Մենելաոս Լունդեմիս

Մենելաոս Լունդեմիս (հուն․՝ Μενέλαος Λουντέμης, հունվարի 14, 1912(1912-01-14), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - հունվարի 22, 1977(1977-01-22), Աթենք, Հունաստան), հույն գրող և թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Մենելաոս Լունդեմիս, իսկական անունը՝ Դիմիտրիոս Վալասիադիս (Δημήτριος Βαλασιάδης), ծնվել է 1912 թվականին, թուրքական Այիա–Կիրակի (Αγία Κυριακή, ներկայումս՝ Յալովա) քաղաքում։
Իր ընտանիքի հինգ երեխաներից միակ տղան է եղել։
Քեմալական Թուրքիայի կողմից Հունաստանի բնակչության բռնի փոխանակումից հետո[1], նա իր ընտանիքի հետ բնակություն է հաստատել նախ Եգինա կղզում, այնուհետև Եդեսիայում և Կենտրոնական Մակեդոնիայի ծայրամասում գտնվող Պելա քաղաքի Էպապլաթանոս գյուղում, որտեղ նա բնակվել է 1923–1932 թվականներին, իսկ հետո մեկնել է Կոզանո։
Հայտնվել է հունական գրականության մեջ շատ փոքր հասակում՝ հրատարակելով բանաստեղծական ժողովածուներ (1927–1928 թվականներ)։ 1930 թվականին նա հրատարակել է պոեզիա և պատմվածքներ «Նոր անկյուն» (Νέα Εστία) ամսագրում։
Նա ինքն է որոշել իր կեղծանունը, Պելայի մերձակայքում հոսող Լուդիա (Λουδίας) գետի անունով[2]։ Իր կեղծանունը հայտնի է դարձել 1934 թվականին՝ «Գիշեր՝ լույսերով ու աստղերով լի մի քաղաքում» (Μια νύχτα με πολλά φώτα κάτω από μια πόλη με πολλά αστέρια) պատմվածքից։
1938 թվականին ստացել է «Մեծ արձակ» պետական մրցանակը, իր՝ «Նավերը չհեռացան» (Τα πλοία δεν άραξαν) կարճամետրաժ ժողովածույի համար։
1951 թվականին Փարիզում ստացել է «Համաեվրոպական ոսկե դափնեկիր» մրցանակը։
1956 թվականին ընտրվել է խաղաղության համաշխարհային խորհրդի անդամ։
1958 թվականին նրան դատել են՝ իր «Տխուր օրեր» (Βουρκωμένες μέρες) գրքի համար, որից հետո նրա բոլոր գրքերի վրա արգելք է դրվել։ Այդ դատավարությունից հետո քաղաքական ապաստան է հայցել Ռումինիայում։ Ռազմական բռնապետության տարիներին զրկվել է Հունաստանի քաղաքացիությունից[3]։ Ռումինիայում շարունակել է իր գրավոր գործունեությունը՝ մինչև Հունաստանում ժողովրդավարությն վերականգնվելը։ Տեղահանության ընթացքում մի շարք ուղևորություններ է կատարել Չինաստան, Վիետնամ և այլ վայրեր։
Նրա պատվին Բուխարեստի քաղաքային շենքը կոչվել է Լունդեմիսա։ Ըստ հայտնի հույն գրող Վասիլիկոսի՝ «Լունդեմիսը համարվում է ամենաշատ ընթերցված հույն գրողը՝ Կազանցակիսից հետո»[4]։
Մենելաոս Լունդեմիսը հրատարակել է 40–ից ավելի գրքեր՝ դառնալով հույն ամենաարդյունավետ գրողներից մեկը։


== Աշխատանքներ ==
«Նավերը չեն հալվել» — «Τα πλοία δεν άραξαν», Αθήνα, εκδ. Γκοβόστης, διηγήματα (1938) ISBN 960-344-915-6
«Ծիածանի սպասում» -«Περιμένοντας το ουράνιο τόξο», Αθήνα, διηγήματα (1940)
«Լուսաբաց» -«Γλυκοχάραμα», Αθήνα, διηγήματα (1944)
«Երգի ծարավը» -«Το τραγούδι των διψασμένων», Αθήνα, εκδ. Δωρικός, διηγήματα (1966)
«Տխուր օրեր» -«Βουρκωμένες μέρες», Αθήνα, διηγήματα (1953) ISBN 960-344-914-8
«Նրանք, ովքեր բերեցին մառախուղը» (1946) — «Αυτοί που φέρανε την καταχνιά», Αθήνα, διηγήματα (1946) ISBN 960-393-140-3
«Էքստազ» -«Έκσταση», Αθήνα, εκδ. Αετός, μυθιστόρημα (1943) ISBN 960-393-139-X
«Բարի գիշեր, կյանք» -«Καληνύχτα ζωή», Αθήνα, μυθιστόρημα (1946) ISBN 960-393-138-1
«Այս տարի կեռասը կծաղկի» -«Οι κερασιές θ' ανθίσουν και φέτος», Αθήνα, εκδ. Μόρφωση, μυθιστόρημα (1956) ISBN 960-393-978-4
«Ամպերը հավաքվում են» -«Συννεφιάζει», Αθήνα, μυθιστόρημα (1946) ISBN 960-344-837-0


== Թարգմանություններ ==
«Տուն մշուշի մեջ», Թեոդոր Կոնստանտին, վեպ
«Մորոմետ», Մարին Պրենտա, վեպ
«Եվ բոլորին դատապարտեցին մահվան», Տիտուս Պոպովիչ, վեպ
«Դյուներից այն կողմ», Ֆամուս Նյագու, վեպ
«Հրե ձիեր», Իոն Բրանտ, պոեզիա
«Մոխրե ծաղիկ», Զեբելյան, պոեզիա - Αθήνα, εκδ. Δωρικός, ποίηση (1974)
«Քամիների պահապանները», Թեոդոր Վիրիտ, պոեզիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Λουντέμης Μενέλαος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, τομ. 5, Αλέξανδρου Ζήρα, Αθήνα, εκδ. Εκδοτικής Αθηνών, (1986).
«Μενέλαος Λουντέμης», Η μεσοπολεμική πεζογραφία — Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914—1939), τόμ. Ε΄, σ.232-252, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Αθήνα, εκδ. Σοκόλης, (1992).
«Έλληνες συγγραφείς», επιμ. Γιώργου Γούλη, Ινστιτούτο Επιμορφωτικών Βοηθημάτων, εκδ. Εταιρίας Λογοτεχνικών Εκδόσεων.
Συλλογή με τα ποιήματα του κυκλοφορεί από τις εκδ. Ελληνικά Γράμματα, υπό τον τίτλο «Τα Ποιητικά του» ISBN 960-344-694-7.
«Ο δικός μας Μενέλαος Λουντέμης», Αθήνα, Φώτη Σιούμπουρα (2005). Συζητήσεις και συνεντεύξεις του δημοσιογράφου με το μεγάλο Έλληνα συγγραφέα.
«Βόλος, ένας αιώνας. Από την ένταξη στο ελληνικό κράτος (1881) ές τους σεισμούς (1955)», Εκδόσεις Βόλος, Βόλος 1999, σ. 205-6.