Ֆելիքս Մալյարենկո

Ֆելիքս Վասիլևիչ Մալյարենկո (ռուս.՝ Фе́ликс Васи́льевич Маляре́нко, փետրվարի 2, 1951(1951-02-02), Բիրոբիջան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 29, 2020(2020-10-29)), ռուս բանաստեղծ և արձակագիր, երեխաների և պատանիների համար ստեղծագործությունների հեղինակ։ 2017-2019 թվականներին եղել է Ռուսաստանի գրողների միության Սարատովի տարածքային բաժանմունքի նախագահը։ 


== Կենսագրություն ==
Ֆելիքս Մալյարենկոն ծնվել է 1951 թվականի փետրվարի 2-ին, Բիրոբիջանում, «Դալսելմաշ» գործարանի բանվոր, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից Վասիլի Պետրովիչ Մալյարենկոյի ընտանիքում։ Մայրը՝ Պոլինա Իոսիֆովնան (օրիորդական ազգանունը՝ Նովակ), աշխատել է որպես վաճառող։ Մալյարենկոնն ավարտել է թիվ 2 միջնակարգ դպրոցի չորրորդ դասարանը և 1962 թվականին ընդունվել է Ուսուրիյսկի Սուվորովի անվան ռազմական ուսումնարան։ 1969-1974 թվականներին սովորել է Սարատովի քիմիական պաշտպանության ռազմական ակադեմիայում։ Մասնակցել է Չեռնոբիլի ատոմակայանում վթարի վերացման աշխատանքներին։ 2017-2019 թվականներին զբաղեցրել է Ռուսաստանի գրողների միության Սարատովի տարածաշրջանային մասնաճյուղի նախագահի պաշտոնը։
Իրականացրել է հասարակական գործունեություն, ստեղծագործական հանդիպումներ է ունեցել Սարատովի դպրոցականների հետ։ Մասնակցել է գրական հանդիպումների և փառատոների, գրքի ցուցահանդեսների, տոնավաճառների և գրական մրցանակաբաշխությունների։ 2019 թվականի հունիսին մասնակցել է Մոսկվայում կազմակերպված «Կարմիր հրապարակ» գրքի ցուցահանդեսին, որտեղ ինտերակտիվ և խաղաոճով ներկայացրել էր «Վնասակար աղջիկների հեքիաթները» գրքի շնորհանդեսը։
Հեղինակի գրքերի հիման վրա երեխաների և մեծահասակների համար ստեղծվել են երկու տասնյակից ավելի սեղանի խաղեր։ Սարատովցի երգչուհի Վլադիսլավա Օքսյուտան կատարել է Մալյարենկոյի բանաստեղծությունների հիման վրա գրված երգեր (երաժշտությունը՝ Սերգեյ Պանկրատովի)։
Մալյարենկոն եղել է Սուրբ Կիրիլի և Մեթոդիոսի անվան գրողների միջազգային միության անդամ (Բուլղարիա), ՓՄՁ–ների խմբագրական խորհրդի անդամ, որի կազմում ընդգրկված են եղել նաև Շումենի համալսարանի պրոֆեսոր Իվայլո Պետրովը, Լոլա Զվոնարյովան։
Մալյարենկոն եղել է պաշտոնաթող փոխգնդապետ։ Ամուսնացած է եղել, ունեցել է երեք երեխա։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Մալյարենկոյի ստեղծագործական կարիերան սկսվել է 1980-ականների կեսերին` «Վովկա Բուլկինը վեցերորդ «Բ»-ից» (1986) պատմվածքների գրքում ներառված պատմություններով։ Նրա ստեղծագործությունները և հոդվածները տպագրվել են «Ուչիտելսկայա գազետա», «Կրասնայա զվեզդա», «Պիոներսկայա պրավդա» թերթերում, «Սովետսկայա  ժենշչինա», «Միշա» ամսագրերում, եղել է նաև մի շարք ռադիոհաղորդումների հեղինակ։ 1991 թվականին հրատարակվել է նրա «Գունավոր թիթեռներ» դետեկտիվ վիպակը երեխաների համար։

