armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հենրիկ Աբրահամյան

Հենրիկ Մուշեղի Աբրահամյան (հուլիսի 15, 1937(1937-07-15), Ղափանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 27, 1999(1999-10-27)), հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր (2000):


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1937 թվականի հուլիսի 15–ին Կապանի շրջանի Փուխրուտ գյուղում։ 1955 թվականին ավարտել է Ղափանի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։ 1958–1963 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետը։ 1964–1965 թվականներին աշխատել է Ղափանի շրջանում որպես Շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1968 թվականին ընդունվել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի ասպիրանտուրա։ 1969–1973 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ ԽՄԿԿ Պատմության ամբիոնի ասիստենտ, 1973-1978 թվականներին ` ավագ դասախոս, 1978–1991 թվականներին` ամբիոնի դոցենտ։ 1973 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Հայաստանի Կոմկուսի գործունեությունը բանվոր դասակարգի կուլտուր-տեխնիկական մակարդակի բարձրացման ուղղությամբ» թեմայով։ 1991–2000 թվականներին Հենրիկ Աբրահամյանը եղել է Հայաստանում նոր ձևավորված ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնի դոցենտ։ 1994–2000 թվականներին միաժամանակ եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ։ 1995 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 1995–1996 թվականներին եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնակատար։ 2000–2007 թվականներին եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնի վարիչ։ 2007 թվականից որպես պրոֆեսոր աշխատում է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնում։ Հենրիկ Աբրահամյանը մասնակցել է մի շարք հանրապետական և միջազգային գիտաժողովների և հանդես եկել զեկուցումներով (Սվերդլովսկ, 1984 թվական, Երևան, 1998 թվական, 2003 թվական)։ Հեղինակ է 3 մենագրության, 1 ուսումնական ձեռնարկի, մի շարք բրոշյուրների, ուսումնական ծրագրերի և 40–ից ավելի գիտական հոդվածների։ 2007 թվականին Հենրիկ Աբրահամյանը պարգևատրվել է ԵՊՀ ոսկե հուշամեդալով։


== Երկեր ==
Հայաստանի Կոմկուսի գործունեությունը բանվոր դասակարգի կուլտուր-տեխնիկական մակարդակի բարձրացման ուղղությամբ, Երևան, 1975:
Հայաստանի Կոմկուսի գործունեության քննական վերլուծությունը բանվոր դասակարգի կուլտուր-տեխնիկական մակարդակի և ստեղծագործական ակտիվության բարձրացման ուղղությամբ, Երևան, 1990:
Ժողովրդավարությունը և քաղաքական կուսակցությունները, Երևան, 2009, 112 էջ
Խորհրդային և հետխորհրդային հասարակությունը 1945-2011 թվականներին, Երևան, 2011, 122 էջ


== Գրականություն ==
Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Մինասյան, Երևան, ԵՊՀ, 2009, էջ 177։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հենրիկ Աբրահամյան
Աստղագիտության միջազգային օլիմպիադա

Աստղագիտության միջազգային օլիմպիադա (ԱՄՕ, անգլ.՝ International Astronomy Olympiad, IAO, ռուս.՝ Международная астрономическая олимпиада, МАО), ամենամյա մրցաշար ավագ դպրոցի աշակերտների համար։ ԱՄՕ-ն համարվում է Միջազգային առարկայական օլիմպիադաներից մեկը։ ԱՄՕ-ի հիմնական նպատակն է մեծացնել աշակերտների հետաքրքրվածությունը աստղագիտության հանդեպ։
Օլիմպիադան ամենամյա է և անցկացվում է աստղագիտական աշնան առաջին երկու ամիսների ընթացքում։ Օլիմպիադան կազմակերպվում է մասնակցող երկրի աստղադիտարանում, գիտահետազոտական կենտրոնում կամ համալսարանում։ Օլիմպիադան անցկացվում է 3 փուլով՝ տեսական, դիտողական և փորձարարական։
Աստղագիտության միջազգային օլիմպիադային մասնակցել են հետևյալ երկրների թիմերը՝  Բրազիլիա,  Բուլղարիա,  Էստոնիա,  Թաիլանդ,  Ինդոնեզիա,  Իտալիա,  Իրան,  Լատվիա,  Լիտվա,  Խորվաթիա,  Հայաստան,  Հարավային Կորեա,  Հնդկաստան,  Ղազախստան,  Շվեդիա,  Չեխիա,  Չինաստան,  Ռումինիա,  Ռուսաստան,  Սերբիա,  Ուկրաինա։  Մոսկվան և  Ղրիմը առանձին թիմեր են ուղարկում։


== Հայաստանի մասնակիցների արդյունքները ԱՄՕ-ում ==


== Անցած օլիմպիադաները ==


== Հաջորդ օլիմպիադաները ==


== Տես նաև ==
Միջազգային առարկայական օլիմպիադաներ
Աստղագիտության և աստղաֆիզիկայի միջազգային օլիմպիադա


== Արտաքին հղումներ ==
ԱՄՕ-ի պաշտոնական կայք
Գորիանո Սիկոլի

Գորիանո Սիկոլի (իտալերեն՝ Goriano Sicoli), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 616 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 28 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 22 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 67030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0864։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Ջեմմա Գալգանին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0864 720003


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Դարել Ուոքեր

Դարել Ուոքեր (անգլ.՝ Darrell Walker, մարտի 9, 1961(1961-03-09), Չիկագո), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։


== Խաղացողի կարիերա ==
Խաղացել է խաղարկողի և հարձակվող պաշտպանի դիրքերում։ Սովորել է Արկանզասի համալսարանում։ 1983 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Նյու Յորք Նիքս» ակումբի կողմից՝ 12-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Դենվեր Նագեթս», «Վաշինգտոն Բուլեթս», «Դետրոյթ Փիստոնս» և «Չիկագո Բուլս» ակումբի կազմերում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 10 մրցաշրջան։ Ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում (1984)։ 1992-1993 թվականների մրցաշրջանին Ուոքերը «Բուլս»-ի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն։ 1983 թվականին ընդգրկվել է NCAA երկրորդ համաամերկյան հավաքականի կազմում։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 720 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 6389 միավոր (8,9 մ/խ), կատարել 3134 անդրադարձ, 3276 փոխանցում, 1090 խլում և 225 բլոկշոտ։


== Մարզչական կարիերա ==
Պրոֆեսիոնալ կարիերայի ավարտից հետո մարզել է «Տորոնտո Ռեպտորս» (1995-1998), «Ռոկֆորդ Լայթինինգ» (CBA) (1999-2000), «Վաշինգտոն Վիզարդս» (2000), «Վաշինգտոն Միստիքս» (WNBA) (2000), «Նյու Օռլեանս Հորնեթս» (օգնական) (2004-2008) և «Դետրոյթ Փիստոնս» (օգնական) (2008-2011) ակումբները։ Այժմ աշխատում է «Նյու Յորք Նիքս» ակումբում՝ որպես գլխավոր մարզչի օգնական։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը NBA.com կայքում(անգլ.)
Թվակիր Խաչքար (Արագածոտնի մարզ)

Արագածոտնի մարզի ամենահին թվակիր խաչքարերը, Հայաստանում պահպանվել են բավականին շատ հին խաչքարեր, սակայն մինչև օրս 9-րդ դարաշրջանի թվակիր խաչքարեր հայտնաբերվել են 8 միավոր։
Արագածոտնի մարզում պահպանվել են ամենահին թվակիր 3 խաչքարերը, 882 թվական, 975 թվական և 986 թվական։
Ըստ ուսումնասիրությունների այդ երեք խաչքարերն էլ համապատասխանում են իրենց կանգնեցման թվականներին։
Թվակիր խաչքարեր կարելի է հանդիպել՝ եկեղեցիների, վանքերի և մատուռների պատերի մեջ, կոթողների և գերեզմանների մետ, նաև կամուրջների վրա կամ ճամփեզրերին և ժայռաքարերին։
Խաչքարերի կանգնեցման նպատակները տարբեր են օրինակ՝ մահարձան կամ հիշատակման համար։
Յուրաքանչյուր նմանատիպ խաչքար տվյալ դարաշրջանի բնորոշ ոճաբանությամբ և հյուսվածքազարդ հորինվածքներով են։


