armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ֆրեդերիկ Դավթյան

Ֆրեդերիկ Միրիչի Դավթյան (հուլիսի 26, 1961(1961-07-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան, ռեժիսոր, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2004)։


== Կենսագրություն ==
Ֆրեդերիկ Դավթյանը ծնվել է 1961 թվականի հուլիսի 26-ին, Երևանում։ 1983 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1993 թվականից որպես դերասան աշխատել է Երևանի Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում, 1999-2019 թվականներին եղել է նույն թատրոնի տնօրեն։


== Դերեր ==


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀՀ վաստակավոր արտիստ, 2004
Արտավազդ մրցանակ, 2010
ՌԴ նախագահի Պուշկինի անվան մեդալ, 2015 (Ռուսաստանի Դաշնության հետ բարեկամության և համագործակցության, մշակութային կապերի ամրապնդման և խորացման գործում ունեցած նշանակալի ավանդի համար)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրեդերիկ Դավթյան, «Խանումա» Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Անկ

Անկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Երկնածառ

Այլանթ կամ երկնածառ (լատ.՝ Ailanthus), սիմարուբազգիների ընտանիքի ծառերի ցեղ։ Տերևները հերթադիր են, բարդ, կենտ փետրավոր։ Դեղնականաչավուն մանր ծաղիկները հավաքված են հուրանաձև ծաղկաբույլում։ Հայտնի է 15 տեսակ՝ տարածված Հարավային և Արևելյան Ասիայում, Ավստրալիայում։ Հայաստանում աճում է 3 տեսակ՝
Գիրալդի
Վիլմորենի
ԲարձրաբունԲարձրաբուն այլանթ (Ailánthus altíssima) տեսակի համար երբեմն օգտագործում են նաև չինական հացի տարբերակը, որն այդքան էլ ճիշտ չէ։ Իրականում գոյություն Չինական հացի (Fraxinus chinensis) ծառատեսակ, և նման անվանման օգտագործումը կարող է շփոթմունք առաջացնել։
Երկնածառը աճում է նույնիսկ չոր և քարքարոտ հողերում։ Բազմացվում է (աշնանը, գարնանը) սերմերով և արմատածիլերով։ Բնափայտն օգտագործվում է որպես շինանյութ, վառելիք, ինչպես նաև թղթի արդյունաբերության մեջ։
Ռաֆայել Հակոբյան

Ռաֆայել (Մամիկոն) Արամի Հակոբյան (հոկտեմբերի 21, 1929(1929-10-21) - հունիսի 24, 2015(2015-06-24), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուսական կրկեսի հայազգի դերասան, ակրոբատ և ծաղրածու, Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (1994), ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967)։


== Կենսագրություն ==
Ռաֆայել Հակոբյանը 1962 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական կենտրոնական ինստիտուտը։ 
1952 թվականից հանդես է եկել կրկեսում՝ Ռաֆայել Մանուկյանի ղեկավարած էկվիլիբրիստների խմբում, որն էլ հենց նրան հրավիրել է աշխատելու կրկեսում։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Յուրի Պոլովնևի ղեկավարությամբ համար, որտեղ աշխատել է 10 տարի։ 1956 թվականին Վարշավայում կայացած կրկեսի դերասանների I միջազգային մրցույթում Պոլովնևի թատերախմբի անդամները արժանացել են ոսկե մեդալների և դափնեկրի կոչման։ 
Հանդես է եկել Վարշավայում կայացած Երիտասարդության և ուսանողների V համաշխարհային փառատոնում (1955), մասնակցել արտասահմանյան հյուրախաղերի (Լեհաստան, Արևելյան Գերմանիա, Հունաստան, Հարավսլավիա, Բելգիա, Լյուքսեմբուրգ, Բրազիլիա, Ուրուգվայ, Գերմանիա, Չեխոսլովակիա և Հունգարիա)։ Մոսկվայի Երիտասարդության և ուսանողների VI համաշխարհային փառատոնում (1957) արժանացել է ոսկե մեդալների և դափնեկրի կոչման, Պոլովնևի խմբի պղպեղով էկվիլիբրիստական համարը համարվել է լավագույններից մեկը։
1971 թվականից հանդես է եկել որպես ծաղրածու-մնջախաղաց, նրա խաղացանկում գերակշռել էին նմանակման համարները։
Երկար տարիներ աշխատել է եղբոր՝ Մերուժան Հակոբյանի (1936-1980) հետ։ Կրկեսային դինաստիան շարունակել են նրա երկու դուստրերը՝ ջիգիտուհիներ և լարախաղացներ Անահիտն ու Ադելինան։
Վախճանվել է 2015 թվականի հունիսի 24-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Վոստրյակովյան գերեզմանատանը։


== Մրցանակներ և կոչումներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967),Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (1994)։


== Ծանոթագրություններ ==
Խևա

Խևա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում է Արդահան քաղաքից 28 կմ հարավ, Կուր գետի վերին հոսանքի աջ ափամերձ հարթավայրում։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին ուներ 30 տուն՝ 342 քուրդ բնակչով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014 (Ընտրական փուլ, ՈՒԵՖԱ) B խումբ

2011 թ. հուլիսի 11-ին Ռիո դե Ժանեյրոյում անցկացված վիճակահանության արդյունքներով 2014 աշխարհի առաջնության որակավորման B խմբում ընդգրկված են Իտալիայի, Դանիայի, Չեխիայի, Բուլղարիայի, Հայաստանի և Մալթայի հավաքականները։
Խմբի հաղթողը կորակավորվի եզրափակիչ փուլի համար։ 2-րդ տեղեր գրավածը մյուս խմբերի 2-րդ տեղ գրաված հավաքականների հետ կբաժանվեն 4 զույգերի, կմասնակցեն 2՝ տնային և պատասխան հանդիպումների։ Հաղթելու դեպքում նույնպես կանցնի եզրափակիչ փուլ։


== Մրցաշարային աղյուսակը ==


== Խաղերի ժամանակացույցն ու արդյունքները ==
Փակագծերում նշված են առաջին խաղակեսի հաշիվները


== Ռմբարկուներ ==
Հունիսի 11, 2013

3 գնդակ2 գնդակ1 գնդակ


== Հղումներ ==
Օտրադո-Կուբանսկոե

Օտրադո-Կուբանսկոե (ռուս.՝ Отрадо-Кубанское), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Գուլկևիչիի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3650 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արդո Հանսոն

