armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բոգուշովկա (գյուղ, Լուցկի շրջան)

Բոգուշովկա (ուկրաիներեն՝ Богушівка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1799 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոգուշովկա գյուղում բնակվում էր 187 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,589 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 317,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սիրո հեգնանք

«Սիրո հեգնանք» (ռուս.՝ «Ирония любви»), Ալեքսանդր Չեռնյաևի ռոմանտիկ կատակերգությունը, որը նկարահանվել է 2010 թվականին (ռուս-ղազախական համատեղ կինոնկար)։


== Սյուժե ==
Ղազախ նավթային օլիգարխի հարսնացու Ասելը (Ասել Սագատովա) երազում է աշխատել հեռուստատեսությունում։ Նրա ընկերուհին՝ Ժենյան (Օլգա Օռլովա) աշխատում է Օստանկինոյում և առաջարկում է նրան ծանոթացնել նոր շոուի պրոդյուսերի հետ, բայց դրա համար Ասելը պետք է այնպես անի, որ իրեն սիրահարվի նա, ով առաջինը կմտնի սրճարան։ Հաստատություն առաջինը մուտք է գործում Իվանը (Ալեքսեյ Չադով), որը հազվագյուտ անհաջողակ է։ Իվանին հրապուրելն աղջկա համար կարծես թե չնչին խնդիր է, բայց ամեն ինչ այնքան պարզ չէ, որքան թվում է առաջին հայացքից։


== Դերերում ==
Ասել Սագատովա – Ասել
Ալեքսեյ Չադով – Իվան
Էրիկ Ժոլժակսինով – Ալիկ
Իրինա Ռոզանովա – Իվանի մայրը
Օլգա Օռլովա – Ժենյա, Ասելի ընկերուհին
Նատալյա Ռուդովա – Մաշա, Ասելի ընկերուհին
Մարինա Չեռնյաևա – Անժելա
Գոշա Կուցենկո – գեներալ
Կառլիգաշ Մուհամեջանովա – Բիբիգուլ, սինխրոնիստ
Վիտալի Գերասիմով – Անդրեյ
Անդրեյ Նազիմով – Դեն, Իվանի ընկերը
Իվան Օխլոբիստին – Կոտելևսկի, կենդանաբան
Արթուր Սմոլյանինով – Անտոն, Իվանի ընկերը
Ֆարհադ Աբդրաիմով – մարզիչ
Վասիլի Սոլովյով – նորություններ հաղորդավար
Ալեքսանդր Սամոյլենկո – տաքսու վարորդ
Անդրեյ Գրիգորև-Ապոլլոնով – աստղ
Նիկոլայ Դրոզդով – Մինելեյ Սկվորցով, հեռուստահաղորդավար
Ռոման Գրեդին – մատուցող
Մարինա Գրիգորիևա-Ապոլոնովա – հարբած աղջիկ ռեստորանում
Զուրաբ Գուրցկաիա – հարևան
Իրինա Խարուկ
Սոֆյա Սմոլնիկովա – մանկության ընկերուհի
Ալեքսանդր Տուգանով – հարսանիքի հյուր
Ինկար Աբդրաշ – Այգուլ, սինխրոնիստ
Կոնստանտին Անտոշկին – ռեժիսորի ասիստենտ
Էլդարի Բասիլիա – թղթակից
Անտոն Կապանին – ռեժիսոր
Յուրի Կոլոկոլկին – գազելի վարորդ
Յուլյա Մելնիկովա – մարզիկի ուղեկիցը
Յուրի Վնուկով – հրաձգարանի աշխատող


== Քննադատություն ==
Որոշ ղազախստանցի պատգամավորներ, հայտարարելով ավանդույթների ոտնահարման մասին, դիտողություններ են անում ժամանակակից ֆիլմերին։
Բեկբոլատ Տլեուխանը (խորհրդարանի մաժիլիսի պատգամավոր) նշել է. «Մենք պետք է հարգենք մեր կանանց և նրանց այդքան անհրապույր կերպով ցույց չտանք։ Հինավուրց ժամանակներից խոսում են մահմեդական կանանց մաքրաբարոյության մասին։ Այժմ այս բոլոր բարոյական հասկացությունները քայքայվում են»։
Նուրթայ Սաբիլյանովը (խորհրդարանի մաժիլիսի պատգամավոր) նշել է. «...Ամենացավալին այն է, որ հերոսուհին օգտագործել է ղազախ գործարարին և ամուսնացել այլ ազգի ներկայացուցչի հետ։ Այստեղ կա ազգային զգացմունքի թաքնված քողարկված ծաղրանք»։


== Երաժշտություն ==
Ֆիլմի սաունդթրեքը հավաքել է կոմպոզիտոր Արկադի Ուկուպնիկը։
Գլխավոր տեսարաններից մեկը հնչյունավորվել է Օլեգ Չուբիկինի «Rain, rain» երգով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի պաշտոնական կայքը
«Սիրո հեգնանք» ֆիլմի գրախոսականը Archived 2019-12-31 at the Wayback Machine. Кинокритика կայքում
«Սիրո հեգնանք» ֆիլմի գրախոսականը КиноГовно կայքում
Սիրո հեգնանք(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
318

318 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 318 թվականն է, 
IV դարի 18-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Sum 41

Sum 41 (կարդացվում է սամ ֆորթի ուան), կանադական փանկ-ռոք խումբ, ստեղծված 1996 թվականին, Էյձակս քաղաքից։ Խմբի հիմնական կազմը՝ Դերիք Ուիբլի(վոկալ, րիթմ- կիթառ, ստեղնային), Թոմ Թաքեր (սոլո-կիթառ, ստեղնային, բեկ-վոկալ), Ջեյսոն ՄաքՔեսլին (բաս-կիթառ, բեկ-վոկալ)։
1999 թվականին Island Records լեյբլի հետ պայմանագիր կնքելուց հետո խումբը թողարկում է 5 ստուդիային ալբոմ, երկու համերգային ալբոմ, երկու համերգային DVD և ավելի քան 15 մեներգ։
Այսօր խմբի ամենահաջող ալբոմն է համարվում «All Killer No Filler»։ Այդ ալբոմի մեներգներից «Fat Lip»-ը գլխավորում էր Billboard Modern Rock վարկանշային աղյուսակի ռեյտինգը։
Այդ իսկ վարկանշային աղյուսակում «In Too Deep» մեներգով հասել 10-րդ տեղի։


== Պատմություն ==
Խումբը կազմավորվել է 1996 թվականի հուլիսի 11-ին, ամռան 41-րդ օրը, որից առաջացել է խմբի անվանումը։ Սկզբնական շրջանում Sum 41-ը եղել է քավեր-խմբում և անվանվել Kaspir, բայց 1996 թվականի սեպտեմբերի 28-ին փոխեցին անվանումը Supernova շոուի համար։ Խմբի անդամներ՝ Դերիկ Ուիբլին և Սթիվ Ջոզը, 5 տարում նվագալ են տարբեր խմբերում։
Այժմյա բասիստ Կոունը խմբին է միացել 1999 թվականին։ Խմբի ամենաառաջին բասիստը եղել է Ռիչարդ Ռոյը, նա խմբի անդամ է եղել 1996-1998 թվականներին։ Նրան կարելի է տեսնել «Bring The Noize!» միակ ձայնագրության մեջ, որտեղ կարելի է լսել իր նվագը։ Կոունը պատմում է, որ խումբը վերցրել է այդ անունը իր միանալուց հետո։
Խումբը միշտ իր հետ է ունեցել տեսախցիկ, որով նկարել են խմբի խենթ արարքները, օրինակ պիցերիայի թալանումը ջրային ատրճանակաների օգնությամբ, կամ «Makes No Difference» պարը պարելիս թատրոնի դիմաց։ Այդ տեսանյութերը և մի շարք այլ արարքներ կարելի է տեսնել «Introduction to Destruction» DVD-ում։


