armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արամայիս Բեկզադյան

Արամայիս Հակոբի Բեկզադյան (1901, Բուրաստան, Արտաշատի շրջան - 1977), հայ բժիշկ, բժշկական գիտությունների թեկնածու (1950), դոցենտ (1951):


== Կենսագրություն ==
Հայրը գյուղի դպրոցի հիմնադիրն էր և առաջին ուսուցիչը։ Արամայիսը սովորել է նախ գյուղում, ապա՝ Երևանի արական գիմնազիայում։ 1918 թվականին ավարտել է և ուսուցիչ աշխատել Արտաշատի տարբեր գյուղերում։
1925 թվականին գործուղումով ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը և ավարտել 1930 թվականին։ Այդ տարիներին սովորել է նաև Մոսկվայի օտար լեզուների ինստիտուտի գերմաներեն լեզվի ֆակուլտետում։ 1930-1934 թվականներին տեղամասային բժիշկ էր Սևանում։ 1934 թվականին հրավիրվել է բժշկական ինստիտուտի ֆակուլտետային վիրաբուժության կլինիկա և օրդինատոր աշխատում Հ. Քեչեկի ղեկավարությամբ։ 1938 թվականին նշանակվել է նույն ինստիտուտի տեղագրական կազմախոսության ամբիոնի ասիստենտ, իսկ հետագայում՝ վնասվածքաբանության ու օրթոպեդիայի ինստիտուտի բժիշկ, ավագ գիտաշխատող։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կոնսուլտանտ էր էվակուհոսպիտալներում և որպես վիրաբույժ, գլխավորել է քաղաքի մի քանի զինվորական կոմիսարիատների բժշկական հանձնաժողովները։ 1974 թվականից Երևանի բժշկական ինստիտուտի կոնսուլտանտ էր։ Հիանալի գիտեր գրաբար լեզուն, տիրապետում էր ռուսերենին, գերմաներենին, ֆրանսերենին, անգլերենին, լատիներենին և հունարենին։ Նա հեղինակ, հեղինակակից կամ խմբագիր էր բազմաթիվ գիտական մեծարժեք աշխատությունների, ձեռնարկների ու դասագրքերի։ Նրա «Արյունատար անոթների վերքերը և նրանց բուժումը» աշխատությունը արժանացել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության բժշկական գիտական խորհրդի պարգևին։ Դոցենտ Հ. Հակոբյանի հետ մշակել և լատիներեն ու ու հայերեն պարբերականներում հրատարակում է «Կազմախոսական միջազգային անվանակարգը», որը 1950 թվականի հուլիսի 30-ին կազմախոսների փարիզյան 6-րդ միջազգային կոնգրեսի կողմից հաստատվել և նյույորքյան 7-րդ միջազգային կոնգրեսի կողմից լրացվել ու որոշ ուղղումների էր ենթարկվել։ Մեծ է նրա վաստակը բժշկագիտական հայերեն տերմինների մշակման և տերմինաբանական բառարաններ կազմելու գործում։ Թարգմանել է նաև մասնագիտական գրականություն։
Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով և մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնի Օկտյաբր (քաղաքատիպ ավան, Կարգապոլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնի ՕկտյաբրԿրասնի Օկտյաբր (ռուս.՝ Красный Октябрь), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կուրգանի մարզի Կարգապոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4270 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ավստրիական կայսրություն

Ավստրիական կայսրություն (գերմ.՝ Kaisertum Österreich), պետական կազմավորում կենտրոնական Եվրոպայում։ Մայրաքաղաքն էր Վիեննան, իսկ կառավարող արքայատոհմը՝ Հաբսբուրգները։ 1867 թվականին վերածվում է Ավստրո-Հունգարական կայսրության։


== Ստեղծում ==
Ավստրիական կայսրությունը ստեղծվել է 1804 թվականին Ֆրանց II-ի (I Ասվտրիացի) կողմից։


== Ազգային հակասություններ ==
Ձգտելով ամրապնդել կենտրոնական իշխանությունը կենտրոնախույս ձգտումներով օժտված, անկայուն, բազմազգ պետությունում, Վիեննայի գերմանախոս վերնախավը մեծ մասամբ հենվում էր ամբողջ կայսրությունում էթնիկ գերմանացիների սոցիալ-տնտեսական գերիշխանության պահպանման և կայունացման վրա։ Սակայն գերմանացիները կազմում էին ավելի քիչ, քան կայսրության բնակչության 1/4 -ը, այդ պատճառով էլ կայսրության իշխանությունները ձգտում էին իրականացնել գերմանացման քաղաքականություն։ Այդ գործընթացում առանձնապես կարևոր դեր էին խաղում XII—XIII դարերի սաքսոնյան գաղութացման ընթացքում հիմնադրված, երկրի կենտրոնում, հյուսիսում և արևելքում տեղակայված գերմանական քաղաքներն ու ամրոցները, որոնք շրջապատված էին տարաբնակեցված այլ ազգերի համատարած արեալներով։


== 1848-1849 թվականների հեղափոխություն ==
1848 թ. մարտին, տնտեսական ճգնաժամի տարիներին, հուզումները Վիեննայում հանգեցրին Մետեռնիխի հրաժարականին։ Նոր սահմանադրությունը բավարար դեմոկրատական չէր ռադիկալ առաջնորդների համար։ Վերջիններս 1848 թվականի մայիսի 15-ին կազմակերպեցին մասսայական ցույց։ 1835 թվականին մահացած Ֆրանս I-ին փոխարինած Ֆերդինանտ I-ը փախավ Ինսբրուկ։ Ավստրիական կայսրության տարբեր մասերում սկսվեց հեղափոխություն։


== Համաձայնություն և Ավստրո-Հունգարիայի ստեղծում ==


== Արտաքին հղումներ ==
Австрийская империя в 1815 г. Социально-политический и экономический портрет Archived 2009-08-01 at the Wayback Machine.
ЭСБЕ/Австрия или Австрийская монархия
Ծաղկավոր բույսերի ցեղեր (Q)

Այստեղ ներկայացված են The Plant List տվյալների բազայում 2010 թ. դեկտեմբերի դրությամբ ներառված 904 649 անվանում ծաղկավոր բույսերի 14 038 ցեղերից Q տառով սկսվող 61-ը։
Աղյուսակի առաջին սյունակում տեղակայված են 61 ցեղերի լատիներեն անվանումները (The Plant List տվյալների բազայի վիճակագրության մեջ ասվում է 14 038 ցեղերի մասին)։
Երկրորդ սյունակում նշված է ընտանիքը, որտեղ ներառված է տվյալ ցեղը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Angiosperms (Flowering plants) — all genera // The Plant List
The Plant List (2010). Version 1. Published on the Internet; http://www.theplantlist.org/ (accessed 1st January)(անգլ.)
Արթուր Ֆիշեր

Արթուր Ֆիշեր (գերմ.՝ Artur Fischer, դեկտեմբերի 31, 1919(1919-12-31), Վալդախտալ - հունվարի 27, 2016(2016-01-27)[…], Վալդախտալ)՝ գերմանացի գյուտարար։ 2013 թ. Ֆիշերը ունեցել է 1,136 արտոնագիր, իսկ Գերմանիայում ուներ 570 արտոնագրեր։ Նա հեղինակավոր գյուտարար էր։ 2014 թ Արթուր Ֆիշերը ստացել է Եվրոպական հեղինակների մրցանակ։ 2016 թ հունվարի 27...