== 882 (ԵԼԱ) թվակիր խաչքար ==
Այս խաչքարը գտնվում է Դաշտադեմ գյուղում, 8 թվակիր խաչքարերից 3-րդն է։
Խաչքարը վարդագույն տուֆից է, նրա բարձրությունը 1,75մ է, իսկ լայնությունը 1,05։
Խաչքարը  ունի պարզ հորինվածք, քանդակի երկճյուղ ծայրերը ավարտվում են մեկական գնդիկներով, իսկ մեկ գնդիկ էլ կա կենտրոնում։ Ներքևի աջ և ձախ կողմերից վեն են բարձրանում արմավենում ճյուղեր, որոնց վրա առկա են տերևներ։ Խաչքարը տեղադրված է եռաստիճան պատվանդանի վրա։ Խաչքարի վրա պահպանված արձանագրությունից հնարավոր է կարդալ ընդամենը թվագրությունը և երկու բառ։


== 975 (ՆԴԻ) թվակիր խաչքար ==
Խաչքարը գտնվում է Դաշտադեմ (Արագածոտնի մարզ)Դաշտադեմ]] գյուղում, այն վարդագույն տուֆից, է իսկ նրա բարձրությունը 1,60մ է, իսկ լայնությունը 0,70։
Այս խաչքարի առանձնահատկությունը նրանում է կայանում որ 1/10 կազմում է խաչաքանդակը իսկ մնացաց մասը արձանագրություն է։
Խաչաքանդակի բոլոր թևերի միջնամասում առկա է մեկ գնդիկ, իսկ նրանց ծայրերը ավարտվում են շրջագծով։ Խաչը նստաց է եռաստիճան պատվանդան վրա։
Ըստ արձանագրության տվյալների խաչքարը կանգնեցվել է ոմն Ալպիհինանը իր որդիների համար որպես բարեխոսություն, նաև Սահակ որդու կողմից ս. Գրիգոր և ս. Սարգիս եկեղեցիների վերականգնման կապակցությամբ։


== 986 (ՆԼԵ) թվակիր խաչքար ==
Խաչքաչը գտնվում է Մուղնի գյուղում, Սուրբ Գևորգ վանքի սեղանատան արևելյան պատին։
Այն պատրաստավծ է բազալտից, նրա բարձրությունը 1,55մ է, իսկ լայնությունը 1,0։
Խաչի երիզները կրկնակի են, կան ակոսներ խաչաթևիկների մեջ։
Վերեևի 2 խաչաթևիկներից ներգև են իջնում նռան մեկական քանդակ։ Հորիզոնական թևերի ներքևում առկան են մեկական գնիդիկ, իսկ եռակողմ շրջանակը հարդարված է նռան տերևներով։
Խաչաքանդակը դրված է եռաստիճան պատվանդանի վրա։
Համաձայն արձանագրության՝ այն կանգնեցվել է ոմն Միհրանը, իր և որդիների հիշատակի համար։
2006–2007 թվականներին՝ տեղափոխվել է Փարիզ, Լուվրի թանգարան, այնտեղ անցկացվելիք «Հայաստան՝ իմ բարեկամ» ցուցահանդեսում ցուցադրելու նպատակով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆաննի Էդելման

Ֆաննի Ջաբկովսկի, ավելի հայտնի է Ֆաննի Էդելման անունով (փետրվարի 27, 1911(1911-02-27), Սան Ֆրանցիսկո, Կորդովա, Արգենտինա - նոյեմբերի 1, 2011(2011-11-01), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի քաղաքական գործիչ, Իսպանիայի երկրորդ հանրապետության Ինտերնացիոնալ բրիգադների միավորման անդամ։ Նա Արգենտինայի կոմունիստական կուսակցության պատվավոր նախագահն էր մինչև կյանքի վերջին օրը։


== Կենսագրություն ==
Ֆաննի Ջաբկովսկին ծնվել է Կորդովայում, հայրը ռումինացի էր, մայրը՝ ռուս, ով գաղթել էր Ռուսական կայսրության հակահրեական պոգրոմից։ Ֆաննիի ընտանիքը տեղափոխվել է Բուենոս Այրես, երբ նա 13 տարեկան էր։ Ֆաննին աշխատել է տեքստիլ արդյունաբերությունում, ինչպես նաև եղել է երաժշտության ուսուցիչ։
1934 թվականին Խոսե Ֆելիքս Ուրիբուրուի ընտրական կեղծիքների պատճառով նա դուրս մղվեց և միացավ Միջազգային կարմիր օգնությանը։
1936 թվականին Ֆաննի Ջաբկովսկին ամուսնացավ լրագրող և հասարակական գործիչ Բեռնարդո Էդելմանի հետ, ու նրանք երկուսով միասին զորացրվեցին Կոմունիստական կուսակցությունից և 1937 թվականին Վալենսիայում ընդգրկվել են Հանրապետական դիմադրության շարքում։ Ֆաննի Ջաբկովսկին վերցնում է ամուսնու ազգանունը և դառնում Ֆաննի Էդելման։ Բեռնարդոն թղթակցում էր Nueva España թերթին, միառժամանակ ներկայացնելով ՄՕՊՌ-ի շահերը, օրինակ կոմունիստական զինվորներին նյութերի տրամադրումը։
Ֆաննի էդելմանը իսպանական պայքարի ժամանակ հայտնի է դարձել և Արգենտինա է վերադարձել միայն 1937 թվականին։ Որպես կոմունիստական կուսակցության առաջնորդ, նա աջակցում էր բոլոր միջազգային «մարտերին», որոնք առաջնորդվում էին կուսակցության կողմից։ 1947 թվականին աշխատել է Արգենտինայի կանանց միության ստեղծման համար։ 1972 թվականին դարձել է Կանանց միջազգային դեմոկրատական ֆեդերացիայի ղեկավար։
Ֆաննի Էդելմանը մահացել է 2011 թվականի նոյեմբեր 1-ին՝ Բուենոս Այրեսում։ Նա ունի դուստր՝ Լյուսի Էդելմանը։


== Պարգևներ ==
 Կուբա:  Խոսե Մարտիի շքանշան (Order of José Martí), մարտի 11։
Անա Բետանկուրի շքանշան (Կուբացի կանանց ֆեդերացիայի համար), 1974։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Recuerdos de la Guerra Civil española. Entrevista
Ռուսական կայսրության թագը, կամ Կրկին անորսալիները

Ռուսական կայսրության թագը, կամ Կրկին անորսալիները (ռուս.՝ Корона Российской империи, или Снова неуловимые), խորհրդային երկմասանոց արկածային կինոնկար, որը նկարահանվել է 1971 թվականին` Էդմոնդ Քեոսայանի կողմից։ Այն անորսալի վրիժառուների մասին պատմող եռապատումի վերջին ֆիլմն է։ Համեմատած նախորդ` «Անորսալի վրիժառուները» և «Անորսալիների նոր արկածները» կինոնկարների, այս ֆիլմը չի ունեցել նույն հաջողությունը։


