Կարլ Ռայներ

Կարլ Ռայներ (անգլ.՝ Carl Reiner, մարտի 20, 1922(1922-03-20), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հունիսի 29, 2020(2020-06-29), Բևերլի Հիլզ, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, հումորիստ, ռեժիսոր, սցենարիստ և գրող, ում կարիերան տևեց յոթ տասնամյակ։ 1950 -1957 թվականներին հեռուստատեսային կատակերգության առաջին տարիներին նա նկարվել և գրել է է ուրվագծային նյութեր «Ցուցադրեք ձեր շոուն»-ի և «Կեսարի Ժամը»-ի համար, որտեղ նկարահանվել է Սիդ Կեսարը։ 1960-ականներին Ռայները առավել հայտնի էր որպես պրոդյուսեր, գրող և դերասան Դիկ Վան Դայքի շոուում։
Ռայները «2000 տարեկան ծերունին» ֆիլմում ստեղծեց կատակերգական դուետ Մել Բրուքսի հետ և նկարահանվեց «Խենթ է, խելագար, Խելագար աշխարհ» (1963 թվական), «Ռուսները գալիս են, Ռուսները գալիս են» (1966 թվական) և «Օուշենի ֆիլմաշարը» (2001–2007 թվականներ) ֆիլմերում։ Նա գրել և նկարահանել է Սթիվ Մարտինի առաջին և ամենահաջողված ֆիլմերից մի քանիսը, այդ թվում՝ «Ջերնոտը» (1979 թվական), ինչպես նաև բեմադրել է այնպիսի կատակերգություններ, ինչպիսիք են «Ու՞ր է պոպան» (1970 թվական), «Օ՜, Աստված» (1977 թվական), և «Ես ամբողջովին» (1984 թվական)։
Ռայները հայտնվեց տասնյակ հեռուստատեսային ծրագրերում 1967-2000 թվականներին և 1950-ականներից մինչև իր մահը հեռուստահաղորդումների հյուր աստղ էր։ Նա նաև ձայնային կրկնօրինակում է կատարել ֆիլմերում և մուլտֆիլմերում, ինչպես նաև աուդիո գրքերի ընթերցող էր։ Ռայները գրել է ավելի քան երկու տասնյակ գիրք՝ հիմնականում կյանքի վերջին տարիներին։ «Հպարտության հայրը» (2004–2005 թվականներ) հեռուստասերիալում Ռայները հնչյունավորեց Սարմոտիին, որը դարձավ նրա ամենանշանակալից ձայնային դերերից մեկը։
Ռայները շատ մրցանակների և պարգևների դափնեկիր էր, այդ թվում՝ 11 «Էմմի» մրցանակների, մեկ «Գրեմմի» մրցանակի, և «Մարկ Տվենի» մրցանակի ամերիկյան հումորի համար։ 1999 թվականին նա ընդգրկվեց Հեռուստատեսության փառքի սրահ։ Ռայները դերասան և ռեժիսոր Ռոբ Ռայների, հեղինակ Էննի Ռայների, նկարիչ Լուկաս Ռայների հայրն էր և Թրեյսի Ռայների պապը։


== Վաղ կյանք ==
Ռայները ծնվել է Նյու Յորք նահանգի Բրոնքս քաղաքում, 1922 թվականի մարտի 20-ին, Իրվինգ և Բեսսի Ռայների որդին է (ծնված Մաթիաս)։ Նրա հայրը ժամագործ էր։ Ծնողները հրեա ներգաղթյալներ էին. հայրը Ավստրիայից էր, իսկ մայրը՝ Ռումինիայից։  Ավագ եղբայր Չարլզը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում ծառայել է 9-րդ դիվիզիայում։ Նրա աճյունը թաղված է Առլինգտոնի ազգային գերեզմանատանը։ 
Երբ նա 16 տարեկան էր, Կարլը աշխատում էր որպես կարի մեքենաների մեքենավար։ Նրա եղբայր Չարլզը կարդաց աշխատությունների առաջընթացի վարչակազմի կողմից հովանավորվող դրամայի անվճար սեմինարի մասին և պատմեց Կարլին այդ մասին։ Ավելի ուշ Կարլը շնորհեց Չարլզին կարիերան փոխելու իր որոշումը։ Նրա հորեղբայրը՝ Հարի Մաթիասը, իր ընտանիքում առաջին հյուրընկալողն էր։


