armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Անիտա Հախվերդյան

Անիտա Հախվերդյան (դեկտեմբերի 12, 1971(1971-12-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երաժիշտ, երգահան։


== Կենսագրություն ==
Անիտա Հախվերդյանը ծնվել է Երևանում, 1971 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։ Շրջանավարտն է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետակա-մանկավարժական համալսարանի տարրական ուսուցման բաժնի։ 1996-1997 թվականներին աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում, 1997 թվականից՝ Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում։ Դասավանդում է թատրոնի մանկապատանեկան դպրոց-ստուդիայում։ Վարել է «Մի երգի պատմություն» ռադիոծրագիրը, «Կիրակի», «CD-DC», «Սենյակ», «Տես» երաժշտական հեռուստածրագրերը։ 3 մյուզիքլի և շուրջ 400 երգերի խոսքերի հեղինակ է։
2004 թվականին Անիտա Հախվերդյանն արժանացել է «Կռունկ» երգի փառատոնի մրցանակի՝ որպես 5 տարիների լավագույն երգերի հեղինակ, 2005 թվականին՝ ԱՄՆ-ի հայկական երաժշտական «M Club» մրցանակաբաշխության «Տարվա լավագույն հեղինակ» մրցանակին, 2007 թվականին՝ «Ոսկե քնար» մրցանակի՝ որպես «Տարվա հիթ» և «Սուպեր դուետ», 2009 թվականնին՝ «Ոսկե Քնար» մրցանակաբաշխության Հայ երգարվեստում ներդրման համար հատուկ մրցանակի։ 2010 թվականին երաժիշտն արժանացել է Հայաստանի ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխության «Ֆիլմի համար գրված տարվա լավագույն երգի հեղինակ» մրցանակին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեր մեջ ասած. Անիտա Հախվերդյան
«Ամեն ինչ թույլ եմ տալիս դստերս, երբեմն նաև վախվխելով». Անիտա Հախվերդյան
Մունիր Էլ-Հադդադի

Մունիր Էլ-Հադդադի կամ ավելի կարճ՝ Մունիր (արաբ.` منير الحدادي‎;‎‎, սեպտեմբերի 1, 1995, Սան Լորենսո դե Էլ Էսկորիալ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, ով հանդես է գալիս կատալոնական «Բարսելոնայում» և Իսպանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Բարսելոնա» ===
2014 թվականին Մունիրը կնքել է իր առաջին ֆուտբոլային պայմանագիրը։ Իր դեբյուտը կատալոնական ակումբի կազմում ֆուտբոլիստը նշել է 2014 թվականի օգոստոսի 24-ին «Էլչեի» դեմ խաղում։ Դեկտեմբերի 4-ին Մունիրը իր դեբյուտն է նշել նաև Իսպանիայի Գավաթի խաղարկությունում, մրցելով «Ուեսկի» դեմ։


== Ազգային հավաքական ==
2014 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Մունիրը իր դեբյուտն է նշել Իսպանիայի ազգային հավաքականի կազմում, մրցելով մակեդոնիայի հավաքականի դեմ։


== Վիճակագրություն ==


== Ձեռքբերումներ ==


=== Բարսելոնա ===
Իսպանիայի չեմպիոն - 2014/15
Իսպանիայի գավաթակիր - 2014/15
Չեմպիոնների լիգայի չեմպիոն - 2014/15
ՈՒԵՖԱ սուպերգավաթակիր - 2015
ԱԱԱ գավաթակիր - 2015


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը soccerway.com կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում
Պրոֆիլը BDFutbol.com
Ժաննա դ'Արկ (նկար, Ռոսսետտի)

«Ժաննա դ'Արկ»  անգլիացի նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի  յուղանկարն է, վրձնել է 1882 թվականին։ Նկարիչը նկարն ավարտել է իր մահից մի քանի օր առաջ, և այն դարձել է նրա վերջին  աշխատանքը։ Նկարը ստեղծվել է պատվերով, սակայն այն հանվել է աճուրդի, որն անց է կացվել նկարչի մահվանից հետո՝  1883 թվականին։ 1909 թվականից գտնվում է Ֆիցուիլյամի թանգարանում։
Նկարը գրեթե ամբողջությամբ կրկնում է 1864 թվականին Ռոսսետտիի կողմից ստեղծված ջրանկարը, ինչը ստեղծվել է 1863 թվականի նրա մեկ այլ ստեղծագործության՝ «Ազատագրման սուրը համբուրող Ժաննա դ'Արկը»  մոտիվներով։ Ժաննա դ'Արկի պատկերը ստեղծելիս Ռոսսետտին կենտրոնացել է կին-զինվորի և գեղեցկության ու սիրո միաձուլման վրա։ Ասեղնագործված հագուստի  ու կաշվի տաք գույները, ծփացող շեկ վարսերը  հակադրվում են սառը, մետաղական սպառազինությանը։ Նկարի համար բնորդուհի է դարձել Ջեյն Մորիսը։

		


== Ծանոթագրություններ ==
Աուզոնիա

Աուզոնիա (իտալերեն՝ Ausonia), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում, պրովինցիա Ֆրոզինոնեյում։ Բնակչությունը կազմում է 2564 մարդ, խտություննը կազմում է 128 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 20 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 3040։ Հեռախոսային կոդ՝ 00776։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Շալվա Ամիսուլաշվիլի

Շալվա Ամիսուլաշվիլի (վրաց.՝ შალვა ამისულაშვილი, 1915, ապրիլի 15, Թելավ - 1981, մայիսի 27, Թբիլիսի), վրացի գրող, արձակագիր։ Վրաստանի գրողների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Շալվա Ամիսուլաշվիլին ծնվել է Թելավում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Թիֆլիսի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, 1940 թվականին ավարտել է Ռուսթավելու անվան թատերական ինստիտուտը։ 1940 թվականին զորակոչվել է Խորհրդային բանակ, ծառայել մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտը։
Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1940 թվականին։ Հեղինակ է 16 գրեքերի։ Թաղված է Դիդուբեի պանթեոնում։


== Գրականություն ==
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, თბ., 1994


== Ծանոթագրություններ ==
Face Yourself

Face Yourself, հարավկորեական BTS բոյբենդի երրորդ ճապոնական ստուդիական ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2018 թվականի ապրիլի 4-ին Big Hit Entertainment լեյբլի կողմից՝ Universal Music Group-ի, Virgin Records-ի և Def Jam Records-ի աջակցությամբ։ Բաղկացած է 12 սինգլից՝ ներառյալ Wings (2016 թիվ) և Love Yourself 承 `Her` (2017) ալբոներից երգեր։ Ալբոմում ներառված են նաև ճապոներեն երեք երգ՝ «Don’t Leave Me», «Let Go» և «Crystal Snow»։


== Թողարկում ==
2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին BTS-ը թողարկեց նոր ճապոնական «Crystal Snow» սինգլը։
Ալբոմի անոնսը կայացել է 2018 թվականի փետրվարի 1-ին, որի ժամանակ հայտարարվել է թողարկման ժամկետը։ Ճապոնական տարբերակում ներառվեցին նաև «Go Go» և «Best of Me» երգերը Love Yourself 承 'Her'  ալբոմից։ Ամբողջական ցուցակը ներկայացվեց մարտի 8-ին։ Նույն օրը հայտարարվեց, որ «Don’t Leave Me» կոմպոզիցիան դառնում է կորեական «Ազդանշան» դորամայի ճապոնական ռեմեյքի օփենինգը։ Երգի նախադիտումը հրապարակվել է մարտի 15-ին Japan Hot 100-ով և անմիջապես զբաղեցրել 25-րդ հորիզոնականը։
Love Yourself 承 `Her`
Ապրիլի 4-ին, ալբոմի թողարկումից անմիջապես հետո այն Oricon-ում զբաղեցրեց 1-ին հորիզոնականը։ Մեկ շաբաթում վաճառվեց 285 701 օրինակ։