Արդո Հանսոն (էստ․՝ Ardo Hillar Hansson, հուլիսի 15, 1958(1958-07-15), Չիկագո), էստոնացի տնտեսագետ և բանկիր։ Քաղաքական տնտեսության վերաբերյալ մի շարք հոդվածների հեղինակ է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1958 թվականի հուլիսի 15-ին Չիկագոյում։
1976-1980 թվականներին սովորել է Բրիտանական Կոլումբիայի կանադական համալսարանում` ստանալով տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան։ 1982-1987 թվականներին սովորել է Հարվարդի համալսարանում` որպես մագիստրոս, տնտեսագիտության դոկտոր։ 1987-1909 թվականներին աշխատել է Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանում որպես տնտեսական դեպարտամենտի պրոֆեսորի օգնական։
1990—1996 թվականներին Հանսոնը Լեհաստանի, Սլովենիայի, Մոնղոլիայի և Ուկրաինայի կենտրոնական բանկերի ղեկավարության տնտեսական խորհրդական է եղել։ Միաժամանակ 1992-1994 թվականներին աշխատել է տնտեսական հարցերով խորհրդատու էստոնիայի հանրապետության վարչապետի մոտ։ 1997 թվականին եղել է «Էստոնիայի երկաթուղիների» վարչության անդամ։ 1993-1998 թվականներին եղել է էստոնիայի բանկի դիտորդական խորհրդի անդամ։ 1998 թվականից մինչև 2010 թվականը աշխատել է Համաշխարհային բանկում՝ Բալթյան երկրներում, Լեհաստանում, Հարավսլավիայում, Սերբիայում, Չեռնոգորիայում և Չինաստանում։ 2012 թվականից ի վեր նա Էստոնիայի բանկի ղեկավարն է։
Արդո Հանսոնը ամուսնացած է բանկի աշխատակից Տրիյնու Տոմբակի (էստ․՝ Triinu Tombak, ծնվել է 1971 թվականին)) հետ, նրանք ունեն երկու որդի։ Հանսոնը ազատ տիրապետում է Էստոներենի և անգլերենի, բառարանով՝ ֆրանսերենի և շվեդերենի։


== Մրցանակներ ==
«Luup» («Խոշորացույց») էստոնական ամսագիր 1997 թվականին Արդո Հանսոնին ճանաչել է «Տարվա մարդ»։
1998 թվականին պարգևատրվել է Սպիտակ աստղ շքանշանի 3-րդ աստիճանով։
2013 թվականին պարգևատրվել է «Լիտվային մատուցած ծառայությունների համար» լիտվական շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մշակույթի տուն (Վեդի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մշակույթի տուն (այլ կիրառումներ)
Վեդու մշակույթի տուն, Վեդու քաղաքային և մշակույթի տուն, գտնվում է Արարատի մարզի Վեդի քաղաքում։ Կառուցվել է 1930-ական թվականներին։


== Պատմություն ==
Գտնվում է Վեդի քաղաքի կենտրոնում։ Մշակույթի տան աղյուսե շենքը կառուցվել է 1930-ական թվականներին։ Գործել է մինչև 1988 թվականի երկրաշարժը, այնուհետև քանդվել է հիմնանորոգելու նպատակով, մի շարք խնդիրների պատճառով շենքի աշխատանքները տարիներ ի վեր ձգձգվել են։ Մշակույթի տան հիմնովին վերակառուցված շենքը շահագործման է հանձնվել 2013 թվականին։ Բացման արարողությանը մասնակցել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ՀՀ քաղաքաշինության նախարար Սամվել Թադևոսյանը, ՀՀ տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գևորգյանը, պաշտոնատար անձինք, հյուրեր, վեդեցիներ։


== Գործունեություն ==
Մշակույթի տանը գործել են

Վեդու ժողովրդական թատրոն (1950)
Ժողգործիքների անսամբլ (1977)
Պարային խումբ
Փողային նվագախումբ
«Այծիկներ» վոկալ գործիքային խումբ1977 թվականից մշակույթի տունն իրականացնում է «Երաժշտական հինգշաբթիներ» ծրագիրը։ Տարիներ շարունակ կազմակերպվել է «Ծաղկի տոն», «Արարատյան ձմեռ», «Ջան Գյուլում» միջոցառումները։


== Վեդու ժողովրդական թատրոն ==
1950-ական թվականներին ձևավորվել է Վեդու թատրոնը, որը 1960 թվականին ստացել է ժողովրդական թատրոնի կոչում։ Գործել է մինչև 1993 թվականը։ Թատրոնի ռեժիսորներից են եղել Ռեմ Սարգսյանը, Ռուբիկ Արզումանյանը, Ամբիկ Սաֆարյանը և այլք։ Թատրոնի խաղացանկում են եղել «Քաջ Նազար», «Մերժված խաղաղություն», «Կինը ուսադիրներով», «Լալվարի որսը», «Չար ոգի», «Սոս և Վարդիթեր» և այլ բեմադրություններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավելորդ մարդիկ (պատմվածք)

«Ավելորդ մարդիկ» (ռուս.՝ Лишние люди), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1886 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1886 թվականի հունիսի 23-ին «Պետերբուրգյան թերթում» № 169, Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ։


== Հրապարակումներ ==
Անտոն Չեխովի «Ավելորդ մարդիկ» պատմվածքը գրվել է 1886 թվականին, առաջին անգամ հրատարակվել է 1886 թվականի հունիսի 23-ին «Պետերբուրգյան թերթում» № 169՝ Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ, ընդգրկվել է «Անմեղ խոսքեր» ժողովածուի և Ադոլֆ Մարքսի հրատարակության մեջ։
Պատմվածքը գրվել է 19-րդ դարի 80-ական թվականների սկզբի ամառանոցային կյանքի տպավորությունների ներքո «Սոկոլնիկում, Բոգորոդսկում» և «մյուս մերձմոսկովյան ամառանոցային ավաններում»։
Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է բուլղարերեն, գերմաներեն և սերբախորվաթերեն։


== Սյուժե ==
Մի անգամ երեկոյան գնացքով և իրերով ամառանոց է գալիս շրջանային դատարանի անդամ Պավել Մատվեևիչ Զայկինը։ Ճանապարհին նրան հանդիպում է մեկ այլ հովեկ շիկակարմիր տաբատով։ Նրանց միջև խոսակցություն սկսվեց, շիկակարմիր հովեկը սկսեց բողոքել մանր ծախսերից, նույնիսկ եթե «անզգուշաբար ծախսում ես կոպեկներ և հետո ամբողջ գիշեր չես քնում»։
Զայկինը համաձայնեց, որ ճամփորդելը իրեն թանկ է նստում, սակայն քաղաքից ամառանոց է փոխադրել կահույքը և աղախնին և «ինքնաեռ գցող չկա»։ Ամառանոց գալով՝ Զայկինը տեսավ, որ բոլորը մեկնել են իրենց գործերով։ Տանը մնացել էր իր փոքրիկ որդին, որը պատմեց, որ այսօր ճաշ չի լինելու, քանի որ հորը ոչ մեկը չէր սպասում։ Մայրը Օլգա Կիրիլովնայի հետ մեկնել էր խաղալու ներկայացմանը։ Որդին հորը ցույց էր տալիս իր միջատների հավաքածուն, որոնց մի մասի վրա գնդասեղներ էին խրված, այդպես էր սովորեցրել Օլգա Կիրիլովնան։ Դա տեսնելով՝ հայրն ասաց. «Այդպես պետք է Օլգա Կիրիլովնային խոցել, տար այստեղից, ամոթ է կենդանիներին տանջես»։
Երեկոյան նրա մոտ եկան կինը՝ Նադեժդա Ստեպանովնան, Օլգա Կիրիլովնան, երկու անծանոթ տղամարդու հետ։ Նրանցից մեկը Կորոմիսլովն էր, կնոջ դուետային զուգընկերը, մյուսը՝ դերասան Սմերկալովը։ Կինը բացատրեց, որ իրենք նախապատրաստում են «Տրոմբոնով կենվորը» ներկայացումը և «ինքը սպասում էր նրան»։
Ամբողջ գիշերն ամառանոցում նրանք անցկացրեցին իրենց դերերը կրկնելով և եկվորներին հյուրասիրելով։ Զայկինը գնաց քնելու, իսկ եկած արտիստներին խնդրեցին գիշերել իրենց մոտ։ Գիշերվա ժամը երկուսին նրան արթնացրեց կինը և խնդրեց գնալ քնել աշխատասենյակում , քանի որ Օլգա Կիրիլովնան չէր կարողանում միայնակ քնել, սակայն աշխատասենյակում էլ բազմոցի վրա քնել էր նրա որդին։ Զայկինը ստիպված դուրս եկավ փողոց թարմանալու և այնտեղ տեսավ շիկակարմիր տաբատով ծանոթ մարդուն, որի մոտ էլ ամառանոց հյուր էին եկել զոքանչն ու բարեկամուհիները։ Այդ ժամանակ նա որոշեց մոտակայքում ինչ որ մի պանդոկ կամ հյուրատուն գտնել։