== Ծանոթագրություններ ==
Կուրոպալդա

Կուրոպալդա  (ռուս.՝ Куропалда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լոդմա գետի աջ ափին՝ 46 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 78 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300512103000039998
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103003999
Ավազանի կոդը -  03.02.030.051
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 3
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նորք առողջավայր

Նորք առողջավայր, առողջավայր Երևանի տարածքում, ծովի մակերևույթից 1250 մ բարձրության վրա։
Բուժման համալիրում կիրառվել են դեղաբույսերով և հանքային ջրերով ինհալացիաներ, ֆիզիոթերապիա, բուժական մարմնամարզություն, մերսում, օդաարևաբուժություն՝ զուգակցված բուժական սննդի հետ։
Գործել է «Նարինե» մանկական առողջարանը։ Բուժվել Են թոքերի քրոնիկ, ոչ տուբերկուլոզային հիվանդություններով և բրոնխային հեղձուկով տառապող 3-14 տարեկան երեխաները։
Թեջեր

Թեջեր, Տեճեր, լեռ Թուրքիայում, Անտիպոնտական լեռնաշղթայում, Սեբաստիայի շրջանում, Ղարաշար գյուղի մոտակայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուշար Հայկազունի

Գուշար Հայկազունի (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, մ.թ.ա. 2-րդ դար), Աշոցեան Նահապետ, Շարայի ցեղից, Հայկ Նահապետի տոհմից։


== Կենսագրություն ==
Գուշար Հայկազունիին Վաղարշակ Արշակունին, որպես վարձատրություն իր քաջագործությունների համար, ժառանգություն տվեց Մթին լեռը, այսինքն Կանգարքը և Ջավախքի կես մասը, Կողբը, Ծոփը, Ձորը, և Հնարակերտ ամրոցը։ Բայց Աշոցքի տեր և  Տաշիրքի սեպուհ նշանակում է Վաղարշակը Հայկազն Գուշարի զավակներից։ Գուշարի անունից է առաջացել Գուգարք նահանգի անունը։


== Գրականություն ==
Մովսես Խորենացի, Հայոց Պատմություն, գիրք երկրորդ
Հրաչյա Աճառյան, Հայոց անձնանունների բառարան, 1942 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
Իլյաչևո

Իլյաչևո (ռուս.՝ Илячево, բաշկիրերեն՝ Иләс), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 402 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալմերե

Ալմերեն (հոլ.՝ Almere ( արտասանություն)), քաղաք է Նիդեռլանդների կենտրոնական մասում՝ Ֆլևոլանդ մարզում։ Քաղաքը բաղկացած է Ալմերե Ստադ, Ալմերե Հավեն, Ալմերե Բեյթեն, Ալմերե Հաութ, Ալմերե Փորթ (կառուցվում է) և Ալմերե Փամփուս (նախագծվող) շրջաններից։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.500 եվրո է։


== Բնակչություն ==


== Քույր քաղաքները ==

 Օլբորգ, Դանիա
 Չեսկե Բուդյովիցե, Չեխիա
 Հաափսալու, Էստոնիա
 Կումասի, Գանա
 Լանքասթեր, Մեծ Բրիտանիա
 Միլթոն Քինս, Մեծ Բրիտանիա
 Ռենդսբուրգ, Գերմանիա
 Վյոքշո, Շվեդիա
 Դմիտրով, Ռուսաստան


== Ծանոթագրություններ ==
Աբիջան (անձնանուն)

Աբիջան, հայկական արական անձնանուն։ Ըստ Հրաչյա Աճառյանի կազմված է Աբիսողոմ անվան փաղաքշական Աբիկ, Աբի ձևից + ջան։ Գործածվել է մեկ անգամ՝ Աբիճան ձևով։


== Հայտնի անվանակիրներ ==
Աբիճան, (1720-ական թվականներ).


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1944, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 18․
«Պատմութիւն պատերազմացն 1721-1736 թուի», Աբրահամ Երևանցի, 1938, Երևան, էջ 76․
Պոլ Կոմբոն

Պոլ Կոմբոն (հունվարի 20, 1843(1843-01-20)[…], Փարիզի նախկին 11-րդ շրջան, Փարիզ - մայիսի 29, 1924(1924-05-29), Փարիզի 8-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի դիվանագետ, քաղաքական գործիչ, Թունիսի առաջին նահանգապետը (1881), դեսպան Իսպանիայում (1886-1891), Օտտոմանյան կայսրությունում (1891-1898), Անգլիայում (1898-1920)։ Հաճախ է անդրադարձել Հայկական հարցին, իր բազմաթիվ հեռագրերում զգուշացրել է կառավարությանը հայկական ջարդերի մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ալբերտ Փարսադանյան, «Գիտելիքների շտեմարան», 5-րդ հատոր, էջ 243
Վալերի Չկալով

Վալերի Պավլովիչ Չկալով (ռուս.՝ Вале́рий Па́влович Чка́лов, փետրվարի 2, 1904(1904-02-02), Չկալովսկ, Balakhninsky Uyezd, Նիժնի Նովգորոդի մարզ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 15, 1938(1938-12-15), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային օդաչու, Խորհրդային Միության հերոս (24․7․1936), բրիգադի հրամանատար։


== Կենսագրություն ==
1919 թվականին կամավոր մտել է Կարմիր բանակ։ 1921-1924 թվականներին սովորել է Եգորևսկի և Բորիսոգլեբսկի ավիացիոն, Մոսկվայի բարձրագույն պիլոտաժի, Սերպուխովի օդային հրաձգության և ռմբաձգության դպրոցներում։ 1924 թվականից ծառայել է Կարմրադրոշ կործանիչ էսկադրիլիայում։
1930 թվականից՝ փորձարկող–օդաչու։ Փորձարկել է ինքնաթիռների մոտ 70 տեսակ, մշակել և ներդրել է բարձրագույն պիլոտաժի նոր ձևեր։ Օժտված էր բացառիկ արիությամբ, համառությամբ ու ինքնատիրապետմամբ։
1936 թվականի հուլիսի 20-22-ին օդաչուներ Գեորգի Բայդուկովի և Ալեքսանդր Բելյակովի հետ անվայրէջք թռիչք է կատարել Մոսկվայից Կամչատկայի Պետրոպավլովսկ և ապա՝ Ուդ կղզի (9374 կմ՝ 56 ժամ 20 րոպեում), 1937 թվականի հունիսի 18–20-ին՝ նույն անձնակազմով Մոսկվայից Վանկուվեր (ԱՄՆ) Հյուսիսային բևեռի վրայով (8504 կմ՝ 63 ժամ 16 րոպեում)։
Վալերի Չկալովը եղել է ԽՍՀՄ I գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ 1936 թվականից եղել է ԽՄԿԿ անդամ։ Պարգևատրվել է Լենինի երկու, Կարմիր դրոշի շքանշաններով։ Զոհվել է նոր կործանիչի փորձարկման ժամանակ։ Թաղված է Մոսկվայում, Կրեմլի պատի տակ։


