armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Խաչվերաց

Խաչվերաց, քրիստոնեական տոն, որը տոնվում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու, Կաթոլիկ և Ուղղափառ եկեղեցիների կողմից։
Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում է Խաչվերացի տոնը սեպտեմբերի 11-17-ն ընկած ժամանակահատվածում, կիրակի օրը։ Խաչվերացը տաղավար հինգերորդ և վերջին տոնն է։


== Խորհուրդը ==
Խաչվերացը տոնվում է ի հիշատակ Քրիստոսի խաչափայտի՝ պարսկական գերությունից Երուսաղեմ վերադարձի և Գողգոթայում կանգնեցման (վերացման)։ Այստեղից էլ տոնը կոչվում է Խաչվերաց։Խաչվերացի տոնը մեզ համար նախևառաջ հարությամբ նորոգվելու խորհուրդն ունի։ Ըստ Գրիգոր Տաթևացու՝ Խաչը դարձավ երկնքի և երկրի միջև եղած վիհը միացնող կամուրջը, «դրախտի դռները բացողն ու երկնային արքայությունը որպես ժառանգություն տվողը»։


== Պատմություն ==


=== Խաչի գերեվարումը ===
614 թ. Պարսկաստանի Խոսրով Բ Փարվեզ թագավորը հարձակվում է Երուսաղեմի վրա, ավերում այն, սրի քաշում ժողովրդին, մեծ թվով գերիներ տանում։ Որպես անարգանք քրիստոնյաներին՝ Սուրբ Հարության տաճարից գերեվարվում և Պարսկաստան է տարվում նաև խաչափայտը։ Պարսկաստանում խաչափայտի զորությամբ շատերը դարձի են գալիս, մկրտվում և դառնում քրիստոնյա։ Խաչափայտը գերության մեջ է մնում 14 տարի։


=== Խաչի վերադարձը Երուսաղեմ ===
628 թ. Բյուզանդիայի Հերակլիոս կայսրը քրիստոնեական մի հսկա բանակով հարձակվում է պարսիկների վրա, ազատագրում Ս. Խաչը և այն վերադարձնում նախկին վայրը։ Որպես պատմական վկայություն՝ նշենք, որ հայ ժողովուրդն անմասն չէ խաչի ազատագրման գործից։ Կայսրին ռազմական օժանդակություն է ցույց տվել նաև հունական մասի հայոց զորքը՝ Մժեժ Գնունու գլխավորությամբ։
Խաչը հանդիսավոր թափորով տարվում է Երուսաղեմ՝ Փոքր Ասիայի վրայով, ու բնական էր, որ այն անցնելու էր պատմական Հայաստանով։ Թափորն անցնում է Կարին (Էրզրում) քաղաքով, իսկ Կարնո լեռների ստորոտներից մեկում, ուր խաչի դրված տեղից վճիտ աղբյուր է բխում, կառուցվում է Խաչավանքի եկեղեցին։ Կայսրը խաչափայտը սրբությամբ երեք տարի Կ.Պոլսում պահելուց հետո անձամբ, կառքի մեջ ծնկած, այն ձեռքերում բռնած, Երուսաղեմ է տանում և իր ուսի վրա դրած Գողգոթայի գագաթը հանելով՝ բարձրացնում է Սուրբ Հարության վերանորոգված տաճարում՝ ի տես բոլոր քրիստոնյաների։ Այդ ժամանակից էլ վերջնականորեն հաստատվեց և սկսվեց մեծ հանդիսավորությամբ տոնվել խաչի բարձրացման հիշատակը՝ Խաչվերացը։


== Խաչվերացի տոնման կարգը Հայ Առաքելական Եկեղեցում ==
Գիշերը կատարվում է հսկում, Սրբությունը դնում են սուրբ Սեղանին։ Քահանաները զգեստավորված գալիս են ատյան և երգում «Որ զանարատ բազուկս Քո» շարականը։ Օրվա երեքսրբյանն է. «Սուրբ Աստուած, սուրբ և հզօր, սուրբ և անմահ, որ խաչեցար վասն մեր, ողորմեա՛ մեզ»։ Ապա Խաչով և Ավետարանով թափոր են կազմում։
Ստարոբասկակովո

Ստարոբասկակովո (ռուս.՝ Старобаскаково, բաշկիրերեն՝ Иҫке Баҫҡаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 346 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պաու (Սարդինիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պաու (այլ կիրառումներ)Պաու (գերմ.՝ Pau) կոմունա Իտալիայում, Սարդինիա մարզում՝ Օրիստանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 326 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 23 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9090։ Հեռախոսային կոդը՝ 0783։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0783 939002
Էլեկտրոնային հասցե։ comune.pau@tiscali.it


== Արտաքին հղումներ ==
Տվյալների ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Չամուռլի

Չամուռլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում էր Ստորին Բասենում, Խորասան քաղաքից 9-10 կմ հարավ-արևմուտք, Արաքս գետի աջ կողմում։


== Բնակչություն ==
1878 թվականին ուներ 20 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
ՀՀ ԳԱԱ հիդրոպոնիկայի հիմնախնդիրների ինստիտուտ

ՀՀ ԳԱԱ հիդրոպոնիկայի հիմնախնդիրների ինստիտուտ, (մինչև 1995 թվականը՝ Ագրոքիմիական հիմնախնդիրների և հիդրոպոնիկայի ինստիտուտ), կազմակերպություն Հայաստանում։ Կազմակերպվել է 1966 թվականին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ ագրոքիմիայի լաբորատորիայի (1947) հիման վրա։
Ունի արդյունաբերական հիդրոպոնիկայի բաժին, բույսերի սննդառության և արդյունավետության, ֆիտոտրոնային հիդրոպոնիկայի, հյուսվածքային կուլտուրայի, ճառագայթային ագրոքիմիայի լաբորատորիաներ։	Ներառում է Երևանի հիդրոպոնիկական փորձարար, և Դիլիջանի անտառային հիդրոպոնիկական կայանները, Վաղարշապատի ԳԱ հիդրոպոնիկական հենակետը։
Հիդրոպոնիկայի հիմնախնդիրների ինստիտուտում հետազոտվում են անհող մշակման պայմաններում թանկարժեք, անհետացող և հազվագյուտ բույսերի արդյունավետության բարձրացման ֆիզիոլոգիական, կենսաքիմիական և ագրոքիմիական հիմունքները։ Մշակվել են շուրջ 50 բարձրարժեք դեղատու, եթերայուղատու, ներկատու և համեմունքային բույսերի արդյունաբերական եղանակով արտադրության կենսատեխնոլոգիաները, աշխարհում առաջին անգամ բացօթյա հիդրոպոնիկայի պայմաններում (աղուտների, քարքարոտ հողերի, ավազուտների վրա) վարդաբույր խորդենու անհող արտադրության նոր տեխնոլոգիա և ավանդական երկրագործության համար ոչ պիտանի տարածքների արդյունավետ յուրացման նոր համակարգ՝ «ջրաշիթային հիդրոպոնիկա»՝ 4 (համատարած, գլանային, ակոսային և բազմամյա տնկարկային) տարատեսակներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՀՀ ԳԱԱ հիդրոպոնիկայի հիմնախնդիրների ինստիտուտ
Ֆիբի Քեյթս

Ֆիբի Քեյթս (անգլ.՝ Phoebe Cates, հուլիսի 16, 1963(1963-07-16), Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք), ամերիկացի մոդել, դերասանուհի և երգչուհի։
Ռեժիսոր և պրոդյուսեր Ջոզեֆ Քեյթսի դուստրը, նաև հայտնի հեռուստատեսային պրոդյուսեր և կինոռեժիսոր Գիլբերտ Քեյթսի զարմուհին։