== Գրականություն ==
Чехов А. П. Лишние люди// Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. - М.: Наука, 1974-1982.
Voir Dictionnaire Tchekhov, Page 108, Françoise Darnal-Lesné, Édition L'Harmattan, 2010, ISBN +978 2296 11343 5.
Ceux qui sont de trop, traduit par Madeleine Durand et Édouard Parayre, révision de Lily Dennis, Bibliothèque de la Pléiade, éditions Gallimard, 1967, ISBN 978 2 07 0105 49 6.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Чехов А. П. Лишние люди Archived 2017-05-08 at the Wayback Machine. Բնօրինակ ռուսերեն տեքստ
Պիեռ Կյուրի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կյուրի (այլ կիրառումներ)
Պիեռ Կյուրի (ֆր.՝ Pierre Curie, մայիսի 15, 1859(1859-05-15)[…], Փարիզ - ապրիլի 19, 1906(1906-04-19)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, Ֆրանսիայի ԳԱ անդամ (1905)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Փարիզի համալսարանը (1877)։ 1882-1904 թվականներին աշխատել է Փարիզի ինդուստրիալ ֆիզիկայի և քիմիայի դպրոցում։ 1904 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։


== Աշխատություններ ==
Աշխատանքները վերաբերում են բյուրեղաֆիզիկային, մագնիսականությանն ու ռադիոակտիվությանը։ Եղբոր՝ Պոլ ժան Կյուրիի հետ հայտնագործել և հետազոտել է պյեզոէլեկտրականության երևույթը (1880)։ Ուսումնասիրել է (1884—1885) բյուրեղների սիմետրիայի հարցերը (ձևակերպել է, այսպես կոչված, Կյուրիի սկզբունքը) և առհասարակ սիմետրիայի պրոբլեմը ֆիզիկայում (1894)։ Կյուրին սահմանել է պարամագնիսական նյութերի մագնիսական ընկալունակության կախումը բացարձակ ջերմաստիճանից (Կյուրիի օրենք) և հայտնաբերել Կյուրիի ջերմաստիճանը (Կյուրիի կետը), որից բարձր ֆեռոմագնիսական նյութերը վերածվում են պարամագնիսական նյութերի։ Կնոջ՝ Մարիա Սկլոդովսկայա-Կյուրիի հետ ուսումնասիրել է ռադիոակտիվության երևույթը, հայտնագործել պոլոնիումը և ռադիումը (1898), պարզել ռադիումի ճառագայթման բարդ բաղադրությունը։ 1903 թվականին Պիեռ Կյուրին հայտնաբերել է ռադիումի աղերից ջերմության ինքնակամ անջատումը։ Հետազոտել է նաև ռադիոակտիվության կենսաբանական ազդեցությունները։
Արժանացել է Նոբելյան մրցանակի (1903)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոսֆորի շրջափակում

Բոսֆորի շրջափակում, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռուսական Սևծովյան ռազմաճակատի կողմից իրականացված թուրքական ափի ծովային ընդհանուր շրջափակման բաղկացուցիչ մասը։ Շրջափակումը իրագործվել է գծանավերով, հածանավերով, էսկադրային ականակիրներով և ստորջրյա նավակներով. շրջափակման նպատակն էր՝ կանխել նավերի տեղաշարժը Սև ծովից Մարմարի ծով և սեփական հաղորդակցական ուղիների պաշտպանությունը գերմանա-թուրքական ծովային ուժերի հարձակումներից։


== Շրջափակման ընթացքը ==
1915 թվականին սկսված մշտական շրջափակումը ի սկզբանե իրականացվում էր նորագույն ստորջրյա «Մորժ» տիպի նավակներով։ 1916 թվականին Բոսֆորի շրջափակումը նշանակալիորեն ուժեղացվեց, այդ թվում՝ նեղուցի մուտքի մոտ ավելի քան երկու հազար ականային արգելափակոցների միջոցով .


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Флот в первой мировой войне — Т. 1. М., 1964.
Боевая летопись русского флота: Хроника важнейших событий военной истории русского флота с IX в. по 1917 г. — М.: Воениздат МВС СССР, 1948. — 492 с. / Под редакцией доктора военно-морских наук капитана 1 ранга Н. В. Новикова. // Академия Наук Союза ССР. Институт истории. Печатается по постановлению редакционно-издательского совета Академии Наук Союза ССР.
Новиков Н. Операции флота против берега на Черном море в 1914–1917 гг.. — третье издание. — Москва: Воениздат НКО СССР, 1937. — 264 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Блокада Босфора
Թորգոմ Ջուհարյան

Թորգոմ Գևորգի Ջուհարյան (1905 դեկտեմբերի 27, գյուղ Կըզըլ-Չախչախ (Կարսի նահանգ)- 1988 թվականի ապրիլի 17, Երևան), հայ մանկավարժ, մեթոդիստ, բանասեր, մանկավարժական գիտությունների դոկտոր (1968 թ.), պրոֆեսոր (1969 թ.)։


== Կենսագրություն ==
1930 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետը, երկար տարիներ դասախոսել է մանկավարժություն և մանկավարժության պատմություն համալսարանում (1930-1936 թթ.), մանկավարժական ինստիտուտներում։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից է։ 1967 թվականից դասախոսական աշխատանքի է անցել Երևանի համալսարանի մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնում։ 1972-1979 թվականներին ղեկավարել է համալսարանի մանկավարժության ամբիոնը։
1945-1967 թվականներին աշխատել, գիտամանկավարժական աշխատանք է կատարել Լուսավորության նախարարությունում, Մանկավարժական գիտությունների գիտահետազոտական, Ուսուցիչների կատարելագործման ինստիտուտներում։
Զգաղվել է հայ գրականության, նաև հայոց լեզվի դասավանդման մեթոդիկաների հարցերով։ Հեղինակ է բազմաթիվ գիտական աշխատությունների և դպրոցական դասագրքերի։ Աշխատությունները նվիրված են հայոց լեզվի, գրականության, պատմության ուսուցմանը։


