armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռաֆիկ Բոշյան

Ռաֆիկ Կոմիտասի Բոշյան (մարտի 28, 1937(1937-03-28), Կիրովական, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 12, 2005(2005-12-12), Վանաձոր, Հայաստան), հայ ճարտարապետ։


== Կենսագրություն ==
1960 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։
1966-1991 թվականներին՝ եղել է Կիրովականի գլխավոր ճարտարապետ։
Կազմել է Վանաձորի 1967, 1989, 2004 թվականների գլխավոր հատակագծերը, կենտրոնի 1970, 1989, 1998 թվականների մանրամասն հատակագծերը, № 5 (1973), «Խնձորուտ» (1975), «Առափնյա» (1976) թաղամասերի կառուցապատման նախագծերը։
Ի պատիվ մեծանուն ճարտարապետի 2017 թվականին Վանաձորի Առափնյա փողոցը վերանվանվել է Ռ. Բոշյանի անվամբ։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
Բոշյանի նախագծերով Վանաձորում 1969-1990 թվականներին կառուցվել են՝ 

«Կիրովական» հյուրանոցը (1972)
«Արտեկ» (1975) և «Աստղիկ» (1975) մանկական ճամբարները
«Գուգարք» կինոթատրոնը (1975)
Կենտրոնական գրադարանը (1979)
«Հայաստան» առողջարանի ննջարանային մասնաշենքը (1981)
Ստեփան Շահումյանի հուշարձանը Շահումյան հրապարակում (1967)
Սևանում՝ «Հայքիմգիտ-նախագիծ» ինստիտուտի պանսիոնատը (1975)


== Ծանոթագրություններ ==
Ցիցխվարի

Ցիցխվարի (վրաց.՝ ციცხვარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սերիֆոս

Սերիֆոս (հուն․՝ Σέριφος), Հունաստանին պատկանող կղզի, որը գտնվում է երկրի հարավարևելյան մասում՝ Կիկլադյան կղզեախմբում։
Վարչականորեն մտնում է Հարավային Եգեյան կղզիներ պերիֆերիայի Միլոս նոմոսի կամ տարածաշրջանային միավորի կազմի մեջ։ Համարվում է Հունաստանի Հանրապետության զբոսաշրջային կենտրոններից մեկը։
Կղզում նկատվում է Կիկլադյան քաղաքակրթության ազդեցությունը։


== Աշխարհագրություն ==
Սերիֆոսը կղզի է Եգեյան ծովի հարավում՝ դրա մաս կազմող Կիկլադյան կղզեախմբի կազմի մեջ։ Կիկլադների կազմում Սերիֆոսը միջին չափի կղզի է։
Սերիֆոս կղզին գտնվում է Սիֆնոս և Միլոս կղզիների մեջտեղում՝ ծովի մակարդակից զրոյական բարձրության վրա։ Այն գտնվում է Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքի գլխավոր նավահանգստից՝ Պիրեյոսից 170 կմ հեռավորության վրա։
Սերիֆոս կղզու ամենաբարձր լեռնագագաթն ունի 585 մետր բարձրություն։ Ռելիեֆը հարթավայրային է։ Կլիմայի ձևավորման գործում կարևոր ազդեցություն ունեն տաք ծովային հոսանքները։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2011 թվականի համահունական մարդահամարի տվյալների՝ Սերիֆոս կղզու բնակչությունը կազմում է 1,420 մարդ։ Բնակիչները կղզիաբնակ հույներն են, որոնք դավանում են քրիստոնեություն՝ հույն ուղղափառություն։
Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 19 մարդ/կմ²։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը ձկնորսությունն ու սպասարկման ոլորտի աշխատանքներն են։


== Տե՛ս նաև ==
Կիկլադյան կղզիներ
Միլոս


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուչայկի

Ռուչայկի (ուկրաիներեն՝ Ручайки), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովգորոդկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուչայկի գյուղում բնակվում էր 286 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պոբիչի

Պոբիչի (ուկրաիներեն՝ Побичі), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոբիչի գյուղում բնակվում էր 113 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,249 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 453,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժովտնևի գյուղական խորհուրդ (Դվուրեչանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ժովտնևի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Ժովտնևիյգյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Жовтнева сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչանսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևիյգյուղական խորհրդում բնակվում էր 969 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 50.62 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19.14 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ուեյն շրջան (Թենեսի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուեյն շրջան (այլ կիրառումներ)Ուեյն շրջան (անգլ.՝ Wayne County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.901 կմ² է, բնակչությունը՝ 16.842 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ուեյնսբորո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1817 թ.։
Մալինովկա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄալինովկաՄալինովկա (ռուս.՝ Малиновка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լյուբարսկի շրջան

Լյուբարսկի շրջան (ուկրաիներեն՝ Любарський район), շրջան Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լյուբար։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 757 կմ²։


== Բնակչություն ==
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 27713 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 36,61 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Իստոչնի Ստարի Գրադ (համայնք)

Իստոչնի Ստարի Գրադ համայնք (սերբ.՝ Општина Источни Стари Град), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման հարավարևելյան հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Հրեշա գյուղը։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 1175 մարդ։

Համայնքի բնակչության էթնիկ խումբը՝


== Բնակավայրեր ==
Համայնքի կազմի մեջ են մտնում 19 բնակավայրեր, որոնց թվում է Հրեշա գյուղը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վրաց-իրանական հարաբերություններ

Վրացա-իրանական հարաբերություններ, Վրաստանի և Իրանի դիվանագիտական երկկողմ հարաբերություններ։


== Պատմություն ==
1991 թվականին Վրաստանը ձեռք է բերել անկախություն` պայմանավորված ԽՍՀՄ-ի փլուզումով, և սկսել է հարաբերություններ հաստատել Իրանի հետ տարբեր բնագավառներում` էներգետիկա, տրանսպորտ, առևտուր, կրթություն և գիտություն։ 1992 թվականի մայիսի 15-ին երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատվել։ Իրանը դարձել է Վրաստանի առևտրական կարևոր գործընկերը, սկսել է գործել միջկառավարան տնտեսական համատեղ հանձնաժողով։
2008 թվականին, երբ սկսվել է ռուս-վրացական կոնֆլիկտը, Իրանը, մտերիմ հարաբերություններ ունենալով երկու երկրների հետ, փորձել է չեզոք դիրք գրավել հինգօրյա պատերազմի ժամանակ։ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Մանուչեր Մոտակին հայտարարել է, որ այս հակամարտությունը կարող է հիմք դառնալ նոր սառը պատերազմի և առաջարկել է որպես միջնորդ հանդես գալ Վրաստանի ու Ռուսաստանի միջև կրակի դադարեցման շուրջ բանակցութուններում։ Այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանը ճանաչել է Աբխազիայի ու Հարավային Օսեթիայի անկախությունը, Ռուսաստանում Իրանի դեսպան Սաջադի Ռեզան հայտարարել է, որ Իրանը չի ճանաչում այդ միավորների անկախությունը։ Նա ասել է, որ Իրանը ցավակցում է Աբխազիայի ու Հարավային Օսեթիայի ժողովուրդներին, և որ Թեհրանը համագործակցելու է Մոսկվայի հետ մասնակի ճանաչում ունեցող այս երկու երկրներում տնտեսության զարգացման գործում։ 2015 թվականի մայիսին Վրաստանի ու Իրանի կառավարությունների միջև բանակցություններ են ընթացել իրանական կապիտալով Վրաստանում երկու էլեկտրակայան կառուցելու ուղղությամբ։


== Առևտուր ==
2015 թվականին Իրանին բաժին է ընկել Վրաստանի արտահանման 1,62 %-ը։ Իրանը Վրաստան է արտահանում սննդամթերք, նավթաքիմիական ու դեղագործական ապրանքներ։ Մյուս կողմից, Իրանը փորձում է զարգացնել իր նավթաքիմիական արտադրությունը և հետևաբար տնտեսության դիվերսիֆիկացման մեջ գերիշխում է նավթի ու գազի արտահանումը։ Իրանական շուկան իր հերթին սպառում է վրացական ապրանքներ` բիթում (Վրաստանում արտադրվող ծավալի 80 %-ը), նավթային կոքս (57.8 %), ջերմակայուն ապակի (57 %), խաղող (51 %), ինչպես նաև պարկեր, տոպրակներ (33 %)։ 2015 թվականին Վրաստանն ընդհանուր առմամբ Իրան է արտահանել 35.782.000 Ամն դոլարի արժողությամբ ապրանք։