== Կենսագրություն ==
Ֆիբի Քեյթսը ծնվել է Նյու Յորքում 1963 թվականին։ Տասը տարեկանից աշխատել է որպես մոդել և հայտնվել է դեռահասների համար նախատեսված ամսագրերում։ Մի քանի տարի անց Ֆիբին որոշել է, որ ցանկանում է դառնալ պարուհի և ընդունվել է բալետի դպրոց, սակայն 15 տարեկանում ծնկի վնասվածքի պատճառով ստիպված է եղել թողնել պարը։ Ֆիբին վերադարձել է մոդելային կարիերային և սկսել է աշխատել արդեն պրոֆեսիոնալ մոդել։ Քեյթսի խոսքերով, աշխատանքը եկամուտ էր բերում, բայց ձանձրալի էր, և նա որոշել է թողնել այն։
Քեյթսը որոծել է դառնալ դերասանուհի։ Հայրը ուրախ չիեղել իր դստեր նոր զբաղմունքից, թեև ինքը եղել է դերասան։ Քեյթսի դերասանական դեբյուտը կայացել է «Դրախտ ֆիլմում» 1982 թվականին։ Այդ ֆիլմում Ֆիբին նկարահանվել  է մերկ, չնայած եղել է անչափահաս։ Ֆիլմը քննադատել են ավելի վաղ լույս տեսած «Երկնագույն լագունա» (1980) նմանության համար։ Ֆիբին «Դրախտ» ֆիլմի համար ձայնագրել է «Paradise» վերնագրով երգը։ Ավելի ուշ, նույն թվականին Քեյթսը հայտնվել է «Անխոնջ ժամանակները Ռիջմոնտ-Հայում» ֆիլմում։ Այս ֆիլմում կարմիր բիկինիի լողավազանից դուրս գալը համարվում է փոփ մշակույթի մեջ բիկինիի առավել ուշագրավ երևույթներից մեկը։
1983 թվականին Քեյթսը նկարահանվել է «Մասնավոր դպրոց» ֆիլմում՝ Մեթյու Մոդայնի և Բեթսի Ռասելի հետ միասին։ Ֆիբին մասնակցել է ֆիլմի սաունդթրեքի ձայնագրությանը և կատարել «Just One Touch» և «How Do I Let You Know» երգերը։ Քեյթսը նկարահանվել է ավելի երիտասարդ հանդիսատեսի համար նախատեսված ֆիլմերում։ Օրինակ՝ նա հայտնվել է «Գրեմլիններ» և «Վնասակար Ֆրեդ» ֆիլմերում (1991)։ 1994 թվականին նա նկարահանվել է իրական պատմության վրա հիմնված «Արքայադուստր Կարաբու» ֆիլմում և դրանով ավարտել է իր դերասանական կարիերան, որպեսզի զբաղվի իր երեխաների դաստիարակությամբ։


== Անձնական կյանք ==

1989 թվականին ամուսնացել է դերասան Քևին Քլայնի հետ, որը նրանից մեծ է 16 տարով։ Նա ծանոթացել է Քլայնի հետ «Մեծ հիասթափություն» (1983) ֆիլմի գաղտնալսման ժամանակ։ Քլայնն ու Քեյթսն ապրում են Նյու Յորքում, նրանք ունեն որդի՝ Օուեն Ջոզեֆ Քլայնը (ծնվել է 1991 թվականին) և դուստր՝ Գրետա Սիմոն Քլայն (ծնվել է 1994 թվականին)։ Երկուսն էլ նկարահանվել են «Տարեդարձ» ֆիլմում (2001)։
2005 թվականին դերասանուհին Նյու Յորքի Մեդիսոն պողոտայում բացել է իր «Blue Tree» բուտիկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիբի Քեյթսը Internet Movie Database կայքում
Blue Tree
Մել Մայա

Մելիսա (Մել) Մայա դե Սոուզա (պորտ.՝ Melissa 'Mel' Maia, մայիսի 3, 2004(2004-05-03), Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), բրազիլացի դերասանուհի։
Լայն ճանաչման է հասել նկարահանվելով Բրազիլիայի պողոտա (հեռուստասերիալ)ում, որտեղ մարմնավորել է Ռիտայի կերպարը (դերասանական այդ աշխատանքի համար նա բազմաթիվ մրցանակների է արժանացել): Այնուհետև 2013 թվականին նկարահանվել է Անգին զարդը (հեռուստասերիալ)-ում, որտեղ խաղացել է Պերոլայի դերը, 2015 թվականին՝ Ժամանակից դուրս սերիալում, 2016 թվականին՝ Ազատություն, Ազատություն սերիալում, որտեղ հանդես է եկել երկրորդ պլանի դերի կատարումով։


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և առաջադրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մել Մայա Ինստագրամում
Մել Մայա Թվիթթերում
Մել Մայա Ֆեյսբուքում
Մել Մայա Internet Movie Database կայքում
Մել Մայայի կենսագրությունը և նրա մասին նորություններ PurePeople (MSN.br)(պորտ.)
Мел Майя Caras.com կայքում (UOL)(պորտ.)
Կերկ Ջիրանո

Կերկ Ջիրանո (հոլ.՝ Gyrano Kerk; դեկտեմբերի 2, 1995(1995-12-02), Ամստերդամ, Նիդերլանդներ), նիդերլանդացի ֆուտբոլիստ։ «Ուտրեխտ» ակումբի կիսապաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==
Կերկը «Զեբուրգիա» և «Ուտրեխտ ակումբների սան է։  2014 թվականի սեպտեմբերի 28-ին «Տվենտե» ակումբի հետ խաղում նա իր դեբյուտն է կատարել Էրեդիվիզիում։ Հոկտեմբերի 4-ին Գոու Էխեդ Ինլս ակումբի դեմ խաղում Ջոնը Ուտրեխտ ակումբի կազմում խփլ է իր առաջին գոլը։ 2015 թվականի  ամռանը վարձակալական հիմունքներով խաղի պրակտիկա ստանալու համար տեղափոխվել է «Հելմոնդ Սպորտ» ակումբի կազմ։  Օգոստոսի 7-ին «ՄՎՎ Մասթիչ» ակումբի  դեմ խաղում նա ակումբի կազմում առաջին անգամ հանդես է եկել Էրեդիվիզիում։ Հոկտեմբերի 16-ին «Էյնդհովենի» դեմ խաղում Կերկը խփեց իր առաջին գոլը Հելմոնդ Սպորտ ակումբի կազմում։ Վարձակալության ժամկետի ավարտից հետո վերադարձել է Ուտրեխտ ակումբ։  2017 թվականի օգոստոսի 3-ին Լեհաստանի Լեխ ակումբի դեմ Եվրոպայի լիգայի ընտրական փուլի շրջանակներում Ջիրանոն խփել է Եվրոպայի լիգայի շրջանակներում իր առաջին գոլը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Статистика на soccerway
Профиль на sports.ru
Եկեղեցական երաժշտություն

Եկեղեցական երաժշտություն, քրիստոնեական ժամասացությանը ուղեկցող երաժշտությունը։ Հին ժամանակներից աշխարհում տարածված հոգևոր երաժշտության տեսակ, միջնադարի երաժշտա–բանաստեղծական մասնագիտացված արվեստ։ Կրոնը լայնորեն օգտագործել է երաժշտության գաղափարա-հուզական ուժը։ Յուրաքանչյուր եկեղեցի (ուղղափառ, կաթոլիկական, բողոքական, հայ առաքելական) մշակել է պաշտամունքի երաժշտական ձևավորման իր սկզբունքները, տեսակներն ու ձևերը, որոնք ունեն էական տարբերություններ և կապված են առանձին երկրների, ժողովուրդների երաժշտական մշակույթի պատմական զարգացման պայմանների և առանձնահատկությունների հետ։ Ռուս, ուղղափառ եկեղեցու երաժշտության հիմքում ընկած է «զնամեննի ոասպեվ»-ը, կաթոլիկական եկեղեցական երաժշտության հիմքում՝ գրիգորյան խորալը, լյութերականինը՝ բողոքական խորալը, հայ առաքելականինը՝ շարականերգությունը։ Ժամերգությունը ուղղափաո եկեղեցում կատարվում է եկեղեցա-սլավոնական լեզվով, առանց նվագակցության, կաթոլիկական եկեղեցում՝ լատիներեն (1962 - 1965 թվականների կաթոլիկ եկեղեցու XXI Տիեզերական ժողովի թույլտվությամբ՝ նաև մայրենի լեզուներով), պրոֆեսիոնալ երգիչների ա կապելլա երգեցողությամբ կամ երաժշտական գործիքների (երգեհոն, նվագախումբ) նվագակցությամբ, լյութերական եկեղեցում՝ տվյալ ժողովրդի մայրենի լեզվով, բոլոր ծխականների մասնակցությամբ, երգեհոնի կամ այլ նվագարանների նվագակցությամբ։ Հայ Առաքելական Եկեղեցում ժամերգությունը հայերեն է։ Բազմաթիվ կոմպոզիտորներ եկեղեցական երաժշտությանը բնորոշ ձևերով ստեղծել են բարձրարժեք ստեղծագործություններ։
Պոմպեյ (այլ կիրառումներ)