== Երկեր ==
Հայրենագիտական աշխատանքը դպրոցում, Ե., 1949,
Հայ գրականության մեթոդիկա․ բարձր դասարանների ուսուցիչների համար, Ե․, 1966, 1978,
Հայ գրականության մեթոդիկա։ Ուսումնական ձեռնարկ բուհերի համար, Ե., Երևանի համալս., 1972.-512 էջ, 1980- 2 հրտ․,
Հայ գրականության մեթոդիկա, Ե., Երևանի համալս., 1980.-521 էջ,
Հայոց լեզվի մեթոդիկա Գիրք 1, Ե., Լույս, 1978.-258էջ,
Հայ գրականություն։ Դասագիրք ոչ հայկական միջնակարգ դպրոցի VIII դասարանի համար, Երևան, Լույս, 1970 - առաջին հրատ., Երևան, Լույս, 1972 - երկրորդ հրատ., Երևան, Լույս, 1978 - հինգերորդ հրատ.,
Ծրագիր «ՍՍՌՄ պատմություն» դասընթացի։ (Միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների համար), Երևան, Հայպոլիգրաֆհրատի N 2 տպ, 1951,
Բայի ուսուցման հիմնական հարցերը, Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, 1956,
Գրականության մեթոդիկայի ուրվագծեր։ (5-8-րդ դասարանների հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչների համար), Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, 1962։


== Ծանոթագրություններ ==
Բլագովեշչենկա (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բլագովեշչենկա (այլ կիրառումներ)Բլագովեշչենկա (ուկրաիներեն՝ Благовіщенка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բլագովեշչենկա գյուղում բնակվում էր 78 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(6096) 1991 UB2

(6096) 1991 UB2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,333435 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1001 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5667 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1301,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27651 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,23° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6096) 1991 UB2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մակարևի շրջան

Մակարևի շրջան (ռուս.՝ Макарьевский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կոստրոմայի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մակարև։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 4850 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 16945 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Գրաբարովկա (գյուղ, Պեսչանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳրաբարովկաԳրաբարովկա (ուկրաիներեն՝ Грабарівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պեսչանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1815 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրաբարովկա գյուղում բնակվում էր 419 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1845 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 227,1 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ետցենդորֆ

Ետցենդորֆ  (գերմ.՝ Jetzendorf), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Իլմեի Պվաֆենհոֆեն շրջանում։ 
Ենթարկվում է Իլմեի Պվաֆենհոֆեն շրջանին։ Բնակչությունը կազմում է 2991 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010) ։ Զբաղեցնում է 88,33 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 86 122։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կումշացկայա

Կումշացկայա (ռուս.՝ Кумшацкая), ստանիցա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանում։ Մտնում է Մարկինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ցիմլյանսկ քաղաքից գտնվում է 13 կմ հեռավորության վրա։
Քամալ

Քամալ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օրացիո Ջենտիլեսկի

Օրացիո Ջենտիլեսկի (իտալերեն՝ Orazio Gentileschi Lomi,հուլիսի 19, 1563, 1563 կամ հուլիսի 9, 1563, Պիզա, Տոսկանա, Իտալիա - փետրվարի 7, 1639(1639-02-07)[…], Լոնդոն, Անգլիայի թագավորություն), իտալացի նկարիչ վաղ բարոկկոյի շրջանում։ 
Նկարչուհի Արտեմիզիա Ջենտիլեսկիի հայրն է։


== Կյանք և արվեստ ==
Օրացիոն իրավամբ համարվում է լավագույն և տաղանդավոր նկարիչ։ Նա եղել է Կարավաջոյի աշակերտը։ Նկարիչը կրթություն ստացել է եղբորից և հորեղբորից՝ ընդգծված ֆլորենտական մաներիզմի ոգով։ Ջանտիլեսկին 1580 թվականին գնում է Հռոմ, որտեղ նկարում է որմնանկարներ Վատիկանի գրադարանի համար։ 1600-ական թվականներին զբաղվել է Սուրբ սեղանի նկարազարդումներով։ Հետո միանում է մի խումբ նկարիչների և դառնում Կարավաջոյի աշակերտը։ Վերջինիս ոճին գումարում է նաև տոսկանյան դպրոցի գունագեղությունը։
Ջենովա եղած ժամանակաշրջանից (1621—1623) և փարիզյան շրջանից (1623 կամ 1624) ոչ մի նկար չի պահպանվել։ 1625 թվականից մինչև մահը նկարիչն ապրում է Անգլիայում և զբաղեցնում է Չարլզ I Ստյուարտի արքունիքում որպես պալատական նկարիչ։ Նկարում է մոնումենտալ կտավներ և կատարում դեկորատիվ աշխատանքներ Գրինվիչի պալատում։ Կյանքի վերջին տարիներին կրկնօրինակել է իր մի շարք նախկին կտավները։


== Կտավներ ==
«Վինահարը» (1626 թվական, Վաշինգտոնի ազգային պատկերասրահ)
«Քրիստոսի մկրտությունը» (Հռոմ, Սանտա Մարիա դելլա Պաչե)
«Սուրբ Սեսիլիան հրեշտակի հետ» (Հռոմ, Կորսիկայի ազգային պատկերասրահ)
«Հանգիստ Եգիպտոսում» (1625—1626, Լուվրի թանգարան)
«Հովսեփը և Պոտիֆարան» (1626, Վինձոր)
«Տիրամայրը մանկան հետ» (1620-ական թվականների սկիզբ, Մարկեի ազգային պատկերասրահ)
«Ղովտն իր աղջիկների հետ» (1623-1624, Դետրոյթի գեղարվեստի ինստիտուտ)
«Դանայուհի» (1621, Քլիվլենդի արվեստի թանգարան)


== Գրականություն ==
A.Prater, H.Bauer: Malerei des Barock, Köln 1990
Die Welt der Malerei, Köln 1990.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռագուլինո

Ռագուլինո (ռուս.՝ Рагулино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(9098) Տոշիհիկո

(9098) Տոշիհիկո (անգլ.՝ Toshihiko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 27-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,911961 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4681 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3558 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1815 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,198347 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,33° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9098) Տոշիհիկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նովի Արտաուլ

Նովի Արտաուլ (ռուս.՝ Новый Артаул, բաշկիրերեն՝ Яңы Уртауыл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 886 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աշոտ Ղազարյան (այլ կիրառումներ)

Աշոտ Ղազարյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Աշոտ Ղազարյան (1949), կատակերգու դերասան
Աշոտ Ղազարյան (զինվորական գործիչ) (1921 - 1995), զինվորական գործիչ, ԽՍՀՄ հերոս
Աշոտ Ղազարյան (ճարտարապետ) (1926-2008), ճարտարապետ
Աշոտ Ղազարյան (1961), կոմպոզիտոր, Հայաստանի կոմպոզիտորների միության վարչության անդամ
Սոն Սընգ Ուն

Սոն Սընգ Ուն (հունիսի 29, 1990(1990-06-29), Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասան։ Նա առավել ակտիվ է երաժշտական թատրոնում և ամենաերիտասարդ կորեացի դերասանն է, ով 2013 թվականին նկարահանվել է առաջատար «Hedwig and the Angry Inch» կորեական մյուզիքլում։
Նա նաև հայտնի է իր դերով` «Բարև իմ քսաներորդ» հեռուստասերիալում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստասերիալներ ===