== Ծանոթագրություններ ==
Պիզեների (գյուղ, Ալիկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊիզեներիՊիզեների (ռուս.՝ Пизенеры, չուվաշերեն՝ Пиçенер), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 134 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ձորոյ վանք

Ձորավանք կամ Ձորոյ վանք, հայկական վանք պատմական Տուրուբերան նահանգում։
Ձորավանքը կամ Ձորոյ վանքը գտնվել է Վանա լճի հյուսիսում՝ Արճեշի տարածաշրջանի համանուն գյուղի մոտակայքում՝ բլրի վրա։
Ձորոյ վանքը մոտ է եղել Սալնապատի վանքին, և շատ հաճախ դրանք նույնացրել են միմյանց հետ։ Ձորավանքը կառուցվել է Ներսես Պարթևի կամ Ներսես Շինողի կողմից։
Վանքը եղել է կաթողիկոսարան։ Այդտեղ թաղված են Վասպուրական գավառի Գևորգ կաթողիկոսը, Հովհաննես պատմագիր կաթողիկոսը, Վահանիկ կաթողիկոսը։
Ձորոյ վանքի մոտակայքում հավիտենական հանգիստ են գտել նաև իշխանական տներից Համազասպուհու, Սեդա Տիկին Ապումրուանի և այլոց մարմինները։


== Աղբյուրներ ==
Դոկտոր Հ. Համազասպ Ոսկեան, »Վասպուարական-Վանի վանքերը»
Ռոշսով

Ռոշսով (ֆր.՝ Rochessauve), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 392 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.25 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.62 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 125 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 7 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 258 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 202-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 56։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,3 %։ 202 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 188 անձ (92 տղամարդ և 96 կին)։ Գործազուրկ են եղել 14 անձ (7 տղամարդ և 7 կին)։ 56 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գիլան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գիլան (այլ կիրառումներ)Գիլան (պարսկերեն՝ گیلان, կարդ.՝ Գիլան, գիլ.՝ گيلان), նահանգ (օսթան) Իրանի հյուսիս-արևմուտքում, Կասպից ծովի հարավարևմտյան ափին, Մազանդարան նահանգից արևմուտք, Արդաբիլից արևելք, Զանջանից և Ղազվինից հյուսիս։ Բնակչությունը 2,405,000 մարդ է, որոնք հիմնականում գիլանցիներ, թալիշներ, քրդեր, ազարիներ և պարսիկներ են, տարածքը 14,106 կմ²։ Մարզկենտրոնը Ռաշթ քաղաքն է։


== Արտաքին հղումներ ==
Գիլանի մասին Իրանիկա հանրագիտարանում
Տաղարան (2394)

Տաղարան (2394), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2394 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 10.5×7.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 217 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։


== Բովանդակություն ==
Տաղք (Թաթոս Թոխաթցի, Պիւլպիւլ վրդ., Յովհ. Երզնկացի, Յովհ. Թլկուրանցի, Առաքել վրդ., Խաչատուր վրդ., Մկր. Նաղաշ, Ստ. Թոխաթցի, Գր. Նարեկացի, Սիմէոն, անանուն, նաև հայատառ թուրքերեն)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոմանտիկ կողմնորոշում

Ռոմանտիկ կողմնորոշում (սիրային կողմնորոշում), ցույց է տալիս, թե որ սեռի կամ գենդերի հանդեպ մարդը կարող է ունենալ ռոմանտիկ գրավչություն, հուզական և զգայական զգացմունքներ։ Հիմնված է այն տեսակետի վրա, որ սեռական գրավչությունը մարդկային հարաբերությունների մեծ համակարգի բաղադրիչ մի մաս է։ Օրինակ՝ բիսեքսուալ անձը կարող է սեռական գրավչություն ունենալ երկու սեռերի նկատմամբ, բայց միևնույն ժամանակ, ռոմանտիկ զգացողություն ունենալ նրանցից միայն մեկի հանդեպ։ Ավելին, զուգընկերների միջև հուզական կամ ռոմանտիկ գրավչությունը չի պահանջում սեռական գրավչություն, քանի որ այն կախված չէ դրանից։
Ասեքսուալ մարդկանց համար ռոմանտիկ կողմնորոշումը հաճախ համարվում է գրավչության ավելի օգտակար միջոց, քան սեռական կողմնորոշումը։
Սեռական գրավչության և ռոմանտիկ գրավչության միջև փոխհարաբերությունները դեռ քննարկման փուլում են և լիովին հասկանալի չեն։


== Ռոմանտիկ կողմնորոշման տեսակներ ==
Առոմանտիկ։ Ռոմանտիկ գրավչության բացակայություն ցանկացած սեռի կամ գենդերի նկատմամբ։
Հետերոռոմանտիկ։ Ռոմանտիկ գրավչություն հակառակ սեռի անձի (անձանց) նկատմամբ։
Հոմոռոմանտիկ։ Ռոմանտիկ գրավչություն նույն սեռի անձի (անձանց) նկատմամբ։
Բիռոմանտիկ։ Ռոմանտիկ գրավչություն երկու կամ ավելի սեռերի անձանց նկատմամբ (բիռոմանտիզմ)։ Երբեմն օգտագործվում է նույն կերպ, ինչպես պանռոմանտիկը։
Պանռոմանտիկ։ Ռոմանտիկ  գրավչություն բոլոր սեռերի անձանց նկատմամբ (պանռոմանտիզմ)։
Դեմիռոմանտիզմ։ Ռոմանտիկ գրավչություն վերը նշված ցանկացածի նկատմամբ, բայց միայն անձի հետ խորը զգացմունքային կապ ձևավորելուց հետո (դեմիռոմանտիզմ)։


== Տես նաև ==
Հոմոսեքսուալ
Բիսեքսուալ
Պանսեքսուալություն
Հետերոսեքսուալություն
Ասեքսուալություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Relationship FAQ The Asexual Visibility and Education Network (AVEN), 2008). Retrieved 22 December 2011.
Westphal, Sylvia Pagan (2004). «Feature: Glad to be asexual» Archived from the original on 19 December 2007. Retrieved 11 November 2007.
Թել-Քար (այլ կիրառումներ)

Թել-Քար, կարող է վերաբերել՝

Թել-Քար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում
Թել-Քար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում
Հորձանուտ (ֆիլմ, 1983)

«Հորձանուտ» (ուկրաիներեն՝ «Вир»), ռեժիսոր Ստանիսլավ Կլիմենկոյի ֆիլմը, որը նկարահանվել է Գրիգորի Տյուտյուննիկի վեպի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գլխավոր հերոս Տիմկա Վիխորան 1941 թվականի ամռան վտանգավոր մարտերի ժամանակ հիշում է հայրենի Տրոյանովկա գյուղի կյանքի մասին։ Այդ հիշողությունները նրան օգնում են ուժ գտնել ծանր պատերազմական առօրյայի և մարտերի համար։ Ֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես են գյուղի բնակիչները պատերազմի վտանգների առջև միավորվում հայրենասիրության և հայրենիքի հանդեպ սիրո հողի վրա։


== Դերասանական կազմ ==


=== Գլխավոր դերերում ===
Իգոր Տարադայկին – Տիմկա Վիխորա
Նինա Տոբիլևիչ – Օրիսյա
Ֆեոդոր Ստրիգուն – Իգնատ
Անատոլի Բարչուկ – Օքսեն
Վլադիմիր Վոլկով – Դորոշ
Բոգդան Ստուպկա – Իոսկա Վիխորա
Իրինա Բունինա – Ուլյանա
Դմիտրի Նալիվայչուկ – Դենիս
Օսիպ Նայդուկ – Գավրիլա


