Տակեո Կանադե

Տակեո Կանադե (ճապ.՝ 金出 武雄 Kanade Takeo) հոկտեմբերի 24, 1945(1945-10-24), Հյոգո (պրեֆեկտուրա), Ճապոնիա), ինֆորմատիկայի բնագավառի ճապոնացի գիտնական, համակարգչային տեսլականի աշխարհի առաջատար հետազոտողներից մեկը։ Քարնեգի Մելոն համալսարանի պրոֆեսոր։ Շուրջ 300 գիտական հրապարակումների համահեղինակ և 20 արտոնագրերի հեղինակ է։


== Կենսագրություն ==
Տակեո Կանադեն ծնվել է Ճապոնիայի Հյոգո պրեֆեկտուրայում, 1945 թվականին։ 1964 թվականին ավարտել է Կիոտոյի համալսարանը՝ էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում ստանալով բակալավրի, մագիստրանտի և ասպիրանտի աստիճաններ։ 1973-1980 թվականներին դասավանդել է Կիոտոյի համալսարանի ինֆորմատիկայի բաժնում, այնուհետև տեղափոխվել է Կարնեգի Մելոն համալսարան։ Կանադեն կարևոր ներդրում է կատարել մի շարք ոլորտներում՝ սկսած հիմնարար տեսական առաջխաղացումներից մինչև նորարարական սարքեր և ալգորիթմներ։ Նրա վաղ շրջանի աշխատանքներից է դեմքի արտահայտությունների ճանաչումը. Կանադեն մշակել է դեմքի արտահայտության թվային վերլուծության մեթոդներ, որոնց շնորհիվ հնարավոր է հասկանալ դեմքի արտահայտության շատ փոքր մանրամասներ և փոփոխություններ՝ ի տարբերություն նախորդ ճանաչման համակարգերի, որոնք լավագույնս նկատում էին այնպիսի արտահայտություններ՝ «ուրախությունը» կամ «զայրույթը»։ Կանադեն նաև նախաձեռնել է շարժման վերլուծության կարևոր մեթոդներ՝ ներկայացնելով տեսանյութերի հաջորդականությամբ հստակ պատկերի ստանալու հիմնական ալգորիթմը, հիմք դնելով ժամանակակից պատկեր ստանալու և սեղմման տեխնոլոգիաների համար։
1981 թվականին Կանադեն ստեղծեց օբյեկտի եռաչափ ձևը մեկ պատկերից վերականգնելու տեսություն (հայտնի է որպես «Origami World» տեսություն)։
Տակեո Կանադեն «Վիրտուալ իրականություն» հասկացության հեղինակն է, համաձայն որի տարբեր տեսանկյուններից վերցված իրադարձությունների մի քանի պատկերներ համակցված են միահամակարգ մոդելի մեջ, որը թույլ է տալիս դիտել միևնույն տեսարանը տարբեր տեսանկյուններից։


== Կոչումներ, մրցանակներ, իրադարձություններ ==
1999 թվականին դարձել է Հաշվողական մեքենաների ասոցիացիայի անդամ
Բաուեր մրցանակ, «Գիտության ոլորտում ձեռքբերումներ» մրցանակ Ֆրանկլին ինստիտուտից, Ֆիլադելֆիա, 2008
TK60 կոչվող հատուկ միջոցառում. Տակեո Կանադեի տեսլականը նշվեց նրա 60-րդ հոբելյանի հետ մեկտեղ։ Միջոցառմանը մասնակցել են համակարգչային տեսողության ակնառու հետազոտողներ։
Ընտրվել է Ինժեներական ազգային ակադեմիայի և Ամերիկյան արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ
Արհեստական բանականության ամերիկյան ընկերակցության, Ճապոնիայի ռոբոտաշինության ընկերության, Ճապոնիայի էլեկտրոնիկայի և կապի ինժեներների ինստիտուտի ընտրված անդամ
Մարր մրցանակ, 1990 թվականին Շրի Կ. Նայերի և Կատշուշի Լկեուչի հետ համատեղ «Փոխադարձ արտացոլումներից» ձևի համար
Լոնգե Հիգգինս մրցանակ համակարգչային տեսողության ոլորտում տևական ներդրման համար, այդ թվում՝
CVPR 2006 «Դեմքի հայտնաբերում՝ հիմնված նյարդային ցանցի վրա» Հ. Ռոուլիի և Ս. Բալույայի հետ համատեղ
CVPR 2008 «Օբյեկտի ճանաչման համար տեղական տեսքի և տարածական հարաբերությունների հավանականության մոդելավորում» Հ. Շնայդերմանի հետ համատեղ
C&C մրցանակ, Ջոզեֆ Էնգելբերգեր մրցանակ, FIT Funai կատարելության մրցանակ, Ալլեն Նյուվել հետազոտության գերազանցության մրցանակ և Հետազոտության և զարգացման Ճապոնիայի ռոբոտների ընկերակցության մրցանակ
Եղել է կառավարական, արդյունաբերական և համալսարանական խորհրդատվական խորհուրդների, այդ թվում` Ազգային հետազոտական խորհրդի օդագնացության և տիեզերական ինժեներության խորհրդի (ASEB), ՆԱՍԱ-ի առաջատար տեխնոլոգիաների խորհրդատվական կոմիտեի, Առողջապահության պանելների փոխակերպման PITAC-ի պանելի և Առաջադեմ հետազոտությունների Կանադայի ինստիտուտի խորհրդատվական խորհրդի անդամ
2016 թվականին արժանացել է Կյոտոյի գիտատեղեկատվական բնագավառի մրցանակի
2019 թվականին արժանացել է ՏՏ ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար ՀՀ պետական մրցանակի


== Հատկանշական աշխատանքներ ==
Լուկաս-Կանադե ալգորիթմ
Դեմքի ամենավաղ դետեկտորներից մեկը
Տոմասի-Կաանդե ֆակտորիզացման մեթոդ
Վիրտուալ իրականություն
Բազմա-բազային ստերեո և աշխարհի առաջին լիարժեք պատկերով վիդեո-ստերեո մեքենա
VLSI հաշվարկային ցուցիչներ
Գծային պատկերից ձևի վերականգնում (հայտնի է որպես «Origami World» տեսություն և շեղ սիմետրիա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Takeo's Home Page at the Robotics Institute, CMU.
Envisioning Robotics Online Archival Exhibit