Պոմպեյ, կարող է վերաբերել՝

Պոմպեյ - հնադարյան քաղաք Իտալիայում, Նեապոլից 16 կմ հարավ-արևմուտքՍ
Պոմպեյ - մունիցիպալիտետ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի կազմի մեջ
Պոմպեյ - քաղաք Իտալիայում
Պոմպեյ - պատմա-արկածային և արհավիրք ֆիլմ, ռեժիսոր` Փոլ Անդերսոն
Ո

Ո, ո (անվանում՝ վօ), հայկական այբուբենի 24-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «600»։
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405-406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։
Յունիկոդում ներկայացված է՝

մեծատառ՝ «Ո». U+0548
փոքրատառ՝ «ո». U+0578


== Բրայլով ներկայացումը ==


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրուս Յոհանի

Անդրուս Յոհանի (էստ․՝ Andrus Johani, սեպտեմբերի 1, 1906(1906-09-01), Տալլին, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 18, 1941(1941-08-18), Տարտու), էստոնացի խորհրդային նկարիչ, գրաֆիկ։


== Կենսագրություն ==
Անդրուս Յոհանին ծնվել է 1906 թվականին Տալլինում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 1922-1926 թվականներին սովորել է Տալլինի գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարանում, 1926-1933 թվականներին՝ Տարտուի «Պալլաս» գեղարվեստի բարձրագույն դպրոցում Ադո Բաբբեի մոտ
: Նրա հետ արվեստի դպրոցում սովորել են արվեստագետներ Կաարել Լիյմանդը, Ա. Բախը, Ն. Կումմիտսը։ Յոհանին եղել է ձախակողմյան հայացքների կողմնակից։ Ակտիվորեն մասնակցել է ցուցահանդեսների ինչպես Էստոնիայում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս։
Մեծ հայրենական պատերազմի սկզբում մասնակցել է Տարտուի պաշտպանությանը։ Գերեվարվել է և նացիստների կողմից 1941 թվականի օգոստոսի 18-ին մահապատժի է ենթարկվել Տարտուի մոտակայքում ։


== Գործունեություն ==
Յոհանի ստեղծագործությունների վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել բելգիացի ռեալիստները։ Ստեղծել է տարբեր ժանրերի աշխատանքներ՝ պատմական կոմպոզիցիաներ, դիմանկարներ, բնանկարներ։ Աշխատանքի հիմնական թեման եղել է աղքատ քաղաքի ծայրամասերը։ 1930-ական թվականներին սկսել է նկարել ավելի բարդ ամբոխային տեսարաններ։ Աշխատանքներից են «Սպիտակեղեն արդուկողները» (1932, Տարտուի արվեստի թանգարան), «Նկարչի հոր դիմանկարը» (1940, Տալինի գեղարվեստի թանգարան)։ Նկարչի վերջին աշխատանքն է «Աշխատավորների ապստամբությունը Տարտուում, 1940 թվականի հունիսի 21» (1941, Տարտուի արվեստի թանգարան) նկարը, որը էստոնական գեղանկարչության մեջ հեղափոխության թեմայով ստեղծված առաջին կտավն է։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է եղել գրադարանավար, մանկավարժ, Էստոնիայի ազգային գրադարանի տնօրեն Հելենա Ալեքսանդրովնա Յոհանիի (1903-1999) հետ։


== Հիշատակ ==
Անդրուս Յոհանիի հիշատակին է կոչվում Տարտուի ծայրամասային փողոցներից մեկը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Գրականություն ==
Andrus Johani. 1906‒1941. [Näituse kataloog], Tartu, 1956 (на эст. и рус. яз.);
Erm V., A. Johani. [Albums], Tallinn, 1968.


== Ծանոթագրություններ ==
Սոննի

Սոննի (էստ․՝ Sonni), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աստերոիդների ցանկ (27601-27700)

Աստերոիդների ցանկ (27501-27600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (27701-27800)
 Աստերոիդների ցանկ (27501-27600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (27701-27800)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (25001)-(30000)»։ www.minorplanetcenter.net
Ազարիա Ջուղայեցի (տոմարագետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ազարիա Ջուղայեցի (այլ կիրառումներ)Ազարիա Ջուղայեցի, (XVI դար), հայ տոմարագետ, Երիջանի որդին։ Ապրել և գործել է Ջուղայում։ Կազմել է «Ազարիայի կամ Ջուղայեցիների տոմար» անունով հայտնի նոր օրացույց, որտեղ հիմնակա­նում պահպանված էր հայկական նախկին օրացույցի սկզբունքը, տարին անշարժ էր, ուներ 12 ամիս՝ 30-ական օրով, ու հավելյալ ամիս՝ 3 օրով։ Նահանջ տարիներին 12-րդ ամիսն ունենում էր 31 օր։ Ազարիա Ջուղայեցու տոմարով տարեսկիզբն օգոստոսի 11-ից տեղափոխված էր գարնա­նային գիշերահավասարի օրը՝ մարտի 21-ը։ Ամիսների անունները մեծ մասամբ արաբական էին, որոնք հետագայում Ազարիա Ջուղայեցին փորձել է փոխա­րինել հայկականով։ Ջուղայեցիների թվականն ստանալու համար մեր թվականից պետք է հանել 1615՝ մարտի 21֊ից մինչև հունվարի 1֊ը, և 1616՝ հունվարի 1-ից մինչև մարտի 21-ը ժամանակամիջոցների համար։
Ազարիայի տոմարը գործածվել է Նոր Ջուղայի և Հնդկաստանի հայկական գաղութներում։

Ազարիա Ջուղայեցու «Պատճէն Տօմարին Ազարիայի» տոմարագիտական երկը տպագրվել է 1685 թվականին Վենետիկում՝ Միքելանջելո Բարբոնիի տպարանում՝ «Գիրգ տօմարաց Հայոց, Ազարիայի, և Հռոմայեցւոց․․․»֊ի մեջ (320 էջ, 8 x 5,5 սմ, էջ 22-39)։
Լուսնի զատկական բոլոր լրումները տեղի են ունեցել Շամս ամսին։ Ջուղայեցիների կամ ինչպես ձեռագրերում է հաճախ օգտագործվել, Նոր կամ Փոքր թվականը գտնելու համար անհրաժեշտ է հանել 532-ամյա երկու պարբերաշրջան, ընդ որում հարկ է հիշել, որ Հայոց մեծ թվականով տարեսկիզբը Նավասարդի 1-ն էր, իսկ նոր կամ փոքր թվականով Շամսի 1-ին։
Ազարիա Ջուղայեցու կազմած տոմարը շուրջ երկու հարյուրամյակ օգտագործվել է Պարսկաստանի և Հնդկաստանի հայկական գաղթավայրերում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Անասյան Հ․, Հայկական մատենագրություն, հատոր 1-ին, Երևան, 1959, էջեր 272-276, 1177-1186
Թումանյան Բ․, Հայ աստղագիտության պատմություն, [գիրք 1], Երևան, 1964
Բրումֆիլդ շրջան (Կոլորադո)

Բրումֆիլդ շրջան (անգլ.՝ Broomfield County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 87 կմ² է, բնակչությունը՝ 55889 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բրումֆիլդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 2001 թ.։
Իսկենդերունի գավառ

Իսկենդերուն, գավառ (գավառակ) Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգում։ Կենտրոնը Ալեքսանդրետտա քաղաքն էր։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածվում էր Դաշտային Կիլիկիայում, պատմական Հայոց ծոցի շրջանում։ Ունի արգավանդ ու բերրի հող։ Տեղ-տեղ ճահճուտներ են։