=== Դերերում ===
Օլեգ Մոսեյչուկ – Սերգեյ
Վիկտոր Դանիլով – Մարկո
Լյուդմիլա Սոսյուրա – Նաստյա
Տաիսիա Լիտվինենկո – Ալյոնա
Օլգա Կոնդրատյուկ – Լուկերկա
Ելենա Ամինովա – Յուլյա
Ալեքսանդր Յաշչուկ – Ֆեդոտ
Կոստա Տուրիև – Թիմուր
Վլադիմիր Անտոնով – Կուզ
Բորիս Մոլոդան – Վիխտիր
Լեոնիդ Սլիսարենկո – Տետերյա


=== Դրվագներում ===
Ն. Շուտկո
Ի. Կապինոս
Կ․ Արտյոմենկո
Ա. Բելի
Զ. Գորնիչնա
Ա. Դոնեց
Լ. Զախարովա
Վ. Իվանիցկի
Մ. Կովտունենկո
Ֆ. Կորժ
Վ. Կոնիսևիչ
Անդրեյկա Լարչենկո
Ս. Ալեքսանդրովա
Բ. Ալեքսանդրով
Յու Պերենչուկ
Ս. Պոնոմարերենկո


== Նկարահանող խումբ ==
Բեմադրությունը՝ Ստանիսլավ Կլիմենկոյի
Սցենարիս՝ Ալեքսանդր Սացկի
Գեղարվեստական ղեկավար՝ Տիմոֆեյ Լևչուկ
Բեմադրող օպերատոր՝ Վիկտոր Պոլիտով
Բեմադրող նկարիչ՝ Անատոլի Դոբրոլեժա
Գրիմ՝ Ալյոնա Մասլովա
Կոստյումներ՝ Ալլա Կոստենկո
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Բիլաշ
Հնչյունային օպերատոր՝ Վիկտոր Լուկաշ
ԽՍՀՄ պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ, դիրիժոր՝ Ֆեոդոր Գլուշչենկո
Ռեժիսոր՝ Պ. Մարուսիկ
Օպերատոր՝ Պավել Նեբերա
Ռեժիսոր օգնականներ՝ Օ. Կոսնիչուկ, Ս. Չեռնիլևսկի
Օպերատորի օգնականներ՝ Ա. Լակտիոնով, Վ. Տիմչենկո
Դեկորատոր՝ Ն․ Պոշտարենկո
Նկարիչ-լուսանկարիչ՝ Ա. Կմեց
Լուսատեխնիկայի վարպետ՝ Վ. Չերնիշենկո
Համակցված նկարահանումներ․
Օպերատոր՝ Բ. Սերյոժկին
Նկարիչ՝ Մ․ Պոլունին
Մոնտաժող՝ Ի. Բասնինա
Խմբագիր՝ Ա. Շևչենկո
Ֆիլմի տնօրեն՝ Դմիտրի Բոնդարչուկ


== Մրցանակներ ==
1983 - գլխավոր մրցանակ Ժդանովի հանրապետական կինոփառատոնում,
1983 - դիպլոմ Դմիտրի Նալիվայչուկին կինոյում դեբյուտի համար «Молодость» ՄԿՓ,
1984 - Ն. Օստրովսկու  անվան մրցանակ 1984 թվականին ռեժիսոր Ստանիսլավ Կլիմենկոյին «Ամբողջ աշխարհը քո աչքերում», «Дударики» և «Հորձանուտ» ֆիլմերի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Фильм «Водоворот» на сайте megabook.ru(չաշխատող հղում)
«Vodovorot»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Նուն

Նու կամ Նուն, եգիպտական առասպելաբանության մեջ համարվում է ստորգետնյա ջրերի անդունդի աստվածացումը։ Հին եգիպտացիները Նունը տեսնում էին, որպես պղպջակը շրջափակող անդունդ, որի մեջ պարփակված է կյանքը։ Համաձայն հին եգիպտացիների՝ արարիչ թումբը դուրս է եկել Նունի ջրերից։ Նունը այն ամենի աղբյուրն է, ինչը գոյություն ունի տարբերակված աշխարհում՝ ներառելով աստվածային և երկրային գոյությունների բոլոր ոլորտները։
Նունը սովորաբար պատկերվել է արական սեռի տեսքով, սակայն նաև ուներ իգական մասեր, որի շնորհիվ կարող էր պատկերվել և իգական, և արական սեռի տեսքով։ Նունետը իգական մասն է (Նու)։ Իսկ Նունը արական մասը։ Օգդոադյան հին հասկացողությամբ Նույի արական մասը ներկայացված է եղել գորտի տեսքով կամ մարդ, որը գորտի գլխով էր։ Հին Եգիպտական արվեստում Նունը ներկայացված է նաև որպես մորուքավոր տղամարդ, կապույտ-կանաչ մաշկով՝ խորհրդանշելով ջուրը։ Նունետը ներկայացված է եղել օձի տեսքով, կամ կնոջ տեսքով, որը օձի գլուխ ունի։
Միջնադարյան Թագավորության ժամանակ Նունը նկարագրվում էր "Աստվածների հայր" և նրան պատկերել են տաճարների պատերին մինչև հին եգիպտական կրոնական պատմության ավարտը։ Ինչպես օգդոադյան մյուս աստվածները Նունը նույնպես չի ունեցել տաճարներ կամ պաշտամունքի կենտրոններ։ Դարպասների գրքի 12-րդ գլխում Նուն պատկերված է երկու ձեռքը օդում պարզած՝ պահելով "արեգակնային եռակայմ առագաստանավ"-ը։ Առագաստանավում են գտնվում 8 աստվածները, որոնց մեջտեղում կանգնած է Կեպրի աստվածը։


== Ծանոթագրություններ ==
Զիվար բեկ Ահմեդբեկով

Զիվար բեկ Գերայ բեկ օղլի Ահմեդբեկով (ադրբ.՝ Zivər bəy Gəray bəy oğlu Əhmədbəyov, 1873, Շամախի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 16, 1925(1925-02-16), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ), բարձրագույն կրթությամբ առաջին ադրբեջանցի ճարտարապետ, 1918-1922 թվականներին Բաքվի գլխավոր ճարտարապետ;


== Կենսագրություն ==
Զիվար բեկ Ահմեդբեկովը ծնվել է 1873 թվականին Շամախիում։ 1910 թվականից ապրել է Բաքվում։ 1902 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի քաղաքացիական ինժեներների ինստիտուտը։ Նույն տարվանից մինչև 1917 թվականը Զիվար բեկը աշխատել է որպես Բաքվի գավառական վարչության ճարտարապետ։ Ապա աշխատել է Բաքվի քաղաքապետարանում։ Ադրբեջանական ժողովրդավարական հանրապետության ստեղծումից հետո Զիվար բեկ Ահմեդբեկովը 1918 թվականին դարձավ Բաքվի գլխավոր ճարտարապետ և մնաց այդ պաշտոնում մինչև 1922 թվականը։
1906-1918 թվականների ժամանակաշրջանում Զիվար բեկի նախագծով կառուցվել են «Իմամ» մզկիթը  Շամախիում (1909), «Թազափիր» և «Մուրթուզա Մուխտարով» մզկիթները Բաքվում (1905-1912), Էժդերբեկ մզկիթ (1913) և այլն։
Զիվար բեկ Ահմեդբեկովը մահացել է Բաքվում 1925 թվականին։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Էդուարդ Ավետիսով