=== Ֆիլմ ===


=== Երաժշտական թատրոն ===


== Ծանոթագրություններ ==

Son Seung-won Archived 2015-02-21 at the Wayback Machine. at Blossom Entertainment (կոր.)
https://www.hancinema.net/korean_Son_Seung-won.php
Ենիջե (այլ կիրառումներ)

Ենիջե, կարող է վերաբերել՝

Ենիջե - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում, Ղազանգյոլ լճից հարավ
Ենիջե - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում, Ղազանգյոլ լճից հյուսիս-արևմուտք
Ենիջե - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում
Ենիջե - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Քոչհիսարի գավառակում
Ենիջե - գետ Սև ծովի ավազանում
Լենինսկոե (գյուղ, Արզամասկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼենինսկոեԼենինսկոե (ռուս.՝ Ленинское), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Digital Versatile Doom

Digital Versatile Doom (Digital Versatile Doom: Live at the Orpheum Theatre XXXVII A.S.), առաջին համերգային ալբոմը ֆիննական «HIM» ռոք խմբի, լույս է տեսել 2008 թվականին։ Համերգն անցկացվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 14-ին և նոյեմբերի 15-ին։


== CD ==
«Passion’s Killing Floor» — 5:14
«Wings of a Butterfly» — 3:31
«Buried Alive By Love» — 4:52
«Wicked Game» — 4:28
«The Kiss of Dawn» — 4:35
«Vampire Heart» — 4:24
«Poison Girl» — 5:05
«Dead Lovers' Lane» — 4:17
«Join Me in Death» — 3:31
«It's All Tears (Drown in This Love)» — 4:27
«Sleepwalking Past Hope» — 10:41
«Killing Loneliness» — 4:30
«Soul On Fire» — 4:23
«Your Sweet 666» — 4:03
«Bleed Well» — 4:22
«The Funeral of Hearts» — 4:43


== DVD (Տեսանյութ) ==
«Intro (Blood Theme)» — 2:25
«Passion’s Killing Floor» — 5:14
«Wings of a Butterfly» — 3:31
«Buried Alive By Love» — 4:52
«Wicked Game» — 4:28
«The Kiss of Dawn» — 4:35
«Vampire Heart» — 4:25
«Poison Girl» — 5:05
«Dead Lovers' Lane» — 4:17
«Join Me in Death» — 3:30
«It’s All Tears (Drown in This Love)» — 4:21
«Sleepwalking Past Hope» — 10:41
«Killing Loneliness» — 4:30
«Soul on Fire» — 4:23
«Your Sweet 666» — 4:03
«Bleed Well» — 4:22
«Right Here in My Arms» — 6:38
«The Funeral of Hearts» — 4:43Interview With Ville Valo
HIM’s Biggest Fan Contest Entry Videos
Fan Club Photo Gallery


== Ծանոթագրություններ ==
Էստոնական ռադիո

Էստոնական ռադիո (էստ․՝ Eesti Raadio), Էստոնիայի պետական ռադիոհաղորդակցության ընկերություն ստեղծվել է 1926 թվականին։ 2007 թվականի հունիսի 1-ին միավորվել է Էստոնիայի հեռուստահաղորդակցության ընկերության հետ՝ դառնալով Էստոնիայի հանրային հեռուստառադիոհաղորդակցության ընկերության մի ճյուղը։ Ընկերությունը անդամակցում է Եվրոպական հաղորդակցության միությանը։ Էստոնիայի ռադիոհաղորդակցության ընկերությանը պատկանող ռադիոալիքներն են՝

Վիկեռադիո
Ռադիո 2
Ռադիո 4
Ռադիո կլասիկա
Ռադիո Տալլին


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կունևո

Կունևո (իտալերեն՝ Cunevo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 661 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 132 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38027։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։ Կոմունայի հովանավոր պաշտպանը Սուրբ Լավրենտին է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0461 652128
Էլեկտրոնային փոստ՝ c.cunevo@comuni.infotn.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.cunevo.tn.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Հայերը Մալայզիայում

Հարավ-Արևելյան Ասիայում հայերը բնակություն են հաստատել դեռևս 16-17-րդ դարերից։ Օտար հողում հաստատվելով և հայ համայնքներ ձևավորելով, ինչպես այօրվա տեղաբնակ հայերի, այնպես էլ ժամանակի հայերի համար կյանքի առաջնային նպատակ է եղել պահպանել սեփական լեզուն, հավատքը և մշակույթը։
Հնում հայերը Մալայզիա են եկել հիմնականում Հնդկաստանից և Հին Ջուղայից ու արմատավորվել են Մալակկա թերակղզում։ Նրանք հաստատվել են Պենանգ նահանգի Ջորջթաուն քաղաքում և շատ կարճ ժամանակում վճռորոշ դեր են ունեցել նահանգի տնտեսական, մշակութային և ճարտարապետական ձևավորման պատմության մեջ։
1669 թ Մալակկա թերակղզում բնակվել է 240 հայ, որից 150-ը՝ բուն Մալազիայում, իսկ 90-ը՝ Սինգապուրում։

1897 թվականին Մալազիայում բնակվել է շուրջ 500 հայ, որոնք կենտրոնացած էին Մալակկա թերակղզու Կուալա Լումպուր, Ջորջթաուն և Մալակկա քաղաքներում։ Ներկայում Մալայզիայում բնակվող փոքրաթիվ հայերը (շուրջ 50 մարդ) կենտրոնացած են  հիմնականում Կուալա Լումպուրում։
Սաարե

Սաարե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։ Գտնվում էր Գենջ գյուղաքաղաքից 17 կմ հարավ-արևմուտք՝ Արածանի գետի ձախ կողմում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լանտանա (այլ կիրառումներ)

Լանտանա  կարող է վերաբերվել.

Լանտանա, մունիցիպալիտետ ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգում, Պալմ Բիչ շրջանում։
Լանտանա, 2001 թվականի Ավստրալիական ֆիլմ։
Լանտանա, Էստոնական Տալլին քաղաքին պատկանող ֆուտբոլային ակումբ։
Լանտանա, Verbenáceae ընտանիքի ցեղ։
Հարեմ (քաղաք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հարեմ (այլ կիրառումներ)Հարեմ (արաբ․՝ حارم‎‎, լատ.՝ Harem, հին հունարեն՝ χαρέμι), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում՝ Իդլիբի մարզում։ Համանուն գավառի վարչական կենտրոնն է։ Ունի 21,934 բնակչություն (2008 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է թուրքական սահմանին՝ Հալեպից 55 կմ դեպի արևմուտք։