== Հիշատակ ==
Վալերի Չկալովի անունով կոչվել են բազմաթիվ բնակավայրեր տարբեր երկրներում։ Հայաստանում նրա անունով են կոչվում Լոռու մարզի Չկալով գյուղը և Գեղարքունիքի մարզի Չկալովկա գյուղը։ Ընդհանուր առմամբ նրա անունով են կոչվում Ռուսաստանի 2 քաղաք, 2 գյուղ, 2 ավան, Եկատերինբուրգի շրջաններից մեկը, 6 քաղաքների 6 միկրոշրջաններ։ Օդաչուի անունով են կոչվում Ռուսաստանի տարբեր բնակավայրերի 1778 հրապարակներ, պողոտաներ, փողոցներ և նրբանցքներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Երկեր ==
Моя жизнь принадлежит Родине․ Ст․ и речи, М․, 1954․


== Գրականություն ==
Маркуша А. М. Бессмертный флагман (Чкалов): Лирический репортаж. — М.: Молодая гвардия, 1974. — Т. 37. — 160 с. — (Пионер — значит первый). — 100 000 экз.
Водопьянов М. В. Валерий Чкалов. — М.: Молодая гвардия, 1954. — 288 с («Жизнь замечательных людей»). / Тираж 90000 экз.
Беляков А. В. В. Чкалов. — М., 1974.
Волков В. Покорение воздушного пространства и техники личности сталинского времени Archived 2011-08-17 at the Wayback Machine.// Культуральные исследования: Сб. науч. работ. — СПб.-М.: Изд-во Европейского ун-та в СПб., Летний сад, 2006. — С. 189—201.
Маслов М. А. Роковой истребитель Чкалова: Самая страшная авиакатастрофа Сталинской эпохи. — М.: Коллекция, Яуза, Эксмо, 2010. — 96 с., ил. 1 800 экз., ISBN 978-5-699-47225-3
И. Шевалев Пять встреч с великим лётчиком // Крылья Родины. — М:: ДОСААФ, 1974. — № 2. — С. 16, 17.
Mad (Got7-ի ալբոմ)

Mad, հարավկորեական բոյ բենդ GOT7-ի չորրորդ մինի ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 23-ին JYP Entertainment-ում։ «If You Do» երգը օգտագործվել է որպես ալբոմի գլխավոր սինգլ։


== Տրեկ-լիստ ==


=== Տրեկ-լիստ ===


== Չարթեր ==


=== Երաժշտական ծրագրեր ===


== Ծանոթագրություններ ==
Սպանված աղավնի (ֆիլմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սպանված աղավնի (այլ կիրառումներ)«Սպանված աղավնի», Նար-Դոսի համանուն վեպի մոտիվներով 2009 թվականին ռեժիսոր Հրաչյա Քեշիշյանի նկարահանած գեղարվեստական ֆիլմ։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։


== Դերասաններ ==
Ռուբեն Թուսյան՝ Խորեն Լևոնյան
Սառա՝ Նազենի Հովհաննիսյան
Բաղիրյան՝ Կարեն Ջանիբեկյան
Միքայել՝ Արթուր Կարապետյան
Գարեգին Սիսակյան՝ Տիգրան Ներսիսյան
Նելլի Խերանյան
Արմեն Մարգարյան
Գոհար ` Մարջան Ավետիսյան
Էվելինա Շահիրյան


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր՝ Հրաչյա Քեշիշյան
Սցենարիստ՝ Լևոն Գալստյան
Պրոդյուսեր՝ Հրաչյա Քեշիշյան
Օպերատոր՝ Արթուր Ապրեսով
Կոմպոզիտոր՝ Հայկո
Նկարիչ՝ Գոհար Պարույրյան
Մոնտաժը՝ Վահագն Խաչատրյան, Արման Մարության


== Ծանոթագրություններ ==
Սոլոնովկա (Բարնաուլկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոլոնովկա (այլ կիրառումներ)Սոլոնովկա (ռուս.՝ Солоновка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բարնաուլկա գետի ձախ ափով՝ 119 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200512115200001281
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  115200128
Ավազանի կոդը - 13.01.02.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Զաքար Բաշինջաղյան

Զաքար Գևորգի Բաշինջաղյան (մայիսի 26 (հունիսի 7), 1895, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - մարտի 2, 1971(1971-03-02), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ։ Պրոֆեսոր (1937)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1956)։
Գևորգ Բաշինջաղյանի որդին,  Լևոն Բաշինջաղյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
Զաքար Բաշինջաղյանը ծնվել է 1895 թվականին Թիֆլիսում Գևորգ Բաշինջաղյանի ընտանիքում։ 1917 թվականին ավարտել է Պետրոգրադի համալսարանի իրավաբանական, 1923 թվականին՝ Թիֆլիսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի հասարակական գիտությունների, 1933 թվականին՝ Մոսկվայի կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտի տնտեսագիտության ֆակուլտետները։ 1936-1971 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի քաղաքատնտեսության ամբիոնի վարիչ։ 1949-1950 թվականներին եղել է Երևանի ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտի ռեկտոր։
Աշխատանքները վերաբերում են կապիտալիզմի և սոցիալիզմի քաղաքատնտեսության հարցերին։ 


== Երկեր ==
Ֆրիդրիխ Էնգելս։ Երևան։ Հայաստան, 1971 թ., 332 էջ։
Կարլ Մարքս։ Երևան։ Հայաստան, 1968 թ., 276 էջ։
Երկեր։ Երևան։ Հայաստան, 1966 թ., 243 էջ։
30 лет, отданные Саят-Нова.  Ереван: Изд-во Ерев. ун-та, 1963. 82 с.
Սովետական Վրաստանի 36 տարին։ Վ. Մ. Մոլոտովի անվան Երևանի Պետական համալսարանում կարդացված հրապարակային դասախոսության սղագրություն։ Երևան։ Հայկական ԽՍՀ քաղաքական և գիտական գիտելիքների տարածման ընկերություն, 1957 թ., 24 էջ։
Հողային ռենտան և կապիտալիզմի զարգացումը գյուղատնտեսության մեջ։ Երևան։ Ա. հ., 1954 թ., 71 էջ։
Նկարչի կյանքից։ Երևան։ Հայպետհրատ, 1950 թ., 165 էջ։ Նկ. ծանոթագր., էջ՝ 165-166:


== Ծանոթագրություններ ==
Թորթումի ջրվեժ

Թորթումի ջրվեժ (թուրքերեն՝ Tortum Şelalesi), խոշոր ջրվեժ Հայկական լեռնաշխարհում, գտնվում է Թուրքիայում։


== Աշխարհագրություն ==
Թորթումի ջրվեժը գտնվում է Էրզրումի մարզի Թորթումի շրջանում՝ Էրզրում քաղաքից 105 կմ հյուսիս։
1960 թվականին Թորթում գետի վրա կառուցում են համանուն ջրամբար և ջրաէլեկտրակայան։ Պատնեշի կառուցումից հետո ջրվեժի ջրերը սնվում են ջրամբարից։ Հիմնականում մայիսից հունիս ընկած ժամանակահատվածում է առատորեն գործում, երբ ջրամբարում ջրի մակարդակը բարձր է։ Տարվա մնացյալ եղանակներին ջրվեժը հիմնականում բարակում, ցամաքում կամ չի գործում։
Ջրվեժի լայնությունը 21 մետր է, իսկ բարձրությունը՝ 48 մետր։
Թուրքիայում այս ջրվեժը և հարակից գեղատեսիլ վայրերը լայն ճանաչում ունի և զբոսաշրջիկների մեծ հոսք կա այստեղ։ Ստեղծվել են աստիճաններ և դիտահարթակներ տուրիստների համար։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.baliklikoyu.com Archived 2009-02-01 at the Wayback Machine.
Tortum Belediyesi
Uzundere Belediyesi
Tortum Kaymakamlığı
Erzurum
Uzundere Kaymakamlığı
Atatürk Üniversitesi Erzurum Tanıtım Yazısı
Kültür ve Turizm Bakanlığı Erzurum İli Web Sitesi
Թուր

