ChatGPT

ChatGPT, արհեստական բանականությամբ օժտված բոտ, որը մշակել են OpenAI-ի աշխատողները։ Այն կարող է աշխատել երկխոսական ոճով և կարող Է աջակցել տարբեր լեզուներով հարցումների։ ChatGPT-ն մեծ լեզվի մոդել է, որը վերապատրաստվել է վերահսկվող ուսուցման և ամրապնդման ուսուցման մեթոդների կիրառմամբ։ Այս չաթբոտը հիմնված է OpenAI-ի մեկ այլ լեզվական մոդելի վրա՝ GPT-3.5  GPT-3 մոդելի բարելավված տարբերակ։
ChatGPT-ը գործարկվել է 2022 թվականի նոյեմբերի 30-ին և ուշադրություն է գրավել իր լայն հնարավորություններով ՝ կոդ գրել, տեքստեր ստեղծել, թարգմանության հնարավորություններ, ճշգրիտ պատասխաններ ստանալ և պատասխանների համար երկխոսության Համատեքստ օգտագործել, թեև դրա իրական ճշգրտությունը քննադատության է ենթարկվել ։ 
2023 թվականի փետրվարի սկզբին Reuters-ը, վկայակոչելով շվեյցարական UBS հոլդինգը, հայտնել էր, որ 2 ամսում ChatGPT-ի ակտիվ օգտատերերի քանակը հասել է 100 միլիոնի։ Այս մասով հավելվածը այցելուների աճի պատմական ռեկորդ է գրանցել։
Ծառայության հասանելիությունը սահմանափակ է այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Չինաստանը, Ռուսաստանը, Բելառուսը, Աֆղանստանը, Վենեսուելան, Իրանը։ Նախկինում ծառայությունը հասանելի չէր նաև Ուկրաինայի բնակիչներին, բայց 2023 թվականի փետրվարի 18-ին արգելափակումը հանվեց։


