armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մերձավոր Արևելքի գենետիկական պատմություն

Մերձավոր Արևելքի գենետիկական պատմությունը ուսումնասիրում և վերարտադրում է Մերձավոր Արևելքի պատմությունը՝ պոպուլյացիոն գենետիկայի ուսումնասիրությունների հիման վրա։
գենետիկական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս Մերձավոր Արևելքի բնակչության միասեռության բարձր մակարդակի մասին, որի մեծ մասը հանդիսանում է J հապլոխմբի կրողներ։ Վերջինս հաճախ անվանում են նաև «Աբրահամի հապլոխումբ»՝ ի պատիվ արաբների և հրեաների լեգենդար նախահոր Աբրահամի։ Եմենի արաբների և Ճահիճների արաբների մոտ այս հապլոխումբը հասնում է կոնցենտրացիայի ամենաբարձր աստիճանի (համապատասխանաբար 72% և 81% )։
Սակայն հետազոտողները ենթադրում են, որ այս հապլոխումբը չի համարվում զուտ միայն սեմական, քանի որ, առաջին հերթին, այն լայնորեն տարածված է ոչ սեմական կովկասյան ժողովուրդների մոտ։ Ավելին, պատմականորեն սեմական ազգերը Մերձավոր Արևելք ներգաղթել են Հյուսիսային Աֆրիկայի տափաստաններից, որտեղ տարածված է Е հապլոխումբը։ Մարոկկացիների գենոֆոնդում Е հապլոխմբի առկայությունը հասնում է 83 %-ի, թունիսցիների մոտ՝ 72 %-ի, իսկ ալժիրցիների մոտ՝ 59 %: Այս հապլոխումբը ներկայացված է վաղ նեոլիթի ժամանակաշրջանի նաթուֆիական մշակույթի ներկայացուցիչների մոտ, ինչպես նաև Քանանի բնակչության շրջանում։ Արևմտյան Ասիայում այդ գեները հիմնականում առկա են Հորդանանի (26%), Լիբանանի (17%) և Պաղեստինի բնակչության շրջանում (19%)։
Արխայիկ T հապլոխումբը, որի կրողները ծագել են դեռևս նեոլիթի ժամանակաշրջանում, առկա է պաղեստինցիների (7%), եգիպտացիների (6%), լիբանանցիների (5%) և սիրիացիների (5%) մոտ։ Գոյություն ունի հիպոթեզ, համաձայն որի շումերները նույնպես ունեցել են այս հապլոխումբը։

Մոտ 50 000 տարի առաջ Մերձավոր Արևելքում բնակեցվել են C հապլոխմբի կրող հանդիսացող բնակիչները, ովքեր հետագայում բնակություն են հաստատել Ավստրալիայից մինչև Մոնղոլիա։ Մարդկային միգրացիայի առաջին ալիքի ուղղակի հետնորդները հանդիսանում են պապուասները և ավստրալիական աբորիգենները։
Ուսումնասիրելով գենետիկական տվյալները, պարզ է դարձել, որ ժամանակակից լիբանանցիները մասնակիորեն համարվում են միջնադարյան եվրոպական ասպետների հետնորդներ։ Հնարավոր է եղել պարզել նաև, որ Միջերկրական ծովի բնկաչության 6 %-ը, այդ թվում նաև Մալթայի և Կիպրոսի, համարվում են փյունիկցիների հետնորդներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոլյա (ավան, Վոլնովախսկի շրջան)

Դոլյա (ուկրաիներեն՝ Доля), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոլյա ավանում բնակվում էր 344 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Իվաշկի (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվաշկիԻվաշկի (ուկրաիներեն՝ Івашки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իվաշկի գյուղում բնակվում էր 672 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 7

Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 7 (անգլ.՝ WTC 7), երկնաքեր Նյու Յորքում, Մանհեթեն թաղամասում։ Գտնվում է Մանհեթենի հարավային մասում։ Սա երկրորդ շինությունն է միևնույն անվամբ և հասցեով։ Առաջինը կառուցվել էր 1987 թ-ին և ավերվել էր 2011 թ-ի սեպտեմբերի 11-ին։ Ներկայիս շինությունը բացվել է 2006 թ-ին։ Երկնաքերը կառուցվել է 2002- 2006 թթ։ Բարձրությունը 226,5 մետր է, իսկ հարկերի քանակը՝52: Տարածքը շինության ներսում 156,181 քառ. մ է։
Վորգաշոր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վորգաշոր (այլ կիրառումներ)Վորգաշոր (ռուս.՝ Воргашор), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Վորկուտա քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12000 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հռոդոսի պաշարում (1480)

Հռոդոսի երկրորդ պաշարումը, Հռոդոս կղզու պաշարումը Օսմանյան կայսրության կողմից 1480 թվականին։


== Նախապատմություն ==
Հռոդոսը կղզին 1444 թվականին արդեն կարողացել էր հաջող դիմադրել թուրքերի գրոհին։ Թուրքերի գրոհների պատճառով հարևան Թիլոս և Խալկի կղզիների բնակիչները տեղափոխվեցին Հռոդոս 1470-1475 թթ.:


== Պաշարման սկիզբը և ընթացքը ==
1480 թ. մայիսի 23-ին Թուրքական նավատորմը մոտեցավ Հռոդոսին։ Թուրքերի թվաքանակը գնահատվում է 15-25 մինչև 70 հազար մարդ և 16 նավ այն պարագայում, երբ կղզին պաշտպանում էր ընդամենը 500 ասպետ և զինակիր, 2-3 հազար վարձկան և աշխարհազորային։ Պաշտպանների առավելագույն թվաքանակը գնահատվում է 7 հազ. մարդ։ Պաշտպանությունը ղեկավարում էր Հիվանդախնամների միաբանության առաջնորդ Պյեռ դ'Օբյուսսոնը։
Օսմանցիների առաջին ռազմավարական նպատակն էր գրավել Սուրբ Նիկողայոսի աշտարակը։ Ըստ տեղեկությունների աշտարակը ամեն օր ընդունում էր 1000 հրետանային կրակոց, սակայն պաշարվածները կարողանում էին դիմակայել։ Երկրորդ փորձը կատարվեց արևելքից Աքանդիայի ծոցից։ Սակայն հիվանդախնամներին հաջողվեց փորել պաշտպանական ամրություններ և մեծ զոհերի գնով պաշտպանել աշտարակը։
Հուլիսի 27-ին տեղի ունեցավ հիմնական ճակատամարտը։ Մոտ 2500 ենիչերիների հաջողվեց զավթել Իտալական աշտարակը և ներխուժել հրեական թաղամաս։ Թուրքերը մտան քաղաք, բայց կորցրեցին 4 հազար մարդ և փախուստի մատնեցին։ Միաբանության առաջնորդը վիրավորվեց նիզակով։ Ըստ ավանդության թուրքերի փախուստի պատճառներից մեկը հանդիսացավ ամրոցների պատերից կախված Հիսուսի պատկերով դրոշները։ Իսլամն արգելում է պատկերել մարդուն, և շատ թուրքեր վախեցան։


== Արդյունքներ ==
1480 թ. օգոստոսի 17-ին թուրքական նավատորմը լքեց կղզին։ Մեհմեդ II-ը պատրաստվում էր գրավել Հռոդոսը որոշ ժամանակ անց, սակայն 1481 թվականին մահացավ։ Հռոդոսը մնաց հիվանդախնամների տիրապետության տակ դեռ 42 տարի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Elias Kollias, The knights of Rhodes - the palace and the city (Athens, 1994)
Eric Morse, Crusader knights, Turks and Byzantines (Toronto, 2003)
Erik Svane & Dan Greenberg, Croisade vers la Terre Sainte (Geneva, 2007)
Smith, Robert Doulgas and DeVries, Kelly (2011), Rhodes Besieged. A new history, Stroud: The History Press, ISBN 978-0-7524-6178-6