== Տարբերակներ ==
Կա ալբոմի չորս տարբերակ՝ А, В, С և ստանդարտ։ Բոլորը պարունակում են նույն երգերը, սակայն A և B տարբերակները նաև պարունակում են բացառիկ նյութեր DVD-ով և Blu-ray-ով։

Սահմանափակ տարբերակ А (UICV-9277). Blu-ray սկավառակ և 32 էջանոց ֆոտոալբոմ
Սահմանափակ տարբերակը В (UICV-9278). DVD սկավառակ և 32 էջանոց ֆոտոալբոմ
Սահմանափակ տարբերակը С (UICV-9279). 68 էջանոց ֆոտոալբոմ
Ստանդարտ տարբերակ (UICV-1095). CD և 24 էջանոց ֆոտոալբոմ


== Երգացանկ ==


=== Բնօրինակ ===


=== Սահմանափակ տարբերակներ A·B ===


== Չարթեր ==


== Վաճառք ==


== Ձայնագրման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նվեր Սաֆարյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նվեր Սաֆարյան (այլ կիրառումներ)Նվեր Գևորգի Սաֆարյան (հոկտեմբերի 23, 1907(1907-10-23), Արճեշ, Վանի մարզ, Թուրքիա - սեպտեմբերի 28, 1982(1982-09-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ականավոր ռազմական գործիչ, ԽՍՀՄ գեներալ-մայոր (1943 թ․)։ ԽՍՀՄ կոմունիստական կուսակցության անդամ 1930 թվականից, ՀՍՍՀ VII գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի չորս, Սուվորովի 2-րդ աստիճանի, Կուտուզովի 2-րդ աստիճանի երկու և «Պատվո նշան» շքանշաններով։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին (1941-1945 թթ.), եղել է 89-րդ (Թամանյան) դիվիզիայի հրամանատար։ 89-րդ դիվիզիան անցել է 3.700 կիլոմետր մարտական ուղի (Հյուսիսային Կովկասից մինչև Բեռլին) և նրա հրամանատարությամբ մասնակցել Բեռլինի ճակատամարտին։


== Կենսագրություն ==

1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ հորը կորցնելուց հետո մայրը երկու երեխաների հետ տեղափոխվում է Էջմիածին, որտեղ և հիվանդությունից մահանում է 1919 թվականին։ Մոր մահից հետո Նվերը հայտնվում է Օշականի որբանոցում և 12 տարեկանից սկսած ստիպված էր իր մի կտոր հացը վաստակել սեփական քրտինքով։
Այնուհետ ընդունվում է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան միացյալ զինվորական դպրոցը և ավարտում այն 1927 թվականին, 1940 թվականին՝ Մ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։ 1927 թվականից եղել է Կ․ Ե․ Վորոշիլովի անվան հայկական լեռնահրաձգային դիվիզիայի 3-րդ գնդի դասակի, 1933 թվականից՝ վաշտի հրամանատար, 1940 թվականին նշանակվել է Կիևյան հատուկ զինվորական օկրուգի 58-րդ դիվիզիայի 170-րդ գնդի շտաբի պետ։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին գերմանա-ֆաշիստական զավթիչների դեմ կռվել է սահմանամերձ Նադվորնայա քաղաքի շրջանում։ 1941 թվականի հոկտեմբերին նշանակվելով 218-րդ հրաձգային դիվիզիայի 658-րդ գնդի շտաբի պետ (նոյեմբերին՝ հրամանատար), այնուհետև մասնակցել է ուկրաինական Դնեպրոպետրովսկ, Ստալինո քաղաքների պաշտպանությանը, աչքի ընկել հատկապես Վորոշիլովգրադի շրջանում մղված մարտերում։ 1942 թվականի հունիսի 15-ից եղել է 295-րդ դիվիզիայի հրամանատարը, մարտնչել Կովկասի պաշտպանների շարքերում։
Նվեր Սաֆարյանի անունն անխզելիորեն կապված է հայկական 89-րդ (հետագայում՝ Թամանյան) դիվիզիայի հետ, որի հրամանատարությունը 1943 թվականի փետրվարի 13-ին ստանձնելուց հետո, սեպտեմբերից մասնակցել է Նովոռոսիյսկի, Թամանի թերակղզու, 1944 թվականի ապրիլից՝ Կերչի և Սևաստոպոլի, այնուհետև՝ Լեհաստանի ազատագրմանը, 1945 թվականի ապրիլին՝ Ֆրանկֆուրտի, ապա նաև Բեռլինի գրավմանը։ Դիվիզիան հրատարակում էր իր «Կարմիր մարտիկ» հայալեզու թերթը։
Բեռլինի գրավումը դիվիզիան նշել է Ռայխստագի մատույցներում հայկական Քոչարի հաղթական պարով։
1949 թվականին վատառողջության պատճառով զորացրվել է։
Նրա անունով են կոչվում Երևանի թիվ 164 դպրոցը և Երևանի Սաֆարյան փողոցը։ Նվեր Սաֆարյանի անձնական իրերն ու զինվորական արտահագուստը ցուցադրված են ՀՀ Պաշտպանության նախարարության Ռազմապատմական և Հայաստանի պատմության թանգարաններում։ 1975 թվականին նկարահանվել է «Նվեր Սաֆարյան» փաստավավերագրական ֆիլմը, որում ներկայացված են նրա անցած ուղին և կյանքի վերջին տարիների դրվագները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
ՍԱՖԱՐՅԱՆ Նվեր Գևորգի, ՀՍՀ, հատոր 10, Երևան, 1984, էջ 254
Վ․ Զաքարյան, «Գեներալ Նվեր Սաֆարյան», Երևան, 1978։
Ա․ Ղազարյան, «Պատերազմ, մարդիկ, ճակատագրեր», գիրք 1, Երևան, 1979։


== Պատկերասրահ ==
Խարտյաշ (անձնանուն)

Խարտյաշ, հայկական արական և իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն խարտյաշ բառից, որը դարձել է անձնանուն։ Հիշատակվել է 2 անգամ անթվական հիշատակարաններում։


== Գործածություններ ==
․․․փեսային Խարտշին (արական)
զկողակիցն՝ զԽարտիշն (իգական)


== Ծանոթագրություններ ==
Իիձունա

Իիձունա (ճապ.՝  飯綱町  'Իիձունա-մատի'), ավան Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Ավանի ամբողջ մակերեսը կազմում է 75,31 կմ², բնակչությունը՝ 11 245 մարդ, իսկ խտությունը 149,32 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Ավանը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Նականո և Նագանո քաղաքների և Սինանո ավանի հետ։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 11 245 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտություն - 149,32 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(ճապոներեն)
Ալտկյուլա (այլ կիրառումներ)

Ալտկյուլա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Ալտկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Տոիլա շրջանի կազմում։
Ալտկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Պադիսե շրջանի կազմում։
Ալտկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Հալինգա շրջանի կազմում։
Ալտկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Մյառյամաա շրջանի կազմում։
Շըռռան

Շըռռան, ջրվեժ Հայաստանում, Գորիսի տարածաշրջանի Քարահունջ գյուղի հյուսիսային կողմում, Գորիս գետի ավազանում։


== Ավանդություն ==
Այս ջրվեժը աղմուկ հանելով ցած է թափվում մեծ բարձրությունից։ Տեղական բնակչությունը ջրի հանած բարձր շըռռոցի համար ջրվեժը կոչել է Շըռռան։