=== Ալբոմներ «All Killer No Filler» և «Does This Look Infected?» (2001-2003) ===
Խմբի առաջին ալբոմը՝ «All Killer No Filler»-ը, ձայնագրվել է 2001 թվականի մայիսի 8-ին։ Այդ ալբոմի առաջին մեներգը եղել է «Fat Lip» ստեղծագործությունը, Nokia ընկերությունը հայտատարել է, որ այդ երգը հեռախոսների ամենաօգտագործվող երաժշտությունն է։
Արույր

Արույր, պղնձի հիմքի վրա երկու կամ ավելի բաղադրիչներից ստացված համաձուլվածք, որում լեգիրացնող հիմնական տարր է հանդիսանում ցինկը, երբեմն ավելացվում է անագ, նիկել, կապար, մանգան, երկաթ և այլ տարրեր։ Արույրը հիմնականում լեգիրացված մետաղ է, որը կազմված է 37 %-ով ցինկից և 63 %-ով պղնձից։


== Պատմություն ==
Հին Հռոմում արույրն ստանում էին պղինձը ցինկի հանքաքարի հետ ձուլելով։ Պղինձը մետաղական ցինկի ձուլելով արույրն առաջին անգամ ստացել են Անգլիայում, այդ եղանակի համար 1781 թվականի հուլիսի 13-ին արտոնագրեր է ձեռք բերել Ջեյմս Էմերսոնը (№1297 բրիտանական արտոնագիր)։
Պղնձի և ցինկի համաձուլվածքը, որն անվանում են արույր (դասական հայերեն՝ գրաբար՝ «արոյր», լատ.՝ օրիխալկում, la:orichalcum, անգլ.՝ բրաս, en:brass, ռուս.՝ լատուն, ru:латунь), Մեզ հասած հայ գրականության մեջ արույրն առաջին անգամ հիշատակված է հայերեն թարգմանված Աստվածաշնչում։


== Հատկություններ ==
Խտությունը` 8300÷8700 կգ/մ3
Տեսակարար ջերմունակությունը 20 °C-ի դեպքում՝ 0,377 կՋ·կգ−1·Կ−1
Տեսակարար էլեկտրական դիմադրությունը՝ (0,07-0,08)×10−6 Օհմ·մ
Արույրի հալման ջերմաստիճանը բաղադրությունից կախված հասնում է 880—950 °C. Ցինկի պարունակության մեծացման հետ հալման ջերմաստիճանն իջնում է։


== Թոմբակ ==
Թոմբակը (մալայերեն tambaga՝ պղինձ բառից է) արույրի տեսակ է, որը պարունակում է 88÷97% պղինձ և մինչև 10 % ցինկ։ Ունի բարձր առաձգականություն, հակակորոզիոն և հակաֆրիկցիոն հատկություններ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գերմանիայի պղնձի ինստիտուտ։ Deutsches Kupferinstitut Archived 2008-06-30 at the Wayback Machine.


== Աղբյուրներ ==
Կոնցովո (գյուղ, Ուժգորոդի շրջան)

Կոնցովո (ուկրաիներեն՝ Концово), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոնցովո գյուղում բնակվում էր 1 278 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1308 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջուզեպպե Բարետի

Ջուզեպպե Մարկո Անտոնիո Բարետի (իտալերեն՝ Giuseppe Marco Antonio Baretti, ապրիլի 24, 1719(1719-04-24)[…], Թուրին, Սավոյայի դքսություն - մայիսի 5, 1789(1789-05-05)[…], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), իտալացի բանաստեղծ, հրապարակախոս և գրական քննադատ։


== Կենսագրություն ==
Ջուզեպպե Բարետին ծնվել է 1719 թվականի ապրիլի 24-ին Իտալիայի Թուրին քաղաքում։

Ինքնակամ հայրական օջախը լքելուց հետո 16-ամյա պատանին ընդունվել է Գվաստալայում գտնվող առևտրի տուն որպես գրագիր։
1740 թվականին տեղափոխվել է Վենետիկ, որտեղ ծանոթացել է Գոցիի և այլ գրողների հետ։
1745-1751 թվականների ընթացքում Ջուզեպպե Բարետին ապրել է Թուրինում և Վենետիկում, այնուհետև մեկնել է Լոնդոն, որտեղ իտալերենի դասեր է դասավանդել։
Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաքում 9 տարի ապրելուց հետո Բարետին վերադարձել է Իտալիա և 1762 թվականին Միլանում լույս է ընծայել «Lettere famigliari» գիրքը, որը հանգեցրել է հեղինակի հետապնդմանը, որի պատճառով նա ստիպված է եղել հեռանալ Վենետիկ։
Մեկ տարի անց Վենետիկում նա հրատարակել է իր ստեղծագործության երկրորդ հատորը և հիմնադրել է «Frusta letteraria» քննադատական-գրական ամսագիրը, որը լույս է տեսել 1763-1765 թվականների ընթացքում և այդ ժամանակվանից ի վեր բազմաթիվ նոր հրատարակություններ։
Հետագայում Բարետին կրկին բնակություն է հաստատել Լոնդոնում, որտեղ նրան նշանակել են Լոնդոնի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի քարտուղար։
Ջուզեպպե Բարետին վախճանվել է 1789 թվականի մայիսի 5-ին։
Նրա «Opere italiane»-ի ամբողջական հավաքածուն լույս է տեսել Միլանում։
Ինչպես նկատել են պատմաբանները, առասպելն այն մասին, որ Գալիլեո Գալիլեյը ասել է «Այնուամենայնիվ այն պտտվում է» արտահայտությունը ստեղծվել և շրջանառության մեջ է դրվել 1757 թվականին հենց Ջուզեպպե Բարետիի կողմից (այսինքն Գալիլեյի հրաժարումից ավելի քան հարյուր տարի անց) և լայնորեն հայտնի է դարձել 1761 թվականին Բարետիի գիրքը ֆրանսերեն թարգմանելուց հետո։


