Էլեկտրական կոնդենսատոր

Կոնդենսատոր, էլեկտրական սարք՝ կազմված երկու կամ ավելի էլեկտրոդներից, որոնք բաժանված են դիէլեկտրիկով, վերջինիս հաստությունը շրջադիրների չափերի համեմատ փոքր է։ Կիրառվում է թույլ հոսանքի և ուժային էլեկտրական շղթաներում, որպես կենտրոնացված էլեկտրական ունակություն։ Կախված դիէլեկտրիկի տիպից, շրջադիրների նյութից, կոնստրուկտիվ կատարումից՝ տարբերում են՝ թղթի, օդային, խեցե, թաղանթային, էլեկտրոլիտիկ և այլ կոնդենսատորներ։
Դիցուք՝ կոնդենսատորի դրական և բացասական շրջադիրների լիցքերը և պոտենցիալները համապատասխանաբար, հավասար են՝

  
    
      
        
          q
          
            1
          
        
        =
        q
      
    
    {\displaystyle q_{1}=q}
  ,

  
    
      
        
          q
          
            2
          
        
        =
        −
        q
      
    
    {\displaystyle q_{2}=-q}
  ,

  
    
      
        
          ϕ
          
            1
          
        
        ,
        
          ϕ
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle \phi _{1},\phi _{2}}
  
Երբ N=2, լիցքավորված կոնդենսատորի լրիվ էներգիան կլինի՝

  
    
      
        W
        =
        
          
            1
            2
          
        
        (
        
          ϕ
          
            1
          
        
        
          q
          
            1
          
        
        +
        
          ϕ
          
            2
          
        
        
          q
          
            2
          
        
        )
        =
        
          
            1
            2
          
        
        (
        
          ϕ
          
            1
          
        
        q
        −
        
          ϕ
          
            2
          
        
        q
        )
        =
        
          
            1
            2
          
        
        q
        (
        
          ϕ
          
            1
          
        
        −
        
          ϕ
          
            2
          
        
        )
        =
        
          
            1
            2
          
        
        q
        U
      
    
    {\displaystyle W={\frac {1}{2}}(\phi _{1}q_{1}+\phi _{2}q_{2})={\frac {1}{2}}(\phi _{1}q-\phi _{2}q)={\frac {1}{2}}q(\phi _{1}-\phi _{2})={\frac {1}{2}}qU}
  
Այստեղ 
  
    
      
        U
        =
        
          ϕ
          
            1
          
        
        −
        
          ϕ
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle U=\phi _{1}-\phi _{2}}
   -ը կոնդենսատորի շրջադիրների պոտենցիալների տարբերությունն է՝ կոնդենսատորի լարումը։ Հաշվի առնելով, որ կոնդենսատորի ունակությունը՝ 
  
    
      
        C
        =
        q
        
          /
        
        U
      
    
    {\displaystyle C=q/U}
  , նրա էներգիայի համար կստանանք հետևյալ արտահայտությունները՝

  
    
      
        W
        =
        
          q
          U
        
        
          
            /
          
          2
        
        ,
        W
        =
        
          C
          
            U
            
              2
            
          
        
        
          
            /
          
          2
        
        ,
        W
        =
        
          
            q
            
              2
            
          
        
        
          
            /
          
          2
          C
        
      
    
    {\displaystyle W={qU}{/2},W={CU^{2}}{/2},W={q^{2}}{/2C}}
  
Նկատենք, որ այս բանաձևով որոշվում է կոնդենսատորի լիցքերի փոխազդեցության լրիվ էներգիան, այն է՝ ինչպես մեկ և մյուս շրջադիրների լիցքերի փոխազդեցության էներգիան, այնպես էլ յուրաքանչյուր շրջադիր լիցքերի փոխազդեցության էներգիան։


== Գրականություն ==
Ֆիզիկա-11։ Ավագ դպրոցի 11-րդ դասարանի դասագիրք ընդհանուր և բնագիտամաթեմատիկական հոսքերի համար։ Հեղինակներ՝ Է. Ղազարյան, Ա. Կիրակոսյան, Գ. Մելիքյան և այլք։ Երևան, 2010 թվական