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլի Լազարև

|}
Վասիլի Գրիգորի Լազարև (փետրվարի 23, 1928(1928-02-23), Պորոշինո, Կիտմանովսկի շրջան, Ալթայի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 31, 1990(1990-12-31), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային տիեզերագնաց, Սովետական Միության հերոս 1973 թ., գնդապետ (1973 թ. հոկտեմբերի 1-ից)։


== Թռիչքները ==
Առաջին տիեզերական թռիչքը կատարել է «Սոյուզ-12» տիեզերանավով, 1973 թվականի սեպտեմբերի 27- ից 29- ը, Օլեգ Մակարովի հետ։ Թռիչքը տևել է 1 օր 13 ժամ 14 րոպե 32 վայրկյան։ Թռիչքի հաջող ավարտից հետո Վասիլի Լազարևին շնորհվեց գնդապետի զինվորական կոչում, Սովետական Միության հերոսի պատվավոր կոչում և Լենինի շքանշան, ինչպես նաև ԽՍՀՄ Տիեզերագնաց-օդաչուի պատվավոր կոչումը (3- րդ կարգի տիեզերագնաց-օդաչու)։
Երկրորդ թռիչքը 1975 թվականի ապրիլի 5-ին, Օլեգ Մակարովի հետ։ Թռիչքը տևել է 21 րոպե 27 վայրկյան։ Կրող հրթիռի վթարի պատճառով տիեզերանավը երկրի մակերևույթից հեռացավ ընդամենը 192 կմ, տիեզերագնացները փրկվեցին հակավթարային սիստեմի միջոցով։ Վայրէջքի ժամանակ տիեզերագնացները մեծ գերբեռնվածության տակ էին, մոտ երկու տասնյակ g։ Վայրէջք կատարեցին Ալթայի լեռներում, որտեղ և նրանց գտան փրկարարները մեկ օր անց։ Ցուցաբերած հերոսության համար Վասիլի Լազարևը պարգևատրվեց երկրորդ Լենինի շքանշանով։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1966-1980 թվականներին մասնակցել է մի շարք տիեզերական ծրագրերի և թռիչքների նախապատրաստմանը։ Եղել է մի շարք տիեզերական թռիչքների փոխարինող կազմերում և որպես տիեզերանավի հրամանատար։ 1985 թվականի նոյեմբերի 27-ից զորացրվել է և հանվել տիեզերագնացների խմբից առողջական վիճակի պատճառով։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Յուրի Գագարինի անվան տիեզերագնացների պատրաստման կենտրոնում և միաժամանակ «Գիտելիք» ընկերությունում։


== Ողբերգական մահը ==
Մահացել է թունավորումից՝ 1990 թվականի դեկտեմբերի 31-ին անորակ սպիրտային խմիչք օգտագործելու հետևանքով։ Թաղված է Մոսկվայի Շչոլկովո շրջանի Լեոնիխա գյուղում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տիեզերական հանրագիտարան (ռուսերեն)
Պիացա Բրեմբանա

Պիացա Բրեմբանա (իտալերեն՝ Piazza Brembana), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը՝ 1207 մարդ։ Խտությունը կազմում է 185 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24014։ Հեռախոսային կոդ՝ 0345։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Ռահուլա (գյուղ, Սակու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռահուլա (այլ կիրառումներ)Ռահուլա (էստ․՝ Rahula), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սակու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 143 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Հովհաննես Գուզես

Հովհաննես Գուզես, (ծննդյան տարեթիվն անհայտ-551 թ.), VI դարի բյուզանդական հայազգի զորավար։
Հուստինիանոս 1-ի օրոք մասնակցել է պարսիկների և ապստամբած աբխազների դեմ մղվող պատերազմներին։ Սպանվել է Լազիկայի Պետրա ամրոցի (այժմ՝ Ցիխիսձիրի քաղաքը Վրաստանում) գրավման ժամանակ։
Արտաշիր Խորխոռունի

Արտաշիր Խորխոռունի (5-րդ դար - 6-րդ դար), հայ նախարար և Հայոց Մաղխազ Հայկական մարզպանությունում, Տուրուբերան աշխարհի Խորխոռունիք գավառի տանուտերը, Գարջույլ որդին, Գարջույլի և Վրիվի հայրը, Խորխոռունիների նախարարական տոհմից։


== Կենսագրություն ==
Արտաշիր Խորխոռունին, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Բաբկեն Ա Ոթմսեցու ժամանակակիցն է։ Ստորագրել է Բաբկեն Ա-ի կողմից գրված և Պարսկաստանի ուղղափառներին ուղղված թղթում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլշիե Տոկտաշի

Բոլշիե Տոկտաշի (ռուս.՝ Большие Токташи, չուվաշերեն՝ Мăн Тукташ), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թիֆենբախ (Լանդսհուտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թիֆենբախ (այլ կիրառումներ) Թիֆենբախ (գերմ.՝ Tiefenbach), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լանդսհուտ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 3638 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով )։ Տարածքը ՝ 24.72 կմ²։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 2 74 182։
2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով Թիֆենբախի մունիցիպալիտետի բնակչությունը կազմում է 3792 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ (գերմ.)
Արծվուտ

Արսիյուրդ, Արգվուտի, Արգվոտի, Արսիյուրդ, լեռնագագաթ Աղբուլաղի լեռներում։ Ըստ գերմանացի ճանապարհորդ Կոխի Արսիյուրդ նույնն է Արսիյուրդի հետ։ Արսիյուրդի սահմաններում XX դարի սկըզբին կային ամայի և լքված շատ դյուեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրուի Սեն Պիեռ

Կրուի Սեն Պիեռ (ֆր.՝  Crouy-Saint-Pierre), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 336 մարդ, բնակչության խտությունը` 31.97 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.51 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 130 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 17 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 214 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 164-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 50։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,6 %։ 164 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 160 անձ (85 տղամարդ և 75 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (3 տղամարդ և 1 կին)։ 50 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կարմիր մոլորակի գաղտնիքը (մուլտֆիլմ)

Կարմիր մոլորակի գաղտնիքը, (անգլ.՝ Mars Needs Moms) ամերիկյան հայտնի «The Walt Disney Company» ընկերության մուլտֆիլմը., որը ստեղծվել է 2011 թվականի մարտի 11-ին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Ռուսաստանի Դաշնությունում մուլտֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել մարտի 10-ին։