== Ծանոթագրություն ==
Փարիզի Աստվածամոր տաճար

Փարիզի Աստվածամոր տաճար (Նոտղը Դամ դը Պաղի, ֆր.՝ Notre Dame de Paris, nɔtʁ dam də paʁi), կաթոլիկ եկեղեցի Փարիզի կենտրոնում, մայրաքաղաքի գլխավոր խորհրդանիշներից մեկը։ Տաճարը  պատկանում է Փարիզի թեմին։ Տեղակայված է Սիտե կղզու արևելյան մասում՝ Փարիզի 4-րդ շրջանում։ Տաճարի տեղում եղել է Փարիզի առաջին քրիստոնեական եկեղեցին՝ Սուրբ Ստեփանոսի բազիլիկը, որն էլ իր հերթին կառուցվել է գալա-հռոմեական Յուպիտեր աստծու տաճարի հիմքերի վրա։ Գոթական տաճարը կառուցվել է Փարիզի եպիսկոպոս Մորիս դը Սյուլիի նախաձեռնությամբ՝ 1163-ից 1345 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Տաճարի խորանի հատվածը օծվել է 1182 թվականին։ Արևմտյան ճակատի և  աշտարակների կառուցումն ավարտվել է XIII դարի երկրորդ քառորդին։ 1235 թվականից մեծ փոփոխությունների է ենթարկվել. նավի կոնտրֆորսերի միջև կառուցվել են մատուռներ (XIII դարի կեսեր), տրանսեպտի չափերն են մեծացրել (ճարտարապետեր՝ Ժան դը Շել, Պիեռ դը Մոնթրեյ), ավելացվել են դասի մատուռները (Պիեռ դը Շել, Ժան Ռավի) և դեամբուլատորիայի մեծ արկբուտանները (Ժան Ռավի, XIV դարի սկիզբ)։ XIX դարում Էժեն Էմանուել Վիոլե լը Դյուկի ղեկավարությամբ Ֆրանսիական հեղափոխությունից տուժած տաճարի արձանային հատվածը ռեստավրացիայի են ենթարկել, վերականգնել են նավի վարդակ պատուհանները և նոր ծայրաձող են տեղադրել։
Հետագայում՝ 1831 թվականին՝ Վիկտոր Հյուգոյի «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» նովելի հրապարակումից հետո, կառույցի հանրաճանաչությունը վերածնվել է։ 1963 թվականի սկզբին տաճարի ճակատային հատվածը մաքրվել է դարերի ծխից և մրից՝ վերականգնելով իր իրական գույնը։ Մեկ այլ մաքրման և վերականգմնան արշավ է սկսվել 1991-2000 թվականներին։
Փարիզի Աստվածամոր տաճարը Փարիզի թեմի առաջնորդանիստ տաճարն է։ Յուրաքանչյուր տարի ավելի քան 12 միլիոն մարդ այցելում է տաճար, այդ իսկ պատճառով այն համարվում է Փարիզի ամենաշատ այցելվող հուշարձանը։
Տաճարի մուտքային մասը բաղկացած է երեք կամարներից։ Մեջտեղինը պատկերում է Ահեղ դատաստանը։ Բարձրության վրա պատկերված է Հիսուսը, իսկ նրա կողքերում առաքյալներն են, 6-ը՝ աջից, 6-ը՝ ձախից։ Ձախ կամարը նվիրված է Տիրամորը, աջը՝ Սուրբ Աննային։ Վերևում Բիբլիական թագավորներն են։ Կենտրոնում Վարդն է, Տիրամայրը Սրբերի հետ։
2019 թվականի ապրիլի 15-ին տաճարը հրդեհվել է։ Այն կրել է մեծ վնասներ այդ թվում քանդվել է սրածայր գմբեթը և վնասվել տանիքի 2/3-ը։ Ըստ նախնական վարկածի՝ հրդեհի պատճառը տաճարում ընթացող վերականգնողական աշխատանքներն են։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փարիզի Աստվածամոր տաճարը Dasaran.am կայքում Archived 2016-09-05 at the Wayback Machine.
(8924) Իրումա

(8924) Իրումա (անգլ.՝ Iruma), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Նաոտո Սատոյի կողմից Չիչիբույում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,323475 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1455 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5014 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1293,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27829 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,49° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8924) Իրումա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կաստելգրանդե

Կաստելգրանդե (իտալերեն՝ Castelgrande), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1231 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 36 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85050։ Հեռախոսային կոդը՝ 0976։
Քաղաքի տոնը նշվում է հուլիսի 5-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunecastelgrande.it Archived 2004-05-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Լուկաշ Ցիբորովսկի

Լուկաշ Ցիբորովսկի (լեհ.՝ Łukasz Cyborowski, հունիսի 21, 1980(1980-06-21), Լեգնիցա, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), լեհ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ Լեհաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է Կալվիում կայացած Շախմատի օլիմպիադային։ 2001 թվականին կայացած Լեհաստանի շախմատի առաջնության ժամանակ Լուկաշը դարձել է բրոնզե մեդալակիր։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լուկաշ Ցիբորովսկիի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Լուկաշ Ցիբորովսկիի անձնական քարտը 365chess.com կայքում
(4519) Վորոնեժ

(4519) Վորոնեժ (անգլ.՝ Voronezh), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,203792 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0722 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3354 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1194,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,301265 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,21° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4519) Վորոնեժ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Անդյան աղվես

Անդյան աղվես (լատ.՝ Lycalopex culpaeus), հարավամերիկյան բնիկ կենդանի է։ Հարավային Ամերիկայում այս կենդանին իր չափսերով մեծությամբ երկրորդն է բաշավոր գայլից հետո։ Իր արտաքին տեսքով անդյան աղվեսը նման է սովորական աղվեսին։


== Արտաքին բնութագիր ==


=== Չափսերը ===

Անդյան աղվեսի չափսը տատանվում է կարմիր աղվեսի և կոյոտի չափսերի արանքում։ Նա ունի մոտ 11-12 կգ քաշ։ Մարմնի երկարությունը 90-165 սմ է, պոչինը՝ 30-51 սմ։ Գրանցվել են նաև ավելի մեծ չափսեր ունեցող աղվեսներ։


=== Մորթին ===
Անդյան աղվեսի մորթին ունի գորշ երանգ։ Մեջքի և վզի մորթին ավելի բաց է, իսկ մեջքի կենտրոնական մասը՝ ավելի մուգ։ Պոչը ունի հարուստ մազածածկ և ավելի մուգ երանգավորում։ Ականջները նույնպես ունեն գորշ երանգ։


== Սնունդը ==

Անդյան աղվեսի սնունդը հիմնականում բաղկացած է մանր և միջին կենդանիներից՝ կրծողներ, թռչուններ, մողեսներ, նապաստակներ և այլն։ Նրանք երբեմն որսում են նաև գուանակոյի ձագերին։ Անդյան աղվեսը կարող է նաև հարձակում գործել ընտանի կենդանիների վրա։ Նա որսորդության մեջ մրցում է տարբեր հարավամերիկյան կենդանիների հետ։


== Բազմացումը ==
Անդյան աղվեսները բազմանում են տարին մեկ անգամ։ Սովորաբար դա լինում է օգոստոս-հոկտեմբեր ամիսներին։ Ծնվում են 2-5 ձագեր։ Բույնը հիմնում են քարքարոտ տարածքներում։ Ձագերը ծնվում են խուլ և կույր։ Նորածինների մորթին շատ գորշ է և բացանում է տարիքի հետ միասին։


== Ապրելավայրը ==
Անդյան աղվեսները ապրում են կլիմայական տարբեր հարմարություններ ունեցող վայրերում։ Նրանք կարող են բնակվել նույնիսկ 4800 մետր բարձրության վրա։ Ապրում են անապատներում, տրոպիկական անտառներում, հարթավայրերում, սարերում և այլն։ Նրանք տարածված են գրեթե ամբողջ Անդյան լեռներում՝ Էկվադորից և Պերուից մինչև Հարավային Ամերիկայի հարավային հատվածները՝ Պատագոնիա և Տիեռա դել Ֆուեգա։
Կուրսեգուլ

Կուրսեգուլ (ֆր.՝ Coursegoules), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ շրջանի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վանս կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Կուրսեգուլ լուծարված կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 40.98 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 425 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 497 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 12.1 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը  2011 թվականին կազմել է 484 մարդ, 2012 թվականին՝ 497 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 327 բնակիչներից 244-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 83-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 74.6 %, 1999 թվականին եղել է 68.3 %: Աշխատունակ տարիքի 244 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 228-ը (128 տղամարդ և 100 կին), 16-ը հաշվառված էին որպես գործազուրկ (7 տղամարդ և 9 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 83 ոչ ակտիվ բնակիչներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 37-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 210 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 511 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 18194 եվրո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կուրսեգուլ կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք (չաշխատող հղում)(ֆր.)
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ

Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառի 285 համայնքները հետևյալն են.