== Պատմություն ==
1915-1920 թվականների Մեծ եղեռնի բռնագաղթի և կոտորածների պատճառով գավառակն ամբողջովին հայաթափ եղավ։


== Բնակչություն ==
1894 թվականին ուներ 24000 բնակիչ, որոնից միայն 7000-ը քաղաքաբնակ էին։ 1918-1920 թվականներին գավառակում ապրում էին 18 000 հայեր։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործություն, դածտավարություն, պտղաբուծությունն ու անասնապահությունն էր։


== Վարչական բաժանում ==
1905 թվականին գավառն ուներ 24 գյուղ, որից մի քանիսը՝ հայաբնակ։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլյաբրախիմա

Վիլյաբրախիմա (իսպ.՝ Villabrágima), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Տիերա դե Կամպոս շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 67,07 կմ2։ Բնակչությունը 1116 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 47 կմ հեռավորության վրա։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիլյաբրախիմայի մասին
Ձիթենի (այլ կիրառումներ)

Ձիթենի, կարող է վերաբերել՝

Ձիթենի - ձիթենազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ
Ձիթենի - մանկական բարոյազիտական-կրոնական պատկերազարդ կիրակնօրյա հանդես
Քենդի (խումբ)

Խումբ «Քենդի»  - վրացական մանկական երաժշտական խումբ, մասնակցել է Մանկական Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթին, որտեղ մասնակցել է «Candy Music» երգով և գրավել է առաջին տեղը.


== Կազմը ==
Խմբի կազմի մեջ են մտնում 5 կատարողներ. Իրինա Խեչանովի, Մարիամ Գվալաձե, Անա Խանչալյան, Գվանցա Սանեբլիձե և Իրինա Կովալենկո.

Իրինա Խեչանովին ծնվել է 2000 թ. դեկտեմբերի 3–ին, Թբիլիսիում։. 2009 թվականին Իրինան արժանացել է «Թբիլիսիի օլիմպիական մրցութային երգեր»–ի լավագույն երգչուհու մրցանակին։ Մասնակցել է նաև Թուրքիայում անցկացված բազմաթիվ երաժշտական մրցույթներին։
Մարիամ Գվալաձեն ծնվել է 1997 թվականի փետրվարի 9–ին, Ռուսթավիում։. 2007 թվականից սկսած նա մասնակցել է բազմաթիվ երաժշտական միջոցառումներին։ Օրինակ՝ նա համարվում է Estrade  - New Star 2009 հանրապետական մրցույթի հաղթող։
Աննա Խանչալյանը ծնվել է 1996 թվականի մայիսի 19–ին, Թբիլիսիում։ 2002 թվականից սկսած՝ Անան Զաքարիա Պալիաշվիլու Կենտրոնական երաժշտական դպրոցի, ինչպես նաև Թբիլիսիի № 2 երաժշտական դպրոցի սան է։ 2010 թվականին նա եղել է Մակեդոնիայի միջազգային երաժշտական մրցույթի հաղթող։
Գվանցա Սանեբլիձեն ծնվել է 1997 թվականի հոկտեմբերի 26–ին, Քութայիսում։ Նա նույնպես ունի շատ լավ արդյունքներ միջազգային բազմաթիվ մրցույթներում։ Գվանցան տիրապետում է անգլերեն, ռուսերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։
Իրինա Կովալենկոն ծնվել է 1997 թվականի մարտի 29–ին, Թբիլիսիում։. 2006 թվականից սկսած՝ սկսել է զբաղվել պրոֆեսիոնալ վոկալող։ Մասնակցել է երաժշտական բազմաթիվ մրցույթներին, փառատոններին, մշակութային միջոցառումներին Թբիլիսիում, ինչպես նաև սահմաններից դուրս։ Իրինան տիրապետում է անգլերեն, ռուսերեն, գերմաներեն լեզուներին, ինչպես նաև ուսումնասիրում է ճապոներեն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մանկական Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք
Մանկական Եվրատեսիլը ESCKaz կայքում
Նատրիումի բիսմութիդ

Նատրիումի բիսմուտիդ, նատրիումի և բիսմութի երկտար անօրգանական միացություն, քիմիական բանաձևն է՝ NaBi, բյուրեղներ։


== Ստացում ==
Ստանում են ստեխիոմետրիկ քանակներով պարզ նյութերի միահալումից.
  
    
      
        
          
            N
            a
            +
            B
            i
             
            
              
                →
                
                  
                    430
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            N
            a
            B
            i
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na+Bi\ {\xrightarrow {430^{o}C}}\ NaBi}}}
  


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Նատրիումի բիսմութիդը իրենից ներկայացնում է տետրագոնալ բյուրեղներ։ Բյուրեղավանդակի a = 0,347 նմ, c = 0,481 նմ, Z = 2 (այլ տվյալներով a = 0,490 նմ, c = 0,480 նմ, Z = 2)։


== Գրականություն ==
Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 2-е изд., испр. — М.-Л.։ Химия, 1966. — Т. 1. — 1072 с.
Диаграммы состояния двойных металлических систем / Под ред. Н. П. Лякишева. — М.։ Машиностроение, 1996. — Т. 1. — 992 с. — ISBN 5-217-02688-X
Ռիտա Մորենո

Ռիտա Մորենո (անգլ.՝ Rita Moreno, դեկտեմբերի 11, 1931(1931-12-11)[…], Humacao, Պուերտո Ռիկո, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի և երգչուհի, որը բնիկ Պուերտո Ռիկոյից է։ Նա երկրորդ կինն է պատմության տասնհինգ մարդկանցից, որոնք արժանացել են շոու-բիզնեսի բոլոր գլխավոր մրցանակներին՝ «Էմմի», «Գրեմմի», «Օսկար» և «Թոնի», ինչպես նաև Պուերտո Ռիկոյից հետո դարձել է երկրորդ մարդը, որն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի։


== Կենսագրություն ==
Ռոզիտա Դոլորես Ալվերիոն (անգլ.՝ Rosita Dolores Alverío) ծնվել է 1931 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Պուերտո Ռիկոյում՝ Ումակաոյում։ Հինգ տարեկան հասակում նա իր մոր հետ տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ  (Բրոդվեյ) հինգ տարեկան հասակում կատարել է առաջնաելույթը, որից հետո գրավել է հոլիվուդյան ռեժիսորների ուշադրությունը։ Իր առաջին ֆիլմերը, որտեղ դերասանուհին փոքր դերեր է խաղացել, եղել են «Նոր Օռլեանի սիրելին»-ը (1950) և «Անձրևի տակ երգողները»-ը (1952)։
1961 թվականին Ռիտա Մորենոն «Վեսթսայդյան պատմություն» բրոդվեյական մյուզիքլի կինոտարբերակում կատարել է Անիտայի դերը։ Հենց այս ֆիլմից հետո դերասանուհին ձեռք է բերել համաշխարհային հռչակ, ինչը հաստատվել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների հանձման արարաղության ժամանակ «Երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դեր» անվանակարգում տարած հաղթանակով։
Բացի մեծ էկրանային դերերից, Ռիտա Մորենոն շատ անգամներ նկարահանվել է նաև հեռուստատեսությունում։ Նա դերեր է ունեցել այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են «Սիրո նավակ», «Մայամիի ոստիկանություն։ Բարքերի բաժին», «Ոսկե աղջիկներ» և «Ռոքֆորդի Դոսե խուզարկուն» (որի համար 1978 թվականին առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի) ֆիլմերը։
Նրա մասնակցությամբ Բրոդվեյի բեմադրությունների շարքում առավել հայտնի են «Քանթրի»-ն և «Ռից»-ը, որոնց մասնակցելու համար դերասանուհին դարձել է «Թոնի» թատերական մրցանակի դափնեկիր։ 1985 թվականին Չիկագոյի թատրոններում իր կատարած աշխատանքի համար Մորենոն շահել է «Սառա Սիդոնսի» մրցանակը։
2004 թվականի հունիսին ԱՄՆ-ի նախագահը Ռիտա Մորենոյին շնորհել է Ազատության նախագահական մեդալ, իսկ 2010 թվականի փետրվարին՝ Արվեստի ոլորտի ազգային մեդալ։ ԱՄՆ-ի կինոարդյունաբերության մեջ ունեցած ավանդի համար դերասանուհին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է Հոլիվուդ-Բուլվար 7083 աստղին և պարգևատրվել է ԱՄՆ-ի կինոդերասանների գիլդիա պատվավոր մրցանակով (2014 թվական)։ Վերջին ժամանակներում Ռիտա Մորենոն ակտիվորեն շարունակում է կարիերան կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության ոլորտում։