== Սյուժե ==
Բոլորին հայտնի է, որ Մարս մոլորակը շատ մոտ է Երկիր մոլորակին։ Ըստ մուլտֆիլմի սցենարի, ԱՄՆ-ում մինչ այս դեպքը վարկած էր համարվում այլմոլորակայինների գոյությունը։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների մի ընտանիքում ապրում էր փոքրիկ Մայլոն և իր մայրը։ Մայլոն շատ չարաճճի երեխա էր և հաճախ նա իր գործունեությամբ բարկացնում էր իր մայրիկին։ Չնայած դրան, Մայլոյի մայրը կարողանում էր պատշաճ կերպով դաստիերակել իր տղային և այդ ամենի ամսին իմանում են նաև Մարս մոլորակից։
Երկրից միլիոնավոր կիլոմետրեր հեռավորության վրա՝ Մարս մոլորակում, կազմվել էր այլմոլորակայինների խումբ, որոնք մարդիկ էին փախցնում Երկիր մոլորակից և դարձնում իրենց ռոբոտը։ Մարսի ղեկավարը զբաղվում էր ռոբոտաշինությամբ և մտադրությւոն ուներ ամբողջ տիեզերքը լցնել ռոբոտներով և այլմոլորակայիններով։ Նրան ղեկավարած խումբը երեկոյան գնում էր Երկիր մոլորակ և թռչող ափսեի միջոցով գողանում Երկրում ապրող տարբեր խելացի մարդկանց, ովքեր աչքի են ընկնում ճիշտ ուսուցանելով, ստեղծագործելով և գյուտարարությամբ։
Այլմոլորակայինների հերթական զոհը դարձավ Մայլոյի մայրը։ Մի օր, երբ արդեն ուշ էր՝ Մայլոյի մայրը Մայլոյին տարավ սենյակ՝ որպեսզի քնի։ Մայլոն խորամանկորեն ձևացրեց թե քնել է, իսկ մայրը հեռացավ սենյակից։ Դրանից հետո սենյակից դուրս եկավ նաև խորամանկ տղան և ականատես եղավ մի ահավոր տեսարանի. նրա մորը բռնել էին տարօրինակ զրահով ոչ մարդանման ինչ-որ արարածներ և ստիպողաբար տանում էին թռչող ափսեի մեջ։ Մայլոն ևս վազեց մոր հետևից և թռչող ափսեից կախված մոր և այլմոլորակայինների հետ թռչեց Մարս՝ կարմիր մոլորակ։ Մարսում նրանք վայրէջք կատարեցին և Մայլոն նահետացավ՝ որպեսզի նրանք չտեսբեբ իրեն։ Նրանց խոսակցություններից Մայլոն կռահեց, որ հաջորդ օրը նրանք պատրաստվում են իր մոր ուղեղը տեղադրեն ինչ-որ երկաթե մեխանիզմի մեջ։ Մի պահ տղան սարսափեց, սկաայն հետո ուշքի եկավ և վազեց ամբողջ Մարս մոլորակով մեկ։ Մարսում նա ծանոթացավ մեկ այլ տղայի հետ, ով ևս նույն բախտին էր արժանացել։ Նա օգնություն խնդրեց այդ տղայից, սակայն մերժում ստացավ։ Որոշ ժամանակ անց հայտնվեց այդ տղան և իր օգնությունը առաջարկեց։ Երկու տղաների միացյալ համագործակցության շնորհիվ ի վերջո մարդիկ ազատվեցին այլմոլորակայինների գերությունից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
«Կարմիր մոլորակի գաղտնիքը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում 
«Մարսիանյան ամազոնկա» – թերթ «Երաժշտություն» № 05-ը 18.03.2011
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Նովոչերկասկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Николая Чудотворца), ուղղափառ նախկին տաճար Ռուսաստանի Դոնի զորքի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում։ Հայտնի է նաև որպես Նիկոլաևյան եկեղեցի (ռուս.՝ Николаевская церковь)։
Նովոչերկասկ քաղաքի Պոչտովայա փողոցում միմյանցից 300 մետր հեռավորության վրա գտնվել է Նիկոլաևյան երկու եկեղեցի. մեկը ուղղափառ` Նիկոլայի հրապարակում (այժմ` Լևսկու հրապարակ), մյուսը` հնածեսական` Ալեքսանդրի զբոսայգու մոտ։


== Պատմություն ==
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցու փայտե շենքի հանդիսավոր հիմնարկեքը կայացել է 1810 թվականի օգոստոսի 14-ին և կառուցվել է 1812 թվականին։ Այս տաճարը կառուցվել է Չերկասկի Նիկոլաևյան եկեղեցու հավատացյալների պնդմամբ, որոնց ատաման Մատվեյ Պլատովի հրամանով գրեթե բռնի ուժով տեղահանել էին Նովոչերկասկ։ Եկեղեցու շինարարությանը հետևել է ինժեներ-գնդապետ Եֆիմովը։ Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցին օծել է քահանա Յոհան Դոլոտինը 1812 թվականի հուլիսի 22-ին։
Քարե տաճարի շինարարությունը սկսվել է 1821 թվականին, օծվել է 1829 թվականին։ Եկեղեցին ունեցել է երկու կողմնասեղան. աջը` հանուն Սուրբ նահատակ Վարվառայի, և ձախը` հանուն Աստվածածնի Վերափոխման։  Եկեղեցու նախագիծը, որը մշակել է ճարտարապետ Ամվրոսիմովը, ստեղծվել է ամպիր ոճով և իրենից ներկայացրել է մեկհարկանի, մեկգմբեթանի, սպիտակ տաճար քարե զանգակատնով, որը կցակառուցված էր եկեղեցուն։
Տաճարը փակվել է 1935 թվականին, իսկ 1939-ին քանդվել է՝ նրա տեղում պուրակ հիմնելու նպատակով։  Ներկայումս այստեղ է գտնվում Լևսկու հրապարակը, որտեղ 1995 թվականի նոյեմբերի 19-ին տեղադրվել է մեծ փայտե խաչ ի հիշատակ քանդված Նիկոլաևյան եկեղեցու։ Ավելի ուշ այն փոխարինվել է մետաղյա խաչով։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Новочеркасск. Церковь Николая Чудотворца.
Церковь Святого Николая.
Մայքլ Քրոուֆորդ

Մայքլ Քրոուֆորդ (անգլ.՝ Michael Crawford, հունվարի 19, 1942(1942-01-19), Սոլսբերի, Wiltshire, Ուիլտշիր, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի դերասան և երգիչ, Բրիտանական կայսրության շքանշանի շքանշանակակիր, մի շարք շքանշանների դափնեկիր է։ Նրա կարիերան ներառում է՝ ռադիոբեմադրություն, դերեր կինոյում և հեռուստատեսությունում, նաև դերեր է մարմնավորել Բրոդվեյի և Վեսթ Էնդի լավագույն թատրոններում։ Քրուֆորդը «Օպերայի ուրվականը» մյուզիքլում եղել է ուրվականի առաջին դերակատարը։


== Թատրոն ==
1971 թվական՝ Ոչ մի սեքս, խնդրում եմ, մենք եղբայրներ ենք (Բռայան Ռաննիքլս)
1974 թվական՝ Ստախոս Բիլլի մյուզիքլ (Բիլլի)
1979 թվական՝ Ծաղիկներ Էլջերնոնի համար (Չարլի Գորդոն)
1981 թվական՝ Բարնում (Պ. Տ. Բարնում)
1986 թվական՝ Օպերայի ուրվականը (Ուրվական)
2002 թվական՝ Պար վամպիրների հետ (գրաֆ ֆոն Կրոլոկ)
2004 թվական՝ Սպիտակ աղջիկը (գրաֆ Ֆոսկո)
2011 թվական՝ Օզ երկրի հրաշագործը (Պրոֆեսոր Մարվել/Զմրուխտե քաղաքի դռնապան/Զբոսավար/Հրաշագործ


== Ֆիլմագրություն ==
1965 թվական՝ Հմտություն (Կոլին)
1966 թվական՝ Համաժողովի ճանապարհին տեղի ունեցած զվարճալի պատմություն (Հերոն)
1967 թվական՝ Կատակասերը (Մայքլ Թրեմեյն)
1967 թվական՝ Ինչպես ես հաղթեցի պատերազմը (Գուդբոդի)
1969 թվական՝ Հելլոու, Դոլլի! (Կորնելիուս)
1972 թվական՝ Ալիսը հրաշքների աշխարհում (Սպիտակ ճագար)
2008 թվական՝ ՎԱԼԼ-Ի («Հելլոու, Դոլլի!» ֆիլմի միջի Կորնելիուս)


== Պարգևներև մրցանակներ ==
1981 թվական՝ Բարնում՝ Լաուրեուս մրցանակ
1986 թվական՝ «Օպերայի ուրվականը»Թոնի
Դրամա Դեսք
2002 թվական՝ «100 մեծանուն բրիտոնների» ցանկում զբաղեցնում է 17-րդ տեղը։


== Ծանոթագրություններ ==
Զալեսիե (գյուղ, Կռիժոպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶալեսիեԶալեսիե (ուկրաիներեն՝ Залісся), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զալեսիե գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 300 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սերգեյ Թովմասյան (այլ կիրառումներ)