== Ծանոթագրություններ ==

Կաղապար:Ֆրանսիայի համայնքներ ըստ մարզերի
Վանամիիսա (գյուղ, Էմմաստե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎանամիիսաՎանամիիսա (էստ․՝ Vanamõisa), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Էմմաստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մուրադ Գուլոյան

Մուրադ Արամի Գուլոյան (փետրվարի 27, 1956(1956-02-27), Առինջ, Աբովյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Մուրադ  Գուլոյանը ծնվել է 1956 թվականի փետրվարի 27-ին Աբովյանի շրջանի Առինջ գյուղում։ 1982 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, 1985 թվականին`  Մոսկվայի կոոպերատիվ ինստիտուտը և ստացել ապրանքագետի որակավորում։ 1975-1977 թվականներին  ծառայել է խորհրդային բանակում։ 
1985-1992 թվականներին աշխատել է Աբովյանի շրջկոոպում ավագ ապրանքագետ, առևտրի բաժնի պետ, առևտրի կենտրոնի տնօրեն։ 1993 թվականին եղել է «Կոտայք» ասոցիացիայի նախագահ, 2002 թվականին` «Միլտա» ՍՊԸ նախագահ։
2003-2007 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՀԿ), Ազգային ժողովի սոցիալական, առողջապահության և բնության պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, ՀՀԿ խմբակցության անդամ։ 2007-2012 թվականներին համամասնական ընտրակարգով Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել Բարգավաճ Հայաստան կուսակցությունից, եղել է  Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության խմբակցության անդամ։
2012 թվականի մայիսի 6-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 27 ընտրատարածքից։
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի՝ ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ Կարապետ Գուլոյանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գուլոյան Մուրադ Արամի Archived 2021-01-19 at the Wayback Machine.
Гулоян Мурад Арамович
Avast Software

Avast Software, չեխական ընկերություն, որը զբաղծաված է տեղեկատվական անվտանգույթյան ոլորտի համար ծրարեր ստեղծելով։ Հիմնադրվել է 1991 թվականի ապրիլի 21-ին։


== Պատմություն ==
ALWIL Software իր աշխատանքը սկսել է դեռևս 1988 թվականին, սակայն պաշտոնապես գրանցվել է 1991 թվականի ապրիլի 21-ին։ Սկզբնական շրջանում ընկերությունում աշխատել է 5—6 հոգի։ Վաղ էտապներում ընկերույունը բացի հակավիրուսային ծրագրերի, աշխատել է նաև համակարգերի պահուստավորման համար նախատեսված ծրագրերի վրա։ Ընկերության կողմից թողարկված և հաջողությամբ պսակված նախագծերից մեկը՝ SUP-ն է, որը օգտագործվել է Չեխական փոստի և Փարիզի մետրոպոլիտենի կողմից։ Ընկերության մասագետները շուտով կենտրոնացան մի ծրագրի վրա, որը կրում էր «Anti-virus – Advanced Set»։ Հետագայում այս անվանումը կրճատվեց դառնալով՝ «avast!» և 1995 թվականից սկսած կենտրոնացավ հակավիրուսային ծրագրերի մշակման վրա։
Ավելի ուշ Avast-ը դարձավ ամենահայտնի հակավիրուսներից մեկը ողջ աշխարհում, (զբաղեցնում է 8-րդ տեղը TopTenReviews-ում և հավաքել է 2,5 աստղ ConsumerAffairs-ում՝ 59 դրական ակնարկներ 63 բացասականի դեմ) և համարվում է ընկերության գլխավոր ապրանքներից մեկը։ Սրա հետ կապված 2010 թվականի հունիսին ընկերությունը անվանափոխվեց դառանլով AVAST Software։ 2016 թվականի հուլիսի յոթին AVAST Software հայտարարեց, որ պատրաստվում գնել  AVG Technologies ընկերությունը 1,3 միլլիարդ դոլլարով։
Ներկա պահին ընկերությունում աշխատում են հարյուրավոր մասնագետներ։ Avast! հակավիրուսային ծրագրից օգտնվում են ավելի քան 200 միլլիոն օգտագեր ողջ աշխարհում։ Եթե ընկերության գործունեության սկզբնական ծրագերը հասանելի էին միայն չեխերենով, ապա այլժ այն հասանելի է 40 լեզվով։


== Տես նաև ==
Avast!


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ռուսալեզու կայք
Բեզոր (Մարդինի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բեզոր (այլ կիրառումներ)Բեզոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սուլթանգազի

Սուլթանգազի (թուրքերեն՝ Sultangazi), շրջան Ստամբուլի մարզի եվրոպական հատվածում։ Մտնում է քաղաքի կազմի մեջ։
Սուլթանգազի ունի Ստամբուլում բավականին վատ համբավ, քանի որ այստեղ գործում է «Ժողովրդի ազատագրման հեղափոխական ճակատ» մարքսիստական կազմակերպությունը (DHKP-C): Կազմակերպությունը գործում է գաղտնի։ Այն հաճախ բախումների մեջ է գտնվում թուրքական ոստիկանության հետ։ 1995 թվականի մարտին Սուլթանգազիում տեղի են ունեցել լուրջ բախումներ, որոնք տևել են չորս օր։ Ցույցը ցրվել է ոստիկանության կողմից, ինչը հանգեցրել է ցուցարարների շրջանում զոհերի։


== Պատմություն ==
Սուլթանգազգին առանձնացել է Գազիօսմանփաշա շրջանից 2008 թվականին և ստացել առանձին շրջանի կարգավիճակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի պաշտոնական կայք էջ
Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջ
(6349) Ակապուլկո

(6349) Ակապուլկո (անգլ.՝ Acapulco), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 8-ին Մասահիրո Կոիշիկավայի կողմից Այաշի կայանում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,66608 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2963 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0358 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1590,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226409 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6349) Ակապուլկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալամեդա սենտրալ (զբոսայգի)

Ալամեդա սենտրալ (իսպ.՝ Alameda Central), հասարակական քաղաքային այգի Մեխիկոյի կենտրոնում, Գեղարվեստի պալատի մոտ՝ տեղակայված Խուրաես և Հիդալգո պողոտաների միջև։


== Նկարագրություն ==
Ալամեդա սենտրալ կանաչ այգին ունի ասֆալտապատ ուղիներ, դեկորատիվ շատրվաններ ու արձաններ և հաճախակի դառնում է քաղաքացիական իրադարձությունների կենտրոն։ Այս վայրը եղել է ացտեկների շուկան։ Այգին ստեղծվել է 1592 թվականին, երբ փոխարքա Լու դե Վելասկոն որոշեց ստեղծել կանաչապատ հասարակական գոտի։ Անվանումը եկել է իսպաներեն álamo բառից, որը նշանակում է բարդի, այնտեղ տնկված բարդիների պատճառով։ Փոխարքայի նպատակն էր զարգացնել քաղաքի արևմտյան ծայրը։ Այն դարձավ մեքսիկական ավանդական զբոսայգու նախատիպ, և երկրի այլ զբոսայգիներ նույնպես կրեցին "Alameda" անվանումը։
Ալամեդա սենտրալ կարելի է հասնել մետրոյի Bellas Artes կայարանից։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեխիկոյի տուրիստական և մշակութային կայք
Տեղայնքը քարտեզի վրա
517