== Անձնական կյանք ==
Դերասանուհու պնդմամբ 1950-ական թվականներին նա ռոմանտիկ հարաբերություններ է ունեցել Հոլիվուդի լեգենդ Մառլոն Բրանդոյի հետ։ Նա նույնիսկ հղիացել է Բրանդո Մորենոյից, բայց դերասանը պնդել է, որ ընդհատի հղությունը։ Աբորտից հետո Մորենոն փորձել է ինքնասպան լինել՝ չարաշահելով քնաբերի չափաբաժինը։ Իր հարցազրույցում նա նաև պատմել է Էլվիս Փրեսլիի, Էնթոնի Քուինի, Դենիս Հոպերի և Քենթ Թայնենի հետ սիրային հարաբերությունների մասին։
1965 թվականի հունիսի 18-ին Ռիտա Մորենոն ամուսնացել է Լեոնարդ Գորդոնի հետ, որը եղել է նրա մենեջերը։ Նրանից ունեցել է աղջիկ՝ Ֆերնանդ Ֆիշերը։


== Ընտրված ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վուլի շրջան

Վուլի (անգլ.՝ Wuli District [Վուլի]), Գամբիայի 37 շրջաններից մեկը, որը գտնվում է երկրի արևելյան մասում տեղակայված Վերին գետ մարզում։ Վուլին հյուսիսում սահմանակցում է Սենեգալի հետ։ 


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը 2013 թվականի տվյալներով կազմում է 40.683 մարդ։


== Տես նաև ==
Գամբիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Սվետլոպոլյանսկ

Սվետլոպոլյանսկ (ռուս.՝ Светлополянск), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Վերխնեկամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2902 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գառնիկ Սիմոնյան

Գառնիկ Ավագի Սիմոնյան (1921, Կաթնաջուր, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943): 


== Կենսագրություն ==
Գառնիկ Սիմոնյանը ծնվել է 1921 թվականին, Սպիտակի շրջանի Կաթնաջուր գյուղում։ 1939 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ուսումնարանը, աշխատանքի անցել շրջանի Գեղասար գյուղի դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։
1942 թվականի փետրվարին Սիմոնյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Մարտական ծառայությունն սկսել է 409-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի 675-րդ գնդում։ Լինելով հեծյալ հետախույզ, մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի ազատագրման մարտերին՝ Մոզդոկից մինչև Թամանի թերակղզին։ 1944-1945 թվականներին 409-րդ դիվիզիայի կազմում Սիմոնյանը մասնակցել է Ռումինիայի, Հունգարիայի, Ավստրիայի և Չեխոսլովակիայի տերիտորիաներում մղված մարտերին և մեծ Հայրենականի ավարտը դիմավորել է Պրագայում։ 1943 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Մարտական խիզախության համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Խիզախության համար» մեդալներով, Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշանով։ Արժանացել է նաև գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրին։
1945 թվականին բանակից զորացրվելուց հետո Սիմոնյանը կրկին զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով Կաթնաջուր գյուղում, եղել է մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի մաթեմատիկայի ֆակուլտետը և շարունակել է մաթեմատիկա դասավանդել հայրենի գյուղի դպրոցում, միաժամանակ եղել է գյուղի միջնակարգ դպրոցի ուսմասվարը։


== Պարգևներ ==
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
«Խիզախության համար» մեդալ
Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Օգոստոսյան թնդանոթներ

Օգոստոսյան թնդանոթներ (անգլ.՝ The Guns of August) կամ Օգոստոս 1914» (անգլ.՝ August 1914), 
Տակման Բարբարայի պատմական ստեղծագործությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին, հրատարակվել է 1962 թվականին։ Տակմանը նկարագրում է պետությունների միջև աճող կոնֆլիկտը։ Նա կենտրոնանում է ռազմական պատմության, պատերազմի մասնակիցների և առավելապես մեծ տերությունների վրա։ Այդպիսով, «Օգոստոսյան թնդանոթները» նկարագրում է Առաջին աշխարհամարտի վաղ շրջանը` պատերազմն սկսելու որոշման ընդունումից մինչև Մառնի ճակատամարտը (1914), որը կանգնեցնում է Գերմանական կայսրության հարձակումը Ֆրանսիայի Երրորդ Հանրապետության վրա։ Արդյունքում լինում են չորս տարվա պատերազմներ։ Տակմանը նկարագրում է պլանների քննարկումներ, ռազմավարություններ, աշխարհում տեղի ունեցած իրադարձություններ և միջազգային իրադրությունը պատերազմից առաջ և հետո։ Այս ստեղծագործության հրատարակության համար Բարբարա Տակմանը ստանում է դափնեկրի կոչում։ Փաստագրական արձակ ստեղծագործությունը հրատարակվել է 1963 թվականին։
Գրքի մասին ամենից շատ խոսում է Հուդզոնի ինստիտուտի աշխատակիցների կողմից գրված հոդվածը (The Wall Street Journal), որը գրելու համար առիթ են հանդիսացել «Օգոստոսյան թնդանոթներ», «Հպարտ աշտարակներ» ստեղծագործության հերոսները։


== Գլխավոր հերոսներ ==

Տակմանը հետևողականորեն ծանոթացնում է մեզ բոլոր առանցքային հերոսների հետ։ Ներկայացնում է Անտանտի երկրները  (Ֆրանսիա, Մեծ Բրիտանիա, Ռուսաստան), 
 նաև գերմանական սպաներին։ Մանրամասների նկատմամբ նրա բնութագրական ուշադրության շնորհիվ մենք իմանում ենք հերոսների անհատականության ուժեղ և թույլ կողմերի մասին։

Ժոզեֆ-Ֆրանսիայի Երրորդ Հանրապետություն, գեներալ գլխավոր հրամանատար ֆրանսիական բանակի.
Մոլտկե Հելմուտ Յոհան Հելմուտ, Գերմանական կառավարության գլխավոր շտաբի ղեկավար.
Ալբերտ I, Բելգիայի թագավոր. բելգիական բանակի գլխավոր հրամանատար։ Նա պատասխանատու պահերին ընդունել է կարևոր որոշումներ.
Իշխան Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Կրտսեր. գլխավոր հրամանատար.
Ջոն Ֆրենչ-բրիտանական ֆելդմարշալ, գլխավորել է Արևմտյան ռազմաճակատը.
Բրիտանական էքսպեդիցիոն ուժեր.


== Ծանոթագրություններ ==
Տվորոժկովո (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)

Տվորոժկովո (ռուս.՝ Творожково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պերշոտրավնևի գյուղական խորհուրդ (Զենկովսկի շրջան)

Պերշոտրավնևի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Першотравнева сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերշոտրավնևի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1035 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 48,51 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,34 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 7 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լոշկինեթի

Լոշկինեթի (վրաց.՝ ლოშკინეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1040 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 28 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Անտոնիո Մոնտանա

Անտոնիո «Թոնի» Մոնտանա (անգլ.՝ Antonio «Tony» Montana), ամերիկացի ռեժիսոր և սցենարիստ Օլիվեր Սթոունի ստեղծած կերպարը՝ Բրայան դե Պալմայի «Սպիով դեմքը» քրեական դրամայի գլխավոր հերոսը։ Ֆիլմն առաջին անգամ էկրաններին է հայտնվել 1983 թվականին։ Թոնի Մոնտանայի դերը, որը ֆիլմում կատարել Է Ալ Պաչինոն, դերասանին արժանացրել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի։ Թոնի Մոնտանան ամբիցիոզ գանգստեր է, որը գաղթել է Կուբայից, բնակություն հաստատել Մայամիում և գլխապտույտ կարիերա ստեղծել թմրաբիզնեսում։