Էդուարդ Սերգեյի Ավետիսով (դեկտեմբերի 23, 1921(1921-12-23), Սամարղանդ, Turkestan Autonomous Soviet Socialist Republic, Խորհրդային Ռուսաստան - օգոստոսի 7, 2001(2001-08-07), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ ակնաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1964), պրոֆեսոր (1965)։ ՌԽՖՍՀ, Ուզբեկական ԽՍՀ և ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Էդուարդ Ավետիսովը ծնվել է 1921 թվականին Ուզբեկստանի Սամարղանդ քաղաքում։ 1950 թվականին ավարտել է Սամարղանդի բժշկական ինստիտուտը։ 
1957 թվականից աշխատել է Մոսկվայի Հելմհոլցի անվան աչքի հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1962 թվականից եղել է Մոսկվայի Հելմհոլցի անվան աչքի հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի երեխաների շլության ախտորոշման և բուժման բաժնի վարիչ, 1966-2001 թվականներին՝ Մոսկվայի Հելմհոլցի անվան աչքի հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի փոխտնօրեն, 1963-1991 թվականներին՝ Ակնաբույժների համամիութենական գիտական ընկերության նախագահ, Եվրոպական ակնաբուժական ընկերակցության փոխնախագահ՝ շլության ուսումնասիրման գծով։
Աշխատանքները վերաբերում են կարճատեսության, շլության, տեսողության օպտիկական շտկման, ոսպնյակի մթագնման վիրահատական բուժման, ախտորոշման նպատակով լազերի օգտագործման, օֆթալմոէրգոնոմիկայի, օֆթալմոկիբեռնետիկայի, ակնաշարժության բուժման, աչքի շարժուն բեկունակության հարցերին։


== Անդամակցություն ==
Ակնաբուժության միջազգային ակադեմիայի անդամ
Չեխոսլովակիայի Յան Պուրկինեի անվան բժշկական ընկերության անդամ
Կուբայի ակնաբույժների գիտական ընկերության անդամ


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության Ավերբախի անվան մրցանակ, 1977
ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
Ուզբեկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
«Պատվո նշան» շքանշան
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան


== Երկեր ==
Вопросы офтальмологии в кибернети­ческом освещении, Москва, 1973 г.
Оптическая коррекция зрения, Москва, 1981 г.
Близору­кость, Москва, 1986 г.
Исбинокулярная амблиопия и ее лечение, Москва, 1968 г.
Охрана зре­ния детей, Москва, 1975 г.


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիդկովցի (գյուղ, Խմելնիցկիի շրջան)

Դավիդկովցի (ուկրաիներեն՝ Давидківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դավիդկովցի գյուղում բնակվում էր 1 938 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,46 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 560,12 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չամբաո

Չամբաո (իսպ.՝ Chambao), ֆլամենկո-էլեկտրոնիկ երաժշտական խումբ Մալագայից, Իսպանիա։ Չամբաոն առավելապես հայտնի է ֆլամենկոյի, պալոների և էլեկտրոնիկ երաժշտության խառնման համար։ Անդալուսերեն chambao հանպատրաստից սարքած վրան է նշանակում, որտեղ մարդիկ մնում են արևից կամ քամուց պաշտպանվելու համար։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Դեկտեմբերի 5

Դեկտեմբերի 5, տարվա 339-րդ (նահանջ տարիներին՝ 340-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 26 օր։


== Դեպքեր ==
1920 - Երևանում լույս է տեսնում ՀԿԿ Կենտկոմի և Հայհեղկոմի օրգան «Կոմունիստ» օրաթերթի առաջին հայերեն համարը։ 1921-ից այն կոչվեց «Խորհրդային Հայաստան»։
1920 - ՀԽՍՀ Հեղկոմի առաջին հրամանով ստեղծվում է ՀԽՍՀ Ռազմական գործերի ժողովրդական կոմիսարիատ։
1936` Շարք է մտնում Քանաքեռգէսը։
1936` ԽՍՀՄ խորհուրդների VIII արտակարգ համագումարը հաստատում է ԽՍՀՄ նոր սահմանադրությունը։ Հայկական ԽՍՀ -ը դառնում է միութենական հանրապետություն։


== Ծնունդներ ==
1803 - Ֆյոդոր Տյուտչև, ռուս բանաստեղծ (վ. 1873):
1837 - Ստեփանոս Պալասանյան, հայագետ (վ. 1889, Էջմիածնում)։
1867 - Անտի Աարնե, ֆինն բանագետ (վ. 1925):
1890 - Ֆրից Լանգ, գերմանացի ռեժիսոր, սցենարիստ, համր կինոյի մեծագույն վարպետ (վ. 1976):
1901 - Ուոլթ Դիսնեյ, ամերիկացի ֆիլմարտադրող, ռեժիսոր, կինոսցենարիստ, հնչյունավորող, մուլտիպլիկատոր, ձեռնարկատեր, մշակութային բրենդ և բարերար։
1923 - Վլադիմիր Տենդրյակով, ռուս խորհրդային գրող։
1946 - Խոսե Կարերաս, իսպանացի օպերային երգիչ (տենոր), որը հայտնի է Ջուզեպպե Վերդիի և Ջակոմո Պուչինիի ստեղծագործությունների իր մեկնաբանություններով։
1965 - Վահան Արծրունի, հայ երաժիշտ, երգահան
1975 - Ռոննի Օ'Սալլիվան, անգլիացի սնուկերիստ։
1980 - Դավիթ Մանուկի Մելքոնյան Հայաստանի պետական գործիչ, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում առաջին ազգային իրավաբան, Հայաստանի արդարադատության նախարարի նախկին տեղակալ, Հայաստանի գլխավոր դատախազի տեղակալ։


== Մահեր ==
1791 - Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ, դասական երաժշտության կոմպոզիտոր (ծ.1756):
1837 - Հակոբ Շահեն-Ջրպետյան, հայագետ (ծ.1772, Ուրֆա)։
1926 - Կլոդ Մոնե, ֆրանսիացի ճանաչված գեղանկարիչ, ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից (ծ. 1840)
1974 - Զահարիա Ստանկու, ռումին գրող և քաղաքական գործիչ։
1992 - Կառլոս Աբովյան, հայ նկարիչ։
2013 - Նելսոն Մանդելա, Հարավ Աֆրիկյան Հանրապետության առաջին սևամորթ նախագահը, մարդու իրավունքների ամենահայտնի ակտիվիստներից մեկը, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1993) (ծ.1918)։
Փերկինսի կույրերի դպրոց

Փերկինսի կույրերի դպրոց (անգլ.՝ Perkins School for the Blind, նաև անգլ.՝ Perkins Institution for the Blind), ԱՄՆ-ի հնագույն կրթական հաստատություն՝ նախատեսված կույր երեխաների համար։ Դպրոցը հիմնադրվել է 1829 թվականին՝ բժիշկ Ջոն Դիքս Ֆիշերի կողմից։


== Հիմնադրում ==

Ջոն Դիքս Ֆիշեր՝ Փերկինսի կույրերի դպրոցի հիմնադիր։ Երկար ժամանակ աշխատել է որպես բժիշկ։ Այդ ժամանակաշրջանում ԱՄՆ-ում համարվում էր, որ այն մարդիկ, ովքեր ունեն կուրություն, չեն կարող դառնալ հասարակության լիիրավ անդամներ։ Նրանց ուսուցանելու միտքը Ֆիշերի մոտ ծնվեց այն բանից հետո, երբ նա այցելեց աշխարհում կույրերի առաջին դպրոցը՝ հիմնադրված 1784 թվականին բարերար Վալենտին Գայուիի կողմից։
Ֆիշերը դպրոցի տնօրենի պաշտոնում նշանակեց իր ընկերոջը Սամուել Գրիդլի Հաուիին։ Սկզբում առաջին վեց աշակերտների համար պարապմունքներն անցկացվեցին Հաուիի տանը, իսկ ապա այդ նպատակի համար օգտագործվեց հատուկ հաստատություն, որը վարձակալվել էր Թոմաս Հանդասիդ Փերկինսի դրամական աջակցությամբ։ Հենց այս պատճառով էլ դպրոցն անվանակոչվել է նրա պատվին։ 
Վեց տարիների ընթացքում աշակերտների թիվն աճեց մինչև վաթսունի։ Դպրոցը տեղափոխվեց ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Ուոթերթաուն քաղաք։