517 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 517 թվականն է, 
VI դարի 17-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կավանգո Զամբեզի տրանսսահմանային արգելոց

Կավանգո Զամբեզի տրանսսահմանային արգելոց (անգլ.՝ Kavango-Zambezi Transfrontier Conservation Area), խոշոր արգելոցային տարածք Աֆրիկայում։ Գտնվում է հինգ երկրներում՝ Անգոլա, Բոտսվանա, Զամբիա, Զիմբաբվե և Նամիբիա։ Արգելոցի տարածքում բացակայում է սահմանային արգելքները, որը հնարավորություն է տալիս կենդանիներին ազատ շարժվել ամբողջ տարածքով։


== Կազմը ==
Կավանգո Զամբեզի տրանսսահմանային արգելոցում ներառված են հետևյալները հատվածները՝

Անգոլայի հարավ–արևելք
Զամբիայի հարավ–արևելք
Բոտսվանայի հյուսիս
Զիմբաբվեի արևմուտք
Վերին Զամբեզիի ջրավազանի մեծ մասը
Պկովանֆո գետի ջրավզազանը
Օկովանգոյի դելտան
Խվանգե ազգային պարկ
Չոբե ազգային պարկ
Բվաբվատա ազգային պարկ
Վիկտորիա ջրվեժ


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կավանգո Զամբեզի տրանսահմանային պարկի պաշտոնական վեբ–կայքը
Տեյոլ

Տեյոլ (ռուս.՝ Тэёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Յուրյախա գետի ձախ ափին՝ 156 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000073911
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007391
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Կորոլյովկա (գյուղ, Կազատինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿորոլյովկաԿորոլյովկա (ուկրաիներեն՝ Королівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1740 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կորոլյովկա գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,397 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 98,24 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սալավր

Սալավր (ֆր.՝ Salavre), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01391։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 360 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 80 կմ է և 20 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։


== Կլիմա ==
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են ոչ հաճախ, հիմնականում ամռան ամիսներին։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 284 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 177 մարդկանցից 121-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 56-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 68,4% է, 1999 թվականին՝ 70,4%)։ 121 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 113-ը (59 տղամարդ, 54 կին), գործազուրկ է եղել 8 մարդ (4 տղամարդ և 4 կին)։ 56 պասիվներից 11 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 35-ը՝ թոշակառու, 10 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Սալավր» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ։ Վերցված է 2014-04-07 
«Սալավր» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Վերցված է 2014-04-07
Կապույտ ձու-ժամացույց օձով (Ֆաբերժեի ձու)

«Կապույտ ձու-ժամացույց օձով» (ռուս.՝ Синее яйцо-часы со змеёй), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1895 թվականին և համարվում է առաջին ձուն, որը Նիկոլայ II կայսրը նվիրել է մորը՝ այրի արքայամայր Մարիա Ֆեոդորովնային։ Այս ձվի դիզայնը օգտագործվել է Ֆաբերժեի կողմից, երբ 1902 թվականին ստեղծվել է «Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձուն»։
Այսօր «Կապույտ ձու-ժամացույց օձով» կայսերական ոսկերչական ձուն գտնվում է Մոնակոյի իշխան Ալբեր II-ի հավաքածուում (Մոնտե Կառլո, Մոնակո)։


== Դիզայն ==
«Կապույտ ձու-ժամացույց օձով» ոսկերչական ձուն պատրաստել է Միխայիլ Պերխինը՝ Կարլ Ֆաբերժեի ֆիրմայի ոսկերիչներից մեկը։ Ձուն տեղադրված է ոսկե տակդիրի վրա՝ զարդարված օպալագույն սպիտակ էմալե զարդանախշերով։ Տակդիրի երեք տախտակադրվագները պատված են չորս գույնի ոսկով, որը խորհրդանշում է արվեստն ու գիտությունը։ Ոսկե՝ ադամանդներով դրվագազարդված օձը փաթաթված է տակդիրին և հասնում է մինչև ձվի կեսը։ Օձի գլուխը և լեզուն ցույց է տալիս տվյալ պահի ժամանակը։ Ժամացույցի թվերը հռոմեական են, որոնք տեղադրված են սպիտակ պտտվող հարթակի վրա։ Ձվի մեծ մասը պատված է կիսաթափանցիկ կապույտ էմալով և ադամանդակուռ ոսկե երիզներով։ Ձվի երկու կողմերին տեղադրված են ոսկե կամարաձև բռնակներ՝ «C» տառի տեսքով, որոնք ագուցված են վերին հատվածից մինչև մեջտեղի հատվածը։ Հետաքրքիր է այն, որ ձուն շափյուղա չի պարունակում, սակայն ռուսական պատմական արխիվներում, որոնք վերաբերում են կայսերական հարստությանը, նշված է, որ շափյուղա կա դրա վրա։


== Անակնկալ ==
Քանի որ այս ձուն իրենից ներկայացնում է ժամացույց և աշխատող մեխանիզմ, չի պարունակում անակնկալ։


== Պատմություն ==
Ըստ էության Ալեքսանդր III կայսրը 1894 թվականին Ֆաբերժեին պատվիրել է ոսկերչական ձուն, սակայն կայսեր ողբերգական մահից հետո «Կապույտ ձու-ժամացույց օձով» ձուն Նիկոլայ II-ը Զատկին հանձնել է մորը՝ այրի կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային՝ 1895 թվականին։ Ձուն պահպանվել է Անիչկովների պալատում ընդհուպ մինչև 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխությունը։ Այդ ժամանակ՝ 1917 թվականի սեպտեմբերի կեսին հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական զարդերի հավաքածուն, որոնց մեջ էր նաև այս ձուն, և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ 1922 թվականին ձուն վաճառքի է հանվում։ Առաջին գնորդը Միշել Նորմանն էր «Australian Pearl» ընկերությունից։ 1950 թվականին այն գնում է Էմանուել Սնոումենը, որը ներկայացնում էր  «Wartski» ընկերությունը։ «Wartski» պատկերասրահը 1972 թվականին ձուն վաճառում է մագնատ Ստավրոս Նիակրոսին։ 1974 թվականին Մոնակոյի իշխան Ռենե III-ը այն նվեր է ստանում՝ ի պատիվ կառավարման քսանհինգամյակի և նվիրում է կնոջը՝ իշխանուհի Գրեյս Քելլիին։ Ռենե III-ի մահից հետո՝ 2005 թվականին Ալբեր II-ը ժառանգեց ոսկերչական ձուն։ 2008 թվականից ձուն հասարակությանն է ներկայացվում զանազան ցուցահանդեսների ժամանակ։
1902 թվականին Ֆաբերժեն «Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձուն» պատրաստում է այս ձվի նմանությամբ Մալբորոյի դքսուհի Կոնսուելո Վանդերբիլտի համար։ Այն ավելի մեծ էր և պատված էր վարդագույն էմալով։


== Տես նաև ==
Ֆաբերժեի ձվեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կապույտ ձու-ժամացույց օձով
Սերմին (այլ կիրառումներ)

Սերմին, կարող է վերաբերել՝

Սերմին - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում
Սերմին - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում
Օսմանթուս տարատերև