=== Զինվորական ծառայություն ===
Ռայները զորակոչվել է Միացյալ Նահանգների բանակի օդուժ 1942 թվականի հոկտեմբերի 27-ին, և ծառայել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ պատերազմի ավարտին ի վերջո հասնելով կապիտանի կոչման։ Սկզբում նա մարզվել է ռադիոօպերատոր լինելու համար։ Երեք ամիս հիվանդանոցում թոքաբորբից բուժվելուց հետո, տեղափոխվեց Ջեորջթաունի համալսարան՝ տաս ամիս ուսուցման՝ որպես ֆրանսերենի թարգմանիչ։ Այնտեղ նա ունեցավ իր առաջին փորձը որպես ռեժիսոր՝ ամբողջովին ֆրանսերեն պիես բեմադրելով։ Լեզվի ուսուցումն ավարտելուց հետո, 1944 թվականին, նրան ուղարկեցին Հավայան կղզիներ՝ աշխատելու որպես հեռտպիչի օպերատոր։ Մեկնելու նախորդ գիշերը Ռայերը մասնակցություն ունեցավ Հատուկ ծառայությունների ժամանցի ստորաբաժանման կողմից անցկացվելիք ելույթում։ Դերասան և մայոր Մորիս Էվանսի ներկայությամբ անցկացվող լսումներից հետո տեղափոխվեց Հատուկ ծառայությունների ստորաբաժանում։ Հաջորդ երկու տարիների ընթացքում Ռայները ելույթ ունեցավ Խաղաղ օվկիանոսի մոտ գտնվող թատրոնում՝ զվարճացնելով Հավայան կղզիների, Գուամի, Սայպանի, Թինիանի զորքերին։ 


== Կարիերա ==


=== Հեռուստատեսություն և կինոնկար ===
Ռայները հանդես է եկել բրոդվեյյան մի քանի մյուզիքլներում (այդ թվում՝ «ԱՄՆ-ի ներսում» և «Ողջ ու առողջ») և գլխավոր դեր է խաղացել «Ինձ կանչիր Միստր»  ֆիլմում։ 1950 թվականին նա Մաքս Լեյբմանի կողմից ընտրվեց որպես Սիդ Կեսարի «Քո շոուի շոուն» ֆիլմի կոմիկական դերասան։ Նա իր էսքիզային նյութի համար փոխհատուցում չստացավ, բայց 1955 և 1956 թվականներին որպես երկրորդական դերակատարում ունեցող դերասան շահեց «Էմմի» մրցանակները։ Ռայները աշխատակցել է նաև «Կեսարի ժամ» թերթին՝ Բրուքսի, Սայմոնի, Վուդի Ալենի, Լարի Գելբարտի, Մել Տոլկինի, Մայք Ստյուարտի, Աարոն Ռուբենի, Շելդոն Քելլերի և Գարի Բելկինի հետ միասին։ Նա ստանձնել է շոուի գլխավոր սցենարիստ և կիսագրագետ Դինա շոր Չևիի դերը 1959-1960 թվականների հեռուստատեսային հաղորդման ժամանակ։
1960 թվականից սկսած, Ռայները Բրուքսի հետ միասին խաղացել է որպես կատակերգական դուետ «Սթիվ Ալլենի շոուն»-ում։ Ի վերջո, ռեժիմը վերաճեց հինգ կատակերգական ալբոմների և 1975 թվականի անիմացիոն հեռուստատեսության հատուկ շարքի, սերիայի վերջին ալբոմը արժանացավ Գրեմմի մրցանակի՝ Լավագույն խոսակցական կատակերգական ալբոմի համար։ Ակտը Բրուքսին «առաջին անգամ կոմիկական կատարողի ինքնություն տվեց»,-ասաց Ռայները։ Բրուքսի կենսագիր Ուիլյամ Հոլցմանը նրանց 12 րոպեանոց արարքը անվանել է «ջազային հնարամիտ իմպրովիզացիա...», մինչդեռ Ջերալդ Նաչմանը այդպես չի կարծում