Թուր, կտրող սառը զենք։ Բաղկացած է գոգավոր ուռուցիկ կողմից սուր, ներճկված կողմից բութ շեղբից, դաստապանից (երախակալ, բռնակ, կոթ) և կռվանից (շեղբը դաստապանից բաժանող խաչաձև մաս), ունի սուր ծայր։ Դաստապանը երբեմն ունենում է 1–3 աղեղնակ։ Թրի երկարությունը՝ 80–90, լայնությունը 3–3,5 սմ է։ Հարմարավետությունը որոշվում է շեղբի այնպիսի կորությամբ և ծանրության կենտրոնով, որի դեպքում փոքրանում է կտրելու անկյունը և մեծանում հարվածի ուժը։ Միայն կտրող արլ. թրերի շեղբի թեքությունը հասնում է 10, իսկ ծակելու համար հարմարեցված եվրոպականինը՝ 1 սմ-ի։ Կրում են պատյանի մեջ, որը լինում է փայտե, մետաղե, փղոսկրե, հաճախ՝ կաշեպատ, թավշապատ, նիկելապատ, զարդարված ոսկյա, արծաթյա (երբեմն՝ թանկագին քարերից) վերադիր զարդերով և փորագիր նախշերով։ Հայաստանում թրի վերաբերյալ տեղեկություններ են հաղորդում Փավստոս Բուզանդը (V դ.), Մովսես Կաղանկատվացին (X դ.), Արիստակես Լաստիվերցին (XI դ.) և ուրիշներ։ Ենթադրվում է, որ այն միջնադարյան Հայաստանում եղել է հեծելազորի հիմնական զենքը։ Պատմիչները երբեմն թուրը նույնացրել են սրի հետ։ XVII–XIX դդ. Հայաստանում գործածվել են առանց կռվանի, վիշապի երախի նմանությամբ դաստապանով թրեր։ XVIII դ. եվրոպական և ռուսական բանակներում թուրը եղել է թեթև հեծելազորի և բոլոր զորատեսակների սպաների հիմնական զենքը։


== Տես նաև ==
Սուսեր
Սուր


== Գրականություն ==
Մ. Ս. ԳորբուլեվաГ Меч как символико-культурная категория Archived 2012-10-22 at the Wayback Machine. // Дефиниции культуры. — Томск։ Изд-во Томского ун-та, 2007.
Stefan Mäder։ Stähle, Steine, Schlangen: Ein neuer Blick auf alte Schwerter. Karfunkel Combat Nr. 1, Karfunkel-Verlag, Wals-Michelbach 2005 (գերմաներեն)
Veronica Fiorato, Anthea Boylston, Christopher Knüsel։ Blood red roses: the archaeology of a mass grave from the Battle of Towton AD 1461. 2000, ISBN 1-84217-025-2. (անգլ.)
Սիզդան Յոլ

Սիզդան Յոլ (ռուս.՝ Сиздан-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սոլ գետի ձախ ափին՝ 22 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000017849
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001784
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ապրիլի 7

Ապրիլի 7, տարվա 97-րդ (նահանջ տարիներին՝ 98-րդ ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 268 օր։


== Դեպքեր ==
1939՝ ֆաշիստական Իտալիան հարձակվում է Ալբանիայի վրա
2003՝ ամերիկյան զորքը գրավում է Բաղդադը


== Ծնունդներ ==
1770 - Ուիլյամ Վորդսվորթ, William Wordsworth անգլ. բանաստեղծ (մ.1850)
1772 - Շառլ Ֆուրիե, ֆրանսիացի ուտոպիստ սոցիալիստ
1892 - Գեորգի Ադամովիչ, ռուս բանաստեղծ-ակմեիստ, գրաքննադատ, թարգմանիչ
1902 - Արա Սարգսյան, հայ քանդակագործ, մանկավարժ
1937 - Վարուժան Խտշյան, հայ ռեժիսոր, դերասան
1939 - Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլա, ամերիկացի նշանավոր ռեժիսոր
1954 - Ջեքի Չան, չինացի դերասան
1978 - Դունքան Ջեյմս, Duncan James անգլ. երգիչ-երգահան
1983 - Ֆրանկ Ռիբերի, ֆրանս. ֆուտբոլիստ
1983 - Եվգենի Կոշեվոյ , ուկրաինացի հումորիստ և դերասան
1994 - Կինգսլի Բոատենգ, իտալացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող


== Մահեր ==
1614 - Էլ Գրեկո El Greco, հույն նկարիչ (ծն.1850)
1795 - Աբդուլ Համիդ I, թուրք սուլթան (ծն.1725)
1947 - Հենրի Ֆորդ Henry Ford, ամերիկացի գործարար (ծն.1863)
1950 - Ուոլտեր Հյուսթոն, կանադա-ամերիկյան դերասան
1995 - Լենա Փաշինյան, դերասանուհի


== Տոներ ==
Հայաստան՝ Մայրության և գեղեցկության օր
Մոզամբիկ՝ Կանանց օր
Ռուանդա՝ Ցեղասպանության հիշատակի օր
Առողջության համաշխարհային օր
Գոդինովկա

Գոդինովկա (ուկրաիներեն՝ Годинівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Հերցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոդինովկա գյուղում բնակվում էր 1 261 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սահակ Բ Բագրատունի

Սահակ ասպետ Բագրատունի (ծն․ թ․ անհայտ-482), Բագրատունյաց տոհմի նահապետ իշխան։
Վահանանց ապստամբությունից, պարսկական կայազորի ջախջախումից և մարզպան Ատրվշնասպի տապալումից (481) հետո ընտրվել է Հայոց մարզպան և տանուտեր։
Հայաստանից վտարել է պարսկական զորքերը, թոթափել Սասանյանների տիրապետությունը, կազմել կառավարություն և հիմնվել Դվին քաղաքում։
482 թվականի գարնանը Արտազ գավառի Ներսեհապատ գյուղի մոտ պարսկական ներխուժողների դեմ մղած հաղթական ճակատամարտում Սահակ Բագրատունին գլխավորել է հայկական ծանրազեն այրուձին։
Սահակ Բագրատունին զոհվել է նույն թվականի ամռանը՝ պարսկական զորքերի դեմ մղած Ճարմանայի ճակատամարտում։


== Գրականություն ==
Cyrille Toumanoff, Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'Antiquité jusqu'au xixe siècle; Tables généalogiques et chronologiques, Rome,‎ 1990, p. 122.