== Սյուժեն ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1924 թվականին։ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո, գլխավոր հերոսներն աշխատում են ԽՍՀՄ ժողովրդական կոմիսարների խորհրդին առընթեր` պետական քաղաքական միացյալ վարչությունում (որն հետագայում մտել է ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կազմի մեջ)։ Չնայած այն հանգամանքին, որ երկրում անվերապահորեն հաղթանակել էր խորհրդային իշխանությունը, նոր կարգերը դեռևս անհաշտ թշնամիներ ունեին։ Դրանցից էին նաև գլխավոր հերոսների «հին ծանոթները»` ատաման Բուրնաշը, շտաբս-կապիտան Օվեչկինը, գնդապետ Կուդասովը և պորուչիկ Պերովը, ովքեր գտնվում էին տարագրության մեջ` Փարիզում և ծրագիր էին մշակել` խորհրդային թանգարանից Կայսրական մեծ թագը գողանալու համար։ Այդ արարքը նրանք արդարացնում էին նրանով, որ իբր թագը հարկավոր էր նոր կայսրին թագադրելու համար, իսկ գահի հավանական թեկնածուները` երկու ապուշ զարմիկներ էին։
Կողոպտիչների պարագլուխ` խելացի ու հաշվենկատ քաղաքագետ և արկածախնդիր ֆրանսիացի մսյո Դյուկը, սպիտակգվարդիականների հետ հանցավոր համաձայնության է գալիս։ Նրանց նպատակն է գողանալ թագը, բայց թագադրման փոխարեն այն վաճառել Ամերիկայում։ Դրանով մսյո Դյուկը նպատակ ուներ երկու նապաստակ սպանել։ Նրա ծրագրերի մեջ մտնում էր բոլշևիկների իշխանությանը մեղադրել համաժողովրդական սեփականությունը հափշտակելու մեջ` նպատակ ունենալով վարկաբեկել երիտասարդ խորհրդային իշխանություններին` միջազգային ասպարեզում։
Այդ ընթացքում Օվեչկինը վարձում է ոմն իշխան Նարիշկինին, ով հայտնի խարդախ էր ու գող և վարպետացել էր պալատական արժեքներ գողանալու մեջ։ Մինչ Բուրնաշն ու Նարիշկինը գտնվում էին «չեկիստների» տեսադաշտում, Օվեչկինին հաջողվում է աննկատ գողանալ թագը և թաքնվել Օդեսայի կատակոմբներում` սպասելով շոգենավին, որում գտնվում էին իր սպիտակգվարդիական համախոհները։ Գործողության ամենաթեժ պահին, հակահետախուզության նախկին ղեկավար, գնդապետ Կուդասովը, ով հասկացել էր Դյուկի նպատակները, որոշում է երկու հիմար ժառանգորդների օգնությամբ անձամբ վաճառել թագը, չկռահելով, որ Դյուկը` Պերովի և Օվեչկինի հետ միասին, ուրիշ ծրագրեր ունեն։
Չնայած սպիտակ տարագիրների բոլոր մեքենայություններին, «վրիժառուները» խառնում են նրանց բոլոր խորամանկ ծրագրերը և թագը վերադարձնում են թանգարան։


== Դերասանական կազմը ==


== Նկարահանող խումբ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Horse Latitudes

Horse Latitudes-ը ամերիկյան լեգենդար ռոք խումբ The Doors-ի երգն է։ Այն ձայնագրվել և թողարկվել է 1967 թվականին խմբի Strange Days երկրորդ ստուդիական ալբոմում։ Երգը արտասանված խոսք է Ջիմ Մորիսոնի կողմից, իսկ խմբի մյուս անդմաները վախեցնող և մռայլ տպավորություն ստեղծող ձայներ են վերատադրում։ Մորիսոնը բղավում է բառերը, և պատմում է մի նավի պատմություն որը ստիպված է տախտակամացիծ ջուրը իջեցնել ձիերին որպեսզի թեթևացնի բեռը։ Բառերը վերցվել են Ջիմ Մորիսոնի կողմից գրված ամենաառաջին բանաստեղծություններից մեկից, որոնք գրելու համար Ջիմին խթան է հանդիսացել մի գրքի կազմը որը նա տեսել է գրախանութում երեխա ժամանակ։
Խմբի անդամ Ռեյ Մանզարեկը նշում է իր Light My Fire գրքում որ նա երբեք չի հավատացել որ Մորիսոնը երգի բառերը գրել է այդքան երիտասարդ տարիքում, նա նաև նշել է որ դրա պատճառը այն է որ բառերը չափազանց հասուն են։
Երգը շատ հաճախ միանգամից և առանց ընդմիջման փոխվել է "Moonlight Drive" երգին, կամել հակառակը, "Moonlight Drive"-ը հաջորդում է Horse Latitudes-ին ալբոմի երգերի հերթականությամբ։
Բառերը արտահայտում են Մորիսոնի հետաքրքրությունը ծովային կյանքի հանդեպ, և նույն կերպով նաև երգի վեռնագիրը Ձիու Լայնություններ (Horse Latitudes)։ Երգը նաև ակնհայտ ակնարկ է իր ծովային դաստիարակության մասին։


== Անձնակազմ ==
Ջիմ Մորիսոն - վոկալ
Ռեյ Մանզարեկ - դաշնամուր
Ռոբի Կրիգեր - կիթառ
Ջոն Դենսմոր - հարվածային գործիքներ


== Ծանոթագրություններ ==
Բոնեմերզե

Բոնեմերզե (իտալերեն՝ Bonemerse), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1104 մարդ, խտությունը կազմում է 221 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 5 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ - 26040, հեռախոսային կոդ - 00372։
Քաղաքում հատկապես նշվում է Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի ծնունդը։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Հյուսնիկ

Հյուսնիկ, գյուղ և ճանապարհային կայան Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Խարբերդի դաշտում, Եվդոկիայից Դիարբեքիր տանող ճանապարհին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Խլիստովկա (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԽլիստովկաԽլիստովկա (ռուս.՝ Хлыстовка), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 43 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անտդորֆ

Անտդորֆ (գերմ.՝ Altenstadt), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա շրջանին։ Գտնվում է Վայլհայմ Շոնգաու շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1196 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 22,37 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 90 113։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Սոլոմինո (գյուղ, Դմիտրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոլոմինոՍոլոմինո (ռուս.՝ Соломино), գյուղ Ռուսաստանի Օրյոլի մարզի Դմիտրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 195 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ցալերի

Ցալերի (վրաց.՝ ცალერი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իզակիաս Կայրո

Իզակիաս Կեյրոս դուս Սանտուս (բրազ.-պորտ.՝ Isaquias Queiroz dos Santos, հունվարի 3, 1994(1994-01-03), Ուբաիտաբա, Իտամարաժու, Բրազիլիա), կանոեի բրազիլացի թիավար, 2020 թվականի օլիմպիական չեմպիոն և 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի եռակի մեդալակիր, աշխարհի բազմակի չեմպիոն, 2015 թվականի Պանամերիկյան խաղերի կրկնակի չեմպիոն։


== Կարիերա ==
Կանոե Քեյրոսը թիավարել սկսել է 11 տարեկանում՝ իր հայրենի քաղաքում թիավարության զարգացման հատուկ ծրագրի շնորհիվ։ 
2011 թվականին նշել է նորամուտը միջազգային մակարդակում, հանդես է եկել աշխարհի գավաթի էտապներում, ինչպես նաև առաջին անգամ մասնակցել է Սեգեդում ընթացող աշխարհի առաջնությանը, որտեղ 5000 մետր ստայերական մրցատարածությունում դուրս է եկել եզրափակիչ և այնտեղ գրավել է 6-րդ տեղը։
Երկու տարի անց Գերմանիայի Դույսբուրգ քաղաքում կայացած աշխարհի առաջնությունում մեկ կիլոմետրանոց մրցատարածությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ՝ դառնալով աշխարհի առաջնության մեդալակիր առաջին բրազիլացին պատմության մեջ։ Մեկ օր անց նվաճել է ոսկե մեդալ երկու անգամ կարճ մրցատարածությունում՝ դառնալով աշխարհի չեմպիոն տասնինը տարեկան հասակում։ 
Մոսկվայում անցկացված աշխարհի առաջնությունում պաշտպանել է չենպիոնի տիտղոսը կեսկիլոմետրանոց մրցատարածությունում, ինչպես նաև Էռլոն Սիլվայի հետ նվաճել է բրանզե մեդալ 200 մետր մրցատարածությունում։ 2015 թվականին Միլանում նվաճել է ոսկե և բրոնզե մեդալներ։ 2015 թվականի արդյունքներով ճանաչվել է տարվա մարզիկ Բրազիլիայում։
2016 թվականի Օլիմպիական խաղերում արժանացել է երկու արծաթե և մեկ բրոնզե մեդալներ՝ դառնալով առաջին բրազիլացին, որը նվաճել է երեք մեդալ նույն Օլիմպիական խաղերում, ինչպես նաև առաջին կանոեիստը, որ հասել է նման արդյունքի Օլիմպիական խաղերի պատմության մեջ։ 
2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում արժանացել է ոսկե մեդալի։