Օրակարգը ամբողջովին կախված է թիմի մտավոր ճարպկությունից և քիմիայից։ Գրեթե հերետիկոսություն է պատկերացնել, թե ինչպես է Բրուքսը կատարում այն ցանկացած այլ տղամարդու հետ։ Ռայները Կեսարի համար ճիշտ ընտրված մարդ է, բայց Բրուքսի հետ նչանք անհամատեղելի են ... առաջնորդում է իր զուգընկերոջ ծաղրական զավեշտական միտքը։ 

1958 թվականին նա գրեց Ընտանիքի գլուխը վերնագրված հեռուստասերիալի սկզբնական 13 դրվագները՝ հիմնվելով իր անձնական և մասնագիտական կյանքի վրա։ Այնուամենայնիվ, հանրությանը անհայտ պատճառներով դուր չէր գալիս Ռայները՝ գլխավոր դերում հանդես գալու ժամանակ։ 1961 թվականին շարքը վերաշարադրվեց և վերնագրվեց «Դիկ Վան Դայքի շոուն»։ Բացի դրվագներից շատերը գրելուն, Ռայները երբեմն հանդես էր գալիս որպես շոուի հաղորդավար Ալան Բրեդի։ Շարքը սկսվել է 1961-1966 թվականներին։ 1966 թվականին Ռայները խաղացել է «Ռուսները գալիս են, ռուսները գալիս են» ֆիլմում։
Նրա առաջին կինոռեժիսորական ջանքերը Ջոզեֆ Սթեյնի «Մտիր ծիծաղիր» պիեսի (1967 թվական) ադապտացիան էր, որն, իր հերթին, հիմնված էր Ռայների 1958 թվականի ինքնակենսագրական համանուն վեպի վրա։ Համատեղելով ռեժիսուրան, պրոդյուսերական գործը, և դերասանությունը՝ Ռայները աշխատել է կինոնկարների և հեռուստատեսային ծրագրերի լայն տեսականիում։ Նրա վաղ ռեժիսորական կարիերայի ֆիլմերից է «Ո՞ւր է պոպան» (1970 թվական), «Օ՜, Աստված» (1977 թվական), և «Ջերկը» (1979 թվական)։
«Իմ անեկդոտական կյանքը. Հուշագիր» (2003 թվական) գրքում նա գրում է.

Իմ նկարահանած բոլոր ֆիլմերից միայն «Ո՞ւր է պոպան» ունի համընդհանուր պաշտամունքային ճանաչում։ Ինչպես հայտնի է, պաշտամունքի դասականը ֆիլմ է, որը դիտել է աշխարհի կինոդիտողների փոքրամասնությունը, ովքեր պնդում են, որ դա երբևէ արված ամենամեծ, ամենահամարձակ և նորարար հուզիչ կինոնկարներից մեկն է։ Երբ պաշտամունքի երկու կամ ավելի անդամներ հանդիպում են, նրանք մեջբերում են դասականի երկխոսությունը և համաձայնվում են, որ «ֆիլմն իր ժամանակից առաջ էր»։ Որպես իսկական պաշտամունքային դասական նշանակվելու համար առաջնային նշանակություն ունի, որ ֆիլմը չկարողանա հետ բերել այն պատրաստելու, շուկայավարելու և տարածելու ծախսերը։ «Ո՞ւր է պոպան» ներկայացվել է 1969 թվականին։ Կինոնկարը վաստակել ևս 650,000 ԱՄՆ դոլար։
Ռայները մեծ դեր է խաղացել Սթիվ Մարտինի կարիերայի սկզբում՝ նկարահանելով նրա առաջին ֆիլմը՝ «Հիմարը» (1979 թվական), և՛ նկարահանել, և՛ համահեղինակել է «Մեռյալները չեն կրում պլեդը» (1982 թվական), «Երկու ուղեղով մարդը» (1983 թվական) և «Ամբողջ ես» (1984 թվական) կատակերգական ֆիլմը։ 