== Առանձնահատկություններ ==
ChatGPT-ը վերանայվել է GPT-3.5-ի վերևում ՝ օգտագործելով ինչպես ուսուցչի, այնպես էլ ամրապնդման ուսուցման մեթոդներ։ Երկու մոտեցումներում էլ օգտագործվել են մարդկային մարզիչներ ՝ մոդելի աշխատանքը բարելավելու համար։ Ուսուցչի վերապատրաստման դեպքում մոդելը հագեցած էր տաղավարներով, որոնցում մարզիչները խաղում էին երկու կողմերի ՝ օգտագործողի և արհեստական ինտելեկտի օգնականի կողմից։  Ամրապնդման փուլում մարդկային հրահանգիչները նախ գնահատեցին այն պատասխանները, որոնք մոդելը ստեղծել էր նախորդ զրույցի ընթացքում։ Այս գնահատականներն օգտագործվել են պարգևատրման մոդելներ ստեղծելու համար, որոնցում մոդելը հետագայում կատարելագործվել է ՝ օգտագործելով Proximal Policy Optimization-ի մի քանի կրկնություններ։ Proximal Policy Optimization-ի ալգորիթմները ծախսերի առավելություն ունեն Region Policy Optimization-ի ալգորիթմների նկատմամբ.դրանք ժխտում են շատ հաշվարկային ծախսատար գործողություններ ՝ ավելի բարձր կատարողականությամբ։ Մոդելները վերապատրաստվել են Microsoft-ի հետ համագործակցությամբ իրենց Azure գերհամակարգչային ենթակառուցվածքում։
Համեմատած իր նախորդի ՝ InstructGPT-ի հետ, ChatGPT-ը փորձում է նվազեցնել վնասակար և ապակողմնորոշիչ պատասխանների քանակը։ Օրինակ, մինչ InstructGPT-ն ընկալում է այն հաղորդագրությունը, որ Քրիստոֆեր Կոլումբոսը 2015-ին ժամանել է ԱՄՆ որպես ճշմարիտ, ChatGPT-ն օգտագործում է Կոլումբոսի ճանապարհորդության մասին տեղեկատվությունը և ժամանակակից աշխարհի մասին տեղեկատվությունը, ներառյալ Կոլումբոսի անհատականության ընկալումը, կառուցելու պատասխան, որը ենթադրում է, թե ինչ կլիներ, եթե Կոլումբոսը 2015-ին նավարկեր ԱՄՆ։ ChatGPT-ի տրամադրության տակ գտնվող տվյալները ներառում են տեղեկատու էջեր, տեղեկություններ ինտերնետային երեւույթների մասին և տեղեկություններ ծրագրավորման լեզուների մասին։
Ի տարբերություն չաթ-բոտերի մեծամասնության՝ ChatGPT-ն(GPT-3.5) հետևում է օգտատիրոջ վիճակին՝ հիշելով նույն խոսակցության ընթացքում նրանց տրված նախորդ հարցերն ու պատասխանները, ինչը, ըստ որոշ լրագրողների, թույլ կտա ChatGPT-ին օգտագործել որպես անհատականացված թերապևտ ։ Փորձելով կանխել օգտատիրոջ  հարցումները վիրավորական արդյունքներ չտալու և վիրավորական պատասխանների ստացումը, ChatGPT-ն(GPT-3.5) զտում է հարցերը մոդերատորական API-ի միջոցով և մերժում է պոտենցիալ ռասիստական առաջարկները  ։
ChatGPT-ն ունի բազմաթիվ սահմանափակումներ։ ChatGPT-ի մոդելը, որը մշակվել է մարդու վերահսկողության ներքո, կարող է չափազանց օպտիմիզացվել և այդպիսով պակասեցնել աշխատանքը՝ ներկայացնելով Գուդհարթի օրենքը ։ Սովորելու ժամանակ գրախոսները նախընտրում էին ավելի երկար պատասխաններ՝ անկախ իրական հասկացողությունից կամ փաստացի բովանդակությունից ։ ChatGPT-ի(GPT-3.5) տվյալները կարող են տուժել ալգորիթմական հակումից. պատասխանները, որոնք ներառում են մարդկանց անորոշ նկարագրություններ, օրինակ՝ գլխավոր տնօրենը, կարող է առաջացնել պատասխան, որը հուշում է, որ այդ անձը սպիտակամորթ տղամարդ է։


== Արձագանք ==


=== Դրական ===
ChatGPT-ն արժանացել է ընդհանուր առմամբ դրական գնահատականների։ Սամանթա Լոքը (The Guardian- ից) նշել է, որ նա կարողացել է տպավորիչ մանրամասն և մարդանման տեքստ ստեղծել  ChatGPT-ի(GPT-3.5)  միջոցով։ Տեխնիկական գրող Դեն Գիլմորն օգտագործելով ChatGPT-ն և պարզեց, որ նրա ստեղծած տեքստը համընկնում է լավ ուսանողի կողմից գրված տեքստի հետ, և կարծիք հայտնեց, որ կան շատ լուրջ խնդիրներ ակադեմիական առումով ։ Կարծիքների մասին հոդվածում տնտեսագետ Փոլ Կրուգմանը գրել է, որ ChatGPT-ն(GPT-3.5) կազդի գիտելիքի աշխատողների պահանջարկի վրա  ։ Ջեյմս Վինսենթը The Verge- ից ընդունել է ChatGPT-ի վիրուսային հաջողությունը որպես ապացույց, որ արհեստական ինտելեկտը դարձել է հիմնական  : «The Atlantic» -ում Սթիվեն Մարկետը նշել է, որ ազդեցությունը ակադեմիայի և հատկապես կիրառական էսսեների վրա դեռ պետք է հասկանալ ։ Կալիֆորնիայի ավագ դպրոցի ուսուցիչ և հեղինակ Դանիել Հերմանը գրել է, որ ChatGPT-ն կնշանակի ավագ դպրոցի անգլերենի ավարտը ։