== Ծանոթագրություններ ==
(744) Ագունտինա

(744) Ագունտինա (անգլ.՝ Aguntina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1913 թվականի փետրվարի 26-ին Ջոզեֆ Ռեդենի կողմից Վիեննայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,167559 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7853 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5498 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2059,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17483 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,71° անկյուն։
Ագունտինա աստերոիդը պատկանում է Հիգեայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի հիմնական գոտու բոլոր աստերոիդների մոտ 1%-ը։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,06 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,22 ա. մ.-ի վրա, ուղեծրերի թեքումը ընկած է 4,2 - 5,8° միջակայքում, իսկ էքսցենտրիսիտետի սահամններն են՝ 0,109 - 0,163։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է F դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(744) Ագունտինա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Անտառի արքա (քանդակ, Դիլիջան)

«Անտառի արքա», քանդակ Դիլիջանում` Աղասի Խանջյանի ամառանոցի տարածքում։


== Պատմություն ==
1966 թվականին Արա Սարգսյանն ընտանիքով հանգստանում էր Դիլիջան քաղաքի անտառապատ լեռան լանջին՝ Աղասի Խանջյանի կառուցած կառավարական ամառանոցում։ Տարածքում շրջելիս քանդակագործը ճյուղերը տարածած մի հսկա ծառ է նկատել և նրա մոտ միտք է հղացել ծառին շունչ տալ։ 1923 թվականին Արա Սարգսյանն արդեն ստեղծել էր «Այծեմարդ» փայտե դիմաքանդակը (որն ըստ հին հունական դիցաբանության համարվում է անտառի աստվածային կերպար)։ 1967 թվականին Արա Սարգսյանն այն ձևափոխում է, նոր տեսք տալիս և անվանում «Անտառի արքա»։


== Նկարագրություն ==
Արքայի թագով գլուխը կերտված է թևերը լայն բացած սոճու վրա։


== Վանդալիզմ ==
2013 թվականին «Անտառի արքան» գլխատվել է։ Դիլիջանի Օրհուս կենտրոնը վերականգնել է քանդակը։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Արա Սարգսյան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանչեսկա Ների

Ֆրանչեսկա Ների (իտալ.` Francesca Neri, ծնվ. 1964 թ. փետրվարի 10, Տրենտո, Իտալիա), իտալացի դերասանուհի: Երկու անգամ արժանացել է կինոլրագրողների ընկերության Իտալիայի ազգային «Արծաթե ժապավեն» ամենամյա մրցանակին՝ կանացի լավագույն դերի համար (1992 թ., 1998 թ.)։


== Կենսագրություն ==
Ֆրանչեսկա Ներին ծնվել է Տրենտոյում: Նրա մայրը դերասանուհի Ռոզալբա Ներին է։ Երկար ժամանակ Ֆրանչեսկան նկարահանվել է եվրոպական ֆիլմերում և արժանացել քննադատների, ինչպես նաև հանդիսատեսի բարձր գնահատականին։ Երեք անգամ ներկայացվել է «Դավիդ դի Դոնաթելլո» Իտալիայի ամենաբարձր կինոպարգևին։ Այդ տարիների նրա աշխատանքներից կարելի է առանձնացնել Բիգաս Լունայի «Լուլուի տարիքները» (1990 թ.), Մասիմո Տրոիսիի «Ինձ թվում էր, որ դա սեր է» (1991 թ.) և Պեդրո Ալմոդովարի «Կենդանի մարմին» (1997 թ.) կինոնկարները:
2000-ական թվականներին Ֆրանչեսկա Ներին նկարահանվել է նաև հոլիվուդյան ֆիլմերում։ Դրանցից են «Հաննիբալ» (2001 թ.) ֆիլմը՝ Էնթոնի Հոփքինսի հետ և «Վնասի փոխհատուցում» (2002 թ.) կինոնկարը՝ Առնոլդ Շվարցենեգերի մասնակցությամբ։


== Անձնական կյանքը ==
Ֆրանչեսկա Ներին ամուսնացել է դերասան Կլաուդիո Ամենդոլայի հետ։ 1999 թվականին ծնվել է նրանց որդին։


== Ֆիլմագրությունը ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մարինյան

Մարինյան (ֆր.՝ Marignane), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 33909 մարդ, բնակչության խտությունը` 1464.12 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.16 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 650 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 18 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 22430 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 15583-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 6847։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,5 %։ 15583 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 13583 անձ (7350 տղամարդ և 6233 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2000 անձ (903 տղամարդ և 1097 կին)։ 6847 անաշխատունակներից 1987-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1632-ը` թոշակառուներ, իսկ 3228-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Բուշ դյու Ռոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Աբադ

Աբադ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում, իսկ ապա գյուղ Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Աղդաշի շրջանում։


== Անվանումներ ==
Գյուղը սկզբնականում ունեցել է Ավադ անվանումը։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 1014 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարդու առնանդամ

Առնանդամ, արական արտաքին սեռական օրգան՝ երկակի ֆիզիոլոգիական ֆունկցիայով (սեռական հարաբերության ժամանակ սերմնահեղուկի արտադրություն և միզապարկից մեզի հեռացում)։ Կազմված է խորշիկային մարմիններից։ 


== Կառուցվածք ==
Առնանդամի մեջ տարբերակում են գլխիկ (glans pénis), մարմին կամ բուն (córpus pénis) և հիմք (rádix pénis)։

Բունը բաղկացած է անձավային և սպունգային մարմիններից։ Անձավային և սպունգային մարմինները պատված են հաստ սպիտակուցային թաղանթով և առաջացնում են շատ փոքր խոռոչներ՝ «անձավիկներ» կամ լակուններ (cavérnae)։ Անձավային մարմինները տեղակայված են ծայրերին, 1 սպունգային մարմինը՝ նրանց միջև՝ հարելով ստորին մակերեսին։ Նրա մեջ է գտնվում միզուղու ծայրը՝ ուրերտան (urertha)։ Սպունգաձև մարմինը ավարտվում է առնանդամի ծայրին գտնվող կոնաձև գոյացությամբ՝ գլխիկով։
Գլխիկը սերտաճած է անձավային մարմինների հետ՝ առաջացնելով հաստացում։ Այն պատված է նուրբ մաշկով, որի մանր գեղձերը արտադրում են սմեգմա։ Գլխիկը հարուստ է նաև լակուններով, որոնք էրեկցիայի ժամանակ լցվում են արյամբ և, հետևաբար, մեծանում ծավալով, և նյարդային վերջավորություններով, որոնք այն դարձնում են մարմնի ամենազգայուն մասերից մեկը։
Առնանդամի արյան անոթների հատուկ կառուցվածքի շնորհիվ արյունը սեռական դրդման ժամանակ լցվում է խորշիկային մարմիններ, որի հետևանքով էլ առնանդամը պնդանում է և լարվում (էրեկցիա)։ 


=== Ծայրային թլիպ ===
Առնանդամի գլխիկի ազատ ծայրին գտնվում է միզուկի արտաքին բացվածքը։ Առնանդամը ծածկող մաշկը գլխիկի հիմքի մոտ առաջացնում է ազատ ծալք՝ ծայրային թլիպ, գլխիկի և ծայրային թլիպի միջև մնում է ճեղքային խոռոչ։ Ծայրային թլիպի երկարությունը և խոռոչի մեծությունն անհատականորեն փոփոխական են։ Մինչև 10 տարեկան տղաների ծայրային թլիպը լրիվ ծածկում է գլխիկը։ Ծայրային թլիպի ներքին մակերևույթին տեղադրված են ճարպագեղձեր, որոնց արտազատուկը ծայրային թլիպի և առնանդամի գլխիկի էպիթելային բջիջների հետ գոյացնում է թլիպաճարպ (սմեգմա)։


== Չափերը ==


=== Փոքր չափ ===
Չափով փոքր տղամարդու առնանդամին, անվանում են նաև Ռոմանոս (Romanos): Այն ենթարկվում է չափային փոփոխության միայն գրգռված վիճակում։


=== Էրեկցիա ===
Հասուն տղամարդու մոտ հանգստի վիճակում տատանվում են 7-10, էրեկցիայի վիճակում՝ 12-18 սմ. սա նշանակում է, որ նրա չափսերը համապատասխանում են կնոջ հեշտոցի չափերին։ Չգրգռված վիճակում տարբեր անձանց մոտ առնանդամների չափերի տարբերությունները մասնակիորեն չեզոքացվում են էրեկցիայի ժամանակ, երբ կարճ առնանդամի հարաբերական երկարացումը լինում է ավելի շատ, քան երկարինը։