Օսմանթուս տարատերև (լատ.՝ Օ. heterophyllus), ձիթազգիների ընտանիքի, օսմանթուս ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==

Փոքր ծառ է՝ մինչև 6 մ բարձրությամբ, հաճախ թփանման տեսք է ունենում։ Ընձյուղները կարճ և նուրբ աղվամազով են ծածկված։ Տերևները ձվաձև են, էլիպսաձև կամ երկարավուն-էլիպսաձև, 4-5(6) սմ երկարությամբ և 2-2,5 սմ լայնությամբ, գագաթին սուր-ասեղանման հավելվածքով, փշավոր, սեպաձև կամ լայն-սեպաձև հիմքով, եզրերում յուրաքանչյուր կողմից 1-4 խոշոր, համարյա բլթականման սուր, փշավոր ատամներով։ Երբեմն, հատկապես ծեր բույսերի տերևները, ամբողջաեզր են, վերևի կողմից՝ մուգ կանաչ, փայլուն, ներքևի կողմից՝ ավելի բաց գույնի, դեղնականաչավուն։ Տերևակոթունը կարճ է, 0,8-1,2 սմ երկարությամբ։ Ծաղիկները 4-5-ական հավաքված են ծոցային փնջերում, կրեմասպիտակ են, բուրումնավետ, 0,3-0,8 սմ երկարությամբ ծաղկակոթունով։ Բաժակի ատամիկները եռանկյուն են, պսակը ունի կարճ խողովակ և համարյա մինչև հիմքը ազատ է, հետ ոլորված պսակաթերթիկներով։ Պտուղը ձվաձև է, 1,5 սմ երկարությամբ և 1սմ լայնությամբ, կապտասևավուն։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են հոկտեմբերին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Ճապոնիայի հարավային և միջին շրջաններում, գետահովիտների թփուտներում։ Բազմանում է սերմերով և կտրոններшվ (հուլիս-օգոստոս ամիսներին)։ Ջերմասեր է։ Մեր հանրապետության պայմաններում մշակվում է միայն հյուսիսարևելյան շրջանների ցածրադիր վայրերում, ծովից մակերևույից 1000 մ բարձրությունների վրա։
Իջևանում ծաղկում և պտղաբերում է։ Թեթևակի ցրտահարվում է միայն բացառիկ ցուրտ ձմեռների դեպքում։ Աչքի է ընկնում դեկորատիվ բարձր առանձնահատկություններով։Ունի մի քանի պարտիզային ձևեր, որոնք աչքի են ընկնում տերևների ձևով, գունավորմամբ (դեղին երիզներով, սպիտակ խայտաբղետ, դեղին խայտաբղետ, տերևները նոր բացվելիս ծիրանագույն են, ավելի ուշ ստանում են սևականաչ գունավորում), ծաղիկների գույնով (կարմիր) և այլն։


== Կիրառություն ==
Էկոլոգիական խումբը՝ III: Մշակության հավանական շրջանները՝ 9, 20ա, 32::


== Ծանոթագրություններ ==
Լիաններ

Լիաններ (ֆր.՝ liane, lier -կապել բառից), բույսեր, որոնք չեն կարող ինքնուրույն կանգուն պահել իրենց ցողունը և որպես հենարան օգտագործում են այլ բույսեր, ժայռեր, ցանկապատեր և այլն։ 


== Կենսաբանական նկարգիր ==
Հիմնականում բարձրակարգ ծաղկավոր բույսեր են։ Ըստ հենարանին ամրանալու բնույթի՝ լինում են մագլցող և փաթաթվող։ Մարշանցիա Լերկաբշտիկ բազմաձև մագլցող են սովորական բաղեղը, մշակովի և վայրի խաղողները, լոշտակը, որոնք ունեն մագլցելու տարբեր հարմարանքներ (բեղիկներ, կեռեր, հավելյալ արմատներ)։ Փաթաթվող լիաններից են լոբին, շրջահյուսը, կուսաիսաղողը և այլն։


== Տեսակներ ==
Լիանները լինում են բնափայտավոր՝ 

խաղող,
լիմոնաթուփ,
ցախակեռասխոտաբույսեր՝

պատատուկ,
շնախոտ,
թունաթափԿան մակաբույծներ` (գաղձ), էպիֆիտներ, մոլախոտեր (գայլուկ, մատիտեղ)։ ՀՀ-ում առավել տարածված են անտառային շրջաններում, գետահովիտներում։ Որոշ տեսակներ (բաղեղ, ցախակեռաս, բարձր պարիլյակ և այլն) օգտագործվում են ուղղաձիգ կանաչապատման, թեք տարածքները ծածկելու համար։


== Գրականություն ==
H. Schenk, «Beiträge zur Biologie und Anatomie der Lianen» (Иена, 1892—1893).
Лианы // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Проверено 14 ноября 2008 г.


== Արտաքին հղումներ ==
Mechanics of Climbing and Attachment in Twining Plants (pdf) Archived 2006-12-13 at the Wayback Machine.
Fiche CNRS/INIST Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine. sur les modalités de dissémination et d'établissement de lianes de sous-bois (Cyclanthaceae et Philodendron) en forêt guyanaise (lianes principalement disséminées par la chauve-souris Rhinophylla pumilio ;
Fiche CNRS/INIST Archived 2008-05-01 at the Wayback Machine. sur la Phénologie et saisonnalité d'espèces ligneuses et lianes en forêt gabonaise;
Միտչ Գրասի

Միտչել Քոբի Մայքլ Գրասի (կրճատ՝ Միտչ Գրասի, անգլ.՝ Mitch Grassi), ամերիկացի երգիչ և երաժիշտ, որն առավել հայտնի է որպես Pentatonix ա կապելլա կվինտետի մասնակից։  ՅուԹյուբ-դեմք է և խմբի մեկ այլ մասնակցի և իր լավագույն ընկերոջ՝ Սքոթ Հոուինգի հետ վարում է «Superfruit» ինտերնետ-շոուն։


== Վաղ տարիներ ==
Միտչը մեծացել է ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգի Արլինգտոն քաղաքում։ Ծնողները Մայք և Նել Գրասիներն են։ Միտչը նաև ունի ավագ քույր, որի անունը Ջեսա է (տարիքային տարբերությունը 7 տարի է)։ Միտչի մայրը մասնագիտությամբ ատամնաբույժ-հիգիենիստ է, քույրը՝ ֆրիլանսեր-գրող։
Սքոթ Հոուինգի հետ Միտչը ծանոթացել է տարրական դասարաններում «Չարլին և շոկոլադի գործարանը» թատերական ներկայացման ժամանակ։ Ավելի ուշ Ջեյմս Մարտինի ավագ դպրոցում հանդիպել են Քրիստին Մալդոնադոյին, կազմակերպել ա կապելլա տրիո և 2010 թվականին ձայնագրել Լեդի Գագայի «Telephone» երգի իրենց առաջին քավեր տարբերակը։
2011 թվականին «The Sing-Off» նախագծին մասնակցելու համար նրանց են միացել Քևին Օլուշոլան և Ավի Կապլանը։ Կվինտետը հաղթել է նախագծի երրորդ երթերաշրջանում։ Ելույթի պատճառով Միտչը դպրոցն ավարտելու օրը բաց է թողել ատեստատների հանձնման արարողությունը։
Խմբի անունն առաջարկել է Սքոթ Հոուինգը, այն ծագում է պենտատոնիկա բառից՝ երաժշտական գամմա, որը կազմված է օկտավայի հինգ նոտաներից (խմբի 5 անդամների համանմանությամբ)։