== Ծանոթագրություններ ==
Պեսկի-Ռեչիցկիե

Պեսկի-Ռեչիցկիե (ուկրաիներեն՝ Піски-Річицькі), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պեսկի-Ռեչիցկիե գյուղում բնակվում էր 554 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,798 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 694,24 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աստերոիդների ցանկ (280701-280800)

Աստերոիդների ցանկ (280601-280700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (280801-280900)
 Աստերոիդների ցանկ (280601-280700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (280801-280900)
Գելիսեան

Գելիսեան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեյմս Մաքքեյ

Ջեյմս Ուիլսոն Մաքքեյ (անգլ.՝ James Wilson Mackay, հուլիսի 20, 1984(1984-07-20), Սիդնեյ, Ավստրալիա), ավստրալիացի դերասան, որը հայտնի է դարձել «Դինաստիա» հեռուստասերիալում կատարած Սթիվեն Քերինգթոնի դերով։


== Կարիերա ==
2015 թվականին կատարել է Ուիլյամ Բոմոնտի դերը ավստրալիական «Կուտյուրի վրեժը» դրամայում։
2016 թվականի սեպտեմբերին ամերիկյան The CW հեռուստաալիքը պատվիրել է «Դինաստիա» հեռուստասերիալի պիլոտային էպիզոդը, որը դարձել է 90-ականների համանուն օճառային օպերայի վերաթողարկումը։ Ջեյմս Մաքքեյը անցել է գլխավոր դերերից մեկի՝ Սթիվեն Քերինգթոնի դերի համար քասթինգ, իսկ հեռուստասերիալը հեռարձակվել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։ Քննադատները բարձր են գնահատել նրա դերասանական խաղը, իսկ կերպարը համարվել է հեռուստասերիալի լավագույն կերպարներից։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
(7668) Միզունոտակո

(7668) Միզունոտակո (անգլ.՝ Mizunotakao), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հունվարի 31-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,373713 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9653 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7821 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1335,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269502 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,36° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7668) Միզունոտակո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ամրական

Ամրական, Զըմբզըմթ, Զըմբզբմթ մաղարա, Չըմզըմ մաղարա, Չարխի ֆարաք, քարանձավ Արևմտյան Հայաստանում, Վան քաղաքի միջնաբերդում։ Հիշատակվում է Թովմա Արծրունի։ Հավանաբար նկատի ունի ողջ միջնաբերդը, որտեղ, ըստ նրա, հսկայական շինարարական աշխատանքներ է ծավալել Վասպուրականի թագավոր Գագիկ Արծրունին։


== Ծանոթագրություններ ==
Օփիոն

Օփիոն (նաև Օպիոն, Օֆիոն, հին հունարեն՝ Ὀφίων - «օձ», Ὀφιονεύς), հին հունական դիցաբանությունում օվկիանուհի Եվրինոմեի որդին և ամուսինը։ Այլ տարբերակով՝ Ուրանոսը Օփիոնի և ավագ Թետիսի որդին է, Մեծ օձ, Տիտանների արքա, որոշ առասպելներում՝ Օլիմպոսի առաջին տիրակալը։
Օփիոնն ունեցել է հսկայական օձի ձև։ Ըստ հունական առասպելների մի վարկածի (Փերեկիդես Սիրոսացու մեկնումով)՝ դեռևս մինչև Զևսի գալը և աստվածներին իշխելը Օլիմպոսում, այնտեղ գահակալում էին Օփիոնը և Եվրինոմեն։ Ըստ Փերեկիդեսի՝ Օփիոնը Քրոնոսի հակառակորդն էր, Օփիոնիդների հայրը։ Օփիոնը ձեռնամարտի է բռնվել Քրոնոսի հետ։
Քրոնոսը տապալել է նրան և սկսել իշխել Օլիմպոսում։


== Գրականություն ==
Лукиан. Трагоподагра, 100.(ռուս.)
Нонн. Деяния Диониса, II 573; VIII 161; XII 44; XLI 352.(ռուս.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ձինտրա Կլետնեցե

Ձինտրա Կլետնեցե (լատիշ․՝ Dzintra Klētniece, օրիորդական ազգանունը «Գրիկե», փետրվարի 17, 1946(1946-02-17), Ռիգայի շրջան, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 14, 2016(2016-12-14), Լատվիա), խորհրդային ժամանակաշրջանի լատվիացի դերասանուհի, թատերական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1946 թվականի փետրվարի 17-ին, Ռիժկի գավառում։ 1970 թվականին ավարտել է Լատվիայի Յազեպ Վիտոլի անվան երաժշտական ակադեմիայի թատերական ֆակուլտետը։ Դերասան և ռեժիսոր Նաուրիս Կլետնիեկսի (1938—2010) կինն է, աղջիկը՝ Քրիստինեն (1979), նույնպես դերասանուհի է։
Կյանքի վերջին տարիներին Ձինտրա Կլետնեցեն ծանր հիվանդացել է։ Մահացել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։


== Գործունեություն ==
1970 թվականից 1975 թվականներին եղել է Վալմիերայի դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի։ Այնտեղ նա Շեքսպիրի «Համլետ» և «Երիտասարդ տանտիրուհի Նիսկավուորի» պիեսներում մարմնավորել է գլխավոր դերեր։ 1974 թվականից Լատվիայի թատերական միության անդամ է։
1975 թվականից մինչև 1991 թվականներին եղել է Լիեպայայի դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի (այդ թատրոնում աշխատել է նաև նրա ամուսին Նաուրիս Կլետնիեկսին)։ 
Ձինտրա Կլետնեցեի աստեղային ժամը սկսվում է 1970-ականների վերջին և 80-ականների սկզբին։ Այդ ժամանակաշրջանում նա խաղում էր հանրաճանաչ այնպիսի պիեսներում, ինչպիսիք են «Խաղում ենք Ստրինդբերգին» (Ալիսա, Ֆրիդրիխ Դյուրենմաթ), «Երջանկության սենյակը» և «Վասսա Ժելեզնովա» (Մաքսիմ Գորկու պիեսը)։
1992 թվականին տեղափոխվել է աշխատելու Դաուգավպիլս։ Երկու տարի աշխատել է Դաուգավպիլսի դրամատիկական թատրոնում։ 1995 թվականից 1997 թվականներին «Կաբատա» թատրոնում աշխատել է որպես ռեժիսոր և դերասանուհի։
1997 թվականին որպես ռեժիսոր բեմադրում է Լ.Կուրգենի մոնոներկայացումը։ 1998 թվականին ներկայացումը ճանաչում է գտնում Մինսկի  միջազգային փառատոնի ժամանակ։ 1999 թվականին ներկայացումը հաջողությամբ ցուցադրվում է Սանկտ-Պետերբուրգում, Մոսկվայում և Քիլում։
1996 թվականին կազմակերպում է «Ābols no ābeles» համերգը, 2003 թվականից համակարգում է «Zvaigzne» փառատոնը։


== Ֆիլմագրություն ==
Այս արտասովոր լուսնի լույսը (1987)
Մատնաչափիկ տղան (1985)
Իմ ընտանիքը (ՀՍ, 1982)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Teātris un kino biogrāfijās. 2.[sēj.]. Rīga : Pils, 2002. 91.-92. lpp.