== Կերպարի ստեղծման պատմություն ==
Օլիվեր Սթոունը գրել է, որ կերպարի գաղափարը ծագել է 1980 և 1981 թվականներին՝ Մայամի այցելության ժամանակ։ Այն ժամանակ քաղաքը հեղեղել էր բռնության ալիքը, մեկ տարում ավելի շատ կանխամտածված սպանություններ էին կատարվում, քան նախորդ տասնամյակում։ Սթոունը ֆիլմի լրացուցիչ նյութերում հիշել է, թե ինչպես է հորինել գլխավոր հերոսի անունը. վերցրել է լատինամերիկյան երկրներում տարածված Անտոնիո (Թոնի) անունը և անվանն ավելացրել NFL-ի 80-ականների հայտնի քվետերբեկի՝ Ջո Մոնտանայի ազգանունը, որը կուբացուն շատ համապատասխան ազգանուն էր։ Դրա միջոցով Օլիվեր Սթոունը ևս մեկ անգամ ընդգծել է իր սերը Ամերիկյան ֆուտբոլի նկատմամբ։ Թոնի Մոնտանան այդ ժամանակաշրջանի ծնունդ է՝ առանց գրպանում մի կոպեկի, առանց հասարակության մեջ տեղի, սակայն իր անսահման հավակնություններով։ Այն հարցին, թե ինչ է նա ցանկանում, Թոնին պատասխանում է. «Ամբողջ աշխարհը և այն ամենը, ինչ կա դրանում»։ Իր ամերիկյան երազանքի ճանապարհը նա գտնում է բռնության, հարստության և իշխանության մեջ, որին հասնում էր ռումբերի և ավտոմատների միջոցով։ 
Թոնի Մոնտանայի մեջ չկա ռոմանտիզմի ոգի, որը բնորոշ է մեկ այլ հայտնի գանգստերին՝ «Կնքահայրը» ֆիլմից Մայքլ Կոռլեոնեին՝ Ալ Պաչինոյի դերակատարմամբ։ Ֆիլմի տեսարաններից մեկում Թոնին ալկոհոլի ազդեցության տակ գոռում է ռեստորանի հաճախորդների վրա․ «Ձեզ պետք են իմ նման վատ տղաներ, որպեսզի դուք մատնացույց անեք և ասեք․ «Ահա նա վատ տղա է»»։


== Արձագանք ==
«Empire» ամսագիրը ֆիլմերի 100 լավագույն կերպարների իր վարկանիշում Թոնի Մոնտանային դասել է 70-րդ տեղում։ Ֆիլմի վերջին դրվագից «Ողջունիր իմ փոքրիկ ընկերոջը» արտահայտությունը, որտեղ Թոնին դուրս է գալիս իր առանձնատուն ներխուժած ավազակների դեմ՝ գրոհային հրացանով, ներառվել է Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն խոսքերի ցանկի 61-րդ հորիզոնականում՝ ըստ Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտի։


== Տարածում ==
«Scarface: the World is Yours» համակարգչային խաղում Թոնին հրաշքով է կենդանի մնում ֆիլմի իրադարձություններից հետո և նորից սկսում է կառուցել իր բիզնեսն ու ազդեցությունը։
2016 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Թոնին որպես խաղային կերպար ավելացվել է «Payday 2» համակարգչային խաղի լրացումներից մեկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բակինսկի (Զերնոգրադի շրջան)

Բակինսկի (ռուս.՝ Бакинский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Մտնում է Գուլյայ-Բորիսովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բենատաե

Բենատաե (իսպ.՝ Benatae)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Խաեն պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռա դե Սեգուրա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 45 կմ2։ Բնակչությունը՝ 548 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 156 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2008-12-08 at the Wayback Machine.
Web oficial del Ayuntamiento de Benatae Archived 2008-12-08 at the Wayback Machine.
Benetton B194

Բոլիդ Benetton B194 (անգլ.՝ Benetton B194), Էդրիան Նյուիի նախագծած մրցարշավային ավտոմեքենան է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1994 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Մորգան շրջան (Ինդիանա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մորգան շրջան (այլ կիրառումներ)Մորգան շրջան (անգլ.՝ Morgan County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.052 կմ² է, բնակչությունը՝ 68.894 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մարտինսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1822 թ.։
Metro 2033-ի աշխարհը (սերիաներ)

Metro 2033-ի աշխարհը կարճ պատվածքների, վեպերի և վիպակների սերիաների շարք է, որոնց ժանրերը տատանվում են հետ-ապոկալիպտիկ էքշնից մինչև ռոմանտիզմ։ Չնայած որ պատմվածքները գրվել են տարբեր գրողների կողմից, Դմիտրի Գլուխովսկու գրված Metro սերիաների շարքը ամենահյատնին է, և գովազդվում է Metro-ի պաշտոնական կայքում։ Պրոյեկտը ի սկզբանե ստեղծվել է Ռուսաստանում և հենց այնտեղ էլ տարածվել է, սակայն նաև մեծ ճանաչում է ձեռք բեռել այլ երկրներում, ինչպիսին են Լեհաստանը, Հունգարիան և Գերմանիան։
Բոլոր պատմածքների դեպքերը տեղի են ունենում Գլուխովսկու օրիգինալ վեպի՝ Metro 2033-ի հորինված աշխարհում։ Չնայած որ Metro 2033-ում ներկայացված է միայն Գլուխովսկու պատկերացրած աշխարհը՝ հետ-ապոկալիպտիկ Մոսկվան, սերիաների շարքի այլ գրքերում պատմվում են նաև այլ տեղանքների մասին, ինչպիսին են ՝ Սանկտ Պետերբուրգը, Լենինգրադը, Նիժնի Նովգորոդը, Տվերը, Կոլայի թերակղզին, Դոնի Ռոստովը, Սամարան, Նովոսիբիրսկը, Եկատերինբուրգը և Կալինինգրադը։ Որոշ գրքերում պատմվում են նաև Ռուսաստանից դուրս ընկած տարածքների մասին, ինրպիսին են՝ Կիևը, Բելառուսը, Բրիտանիան, Իտալիան, Լեհաստանը և Անտարկտիկան։


== Թարգմանություններ ==
Գրված աշխատանքների մեծամասնություննը թողարկվել է Ռուսաստանում։ Metro 2033-ի աշխարհի որոշ գրքեր, ինչպիսին են՝ «Պիտերը», «Դեպի լույս» և «Դեպի մթություն», թարգմանվել են նաև եվրոպական լեզուներով՝ Գերմաներեն, Լեհերեն և Շվեդերեն։ Մինչ 2014 թվականը և Metro 2033, Metro: Last Light խաղերի թողարկումը, սերիաներից ոչ մի գիրք չի թողարկվել այնպիսի երկրներում, որտեղ անգլերենը ճանաչված լեզու է։


== Վեպեր ==


== Այլ Մեդիա ==

Metro 2033: Britannia Comic Prologue վերնագրով գրաֆիկական նովելը, որ հիմնված է Metro 2033 նախաբանի՝ «Բրիտանիա»-յի վրա, թողարկվել է 2012 թվականին։ Սյուժեն գրել է Գրանթ ՄաքՄասթերը՝ «Բրիտանիա» վեպի գրողը, և նկարազարդել է Բենեդիկտ Հոլիսը։ Այն կարելի է անվճար բեռնել ու կարդալ և ի տարբերություն մյուս նովելների, հասանելի է միայն անգլերեն լեզվով, այլ ոչ թե ռուսերենով։
Metro 2033-ի օրիգինալ վեպի վրա հիմնված սեղանի խաղ է թողարկվել 2011 թվականին։ Խաղը թողարկվել է Hobby World ընկերության կողմից, որի դիզայներն է Սերգեյ Գոլուբկինը։
Թողարկվել է վեպի վրա հիմնված շութեր առաջին դեմքից ժանրի համակարգչային խաղ՝ Metro 2033 անունով, որը հասանլեի է Microsoft Windows և Xbox 360 պլատֆորմներին։ Խաղը ստեղծվել է Ուկրաինայում 4A Games ընկերության կողմից և թողակվել է 2010 թվականի մարտին՝ THQ ընկերության շնորհիվ։ 2013 թվականին թողարկվել է խաղի սիկվելը՝ Metro: Last Light անունով, Microsoft Windows, Xbox 360 և PlayStation 3 պլատֆորմների համար, որտեղ շարունակվում է նախորդ խաղի սյուժեն։ 2014 թվականին թողարկվել են խաղերի Redux տարբերակները, որտեղ թարմացվել և բարելավվել են խաղի գրաֆիկան ու գեյմփլեյը և վաճառվել է նախորդ տարբերակների Dlc-ների հետ մեկտեղ։ The Metro Redux անունով հավաքածուն վաճառվել է PC, Xbox One և PlayStation 4 պլատֆորմների համար։ Լուրեր են տարածվել, որ 4A Games Ուկրաինայում խնդիրներ ունենալու պատճառով տեղափոխվել է Մալտա և այժմ աշխատում է խաղի երրորդ մասի վրա։ Ենթադրվում է, որ խաղը լինելու ավելի քիչ գծային և ունենալու է բաց աշխարհ։
Metro-ի սերիաների շարքը նաև հայտնվելու է Մայքլ Դը Լուկայի և Solipsist Films-ի ֆիլմերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Թոքերի փոշեգարություն