=== Քննադատություն ===
ChatGPT-ի իրական ճշգրտությունը, կասկածի տակ է դրվել։ Mike Pearl-ը(Mashable- ից ) ChatGPT-ին շատ հարցեր տվեց։ Այդ հարցերից էր Օրինակ՝ մեկում նա խնդրեց Կենտրոնական Ամերիկայի ամենամեծ երկիրը Մեքսիկայից հետո։ ChatGPT-ն պատասխանեց, որ դա Գվատեմալան է, թեև ճիշտ պատասխանը Նիկարագուան է ։ 2022 թվականի դեկտեմբերին Stack Overflow-ն արգելեց ChatGPT-ի(GPT-3.5) օգտագործումը՝ հարցերի պատասխաններ ստեղծելու համար՝ վկայակոչելով՝ ChatGPT-ի պատասխանների փաստացի ոչ միանշանակ բնույթը ։ Տնտեսագետ Թայլեր Քոուենը մտահոգություն հայտնեց ժողովրդավարության վրա դրա ազդեցության վերաբերյալ՝ վկայակոչելով ցանկացած անհատի՝ ավտոմատացված մեկնաբանություններ գրելու կարողությունը՝ փորձելով ազդել նոր կանոնակարգերի գործընթացի վրա ։ Bleeping Computer-ից Aks Sharma-ն նշել է, որ ChatGPT-ն ի վիճակի է չարամիտ ծրագրեր և ֆիշինգ նամակներ գրել ։
ChatGPT-ը նաև ոչինչ չգիտի 2021 թվականից հետո տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին, քանի որ ChatGPT- չի սովորում տվյալ ամսաթվից հետո հավաքված տվյալների և իրադարձությաուններից ։
Ուսուցման վրա բացասական ազդեցության, ինչպես նաև համակարգի կողմից ստեղծված բովանդակության անվտանգության և ճշգրտության հետ կապված մտահոգությունների պատճառով ChatGPT մուտքը սահմանափակ է Նյու Յորքի  դպրոցների ցանցերում և սարքավորումներում ։
Խոշորագույն տեխնոլոգիական կորպորացիաները արձագանքել են OpenAI նեյրոնային ցանցի հանրաճանաչությանը. Google-ը հայտարարել է Bard-ի` իրենց չաթ բոտի փորձարկման մեկնարկի մասին ։ 
Չինաստանի խոշորագույն ՏՏ ընկերություններին, չնայած պաշտոնական արգելքին, հանձնարարվել է չօգտվել ChatGPT-ից իրենց արտադրանքներում։ Պետական China Daily հաղորդում է, որ չաթ-բոտը կարող է նպաստել տեղեկատվության տարածմանը ՝ ի շահ ԱՄՆ-ի աշխարհաքաղաքական շահերի։


== Ռուսաստանում ==
OpenAI ծառայությունները հասանելի չեն Ռուսաստանի օգտատերերին։ Այնուամենայնիվ, այլ երկրների պատկանող հեռախոսահամարներ վարձակալելու հարմար VPN-ների և ծառայությունների օգտագործումը թույլ է տալիս մուտք գործել ծառայություն ։


== Նշումներ ==


== Հղումներ ==
«Официальный сайт» (անգլերեն)։ Վերցված է 18 February 2023 
Валерий Романов (2023-02-10)։ «Билл Гейтс сравнил ChatGPT с изобретением интернета» (ռուսերեն)։ Վերցված է 18 February 2023 
Dario Spilimbergo (2022-12-23)։ «Interview mit dem Chatbot GPT» (Audiostream) (անգլերեն)։ sirup.fm - Studierendenradiosendung von der Universität Zürich und der ETH Zürich։ Վերցված է 2022-12-23