2000 թվականին Քենեդիի կողմից նա արժանացավ Մարկ Տվենի մրցանակի՝ ամերիկյան հումորի համար, որտեղ Ռայներին մեծարեցին ընկերներն ու հումորիստները՝ Մել Բրուքսը, Դիկ Վան Դայքը, Մերի Թայլեր Մուրը, Սթիվ Մարտինը, Ռոբ Ռայները, Ջերին, Սայնֆելդը, Ռեյ Ռոմանոն և Բեհարը։ Մեկ տարի անց նա պատկերել է Սոլա Բլումին «Տասնմեկ Օուշեններ» ֆիլմում, 1960-ականների Սթիվեն Սոդերբերգի «Տասնմեկ Օուշեններ» ռեմեյքում, ինչպես նաև կրկնել է իր դերը «Տասներկու Օուշեններ» (2004 թվական) և «Տասներեք Օուշեններ» (2007 թվական) ֆիլմերում։ 2004-2005 թվականներին Ռայները ձայնային կրկնօրինակում է արել Սարմոտիին «Փրայդի հայրը» ֆիլմում։ Նա պնդում էր, որ գիտեր ինչպես խաղալ այդ դերը. Հեռակոնֆերանսի ժամանակ նա ասաց. «Ես իմ պատանության տարիքը եղել է 6-18 տարեկանը, ապրելով Բրոնքսի կենդանաբանական այգու հարևանությամբ։ Ես առյուծներին մոտիկից էի ճանաչում։ Ես դիտում էի նրանց արագությունը։ Նրանք խոսում էին ինձ հետ։ Ես իմացա, որ նրանք ունեն ամենավատ շունչը աշխարհի ցանկացած կենդանիների համեմատությամբ»։ Ռայները նշեց Սիգֆրիդին և Ռոյին` ասելով. «Կարծում եմ, որ Սիգֆրիդը անմիջապես զանգահարեց Ջեֆրիին (Կատցենբերգ) և ասաց, որ շատ կարևոր է առաջ շարժվել շոուից` տալով այն գաղափարը, որ Սիգֆրիդը և Ռոյը շարունակվում է։ Շոուի երկու հերոսներն իսկապես զվարճալի են, և շոուն շատ մեծ գործ է դնում նրանց հիմար տեսք տալու մեջ։ Բայց որքան էլ նրանք սիլիգան լինեն, այնքան երջանիկ են նրանք։ «Հաշվի առնելով Սարմոտիի իր բնավորությունը՝ Ռայները հայտարարեց, որ «լուրերը միշտ լավ գծեր են ստանում»։
Ռայները հայտնվեց տասնյակ հեռուստատեսային ծրագրերում 1967-2000 թվականներին։ Նա նաև հյուրընկալվեց մի քանի հեռուստահաղորդումներում 1950-ականներից մինչև իր մահը՝ 2020 թվականը։ 2009 թվականի մայիսին նա՝ որպես կլինիկայի հիվանդ, դերակատարում ունեցավ «Երկու կողմերն էլ հիմա» ֆիլմում, Հաուսի հինգերորդ սեզոնի եզրափակչում։ Նա նաև ձայնային կրկնօրինակեց Սանտայի դերը «Ուրախ Մադագասկար» (2009 թվական) ֆիլմում, և կրկնել իր դերը 2010 թվականի «Պինգվիններ Մադագասկարի» էպիզոդում «Ամբողջ գիշեր Սուրբ Ծնունդից առաջ»։  Երկու և կես տղամարդկանց 7-րդ սեզոնում (2009 թվականի Դեկտեմբեր) նա հյուրընկալվեց որպես հեռուստատեսային պրոդյուսեր Մարտի Փեփերին։ 2010 թվականին նա հյուրընկալվեց «Քլիվլենդում» ֆիլմի առաջին սեզոնային դրվագներից երեքում, երբ Էլկա Օստրովսկին (Բեթի Ուայթ) ժամադրվեց, և վերափոխեց իր դերը 2011 թվականի փետրվարին։ Նա նաև հանդես է եկել Քլիվլենդի շոուում որպես Մյուրեյ, ինչպես նաև գրել է «Ցուցադրումների ձեր շոուն» դրվագի պատմությունը, որը կոչվել է իր կարիերան սկսած ծրագրի անունով։ Ռայները կրկնեց իր դերը Երկու և կես տղամարդկանց 8-րդ սեզոններում (2013 թվականի Հոկտեմբերին) և 11-ին (2014 թվականի Հունվարին)։