== Արտաքին հղումներ ==
Պոժա (այլ կիրառումներ)

Պոժա, կարող է վերաբերել՝

Պոժա - գետ Ռուսաստանում, Մեզենի վտակը
Պոժա - գետ Ռուսաստանում, Նյաֆտայի վտակը
Յույուվեռե

Յույուվեռե (էստ․՝ Üüvere), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լաիմյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ալբուլա երկաթուղային թանգարան

Ալբուլա երկաթուղային թանգարան (գերմ.՝ Bahnmuseum Albula), գտնվում է Շվեյցարիայի Ռետյան երկաթուղու Բերգյուն (Bergün/Bravuogn) երկաթուղային կայարանում՝ անմիջապես Ռետյան երկաթուղու Ալբուլա գծի վրա։ Գործում է 2012 թվականից։ Այն վայր է ընտանիքների և երկաթուղու սիրահարների համար։
Թանգարանում ներկայացված է Ալբուլա երկաթուղու կառուցման պատմությունը՝ ցուցադրելով բազմաթիվ պատմական նախագծեր և ցուցանմուշներ։ Մուլտիմեդիա ցուցադրությամբ ներկայացված են նաև տեղագրական սիմուլյացիաները և թունելային մեթոդները։

Թանգարանի մի հատվածում տեղադրված է Ալբուլա երկաթուղին, որը գործում է O մասշտաբով։ Այն կառուցել է Բերնհարդ Տարնուտցերը, որը ներառում է 1950-ականների և 1960-ականների շենքեր, ուղանցույցներ և թունելներ։
Rhaetian Railway Ge 6/6 I "crocodile" #407 տեղադրված է թանգարանի մուտքի մոտ և այցելուներն այն կարող են օգտագործել զբոսանքի սիմուլյացիայի համար։


== Հավաքածու և արխիվ ==
Ալբուլա երկաթուղային թանգարանի արխիվը և հավաքածուն պարունակում են արխիվային արժեքավոր նյութեր, մասնավորապես՝ նվիրված Ռետյան երկաթուղու պատմությանը։
Ցուցադրությունը բաց է հանրության համար և ինտեգրված է թանգարանային շրջագայությանը, սակայն արխիվը հանրությանը հասանելի չէ։


== Մշտական ցուցադրություն ==
Թանգարանն այցելուներին ներկայացնում է երկաթուղու սոցիալական, տեխնիկական, տնտեսական և մշակութային նախապատմությունը․ ինչ դժվարություններ են հաղթահարվել, շինարարության ծախսեր, ինչ ազդեցություն է ունեցել երկաթուղին հովտի վրա, ինչպիսին է հովտով գնացք վարելը։ 
Երեխաների համար նախատեսված է հատուկ էքսկուրսիա, որը ցույց է տալիս նրանց երկաթուղու կառուցումն ու շահագործումը խաղային եղանակով։ 
Մշտական ցուցադրությունը գտնվում է թանգարանի 1-ին հարկում՝ «Մարդիկ և անցումն Ալպերով» (գերմ.՝ Mensch und Alpenüberquerung),  «Գրյունդերցեյթը և հյուրանոցային արդյունաբերությունը» (գերմ.՝ Gründerzeit und Hotellerie), «Երկաթուղու շինարարություն – տեխնոլոգիա և ամենօրյա շինարարական աշխատանքներ» (գերմ.՝ Bahnbau – Technik und Baualltag), «Երկաթուղային ճանապարհորդություն և երկաթուղային գործողություններ» (գերմ.՝ Bahnreisen und Bahnbetrieb) և «Կայունություն և արժեքներ» (գերմ.՝ Nachhaltigkeit und Werte) թեմաներով ցուցադրություններով։ Ռետյան երկաթուղու պատմությունը, երկաթուղու կառուցման հետևանքով առաջացած սոցիալական և տնտեսական փոփոխությունները ներկայացված են հավաքածուի բնօրինակ ցուցանմուշներով և մուլտիմեդիա լուսաբանումներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ամարաթների քարայր

Ամարաթների քարայր, քարայր Ղարաբաղում, Վարանդայի գավառում։ Քարին տակի կոչված ձորակում։ Հիշատակվում է «Ազգագրական հանդեսում» (1897, էջ 13)։


== Ծանոթագրություններ ==
Շոն Քրիստենսեն

Շոն Քրիստենսեն (անգլ.՝ Shawn Christensen, 20-րդ դար, Պոուկպիզի, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի երաժիշտ, դերասան, սցենարիստ, կինոռեժիսոր և նկարիչ։ Ավարտել է Պրատտի ինստիտուտը՝ ստանալով կերպարվեստի բակալավրի աստիճան նկարազարդման ու գրաֆիկական դիզայնի բնագավառում։ Քրիստենսենը Stellastarr ինդի ռոք խմբի ֆրոնտմենն է։ 2013 թվականին արժանացել է «Օսկար» մրցանակի Լավագույն Live Action կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում «Curfew» ֆիլմի համար։


== Կարիերա ==
Շոն Քրիստենսենը ծնվել է 1980 թվականի նոյեմբերի 17-ին Պոուկպիզիում (Նյու Յորք, ԱՄՆ)։ Հայրը եղել է ինժեներ, մայրը՝ գրադարանավար։ Շոնը եղել է ընտանիքի միակ երեխան։ Քրիստենսենը նշել է, որ վաղ տարիքում դիտած ֆիլմերից «Յոթերորդ կնիքը» մեծ ազդեցություն է ունեցել կինոյի բնագավառում իր հետագա աշխատանքի վրա։
Նա ավարտել է Պրատտայի ինստիտուտը՝ ստանալով բակալավրի գեղարվեստի ոլորտում նկարազարդումներև գրաֆիկական դիզայն։ Քրիստենսենը Stellastarr ինդի ռոք խմբի ֆրոնտմենն էր։ 2013 թվականին Քրիստենսենը ստացել է ամերիկյան կինոակադեմիայի մրցանակը Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմի համար՝ 20 րոպեանոց Տրագիկոմեդիա «հիմա կամ երբեք», որտեղ կատարել է գլխավոր դերը։ Մեկ տարի անց այդ կարճամետրաժ ֆիլմի հիման վրա Շոնը նկարահանել է «քանի դեռ ես չեմ անհետացել» ֆիլմը, որը նույնպես հաջողություն է ունեցել և արժանացել պարգևների։
2017 թվականին լույս է տեսել Քրիստենսենի՝ «Սիդնի Հոլի անհետացումը» նոր ֆիլմը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Shawn Christensen Internet Movie Database կայքում
Новое имя: Лауреат «Оскара» Шон Кристенсен
To Be Okay: An Interview with Shawn Christensen
Դոզյուլե (կանտոն)

Դոզյուլե (ֆր.՝ Dozulé), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ներքին Նորմանդիա շրջանում։ Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լիզյո օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 14679 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1415 է։ Դոզյուլե կանտոնում կա 25 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Դոզյուլե կոմունան է։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Flash Video

Flash Video (FLV), նիշքի ձևաչափ, մեդիակոնտեյներ, կիրառվում է վիդեոներ փոխանցել համացանցի միջոցով։ Օգտագործվում է, որպես տեսահոլովակի հոսթինգի ծառայություն, ինչպես ՅուԹյուբ, Google Video, ՎԿ, RuTube և ուրիշներ։ Չնայած ձևաչափի կոնտեյների նկարագրությունը եղել է բաց, պաշտպանված են արտոնագրերը և մնում է սեփականատեր։