== Պատմություն ==
Անտիոքից Հալեպ ձգվող ճանապարհի կողքին գտնվող քաղաքը գոյություն ուներ դեռ բյուզանդական ժամանակաշրջանից։ Հարեմում կա մի ամրոց, որ կառուցված է ռազմական յուրօրինակ ոճով։ Ամրոցը կառուցվել է Նիկիֆոր III-ի կողմից և նախապես պատկանել է բյուզանդացիներին։ 959 թվականից հետո քաղաքը գրավել են արաբները, այնուհետև՝ սելջուկ-թուրքերը։ 1097 թվականին քաղաքն անցավ միութենական ընկերության անդամները, որոնք այն իրենց ձեռքում պահեցին մինչ 1119 թվականը՝ բացառությամբ 1098-ին մի կարճ ժամանակահատվածի, երբ քաղաքը գրավեցին իսլամադավան արաբները։
1149 թվականին Հարեմ քաղաքը գրավեց Նուր ալ-Դին Մահմուդը, սակայն 1158 թվականին այն կրկին անցավ միութենական ընկերության անդամներին, որից հետո Նուր ադ-Դին Մահմուդը կրկին գրավեց այն 1164 թվականին։ Երբ 13-րդ դարում մոնղոլների ներխուժման ժամանակ ավերվեց քաղաքի մեծ մասն ու ամրոցը։ Ամրոցից մնացած ավերակները վերբերում են 1164 և 1268 թվականներին, երբ այն վերականգնվել է Սալահ ալ-Դինի որդու՝ Մալիք Ալ Զեեր Ղազիի կողմից։


=== Սիրիական ճգնաժամ ===
Սիրիական ճգնաժամի ժամանակ Հարեմ քաղաքը նույնպես ավերածությունների ենթարկվեց։
2012 թվականի հունիսից քաղաքի վերահսկողությունն անցավ կառավարական զորքերին։ Հոկտեմբերին ան-Նուսրայի ճակատը քաղաքում հաստատեց իր վերահսկողությունը, իսկ դեկտեմբերի 25-ին ամբողջովին իրեն ենթարկեց քաղաքը՝ 70 օր տևած կռիվներից հետո հաղթելով կառավարական ուժերին։
2013 թվականի դեկտեմբերին Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետությունը հայտարարեց, որ քաղաքում իր վերահսկողության մասին։
2014 թվականի հունվարին բախումներ տեղի ունեցան Իսլամական պետության ու կառավարական ուժերի միջև։


== Ծանոթագրություններ ==
Նոր Նախիջևանի արհեստագործական դպրոց

Նոր Նախիջևանի արհեստագործական դպրոց, հիմնվել է 1880 թվականին՝ չորս տարվա դասընթացով, չունևոր զավակների համար՝ ձրի ուսուցմամբ։ Տեսուչ և հիմնադիր՝ Ռափայել Պատկանյան։ Նպատակը գրագետ արհեստավորներ պատրաստելն էր։ Սովորում էին կոշկակայաւթյուն, դերձակություն, հյուսնություն, արծաթագործություն, պղնձագործություն, դարբնություն, նաև հանրակրթական առարկաներ՝ հայոց լեզու, ռուսաց լեզու, հայոց պատմություն, թվաբանություն, երկրաչափություն, հաշվապահություն, աշխարհագրություն, զեղագրություն, նկարչություն, երգեցողություն, կրոն։ Նման ուսումնական հաստատությունը բացառիկ երևույթ է եղել հայ իրականության մեջ։ Ծախսերի մեծ մասը հոգացել է Ռափայել Պատկանյանը, մյուսը՝ հոգաբարձուների խորհուրդը։ Գործել է մինչև 1919 թվականը։
Սուսադի-Էբալակ

Սուսադի-Էբալակ (ռուս.՝ Сусады-Эбалак, բաշկիրերեն՝ Сусаҙы-Ябалаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 378 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թոքայ Մամեդով (քանդակագործ)

Թոքայ Մամեդով (ադրբ.՝ Tokay Məmmədov, հուլիսի 18, 1927(1927-07-18), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 2, 2018(2018-05-02), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի խորհրդային քանդակագործ, Ադրբեջանի նկարչության դպրոցի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1973), Ադրբեջանի ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1962), ԽՍՀՄ նկարչության ակադեմիայի թղթակից անդամ (1975), պրոֆեսոր (1977), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1978), 1970-1972 թվականներին Ադրբեջանի նկարիչների միության տնօրենների խորհրդի նախագահ, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ։


== Կենսագրություն ==
Թոքայ Հաբիբ օղլի Մամեդովը ծնվել է 1927 թվականի հուլիսի 18-ին Բաքվում։ Նրա հայրը`Հաբիբ Մամեդովը, եղել է տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, մայրը` Զիվար Մամեդովան, Ադրբեջանում առաջին կին քանդակագործն էր։ 1942 թվականին յոթերորդ դասարանի ավարտելուց հետո Թոքայն ընդունվել է Բաքվի արվեստի դպրոց։ 1945 թվականի Թոքայ Մամեդովն ավարտել է Բաքվի գեղարվեստի դպրոցը և գնացել Լենինգրադ և ընդունվել Արվեստի ակադեմիայի քանդակագործության ֆակուլտետ։
Թոքայ Մամեդովը մահացել է 2018 թվականի մայիսի 2-ին Բաքվում։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
«Պատվո նշանի» շքանշան, 1959 թ.
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ, 1978 թ.
Ադրբեջանի ԽՍՀ պետական մրցանակ, 1982 թ.
«Ժողովրդական բարեկամություն» շքանշան
«Փառքի» շքանշան, 2002 թ.
Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի պատվավոր դիպլոմ, 17.07.2017


== Տես նաև ==
Սաթթար Բախլուլզադե
Թաիր Սալախով
Ազիմ Ազիմզադե


== Ծանոթագրություններ ==
1488

1488 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1488 թվականն է, 
XV դարի 88-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Փետրվարի 3՝ պորտուգալացի ծովագնաց Բարդուղիմեոս Դիաշը հասնում է Բարեհուսո հրվանդան։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Հոկտեմբերի 10՝ Անդրեա դել Վերոկիո, իտալացի քանդակագործ (մ. 1435)
Օնե սյու Օդոն (կանտոն)

Օնե սյու Օդոն (ֆր.՝ Aunay-sur-Odon), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ներքին Նորմանդիա շրջանում։ Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Վիր օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 8348 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1401 է։ Օնե սյու Օդոն կանտոնում կա 17 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Օնե սյուր Օդոն կոմունան է։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Եցոկա (գետ)

Եցոկա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասով, Ադիգեայի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Լաբա գետի աջ ափից 21 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ, ջրհավաք ավազանը 38,2 կմ²։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրի կառավարական բաժինը Լաբա և Չամլիկ գետերի միախառնման կետից մինչև գետաբերանն է, գետի գետային ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կուբանն է։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների
Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ - 06020000712108100003519
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) - 108100351
Ավազանի կոդը - 06.02.00.007
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի - 08
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի - 1


== Ծանոթագրություններ ==
Ամարա (Տևրիկի գավառ)

Ամարա, քաղաք-ամրոց Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառակում։ Գտնվում էր Տևրիկ քաղաքի մոտակայքում։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղակայված է դժվարամատույց և բարձադիր վայրում։


== Պատմություն ==
Հիմնադրվել է IX դարում։ Հայտնի է եղել որպես պավլիկյանների ռազմական հենակետերից մեկը։ Կարևոր դեր է ունեցել նաև 870-ական թվականների Բյուզանդական կայսրության դեմ մղված պայքարի ժամանակ։
1021-1080 թվականներին պատկանել է Սեբաստիայի Արծրունիների իշխանությանը։
Ըստ ենթադրությունների քաղաքն ավերվել է XIII-XIV դարերում` մոնղոլների տիրապետության ժամանակ։ Ըստ ոմանց բնակավայրը նույն Ամասիա քաղաքն է, կամ էլ Էմիրքյոյ և Էմիրլի գյուղերից մեկնումեկը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Ծանոթագրություններ ==
Բերեգ (գյուղ, Դանիլովսկի շրջան)