== Ակտիվություն ==
Փերկինսի կույրերի դպրոցը ակտիվ մասնակցություն է ցուցաբերում կուրություն ունեցող անձանց իրավունքների ընդլայնման քննարկումներում։ 2010 թվականի հոկտեմբերին դպրոցի տնօրեն Սթիվեն Մ․ Ռոթշտեյնը ներկա գտնվեց Բարաք Օբամայի կողմից օրենքի ընդունմանը, որն ապահովում է սահմանափակ հնարավորություններով անձանց լիիրավ մասնակցությունը հասարակական կյանքին՝ շնորհիվ նրանց կողմից կիրառվող թվային նոր ենթակառուցվածքային տեխնոլոգիաների։
2012 թվականի հունիսին Փերկինսի կույրերի դպրոցը Հելեն Քելլերի Ազգային կենտրոնի և Դաշնային կապի գործակալության հետ համատեղ ընտրվեց չտեսնող-չլսողների համար նախատեսված սարքավորումների տարածման Ազգային ծրագրի քարոզչության համար։


== Հայտնի աշակերտներ ==
Լորա Բրիջմեն (1829-1889 թթ.) - ամերիկացի բանաստեղծուհի, առաջին հայտնի չտեսնող-չլսող մարդը, ով կարողացավ խոսել սովորել և կրթություն ստանալ։
Հելեն Ադամս Քելլեր (1880-1968 թթ.) - չտեսնող-չլսող ամերիկուհի գրող, ուսուցիչ և հասարակական գործիչ։
Էնն Սալիվան(1866-1936 թթ.) - ամերիկացի մանկավարժ, հայտնի ինչպես ուսուցչուհի Հելեն Քելլերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
French K. Perkins School for the Blind. — Mount Pleasant: Arcadia Publishing, 2004. — 128 p. — ISBN 978-0738535999
Վազգեն Հայրապետյան

Վազգեն Գրիգորի Հայրապետյան (նոյեմբերի 3, 1909(1909-11-03), Գորիս, Հայաստան - մայիսի 22, 1991(1991-05-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային վիրուսաբան։ Անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1955), պրոֆեսոր (1960), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։


== Գործունեություն ==
1936-1956 թվականներին եղել է անասնաբուժության, 1956-1967 թվականներին՝ հայկական անասնաբուծության և անասնաբուժության ԳՀԻ-ների գիտության գծով տնօրենի տեղակալ (1975 թվականից՝ վերջինիս վիրուսաբանության բաժնի վարիչ), 1971-1975 թվականներին՝ դաբաղի համամիութենական ԳՀԻ-ի Անդրկովկասի մասնաճյուղի դիրեկտոր։ Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական կենդանիների համաճարակագիտության, իմունիտետի, վիրուսային հիվանդությունների, վիրուսների փոփոխականության, օնտոգենեզի, կենսաբանության խնդիրներին։ ԽՍՀՄ տարբեր մարզերի անասնապահական տնտեսություններում ներդրվել են Հայրապետյանի առաջարկած վակցինաները խոզերի և թռչունների ժանտախտի, Պաստերելոզի և Աուեսկի հիվանդության դեմ։


== Պարգևներ ==
1964 թվականին պարգևատրվել է Դ. Ի. Իվանովսկու անվան մեդալով։


== Երկեր ==
Чума свиней и ее специфическая профилактика, 2 изд․, доп․, Е․, 1959․
Խոզերի վարակիչ ատրոֆիկ ռինիտը։ Հայրապետյան Վազգեն Գրիգորի, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 42 էջ։
Գործնական վիրուսաբանության ձեռնարկ։ [Ուս. ձեռ. անասնաբուժ.-անասնաբուծ. ինստ. ուսանող. համար], Հայրապետյան Վ., Երևան, «Լույս», 1977։
Գյուղատնտեսական կենդանիների վիրուսային հիվանդությունները, Երևան, 1980։
Ընդհանուր վիրուսաբանության հիմունքները։ Հայրապետյան Վազգեն Գրիգորի, Երևան, «Հայաստան», 1987, 212 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քայան Ջոնսոն

Քայան Ջոնսոն (անգլ.՝ Keean Johnson, հոկտեմբերի 25, 1996(1996-10-25), Բոուլդեր, Կոլորադո, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան և պարող։
Ծնվել է Կոլորադոյում։ «Ալիտա. Մարտական հրեշտակ» ֆիլմում խաղացել է գլխավոր դեր՝ մարմնավորելով Հյուգոյին։ Հեռուստատեսությունում նա Ադամ Ֆրիմենի դերով նկարահանվել է «Spooksville» սերիալում Ադամ և Քոլթ Ուիլերի դերով «Nashville» սերիալում, ինչպես նաև կրկնվող դեր է ունեցել «Ֆոսթերները» և «Ղեկավարություն» սերիալներում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Չեյոն

Լի Չեյոն (անգլ.՝ Lee Chae-yeon, կորեերեն՝ 이채연, հունվարի 11, 2000(2000-01-11), Յոնին, Գյոնգի, Հարավային Կորեա), առավել հայտնի է որպես Չեյոն, հարակորեացի երգչուհի, պարուհի և երգահան։ Հանդիսանում է հարավկորեական IZ*ONE ժամանակավոր գըրլ բենդի նախկին անդամը։ 2022 թվականի հոկտեմբերի 12-ին թողարկել է իր դեբյուտային՝ «Hush Rush» մինի ալբոմը։


== Վաղ կյանք ==
Ծնվել է 2000 թվականի հունվարի 11-ին՝ Հարավային Կորեայի Յոնգին քաղաքում։ Հաճախել է Seocheon High School ավագ դպրոցը և ավարտել է 2020 թվականի փետրվարին։ Ունի երկու կրտսեր քույր՝ Չերյոնն ու Չեմինը։


== Կարիերա ==


=== 2013–2017: «K-pop Star 3» և «Sixteen» ===
Հեռուստատեսությունում Չեյոնն առաջին անգամ հայտնվել է իր կրտսեր քրոջ՝ Չերյոնի հետ, մասնակցելով «K-pop Star» նախագծի երրորդ եթերաշրջանին։ Նա և նրա քույրը դուրս են մնացել նախագծից, սակայն հնարավորություն են ստացել դառնալ JYP Entertainment լեյբլի թրեյնիներ։
2015 թվականին մասնակցել է Mnet հեռուստաալիքի «Sixteen» գոյատևման նախագծին, որի հաղթողները դեբյուտ էին ունենալու Twice գըրլ բենդում։ Չեյոնը դուրս է մնացել նախագծի երրորդ սերիայից և անկարող էր դեբյուտ ունենալ։ Նա ի վերջո լքեց JYP-ն և միացավ WM Entertainment լեյբլին։


=== 2018–2021: «Produce 48», դեբյուտը IZ*ONE-ում և սոլո գործունեություն ===

2018 թվականի հունիսի 15-ից օգոստոսի 31-ը Չեյոնը մասնակցել է «Produce 48» գոյատևման նախագծին, որտեղ ներկայացրել է WM Entertainment-ը։ Եզրափակճում զբաղեցրել է 12-րդ հորիզոնականը և ընդգրկվել է IZ*ONE գըրլ բենդի դեբյուտային կազմում։ Չեյոնը պաշտոնապես դեբյուտ է կատարել 2018 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ «Color*Iz» մինի ալբոմով և վերջինիս «La Vie en Rose» գլխավոր սինգլով։
IZ*ONE-ի պայմանագրի ժամկետը պաշտոնապես լրացել է 2021 թվականի ապրիլի 29-ին։ 2021 թվականի հուլիսի 11-ին հայտնի դարձավ, որ նա մասնակցելու է «Street Woman Fighter» հեռուստատեսային ռեալիքի շոուում` որպես Want պարային խմբի անդամ։ Խումբը դուրս է մնացել նախագծի 6-րդ սերիայից։ Սեպտեմբերին հայտնի դարձավ, որ Չեյոնը և IZ*ONE-ի նախկին անդամներ Ջո Յուրին ու Կան Հևոնը հանդես են գալու որպես նոր՝ «Adola Travel Agency: Cheat-ing Trip» վեբ շոուի հաղորդավարներ։
2021 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Չեյոնը և Կանգ Չան Հեն նկարահանվել են Բուսանի տուրիստական կազմակերպության գովազդային հոլովակում։