Սերգեյ Թովմասյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Սերգեյ Թովմասյան, հայ ազատամարտիկ։
Սերգեյ Թովմասյան, հայ դերասան։
Երջանկության միջազգային օր

Երջանկության միջազգային օր, 2012 թվականի մարտի 20-ին ՄԱԿ-ը հայտարարել է Երջանկության միջազգային օր՝ նպատակ ունենալով պաշտպանել այն գաղափարը, որ երջանկության ձգտումը համամարդկային զգացում է և այն մարդկության հիմնական նպատակներից մեկն է։ Այդ կապակցությամբ երկրներին կոչ է ուղղված`  ջանքեր  գործադրել յուրաքանչյուր մարդու բարեկեցության ու բարելավման ուղղությամբ։
Երջանկության միջազգային օրը հիմնադրված է Միավորված ազգերի կազմակերպության խորհրդական Ճեյմի Իլլիընի առաջարկով՝  Հունիս 28-ին, 2012 թվական։ Այն հաստատվել է, երբ ՄԱԿ-ի անդամ 193 պետություների ներկայացուցիչները միաձայն ընդունեցին   66/281 բանաձևով որոշումը։ Երջանկության միջազգային օրվա բազմամյա արշավը հաստատվել է 2011 թվականին` «Illien Global Public Benefit Corporation»ի կողմից։
ՄԱԿ-ը՝ անդամ երկրներին, միջազգային և տարածաշրջանային կազմակերպություններին և քաղաքացիական հասարակություններին առաջարկում է տոնը նշել կրթական, քարոզչական և նման այլ ծրագրերով, ինչպես նաև այլ լուսավորչական միջոցառումներ կազմակերպելով։ 

«Նոր տնտեսագիտական հիմնադրամ»­ի վերլուծության տվյալներով՝ աշխարհի 140 երջանիկ երկրների ցուցակում, Հայաստանը գրավում է 73-­րդ տեղը։ «The Happy Planet Index (HPI)» ծրագրի շրջանակներում իրականացված հետազոտության արդյունքներով Հայաստանի երջանկության ցուցանիշը կազմում է 25.7։
HPI­-ն, հանդիսանալով կայուն բարեկեցության չափման աշխարհի առաջատար ծրագիր, ցույց է տալիս, թե՝ աշխարհի երկրները որքանո՛վ կարող են երկար, երջանիկ և կայուն կյանք ապահովել իրենց բնակիչների համար։ Երկրների դասակարգման ցուցանիշը կազմվում է՝ հիմնվելով երեք չափանիշերի վրա. 

բնակիչների կյանքի սպասվելիք միջին տևողություն
բարեկեցություն
էկոլոգիական «հետք»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երջանկության միջազգային օր Archived 2019-08-11 at the Wayback Machine.
Մարտի 20-ը երջանկության միջազգային օր
ՄԱԿ-ը Երջանկության միջազգային օր է սահմանել
Բաեպենդի (Մինաս Ժերայս)

Բաեպենդի (պորտ.՝  Baependi), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատայի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 18 173 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 751,748 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 24,2 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1853 թվականի մայիսի 2-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 75.608.064,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 4.229,82 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,742 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Նոր Կարաչինար

Նոր Կարաչինար, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Քարվաճառ շրջկետրոնից գտնվում է 45 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 143 կմ հեռավորության վրա։


== Աշխարհագրություն ==
Համայնքը բարձր լեռնային է։ Նոր Կարաչինար համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Տրտու գետի վտակը։ Համայնքի տարածքում կան բազմաթիվ բնական անանուն մշտական գործող աղբյուրներ՝ առվակների տեսքով։


== Պատմություն ==
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Բնակչություն ==
2015 թվականին համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 123 մարդ, կա 24 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։


== Հասարարակական կառույցներ ==
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում էին 27 աշակերտներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.
Անդակի լեզու

Անդակի լեզու (Aguanunga, Andaki, Andaqui, Churuba, Jirara), մահացած, արդեն անօգտագործելի Պաեսյան լեզու, որի միջոցով հաղորդակցվում էի ադակի կոչվող ժողովուրդը։ Նրանք ապրում էին Սուասա հովտի Ուիլա, Գրագուա հովտի Կաուկա (դեպարտամենտ) ինչպես նաև Կաուկա գետի վերին հոսանքում, Կոլումբիայում՝ Կակետա դեպարտամենտի լեռնային շրջաններում։


== Արտաքին հղումներ ==
Անդակի Ethnologueում
Մոդիկա

Մոդիկա (իտալերեն՝ Modica), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիա մարզի Ռագուզա գավառում։ Տարածք՝ 290․76 կմ2։ Բնակչությունը 54 112 մարդ։ (2013)։ Կոմունայի կազմի մեջ մտնում են 35 ֆրակցիաներ։ Կոմունայի քաղաքապետ՝ Իգնասիո Աբատե (2013 թվականից)։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Գևորգը։ Տոնը նշում են ապրիլի 23-ին։ 2002 թ․ Մոդիկան մտնում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ֊ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակի մեջ։


== Վարչական բաժանում ==
Կոմունայի կազմի մեջ մտնում են 35 ֆրակցիաներ՝ Բալատա դի Մոդիկա, Կալանկի, Կալվարիո Սան Ֆիլիպպո, Կամպանելլա, Կաննիցարա, Կազա Լիչո, Կազա Մոնտեզանո, Կազա Նոբիլե, Կազա Պապա, Կազա Սերաֆորի, Կազա Սիստո, Կազե Ավգոոլյա, Կազե Ռոզոլիյա, Կավա Իսպիկա, Ֆրիջիտինի, Ջանֆորմա, Ջիզիրա Պագանա, Մարջոնե, Մարինա դի Մոդիկա, Միկելիկա, Պյանո Պոցցի, Պետրե Ներե Սան Ցանարիա, Պիրատո, Պոնտե Պասսո Գատտա, Կվարտարելլա, Սայտտա, Սան Ֆիլիպո, Սան Ջակոմո Ալբակարա, Սան Վիտո, Վիլլա Բարկո, Վիլլա Գրացիա, Վիլլա Գրիմալդի, Ցապպուլլա, Ձիմարդո Ինֆերիորե, Ձիմարդո Սուպերիորե։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Կամեն-Կաշիրսկի

Կամեն-Կաշիրսկի (ուկրաիներեն՝ Камінь-Каширський), քաղաք Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում, շրջկենտրոն։
Չճշտված տվյալներով Կամեն-Կաշիրսկի քաղաքում բնակվում էր 10 609 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,64 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սամվել Գրիգորյան (գիտնական)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)Սամվել Սամվելի Գրիգորյան (մարտի 18, 1930(1930-03-18), Գիշի, Մարտունու շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 11, 2015(2015-04-11), Նոգինսկ, Ռուսաստան), հայ խորհրդային մեխանիկ, լեռնային ապարների և գրունտների դինամիկայի ժամանակակից տեսության հիմնադիրը։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1965), պրոֆեսոր (1968)։ Տիեզերագնացության միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (1976)։ Տեսական և կիրառական մեխանիկայի ԽՍՀՄ ազգային կոմիտեի անդամ (1972)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը (1953)։ 1958 թվականից աշխատել է նույն համալսարանի մեխանիկայի ինստիտուտում (1962 թվականից՝ տնօրենի տեղակալ, 1963 թվականից ղեկավարել է նաև գրունտների և ապարների լաբորատորիան)։ Աշխատանքները վերաբերում են հիդրոաերոդինամիկայի, գրունտներում և ապարներում պայթյունների ուսումնասիրման, գազանավթարդյունահանման, կենսամեխանիկայի, ձնեհոսքերի և սելավների քանակական նկարագրության հարցերին։
Պատրաստել է ավելի քան 40 թեկնածուների և 10-ից ավելի գիտական դոկտորների, մոտ 300 գիտական աշխատանքների հեղինակ է, ունեցել է 70-ից ավելի հայտնագործություն և արտոնագիր։ ԽՄԿԿ անդամ 1973 թվականից։