2012 թվականին նա հրավիրվեց որպես հյուր Ջերի Սայնֆելդի «Սուրճ ստացող մեքենաներում կատակերգուների» հաղորդմանը։ Ճաշկերույթի ժամանակ նրանք խոսեցին նրա կատակերգական կարիերայի մասին, և Ռայները հրավիրեց Սայնֆելդի գալ և ճաշել Մել Բրուքսի և իր հետ։ Ռայները հայտնել է, որ ամեն երեկո Բրուքսը գնում էր իր տուն՝ ուտելու, «Վտանգ» ֆիլմը դիտելու (նա այն նկարահանել է) և ուրիշ ֆիլմեր դիտելու համար։ Նա շարունակեց առաջարկել կինոնկարների համար մեկ կանոն` այն պետք է լիներ այն մեկը, երբ «ինչ-որ մեկն ասում է` «ապահով պահիր շրջապատը», կամ «Հանգստացեք», «Բրուքսը ամեն անգամ քնում է բերանը բաց»։ 
Ռայների վերջին դերը եղել է գլխավոր ֆիլմում՝ «Հարսնացու Արքայադուստր», մի նախագիծ, որը Ջեյսոն Ռեյթմանը մտադիր է ներգրավել իր հայտնի ընկերներին, օգնելու՝ գումար հավաքել բարեգործական նպատակներով՝ COVID-19-ի պանդեմիայի համար, դերասաններն էլ իրենց բաժին հասած տեսարանները նկարահանել են  սեփական տներում։ Ռայները, Ռոբ Ռայների հետ (որը նկարահանել է օրիգինալ ֆիլմը) հայտնվել է եզրափակիչ փուլում՝ պապիկի և թոռան դերում, որոնք, ըստ Ռոբի, նկարահանվել են Ռայների մահվանից երեք օր առաջ։ Իմանալով նրա մահվան մասին, Ռեյթմանը հարցրեց Ռայներների ընտանիքին, թե արդյոք նրանք պետք է փոխեն իրենց բնակության վայրը։


=== Ձայնային կրկնօրինակում ===
Ռայները ձայնային կրկնօրինակում բազմաթիվ ֆիլմերի և անիմացիոն ֆիլմերի։ Նա նաև կրկնօրինակում է կատարել աուդիո գրքերի համար, այդ թվում՝ Եզոպոսի առակները և Ջեքը և լոբին (Գործող մամուլ, 1994 թվական), ինչպես նաև Մարկ Տվենի «Կոնեկտիկուտ Յանկի» Քինգ Արթուրի դատարանում, «Արքայազնը և շունը» և «Նամակներ երկրից» (Նոր Հազարամյակ, 2001 թվական)։


=== Հեղինակ և արձակագիր ===
Ռայները ավելի քան երկու տասնյակ գրքերի հեղինակ է։ Նրա առաջին ինքնակենսագրական վեպը՝ «Մտիր ծիծաղիր» (1958 թվական), հանգեցրեց 1995 թվականի շարունակությանը՝ «Շարունակիր ծիծաղել»։ Նա 2003 թվականին հրատարակել է «Իմ անեկդոտային կյանքը. Հուշագիր» հուշագրությունը։ Նաև գրել է հուշերի հումորային շարք՝ «Հիշում եմ ինձ» (2012 թվական), «Ես պարզապես հիշեցի» (2014 թվական) և «Ինչ մոռացա հիշել» (2015 թվական), ինչպես նաև կինոյի և արվեստի մասին գրքեր։ Նա սկսել է գրել մանկական գրքեր՝ հիմնվելով այն պատմությունների վրա, որոնք պատմել է թոռանը, ով միշտ խնդրել է. «Պատմիր ինձ մի սարսափելի պատմություն, պապիկ, բայց ոչ շատ երկյուղալի պատմություն»։