== Տես նաև ==
Թլպատում


== Ծանոթագրություններ ==
Աբու-Մուսլիմ

Աբու-Մուսլիմ Աբդ ալ-Ռահման իբն Մուսլիմ Խորասանի (պարսկերեն՝  ابومسلم عبدالرحمان بن مسلم خراسانی, կամ Բեհզադան Փուր Վանդադ Հորմոզդ (بهزادان پور ونداد هرمزد), ոչ վաղ քան 718 և ոչ ուշ քան 719, Սպահան, Օմայյան խալիֆայություն և Մերվ, Մեծ Խորասան, Օմայյան խալիֆայություն - փետրվար 755, Seleucia-Ctesiphon, Աբասյան խալիֆայություն), Օմայանների դեմ ուղղված ապստամբության (747–750) առաջնորդ, ծագումով պարսիկ։ Ապստամբության հետևանքով իշխանությունն անցավ Աբբասյաններին, իսկ Աբու-Մուսլիմը դարձավ Խորասանի կառավարիչ։ Խալիֆ Մանսուրը, վախենալով Աբու-Մուսլիմի աճող ազդեցությունից, սպանել տվեց նրան։


== Ծանոթագրություններ ==
Հրաձգություն Քվեբեկի մզկիթում (2017)

Հրաձգություն Քվեբեկի մզկիթում (անգլ.՝ Quebec City mosque shooting), տեղի է ունեցել 2017 թվականի հունվարի 17-ին Կանադայի Քվեբեկ քաղաքում։ Ժամը 8։00-ին Իշայի աղոթքից անմիջապես հետո երկու անձինք կրակ են բաց թողել, որի արդյունքում սպանվել է վեց, և վիրավորվել ութ մարդ։ Երկու կասկածյալներ ձերբակալվել են։ Քվեբեկի և Կանադայի իշխանությունները հրաձգությունը որակել են որպես ահաբեկչություն։


== Պատմություն ==
Քվեբեկում երկարատև քննարկումներ են եղել այն հարցի շուրջ, թե ինչպես մուսուլմանական աճող բնակչությանը ներգրավել, հատկապես, աշխարհիկ հասարակության մեջ։ Քննարկումներ են տեղի ունենում նաև վերջին տարիներին զգալիորեն աճող իսլամաֆոբիայի վերաբերյալ։
Իսլամական մշակութային կենտրոնը Քվեբեկում, որը նաև հայտնի է որպես Մեծ Մզկիթ, գտնվում է Սուրբ Ֆոյ արվարձանում։ Այն գտնվում է Լավալ համալսարանի մոտ, որն ունի օտարերկրյա բազմաթիվ ուսանողներ, ովքեր հիմնականում ֆրանսախոս են կամ մուսուլմանական մեծամասնություն կազմող աֆրիկական երկրներից են ներգաղթել։ 2016 թվականի հունիսին Ռամադանի ժամանակ, երբ խոզի գլուխը թողնվել էր մզկիթի շեմին, այն դարձավ էր ատելության հողի վրա կատարված հանցագործություն։ Այս դեպքը ստիպել էր մզկիթին գիշերային անվտանգության տեսախցիկներ տեղադրել։


== Հրաձգություն ==
Ըստ վկաների, զինված անձինք, որոնք կրում էին կամ կնգուղ կամ դիմակ, մտել են մզկիթ՝ 7։30-ի աղոթքից մի փոքր անց։ Ժամը 7։55-ի սահմաններում նրանք կարկ են բաց թողել աղոթքից հետո դեռևս մզկիթում մնացածների վրա։ 
Այդ ժամանակ ոստիկանությունում հնչել է առաջին ահազանգը։ Ըստ վկաներից մեկի, զինված անձանցից մեկն օգտագործել է Կալաշնիկովի ինքնաձիգ ինքնաձիգ։ Ըստ վկաներից մեկի, հարձակվողները սև հագած անձինք են եղել, խոսել են ֆրանսերենի քվեբեկյան ակցենտով, իսկ կրակոցների ժամանակ բացականչել են  «Ալլահու Ակբար» ։
Առաջին մամլո ասուլիսի ժամանակ, որն անցկացվել է  Sûreté du Québec-ի կողմից, Քվեբեկի ոստիկանական ուժերը հավաստիացրել են, որ սպանվել է վեց մարդ, ութը՝ վիրավորվել, իսկ 39-ին ոչ մի վնաս չի հասցվել։ Հրաձգության վերաբերյալ այլ մանրամասնություններ չեն հայտնվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քվեբեկի իսլամական մշակույթի կենտրոնի Մշակույթի կենտրոնի պաշտոնական կայքը
(9841) 1988 UT

(9841) 1988 UT, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,188891 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8383 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5395 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1182,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,304346 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9841) 1988 UT աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պոլոզնա

Պոլոզնա (ռուս.՝ Полозна), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռեսսետա գետի ձախ ափին 82 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։ Պոլոզնայի ակունքը սկիզբ է առնում արևմուտքում Խվաստովիչի գյուղում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օկա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100512110000019852
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001985
Ավազանի կոդը - 09.01.01.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գարգանտա դե լոս Մոնտես

Գարգանտա դե լոս Մոնտես (իսպ.՝ Garganta de los Montes), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ նահանգի մեջ, ինչպես նաև Մադրիդ ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալե-դել-Լոսոյաում։ Տարածքը 39,66 կմ² է։ Բնակչությունը 386 մարդ (2010 թվականի
տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մետոնի ցիկլ

Մետոնի ցիկլ, 6939 օրերի, 14 ժամվա և 15 վայրկյանի ժամանակաշրջանն է, որը ծառայում է լուսնային ամսին և արևալուսնային օրացույցում Սիդերիկ պարբերությանը համապատասխանեցնելու համար։ Ցիկլը, որն առաջարկվել է աթենացի գիտնական Մետոնի կողմից, մ․թ․ա․ 433 թվականին, դարձավ հին հունական օրացույցի հիմքը։ Մետոնի ցիկլը կապված է մոտեցված (մի քանի ժամվա ճշտությամբ) հավասարման հետ․ 19 արևադարձային տարի = 235 լուսնային ամիսների, այսինքն ամեն 19 տարի լուսնային ցիկլն ավարտվում է արևային տարվա նույն օրը։
Մետոնի ցիկլի վրա հիմնված օրացույցը պարունակում էր 12 ամիսներից բաղկացած 12 տարի և 13 ամիսներից՝ 7 տարի (կցված ամսով)։ 125 ամիսները «լի էին»՝ 30 օրով, իսկ մյուս 110 «դատարկները»՝ 29 օրով։
Մետոնի ցիկլն օգտագործվում է ուղղափառ Զատկի ամսաթվի հաշվարկման համար։ Հավանաբար, Անտիկիթերայի սարքը ցուցադրում էր մետոնի ցիկլը։


== Տե՛ս նաև ==
Լուսնի փուլեր
Հրեական տոմար


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Климишин И. А. Календарь и хронология. — Изд. 3. — М.: Наука, 1990. — С. 196—197. — 478 с. — 105 000 экз. — ISBN 5-02-014354-5
Ալթայան լեզուներ

Ալթայան լեզուներ (Սխալ անվանմամբ՝ Թյուրք-Թաթարական, Թյուրք–մոնղոլաթաթարական Թյուրքամոնղոլ–Թաթարական լեզուներ), լեզվաընտանիք, որը բաժանվում է երեք խմբի՝ թյուրքական լեզուներ, մոնղոլական լեզուներ և Տունգուս–մանչժուրական լեզուներ։ Ալթայական լեզուներ, որոնց մի մասի ցեղակցությունը դեռևս հիմնավորապես ապացուցված չէ, բավական մեծ թիվ են կազմում և սփռված են Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Փոքր Ասիա։ Որոշ լեզվաբաններ գտնում են, որ Ալթայական լեզուները ծագում են մի ընդհանուր հիմք լեզվից, ուրիշները դրանց միջև եղած նմանությունները բացատրում են լեզվական փոխազդեցությամբ, իսկ ոմանք էլ Ալթայական լեզուներ միավորում են ուգրո–ֆիննական լեզուների հետ, մեկ ընդհանուր՝ ուրալ–ալթայական լեզվաընտանիքում։
Ալթայական լեզուներով խոսում են Ալթայում և նրան հարող շրջաններում ապրող թյուրքական ու մոնղալախոս մոնղոլական ժողովուրդների լեզուները, որոնք մտնում են թյուրքական ու մոնղոլական լեզուների հյուսիսարևմտյան (ալթայերենը իր բարբառներով) և հյուսիսարևելյան խմբերի մեջ։