== Վիդեոձևաչափ ==
Սկզբում FLV-ֆայլը, դա բիթային հոսք էր, որը տարբերակ է վիդեոստանդարտ H.263 Sorenson Spark անվանման տակ։ Flash Player 8 և ավելի նոր հրատարակությունները աջակցում են On2 TrueMotion VP6 վիդեոհոսքերը։ On2 VP6 տրամադրում է պատկերների ավելի լավ որակ, հատկապես օգտագործելով ցածր թողունակություն։ Մյուս կողմից, այս ձևաչափը ավելի բարդ է, որը կարող է ստեղծել դժվարություններ հին մեքենաներ նայելու համար։
Ըստ ցանկությամբ ալֆա-ալիքը ներկայացնողին կարող է անկախ թափանցիկություը ղեկավարվել, աջակցում է ընտրովի վիդեոհոսքեր, որոնք կոդավորում է միայն ալֆա-ալիքը։ Ծրագրի իրականացումն ենթադրում է, որ հիմնական YUV-տվյալները On2 VP6 վիդեոհոսքը միշտ փոխաարկվում է RGB-ի։ Այս հատկությունը հասանելի է միայն On2 VP6 վիդեոների համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Օբուխովո (գյուղ, Պիժանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕբուխովոՕբուխովո (ռուս.՝ Обухово), գյուղ Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Պիժանսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սոֆյա Էլիզաբեթ Բրեններ

Սոֆյա Էլիզաբեթ Բրեններ (շվեդերեն՝ Sophia Elisabet Brenner, ապրիլի 29, 1659(1659-04-29), Ստոկհոլմ - սեպտեմբերի 14, 1730(1730-09-14), Ստոկհոլմ), 17-18-րդ դարերի շվեդ բանաստեղծուհի և արձակագիր, ում շնորհվել է «Շվեդական Սաֆո» պատվանունը։ Եղել է գրական-գեղարվեստական երկեր ստեղծած առաջին շվեդուհին, կանանց մտավոր ազատագրման համար մղվող պայքարի առաջնամարտիկներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1659 թվականի ապրիլի 29-ին, Ստոկհոլմում, Նիկլաս Վեբերի (Niklas Weber) ու նրա կնոջ՝ Քրիստինա Սփուրի (Kristina Spoor) ընտանիքում, որոնք Շվեդիա էին տեղափոխվել Գերմանիայից։
Սոֆյան շատ լավ կրթություն է ստացել, որ այն ժամանակներում ոչ բոլոր աղջիկներին էր հասանելի։ Սովորել է Ստոկհոլմի գերմանական արական դպրոցում, գրեթե ազատորեն տիրապետել վեց լեզվի, դեռ պարմանուհի՝ սկսել է բանաստեղծություններ գրել շվեդերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, հոլանդերեն, իտալերեն, լատիներեն։ Որոշ չափով տիրապետում էր նաև անգլերենին։ Շվեդիայի առաջին աշակերտուհիներից էր, որ գնում էր Ուրսուլա Ագրիկոլայի ու Մարիա Պալմգրենի ոտնահետքերով։ 1680 թվականին Սոֆյան ամուսնացել է անվանի նկարիչ Էլիաս Բրենների հետ, ում համարում են նաև շվեդական դրամագիտության (նումիզմատիկայի) հայր։ Ամուսնական այս զույգն ունեցել է 15 երեխա։
Բրեններ ամուսինների մտերիմների շրջանում տեղ էին գրավել պոեզիայով տարված այնպիսի անհատներ, ինչպես՝ Ավրորա ֆոն Քյոնիգսմարկը, Աննա Մարիա Էրենստրալը, Յոհան Ռունիուսը, Ուրբան Երնեն, Պետրուս Տիլեուսը... 1713 թվականին Սոֆյան լույս է ընծայել իր բանաստեղծական առաջին ժողովածուն՝ «Poetiske dikter»-ը՝ դառնալով շվեդերեն բանաստեղծություններ գրած ու հրատարակած առաջին կինը։ Որպես «Det Qwinliga Könetz rätmätige Förswar» պոեմի (1693 թ.) հեղինակ՝ նա համարվում է նաև շվեդ առաջին ֆեմինիստուհին։ Բացի այդ, նա առաջին կինն է, ում շնորհվել է գրողների համար սահմանված պետական թոշակ (1723 թվականից)։
Սոֆյա Բրենները հեղինակել է նաև արձակ ստեղծագործություններ։
Վախճանվել է 1730 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, Ստոկհոլմում։


== Երկերի ընտրանի ==
Det Qwinliga Könetz rätmätige Förswar, 1693.
Poetiske Dikter, 1709.
Vårs Herres och Frälsares Jesu Christi alldra heligaste Pijnos Historia rijmvijs betraktad, 1727.
Samlade vitterhetsarbeten af svenska författare från Stjernhjelm till Dalin.
Samlade dikter.
Letters of learned a lady : Sophia Elisabeth brenner's correspondence, with an edition of her letters to and from Otto Sperling the Younger.


== Գրականություն ==
Nils Bohman.  Artikel i Svenska män och kvinnor del 1, Albert Bonniers förlag Stockholm 1942.
Lundh-Eriksson, Nanna.  Den glömda drottningen. Karl XII: s syster. Ulrika Eleonora D. Y. och hennes tid. Affärstryckeriet, Norrtälje (1976).


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sophia Elisabet Brenner
Famous Women who Served as Inspirations to Many Throughout History Archived 2020-01-03 at the Wayback Machine.
Letters of Learned a Lady
Երվանդակերտ (Քաշաթաղի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երվանդակերտ (այլ կիրառումներ)
Երվանդակերտ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ամիրյան, Կրմեն և Երիցվանք գյուղերի հետ միասին կազմում է Երիցվանք համայնքը։


== Պատմություն ==
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մերի Գիլմոր

Մերի Գիլմոր ( անգլ.՝ Mary Gilmore, օգոստոսի 16, 1865(1865-08-16) կամ օգոստոսի 16, 1885(1885-08-16), Գոուլբեռն, Նոր Հարավային Ուելս, Ավստրալիա - դեկտեմբերի 3, 1962(1962-12-03) կամ 1962, Սիդնեյ, Ավստրալիա), ավստրալիացի բանաստեղծուհի։
Ավստրալիայի ներկայիս վարչապետ Սքոթ Մորիսոնի տատիկի զարմուհին է։


== Կենսագրություն ==
Տարվելով սոցիալիստ-ուտոպիստ Ու․Լեյնի գաղափարներով՝ Մերին միացել է Ավստրալիայի բանվորական շարժմանը և  1893-1899 թվականներին մասնակցել «Նոր Ավստրալիա» կոմունայի հիմնադրմանը Պարագվայում։ Նա 23 տարի աշխատել է «Worker» թերթի խմբագրությունում։
Գրել է կնոջ և մայրական սիրո, ընտանեկան կյանքի հույզերի և ուրախությունների մասին («Ընտանիքում և այլ բանաստեղծություններ » ժողովածու, 1910)։
Գիլմորի պոեզիան ներկայացնում է Ավստրալիան, որ պարուրված է աբորիգենների ավանդազրույցներով, սքանչելի բնապատկերներով։ Նրա գրիչը պատմում է աշխատավոր ժողովրդի կյանքի դառնությունների, հանուն սոցիալական արդարության արիասիրտ մարդկանց պայքարի մասին։
Գիլմորի ամենաճանաչված ստեղծագործությունը «Ոսոխները չեն հավաքի մեր բերքը» բանաստեղծությունն է։ Ավստրալիայի համար այն դարձել է տոկունություն ցուցաբերելու և բարոյական ոգին ամուր պահելու յուրատեսակ կոչ՝ 1942 թվականի ճապոնական սպառնալիքի օրերին։ Այդ բանաստեղծությունից երկու քառատող, որպես պաշտպանիչ միկրոկնիք, դրոշմվել է ավստրալիական տասդոլարանոց թղթադրամին, որի վրա պատկերված է նաև Մերի Գիլմորի դիմանկարը (կտավի հեղինակ՝ ավստրալիացի նկարիչ Ուիլյամ Դոբել)։