== Պարգևներ ==
«Չին-ռուսական բարեկամություն» մեդալ, 1960
ՄՊՀ Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան մրցանակ, 1967
Ս. Ա. Չապլիգենի անվան մրցանակ, 1970
ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի մրցանակ, 1985
ԽՍՀՄ ԳԱ Մ. Ա. Լավրենտևի անվան ոսկե մեդալ և մրցանակ, 1986
Ուկրաինայի Պետական մրցանակ, 1991
Ռուսաստանի բնական ԳԱ «Գիտության և արվեստի ասպետ» և մեդալ, 2000
ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ, 2000
ՌՀՄ «Արծաթե խաչ» շքանշան նվաճումների համար, 2002
Ս. Ն. Ֆեոդորովի անվան մրցանակ, 2004
«Մեծն Եկատերինա» եվրոպական շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Ափիքօղլու

Ափիքօղլու եղբայրները ընտանիքին պատկանող և շահագործվող միս արդյունաբերության կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է Թուրքիայում։ Ընկերությունը հայտնի է սուջուխի և բաստուրմայի արտադրությամբ։ Ափիքօղլուն առաջին ընկերությունն է, որը սկսել է մսամթերքի զանգվածային արտադրությունը Թուրքիայում և սպասարկում է ազգային շուկայի ողջ պահանջարկը։


== Վաղ տարիներին ==

Ափիքօղլու ընկերությունը 1910 թվականին Կեսարիայում հիմնադրել է հայ Գրիգոր Ափիքօղլուն (1878–1945)։ 1920 թվականին Ափիքօղլուն իր գործունեության բազան տեղափոխել է Ստամբուլ՝ արտադրական գործարան բացելով Մալթեփե արվարձանի Իդեալթեփե կոչվող թաղամասում։ Ընկերության գլխավոր գրասենյակը զբաղեցնում էր ընտանիքի տան առաջին հարկը։


== Ափիքօղլու եղբայրներ ==
Բիզնեսն ընդլայնվելով ընկերությունը հետագայում իր արտադրական գործառնությունները տեղափոխեց Ալիբեյքյոյ, որտեղ գտնվող գործարանը ղեկավարում էին Ակոպ (Հակոբ) և Հայկ Ափիքօղլու եղբայրները։ Սա այն ժամանակն է, երբ ընկերությունը սկսեց բիզնեսով զբաղվել որպես «Ափիքօղլու եղբայրներ»։ Ընկերությունը շուտով իր արտադրանքը վաճառում էր ամբողջ Թուրքիայում։


=== Նորարարություններ ===

Աճող ազգային պահանջարկը բավարարելու ջանքերը առաջ բերեցին նորարարություն, որը Ափիքօղլու եղբայրները կարողացան իրականացնել 1960-ականներից։ Նրանց արտոնագրած համակարգը թույլ է տվել առևտրային հալալ միս արտադրել անմիջապես սպանդանոցից։ Տեխնիկան այն էր, որ կովը մորթելու ժամանակ այն կախված էր գլխիվայր այնպես, որ արյունը հեշտությամբ կարող էր դուրս գալ նրա մարմնից։ Մինչ այդ այս տեխնիկան երբեք չէր կիրառվել սննդամթերքի արտադրության մեջ, և նախադեպը արագորեն դարձել է ստանդարտ պրակտիկա ամբողջ Թուրքիայում, և ի վերջո՝ մսի ողջ արդյունաբերության մեջ։ Ազգային պահանջարկի աճող կարիքները հոգալու համար Ափիքօղլու եղբայրները 1987 թվականին ավելացրել են իրենց աշխատուժը մինչև 200 մարդ։ Նրանք նաև գնել են 45,000 square metres (480,000 sq ft) հողատարածք ժամանակակից Տուզլայի տարածքում։ 2013 թվականի դրությամբ Ափիքօղլու եղբայրները շարունակում են իրենց արտադրական գործունեությունը Տուզլայի ձեռնարկություններում։


== Նվաճումներ ==
2009 թվականին հրատարակված Markaların Öyküsü, (Ապրանքանիշերի պատմություն) գրքում Ափիքօղլուն նկարագրված է որպես «աշխարհի 304 ամենահայտնի ապրանքանիշերից մեկը»։
Իրադարձությանը հաջորդել է Ափիքօղլու եղբայրների կողմից 2010 թվականին իրենց շարունակական գործունեության 100-ամյակի տոնակատարությունը։
Ափիքօղլու եղբայրները հիշատակվել են Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, գրող Օրհան Փամուկի «Ստամբուլ. հուշեր քաղաքի մասին» գրքում։


== Մրցանակներ ==
Ափիքօղլու եղբայրները երկու տարի անընդմեջ (2005 – 06) ստացել են «Altın Marka» մրցանակը։


== Տես նաև ==
Հայերը Թուրքիայում


== Ծանոթագրություններ ==
Նինկե վան Հիչտում

Նինկե վան Հիչտում   (հոլ.՝ Nienke van Hichtum, իսկական անուն ազգանունը՝ Սյուկե  Մարիա Դիդերիկա Բոկմա դե Բուր, հոլ.՝ Sjoukje Maria Diderika Troelstra-Bokma de Boer, փետրվարի 13, 1860(1860-02-13), Nes, Դոնգերադեյլ, Ֆրիսլանդիա, Նիդերլանդներ և Nes, Ամելանդ, Ֆրիսլանդիա, Նիդերլանդներ - հունվարի 9, 1939(1939-01-09), Հիլվերսում, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ), նիդերլանդացի մանկագիր։ 
1888-1904 թվականներին ամուսնացած է եղել նիդերլանդացի քաղաքական գործիչ, իրավաբան, գրող  Պիտեր Ելլես Տրուլստրայի հետ։


== Կենսագրություն ==
Նինկե վան Հիչտումն ազգությամբ ֆրիզկա է ։ Ծնվել է 1860 թվականին Նիդերլանդների Նես գյուղում, քահանայի բազմանդամ ընտանիքում։ Դաստիարակվել է աղջիկների գիշերօթիկ դպրոցում։ 1885 թվականին ամուսնացել է։ Ամուսնու հետ միասին եղել է «Frieze» գրական մանկական ամսագրի համահիմնադիրը, որը նրանք հրատարակել են իրենց միջոցների հաշվին։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1887 թվականին։  Գրել է հոլանդերեն և մայրենի ֆրիզ լեզվով։ Բազմաթիվ մանկա-պատանեկան գրքերի և հեքիաթների հեղինակ է, որոնք թարգմանվել և հրատարակվել են Անգլիայում, ԽՍՀՄ-ում, ԱՄՆ-ում, Շվեդիայում, Չեխիայում, Ճապոնիայում և այլ երկրներում։  
Ներկայումս Նիդերլանդներում ստեղծվել է Նինկե վան Հիչտումի անվան գրական մրցանակ։ 2001 թվականին  Նինկե վան Հիչտումի կյանքի մասին ֆիլմ է նկարահանվել։