== Հիմնական ==
Բնորոշ են ծննդաբանական և տիպաբանական ընդհանուր հատկանիշներով։ Խոսվում են ընդհանուր տերիտորիայի վրա, որի արևմտյան թևը հասնում է մինչև Արևելյան Եվրոպա ու Միջերկրական ծովի ափերը, արևելյանը՝ Սիբիրի խորքերը և Արևելյան ասիա Չինաստան, միջինական թևը՝ Ղրղզստան Միջին Ասիա։ Ելնելով որոշ ընդհանրություններից ու նմանություններից, ոմանք թյուրքական լեզվաընտանիքը (տունգուս-մանչժուրական խումբը, նույնիսկ Չինարենը ու ճապոներենը) մտցնում են ավեի մեծ լեզվաընտանիքի մեջ և կոչվում ալթայան լեզվաընտանիք։ Վերջինս հայտնի է նաև ուրալ-ալթայան անունով, երբ նրան ավելանում են ուգրո-ֆիննական և սամոդիակյան լեզուները։ Առավել հայտնի է հետևյալ դասակարգումը.

Արևմտախունական ճյուղա) բուլգարական խումբ (բուլղարերեն, ղազարերեն, չուվաշերեն)
բ) օղուզական խումբ (թուրքմեներեն, գագաուզերեն, ադրբեջաներեն, թուրքերեն)
գ) ղփչաղական խումբ (ղփչաղերեն, պոչովեցերեն, կումիկերեն, բալկաներեն, թաթարերեն, բաշկիրերեն, նողաերեն, կարակալպակերեն, ղազախերեն, բուրյատերենը)
դ) կարլուկյան խումբ (չաղաթայերեն, ուզբեկերեն, նոր ուղայերեն)Արևելախունական ճյուղա) կիրգիզ-ղփչաղական խումբ (կիրգիզերեն)


== Բնորոշում ==
Բնորոշ են ձայնավորների ներդաշնակությամբ, կցական կառուցատիպով, ստացական առման կարգով, սեռի բացակայությամբ, կետադրությունների գործածությամբ, անվանական և բայական հարուստ ձևերով։ Թյուրքական լեզվաընտանիքի որոշ լեզուներ ունեն լատինագիր, որոշը ռուսագիր, մոնղոլագիր այբուբեն, ինչպես նաև չինական հիերոգլիֆներ չինական այբուբեններ, և արաբագիր այբուբեններ։


== Ձևաբանություն ==
Ձևաբանական տեսակետից ալթայան լեզուներին բնորոշ է վերջածանցների կցական կառուցատիպը։


== Ծանոթագրություններ ==
Նադիա Կալվինյո

Նադիա Մարիա Կալվինյո Սանտամարիա (իսպ.՝ Nadia María Calviño Santamaría, հոկտեմբերի 3, 1968(1968-10-03), Լա Կորունյա, Գալիսիա, Իսպանիա), իսպանացի պետական և քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ։ 2020 թվականի հունվարի 13-ից Սանչեսի երկրորդ կաբինետում զբաղեցրել է Իսպանիայի կառավարության նախագահի երրորդ տեղակալի և Իսպանիայի տնտեսական և թվային բարեփոխումների նախարարի պաշտոնը։ Նախկինում՝ Եվրամիության պաշտոնյա։ 2014 թվականից Եվրոպական հանձնաժողովում զբաղեցրել է բյուջեի գծով գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։ 2018 թվականից մինչև 2020 թվականը Սանչեսի կաբինետում զբաղեցրել է ձեռնարկատիրության և տնտեսության նախարարի պաշտոնը։


== Կենսագրություն ==
Նադիա Մարիա Կալվինյո Սանտամարիան ծնվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Իսպանիայում՝ փաստաբան Խոսե Մարիա Կալվինյոյի՝ Radio Televisión Española պետական ընկերության 1982-1986 թվականների գլխավոր տնօրենի ընտանիքում։ 1991 թվականին ավարտել է Մադրիդի Կոմպլուտենսեի համալսարանի տնտեսական ֆակուլտետը, 2001 թվականին՝ Հեռավար կրթության ազգային համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Աշխատել է մրցակցության ազգային հանձնաժողովի գլխավոր տնօրեն։
Ավելի քան մեկ տասնամյակ աշխատելով Իսպանիայի տնտեսության նախարարությունում՝ 2006 թվականին աշխատանքի է անցել Եվրոպական հանձնաժողովում, որտեղ զբաղեցրել է մրցակցության գծով գլխավոր տնօրենի տեղակալի և գլխավոր տնօրինության ներքին շուկայի գծով տնօրենի տեղակալի, ինչպես նաև ֆինանսական ծառայությունների բաժնի գլխավոր տնօրենի տեղակալի պաշտոնները։ 2014 թվականից զբաղեցրել է եվրոպական հանձնակատար Գյունտեր Էթինգերի բյուջեին կից թվային տնտեսության հարցերով գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։ Կալվինյոն նաև դասախոսական գործունեություն է ծավալել Կոմպլուտենսեի համալսարանում։
Տիրապետում է անգլերենի, ֆրանսերենի, գերմաներենի, գալիսերենի և իսպաներենի։ Չորս երեխաների մայր է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
El País: Надия Кальвиньо: Из Брюсселя в Мадрид новым министром экономики(իսպ.)
Լյասկելյա

Լյասկելյա (ռուս.՝ Ляскеля, ֆիններեն՝ Läskelä), գյուղ Ռուսաստանի, Կարելիայի հանրապետության Պիտկյարանտսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3621 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աքվատինտա

Ակվատինտա (լատ.՝ acquatinta, acqua- forte – օֆորտ և tinto – գունավորված, երանգավորված), փորագրության տեսակ, որը կատարվում է ասֆալտի կամ բեկնախեժի փոշով ծածկված մետաղե փորագրատախտակը թթվով մշակելու՝ կերագծելու (ժանտանյութելու) եղանակով։ Ստեղծվում են երանգավորված գծանկարի էֆեկտներ, կիրառվում է շտրիխային օֆորտի զուգակցմամբ՝ հարստացնելով նրա տոնային և ֆակտուրային նրբերանգները։ Կան նաև առանց օֆորտային շտրիխների «մաքուր» ակվատինտայի օրինակներ (Ֆ․ Գոյայի «Կապրիչոս» գրաֆիկական նկարաշարի առանձին թերթերը)։


== Աղբյուրներ ==
Шистко В. И. Офорт. — СПб: Аврора. 1986 ISBN 5-7300-0717-5
«Акватинта»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 


== Ծանոթագրություններ ==
13 Reasons Why (Season 3)

«13 Reasons Why (Season 3)», «13 պատճառ՝ ինչու» հեռուստասերիալի երրորդ եթերաշրջանի պաշտոնական սաունդթրեք։ Թողարկումը կայացել է 2019 թվականի օգոստոսի 23-ին Interscope Records լեյբլի ղեկավարությամբ։ Ալբոմում ներառվել են այնպիսի արտիստներ, ինչպիսիք են 5 Seconds of Summerը, Աննա Մարին և Չարլի ԷքսՍիԷքսը։
Ալբոմի աջակցության պաշտոնական սինգլ է դարձել «Fuck, I'm Lonely» երգը Lauv-ի և Աննա Մարիի կատարմամբ։ Տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019 թվականի օգոստոսի 1-ին։


== Երգացանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գլխավոր սպորտային առաջնությունները Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում

Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում գործող գլխավոր սպորտային լիգաներ են համարվում Հյուսիսային Ամերիկայի բարձրագույն թիմային սպորտաձևերի առաջնությունները։ Չնայած երկու երկրներում մեծ ժողովրդականություն են վայելում գոլֆը, թենիսը, ավտոմրցարշավը, մարմնամարզությունը և այլ տեսակի անհատական սպորտաձևեր, սույն եզրույթը վերաբերում է միայն թիմային առաջնություններին։ Տվյալ սահմանման մեջ ընդգրկված են չորս մասնագիտական լիգաներ, որոնք են՝ Բեյսբոլի բարձրագույն լիգան (անգլ.` Major League Baseball, MLB), Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիան (National Basketball Association, NBA), Ֆուտբոլի ազգային լիգան (National Football League, NFL) և Հոկեյի ազգային լիգան (National Hockey League, NHL)։ Երկրներում գործող նշանակալի առաջնություններից են նաև Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգան (MLS) և Կանադական ֆուտբոլի լիգան (CFL)։
NFL, NBA, MLB և NHL առաջնությունները կազմում են հյուսիսամերիկյան լիգաների «մեծ քառյակը»։ Քառյակի անդամ լիգաներից յուրաքանչյուրն համարվում է իր սպորտաձևում հանդես եկող ամենակարողավոր կառույցը։ Բոլոր ժամանակներում լիգաներն ունեցել են իրենց ուրույն տեղն ամերիկյան և կանադական զանգվածային մշակույթներում։ NFL-ում հանդես են գալիս 32, իսկ մնացած առաջնություններում՝ 30-ական ակումբներ, որոնք տեղակայված են Միացյալն Նահանգների և Կանադայի առավել խիտ բնակեցված քաղաքներում։
2013 թվականի դրությամբ «մեծ քառյակի» (ինչպես նաև MLS-ի և CFL-ի) ակումբների տնային հանդիպումների միջին հաճախելիությունը կազմել է 15 000 հանդիսատես։


== Ընդհանուր տվյալներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հյուսիսամերիկյան մասնագիտական սպորտային թիմերը(անգլ.)
Աշխատավարձների տվյալներ(անգլ.)
Հիրկան Երկրորդ

Հիրկան Երկրորդ (եբրայերեն՝ הורקנוס השני‎, մոտ մ. թ. ա. 110 - մ. թ. ա. 30), հրեա արքա, էթնարքոս (կառավարիչ), քահանայապետ Հասմոների տոհմից, Ալեքսանդր Յանայի որդին։ Ք.ա. 76-67, Ք.ա. 63-40 թվականներին Իուդեայի թագավորության քահանայապետն էր։ Ք.ա. 47-40 թվականներին հռոմեացիների տիրապետության ժամանակ նույնպես, շարունակեց մնալ Իուդեայի թագավորության քահանայապետի պաշտոնում։  Ք.ա. 67 թվականին Իուդեայի թագավորության թագավորն էր։

Հիրկանը թագավոր և քահանայապետ Ալեքսանդր Յաննայի և Ալեքսանդրա Սալոմեի ավագ որդին էր։
Ք.ա.76 թվականին՝ Ալեքսանդրի մահից հետո, նրա այրին դարձավ Իուդեայի թագավորության տիրուհին և իր ավագ որդի Հիրկանին նշանակեց քահանայապետ։ Ալեքսանդրը շատ կոնֆլիկտներ ուներ փարիսեցիների հետ։

Հիրկանին սատարում էին սադուկեյները, հատկապես նրա գործունեության ուշ փուլերում։ Ք.ա.76 թվականին Սալոմեյի մահից հետո, նրա այրին դարձավ Իուդեայի թագավորության թագուհին և իր առաջնեկին՝ Հիրկանին դարձրեց թագաժառանգ։ Սակայն Հիրկանի գահակալման վաղ տարիները բարդացվեցին եղբոր՝ Արիստոբուլ Երկրորդի հետ երկպառակտիչ պայքարով, որն ավարտվեց Իերիխոն լեռան վրա մարտով։ Պարտություն կրելով՝ Հիրկանը կանչեց նախ նաբաթեցիներին, այնուհետև հռոմեացիներին, և նրանք՝ Գնեոս Պոմպեոսի առաաջնորդությամբ, Ք.ա. 63 թվականին գրավեցին Երուսաղեմը և Իուդեայի թագավորությունում հաստատեցին պրոտեկտորատ։ Հիրկանի աջ ձեռքն ու զինակիցը (փաստացի գահակիցը) իդումեացի Անտիպատորն էր, ում որդի Հերովդես I Մեծը դարձավ Գալիլեայի կառավարիչը։Ք.ա. 44 թվականին Հուլիոս Կեսարի մահից հետո Արիստոբուլ Երկրորդի որդին՝ Անտիգոն Երկրորդը, մի քանի անգամ փորձել է գրավել Երուսաղեմը և դաշինք էր կնքել պարթևների հետ։ Ք.ա. 40 թվականին նրանք օգնեցին Անտիգոն Երկրորդին թագավոր դառնալ։ Այսպիսով Հիրկանը կորցրեց իշխանությունը։
Հիրկանը գերևարված էր և նրա ականջները վնասել էին, որպեսզի նա համաձայն Իուդեայական օրենքի, կարողանա քահանայապետ լինել։ Միառժամանակ ապրեց Բաբելոնում, որտեղ երկրպագվում էր տեղացի հրեաների կողմից։ Այդժամ հռոմեացիները թագավոր հռչակեցին Հերովդեսին և օգնեցին նրան իշխանության գլուխ գալ։
Հերովդեսի գահակալումից հետո Հիրկանը վերադարձավ Իուդեա։ Սակայն նրան չհաջողվեց հանգչել խաղաղությամբ։ Նրա աղջիկը՝ Ալեքսանդրան, ով վրդովված էր Հերովդեսի գահակալմամբ, իր հորը տրամադրում էր վճռական քայլերի և համոզում գաղտնի բանակցություններ վարել նաբաթեցիների հետ։ Հերովդեսը բացահայտեց դաշինքը և մահապատժի ենթարկեց Հիրկանին։ Նա մահացավ 70 տարեկանում։


== Գրականություն ==
Иосиф Флавий. Иудейские древности. Кн.14, 15


== Ծանոթագրություններ ==
Ալ-Նաբքի գավառ

Ալ-Նաբքի գավառ, (արաբ․՝ منطقة النبك‎‎) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկի մարզի 10 գավառներից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Նաբք քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառն ունի 80,001 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 1,122.87 քառ. կմ։
Ալ-Նաբքի գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝

Ալ-Նաբքի շրջան (արաբ․՝ ناحية النبك‎‎), կենտրոն՝ Ալ-Նաբք, բնակչություն 50,747
Դեյր Ատիյայի շրջան (արաբ․՝ ناحية دير عطية‎‎), կենտրոն՝ Դեյր Ատիյա, բնակչություն 15,006
Կարայի շրջան (արաբ․՝ ناحية قارة‎‎), կենտրոն՝ Կարա, բնակչություն 14,248


== Ծանոթագրություններ ==
Լա Մոտայի ամրոց

Լա Մոտայի ամրոց  (իսպ.՝ Castillo de La Mota), միջնադարյան ամրոց Իսպանիայի Վալյադոլիդ նահանգի Մեդինա դել Կամպո մունիցիպալիտետում։ Անվանումն ստացել է դիրքի համար. գտնվում է բարձր բլրի վրա՝  mota (իսպաներեն), որտեղից երևում են քաղաքն ու շրջակայքը։ Հարակից քաղաքը տարիների ընթացքում շրջապատված է եղել ընդարձակ պարսպով, որից մնացել են մասունքներ։
1904 թվականից ամրոցը գտնվել է պետական հոգածության ներքո, այնուհետև ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում (իսպ.՝ Bien de Interés Cultural):