== Կարիերա ==
Միտչը կոնտրատենոր է և Pentatonix խմբի անդամ։ Խումբն ունի թողարկած չորս ալբոմ, որոնցից մեկը՝ «That’s Christmas To Me»-ն, երկու անգամ դարձել է պլատինե։ 2015 թվականի փետրվարին խումբը «Daft Punk» ստեղծագործությամբ «Լավագույն գործիքային կամ ա կապելլա վերադաշնակում» անվանակարգում շահել է «Գրեմմի» մրցանակ։ Այժմ խմբի յություբյան ալիքն ունի ավելի քան 17 միլիոն հետևորդ և ավելի քան չորս միլիարդ դիտում։
2015 թվականին խումբը «Dance Of The Sugar Plum Fairy» ստեղծագործության համար «Լավագույն գործիքային կամ ա կապելլա վերադաշնակում» անվանակարգում ստացել է երկրորդ «Գրեմմի» մրցանակը, իսկ 2017 թվականին՝ «Jolene» ստեղծագործության համար (Դոլի Պարտոնի մասնակցությամբ) երրորդ «Գրեմմի» մրցանակը «Խմբային կամ դուետով լավագույն քանթրի-կատարում» անվանակարգում։


== Կողմնակի նախագծեր ==
2013 թվականի օգոտոսին մանկության ընկեր և խմբի մասնակից Սքոթ Հոուինգի հետ միասին YouTube-ում ստեղծել է «Superfruit» ինտերնետ-շոուն, որը եթեր է դուրս գալիս ամեն երեքշաբթի։ Իրենց տեսահոլովակներում տղաները կազմակերպում են մրցություններ, պատասխանում են հանդիսատեսի հարցերին, ինչպես նաև այլ հայտնի յություբերների և ճանաչված մարդկանց հետ կազմակերպում են համատեղ եթերներ։ Երաժիշտները հաճախ են նկարահանում քավեր տարբերակներ այլ կատարողների ստեղծագործությունների հիման վրա, ինչպիսիք են Բիյոնսեն, Թեյլոր Սվիֆթը, Մայլի Սայրուսն ու Թրոյ Սիվանը։ Տվյալ պահին ալիքն ունի ավելի քան 400 միլիոն հետևորդ։


== Տես նաև ==
Pentatonix


== Սոցիալական ցանցեր ==
Միտչ Գրասի Թվիթթերում
Միտչ Գրասի Ինստագրամում


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (282801-282900)

Աստերոիդների ցանկ (282701-282800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (282901-283000)
 Աստերոիդների ցանկ (282701-282800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (282901-283000)
Հենրիկ Դանիելյան

Հենրիկ Մուրադխանի Դանիելյան (նոյեմբերի 7, 1940(1940-11-07), Սևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 16, 2011(2011-07-16)), հայ իրավաբան, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի առաջին նախագահ։ Հայաստանի վաստակավոր իրավաբան (2003)։ Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի անդամ (2005-2010 թթ.):


== Կենսագրություն ==
Հենրիկ Դանիելյանը ծնվել է 1940 թ. նոյեմբերի 7-ին Սևան քաղաքում։ 1957 թ. ավարտել է Սևանի միջնակարգ դպրոցը, 1961 թ. ընդունվել և 1967 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1957 թ. աշխատանքի է անցել Սևանի «Հայձուկ» տրեստում՝ որպես մեքենավար։
1960-63 թթ. աշխատել է «Սևան» թերթի խմբագրությունում որպես գրական աշխատող, բաժնի վարիչ։
1963-65 թթ. եղել է ՀԼԿԵՄ Սևանի շրջկոմի առաջին քարտուղարը։
1965-69 թթ. աշխատել է «Սևան» թերթի պատասխանատու քարտուղար։
1969 թ. ընտրվել է Սևանի շրջանի դատավոր։
1977 թ. ընտրվել է Հայաստանի Գերագույն դատարանի անդամ։
1998 թ. ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախագահ։
2005 թ. հունիսի 9-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ սահմանադրական դատարանի անդամ և պաշտոնավարել մինչև 2010 թ. նոյեմբեր։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Ունի Որակավորման բարձրագույն դասի դատավորի կոչում։
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր իրավաբան (2003)։Մահացել է 2011 թ. հուլիսի 16-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Նաջաֆալիդիզա

Նաջաֆալիդիզա կամ Նաջաֆալի Դիզա(ադրբ.՝ Nəcəfəlidizə), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում։


== Տես նաև ==
Բաբեկի շրջան


== Արտաքին հղումներ ==
Նաջաֆալիդիզա բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։


== Գրականություն ==
Արգամ Այվազյան,  Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։, Երևան, ««Հուշարձան» և ՀՀ ԳԱԱ «գիտություն»», 1995 — 367, էջեր 367 — 367 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իդա Տրոդցիգ

Իդա Տրոդցիգ (շվեդերեն՝ Ida Bertha Trotzig, սեպտեմբերի 6, 1864(1864-09-06), Kalmar domkyrkoförsamling, Շվեդիա - նոյեմբերի 11, 1943(1943-11-11), Սանկտ Մատտեուս, Շվեդիա),  շվեդ լուսանկարիչ, ազգագրագետ, ճապոնագետ և գրող։


== Կենսագրություն ==
Իդան ծնվել է 1864 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Շվեդիայի Կալմար քաղաքում։ Յակոբ Հենիք Մագնետի և Բերթա Ամանդիատի դուստրն է։ 20 տարեկան հասակում նա ընդունվել է Ստոկհոլմի համալսարանի  Konstfack քոլեջ։ 1888 թվականին երկար նամակագրությունից հետո նա ամուսնացավ իր մորեղբոր՝ Գերման Տրոդցիգայի հետ, որն ապրում էր Ճապոնական Կոբե նավահանգստի տարածքում գտնվող օտարերկրյա անկլավայում։ Ամուսնությունը ստիպված էին կնքել Գերմանիայում, որտեղ իրենց արյունակցական անձնական կապերը չէին համարվում անօրինական։
Իդա Տրոդցիգը Ճապոնիա է տեղափոխվել 33 տարեկանում։ Այնտեղ նա ուսումնասիրել է ճապոներեն և տեղի մշակույթը, ճապոնական նկարչությունը կտավի վրա, ինչպես նաև թեյի տոնախմբություն և իկեբանա, որի համար ստացել է դիպլոմ։ 
Այդ ամենի վրա նա ծախսել է 10 տարի, և դարձել առաջին օտարերկրացին, որը թեյի վարպետության համար ստացել է դիպլոմ։ 1911 թվականին նա հրատարակել է հարուստ նկարազարդված «Cha-no-yu, japanernas teeceremoni» գիրք, որը ամբողջովին նվիրված էր թեյի տոնակատարությանը։ 1898 թվականին առաջին անգամ Շվեդիա վերադառնալուն պես շվեդական թերթերում և ամսագրերում նա հրատարակեց իր նշումները, համագործակցեց Շվեդիայի Ազգագրական թանագարանի հետ։ Հաջորդ անգամ նա Ճապոնիայից վերադարձել է 1909 թվականին և ապրել  Շվեդիայում մինչև 1912 թվականը։ 1921 թվականին, ամուսնու մահից հետո Իդան մեկընդմիշտ վերադարձել է Շվեդիա։ 1921 թվականին նա Գյոթեբորգ քաղաքում աշխատել է «James Lundgren & Co» թեյի ընկերությունում։ Շվեդիայում զբաղվել է թեյի և դրա ավանդույթների  հանրաճանաչմամբ։
Իր գլխավոր նվաճումը Իդան համարել է 1935 թվականին Յուրգորդեն կղզում թեյերի արարողակարգի համար ճապոնական տան ստեղծումը, որը գոյատևել է մինչև 1969 թվականին տեղի ունեցած հրդեհը։ Ճապոնական տունը   վերականգնվել է  միայն 1990 թվականին։ Իդայից նաև մնացել են 1900 թվականին Ճապոնիայում ստեցծված իր լուսանկարչական հավաքածուն, ճապոնական նկարների պատճեները և ակվարելը, որոնք հետագայում փոխանցվել են Շվեդիայի Ազգագրական թանագարանին։