== Արտաքին հղումներ ==
Биография на сайте Валмиерского драмтеатра
Ռի

Ռի (ֆր.՝ Ryes), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 485 մարդ, բնակչության խտությունը` 50.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.59 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 24 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 337 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 234-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 103։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,4 %։ 234 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 211 անձ (113 տղամարդ և 98 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (14 տղամարդ և 9 կին)։ 103 անաշխատունակներից 31-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 49-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոպրիվոլնի (Ռեմոնտնենսկի շրջան)

Նովոպրիվոլնի (ռուս.՝ Новопривольный), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ռեմոնտնենսկի շրջանում։ Մտնում է Պրիվոլնենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ռեմոնտնոյե շրջկենտրոնից գտնվում է 10 կմ հեռավորության վրա։
Բաստիլիա

Բաստիլիա  (իտալերեն՝ Bastiglia), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Մոդենա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 3345 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 335 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 41030։ Հեռախոսային կոդը՝ 059։
Օգոստոսի 15-ին կոմունայում նշվում է Մարիամ Աստվածածնի վերափոխման տոնը՝ կաթոլիկական տոն, օրը համարվում է ոչ աշխատանքային։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Վեսելովկա (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎեսելովկաՎեսելովկա (ուկրաիներեն՝ Веселівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում։
2012 թվականի տվյալներով Վեսելովկա գյուղում բնակվում էր 175 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ծերուկ (անձնանուն)

Ծերուկ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ծեր բառից։ Ծեր անվան փաղաքշական ձևն է։


== Գործածություններ ==
Ծերուկ գրիչ, ով 1316 թվականին Կտուց անապատում ընդօրինակել է մի ժողովածու։
Ծերուկ, Սեբաստիայի Խառիկոն գյուղում որդի Նորպարոնի, 1564 թվական։
Ծերուկ, հիշատակված է 1630 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոլոնիցևկա

Սոլոնիցևկա (ուկրաիներեն՝ Солоницівка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սոլոնիցևկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 13 153 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,66 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2323,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լամարկիզմ

Լամարկիզմ, առաջին էվոլյուցիոն ամբողջական տեսությունը, որի հիմնական գաղափարները շարադրված են Ժ. Լամարկի «Կենդանաբանության փիլիսոփայություն» աշխատությունում։ Ըստ Լամարկիզմի, էվոլյուցիայի ընթացքում բնությունն ստեղծել է կառուցվածքային բարդացման աստիճաններ՝ գրադացիաներ։ Վերջիններս ընդունելով որպես բնության զարգացման հիմնական տենդենցների արտահայտություն՝ Լամարկը ձգտում էր այդ պրոցեսին տալ մատերիալիստական բացատրություն և օրգանիզմի կազմակերպվածության բարդացումը երբեմն կապում էր արտաքին միջավայրից թափանցող ֆլյուիդների հետ։ Էվոլյուցիայի մյուս գործոնը Լամարկը համարում էր արտաքին միջավայրի մշտական ազդեցությունը, որը տանում է գրադացիայի խանգարման և պայմանավորում շրջապատող միջավայրին օրգանիզմների հարմարվողականության ամբողջ բազմազանությունը։ Անտեսելով բնական ընտրության գործոնը՝ Լամարկը նույնացրեց փոփոխականություն և հարմարվողականություն հասկացությունները։ Էվոլյուցիոն պրոցեսները մեկնաբանելիս ընդունելով իրարից անկախ երկու գործոններ՝ դրանցից յուրաքանչյուրին նա պատասխանատու էր համարում որոշակի խումբ երևույթների համար։ Պարզից բարդն ընթացող պատմական զարգացումը բացատրում էր «ընդհանուր օրենքներով» (ներքին ձգտում), մասնավոր փոփոխությունները՝ գրադացիաների սահմաններում շեղումների «մասնավոր օրենքներով» (արտաքին միջավայրի ազդեցություն)։ Համաձայն այս ուսմունքի, միջավայրի յուրաքանչյուր փոփոխություն ազդում է օրգանիզմի որևէ օրգանի կառուցվածքի կամ ֆունկցիայի վրա և առաջացած բոլոր փոփոխությունները հարմարվողական բնույթ են կրում։ Լամարկիզմն ունի ընդհանուր կենսաբանական մեծ նշանակություն, սակայն այն չի համարվում հետևողական մատերիալիստական տեսություն։ Բնության հիմքում տեսնելով մատերիան՝ Լամարկը չնկատեց նրա ինքնաշարժման հատկությունը, ժխտեց տեսակների մահացումը, հետևապես նաև նրանց ռեալ գոյությունը։


== Գրականություն ==
Полянов, И.М.,Ж.Б. Ламарк и учение об эволюци органического мира, М.,1962
(2016) Հեյնեման

(2016) Հեյնեման (անգլ.՝ Heinemann), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Ալֆրեդ Բորմանի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,127406 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5263 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7285 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2020,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178208 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,92° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2016) Հեյնեման աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (64601-64700)

Աստերոիդների ցանկ (64501-64600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (64701-64800)
 Աստերոիդների ցանկ (64501-64600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (64701-64800)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (60001)-(65000)»։ www.minorplanetcenter.net
Տառամայր (այլ կիրառումներ)

Տառամայր, ձուլամայր,

Քառակող մետաղաձող, որի կողերից մեկին դրոշմված (տաոահայրի ներճնշմամբ) կամ փորագրված է գրանշանի խորացած պատկերը։ Ծառայում է որպես լիտերների ձուլման կաղապար տառաձուլման և գրաշարական արտադրություններում։
Պլաստիկ նյութի (ստվարաթուղթ, պլաստմասսա են) վրա ռելիեֆ տպագրական տպաձևից ստացված խորացած տպվածք, որն օգտագործում են ստերեոտիպների պատրաստման համար (տես աոերեոտիպիա)։
Շտամպի ցցուն պատճեն (հակաշտամպ), որն օգտագործում են ուռուցիկ ճնշատպման ժամանակ։
Թայ Լոուսոն

Թայվոն Ռոնել «Թայ» Լոուսոն (անգլ.՝ Tywon Ronell Lawson, նոյեմբերի 3, 1987(1987-11-03), Clinton, Փրինս Ջորջս շրջան, Մերիլենդ, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Դենվեր Նագեթս» ակումբում։


== Կարիերան NBA-ում ==
Համալսարանային կարիերայի ամփոփումից հետո ընտրվել է «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ» ակումբի կողմից՝ NBA-ի 2009 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 18-րդ համարով, ավելի ուշ տեղ գտնելով «Դենվեր Նագեթսում»։
2011 թվականի ապրիլի 9-ին Լոուսոնը դառնում է NBA-ի պատմության մեջ առաջին մարզիկը, ով հաջող է իրացնում միանգամից 10 երեք միավորանոց նետում։ Հանդիպման ավարտին Լոուսոն իր հաշվին գրանցում է 37 միավոր, 7 արգելափակում և 6 արդյունավետ փոխանցում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը NBA.com կայքում(անգլ.)
Էջը ESPN.go.com կայքում(անգլ.)
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում(անգլ.)
Մակեդոնիա (հեռուստաալիք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մակեդոնիա (այլ կիրառումներ)Մակեդոնիա (հուն․՝ Μακεδονία TV), հունական պետական հեռուստատեսություն։ Հեռարձակումը 1990 թվականի փետրվարի 15-ից Հունաստանի ամբողջ տարածքում տարածվում է անալոգային, կաբելային և արբանյակային ցանցերի միջոցով։ Հեռուստատեսային կենտրոնը գտնվում է Սալոնիկում։
Գաբրիել Արու

