Հռոմեական դերբի

Հռոմեական դերբի (իտալերեն՝ Derby di Roma), առավել հայտնի է որպես Մայրաքաղաքային դերբի` Դերբի դելլա Կապիտալե (իտալերեն՝ Derby della Capitale) կամ Դերբի Կապիտոլինո (իտալերեն՝ Il Derby Capitolino), ֆուտբոլային մրցակցություն Հռոմի երկու գլխավոր ակումբների՝ Լացիոյի և Ռոմայի միջև։ Իտալիայի միջքաղաքային մյուս դերբիների կողքին, որոնցից են «Derby della Madonnina»-ն (Միլանյան դերբի) և «Derby della Mole»-ն (Թուրինյան դերբի), սա համարվում է ամենակատաղին, որի ընթացքում մեկ անգամ չէ, որ եղել են ռասիստական բաններներ, վեճեր և անկարգություններ, որոնք նույնիսկ ավարտվել են մահվան ելքով։ Հանդիպումը լայնորեն լուսաբանվում է նաև Եվրոպայում և համարվում աշխարհամասի 11 լավագույն դերբիներից մեկը։


== Մշակութային մրցակցություն ==

Ռոման հիմնադրվել է 1927 թվականին երեք ակումբների միացման արդյունքում։ Դրանք են Ռոմանը, Ալբա-Աուդաչեն և Ֆորտիտուդո-Պրո Ռոման։ Միացումը նախաձեռնել էր Իտալո Ֆոսկին, ով հետագայում դարձավ Ռոմայի առաջին նախագահը։ Ֆաշիստական կուսակցության ղեկավար Բենիտո Մուսոլինիի նախաձեռնությամբ երկրի հարավում պետք է ստեղծվեր մի այնպիսի թիմ, որն ունակ կլիներ պայքարել այն ժամանակներում իտալական ֆուտբոլում եղանակ ստեղծող հյուսիսային թիմերի հետ։ Ֆաշիստական կուսակցության գեներալ Ջորջիո Վակկարոյի շնորհիվ Լացիոն դարձավ միակ թիմը, որը խուսափեց միացումից։ Այսպիսով, նույն քաղաքում հանդես եկող թիմերի և նրանց երկրպագուների մոտ սկսեց առաջանալ թշնամական մրցակցություն միմյանց նկատմամբ, որը շարունակվում է մինչ օրս։
Լացիոն հիմնադրվել է 1900 թվականին Հռոմի կենտրոնում գտնվող Պրատի համայնքում։ Սկզբնական շրջանում ակումբը հանդես էր գալիս Ռոնդինելլա մարզադաշտում, որը տեղակայված էր Պարիոլի թաղամասում։ Վերջինս գտնվում էր Հռոմի հյուսիսային հատվածում և համարվում էր էլիտար։ Ռոման ժամանակավորապես հանդես էր գալիս Մոտովելոդրոմո Ապպիո մարզադաշտում, մինչ պատրաստ կլիներ նոր կառուցվող Կամպո Տեստաչչո մարզադաշտը, որը գտնվում էր Հռոմի հարավային մասում՝ աշխատավոր դասակարգի բնակավայր Տեստաչչոյում։ Հենց այսպիսի տրամաբանությամբ հետագայում Ստադիո Օլիմպիկոյի հյուսիսային տրիբունան (Curva Nord) գրավեցին Լացիոյի, իսկ հարավայինը (Curva Sud)` Ռոմայի երկրպագուները։
Հռոմեական դերբիի այդ աստիճան թեժ լինելու պատճառներից մեկն էլ երկրում տիրող համատարած ռեգիոնալիզմն է։ Ռոմայի և Լացիոյի երկրպագուներն իրենց սիրելի թիմերի հանդիպումը ընկալում են որպես ճակատամարտ՝ քաղաքն ամբողջ Իտալիայով ներկայացնելու պատվի համար, ինչը հանգեցնում է անկարգությունների և վեճերի անգամ մարզադաշտից դուրս։
Հռոմեական դերբին երկրպագուների կողմից հաճախ դառնում է հարթակ քաղաքական հայացքների համար։ Լացիոյի երկրպագուներն իրենց բաններների վրա հաճախ օգտագործում են սվաստիկա և ֆաշիստական այլ սիմվոլներ։ Հիշարժան դեպքերից մեկը 1998-99 մրցաշրջանում տեղի ունեցած դերբին էր, երբ Լացիոյի երկրպագուները Curva Nord-ում փակցրել էին 50 մետրանոց բաններ, որի վրա գրված էր. «Օսվենցիմն է ձեր քաղաքը, իսկ ջեռոցները՝ ձեր տները»։ Ռոմայի սևամորթ ֆուտբոլիստները նույնպես ռասիզմի զոհ են դարձել. Լացիոյի երկրպագուների բաններներից մեկի վրա գրված էր. «Հրեաներին հաջորդող նիգերների թիմ»։ 2000 թվականին «լացիալները» իրենց աջակցությունն էին ցուցաբերել սերբ նացիոնալիստ և հանցագործ Ժելկո Ռաժնատովիչին, ով առավել հայտնի է Արկան մականունով, սակայն ակումբը պաշտոնապես հերքեց իր մասնակցությունը և աջակցությունը տվյալ ակցիային։ Ռոմայի երկրպագուներին հաճախ սխալմամբ համարում են ձախ թևի ներկայացուցիչներ, սակայն երկու ակումբների երկրպագուներն էլ ունեն աջակողմյան հայացքներ։ Ժամանակ առ ժամանակ Ռոմայի երկրպագուները նույնպես աչքի են ընկել ռասիստական բաներներով։


== Բոլոր հռոմեական դերբիները ==


== Վիճակագրություն ==


=== Թիմային ===
ըստ Ապրիլի 15, 2018


=== Անհատական գոլեր ===


=== Անհատական խաղեր ===


=== Մարզիչներ ===


== Ծանոթագրություններ ==