Սուվորովյան ուսումնարանում սովորելու տարիների  հիշողությունները հիմք հանդիսացան «Սուվորովական  Սոբոլև, շարք կանգնի՛ր» վիպակի համար։ Գիրքը պատրաստվել է «Դետգիզ»-ում հրատարակման, նկարազարդումներ են արվել, բայց Խորհրդային Միությունը փլուզվել է և հրատարակչական համակարգը նույնպես փլուզվել է։ Մի փոքր խմբագրված տեսքով գիրքը հրատարակվել է միայն 2013 թվականին։ 
Մալյարենկոյի հեղինակությամբ չորս պիեսներ՝ «Ո՞վ է գողացել ծննդյան օրը», «Հեքիաթ վնասակար աղջիկների մասին», «Օճառե պղպճակների տիրակալը» և «Կոշկավոր կատվի վերջին արկածները» 2011 թվականից մինչև 2014 թվականը բեմադրվել և ներկայացվել են «Զադիրա» մանկական երաժշտական թատրոնում։ «Ո՞վ է գողացել ծննդյան օրը» և «Հեքիաթ վնասակար աղջիկների մասին» պիեսները ձայնագրվեցին սկավառակների վրա։ «Ո՞վ է գողացել ծննդյան օրը» պիեսը 2016 թվականին ներկայացվել է նաև Մախաչկալայի Մաքսիմ Գորկու անվան Ռուսական դրամատիկական թատրոնում։ 
2017 թվականին «Գրական ալմանախ։ Առաջին թողարկում»-ում «Սարատովյան երկրի գրողներ» նախագծի շրջանակներում, հրատարակվել են Մալյարենկոյի «Կոշտուկներ» և «Իսկ դու տղամարդ ես, ընկեր կապիտան» պատմվածքները։
«Բիրոբիջանի այբուբենը» բանաստեղծությունների գիրքը (2017) նվեր դարձավ հեղինակի փոքր հայրենիքի՝ Բիրոբիջանի համար։ Մալյարենկոն հրատարակել է նաև գիրք նվիրված  Հրեական ինքնավար մարզի ամենատարեց լրագրող  Նինա Նիկոլաևնա Ֆիլիպկինայի հիշատակին։ Այդտեղ ընդգրկված են բանաստեղծություններ, թարգմանություններ, «Բիրոբիջանի ոսկե գրիչներ» ակնարկների շարքը, այն գրողների և բանաստեղծների մասին, ովքեր իրենց հետքն են թողել քաղաքի և մարզի պատմության մեջ։             
2018 թվականին  Մալյարենկոն սկսել է համագործակցությունը Մոսկվայի «Ապրիորի-պրես» հրատարակչության հետ, որտեղ նա հրատարակել է «Թաթդ տուր, մարդ», «Հեքիաթ Մաշայի և մանկական շիլայի մասին», «Ահա այդպիսի խոզուկներ», «Հեքիաթներ խոզուկների մասին» և «Հեքիաթներ չարաճճի աղջիկների մասին» գրքերը։
2020 թվականին Ֆելիքս Մալյարենկոն դարձել է մոսկովյան «Ռուդա» հրատարակչության հեղինակներից մեկը։ Նրա «Թռչող կատուոզավր Միտկան», «Կարմիր ավազակի հմայիլը», «Չարաճճի աղջիկների նոր հեքիաթները» և «Արքայադուստր Իզոլդան և նրա տիկնիկները» գրքերը տպագրվել են «Գունագեղ փոքրիկ արկղիկը» շարքում։