=== 2022: Hush Rush ===
2022 թվականի սեպտեմբերի 15-ին WM Entertainment-ը հաստատել է, որ հոկտեմբերին Չեյոնը իր սոլո դեբյուտը կկատարի։ Սեպտեմբերի 21-ին թիզեր է թողարկվել, որում հայտարարվում է նրա դեբյուտային՝ «Hush Rush» մինի ալբոմի թողարկման մասին, որը տեղի է ունեցել 2022 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ նույնանուն գլխավոր սինգլով և երաժշտական տեսահոլովակով ։


== Սկավառակագրություն ==


=== Մինի ալբոմներ ===


=== Սինգլներ ===


=== Որպես երգահան ===
Բոլոր տեղեկությունները վերցված են Կորեական երաժշտության հեղինակային իրավունքի ասոցիացիայից (KOMCA)։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստասերիալներ ===


=== Հեռուստատեսային շոուներ ===


=== Վեբ շոուներ ===


=== Երաժշտական տեսահոլովակներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
(4101) Ռուիկու

(4101) Ռուիկու (անգլ.՝ Ruikou), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի փետրվարի 8-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,697472 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3936 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0014 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1618,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222469 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4101) Ռուիկու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կամար (ֆիլմ, 2016)

Կամար․ ժամանակի տապան (անգլ.՝ ARQ) 2016 թվականին նկարահանված ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմ։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Տորոնտոյում իրականացված կինոփառատոնում։ Ըստ սյուժեի գլխավոր հերոսները խրվում են փակ լաբորատորիայի ժամանակի օղակում։ Նրանք փորձում են պաշտպանվել ավազակներից և պահպանել նոր մշակած էներգիայի աղբյուրը, որը կարողա է օգնել փրկել մարդկությունը։


== Սյուժե ==
Ռենտոնը արթնանում է անկողնում՝ Հաննայի կողքին։ Ժամը 6։16 է։ Սենյակ են ներխուժում դիմակներով երեք տղամարդ, նրանք քարշ են տալիս Ռենտոնին հարևան սենյակ և կապում են աթոռին՝ Հաննայի կողքին, իսկ իրենք գնում են ուրիշ սենյակ սնվելու։ Տղամարդիկ իրենց կոչում են Հայր, Եղբայր և Սոնի․ նրանց հանցակիցներից ևս մեկը՝ Զարմիկ անունով, մահացած ընկած էր հատակին։ Ռենտոնը ազատում է իրեն և Հաննային և փորձում է փախչել, բայց նրան սպանում են։ Նա նորից արթնանում է անկողնում 6։16-ին և իրավիճակը բազմիցս կրկնվում է, բայց Ռենտոնը հիշում է անցած իրավիճակները և ամեն անգամ գործում է՝ հաշվի առնելով անցած փորձը։
Զրույցներից և հեռուստածրագրի մասերից պարզ է դառնում, որ գործողությունները տեղի են ունենում հետապոկալիպսիստական ապագայում․ Երկիրը փրկվել է աղետից (հնարավոր է, միջուկային պատերազմից) և աշխարհը կառավարում է «Տաուրուս» կորպորացիան։ Նրան դեմ է կանգել «Բլոկ» անունով ընկերություն, որը կազմված է երեք տղամարդուց։ Ինչ-որ պահի Ռենտոնը հասկանում է, որ Հաննան էլ է «Բլոկից» և հանդիսանում է նրա ղեկավարը։ Միաժամանակ պարզվում է, որ Սոնին «Տաուրուսի» կողմից ուղարկված վարձու զինվոր է։ Ռենտոնի վրա հարձակումը պայմանավորված էր նրանով, որ նա երկար տարիներ աշխատում է «Տաուրուսում» և ունի շատ խնայողություններ (հատուկ կարտ-«ժապավենների» վրա), որոնք ուզում են վերցնել ապստամբները։ Հաննան էլ ավելի շուտ եղել է Ռենտոնի ընկերուհին, բայց երկար ժամանակ բանտարկված է եղել։ Հաննայի՝ որպես օտար ապստամբների ներկայացուցչի հանդեպ անստահություն զգալով՝ Ռենտոնը ժամանակի ընթացքում միավորվում է նրա հետ՝ Սոնիի դեմ պայքարելու համար։
Ինչպես էլ որ չզարգանային իրադարձությունները, 3 ժամ 14 րոպե հետո Ռենտոնը վերադառնում է մեկնարկային կետ, երբ նրանք արթնանում են անկողնում ժամը 6։16-ին։ Կամաց-կամաց Ռենտոնը սկսում է հասկանալ, որ ժամանակի օղակում հայտնվելը կապված է նրանց կողմից ստեղծված ARQ (անգլ.՝ Arcing recursive quine -ռեկուրսային էլեկտրո-աղեղային քվին) սարքի հետ, որը հզոր էներգիա է արտադրում և փաստորեն հավերժական շարժիչ է։ Օղակը առաջացել է նրանից, որ Զարմիկը ձեռք է տվել սարքին, ինչի պատճառով էլ սարքը կողպել է ժամանակը։ Ավելին, ժամանակի ընթացքում Ռենտոնը համակարգչի վերաբեռնման տեղեկամատյաններից տեսնում է, որ օղակներն ավելի շատ են, քան նա կարծում էր, հնարավոր է հազարավոր։ Այնուամենայնիվ, չնայած ինչ-որ պահի նա մտադիր էր ոչնչացնել ARQ-ն, բայց ի վերջո, որոշում է դա չանել, որպեսզի կրկին փորձի սարքը փրկել «Տաուրուս»-ից և օգտագործել այն ի շահ մարդկանց։ Նա համակարգչում ինքն իրեն տեսաուղերձ է գրում, որում նա նախազգուշացնում է, որ «Տաուրուսը» փորձում է գրավել ARQ-ն, և որ նա պետք է ամենասկզբից սկսի վստահել Հաննային։
Գիլմն ավարտվում է 6։16-ի հերթական արթնացումով։


== Դերակատարներ ==


== Արձագանք ==
Ֆիլմը քննադատներից խառը արձագանքներ է ստացել։


== Ծանոթագրություններ ==
Սերվիոս Տուլլիոս

Սերվիոս Տուլլիոս (լատ.՝ Servius Tullius) (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), ըստ ավանդության Հին Հռոմի վեցերորդ թագավորը (մեր թվարկությունից առաջ մոտավորապես 578-534/533 թվականներ)։ Ծագումով էտրուսկ։ Սերվիոս Տուլլիոսին են վերագրվում պետական կարգի ձևավորմանը նպաստող ռեֆորմները։ Ցենտուրիական ռեֆորմով ցեղային նախկին 3 տրիբուսները (յուրաքանչյուր տրիբուսում սկզբնապես կար 100 տոհմ) փոխարինվել են տերիտորիալ (21) տրիբուսներով, պլեբեյներն ընդգրկվել են հռոմեական համայնքի մեջ։ Հռոմի ամբողջ արական բնակչությունը գույքացենզով բաժանվել է 5 դասի, յուրաքանչյուր դասի որոշակի քանակությամբ ցենտուրիա (հարյուրյակ) է տրամադրել հռոմեական աշխարհազորին և դրան համապատասխան ձայն ստացել ցենտուրիական կոմիտիաներում։ Սերվիոս Տուլլիոսին վերագրվում են նաև կրոնական ռեֆորմներ, Հռոմի պարսպի կառուցումը։ Սերվիոս Տուլլիոսի ռեֆորմները ծանր հարված հասցրին տոհմական կարգին։
Լիլյո (Տոլեդո)

Լիլյո (Տոլեդո) (իսպ.՝ Lillo), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո նահանգում, Կաստիլյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզի կազմում։ համայնքնը գտնվում է Մանչա Ալթա դե Տոլեդո շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 151 կմ²։ Բնակչությունը 3043 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Պրովիցիայի վարչական կենտրոնից հեռու է 73 կմ։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ Archived 2009-01-27 at the Wayback Machine.
Diputación de Toledo
Ապերցեպցիա