Թոքերի փոշեգարություն, պնևմոկոնիոզ (հուն․՝ πσεύμυς—թոք և հուն․՝ χοςία— փոշի), թոքերի հիվանդությունների խումբ, որոնք առաջանում են շնչառական ուղիների մեջ արտադրական փոշու տևական թափանցումից և բնորոշվում են թոքերում ֆիբրոզ գործընթաց (շարակցական հյուսվածքի աճ) զարգացմամբ։ Տերմինն առաջարկել է գերմանացի բժիշկ Ֆ. Ցենկերը, 1866 թվականին։
Թոքերի փոշեգարություն հանդիպում է լեռնահանքերում, ածխի, մեքենաշինական և արդյունաբերության այլ ճյուղերում աշխատողների մոտ։ Փոշու բաղադրությունից կախված թոքերի փոշեգարություն լինում է հետևյալ ձևերով, սիլիկոզ, առաջանում է սիլիցիումի ազատ երկօքսիդ պարունակող փոշու ազդեցությունից, սիլիկաաոզ (սիլիկատների փոշուց), ասբևստոզ (ասբեստի փոշուց), տալկnզ (տալկի փոշուց), անուրակոզ (ածխի փոշուց), սիդևրոզ (երկաթի փոշուց), բիսինոգ (բամբակի, թղթի փոշուց), բագասոզ (ալյուրի փոշուց)։ Ամենատարածվածը և սոցիալական նշանակություն ունեցողը սիլիկոզն է։
Թոքերի փոշեգարությունը քրոնիկական հիվանդություն է, սուր դեպքերը հազվադեպ են։ Հիվանդության ընթացքը կախված է աշխատանքի պայմաններից, օդի փոշոտվածության աստիճանից, փոշու բաղադրությունից, ուղեկցող հիվանդություններից (շնչառական ուղիների այլ հիվանդություններ, տուբերկուլոզ), սիրտ-անոթային համակարգի վիճակից։ Կարևոր է նաև օրգանիզմի անհատական զգայնությունը։ Կլինիկական ախտանշանները բազմազան են։


=== Ընթանում ===
Ընթանում է երեք շրջանով։ Հիվանդության առաջին շրջանում հիվանդները համարյա գանգատներ չեն նշում։ Սկսած երկրորդ շրջանից առաջանում է հազ, խորխարտադրություն, հևոց, սիրտ-անոթային, մարսողական և նյարդային համակարգերի խանգարումներ։ Երրորդ շրջանում զարգանում են բարդություններ՝ քրոնիկական թոքաբորբ, թոքերի կարծրացում, սպոնտան պնևմոթորաքս, բրոնխալայնանք։ Սիլիկոզը նպաստում է նաև թոքերի տուբերկուլոզի զարգացմանը։


=== Բուժում ===
Բուժումը. թոքերի մեջ փոշու ներթափանցման կանխում, թոքի հյուսվածքի ալերգիական ռեակցիաների արգելակում, օրգանիզմի իմունոլոգիական հատկությունների բարձրացում։ Շնչառական մարմնամարզություն, բրոնխների սպազմը վերացնող, սիրտ-անոթային, հակաբակտերիային միջոցներ, թվածնաբուժություն, վիտամինաբուժություն, հորմոններ։ Առողջարանային բուժումը. Ղրիմի հարավային ափ, Հյուսիսային Կովկաս, Բորովոե։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոկրովկա (գյուղ, Ուֆիմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոկրովկաՊոկրովկա (ռուս.՝ Покровка, բաշկիրերեն՝ Покровка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 41 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հորնով Վադելսդորֆ

Հորնով Վադելսդորֆ, (գերմ.՝ Hornow-Wadelsdorf) կոմունա Գերմանիայում, մտնում է Բրանդենբուրգ երկրամասի մեջ։ Ինչպես նաև Շպրե Նեյսեի մի մասն է կազմում։ Տարածքը կազմում է 21,25 կմ2։ Բնակչությունը` 605 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդ  12 0 71 185։
Պաշտոնական լեզուներն են գերմաներենն ու սորբիան լեզուն։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բիծ (մոլորակային անվանակարգ)

Բիծ (լատ.՝ macula — բիծ, maculae  — բծեր) եզրույթը մոլորակային անվանակարգի մեջ օգտագործվում է մոլորակների և արբանյակների մակերևույթին համեմատաբար փոքր մուգ տարածքներն անվանակոչելու համար։ Որպես եզրույթ սկսել է օգտագործվել այդպիսի օբյեկտներ Եվրոպայի մակերևույթի մանրամասն լուսանկարներում հայտնաբերելուց հետո։
Այս եզրույթը, ինչպես և մոլորակային անվանակարգի մնացած եզրույթները, նկարագրում է օբյեկտի միայն արտաքին տեսքը և ոչինչ չի ասում դրա ծագման մասին։ Նույնիսկ միշտ չէ, որ այն նշանակում է մուգ գույն տեսանելի ընդգրկույթում. Տիտանի բծերն ընտրված են ինֆրակարմիր և ռադարային ալբեդոյով։
2020 թվականի մայիսի դրությամբ բիծ եզրույթով կան անվանումներ Հրատի, Եվրոպայի, Տիտանի և Տրիտոնի վրա։
Տարբեր երկնային մարմինների համար բծերը տարբեր կերպ են անվանվում՝

Հրատի բծերը կրում են Ջովանի Սկիապարելլիի կամ Էժեն Անտոնիադիի քարտեզներում նշված մոտակա ալբեդոյի տարրերի անվանումները.
Եվրոպայի բծերը կրում են Եվրոպայի մասին առասպելի հետ կապված վայրերի անվանումները.
Տրիտոնի բծերը՝ ջրի հետ կապված զանազան անվանումները (բացառությամբ հունական և հռոմեական).
Տիտանի բծերն անվանվում են ի պատիվ տարբեր ժողովուրդների հավատալիքներում եղած երջանկության, խաղաղության և ներդաշնակության աստվածների։


== Բծերի ցուցակ ==


== Տեսեք նաև ==
Մոլորակային անվանակարգ
Մոլորակային երկրաբանություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Հրատի, Եվրոպայի, Տիտանի, Տրիտոնի բծերի ընթացիկ ցուցակ։
Կրետական գիր