Բերեգ (ռուս.՝ Берег), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էլչին Հասանով

Էլչին Գաֆարի Հասանով (ծնվ.՝ 1965, Բաքու), ադրբեջանցի ռուսալեզու գրող և հրապարակախոս, Ադրբեջանի գրողների միության անդամ, ՊԱԿ-ի պաշտոնաթող սպա, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու։ Ազատ խոսում է անգլերեն և թուրքերեն։
Խուզարկուական և հրապարակախոսական ժանրերով գրված ավելի քան 30 գրքերի հեղինակ։ Իր ստեղծագործության մեջ Հասանովը շոշափում է սուր սոցիալական և փիլիսոփայական թեմաներ։ Նույն ժամանակ նա բացասականորեն և բավականին անհարգալից է վերաբերվում ավանդույթներին, որի պատճառով նրա բոլոր աշխատությունները սկանդալային են անվանում։


== Գործունեություն ==
2011 թվականին բավականին հայտնի է դարձել 2006 թվականին գրված և համացանցում հրապարակած Հասանովի «Կովկասցիները Հայրենական մեծ պատերազմում (Կովկասցիների նամակները)» տեքստը։ Փաստացի այն Կովկասից զորակոչված զինվորների ճակատից գրված և այնտեղ ստացած նամակների հորինված արխիվի բացում է ներկայացնում։ Տեքստի մեջ կան ինչպես անմիջապես «նամակները», որտեղ նկարագրված է օկուպացված տարածքներում կովկասցի զինվորների կողմից իրականացված գազանությունների և տանջանքների նկարագրությունը, այդպես էլ հայտնի քաղաքական գործիչների, գիտնականների, զինվորականների տրամախոսություններ։ Բազմաթիվ կայքերում և ֆորումներում այդ տեքստը մեջբերվում է որպես արժանահավատ։ 2011 թվականին տվյալ աշխատության վերաբերյալ Վլադիմիր Պարխոմենկոն «Ռուս ժողովրդի ժողով» («Собор русского народа») կազմակերպության անունից ՌԴ Դատախազություն դիմում է գրել։
2012 թվականի մարտին Մորդովիայի Հանրապետության Սարանսկ քաղաքի Լենինյան շրջանային դատարանը Էլչին Հասանովի «Կովկասցիները Հայրենական մեծ պատերազմում» աշխատությունը ծայրահեղական (էքստրեմիստական) է ճանաչել և ՌԴ Արդարադության նախարարությունը ընդգրկել է այն Ծայրահեղական նյութերի դաշնային ցանկի մեջ։


== Արտաքին հղումներ ==
Էլչին Հասանովը Մաքսիմ Մոշկովի գրադարանում


== Ծանոթագրություններ ==
Սոդոմնայա

Սոդոմնայա (ռուս.՝ Содомная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոնդաս գետի աջ ափում՝ 44 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ակունքը գտնվում է Հարավային մասում Չիստոյի Ճահիճներում, 44 կմ հյուսիս-արևելքում Նյուկսենիցա գյուղի մոտ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000009173
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000917
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Իբ (գյուղ, Սիկտիոդինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻբԻբ (ռուս.՝ Ыб), գյուղ Ռուսաստանի, Կոմիի հանրապետության Սիկտիոդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 886 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էդու (գյուղ, Գատչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էդու (այլ կիրառումներ)Էդու (ռուս.՝ Эду), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ջանեթ (Քիշոլմ) Լի

Ջանեթ (Քիշոլմ) Լի (անգլ.՝ Janet (Chisholm) Lee, 1862 - 1940), Կանադայի Նիագարայի շրջանում կարևոր անձ, ով մեծ դեր է խաղացել 1897 թվականին Կանանց ինստիտուտների ձևավորման և Օնտարիոյի Համիլթոն քաղաքում մանկապարտեզի ծրագրի նախապատրաստման գործում։


== Կենսագրություն ==
Ջանեթը ծնվել է Օնտարիոյի Վուդսթոք քաղաքում Քիշոլմների ընտանիքում։ Սովորել է Hamilton Normal School-ում, որտեղ ստացել է ուսուցչի վկայականը և ստեղծել է առաջին մանկապարտեզի ծրագիրը քաղաքում։ 1890 թվականին ամուսնացել է Էրլանդ Լիի հետ՝ ֆերմեր, կառավարության աշխատակից և ուսուցիչ Սթոնի Քրիքից, Օնտարիո։ Նրանք ունեցել են 5 երեխա՝ Գորդոնը, Ալիսը, Հիլդան, Ֆրանկը և Մարջորին։
Ջանեթն ամուսնու՝ Էրլանդ Լիի և Ադելաիդ Հուդլեսի հետ միասին համարվում են Կանանց առաջին ինստիտուտի համահիմնադիրներ, որը ներկայումս համաշխարհային կազմակերպություն է, որն ի սկզբանե ստեղծվել է մեկուսացված գյուղական կանանց կրթության խթանման նպատակով։ Խումբը միջազգայնորեն հայտնի է որպես «Աշխարհի ասոցացված գյուղական կանայք»։ Ջանեթ Լիին է վերագրվում 1897 թվականի փետրվարի 25-ին իր ճաշասենյակի սեղանի վրա Կանանց ինստիտուտի բնօրինակի ստեղծման փաստաթուղթը գրելը ։
Սթոնի Քրիքի տարրական դպրոցը 1987 թվականին անվանվել է Ջենեթ Լիի անունով։ Լիերի ընտանիքի տունը, որը հայտնի է որպես «Էդգեմոնտ» (Edgemont), 1972 թվականին դարձել է Էրլանդ Լիի թանգարանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Erland Lee Museum Website
Federated Women's Institutes of Ontario Website
Associated Country Women of the World Website
Սառա Վոան