== Կոչումներ ==
1937 թվականին արժանացել է Բրիտանական շքանշանի տիկին կոմանդոր տիտղոսի։ Գիլմորը առաջինն է, որ արժանացել է այդ կոչմանը գրական վաստակի համար։
1964 թվականին Մելբուրնի, Բրիսբենի և Նյուքեսլի արհմիությունների խորհուրդները սահմանել են Մերի Գիլմորի անվան մրցանակ՝ լավագույն գրական ստեղծագործությունների համար։
1973 թվականին Ավստրալիայի փոստային ընկերությունը թողարկել է Մերի Գիլմորի լուսանկարով նամականիշ։Նրա պատվին են անվանակոչվել Կանբերրայի Գիլմոր ավանը, Նոր Հարավային Ուելս նահանգի Ներկայացուցիչների պալատի Գիլմոր ընտրական շրջանը։


== Ստեղծագործություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Գաղմա Զանաթի

Գաղմա Զանաթի (վրաց.՝ გაღმა ზანათი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Աբաշայի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 16 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Աբաշայից հեռու է 8 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 507 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սլովակիայի աշխարհագրություն

Սլովակիա, դեպի ծով ելք չունեցող, գերազանցապես լեռնոտ երկիր Կենտրոնական Եվրոպայում
Սլովակիայի տարածքը 49 035 քառակուսի կիլոմետր է, սահմանների ընդհանուր երկարությունը՝  1 474 կմ, որից 91 կմ սահմանակից է Ավստրիային, 197 կմ ՝Չեխիային, 676 կմ՝ Հունգարիային, 420 կմ՝ Լեհաստանին, 90 կմ՝ Ուկրաինային։


== Մակերևույթը ==

Սլովակյան երկրամակերևույթին բնորոշ է լեռնային բնությունը։ Երկրի հյուսիսի մեծագույն մասով անցնում են Կարպատյան լեռները, ընդ որում՝ Կարպատների ամենաբարձր ճյուղավորումը՝ Տատրաները։ Ցածրադիր վայրերը տարածվում են երկրի հարավարևմտյան մասում՝ Դանուբ գետի երկայնքով, և հարավ–արևելքում։
Սլովակիայի, ինչպես և ամբողջ Կարպատների ամենաբարձր կետը Գեռլախովսկի շտիտ (Gerlachovský štit) սարն է (բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2655 մետր)։


== Կլիման ==
Սլովակիան ունի բարեխառը կլիմա՝ համեմատաբար տաք ամառներով և ցուրտ, մառախլապատ, խոնավ ձմեռներով։


== Բնական պաշարները ==
Գորշ ածուխ, փոքր քանակությամբ երկաթի հանքաքար, պղինձ, մանգան, աղի պաշարներ, մշակովի հողեր։ Ընդ որում՝ գյուղատնտեսական հողերը կազմում են 40.1%, մշակովի հողերը՝ 28.9%, արոտավայրերը՝ 10.8%, անտառները՝ 40.2%։


== Ջրային պաշարները ==
Սլովակիայի վերականգնվող ջրային պաշարների ընդհանուր ծավալը 50,1 կմ³ է (ըստ 2003 թվականին կատարված գնահատման)։ Երկրի գլխավոր գետերն են Դանուբը, Վագը, Գրոնը։


== Բնապահպանական տարածքները ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Словакия // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Slovakia (nation, Europe) — Encyclopædia Britannica
Информация о Словакии на сайте министерства по туризму Archived 2008-12-31 at the Wayback Machine.
Գոլոլոբովո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳոլոլոբովոԳոլոլոբովո (ռուս.՝ Гололобово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալլա Սահակյան

Ալլա Վալերիի Սահակյան (նոյեմբերի 8, 1982(1982-11-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի, երգչուհի, հագուստի մոդելավորող։ 
Կոմպոզիտոր Գարի Քյոսայանի կինը։


== Կենսագրություն ==
Ալլա Սահակյանը ծնվել է 1982 թվականին Երևան քաղաքում։ 1999-2003 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, 2004 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ 2003 թվականից Ալլա Սահակյանը աշխատում է Սոս Սարգսյանի անվան պետական Համազգային թատրոնում և Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի օպերային ստուդիայում՝ որպես խմբի վարիչ։ Ամուսնու՝ Գարի Քյոսայանի հետ համերգներով ելույթ է ունեցել ԱՄՆ-ում և Կանադայում։
2011 թվականին Ալլա Սահակյանը Հայաստանի մշակույթի նախարարության կողմից արժանացել է պատվոգրի՝ «Մշակույթի ասպարեզում ներդրած ավանդի համար»։


== Ներկայացումներ ==


== Ֆիլմեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Անխիզավր

Անխիզավր, ինչպես նաև անկիզավր (անգլ.՝ Anchisaurus, հին հունարեն՝ αγκχι և - «գրեթե» σαυρος - «թեփամորթ» բառերից ), խոտակերների ցեղից, որոնք ապրել են ներկայիս Հյուսիսային Ամերիկայի տարածքում։ Ներկայացված է մեկ տեսակի ներքո - Anchisaurus polyzelus։ Նախկինում դասվում էր պրոզավրոպոդների, բայց վերջերս հայտնաբերել են նմանություններ զավրոպոդների հետ։ Մարմնի երկարությունը 2-2.1 մ.։ Իր մարմնի երկարությանը համեմատ, մարմնի քաշը 27 կգ է։ Իր ցեղակիցներն են՝ պլատեոզավրը, մասոսպոնդիլ, տեկոդոնտոզավր։ Կենցաղավարման ժամանակահատվածը - մոտավորապես 200-188 միլիոն տարի առաջ։


== Հայտնագործումը ==
Անխիզավրի մնացորդներ առաջին անգամ հայտնաբերվել են 1818 թվականին՝ Կոնեկտիկուտ նահանգում(ԱՄՆ), որտեղ ամենասկզբում որպես մարդու ոսկորների տեղ էին ընդունել։ 1885 թվականին նրանց դասել են սողունների կարգին։ 1865 թվականին Հիչկոկը հավաքել է մնացորդները և անվանել է Megadactylus։ Բայց նմանատիպ անվանում արդեն օգտագործվել էր։ Հենց այդ պատճառով 1885 թվականին գիտության մեջ հայտնի ամերիկացի հնէաբան Գոֆոնիիլ Չարլզ Մարշը վերանվանափոխել է Anchisaurus։ Ավելի ուշ այս տեսակի դինոզավրի մնացորդները հայտնաբերվել են Հարավային Աֆրիկայում (Լավրազիա, Գոնդվանա և Չինաստանում։ Ներկայումս անխիզավրի կմախքի ոչ ամբողջ մասերն են հավաքված։