== Ընտրյալ ստեղծագործություններ ==
1887 թ.՝ Teltsjes yn skimerjoun
1897 թ.՝ Sip-su, «de knappe jongen»
1898 թ.՝ Uit verre landen
1898 թ.՝ De geschiedenis van den kleinen Eskimo Kudlago
1899 թ.՝ Hoe een kleine Kafferjongen page bij de koning werd
1900 թ.՝ Oehoehoe in de wildernis
1901 թ.՝ Een Kafferse heldin
1903 թ.՝ Afke’s Tiental
1905 թ.՝ Friesche schetsen
1905 թ.՝ Het apenboek
1908 թ.՝ Der wier ris in âld wyfke
1908 թ.՝ Er was eens een oud vrouwtje
1911 թ.՝ Moeders vertellingen
1911 թ.՝ Kajakmannen, Groenlandsche avonturen
1913 թ.՝ Oude en nieuwe verhalen
1918 թ.՝ De tooverhoed
1920 թ.՝ Gouden sprookjes van gebrs. Grimm
1921 թ.՝ Vertellingen uit de Duizend en één nacht
1922 թ.՝ Het groot vertelselboek
1923 թ.՝ Het leven en de wonderbare lotgevallen van Robinson Crusoë
1924 թ.՝ Jetse, een Friesche vertelling
1924 թ.՝ De verstandige poedel
1929 թ.՝ Winnie de Poeh, voor Nederlandse kinderen naverteld door Nienke van Hichtum
1930 թ.՝ De prinses op de erwt
1932 թ.՝ Jelle van Sipke-Froukjes
1932 թ.՝ Oom Remus vertelt sprookjes van de oude plantage aan den kleinen jongen.
1933 թ.՝ Russische sprookjes
1936 թ.՝ Schimmels voor de koets of … vlooien voor de koekepan?
1937 թ.՝ Drie van de oude plaats
1937 թ.՝ Oude bekenden
1939 թ.՝ Nienke van Hichtum vertelt weer
1939 թ.՝ De jonge priiskeatser. Friese versie van Jelle van Sipke-Froukjes
1948 թ.՝ Geplukte bloemetjes, een bundel heel kleine verhaaltjes
1950 թ.՝ Bewerkt als Jonge Jaike fan it Aldhiem
1957 թ.՝ Heruitgegeven als De tsien fan Martens Afke
2003 թ.՝ Heruitgegeven als Alde kunde, in mearkeboek


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Bokma de Boer, Sjoukje Maria Diderika
Իրու Խեչանովի

Իրինա «Իրու» Խեչանովի (վրաց.՝ ირინა "ირუ" ხეჩანოვი, դեկտեմբերի 3, 2000(2000-12-03), Թբիլիսի, Վրաստան), հայտնի է նաև Իրու բեմական անունով, հայկական ծագումով վրացի երգչուհի և երգահան։ Որպես աղջիկների «Քենդի» խմբի անդամ նա «Candy Music» երգով հաղթել է Երևանում կայացած Մանկական Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում։ 2023 թվականին նա հաղթել է The Voice Georgia-ի հինգերորդ եթերաշրջանում՝ շահելով Վրաստանը Մեծ Բրիտանիայի Լիվերպուլ քաղաքում կայանալիք Եվրատեսիլ 2023 երգի մրցույթում ներկայացնելու իրավունքը։


== Կենսագրություն ==

Իրինա Խեչանովին ծնվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Թբիլիսիում։ Նա ծագումով հայ է։ Մանուկ հասակում մասնակցել է երգի տարբեր մրցույթների։ 2011 թվականին՝ իր տասնմեկերորդ տարեդարձի օրը, նա Վրաստանը ներկայացրել է Երևանում կայացած Մանկական Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում՝ որպես աղջիկների  «Քենդի» խմբի անդամ։ Խումբը 108 միավորով հաղթել է այդ մրցույթում։
2019 թվականին Խեչանովին եղել է Georgian Idol-ի մասնակից։ 2021 թվականին նա թողարկել է իր դեբյուտային «No Jerk Around Me» սինգլը։
2022 թվականին Խեչանովին ելույթ է ունեցել «Մանկական Եվրատեսիլ 2022» երգի մրցույթում՝ նախորդ մրցույթների հաղթողների խմբի կազմում։ Նա նաև եղել է այդ տարվա մրցույթում Վրաստանը ներկայացրած երգի՝ Մարիամ Բիգվավայի «I Believe»-ի համահեղինակը։ Երկիրն այդ մրցույթում զբաղեցրել է երրորդ տեղը։
Ավելի ուշ այդ տարի Խեչանովին մասնակցել է The Voice Georgia-ի հինգերորդ եթերաշրջանին։ Նա հաղթել է այդ մրցույթում 2023 թվականի փետրվարի 2-ին՝ այդպիսով շահելով Եվրատեսիլ 2023 երգի մրցույթում Վրաստանը ներկայացնելու իրավունքը։ Նրա «Echo» երգը թողարկվել է 2023 թվականի մարտի 16-ին։ Նա ելույթ կունենա մրցույթի երկրորդ կիսաեզրափակչում՝ 2023 թվականի մայիսի 11-ին։


== Սկավառակագրություն ==


=== Սինգլներ ===
2021 – "No Jerk Around Me"
2022 – "Not Like Today"
2022 – "Tu mama"
2023 – "Idea"
2023 – "Echo"


== Ծանոթագրություններ ==
Օվդակալո

Օվդակալո (ռուս.՝ Овдакало), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Եվգենիա Զբրուևա

Եվգենիա Զբրուևա  (ռուս.՝ Евге́ния Ива́новна Збру́ева, դեկտեմբերի 26 1867 (հունվարի 7 1868) կամ դեկտեմբերի 26, 1868(1868-12-26), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն և Moscou, Գենտ, Բելգիա - հոկտեմբերի 20, 1936(1936-10-20), Մոսկվա, ԽՍՀՄ և Moscou, Գենտ, Բելգիա), ռուս օպերային երգչուհի (կոնտրալտո)։ ԽՍՀՄ վաստակավոր արտիստ (1922)։
Կոմպոզիտոր Պյոտր Բուլախովի դուստրը։


== Կենսագրություն ==
Երաժշտական կրթություն ստացել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում։ 1894 թվականից հանդես է եկել Մոսկվայի կայսերական օպերայի թատերախմբում, 
1905-1918 թվականներին՝ Մարիինյան թատրոնի բեմում, որտեղ Խովանշչինա օպերայում առաջինն է կատարել Մարֆայի դերերգը, Չայկովսկու «Մաշիկներ» օպերայում՝ Սոլոխի դերերգը։
Բնակվել է Պետրոգրադի «Բենուայի տանը», Մոսկվայում՝ Կուզնեցկի մոստ փողոցի վրա գտնվող Սոկոլի եկամտաբեր տանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Збруева, Евгения Ивановна»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Նատալյա Գլեբովա

Նատալյա Վլադիմիրի Գլեբովա (անգլ.՝ Natalie Glebova, նոյեմբերի 11, 1981(1981-11-11), Տուապսե, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ազգությամբ ռուս մոդել, Միսս Տիեզերք Կանադա 2005 (անգլ.՝ Miss Universe Canada), Միսս Տիեզերք 2005 Բանգկոկում։


== Կենսագրություն ==
Նատալյան ծնվել է Կրասնոդարի երկրամասի Տուապսե քաղաքում։ Վեց տարի սովորել է տեղի թիվ 6 ավագ դպրոցում։ Նա սովորել է դասական դաշնամուր և 12 տարեկանում ավարտել պրոֆեսիոնալ երաժշտական ​​դպրոցը։ Հաղթել է մարզական ռիթմիկ մարմնամարզության տարբեր առաջնություններում։
13 տարեկանում՝ 1994 թվականին, Նատալյա Գլեբովան ծնողների հետ արտագաղթել է Կանադայի Տորոնտո քաղաք։ Նախքան «Միսս տիեզերք» մրցույթը Նատաշան աշխատել է որպես մոդել և Տորոնտոյի Ռայերսոնի համալսարանում ստացել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում առևտրի, կառավարման և շուկայավարման բակալավրի աստիճան։ Աշխատել է նաև որպես տարրական և ավագ դպրոցի մոտիվացիոն խոսնակ։
2004 թվականին Նատալյան մասնակցել է «Միսս տիեզերք Կանադա» մրցույթին, որտեղ զբաղեցրել է երրորդ տեղը։ 2005 թվականի հունվար ամսվա մրցումներում նա նվաճել է «Միսս Կանադա» տիտղոսը։
Նատալյա Գլեբովան մասնակցել է Բանգկոկում կայացած «Միսս Տիեզերք 2005» մրցույթին և հաղթող ճանաչվել։ Նրա հաղթանակը Կանադայի պատմության մեջ երկրորդն էր՝ Լոնդոնից Կարեն Դիանա Բոլդվինից հետո, որը «Միսս տիեզերք» մրցույթում հաղթել էր 1982 թվականին։
2006 թվականից Նատալյան բնակվում է Բանգկոկում (Թաիլանդ)։ Նա «Fah Glebova International» ընկերության հիմնադիր-նախագահն է։