Սառա Վոան, Վոեն (Sarah Vaughan, մականուն՝ Sassy; մարտի 27, 1924(1924-03-27)[…], Նյուարկ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ - ապրիլի 3, 1990(1990-04-03)[…], Hidden Hills, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), աֆրոամերիկացի ջազ երգչուհի։ Համարվում է XX դարի ամենահայտնի ջազ երգչուհիներից մեկը։ 1982 թվականին ստացել է Գրեմմի մրցանակ՝ «Լավագույն ջազ վոկալ» անվանակարգում։ Մանուկ տարիներին երգել է բապտիստների եկեղեցու երգչախմբում և սովորել նվագել ֆորտեպիանոյի վրա։ Երաժշտական կրթություն չի ստացել։ 1942 թվականին մուտք է գործել ամերիկյան շոու բիզնես։ Երեք տարի շարունակ աշխատել է ամերիկյան բիգբենդերում։ Այնուհետ սկսել է զբաղվել սոլո կարիերայով։ Նրա լավագույն ձայնագրություններից են Mean to me (1945), Body and soul (1946), Once in a while (1947), Ain’t misbehavin’ (1950), East of the sun (1950) և այլն։ 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին հիմնականում երգել է ջազ ակումբներում։ 1967- 1972 թվականներին չի զբաղվել երաժշտական գործունեությամբ։
1970-ական թվականներին համերգներով հանդես է եկել շուրջ 70 երկրներում։ Երգել է Միշել Լեգրանի, Սթիվեն Սոնդհեյմի, Իվան Լինսի երգերը։ 1982 թվականին արժանացել է Գրեմմի երաժշտական մրցանակի։ Տարիների ընթացքում նրա ձայնը ավելի է խորացել։ Նրա վոկալին բնորոշ էր գլիսանդոն։ Իր ուրույն ձայնը՝ նա համարել է երաժշտական գործիքև աստվածատուր հատկություն։ Նա չէր սիրում, երբ իրեն անվանում էին ջազ երգչուհի։ Նա կկարծում էր, որ իր երգացանկը շատ լավ լայն էր, քան ուղղակի ջազը։ Մահացել է 66 տարեկան հասակում՝ թոքի քաղցկեղից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Վոանի կարիերայի հետահայաց ուսումնասիրություն
Նրա էջը Archived 2003-12-09 at the Wayback Machine. BBC-ում
Սառա Վոան Internet Movie Database կայքում
Ստուգուֆլոտի կամուրջ

Ստուգուֆլոտի կամուրջ (նորվ.՝ Stuguflåtbrua), քարե կամարային երկաթուղային կամուրջ նորվեգական Օպլան ֆյուլեում գտնվող Ռաումա գետի վրա։


== Պատմություն ==
Կամրջի շինարարությունը սկսվել է 1919 թվականին, իսկ 1921 թվականի սեպտեմբերին արդեն պատրաստ էր կամարը։ 1923թ.-ին ամբողջովին ավարտին մոտեցավ շինբարարությունը։ 54,1 մ երկարությամբ և 10,6 մ լայնությամբ կամրջի կառուցման արժեքը կազմել է 407997,57 նորվեգական կրոն։ Ջրից բարձրությունը կազմում է 9,5 մ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սաբոտաժի կազմակերպման շրջանակներում բրիտանական դիվերսիոն խմբի կողմից կամուրջը պայթեցվել է և ֆաշիստա-գերմանական ուժերը 3 շաբաթ չեն կարողացել տեղանքում տեղաշարժվել։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկ Կյուտենյան

Հայկ Սարգսի Կյուտենյան (Գյուտենյան) (մայիսի 19, 1886(1886-05-19), Կեսարիա, Թուրքիա - մայիսի 12, 1972(1972-05-12), Crescent Beach, Սենտ Ջոնս շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), հայ ջութակահար, կոմպոզիտոր։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Կոստանդնուպոլսի Եսայան վարժարանում և Թագավորական լիցեյում։ Բրյուսելում աշակերտել է Ս. Թոմսոնին, Պրահայում՝ Օ. Շևչիկին (սովորեցրել է նվագել ջութակ), Վ. Նովակին (կոմպոզիցիա), Փարիզում՝ Վ. դ’Էնդիին (տեսություն)։ Հավաքել է Արևելքի և Բալկանյան երկրների ժողովրդական մեղեդիներ։ 1905 թվականից համերգներ է տվել Բրյուսելում, Փարիզում, Լոնդոնում, Պրահայում, Կոստանդնուպոլսում, Կահիրեում և այլուր, 1908-1909 թվականներին՝ Թիֆլիսում և Կովկասի այլ քաղաքներում։ 1918 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, հրավիրվել մանկավարժական աշխատանքի (փոխարինել է նշանավոր ջութակահար. Իզայիին), կնոջ՝ դաշնակահարուհի Կ. Լոուի հետ շարունակել ելույթները ԱՄՆ-ի, Անգլիայի, Ֆրանսիայի քաղաքներում։ Դրել է յուրահատուկ գրավիչ լեզվով առանձնացող սիմֆոնիաներ (մեծ մասամբ ծրագրային), երկեր ջութակի («Հայկական մեղեդի», «Հայկական օրորոցային», «Աշուղ», «Արևելյան երեք պար», «Անցնող քարավան», «Հովիվ»), ալտի, դաշնամուրի, ձայնի, նվագախմբի համար։
Մինկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Մինկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Минківська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մինկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 614 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 41.11 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14.94 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 8 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Իվան Բիրիլո

Իվան Անտոնովիչ Բիրիլո (բելառուս․՝ Іван Антонавіч Бірыла, 1900, Մինսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 3, 1945(1945-03-03), Լիդա, Բարանովիչյան շրջան, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս խորհրդային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու (1938)։


== Կենսագրություն ==
Իվան Անտոնովիչ Բիրիլոն ծնվել է Մինսկի նահանգի Գոլտնա քաղաքում։
1927 թվականին ավարտել է Բելառուսի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1932-1935 թվականներին ղեկավարել է Սլուցկի միջվիրաբուժական բաժանմունքը։ Բելառուսի բժշկական ինստիտուտի վիրաբուժական կլինիկայի օգնական (1935), ԲԽՍՀ ԳԱ փորձարարական լաբորատորիայի ավագ գիտաշխատող։ Ֆիննական արշավի մասնակից։ Հայրենական մեծ պատերազմը սկսվելու պահին նա եղել է արձակուրդում՝ Դրուսկինինկայում։ Վերադառնալիս՝ Սմոլենսկի մոտակայքում գերի է ընկել։ Վերադարձել է Մինսկ, որտեղ ընտանիքի հետ ապրել է մինչև պատերազմի ավարտը. տունն այրվել է, ոչնչացել են դոկտորական ատենախոսության նյութերը։ 1942 թվականի մայիսին տեղափոխվել է Լիդա, որտեղ սկսել է աշխատել տեղի բնակչության համար նախատեսված հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքում։ Նա պարտիզաններին է փոխանցել դեղամիջոցներ։ Թաղված է Լիդայում։


== Գիտական գործունեություն ==
1938 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզը՝ «Զարկերակային արյան ներարկում շոկի, հոգեվարքի և սրտի կանգի ժամանակ» թեմայով։ Սրտում արյան զարկերակային մղման միջոցով վերակենդանացման մեթոդիկայի մշակողն է։ Պրոֆեսոր Ֆեոդոր Անդրեևի առաջարկով աշխարհում առաջին անգամ կլինիկական պայմաններում օգտագործել է զարկերակային արյան մղումը շոկի, հոգեվարքի և սրտի կանգի վիճակում գտնվող մարդկանց վերակենդանացնելու համար։


=== Ընտրված աշխատություններ ===
Бирилло І. А., Берман С. Ш. // Хирургия. — 1941. — № 6-7. — С. 50.
Бірыла І. А. Артэрыяльнае ўліванне крыві пры шоку, агоніі і спыненні сэрца // Хірургія. — 1939. — № 8. — С. 3—17.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кузьмін М.К. Бірыла Іван: (բելառուս.) // Лідскі летапісец. — 2011. — № 50.
Вальчук Э. А. И. А. Бирилло — хирург, ученый, патриот // Здравоохранение. — Минск, 2015. — № 9. — С. 77-78. — ISSN 1027-7218
Ռեսսա

Ռեսսա (էստ․՝ Rässa), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)