=== Նկարագրություն ===
Անխիզավրը ուներ ուժեղ թաթեր, մատների վրա սուր ճանկեր, որով կարող էր գետնից բույսեր պոկել և պաշտպանվել։ Երկար ժամանակ նա քայլում էր չորս ոտքով, բայց հնարավոր է նաև, որ կարողացել է կանգնել հետևի երկու ոտքերի վրա, որպեսզի կարողանա բույսեր պոկի բարձր տեղերից։ Ենթադրվում է, որ անխիզավրերը սնվել են բույսերով, սակայն որոշ գիտնականներ հակված են այն մտքին, որ հնարավոր է, որ նրանք սնվել են մսով։
Ալիմինուզա

Ալիմինուզա (իտալերեն՝ Aliminusa; սից.՝ Aliminusa), համայնք Իտալիայում՝ Սիցիլիա կղզում (Պալերմոյի մարզ)։ Զբաղեցնում է 13,71 կմ2 տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 1 291, 2017 թվականի տվյալներով՝ 1.192: Բնակչության խտությունը կազմում է 103 մարդ/կմ²։ Բնակավայրի հովանավոր սրբերն են սբ. Աննան (տոնը՝ հուլիսի 26-ին) և սբ. Կալոգեր Սիցիլիացին (տոնը՝ հունիսի 18-ին)։ 
Ալիմինուզան սահմանակցում է Կակամո, Չերդա, Մոնտեմաջորե Բելսիտո, Շարա, Սկլաֆանի Բանյի համայնքներին։ Մտնում է Պալերմո մետրոպոլիտենային քաղաքի կազմի մեջ։ Ընկած է երկրի մայրաքաղաք Հռոմից մոտավորապես 470, մարզկենտրոն Պալերմոյից 50 կիլոմետր հեռավորության վրա։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալիմինուզայի մասին (իտալերեն)
Լիմու (կանտոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լիմու (այլ կիրառումներ)Լիմու (ֆր.՝ Limoux), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լանգըդոկ-Ռուսիլյոն շրջանում։ Օդ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լիմու օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 15598 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1120 է։ Կանտոնում կա 23 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
(8737) Տակեհիրո

(8737) Տակեհիրո (անգլ.՝ Takehiro), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հունվարի 11-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,124378 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7714 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4774 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2017,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178467 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,49° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8737) Տակեհիրո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վիլյաբանիես

Վիլյաբանիես (իսպ.՝ Villabáñez), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիյա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Զբաղեցրած տարածքը 51,07 կմ² է։ Բնակչությունը՝ 515 մարդ (2010 թվականի տվյալներուվ)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 18 կմ։


== Ժողովրդագրություն ==
(4056) Թիմուորներ

(4056) Թիմուորներ (անգլ.՝ Timwarner), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի մարտի 22-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,645639 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3638 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9274 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1571,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229038 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4056) Թիմուորներ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կարապետ Արթին փաշա Տավուտեան

Կարապետ Արթին փաշա Տավուտեան կամ Տավուտ փաշա (մոտ 1816, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1873), Բեռլինում օսմանյան դեսպանատան թարգման և քարտուղար, Վիեննայի օսմանյան ընդհանուր հյուպատոս, 1861 թվականից Օսմանյան կայսրության ինքնավար Լիբանանի ընդհանուր կառավարիչ։ 1869 թվականից եղել է Օսմանյնան կայսրության Հասարակական կառույցների նախարարը և Փոստ-հեռագրական վերատեսուչը։ Ունեցել է մյուշիրի (մարշալի) կոչում և փաշայի տիտղոս։
Տավուտյանը բազմակողմանի զարգացած անձնավորություն էր։ Հին գերման ցեղերի օրենքներին նվիրված իր գիտական ծավալուն ուսումնասիրության համար Գերմանիայի կանցլերի կողմից ստացել է հատուկ մրցանակ և ընտրվել Բեռլինի Գիտությունների ակադեմիայի անդամ։ Որպես պետական բարձր պաշտոնյա և արժեքավոր քաղաքագետ՝ նա արժանացել է շքանշանների՝ 1867 թվականին Նապոլեոն III-ը նրան շնորհել է Պատվո Լեգեոնի շքանշան։ Օսմանյան կառավարությունից ստացել է տարբեր կարգի շքանշաններ և Օսմանիեի Մեծ ժապավենը, իսկ Հռոմի Պապը նրան շնորհել է Մեծն Գրիգորի ասպետության առաջին կարգի շքանշանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կառյակյուլա (գյուղական ավան, Կեիլա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿառյակյուլաԿառյակյուլա (էստ․՝ Karjaküla), գյուղական ավան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 345 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վլադիմիր Վիսոցկու հուշարձան (Մոսկվա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վլադիմիր Վիսոցկու հուշարձան (այլ կիրառումներ)Վլադիմիր Վիսոցկու հուշարձան  (ռուս.՝ Памятник Владимиру Высоцкому, նաև՝ «Կիթառով բանաստեղծ», ռուս.՝ «Поэт с гитарой»), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը 1995 թվականին տեղադրվել է Ստրաստնոյ բուլվարում, Պետրովյան դարպասներ հրապարակից քիչ հեռու։ Քանդակը նվիրված է բանաստեղծ և դերասան Վլադիմիր Վիսոցկուն։


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանի տեղադրման թույլտվության հասել է Վլադիմիր Վիսոցկու գործընկերը՝ խորհրդային և ռուս դերասան Բորիս Խմելնիցկին։ Հուշարձանի՝ Ստրաստնոյ բուլվարում, Պետրովյան դարպասներ հրապարակի մոտ տեղադրելու գաղափարը պատկանում է բանաստեղծի ընկերոջը՝ Վալերի Յանկլովիչին։
1963 թվականին Վիսոցկին գրել է.

Այս տողերի հակադրությունն էլ և դարձավ նոր հուշարձանը։ Նրա հեղինակներն են ճարտարապետ Ա. Վ. Կլիմոչկինը և քանդակագործ Գ. Դ. Ռասպոպովը։ Հորինվածքը պատկերում է լայն տարածած ձեռքերով և դեպի երկինք ձգտող հայացքով կանգնած բանաստեղծին, նրա թիկունքում կիթառն է։ Քանդակի բնօրինակը Ռասպոպովը պատրաստել է 1979 թվականին, տեղադրելու համար բրոնզե ֆիգուրը ձուլվել է 1994 թվականին։ Քանդակի բարձրությունը երկու մետր քառասուն սանտիմետր է։
Հուշարձանը բացվել է 1995 թվականի հուլիսի 25-ին՝  Վլադիմիր Վիսոցկու մահվան 15-րդ տարելիցի օրը։ Արարողությանը ներկա են եղել նրա բազմաթիվ ընկերներն ու երկրպագուները։ Քանդակի մոտ ամեն տարի տեղի են ունենում հիշատակի երեկոներ, որոնց ժամանակ հնչում են Վիսոցկու երգերն ու բանաստեղծությունները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Hamann C. Otlitschno! A2. Kursbuch: Der Russischkurs. — Hueber Verlag, 2012. — С. 69. — 180 с. — ISBN 9783190044788
Сингаевский В. Москва. Путеводитель. — АСТ, 2010. — С. 79. — 224 с. — ISBN 978-5-17-054017-4
Вострышев М. Москвоведение от А до Я : все о московских улицах и переулках, домах и памятниках, о том, что мы любим в нашем городе / отв. ред. Рубис С. — Москва: Эксмо, 2007. — С. 615. — 734 с. — ISBN 9785699180295
Цыбульский М. Жизнь и путешествия В. Высоцкого. — Ростов-на-Дону: Феникс, 2004. — С. 604. — 640 с. — ISBN 5-222-04826-8
Վոլկովո (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոլկովոՎոլկովո (ռուս.՝ Волково, բաշկիրերեն՝ Волков), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անտոֆոբիա