Գաբրիել Արու (Գաբրիել Արուտչյան, Արուչև, ֆր.՝ Gabriel Arout, հունվարի 28, 1909(1909-01-28) կամ սեպտեմբերի 28, 1909(1909-09-28), Նոր Նախիջևան, Ռուսաստան - փետրվարի 12, 1982(1982-02-12), Փարիզ), հայկական ծագմամբ ֆրանսիացի դրամատուրգ, թարգմանիչ։
Ջորջ Արուի եղբայրը, նկարիչներ Միքայել և Սերգեյ Արուտչյանների հորեղբոր տղան։


== Կենսագրություն ==
Գաբրիել Արուն ծնվել է Նոր Նախիջևանում (Դոնի Ռոստով)։ Սովորել է Նոր Նախիջևանի ռուսական դպրոցում։ 1919 թվականին խորթ հոր՝ մաթեմատիկոս Երվանդ Քողբեթլյանցի հետ տեղափոխվել է Երևան, կարճ ժամանակ այստեղ մնալով, ականատես լինելով Ռուսական հեղափոխությանը՝ 1921 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Փարիզ։ 1930 թվականին ավարտել է Սորբոնի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, տարվել է գրականությամբ, այնուհետև իրեն նվիրել է թատրոնին։ Առաջին պիեսը՝ «Orphée ou la Peur des miracles» («Օրփեոս կամ հրաշքի սարսափը»), գրել է 1935 թվականին, 1948 թվականին գրված երկրորդ գործը՝ «Pauline ou l'écume de la mer» («Պոլին կամ Ծովային փրփուրը»), նրան մեծ հաջողություն է բերում, որին հաջորդում են Gog et Magog, Cet animal étrange, Deux fois deux font cinq y Des pommes pour Ève ստեղծագործությունները։ Գոգ և Մագոգ» պիեսը չորս տարի շարունակ ներկայացվել է Փարիզի թատրոններում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ապրել է Ֆրանսիայի հարավում։ Գրել է մի շարք կինոսցենարներ, Դոստոևսկու «Ոճիր և պատիժ» վեպը վերածել է պիեսի, որը բեմադրվել է Փարիզում և Լոնդոնում։ Գրել է «Այդ տարօրինակ կենդանին» (1966, ըստ Անտոն Չեխովի) պիեսը, որը բեմադրվել է Ֆրանսիայում, Իսպանիայում, Իտալիայում։ Աշխատակցել է des Maturins, de Paris, Saint-Georges թատրոնների հետ։ Կինեմատոգրաֆիայում գործակցել է Ալեքս Ժոֆֆեի, Կ. Օտան-Լարայի, Մարկ Ալեգրեի և այլոց հետ։


== Ֆիլմեր ==
L'inconnu de Shandigor (1967)
La muerte en el jardín (1956)
L'histoire pittoresque (1964)


== Պարգևներ ==
Գրողների և դրամատուրգների մրցանակ, 1978
Ֆրանսիական թատրեական ակադեմիայի մրցանակ, 1981
Առաջին մրցանակ «Օրփեոս կամ հրաշքի սարսափը» պիեսի համար, 1942


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գաբրիել Արուի մասին imdb.com կայքում
Շոչիկալկո (Մեքսիկա)

Շոչիկալկո (իսպ.՝ Xochicalco), անտիկ նախակոլումբոսյան կառույց Մեքսիկայում՝ Մորելոս նահանգում։ Նրա անվանումը ացտեկերենից թարգմանաբար նշանակում է «Պալատի ծաղիկներ»։ Գտնվում է Կուերնավասա քաղաքից 38 կմ հարավ-արևմուտք։ Շոչիկալկոն նախկինում եղել է ծաղկուն քաղաք, կրոնական կառույց և առևտրի կենտրոն։
Շոչիկալկոն մայաների, ացտեկների և ինկերի քաղաքակրթության ժառանգորդներից է։ Պալատի պատկերազարդումներն ավելի մոտ են մայաների քաղաքակրթությանը։ Տաճարի մոտակայքի բնակիչները մինչ օրս խոսում են մեռած լեզու հանդիսացող ացտեկերենով։ Տաճարի հարևանությամբ գտնվում է մի շենք, որը հանդիսանում է ացտեկների ծիսական արարողությունների կենտրոնատեղիներից մեկը Մեքսիկայում մինչ օրս։ Ըստ նախնական տվյալների, այն հիմնադրվել է մ. թ. ա. 200 թվականին։
Նախկին բնակավայրի հարևանությամբ գործում է մեքսիկացիների կողմից ստեղծված թանգարանը։ Այստեղ գործում է նաև աստղադիտարան (միայն ցերեկվա ժամերին)։


== Արտաքին հղումներ ==

http://studentweb.tulane.edu/~dhixson/xochicalco/xochicalco.html Archived 2009-09-27 at the Wayback Machine.
http://www.delange.org/Xochicalco1/Xochicalco1.htm Archived 2012-01-10 at the Wayback Machine.


== Գրականություն ==
de la Fuente, Beatriz, Silvia Garza Tarazona, Norberto González Crespo, Arnold Leboef, Miguel León Portilla and Javier Wimer (1995) La Acrópolis de Xochicalco, Instituto de Cultura de Morelos, Cuernavaca.
González Crespo, Norberto, Silvia Garza Tarazona, Hortensia de Vega Nova, Pablo Mayer Guala and Giselle Canto Aguilar (1995) «Archaeological Investigations at Xochicalco, Morelos: 1984 and 1986», Ancient Mesoamerica 6։223-236.
Hirth, Kenneth G. (editor) (2000) Archaeological Research at Xochicalco, Volume 1, Ancient Urbanism at Xochicalco: The Evolution and Organization of a Pre-Hispanic Society., and Volume 2, The Xochicalco Mapping Project. University of Utah Press, Salt Lake City.
Hirth, Kenneth G. (editor) (2006) Obsidian Craft Production in Ancient Central Mexico, University of Utah Press, Salt Lake City.
Hirth, Kenneth G. and Ann Cyphers Guillén (1988) Tiempo y asentamiento en Xochicalco. Instituto de Investigaciones Antropológicas, Universidad Nacional Autónoma de México, Mexico City.
Մովնիկի

Մովնիկի (ուկրաիներեն՝ Мовники), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1555 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մովնիկի գյուղում բնակվում էր 606 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 432,9 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆոնտե դյու Ռազես

Ֆոնտե դյու Ռազես (ֆր.՝ Fonters-du-Razès), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում:
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 91 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.49 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.15 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 165 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 34 կմ արևմուտք:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 51 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 37-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 14: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,5 %: 37 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 36 անձ (17 տղամարդ և 19 կին): Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին): 14 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Դուրիան

Դուրիան (լատ.՝ Durio) Փիփերթազգիների ընտանիքի բույսերի տեսակ է , որն ներառում է մոտավորապես 30 տեսակ։ Աճում է անձրևային Հարավարևելյան Ասիայի արևադարձային անտառներում։