=== Առցանց ===
Ռայները Թվիթթերին միացել է 2012 թվականին՝ [[Թվիթթեր|Թվիթթերում]] գրելով, որ նա դա անում է իր թոռան՝ Ջեյքից հետ չմնալու համար։ Նա զգացել է, որ պարտավոր է օրական գոնե մեկ անգամ թարմացնել էջը, և այդպիսով տեղադրեց 6,520 թվիթ և կուտակեց 367,000 հետևորդ: Նրա սիրելի թեմաներն էին կինոնկարները և Դոնալդ Թրամփը, բայց նրա վերջին թվիթը հիշեցնում էր Նոելա Կաուարդայի Լաս Վեգասում ելույթ ունենալու մասին։
Ռայների վերջին հարցազրույցը կարանտինից ուղարկվող վեբոդոդ էր, ով Յութուբում տեղադրեց հրեական արվեստի կազմակերպությունը։ Այդտեղ նա հիշեց իր կնոջն ու ընտանիքին. «Մենք հանդիպեցինք, սիրահարվեցինք, իսկ ես այդ ժամանակ 20 տարեկան էի, իսկ նա 28 տարեկան, և մարդիկ ասում էին, որ սա համընկնում չէ...»:


=== Կատակերգության գրելու մոտեցում ===
Ռայները կատակերգություն գրելու իր փիլիսոփայությունը արտահայտեց ամերիկյան կինոնկարի 1981 թվականի դեկտեմբերի հարցազրույցում.

Պետք է ինքներդ ձեզ պատկերացնեք որպես ոչ թե ինչ-որ շատ առանձնահատուկ, այլ ինչ-որ մեկի՝ շատ սովորական։ Եթե ձեզ պատկերացնում եք որպես ինչ-որ մեկի, իրոք, նորմալ, և եթե դա ձեզ ծիծաղեցնում է, ապա դա բոլորին ծիծաղեցնելու է։ Եթե դուք ինքներդ ձեզ համարում եք որպես շատ յուրահատուկ մի բան, ապա ի վերջո կունենաք պեդանտ և ձանձրույթ։ Եթե սկսեք մտածել, թե ինչն է ծիծաղելի, իրականում զվարճալի չեք լինի։ Դա նման է քայլելուն։ Ինչպե՞ս ես քայլում։ Եթե սկսեք մտածել այդ մասին՝ կճանապարհորդեք։


== Անձնական կյանք ==

1943 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Ռայներն ամուսնացավ երգչուհի Էստել Լեբոստի հետ։ Նրանք ամուսիններ են եղել գրեթե 65 տարի, մինչև իր մահը` 2008 թվականի հոկտեմբեր։ Էստելն ասել է «ես կունենամ այն, ինչ ունի նա» պաշտամունքային արտահայտությունը 1989 թվականի իրենց որդու՝ Ռոբի, ֆիլմից է հայտնի։ Նրանց երեխաներն են՝ բանաստեղծ, դրամատուրգ Ռոբ Ռայները, հեղինակ Էննի Ռայները և նկարիչ, դերասան և ռեժիսոր Լուկաս Ռայները։ 
Ռայներն իրեն հրեա աթեիստ էր համարում։ Նա ասել է. «Ես բոլորովին այլ տեսակետ ունեմ, թե ով է Աստված։ Մարդը հորինել է Աստծուն, քանի որ նրա կարիքը զգացել է։ Աստվածը մենք ենք»։ 
Ռայները դեմոկրատ էր։ Նրա նստավայրը գտնվում էր Կալիֆոռնիայի Բևեռլի Հիլզ քաղաքում էր։ 
1974 թվականից մինչև 2001 թվականը նա հովանավորել է միջազգային թենիսիստ Մայք Ֆրանկսի ղեկավարած Կալիֆոռնիայի Լա Կոստա քաղաքում անցկացվող Կարլ Ռայներ բարեգործական թենիսի մրցաշարը, որն անցկացվում էր տարեկան երեք անգամ, որը ներառում էր 400 խաղացողի, որոնցից 100-ը պրոֆեսիոնալ էին։