Կրետական գիր, Կրետե կղզում և մայրցամաքային Հունաստանում հայտնաբերված գրի տեսակներ։ Անգլիացի հնագետ Ա. Էվանսը 1900 թվականին Կնոսոսի պալատի պեղումների ժամանակ առաջինը հետազոտեց Կրետական գիրը և նշեց նրա զարգացման 3 փուլ.
1.պատկերագրային կամ հիերոգլիֆային (II հազարամյակի 1-ին կես, մեր թվարկությունից առաջ), ավելի ուշ որոշ գիտնականներ սկսեցին տարբերակել հիերոգլիֆային գիր Ա (XXI—XIX դարեր, մեր թվարկությունից առաջ) և Բ (մոտ XIX— XVII դարեր մեր թվարկությունից առաջ)
2. գծային գիր Ա (XVIII— XV դարեր, մեր թվարկությունից առաջ),
3. գծային գիր Բ (XV-XIV դարեր, մեր թվարկությունից առաջ)։ Ա և Բ հիերոգլիֆային գրերը առայժմ չեն վերծանվել։ Անգլիացի գիտնականներ Մ. Վենթրիսը և Զ. Չադվիքը վերծանել են գծային Բ և հաստատել, որ աղյուսակները գրված են վանկագրով։ Գծային Ա, որ նույնպես չի վերծանվել, գծային Բ-ի հետ ընդհանուր 55 նշան ունի։ Կրետական գրի հիման վրա զարգացել է կիպրոսյան գիրը։
Անֆիմով Մոչեգ (գետ)

Անֆիմով Մոչեգ, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նովոսիբիրսկի շրջանում, Ալթայի երկրամասով։ Գետաբերանը գտնվում է Բերդ գետի աջ ափից 272 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 14 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ըստ Ռուսաստանի պետական ջրային գրանցամատյանի տվյալների՝ այն պատկանում է Վերին Օբի ավազանի շրջանին, գետի ջրատնտեսության մասը կազմում է Օբ գետը Բառնաուլ քաղաքից մինչև Նովոսիբիրսկի հիդրոհանգույցը, առանց Չումիշ գետի, գետի գետային ենթաավազանը կազմում է Օբի վտակների ավազանից մինչև Տոմ գետ թափվելու վայրը։ Գետի ավազանը Օբն է մինչև Իրտիշ գետ թափվելը։ թափվելու վայրը։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ - 13010200512115200004503
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) - 115200450
Ավազանի կոդը - 13.01.02.005
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի - 15
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի - 2


== Ծանոթագրություններ ==
Արծիվ (այլ կիրառումներ)

Արծիվ, կարող է վերաբերել՝

Արծիվ - հայկական արական անուն
Արծիվ - համաստեղություն, մոտավորապես երկնային հասարակածի մոտ
Արծիվ - հուշարձան, գտնվում է Սյունիքի մարզում՝ Շաքի-Սիսիան ճանապարհի աջ կողմում
Քեթլին Բեթլ

Քեթլին Բեթլ (անգլ.՝ Kathleen Battle,օգոստոսի 13, 1948(1948-08-13)[…], Պորտսմութ, Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի օպերային և կամերային երգչուհի (քնարա-կոլորատուրային սոպրանո), սպիրիչուելսների կատարող, «Գրեմմի» մրցանակի հնգակի դափնեկիր, երկար տարիներ հանդես է «Մետրոպոլիտեն օպերայի» բեմի վրա։ Օպերային դեբյուտը կայացել է 1975 թ.։ Համբավվել է վոկալ կատարումների մեծ դիապազոնով, ձայնի յուրահատուկ տոնայնությամբ։
Հայտնի է հատկապես Ռիխարդ Շտրաուսի և Մոցարտի օպերաներում գլխավոր դերերգերի կատարմամբ, ունի բազմաթիվ ձայնագրություններ (թե՛ օպերային դերերգերի և թե՛ Մենդելսոնի, Ռոսսինիի ու այլ կոմպոզիտորների վոկալ-գործիքային ստեղծագործությունների)։


== Պարգևներ ==
1985 — Լոուրենս Օլիվիեի անվան մրցանակ՝ «Արիադնան Նաքսոսում» օպերայում Զերբենիտայի դերերգի կատարման համար
1986 — «Գրեմմի» մրցանակ (Kathleen Battle Sings Mozart ձայնասկավառակում զետեղված ձայնագրությունների համար)
1987 — «Գրեմմի» մրցանակ երկու անվանակարգում
1992 — «Գրեմմի» մրցանակ
1992 — «Էմմի» մրցանակ
1993 — «Գրեմմի» մրցանակ
1993 - Golden Plate մրցանակ՝ նվաճումների ամերիկյան ակադեմիայի կողմից


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Kristine Helen Burns (2002)։ Women and Music in America Since 1900: an encyclopedia, Volume 1։ Greenwood Press։ էջեր 43–45 
Bil Carpenter (2005)։ Uncloudy Days: The Gospel Music Encyclopedia։ Hal Leonard Corporation։ էջեր 38–39։ ISBN 9780879308414 
Johanna Fiedler (2013)։ «34»։ Molto Agitato: The Mayhem Behind the Music at the Metropolitan Opera։ Knopf Doubleday Publishing Group։ ISBN 9781400075898 
Barry Green (2008)։ The Mastery of Music: Ten Pathways to True Artistry։ Crown/Archetype։ էջեր 216–225։ ISBN 9780767911580 
Helen M. Greenwald, ed. (2014)։ The Oxford Handbook of Opera։ Oxford University Press։ էջ 377։ ISBN 9780199714841 
Brad Hill (2005)։ Classical։ Infobase Publishing։ էջ 21։ ISBN 9780816069767 
Manuela Hoelterhoff (2010)։ «3»։ Cinderella and Company: Backstage at the Opera with Cecilia Bartoli։ Knopf Doubleday Publishing Group։ ISBN 9780307773241 
Tim Page (2002)։ Tim Page on Music: Views and Reviews։ Hal Leonard Corporation։ էջեր 23–25։ ISBN 9781574670769 
Joseph Volpe, Charles Michener (2009)։ The Toughest Show on Earth։ Knopf Doubleday։ էջեր 132–150։ ISBN 9780307498373 
John Warrack and Ewan West (1992), The Oxford Dictionary of Opera, 782 pages, 0-19-869164-5


== Արտաքին հղումներ ==
Kathleen Battle at Columbia Artists Management
Discography at Sony/BMG Masterworks
Jazz from Lincoln Center, Kathleen Battle – Wynton Marsalis: So Many Stars Concert Battle discusses spirituals and joins other musicians singing spirituals and Duke Ellington's, Come Sunday.
Kathleen Battle Internet Movie Database կայքում
Հերաթ

Հերաթ (պարսկերեն՝ هرات), քաղաք Աֆղանստանի հյուսիս-արևմուտքում, Հերաթ նահանգի վարչական կենտրոնը։ Մոտ 109 հազար բնակիչ (1973)։ Ավտոճանապարհների հանգույց է, ունի օդանավակայան։ Արևմտյան Աֆղանստանի տնտեսական կենտրոնն է։ Կան բամբակազտիչ, տեքստիլ, սննդի արդյունաբերության ոչ մեծ ձեռնարկություններ։ Զարգացած է տնայնագործական արտադրությունը (բրդե և մետաքսե կտորներ, գորգեր, կարպետներ), կարակուլի մորթու, հացահատիկի, մրգերի և գյուղատնտեսական այլ արտադրանքի առևտուրը։ Հերաթի հիմնադրումը վերագրվում է Ալեքսանդր Մակեդոնացուն։ Հերաթում պահպանված ճարտսրսպետական հուշարձաններից են՝ միջնաբերդը (XV դար), մզկիթը (1201-XIV դար, վերականգնվել է 1498-1500 թվականներին՝ երկրաշարժից հետո, վերակառուցվել է 1936-1944 թվականներին), Մուսսալա անսամբլի Գաուհարշադ դամբարանը և մինարեթները (Հերաթից հյուսիս-արևմուտք), Աբդուլլա Անսարի դամբարանը (բոլորն էլ 15-րդ դար, ճարտարապետ Կավամադդին Շիրագի)։ Հերաթը միջնադարյան մանրանկարչության և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի նշանավոր կենտրոն էր։


== Անվանում ==
Ըստ ավանդության՝ քաղաքը հիմնադրել է Ալեքսանդր Մակեդոնացին։ Հունական աղբյուրներում հիշատակվում է Ալեքսանդրիա-Արիոն անունով։ «Հերաթ» անվանումը ստացել է Սասանյանների օրոք՝ Հերիռուդ գետից։


== Ծանոթագրություններ ==
Վոլիցա (գյուղ, Տուրիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոլիցաՎոլիցա (ուկրաիներեն՝ Волиця), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոլիցա գյուղում բնակվում էր 95 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,867 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 109,57 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)