը իմացել է շատ սարսափելի գաղտնիքներ, որոնք ծխախոտի ընկերությունները միտումնավոր ծածկում էին միջազգային ընկերություններից։ Նա հասկանում է, որ 20-րդ դարում ծխախոտը մի քանի անգամ ավելի շատ կյանք է խլել, քան այդ ժամանակի բոլոր միջազգային և տեղական պատերազմները։ Այդ նույն ժամանակ կառավարությունը դադարեցրել է նրա ծրագիրը, հղում անելով այն բանին, որ «այն կարող է բացասական ազդել վաճառքի վրա»։
Հանգամանքների բերումով բժիշկ Ուայգանդի հետ կապվում է «60 րոպե» հեռուստածրագրի պրոդյուսեր Լոուել Բերգմանը, ով գիտական խորհրդակցության կարիք ուներ։
Նրանց ծանոթությունն ու փոխվստահությունը բերում է նրան, որ Ուայգանդը բացառիկ հարցազրույց է տալիս «60 րոպե»-ին` դառնալով առաջին բարձր մակարդակի պաշտոնյան 
ծխախոտի արդյունաբերությունում, ով հրապարակում է մինչև այդ հանրության համար անհասանելի բիզնեսի գաղտնիքներ ծխախոտի ոլորտից։ Չնայած կնոջից բաժանվելուն և ծխախոտագործների կողմից չլսված մասշտաբների հասնող ապականիչ տեղեկատվության տարածմանն ու փոխադարձ հայցերին, Ուայգանդը կարողանում է դատարանում ապացուցել իր տեղեկատվության ճշմարտացիությունը։ Իր արարքների արդյունքում ծխախոտի արտադրությունը բազմամիլիարդանոց կորուստներ ու ճգնաժամ է ապրում։ ԱՄՆ-ի բոլոր ծխագործական ընկերությունները մեղադրվում էին Հյուսիսային Ամերիկայի 50 նահանգների վարչությնների կողմից`  «ավելի քան 50 տարի ազգային հանրության գիտակցության աննախադեպ մանիպուլյացիայի համար» և դատական հայցերով  վճարել են ընդհանուր արժողությամբ 246 միլիարդ դոլար։


== Դերերում ==
Ալ Պաչինո - Լոուլել Բերգման
Ռասսել Քրոու - Ջեֆրի Ս. Ուայգանդ
Քրիստոֆեր Պլամմեր - Մայք Ուոլես
Դայան Վենորա - Լիանա Ուայգանդ
Ֆիլիպ Բեյքեր Հոլ - Դոն Հեվվիտ
Լինդսեյ Կրաուս - Շերոն Թրիլեր
Դեբի Մեյզար - Դեբի դե Լուկա
Սթիվեն Տոբոլովսկի - Էրիկ Կլասթեր
Կոլմ Ֆիոր - Ռիչարդ Շրուգս
Բրյուս Մակգիլ - Ռոն Մոտլի
Ջինա Գերշոն - Հելեն Կապերելի
Մայքլ Ջոն Գեմբոն - Թոմաս Սենդեֆար
Ռիպ Թորն - Ջոն Սկենլոն


== Գնահատականներ ==
Ֆիլմը մտնում է 1992 թվականից հետո նկարահանված քսան լավագույն ֆիլմերի շարքի մեջ` ըստ Քվենտին Տարանտինոի։


== Սաունդթրեք ==
«Յուրայինը» իր վրա գրավել է ոչ միայն հասարակական կազմակերպությունների և կինոքննադատների ուշադրությունը, այլև` խորաթափանց երաժշտամոլներին։ Կոմպոզիտոր Փիթեր Բուրկի կողմից ստեղծված սաունդթրեքը դարձել է լավագույններից մեկը իր ժամանակի համար։


== Ծանոթագրություններ ==