== Մահ ==
2020 թվականի հունիսի 29-ին Ռայները մահացավ 98 տարեկան հասակում իր տանը՝ ընտանիքի աչքի առաջ։ Նրա եղբորորդու՝ Ջորջ Շապիրոյի խոսքով՝ Ռայներն ընկել է իր հեռուստատեսային սենյակից դուրս գալու ժամանակ Խաղաղօվկիանոսյան ժամանակով ժամը 10։00-ի սահմաններում, և կորցրել գիտակցությունը։ Նրա մահը պաշտոնապես հաստատվել է բնական պատճառներով։


== Կինոգրաֆիա ==


=== Ֆիլմ ===


==== Դերասան ====


==== Ռեժիսոր ====


==== Սցենարիստ ====


=== Հեռուստատեսություն ===


==== Դերասան ====


==== Ռեժիսոր ====


==== Հեղինակ ====


=== Թատրոն ===


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==

Ռայներն իր հեռուստատեսային և կինոյի երկար կարիերայի ընթացքում վաստակել է բազմաթիվ մրցանակներ։ Մել Բրուքսի հետ ունեցած իր ստենդափ-կատակերգական ալբոմներից մինչև «Ցուցադրումների քո ելույթ»-ի, «Կեսարի ժամ»-ի և «Դիկ Վան Դայքի շոու»-ի սցենարի հեղինակ լինելը, Ռայները վաստակեց Պրայմ թայմ «Էմմի» մրցանակը և Գրեմմի մրցանակը։ 


=== Պարգևներ ===
1960 – Ստացել է աստղ Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում, որը գտնվում է 6421 Հոլիվուդյան բուլվարդում 
1999 – Ներգրավվել է հեռուստատեսության փառքի սրահում
2000 – Քենեդի կենտրոնում ստացել է ամերկյան հումորի համար Մարկ Տվենի մրցանակը
2017 – Կարլը և նրա որդին՝ Ռոբ Ռայները, դարձել են հայր-որդի առաջին դուետը, ում ոտնահետքերը և ձեռքի հետքերը ավելացվել են Գրաումանի չինական թատրոնում գտնվող բետոնե սալիկի վրա


== Դիսկոգրաֆիա ==
2000 տարի Կարլ Ռայների և Մել Բրուքսի հետ (Համաշխարհային խաղաղօվկիանոսյան արձանագրություն, 1960)
2001 տարի Կարլ Ռայների և Մել Բրուքսի հետ (Կապիտոլի արձանագրություն, 1961)
Կարլ Ռայներն ու Մել Բրուքսը Կաննի կինոփառատոնում (Կապիտոլի արձանագրություն, 1962)
2000 և 13 տարի Կարլ Ռայների և Մել Բրուքսի հետ (Ուորներ Բրոս. արձանագրություն, 1973)
Հատվածներ ամբողջ «2000 տարեկան ծեր մարդ»-ուց (Ռայնոյի արձանագրություն, 1994)
2000 տարեկան ծեր մարդը 2000 թվականին (Ռայնոյի արձանագրություն, 1997)
Թե ինչպես Փոլ Ռոբեսոնը փրկեց իմ կյանքը և այլ հիմնականում ուրախ պատմություններ (1999)
Նամակներ Երկրից - Մարկ Թվենի չգրաքննված գրություններ  (2001)
Պատմիր ինձ մի սարսափելի պատմություն (2003)