== Պարգևներ ==
Չեռնոբիլի ատոմակայանում վթարի հետևանքների վերացման համար մեդալ «Մահացածներին փրկելու համար»
Դիպլոմ և հուշամեդալ Մոսկվայի մարզային դումայից` «Ղրիմի պատկերը » փառատոնում մանկական գրականության մեջ մեծ ավանդի և Ղրիմի քաղաքների մասին բանաստեղծությունների ընտրանու համար,
Գրան պրի «Ռուսական առասպելներ» գրականության և արվեստի X միջազգային փառատոնի «Մանկական գրականություն» անվանակարգում,
Սակիի «Ինտելիգենտական սեզոն» գրական և երաժշտական IV միջազգային փառատոնի դափնեկիր (2-րդ տեղ), («Պոեզիա երեխաների համար» անվանակարգում),
Դափնեկիր («Մանկական գրականություն» անվանակարգում 1-ին տեղ), Բորիս Ապրիլովի անվան «Սլավոնական խոսք» միջազգային գրական մրցույթի 1-ին աստիճանի դիպլոմ,
«Սևաստոպոլի գրքի բուլվար» ցուցահանդեսի շրջանակներում Գրական մրցույթին մասնակցելու համար դափնեկիր (1-ին տեղ)։


== Ընտրյալ մատենագիտություն ==
Արձակ«Вестник 1 роты» (22 выпуск УСВУ) — Уссурийск. 2009.
«Вовка Булкин из 6 „Б“» — Саратов: Приволжское книжное издательство, 1986
«Пестрые бабочки» — Саратов: Приволжское изд-во «Детская книга». 1992., — с. 221.
«Кто украл День рождения?» // аудиокнига.— Саратов: Музилка. 2011.
«Суворовец Соболев, встать в строй!» — Саратов: Задира-плюс, 2013
«Как девочка Женя обидела Веню». Проза. Сказки. С переводом на польский язык. 2018.
«А вы чувак, товарищ капитан» // Альманах 1. Российский союз писателей, Саратовское региональное отделение, — Саратов. 2017.
«Мозоли». // Альманах 1. Российский союз писателей, Саратовское региональное отделение, — Саратов. 2017.
«Сказка про Машу и манную кашу». — Москва: Априори-пресс.2019. — 12 с. — (Сказки дедушки Феликса)
«Сказки о свинках». — Москва: Априори-пресс. 2019. — 12 с. — (Сказки дедушки Феликса)
«Сказки о вредных девчонках». — Москва: Априори-пресс. 2019. — 64 с.
«Оберег рыжего разбойника».— Москва: РуДа, 2020
«Новые Сказки о вредных девчонках» — Москва: РуДа, 2020
«Принцесса Изольда и её куклы» — Москва: РуДа, 2020
«Летающий кошкозавр Митька» — Москва: РуДа, 2020ԲանաստեղծություններНовогодняя азбука // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2014. — 12 с. — (Мир в красках).
Автоазбука // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2014. — 12 с. — (Мир в красках).
Азбука автомобильная // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2014. — 12 с. — (Мир в красках).
Азбука Деда Мороза // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2014. — 12 с. — (Мир в красках).
Азбука молока // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2014. — 12 с. — (Мир в красках).
Азбука домового // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2015. — 12 с. — (Мир в красках).
Клубничная азбука // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2015. — 12 с. — (Мир в красках).
Ковбои // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2015. — 12 с. — (Мир в красках).
Пираты // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2015. — 12 с. — (Мир в красках).
Шоколадная азбука // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2015. — 12 с. — (Мир в красках).
Азбука Бабы Яги: стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2015. — 12 с. — (Мир в красках).
Матрёшки. В 2х ч. // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2016. — 12 с. — (Мир в красках).
Азбука цирка. В 3х ч. // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2017. — 12 с. — (Мир в красках).
Азбука Биробиджана // стихи. — Саратов: Задира-Плюс. 2017. — 64 с.
Дай лапу, человек // стихи. — Москва: Априори-пресс, 2019. — 48 с.
Вот такие свинки. — Москва: Априори-пресс. 2019. — 12 с. — (Сказки дедушки Феликса)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Литературная гостиная: литература и армия»։ https://russkiymir.ru/ (ռուսերեն)։ Телерадиокомпания «Русский мир»։ 2018-01-22։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-19-ին։ Վերցված է 2020-05-26 
«Литературная гостиная: книги для детских сердец»։ https://russkiymir.ru/ (ռուսերեն)։ Телерадиокомпания «Русский мир»։ 2018-06-20։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-19-ին։ Վերցված է 2020-05-26