Անտոֆոբիա (հին հունարեն՝ ἄνθος «ծաղիկ» φόβος «վախ»), կայուն իռացիոնալ վախ ծաղիկներից։ Մարդիկ, ովքեր տառապում են անտոֆոբիայով, որպես օրենք վախ են զգում ոչ բոլոր ծաղիկներից, այլ որոշ տեսակներից, հատկապես խոշոր բույսերից։


== Պատճառները ==
Այս վախը կարող են առաջացնել ծաղիկների կառուցվածքը, տերևների, պտուղների, թերթիկները գունավորումը և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆոբիա
Ֆոբիաների ցանկ
Հիպոտոնիա

Հիպոտոնիա, հիպոտենզիա [հիպո... լատիներեն՝ tensio— լարում], հյուսվածքի, օրգանի կամ համակարգի տոնուսի նվազում։ Առավել հաճախ «Հիպոտոնիա» տերմինն օգտագործվում է արյան ճնշման իջեցումը (տղամարդկանց մոտ՝ 105/65 մմ սնդիկի սյունից, կանանցը՝ 96/60 մմ սնդիկի սյունից ցածր) նշելու համար։ Տարբերում են անոթային Հիպոտոնիայի մի շարք ձևեր. ֆիզիոլոգիական կամհարմարվողական (ադապաացիոն), հանդիպում է ֆիզիկապես մարզված մարդկանց, մարզիկների, հարավային շրջանների բնակիչների մոտ, չի ուղեկցվում հիվանդագին որևէ երևույթով, լրիվ կոմպենսացվում է և հատուկ բուժում չի պահանջում։ Ախտանշանային Հիպոտոնիան լինում է մի շարք հիվանդությունների (տուբերկուլոզ, ուռուցքներ, վարակիչ, սրտի և այլն) դեպքում։ Առաջնային կամ նյարդացիրկուլյատոր Հիպոտոնիան զարգանում է որպես ինքնուրույն ախտաբանական պրոցես, անոթային տոնուսը կարգավորող նյարդահումորալ ապարատի վրա որոշ գործոնների (բացասական հուզումներ, նյարդային համակարգի գերբեռնվածություն, մտավոր գերլարվածություն) ազդեցության, վնասակար սովորությունների (ծխել, ալկոհոլային խմիչքների օգտագործում և այլն) հետևանքով։ Հիպոտոնիաի այս ձևը կարող է առաջանալ հանկարծակի և դրսևորվել կոչապսով, ուշագնացությամբ և շոկով։ Հիպոտոնիաի քրոնիկական ընթացքի դեպքում առաջանում են գլխացավեր, գլխապտույտ, մարմնի դիրքի փոփոխության հանդեպ ադապտացիայի թուլացում, քնի խանգարում, սրտխփոց ևն։ Պրոցեսի խորանալիս զարգանում է հիպոտոնիկ հիվանդություն։ Բուժումը. Հիպոտոնիա առաջացնող պատճառի վերացում, աշխատանքի, հանգստի և սննդի ճիշտ ռեժիմ, բուժական մարմնամարզություն, ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներ, դեղորայքային և ասնատորակուրորտային բուժում։
Բուկեմբա համայնք

Բուկեմբա համայնք (Ֆրանսերեն՝ Commune de Bukemba), մեկն է Բուրունդիի Հանրապետության 117 համայնքներից։ Մտնում է Ռուտանա շրջանի մեջ՝ որպես համայնք։ Այն Ռուտանա շրջանի վեց համայնքներից մեկն է։


== Աղբյուրներ ==
Քարոզգիրք (3086, Գրիգոր Տաթևացի)

Քարոզգիրք 3086, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3086 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում Սարգիս գրիչի կողմից ում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20X14սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 148 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրգիր, բոլորգիրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 65ա, 133ա։


== Բովանդակություն ==
նաև՝ Աղօթք։
Մեկնիչք և համառօտողք ս․ Գրոց։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռայխսկանցլեր

Ռայխսկանցլեր (գերմ․ Reichskanzler), 1․ համագերմանական միակ մինիստրն ու Րունդեսրատի նախագահը Գերմանական կայսրությունում (1871-1918)։ Նշանակում էր կայսր։ Ռայխսկանցլերը ղեկավարում էր կայսրության գործադիր իշխանությունը։ Կառավարության գլուխը Վայմարյան հանրապետությունում (1919-1933)։ Նշանակում էր պրեզիդենտը։ 1933 թվականից ստեղծվեցին այսպես կոչված պրեզիդենտական կաբինետներ, որոնք շրջանցելով սահմանադրությունը, չէին հենվում պառլամենտի վստահության վրա։ 1933-1945 թվականներին Ռ․Ա․ Հիտլերն էր, որը 1934 թվականին վերացնելով պրեզիդենտի պաշտոնը, միավորեց պետության և կառավարության գլխի լիազորությունները։
Պլատերեսկո

Պլատերեսկո, ճարտարապետական ոճ, որ տարածված է եղել 16-րդ դարի իսպանական մշակույթում։ Անվան ծագումը երբեմն կապում են հարթ բառի հետ, սակայն ավելի ճիշտ կլինի այն բացատրել իսպ.՝ platero` ոսկերչական բառի հետ, որ առաջացել է իսպ.՝ plata` արծաթ բառից։ Այն մատնանշում է շենքի` ոսկերչական աշխատանքի նման նուրբ աշխատանքը։ Ոճն ունեցել է զարգացման երկու փուլ։ Այն Վերածննդի ճարտարապետության իսպանական տարբերակն է։
Վաղ շրջանն ընդգրկում է 15-րդ դարի վերջը։ Այն կոչվում է իսաբելինո` ի պատիվ Ֆերդինանդ II արքայի կնոջ` Իզաբել I-ի։ Այս ոճը չպետք է շփոթել 19-րդ դարի համանուն ոճի հետ, որն առաջացել է Իզաբել II-ի անունից։ Այս շրջանում ուժեղ են գոթական ավանդույթները, առկա է մավրիտանականը, բայց ընդհանուր առմամբ այն ձևավորվել է տարբեր ոճերի միախառնումով։ Այդ ժամանակ Պիրենեյան թերակղզում ավելի վառ էր դրսևորվում երկու ժողովուրդների ու նրանց մշակույթների փոխազդեցության քաղաքական ու կրոնական անտագոնիզմները։ Հետագայում Իսպանիայի վրա ազդեցություն է գործել իտալական դասական արվեստը։ 15-16-րդ դարերում Իսպանիայում հիմնականում կառուցվում էին ոչ մեծ եկեղեցիներ, թագավորական դամբարաններ, գոթական փառահեղ հին տաճարներին ավելացվում էին կապելլաներ։ Նոր ոճի առաջին դրսևորումները նկատվում են Տոլեդոյի Սան Խուան դե լոս Ռեյես (1476) եկեղեցու ինտերիերում։ Ճարտարապետ Խուան դե Գուասը ինտերիերի մեջ մտցնում է մավրիտանական մոտիվը` ութաթև աստղը, չնայած արտաքուստ եեղեցին խիստ է և համապատասխան գոթական ճարտարապետությանը։