== Մատենագիտություն ==


=== Ոչ գեղարվեստական ===
Իմ անեկդոտային կյանքը։ Thorndike Press։ 2003։ ISBN 978-0-786-25590-0 
Ես հիշում եմ ինձ։ AuthorHouse։ 2012։ ISBN 978-1-477-26458-4 
Ես պարզապես հիշեցի։ Clear Productions, Incorporated։ 2014։ ISBN 978-0-991-53670-2 
Այն ինչ մոռացել եմ հիշել։ Clear Productions, Incorporated։ 2015։ ISBN 978-0-991-53681-8 
Ինչու և երբ ծնվեց Դիկ Վան Դայքի շոուն։ Clear Productions, Incorporated։ 2015։ ISBN 978-0-991-53686-3 
Կարլ Ռայներ, Հիմա դու իննսունչորս տարեկան ես.։ Clear Productions, Incorporated։ 2016։ ISBN 978-0-991-53687-0 
Ապրում եմ իննսունհինգ տարեկանում։ Հիշում եմ այն ֆիլմերը, որոնք սիրում եմ։ Clear Productions, Incorporated։ 2017։ ISBN 978-0-999-51820-5 
Մոտենում է իննսունվեցը. Ֆիլմերը, որոնք ես սիրում եմ դիտել և սիրում էի անել։ Clear Productions, Incorporated։ 2017։ ISBN 978-0-999-51821-2 
Շատ զբաղված է մեռնելու համար։ Clear Productions, Incorporated։ 2017։ ISBN 978-0-991-53689-4 
Ինչպե՞ս ապրել հավերժ․2017 թվական
Թրամփի տապալումը։ Clear Productions, Incorporated։ 2018։ ISBN 978-0-999-51822-9 
Ես հիշում եմ ռադիոն։ Clear Productions, Incorporated։ 2018։ ISBN 978-0-999-51823-6 
Աշխարհի գեղարվեստի մեծագույն գործերի փորագրված լուսանկարներ։ Clear Productions, Incorporated։ 2019։ ISBN 978-0-999-51825-0 
Համարձակ լուսանկարներ։ Clear Productions,Incorporated։ 2019։ ISBN 978-0-999-51824-3 


=== Գեղարվեստական ===
Մտեք ծիծաղելով․։ Crest Books։ 1958։ OCLC 1803102 
Սիրո բոլոր տեսակները։ Carol Publishing Group։ 1993։ ISBN 978-1-559-72163-9 ḁ
Շարունակեք ծիծաղել։ Carol Publishing Group։ 1995։ ISBN 978-1-559-72273-5 
2000 տարեկան ծերունին 2000 թվականին։ HarperCollins։ 1997։ ISBN 978-0-060-17480-4  (Մել Բրուքսի հետ)
Ինչպե՞ս Փոլ Ռոբեսոնը փրկեց իմ կյանքը (և այլ՝ հիմնականում ուրախ պատմություններ)։ Cliff Street Books։ 1999։ ISBN 978-0-060-19451-2 
Պատմեք ինձ մի սարսափելի պատմություն, բայց ոչ շատ վախենալու։ Little, Brown and Company։ 2003։ ISBN 978-0-316-83329-5 
2000 տարեկան ծերունին դպրոց է գնում։ HarperCollins։ 2005։ ISBN 978-0-060-76676-4  (Մել Բրուքսի հետ)
Վեպ՝ Սայմոնն ու Շուստերը։ Simon and Schuster։ 2006։ ISBN 978-0-743-28669-5 
Պատմեք ինձ մեկ այլ վախենալու պատմություն։ Dove Books։ 2009։ ISBN 978-1-597-77630-1 
Պատմիր ինձ ինչ-որ հիմար պատմություն։ Picvik Մամուլի։ Phoenix Books։ 2009։ ISBN 978-1-59 7-77627-1 
Պատմիր ինձ կարճ պատմություն։ Pickwick Press։ 2010։ ISBN 978-1-607-47713-6 
Թահկա պակայի գաղտնի գանձը։ Clear Productions, Incorporated։ 2015։ ISBN 978-0-991-53680-1 
Դու ասում ես, որ Աստված օրհնի քեզ փռշտալու և զկրտալու համար։ Clear Productions, Incorporated։ 2017։ ISBN 978-0-991-53688-7 


== Ծանոթագրություններ ==


== Հետագա ընթերցում ==
Contemporary Authors Online, Gale, (2007).


== Արտաքին հղումներ ==

Կարլ Ռայներ Internet Movie Database կայքում
Grammy Winners Grammy Winners Carl Reiner and Mel Brooks
Carl Reiner on His New Memoir "I Remember Me" Archived 2013-11-03 at the Wayback Machine.
Reiner Appearances on C-SPAN
"The 2000 Year Old Man – Created and Performed by Mel Brooks and Carl Reiner"