== Մահը ==
Իդա Տրոդցիգ մահացել է 1943 թվականին Ստոկհոլմում։ Գերման Տրոդցիգայի հետ ամուսնության ժամանակ նա ունեցել է 3 դուստր։ Իդայի ավագ աղջկա՝ Ինեսի դուստրը՝ Գաբի Ստենբերգը եղել  է դերասանուհի։ Մյուս երկու դստրերը մահացել են թայֆունի հետևանքով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://kulturnav.org/e973bdf7-7a8c-4ad8-a406-79b80ed0cfe0
https://www.myheritage.fr/names/ida_trotzig
https://gentlewaytea.com/2017/11/25/ida-trotzig-an-early-student-japanese-tea-ceremony-in-1900/ Archived 2020-08-09 at the Wayback Machine.
https://fumablog.sorkfjord.com/2018/07/27/japansernas-teceremoni-av-ida-trotzig-en-detaljerad-studie-av-teceremonin/ Archived 2020-06-07 at the Wayback Machine.
https://digitaltmuseum.org/021037462233/trotzig-ida-1864-1943
https://stockholm87.wordpress.com/tag/fotografier/page/2/ Archived 2020-06-07 at the Wayback Machine.
http://www.asiaphotobooks.eu/index.php?item=japan&action=page&group_id=43&page=1&lang=EN Archived 2022-07-02 at the Wayback Machine.
https://www.svd.se/ett-levande-forflutet
Դավիթ Դ Վաղարշապատցի

Դավիթ Դ Վաղարշապատցի (1500-ականներ, Վաղարշապատ - 1633), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1590 թվականից։ Հաջորդել է Գրիգոր ԺԲ Վաղարշապատցուն։
Ծննդյան թիվն անհայտ է, սակայն հայտնի է, որ ծնվել է Վաղարշապատում։ Մահացել է 1633 թվականի օգոստոսի 17-ին Սպահանում։
Եղել է Մայր տաճարի լուսարարապետ։ 1584 թվականին Գրիգոր ԺԲ-ի կողմից օծվել է աթոռակից։ Եղել է թույլ ու կամազուրկ անձնավորություն։ Մայր Աթոռի գործերը վարելու և պարտքերը վճարելու համար նշանակել է հարուստ աթոռակիցներ, սակայն համերաշխ չի եղել նրանց հետ։ Շահ Աբասի հրամանով Սուրբ Էջմիածնի սրբությունները, Գրիրգոր Լուսավորչի աջը և Մայր տաճարի 15 նշանավոր քարերը տարվել են Սպահան։ 
Կաթողիկոսական գահին Դավիթ Դ Վաղարշապատցուն հաջորդել է Մովսես Գ Տաթևացին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դավիթ Դ Վաղարշապատցի Archived 2017-12-23 at the Wayback Machine.
Կաթողիկոս  Դավիթ Դ Վաղարշապատցի
Սոգզար

Սոգզար (ռուս.՝ Согзар), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լոչվաժ գետի աջ ափում՝ 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։ Սոգզարի ակունքը գտնվում է Տարնոգսկի շրջանում, Տարնոգսկի Գորոդկաից 18 կմ հարավ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000008862
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000886
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Միլանի համալսարան

Միլանի համալսարան (իտալերեն՝ Università degli Studi di Milano), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Միլանում, Իտալիա։ Համարվում է Եվրոպայի կարևոր և ամենամեծ համալսարաններից մեկը։ Ունի 60 000 ուսանող, 2000 մշտական դասավանդող դասախոսներ, 1900՝ ոչ մշտական դասախոսներ։
Միլանի համալսարանն ունի 9 դպրոց և 134 բակալավրիատի և մագիստրատուրայի դասընթացներ, 21 դոկտորական դպրոցներ և 92 մասնագիտացված դպրոցներ։
Համալսարանը համարվում Եվրոպական հետազոտական համալսարանների լիգայի միակ իտալական անդամը։


== Պատմություն ==
Միլանի պետական համալսարանը հիմնադրվել է 1923 թվականի սեպտեմբերի 30-ին՝ երկու ավանդական բժշկական, գիտական և հումանիտար հաստատությունների միաձուլումից՝ Accademia Scientifico-Letteraria (Scientific-Literary Academy), հիմնադրվել է 1861 թվականին և Istituti Clinici di Perfezionamento (Clinical Specialisation Institutes), հիմնադրված 1906 թվականին։
Համալսարանն ունի 9 ֆակուլտետ և 78 բաժիններ, 134 ուսումնական կուրսեր, մասնաշենքերը տեղակայված են շուրջ 200 շենքներում, ունի 113 գրադարան, բազմաթիվ գիտահետազոտական կենտրոններ, նվագախումբ։


== Դպրոցներ ==

Համալսարանն ունի 9 դպրոցներ (facoltà)։

Իրավաբանական դպրոց;Իրավաբանական դպրոցը գտնվում է Ca’ Granda համալսարանական տարածքում, որը նախկինում եղել է հիվանդանոց։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո դարձել է համալսարանական տարածք։
Իրավաբանական դպրոցը հիմնադրվել է 1924 թվականին։ Այստեղ դասավանդել են բազմաթիվ ականավոր պրոֆեսորներ՝ Անժելո Սրաֆա, Էմիլիո Բեթի, Էնրիկո Բեստա, Սանտի Ռոմանո, Ռոբերտո Ագո, Ֆրանճեսկո Կարնելուտի, Էնրիկո Տուլիո Լիեբման և այլք։

Բժշկագիտության դպրոց
Անասնաբուժական դպրոց
Գյուղատնտեսության և սննդի դպրոց
Դեղագիտության դպրոց
Տեխնոլոգիական գիտությունների դպրոց Archived 2018-05-07 at the Wayback Machine.
Ֆիզիկական դաստիարակության դպրոց
Քաղաքագիտության, տնտեսագիտության և սոցիալական գիտությունների դպրոց
Լեզվաբանության և մշակութաբանության դպրոց Archived 2014-01-17 at the Wayback Machine.
Հումանիտար դպրոց


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
University of Milan Website (անգլերեն)
University of Milan Website
Մեծ Գուժ (Սիսոլայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեծ Գուժ (այլ կիրառումներ)Մեծ Գուժ (ռուս.՝ Большая Гуж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սիսոլա գետի աջ ափին՝ 375 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա։ Գետի ավազանը Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03050300112103000074925
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը (ՌԴ) - 103007492
Ավազանի կոդը - 03.05.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը ՌԴ-ի - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների ՌԴ-ի - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.