Սան Պաբլո եկեղեցին և Սան Գրեգորիո կապելլան Վալյադոլիդում (15-րդ դարի վերջ) ունեն հարթ պատեր, զարդարված են մանր ժանեկանման փորվածքներով, պորտալն ունի գոթական ձև, բակի ներսում կա մավրիտանական ոճի զարդաքանդակներով կամարաշար։ Մեկ այլ օրինակ է հերցոգ Իֆանտադոյի պալատը (1480-1493) Գվադալախարայում, որի հեղինակը Խուան դե Գուասն է։
Պլատերեսկոյի ուշ շրջանը 16-րդ դարն է։ Նրա բնորոշ գծերն են ճակատային կոմպոզիցիայի փոփոխությունները։ Ճակատային հատվածները հագեցած են դասական ճարտարապետական ձևերով ու քանդակներով, բարձրաքանդակներով, կիսանդրիներով, անտիկ աստվածների արձաններով։ Այս ոճը ներկայացնող նշանավոր կառույցներից են Սալամանկայի համալսարանը (1515-1533), Խեցիներով տունը (1493-1517), Ալկալա դե Էնարեսի համալսարանը (1540-1559), Սևիլյայի քաղաքապետարանի շենքը (1527)։ Ճարտարապետներն են Ռոդրիգո Խիլ դե Օնտանյոնը, Դիեգո դե Ռիոլյոն։ Ի տարբերություն վաղ պլատերեսկոյի շրջանի գեղանկարչական դեկորներին` այս օրինակներում ընդգծված են կոմպոզիցիայի հորիզոնական և ուղղահայաց հատվածների հստակ համակարգերը, որի ամեն հարկում առանձնացված է կենտրոնը։ Հավասարակշռությունն ու զուսպ ձևերը համադրվում են ճոխ ու բազմազան ձևերին։ Գավառներում այս ոճը կրել է տեղական ավանդույթների դրոշմը, սակայն ընդհանուր առմամբ այն իսպանական մշակույթի ամենավառ դրսևորումներից է։ Պլատերեսկոյի ավանդույթներն արտահայտվել են նաև քանդակագործության մեջ։


== Գրականություն ==
Արվեստի ընդհանուր պատմություն։ Խմբագիրներ — Յու. Պ. Կոլպինսկի, Ե. Ի. Ռոտենբերգ, Մ.: «Искусство», 1962.
Աշխարհաբար

Աշխարհաբար, միջին հայերենի անմիջական շարունակությունը։ Աշխարհաբարի և միջին հայերենի սահմանը, ինչպես նշում է Հրաչյա Աճառյանը, չի կարելի նշել որևէ վճռական կետ։ Աշխարհաբարը խիստ կերպով սահմանազատված չէր նաև հայերենի բարբառներից ու գրաբարից։
Աշխարհաբարը չպետք է նույնացնել ժամանակակից հայերենի հետ։ Աշխարհաբարը մշակվում էր հայ ժողովրդի տարբեր հատվածների խոսակցական լեզվի համընդհանուր տարրերի, միջին հայերենի և գրաբարի հասկանալի իրողությունների համադրությամբ։ Սակայն նրա ձևավորման պրոցեսը շատ դանդաղ էր ընթանում։ Հայաստանում հաճախակի տեղի ունեցող պատերազմները, հայ ժողովրդի տնտեսական ու քաղաքական մասնատվածությունը, հայ ժողովրդի մշակույթի և գրականության զարգացման դանդաղ տեմպը խիստ կերպով ներգործում էին այդ լեզվի զարգացման ու կատարելագործման ընթացքի վրա, որի հետևանքով աշխարհաբարը չէր կարողանում ազատվել քերականական միևնույն իմաստն արտահայտող բազմազան ձևերից և դառնալ միասնական ու կայացած օրինաչափություններ ունեցող լեզու։


== Ծանոթագրություններ ==
Տաբեռնասի ամրոց

Տաբեռնասի ամրոց (իսպ.՝ Castillo de Tabernas), ավերված ամրոց ամրոց Իսպանիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի Ալմերիա պրովինցիայի Տաբեռնաս մունիցիպալիտետում։ Կառուցվել է 11-րդ դարում՝ Արաբական տիրապետության շրջանում։ Կառույցն ունի մավրիտանական ոճ և տեղակայված է բարձրադիր բլրի վրա։ Կանգուն ժաման այն զբաղեցրել է ամբողջ բլուրը, սակայն այժմ պահպանվել է նրա միայն մի մասը։


== Պատմություն ==
Այն եղել է Ալմերիայի շրջակայքի երկրորդ կարևոր միջնաբերդը և Գրանադայի ամիրայության հետ բազմաթիվ ընդհարումների պատճառ է դարձել։ Ամրոցը պատկանել է Գրանադայի ամիրա Մուհամադ XIII ազ-Զագալին։
Ամրոցը քրիստոնյաներին է հանձնվել 1489 թվականին։ Ալմերիայի պաշարման ժամանակ Կաստիլիայի, Արագոնի, Սիցիլիայի և Նեապոլի թագավորությունների տիրակալներ, ամուսիններ Ֆերդինանդը և Իզաբելան հանգրվանել են Տաբեռնասի ամրոցում։
1522 թվականին արդեն ամրոցը գտնվում էր լքված ու կիսաքանդ վիճակում։ Ըստ որոշ տվյալների Տաբեռնասի ամրոցը հանդիսացել է իսպանական Ալբայի հերցոգների ամառային նստավայրը։
1933 թվականի հունիսի 22-ին ամրոցը գրանցվել է Իսպանիայի Պատմական Ժառանգության հուշարձանների ցուցակում։ Այսօր ամրոցի մուտքն ազատ է այցելուների համար։
Տաբեռնասի ամրոցին հարում է Տաբեռնասի անապատը, որը հանդիսանում է «սպագետի-վեսթերն» ժանրի բազմաթիվ ֆիլմերի նկարահանման վայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալմերիապեդիա․ Տաբեռնասի ամրոց; almeriapedia.wikanda.es (իսպ.)
Տաբեռնասի ամրոցի ավերակները; llave.ru Archived 2016-06-24 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Պատկերասրահ; advisor.travel (իսպ.)
Ալաչդարլու-մազմազակ

Ալաչդարլու-մազմազակ, գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։
1907 թ.-ին ուներ 166 բնակիչներ՝ հիմնականում ադրբեջանցիներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մոլիան Դրեյ

Մոլիան Դրեյ (ֆր.՝  Molliens-Dreuil), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 869 մարդ, բնակչության խտությունը` 38.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.8 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 120 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 21 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 541 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 404-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 137։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,7 %։ 404 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 368 անձ (187 տղամարդ և 181 կին)։ Գործազուրկ են եղել 36 անձ (18 տղամարդ և 18 կին)։ 137 անաշխատունակներից 37-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 72-ը` թոշակառուներ, իսկ 28-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կրիսխևի

Կրիսխևի (վրաց.՝ კრისხევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի երկրամասի Խաշուրի մունիցիպալիտետում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 760 մետր։ Բնակչությունը՝ 67 մարդ (ըստ 2014 թվականի տվյալների)։ Հեռախոսային կոդ՝ +995։


== Տես նաև ==
Խաշուրի մունիցիպալիտետ
Շիդա Քարթլի


== Ծանոթագրություններ ==
Դոնսկոե (գյուղ, Սկորնյակովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴոնսկոեԴոնսկոե (ռուս.՝ Донское), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Consejo Mundial de Lucha Libre