Ապերցեպցիա, ընկալման գործընթացի և արդյունքի կախվածությունը մարդու անցյալի փորձից, գիտելիքներից, դիրքորոշումներից, էտալոնային պատկերացումներից և հոգեվիճակից։
Ընկալման յուրաքանչյուր առանձին գործընթացների լրացնող գիտելիքների, կենսափորձի ամբողջությունն անվանում են «ապերցեպցիոն զանգված»։
Ապերցեպցիա առաջ բերող գործոն է նաև դիրքորոշումը։
«Ապերցեպցիա» տերմինը գիտության մեջ մտցրել է գերմանացի փիլիսոփա և մաթեմատիկոս Գոթֆրիդ Վիլհելմ Լայբնիցը (1646-1716 թթ.)։


== Աղբյուրներ ==
Նալչաջյան Ա․ Ա․ (1984 թ.)։ Հոգեբանական բառարան (Լույս ed.)։ Երևան։ էջ 240
Ասխաչնի

Ասխաչնի (ռուս.՝ Асхачный), գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։ Թափվում է Շապինա գոտի ձախ ափին՝ 101 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112220000014080


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մանեկակտրիչ հաստոց

Մանեկակտրիչ հաստոց, երկարացված կոնստրուկցիայի հատուկ մեքենայական ներպարուրակիչներով մանեկների պարուրակահանման մետաղահատ հաստոց։ Տարբերում են միաիլ և բազմաիլ, ավտոմատ, կիսաավտոմատ և ոչ ավտոմատ (հիմնականում միաիլ) ցիկլով աշխատող մանեկակտրիչ հաստոցներ։ Մշակված մանեկները հագցնում են ներպարուրակիչի վրա, և երբ ձողը լրացվում է, իլը ձեռքով հանում են ու ազատում մանեկներից։ Այդպիսի հաստոցների վրա պարուրակահանվող մանեկների տրամագիծը 1, 5-20 մմ է։ Կիսաավտոմատ և ավտոմատ ցիկլով աշխատող մանեկակտրիչ հաստոցները լինում են 2-, 4-, 6- և 8-իլանի։
Ալձոր (գետակ)

Ալձոր, գետակ Վայոց ձորի մարզում, Աղբերիք գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռների հարավային լանջերից և Աղնջաձոր գյուղից 0,5 կմ հյուսիս միանում մայր գետին։ Երկարությունը 6 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Մկրատ

Մկրատ, տարբեր նյութեր կտրելու ձեռքի գործիք, սարք կամ մեքենա։ Ձեռքի մկրատով կտրում են գործվածք, թուղթ և այլն։ Տարբերում են կենցաղային, ատաղձագործական, թիթեղ կտրելու, դերձակի, բժշկական և այլ մկրատներ։ Տարբեր նյութեր կտրելու համար (վերանորոգման արհեստանոցներում) կիրառում են սկավառակավոր և ուղղագիծ դանակներով ստացիոնար և շարժական սարքավորումներ։ Թերթավոր և շերտավոր նյութերի, խողովակների, ձևավոր գլոցման պրոֆիլները կտրում են առավել հզոր մեքենաներով։ Այդպիսի մկրատները ըստ աշխատանքային օրգանի կառուցվածքի լինում են հատիչ, գիլյոտինային, ալիգատորային (լծակավոր), սկավառակավոր և այլն։ Դրանցով կարելի է կտրել պողպատե թերթեր՝ մինչև 60 մմ և կլոր գլոցուկ՝ մինչև 165 մմ հաստությամբ։
Մկրատը հորինել է Լեոնարդո դա Վինչին։
Վանաձորի թիվ 22 հիմնական դպրոց

Վանաձորի թիվ 22 հիմնական դպրոց, միջնակարգ հիմնական դպրոց է ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում։


== Դպրոցի պատմությունը ==
Վանաձորի N22 դպրոցը հիմնադրվել է 1968 թ. թիվ 13 և թիվ 20 դպրոցների միավորման հետևանքով։ Իրականում թիվ 13 դպրոցը Վանաձոր թաղամասում դադարում է գոյություն ունենալուց, այն 1969 թ.-ից պետք է գործեր Դիմաց թաղամասում որպես՝ նոր դպրոց։ N 22 միջն. դպրոցի առաջին տնօրենն է եղել Միհրդատ Օդաբաշյանը՝ 1968-1974 թթ։ Հաջորդ տնօրենն էր Մառլենա Մանուկյանը՝ 1974-1976 թթ., այնուհետև տնօրեն է նշանակվում Ռազմիկ Չարչյանը. նա ղեկավարել է մինչև 1999 թ. շուրջ 23 տարի։
1999-2009 թթ. ղեկավարել է Համլետ Խաչատրյանը, 2009 թ. դպրոցը ղեկավարում է Դավիթ Մելքոնյանը։ Մինչև 1988 թ. ավերիչ երկրաշարժը դպրոցը գտնվում էր Կարմիր Բանակի փողոցի վրա, ուներ երկու մասնաշենք, մարզահրապարակ, մարզադահլիճ, ուսումնադաստիարակչական աշխատանքների կազմակերպման համար բոլոր անհրաժեշտ հնարավորությունները. այսինքն՝ դպրոցը տիպային էր։ Երկրաշարժից հետո, ինչպես որ տուժած շատ դպրոցներ իրենց ուսումնական տարին շարունակեցին օտար ափերում այդպես էլ թիվ 22 միջնակարգ դպրոցը հանգրվանեց Եվպատորիա քաղաքի «Չայկա» հանգստյան տանը։ Տնօրեն Չարչյանի և փոխտնօրեն Ղուկասյանի քրտնաջան աշխատանքների շնորհիվ ռուսական այդ միջավայրը վերածվեց հայկական մի օջախի, ու դպրոցը շարունակեց գործել։ Հարազատ քաղաքում մնացած աշակերտների համար ևս չընդհատվեց ուսումնական տարին.Վրույր Վեքիլյանի, Թամարա Կարախանյանի, Իրա Հովհաննիսյանի ջանքերով դպրոցի բակում տեղադրվեցին վրաններ, ու սկսվեցին պարապմունքները։ Եվպատորիայից վերադարձավ փոխտնօրեն Գարնանուշ Ալիխանյանը և ստանձնեց դպրոցի աշխատանքների կազմակերպումը։
1989 թ. հոկտեմբերին դպրոցը տեղափոխվեց քաղաքի պիոներ-պալատի հարևանությամբ գտնվող ժամանակավոր կառույցը և աշխատեց մինչև 2000 թ.։ Շառլ Ազնավուրի, տեր և տիկին Հովնանյանների ֆինանսավորմամբ կառուցվեց թիվ 22 միջնակարգ դպրոցի նոր շենքը և սկսեց գործել նույն հասցեում, ինչպես հիմնադրման օրից էր։ Դպրոցի բացմանը ներկա էին ՀՀ Նախագահը, Շառլ Ազնավուրը, տեր և տիկին Հովնանյանները…
Մինչև երկրաշարժը դպրոցն ունեցել է մոտ 900 աշակերտ, իսկ հիմա՝ ընդամենը 300։ Վանաձորի թիվ 22 միջնակարգ դպրոցն ունի հրաշալի ավանդույթներ ու նշանակալի ձեռքբերումներ։ Դպրոցի բազմաբովանդակ աշխատանքերին իրենց նվիրվածությամբ նպաստել են բազմաթիվ վաստակաշատ ուսուցիչներ։ Ահա նրանց ոչ լրիվ ցանկը. Գարնանուշ Ալիխանյան, Թամարա Կարախանյան, Ռոզա Կռիլովա, Հասմիկ Հովհաննիսյան, Լիդա Առաքելյան, Թամարա Թովմասյան, Մարգո Նորատուկյան, Անահիտ Ղազարյան, Հռիփսիմե Այվազյան, Ալեքսանդր Մամունց, Վրույր Վեքիլյան, Ամալյա Լոռյան, Էլիզա Փաշինյան, Ռիմա Աբրահամյան, Զինա Ղևոնդյան, Իրա Հովհաննիսյան, Սիրուշ Ղուկասյան, Շամիր Միսկարյան, Վաչե Վիրաբյան…
2010 թ. «Լինսի» հիմնադրամի կառավարման խորհրդի որոշմամբ վերանաորոգվեց N22 դպրոցի հին մասնաշենքը, կառուցվեց նոր մասնաշենքը և սպորտդահլիճը։
Վարանդա (գետ)