== Պատմություն ==
Քաղաքը կառուցվել է մավրերի արշավանից հետո 1080 թվականին, որի շուրջը կառուցվել է ամրաշինություն։ 1354 թվականին Էնրիկե II-ը գրավել է տարածքը։ 1390 թվականին Կաստիլիայի թագավոր Խուան I-ը քաղաքը նվիրել է որդուն՝ Արագոնի ապագա թագավոր ինֆանտ Ֆերդինանտ I-ին։ Վերջինիս մահից հետո նրա որդին` Արագոնի թագավոր Խուան II-ը 1433 թվականին հարկեր է սահմանել տեղի բնակչության համար՝ օգնելու Մոտայի շինարարությանը։ Հետագա դարերում ամրոցն ու քաղաքը Կաստիլիայի և Արագոնի մրցակից թագավորների ձեռքից ձեռք են անցել։ 1439 թվականին Արագոնի արքայազնը փակելով քաղաքի դարպասները՝ Կաստիլիայի թագավորին բանտարկել է ամրոցի պատերի ներսում։ 1441 թվականին կաստիլիացի թագավորը կարողացել է ստիպել ամրոցում գտնվող արագոնցի 250 զինվորների անձնատուր լինել։
1445 թվականին՝ Օլմեդոյի ճակատամարտից հետո ամրոցը մեկընդմիշտ անցել է Կաստիլիայի միապետության ենթակայության ներքո։ 1460 թվականին Էնրիկե IV-ը կառուցել է ամրոցի գլխավոր աշտարակը։ 1464 թվականին Էնրիկեն ամրոցը տվել է Տոլեդոյի արքեպիսկոպոս Ալոնսո Կարիլյոյին, ով շուտով դավաճանել է թագավորին և աջակցել նրա մրցակից Պորտուգալիայի թագավոր Աֆոնսո V-ին։ Ամրոցն ուժով վերցնելուց հետո 1467 թվականին այն անցնում է Աֆոնսոյի աջակիցների ձեռքը, իսկ գյուղը շարունակում է սատարել Էնրիկեին։
Հետագայում, ամրոցը դարձել է  Կաստիլիայի թագուհի Իզաբելլա I և նրա զարմուհու  Խուանա Բելտրանեխայի վեճի առարկան։
Մի շարք տիրակալներ ունենալուց հետո Կաստիլիայի թագավորությունը 1475 թվականին հետ է պահանջել ամրոցը՝ այդտեղ կառուցելով հրետանային բաստիոն, որի մուտքի մոտ կաթոլիկ միապետներ Ֆերդինանտի և Իզաբելի զինանիշագիտական խորհրդանիշներն են։
Ամրոցը եղել է նաև հայտնի բանտ, որտեղ բանտարկվել են Էռնանդո Պիսառոն:143, Ռոդրիգո Կալդերոնը, դուքս Ֆեռնանդո դե Կալաբրիան, Չեզարե Բորջիան, ով կարողացել է 40 մետր բարձրությամբ աշտարակից պարանով մագլցելով փախչել ամրոցից։


== Ակնարկ ==
Ամրոցն աչքի է ընկնում մուտքի մոտ գտնվող բարձր աշտարակով (barbican): Ներսից ունի սեղանի տեսք, 4 աշտարակներ և քառակուսի բակ, ունի ներքին շղարշով մեծ քառակուսի աշտարակ, որն օգտագործել են նետաձիգները։
Ի սկզբանե ամրոց մտել են տեղական կարմիր աղյուսով կառուցված բացվող կամրջի (drawbridge) օգնությամբ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Urrea Fernandez, Jesús; Jesús M. Parrado Del Olmo (1986). Historia de Medina del Campo y su tierra. Nacimiento y expansión. 1. Ayuntamiento de Medina del Campo. 84-505-4412-2.
Cobos Guerra, Fernando; José Javier De Castro Fernandez (1998). Castillos y Fortalezas Castilla y León. León: Edilesa. 84-8012-186-6.


== Արտաքին հղումներ ==
Լա Մոտայի ամրոց, նորություններ
Լա Մոտայի ամրոց, պատմություն և էվոլյուցիա
Դարադիզ (գետ)

Դարադիզ, գետ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Իրանական Ջուլֆայի հարավային կողմի լեռներից և մայր գետին է միանում Ջուլֆա քաղաքից արևելք։


== Ծանոթագրություններ ==
Լյուսո

Լյուսո (ֆր.՝ Lupsault), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 124 մարդ, բնակչության խտությունը` 10.81 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.47 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 80 կմ հարավ-արևմուտք, Անգուլեմ քաղաքից` 38 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 63 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 41-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 22։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,1 %։ 41 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 41 անձ (24 տղամարդ և 17 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 22 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սիփան երգչախումբ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սիփան (այլ կիրառումներ)«Սիփան» երգչախումբ, հիմնվել է 1978-ին, Լոս Անջելեսում։ Հիմնադիր և ղեկավար՝ Հենրիկ Անասյան։ Մինչև 1985-ը եղել է ՀԲԸՄ «Սարդարապատ» երգի-պարի համույթի կազմում։ Երգչախումբը հիմնականում կատարում է Հենրիկ Անասյանի ստեղծագործությունները։ Ունի 40 երգիչ-երգչուհի։ Համերգներով հանդես է եկել Հայաստանում (1990, 1991, 1997)։
Թոմ Մաքարթի

Թոմաս (Թոմ) Ջոզեֆ Մաքարթի (անգլ.՝ Thomas Joseph "Tom" McCarthy, հունիսի 7, 1966(1966-06-07), Յունիոն շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ)՝ ամերիկացի դերասան, սցենարիստ և ռեժիսոր, նկարահանվել է «Ծանոթացեք ծնողների հետ» և «Բարի գիշեր և հաջողություն» ֆիլմերում, ինչպես նաև «Գաղտնալսումը» և «Կարգ ու կանոն» սերիալներում։ Մաքարթի՝ ամերիկյան անկախ կինոյի ներկայացուցիչներից մեկը։ Մասնավորապես, նա «Կայարանի վարիչ» (2003) և «Այցելու» (2008) ֆիլմերի սցենարիստ է և ռեժիսորը։


== Կյանքն ու գործունեությունը ==
1988 թվականին Թոմ Մաքարթին ավարտել է Բոստոն քոլեջը, այնուհետև դրամատիկ դպրոց Եյլի համալսարանը։ Մաքարթին խաղացել է այլ ֆիլմերում։ Նա կատարել է Ջեյմս Բրեդլիի դերը Քլինթ Իսթվուդի «Մեր հայրերի դրոշները» ֆիլմում։ Ճանաչում ստացել է աշխատելով հեռուստատեսությունում, «Այցելու» սերիալում խաղալով լրագրող Սքոթ Թեմպլտենի դերը։
Թոմաս Մաքարթիի ռեժիսուրական առաջնելույթը, «Կայարանի վարիչն» է, որի սցենարը նույնպես նա է գրել, արժանացել է սցենարիստ Ուոլդո Սոլտի անվան Աշխատանքային մրցանակին և  «Դրամատիկ ֆիլմ» չափանիշերով Հանդիսատեսի համակրանք մրցանակին Սանդենս կինոփառատոնում։ Ֆիլմը ստացել է բրիտանական կինոակադեմիայի մրցանակը՝ լավագույն ինքնատիպ սցենարի համար և Սան Սեբաստիանում կայացած կինոփառատոնում արժանացել է մրցանակների և ֆիլմերի ցուցադրություններ տեղի են ունեցել Մեխիկոյում և Ստոկհոլմում։ Մաքարթի երկրորդ՝ «Այցելու» ֆիլմի պրեմիերան, տեղի է ունեցել Տորոնտոյի կինոփառատոն 2007 թվականին։ Ֆիլմը նույնիսկ ստացել է կինոքննադատների բարձր գնահատականը և մի քանի մրցանակ։
2009 թվականին Թոմ Մաքարթին նկարահանել է «Սիրելի ոսկորներ» և «2012»  կինոժապավենները, նաև հոկտեմբեր–նոյեմբեր ամիսներին նկարահանել է ֆանտաստիկ Գահերի խաղ հեռուստասերիալ, որի պրեմիերան տեղի ունեցավ 2011 թվականի ապրիլին HBO հեռուստաալիքով։
2010 թվականին Թոմ Մաքարթին առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի, Վեր մուլտֆիլմի համար լավագույն օրիգինալ սցենար անվանակարգում։
2016 թվականին Մաքարթու «Ուշադրության կենտրոնում» ֆիլմը ստացել է «Օսկար» երկու չափանիշներով՝ «Լավագույն ֆիլմ» և «Լավագույն օրիգինալ սցենար»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Интервью Тома Маккарти о «Посетителе»