«Consejo Mundial de Lucha Libre» (CMLL, նախկին անվանումներ՝ Empresa Mexicana de la Lucha Libre, NWA-EMLL), պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) լուչա լիվրե ենթատեսակի մեքսիկական կազմակերպություն, պրոմոշեն։
Հիմնադրվել է 1933 թվականին՝ հանդիսանալով մինչ օրս գոյություն ունեցող ամենահին ռեստլինգ կազմակերպությունը։ Հայտնի է ստեղծագործական պահպանողությամբ և մարզիկների կերպարային դրսևորումների ավանդականությամբ։ Բացի մի քանի տեսակի ոչ ավանդական մարտատեսակներից, ինչպիսիք են վանդակային կամ առանց որակազրկումների մարտերը, կազմակերպությունը զերծ է մնում հարդքոր ռեստլինգի ցուցադրումից։
Կազմակերպության տարբեր քաշային կարգերում ներկայումս գործում են թվով 12 աշխարհի չեմպիոնական տիտղոսներ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իսպ.)
Լուչա ացտեկա Archived 2016-03-19 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ճապկի արնակարմիր

Ճապկի արնակարմիր (լատ.՝ Cornus sanguinea), հոնազգիների ընտանիքի, ճապկի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Թուփ է՝ մինչև 4 մ բարձրությամբ, ցրված և դեպի ցած հակված ճյուղերով։ Երիտասարդ ընձյուղները պառկած մազմզուկապատ են, կանաչ, հետագայում՝ ծիրանագույն կամ գորշակարմրավուն, երկամյա շիվերը մերկ են, դեղնամոխրագույն կամ գորշավուն։ Տերևադասավորությունը հակադիր է։ Տերևները լայն էլիպսաձև են, ձվաձև, էլիպսաձվաձև, 4-10 սմ երկարությամբ, 2,5-6,5 սմ լայնությամբ, երկար կամ կարճ սրածայր, կլորավուն կամ լայն սեպաձև հիմքով, վերևի կողմից՝ վառ կանաչ, ծածկված պառկած մազմզուկներով, ներքևի կողմից՝ բաց կանաչավուն, ավելի խիտ մազմզուկապատ, 0,6-1,5 սմ երկարությամբ կոթունով։ Ծաղկաբույլերը վահանաձև են, խիտ, համարյա տափակ կամ թեթևակի ուռուցիկ, մազմզուկապատ առանցքով։ Ծաղիկները աղոտ սպիտակ են, նշտարաձև կամ գծանշտարաձև պսակաթերթիկներով։ Սերմնարանը սափորանման է, մետաքսամազմզուկապատ, սռնակը գլանաձև է։ Կորիզապտուղը գնդաձև է, կապտասևավուն։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոս, սեպտեմբերին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Մերձբալթիկայից մինչև Դոն գետի ստորին հոսանքները, Սկանդինավիայի հարավային մասում, Մերձատլանտյան և Միջին Եվրոպայում, մինչև Բալկանյան թերակղզու հյուսիսային շրջանները։ Հանդիպում է լայնատերև և խառը անտառների ենթանտառում, թփուտներում, գետերի և լճերի ափերին, չոր, արևոտ լանջերում։ Հայաստանում մշակվում է ամենուրեք, հանդես բերելով մեծ դիմացկունություն։


== Կիրառություն ==
Առատորեն ծաղկում և պտղաբերում է։ Ճկուն ճյուղերից զամբյուղներ են գործում։ Պտղամիսը և սերմերը պարունակում են 19—45 % չչորացող յուղեր, որոնք օգտագործում են տեխնիկական նպատակներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոն Ժարդին դի Գոյաս

Բոն Ժարդին դի Գոյաս (պորտ.՝ Bom Jardim de Goiás), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Գոյանիայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8 129 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 850,738 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 4,4 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 45.456.063,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 5.611,17ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,737 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Նովոդուբիշչե

Նովոդուբիշչե (ուկրաիներեն՝ Новодубище), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոդուբիշչե գյուղում բնակվում էր 90 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,566 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 159,01 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իսկական ծովախեցգետին

Ծովախեցգետին կամ իսկական ծովախեցգետին (լատ.՝ Caridea), տասոտնուկ խեցգետնանմանների (Decapoda) դաս, խեցգետինների կարգ։ Լայնորեն տարածված է ամբողջ աշխարհի ծովերում, շատ տեսակներ ապրում են քաղցրահամ ջրերում։ Տարբեր տեսակների չափերը տատանվում են 2-30 սմ։ Ռուսաստանի հեռավոր Արևելյան ծովերի ֆաունայում հաշվվում է ավելի քան 100 տեսակ։ Այս խմբի շատ տեսակներ օգտագործվում են ձկնորսության մեջ։
Չնայած ակվակուլտուրայի տեսակներից մեկը կոչվում է «Ծովախեցգետնային ֆերմա», այնտեղ բուծում են  Penaeidae ընտանիքի խեցգետիներ, որոնք իրականում պատկանում են ոչ թե իրական ծովախեցգետինների, այլ մեկ այլ՝ տասնոտանի Dendrobranchiata խմբի։


== Բազմացում և զարգացում ==
Ինչպես Pleocyemata ենթախմբի մյուս բոլոր ներկայացուցիչների մոտ, ձվաբջիջներից դուրս են գալիս ամբողջական սեգմենտներ, և դրանց թիվը հետագա զարգացման ընթացքում չի ավելանում։ Մանրածովախեցիների շատ տեսակների մոտ բնութագրվում է դիխոգամիա, այսինքն, կյանքի ընթացքում նրանք օրինաչափորեն փոխում են սեռն արուից էգի։


== Օգտագործում սննդի մեջ ==
Խեցգետինը տարբեր երկրներում խոհանոցային մշակույթի բաղադրիչ է կազմում։ Հուդայականության մեջ ծովախեցգետինները, ինչպես և բոլոր ծովատառեխները, սննդի մեջ արգելված են։ Իսլամում տարաձայնություններ կան դրանց օգտագործման թույլատրելիության վերաբերյալ։
Ինչպես մյուս ծովամթերքները, ծովախեցգետինը ևս հարուստ է կալցիումով և սպիտակուցով, պարունակում է ցածր կալորիականություն։ Ծովախեցգետիններով կերակրատեսակները խոլեսթերինի աղբյուր են, 100 գ-ում 7 մգ-ից մինչև 251 մգ՝ կախված պատրաստման եղանակից։ Ծովախեցգետին որպես սնունդ դելիկատես է համարվում։


== Տեսակներ ==
Ծովախեցգետինների ցանկ

Alpheoidea
Atyoidea
Bresilioidea
Campylonotoidea
Crangonoidea
Galatheacaridoidea
Nematocarcinoidea
Oplophoroidea
Palaemonoidea
Pandaloidea
Pasiphaeoidea
Procaridoidea
Processoidea
Psalidopodoidea
Stylodactyloidea


== Որոշ տեսակներ ==
Pandalus hypsinotus
Caridina multidentata
Pandalus latirostris
Sclerocrangon salebrosa
Pandalus borealis
Synalpheus pinkfloydi


== Մշակույթում ==
Չինացի հանրաճանաչ նկարիչ Ցի Բայշին իր նկարներում հաճախ է ծովախեցգետիններ նկարել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Буруковский Р. Н. Креветки семейства Nematocarcinidae. — Калининград, 2003.
Буруковский Р. Н. Глубоководные креветки семейства Nematocarcinidae: история изучения, систематика, географическое распространение, биологическая характеристика. — СПб., 2012.
Буруковский Р. Н. Питание и пищевые взаимоотношения креветок. — Калининград: ФГОУ ВПО «КГТУ», 2009.
Слизкин А. Г. Атлас-определитель крабов и креветок дальневосточных морей России. — Владивосток, 2010.
Супрунович А.В., Макаров Ю.Н. Культивируемые беспозвоночные. Пищевые беспозвоночные: мидии, устрицы, гребешки, раки, креветки. — Киев: Наукова Думка, 1990.