=== Անձնական կյանք ===
2007 թվականի նոյեմբերի 29-ին Նատալյան ամուսնացել է Թաիլանդի հայտնի թենիսիստ Պարադորնա Սիչափխանի հետ։ Հարսանիքը տեղի է ունեցել Բանգկոկում։ 2011 թվականի փետրվարի 25-ին զույգը հայտարարել է ամուսնալուծության մասին։
2016 թվականի ապրիլի 9-ին ծնվել է Գլեբովայի և Դին Քելիի դուստրը՝ Մայա Քելլի Գլեբովան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Նատաշան լավն է, բայց, ավաղ, մերը չէ․ «Միսս տիեզերքը» ծնվել է Տուապսեում
Նատալյա Գլեբովա Ֆեյսբուքում
Ամսագրերի լուսանկարների պատկերասրահ և տեսանյութեր
Paradorn Sichapan & Miss Universe 2005 Natalie Glebova Are Engaged Archived 2008-10-24 at the Wayback Machine.
Վիիմսի (այլ կիրառումներ)

Վիիմսի, կարող է վերաբերել՝

Վիիմսի - գյուղական ավան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Վիիմսի շրջանում
Վիիմսի - շրջան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգում
Տերլիցի

Տերլիցի (իտալերեն՝ Terlizzi), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ապուլիա մարզի Բարի գավառում։
Բնակչությունը 27 404 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 403 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 68 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 70038։ Հեռախոսային կոդ՝ 080։
Բնակավայրի հովանավոր սրբեր են համարվում Մարիամ Աստվածածինը և Միքայել հրեշտակապետը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 080 3542011
Էլեկտրոնային փոստ՝ comune@comune.terlizzi.ba.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.terlizzi.ba.it/


== Տերլիցցիի անվանի բնակիչներ ==
Ջուզեպպե Միլլիկո - 18-րդ դարի իտալացի երգիչ, կոմպոզիտոր


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Տերեշևցի

Տերեշևցի (ուկրաիներեն՝ Терешівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տերեշևցի գյուղում բնակվում էր 707 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2802 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 252,32 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մուլլավեռե

Մուլլավեռե (էստ․՝ Mullavere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալամուսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 55 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տարեգիր

Տարեգիր, պատմական դեպքերն ու իրադարձություններն ըստ տարիների գրի առնող հեղինակ։ Ի տարբերություն պատմիչների, տարեգրերը հիմնականում սահմանափակվել են փաստերի ու եղելությունների հիշատակմամբ՝ առանց ընդհանրացումների ու վերլուծումների։ Ընդհանուր առմամբ տարեգիր են կոչվում աննաչների, տարեգրությունների, ժամանակագրությունների, քրոնիկոնների հեղինակները։ Նման բնույթի պատմական երկերի հեղինակները միջնադարյան Հայաստանում կոչվել են ժամանակագիր։
Բոր (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոր (այլ կիրառումներ)Բոր (ֆրանսերեն՝ Bords), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանում։ Մտնում է Սեն Սավինյեն կանտոնի կազմի մեջ։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17053։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1287 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 774 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 574-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 200-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 74,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,9 %)։ 574 աշխատունակ բնակիչներից 497-ը աշխատում էին (268 տղամարդ և 229 կին), անաշխատանք էին 77 -ը (34 տղամարդ և 43 կին)։
200 անգործունակ մարդկանցից 51-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 73-ը թոշակառու, 76 -ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ․ Բոր (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Դերջանի լեռնաշղթա

Դերջանի լեռներ, լեռներ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Պար լեռնահամակարգում, նրա ծայր արևմտյան հատածում՝ Դերջան գավառի արևմտյան սահմաններում։ Ամենաբարձր լեռնագագաթը Մարիամն է, արևմտյան Եփրատի ձախ ափին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոպերեչկա (Սետովկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոպերեչկա (այլ կիրառումներ)Պոպերեչկա, գետ Ռուսաստանում՝ Ալթայի երկրամասում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Սետովկա գետի ձախ ափին՝ 19 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալներով՝ գետը պատկանում է Վերխնեօբսկիի ավազանային շրջանին, Կատուն գետի վտակ, Բիյա և Կատուն գետերի ջրային ավազան։ Գետի գետային ավազանը՝ Օբը մինչ Իրտիշ թափվելը։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100007678
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100767
Ավազանի կոդը -  13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15, առաջին թողարկում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վեռևի

Վեռևի (էստ․՝ Verevi), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բալակլեյա (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲալակլեյաԲալակլեյա (ուկրաիներեն՝ Балаклія), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բալակլեյա գյուղում բնակվում էր 503 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1714 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 293,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Փոլադլուի եկեղեցի

Փոլադլուի եկեղեցի, ավերված հայկական առաքելական եկեղեցի Ադրբեջանի Հանրապետության Գետաբեկի շրջանի Փոլադլու գյուղի արևելյան մասում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Ըստ ճարտարապետական առանձնահատկությունների՝ թվագրվում է 16-17-րդ դարերով։
Եկեղեցու անվանումը անհայտ է, այդ իսկ պատճառով կոչվում է բնակավայրի ներկայիս անվանումով։


== Ճարտարապետություն ==
Ունի միանավ բազիլիկ հորինվածք։ Կիսակլոր խորանի հյուսիսային և հարավային կողմերից կից են ուղղանկյուն հատակագծով թաղակապ ավանդատներ։ Վերջիններս իրենց ծավալներով դուրս են աղոթասրահի բուն մակերեսից, սակայն կառուցվել են եկեղեցու հետ։ Արտաքին չափերն են՝ 13,20 x 5,65 մ, արևելյան պատն ավանդատների հետ՝ 9,65 մ։ Եկեղեցու մուտքերը երկուսն են՝ հարավից և արևմուտքից։ Հարավային ավանդատունը եկեղեցու հետ հաղորդակցվում է խորանի մեջ բացված նեղ ու երկար մուտքով։ Հյուսիսային ավանդատան մուտքը բացվում է անմիջապես աղոթասրահի մեջ։ Նեղ ու դեպի ներս (լայնացող) պահպանված լուսամուտները երեքն են՝ բոլորն էլ բացված արևելյան ճակատից։ Կառուցված է անմշակ ու կոպտատաշ քարով, կրաշաղախով։ Անկյունաքարերի մի մասը սրբատաշ է։ Պատերը պահպանվել են 1,5-2 մ բարձրությամբ։ Ամբողջովին քանդված են եկեղեցու տանիքը և թաղը, ավանդատների երեսպատման քարերը, մուտքերի անկյունաքարերը։ Շարվածքում կան խաչապատկերներ կրող քարաբեկորներ։
Եկեղեցու շուրջ տարածվում է հին գերեզմանոց, ուր հանդիպում են գետնաթաղ ու կոպտատաշ սալատապաններ, որոնցից շատերը զարդարված են հնաոճ ու պարզ խաչաքանդակներով։


== Ծանոթագրություններ ==