Վարանդա, գետ Արցախում, Արաքսի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Արցախի լեռնաշղթայից՝ 1780 մ բարձրությունից, Արաքս է թափվում ծովի մակարդակից 90 մ բարձրության վրա։ Երկարությունը 81,2 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 501,2 կմ²։ Սնումը հիմնականում անձրևային (59%) և ստորերկրյա (31%) է, վարարումը՝ ապրիլ-հունիսին, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 50%-ը։ Տարեկան միջին ծախսը 0,67 մ³/վ է (Կարմիր Շուկա գյուղ), հոսքը՝ 21,2 միլիոն մ³։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Ֆլորիան Գալենբերգեր

Ֆլորիան Գալենբերգեր (գերմ.՝ Florian Gallenberger, 1972, Մյունխեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի կինոռեժիսոր: 2001 թվականին արժանացել է «Օսկար» մրցանակի լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմի համար:


== Կարիերա ==
1992-1999 թվականներին սովորել է Մյունխենի հեռուստատեսության և կինոյի համալսարանում: 2000 թվականին «Ես ցանկանում եմ լինել» ֆիլմի համար արժանացել է Ուսանողական Օսկար մրցանակի: 2001 թվականին այդ ֆիլմն «Օսկար» մրցանակ է ստացել լավագույն կարճամետրաժ խաղարկային կինոնկարի համար:
2004 թվականին Գալենբերգերը հնդկացի դերասաններ Տանիշտա Չատերջիի, Պրաշանտ Նարայանանի և Իրֆան Խանի հետ նկարահանել է իր առաջին լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Ժամանակի ստվերը»: Ռոմանտիկ պատմությունը, որը գրել է հենց Գալենբերգերը, ընդգրկում է 6 տասնամյակի պատմություն և սկսվում է նախքան Հնդկաստանի անկախանալը՝ 1940-ական թվականներին:


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆլորիան Գալենբերգեր (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Մոնտազա պալատ

Մոնտազա պալատ (արաբ․՝ قصر المنتزة‎‎‎), պալատ, թանգարան և ընդարձակ այգիներ Ալեքսանդրիայի Մոնտազա շրջանում (Եգիպտոս)։ Այն կառուցվել է Կենտրոնական Ալեքսանդրիայի ցածր սարահարթի արևելքում` Միջերկրական ծովի ափին։


== Պատմություն ==
Ընդարձակ Մոնտազա պալատի հիմքերը սկզբում պատկանել են Սալամլեկ պալատին, որը կառուցվել է 1892 թվականին, Աբբաս երկրորդի խեդիվի կողմից։ Արքայատոհմի վերջին իշխանը՝ Մուհամմեդ Ալին, ով խեդիվի կոչում էր կրում Եգիպտոսում և Սուդանում, այն օգտագործել է որպես որսատեղի և նստավայր` իր ուղեկիցների համար։
Ավելի մեծ Էլ-Սալամլեկ պալատը և արքայական այգիները, կառուցված 1932 թվականին թագավոր Ֆուադ առաջինի կողմից որպես ամառանոց, ավելացվել են Մոնտազա պալատի հիմքերին։ Կառույցը օսմանյան և իտալական ոճերի համադրություն է՝ բաղկացած երկու աշտարակներից։ Աշտարակներից մեկը՝ իտալական վերածննդի մանրակրկիտ ընտրված դետալներով, վեր է խոյանում դեպի երկինք։ Պալատը յուրաքանչյուր հարկում ունի դեպի ծովը նայող բաց աղեղներ։ Նախագահ Անվար Սադաթը, վերանորոգելով Սալամլեկ պալատը, դարձրել է այն նախագահական նստավայր։ Վերջերս այն օգտագործվել է նախկին նախագահ Հոսնի Մուբարաքի կողմից։


== Հանրային մուտք ==

Էլ-Մոնտազա զբոսայգին (բաղկացած նախկին ընդարձակ թագավորական այգիներից (61 հեկտար)) բաց է որպես հանրային լանդշաֆտային այգի և անտառային արգելոց։ Էլ-Սալամլեկ (Մոնտազա) պալատը Մուհամեդ Ալիի ընտանիքի պատմության և արվեստի առարկաների հանրային թանգարան է։


== Տես նաև ==
Ալեքսանդրիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Things to do in Alexandria: "Montaza Palace" Archived 2020-01-27 at the Wayback Machine.
Memphistours: The Montaza Palace royal gardens Park, Al-Haramlik Palace, and Salamlek Palace.
Գորիկ Հակոբյան

Գորիկ Գուրգենի Հակոբյան (փետրվարի 11, 1946(1946-02-11), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 30, 2017(2017-09-30)), ՀՀ պետական և հատուկ ծառայությունների գործիչ, գեներալ-գնդապետ(2009)։


== Կրթություն ==
1963-1968 թվականներին սովորել և ավարտել է Կ. Մարքսի անվան Երևանի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։
1969-1970 թվականներին անցել է Մինսկի ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեի բարձրագույն դասընթացներ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1970-1991 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ՊԱԿ-ի օպերլիազոր, ավագ օպերլիազոր, բաժանմունքի պետ, բաժնի պետի տեղակալ, բաժնի պետ։
1991-1995 թվականներին եղել է ՀՀ Ազգային անվտանգության պետական վարչության 2-րդ վարչության պետի տեղակալը, 2-րդ գլխավոր վարչության պետը։
1995-1997 թվականներին եղել է ՀՀ Ազգային անվտանգության նախարարության 2-րդ գլխավոր վարչության պետը։
1997-1999 թվականներին եղել է ՀՀ Ներքին գործերի և ազգային անվտանգության նախարարի տեղակալը։
1999-2003 թվականներին եղել է ՀՀ Ազգային անվտանգության նախարարի տեղակալը։
2003-2004 թթ. - ՀՀ ԿԱ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի տեղակալ։
2004 թվականի նոյեմբերի 8-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ԿԱ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն։
ՀՀ Նախագահի 2011 թվականի փետրվարի 16-ի հրամանագրով ծառայությունը ազգային անվտանգության մարմիններում երկարաձգվել է մինչև 2016 թվականի փետրվարի 11-ը։
2016 թվականի փետրվարի 11-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պաշտոնից՝ պաշտոնավարման առավելագույն տարիքը լրանալու կապակցությամբ։
2016 թվականի փետրվարի 12-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Նախագահի խորհրդական։Մահացել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Երևանում։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ (2006)։
Գյումրու պատվավոր քաղաքացի (2006)
Գեներալ-գնդապետ (17 դեկտեմբերի 2009 թվական)։
«Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշան։
Սուրբ Վարդան Մամիկոնյանի շքանշան։
ՀՀ վարչապետի հուշանվեր (2013)։
Հայաստանի Հանրապետության պետական և գերատեսչական պարգևներ։Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և մեկ դուստր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մատչ Ֆուտբոլ 1

Մատչ Ֆուտբոլ 1 (ռուս.՝ Матч! Футбол 1) (նախկինում հայտնի էր 1999-2016 թթ․-ին՝ որպես ՆՏՎ Պլյուս Ֆուտբոլ (ռուս.՝ НТВ Плюс Футбол)), Ռուսաստանի ֆուտբոլային ուղղվածությամբ հեռուստաալիք, հիմնվել է ՆՏՎ Պլյուս մեդիաընկերության կողմից 1999 թ. փետրվարի 15-ին։ Ալիքը վերանվանվել է Մատչ Ֆուտբոլ 1 2016 թվականի հունվարի 25-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==