== Կենսաբանական նկարագրություն ==
Ցեղատեսակները մեծ են, սակավաընձյուղ, մշտադալար ծառեր՝ թերի արմատներով ու հասաարակ տերևներով։
Ծաղիկները խոշոր են, սպիտակ կամ կարմիր գույնի, զարգանում են բների ⟨Կաուլիֆլորիա⟩ կամ խոշոր ճյուղերի վրա ⟨Կաուլիֆլորիա⟩, բացվում են երեկոյան և փոշոտվում են չղջիկների և մեղուների միջոցով։
Դուրիանի պտուղներն ունեն շատ պինդ կեղև, որը ծածկված է խոշոր փշերով, պաշտպանում է չհասած պտուղի պարունակությունը կենդանիներից։ Պտուղը բացվում է հինգ փականներով, որոնց եզրերին մուգ սերմեր են մսային հավելումներով՝ արիլուսներով։


=== Տաքսոնիա ===
Դուրիանի ցեղը պարունակում է 32 տեսակներ


== Օգտագործում ==
Որոշ տեսակի պտուղներն ուտելի են։
Դուրիանի պտուղներն անտանելի գարշահոտի պատճառով արգելվում է տանել կամ ուտել հասարակական տրանսպոտրում, հյուրանոցներում և շատ այլ վայրերում։ Արգելող պիտակները փակցված են լինում օբյեկտների դռների վրա։ Դորիանը համարվում է արժեքավոր միրգ Հարավարևելյան Ասիայում և Հարավային Ամերիկայում (մասնավորապես՝  Բրազիլիայում)։ Տեղաբնիկներն ասում են, որ դուրիանի համն առաջացնում է դժոխքի տեսիլքներ, իսկ համը՝ դրախտային հաճույք։
Խոհարարական տեսանկյունից դուրիանի հետ գործ ունենալիս անհրաժեշտ են որոշակի հմտություններ ու սարքավորումներ, տեղափոխման համար միրգը փաթեթավորում են թղթի հաստ շերտով և դնում պինդ տոպրակի կամ պայուսակի մեջ, դրա կտրատումը կատարվում է ամուր դանակով  և հաստ կտորե ձեռնոցներով, քանի որ սուր փշերը կարող են վնասել ձեռքերը, թափոնները անհրաժեշտ է թափել բնակելի տնից հեռու, եթե հոտը զզվանք է առաջացնում։ 


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
(6604) Իլիաս

(6604) Իլիաս (անգլ.՝ Ilias), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի օգոստոսի 16-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,779569 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6455 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9136 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1692,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212686 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,43° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6604) Իլիաս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Չեխական երաժշտություն

Չեխական երաժշտություն երաժշտական մշակույթը ձևավորվել է հնուց զարգացող ժողովրդական երաժշտությունը ստեղծագործության՝ կենցաղային, ծիսական երգերի և պարերի հիման վրա, որոնք հակադիր էին կաթոլիկ հոգևորականության՝ 9-րդ դարից արմատավորվող Գրիգորյան երգեցողությանը։ ժողովրդական հին նվագարաններից են պարկապզուկը, սրինգը (ֆույար), դափը, 11-րդ դարի կեսից՝ ֆլեյտաներն ու թմբուկները, 13-րդ դարից՝ ցիտրան, փողը, լիտավրները, տավիղը, պսալտերիումը, երգեհոնը (1256-ին տեղադրվել է Պրահայի տաճարներից մեկում)։ 13-րդ դարում մեծապես զարգացել է հոգևոր երաժշտությունը, «Ամենակարող աստված», Հիսուս Քրիստոս, շռայլ հովիվ» (14-րդ դարի 1-ին կես, հոգևոր երգերի մեղեդիները դարձել են ժողովրդական։
Կապիստրելո

Կապիստրելո  (իտալերեն՝ Capistrello), կոմունա Իտալիաում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5456 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 89,65 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝60,86 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 67053։ Հեռախոսային կոդ՝ 0863։
Բնակավայրի հովանավորն է Անտոն Պադուացին։ Տոնը նշվում է հունիսի 13-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեզա Մարոցի

Գեզա Մարոցի (հունգ.՝ Maróczy Géza, մարտի 3, 1870(1870-03-03), Սեգեդ, Հունգարիա - մայիսի 29, 1951(1951-05-29), Բուդապեշտ, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն), հունգարացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1950), եղել է 20-րդ դարի առաջին տասնամյակի աշխարհ ուժեղագույն շախմատիստներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Կրթությամբ եղել է մաթեմատիկոս և տեխնոլոգ։ Նա երկար ժամանակ աշխատել է որպես ինժեներ։ Շախմատ խաղալ սովորել է 15 տարեկանում, մարզվել է Բուդապեշտի լավագույն շախմատիստների հետ։
Վարպետի կոչում ստացել է 1895 թվականին Հասթինգսում կայացած լրացուցիչ մրցաշարում։ Այդ ժամանակից մինչև 1908 թվականը նա պարբերաբար մասնակցել է գրեթե բոլոր խոշոր մրցաշարերին՝ բացառությամբ 1903 թվականի Վիեննայի մրցաշարին, եղել է անընդմեջ հաղթողներից մեկը։
Գեզա Մարոցիի հաջողությունները զարմացրել են նրա ժամանակակիցներին. 1896 թվականի Նյուրնբերգում կայացած շախմատային գերհամարաշարում նա երկրորդն էր Էմանուել Լասկերից հետո։
Առաջին մրցանակը ստացել է Մոնտե Կառլոյում (1902), այնուհետև՝ Օստենդեում (1905), Բարմենում (1908), Վիեննայում (1908)։
20-րդ դարի սկզբին Գեզա Մարոցին համարվել է աշխարի երեք ուժեղագույն շախմատիստներից մեկը, ինչը հաստատեցին Մոնտե Կառլոյի 1902-1904 թվականների սուպերմրցաշարերը, որոնցից երկուսում նա դարձել է հաղթող, իսկ մյուսում երկրորդը՝  Տարաշից հետո։
Հունգարական Խորհրդային Հանրապետության (1917-1919) տարիներին Մարոցին եղել է կրթության նախարարության գլխավոր աուդիտոր։ Սակայն կոմունիստական կառավարության անկումից հետո շախմատիստը մնացել է անգործ և վատթարավել է նրա ֆինանսական վիճակը։ Կամա թե ակամա նա  1920 թվականին ստիպված վերադառձել է իր նախկին մասնագիտությանը։
Մարոչին հիմնականում հայտնի էր որպես պաշտպանական շախմատիստ։ 1920-ականների մրցաշարերից մեկում նա ոչ-ոքի է խաղացել բոլոր պարտիաները, որոնք առիթ են հանդիսացել խոսելու շախմատի «ոչ-ոքի մահվան» մասին։

Մարոցին եղել է  Մաքս Էյվեի, Վերա Մենչիկի մարզիչը, Պոլ Մորֆիի ստեղծագործության մասին գրքի հեղինակն է։
Մարոցին կյանքից հեռացել է 1951 թվականի մայիսի 29-ին Բուդապեշտում։ Մահից մեկ տարի առաջ՝ 1950 թվականին ՖԻԴԵ-ն նրան շնորհել է գրոսմայստերի կոչում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Walter Arpad Földeak: Géza Maróczy, Leben und Lehren. Verlag de Gruyter, Berlin 1971.
Флориан Тибор. Первый гроссмейстер Венгрии. // «64 — Шахматное обозрение». — 1982. — № 9. — С. 21—23.
Шахматы: энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 232. — 621 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-005-3.


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը chessgames.com կայքում
Էջը 365chess.com կայում
Geza_Maroczy