Վալերի Տոդորովսկի

Վալերի Պետրովիչ Տոդորովսկի (ռուս.՝ Вале́рий Петро́вич Тодоро́вский, մայիսի 8, 1962(1962-05-08), Օդեսա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ Ռուս կինոռեժիսոր Պյոտր Տոդորովսկու որդին։


== Կենսագրություն ==
Վալերի Տոդորովսկին ծնվել է 1962 թվականի մայիսի 8-ին Օդեսայում, կինոռեժիսոր Պյոտր Եֆիմովիչ և Միրա Գրիգորևնա Տոդորովսկիների ընտանիքում։ 1978 թվականին նկարահանվել է Յուլի Ռայզմանի «Տարօրինակ կինը» (ռուս.՝ «Странная женщина») ֆիլմում՝ կատարելով գլխավոր հերոսի որդու դերը։
1984 թվականին Վալերի Տոդորովսկին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի բեմական ֆակուլտետը (Կիրա Պարամոնովի և Իսայ Կուզնեցովի արվեստանոց)։
2005 թվականին Վալերի Տոդորովսկին Լեոնիդ Լեբեդևի ու Վադիմ Գորյանինովի հետ հիմնադրել է «Красная стрела» կինոընկերությունը։
2012 թվականի փետրվարի 3-ին պաշտոնապես գրանցվել է որպես Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի թեկնածու Միխայիլ Պրոխորովի վստահված անձ։


== Անձնական կյանք ==
Առաջին կինը՝ Նատալյա Տոկարևա (ծնվել է 1965 թվականին), գրող և սցենարիստ Վիկտորյա Տոկարևայի դուստրը,
Որդին՝ Պյոտր Տոդորովսկի (ծնվել է 1986 թվականին), լրագրող, սովորել է ռեժիսորական դասընթացներում,
Թոռ՝ Սերգեյ (ծնվել է 2007 թվականին),
Թոռ՝ Աննա (ծնվել է 2008 թվականին),
Դուստր՝ Եկատերինա Տոդորովսկայա (ծնվել է 1995 թվականին), սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի օտար լեզուների ֆակուլտետոմ,
Երկրորդ կինը՝ Եվգենյա Խիրիվսկայա (Բրիկ, ծնվել է 1981 թվականին), կինոյի և թատրոնի ռուս դերասանուհի,
Դուստր՝ Զոյա (ծնվել է 2009 թվականին)։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===
1990 – Դիակառք (ռուս.՝ Катафалк)
1991 – Սեր (ռուս.՝ Любовь)
1994 – Մերձմոսկովյան երեկոներ (ռուս.՝ Подмосковные вечера)
1998 – Խուլերի երկիրը (ռուս.՝ Страна глухих)
2002 – Սիրեկանը (ռուս.՝ Любовник)
2004 – Իմ խորթ եղբայր Ֆրանկենշտեյնը (ռուս.՝ Мой сводный брат Франкенштейн)
2007 – Тиски
2008 – Ստիլյագաներ (ռուս.՝ Стиляги)
2013 – Ձնհալ (ռուս.՝ Оттепель)
2017 – Մեծ (ռուս.՝ Большой)


=== Սցենարիստ ===
1986 – Նմանակը (ռուս.՝ Двойник), Անդրիս Կոլբերգսի հետ համահեղինակությամբ
1987 – Շքախմբի մարդը (ռուս.՝ Человек свиты)
1988 – Աստծո խարազան (ռուս.՝ Бич божий)
1990 – Գամբրինուս (ռուս.՝ Гамбринус)
1990 – Ծովագայլ (ռուս.՝ Морской волк)
1991 – Օդանցք (ռուս.՝ Отдушина)
1991 – Սեր (ռուս.՝ Любовь)
1993 – Սև ջրի վրա (ռուս.՝ Над тёмной водой)
1998 – Խուլերի երկիրը (ռուս.՝ Страна глухих)
2006 – Վերջին զարկը (ռուս.՝ Последний забой)
2013 – Ձնհալ (ռուս.՝ Оттепель)


=== Պրոդյուսեր ===

1991 – Կիքս (ռուս.՝ Кикс)
1997 – Օձի աղբյուր (ռուս.՝ Змеиный источник)
1999-2000 – Կամենսկայա (ռուս.՝ Каменская)
1999 – Երկրպագուն (ռուս.՝ Поклонник)
2001 – Ընտանեկան գաղտնիքներ (ռուս.՝ Семейные тайны)
2001 – Մոսկովյան պատուհաններ (ռուս.՝ Московские окна)
2002 – Օրենք (ռուս.՝ Закон)
2002 – Կամենսկայա-2 (ռուս.՝ Каменская 2)
2002 – Տարտարենը Տարասկոնից (ռուս.՝ Тартарен из Тараскона)
2002 – Բրիգադա (ռուս.՝ Бригада)
2002 – Տայգա։ Կենդանի մնալու դասընթաց (ռուս.՝ Тайга. Курс выживания)
2003 – Կամենսկայա-3 (ռուս.՝ Каменская 3)
2003 – Կայարան (ռուս.՝ Вокзал)
2003 – Ապուշը (ռուս.՝ Идиот)
2003 – Երկրի լավագույն քաղաքը (ռուս.՝ Лучший город Земли)
2003 – Բախտի գծեր (ռուս.՝ Линии судьбы)
2003 – Տղամարդիկ չեն լացում (ռուս.՝ Мужчины не плачут)
2004 – Կուրսանտներ (ռուս.՝ Курсанты)
2004 – Երկկենցաղ մարդ (ռուս.՝ Человек-амфибия)
2004 – Կանայք առանց կանոնների խաղում (ռուս.՝ Женщины в игре без правил)
2004 – Երկինք և հող (ռուս.՝ Небо и земля)
2004 – Կարմիր կապելլա (ռուս.՝ Красная капелла)
2005 – Վարպետը և Մարգարիտան (ռուս.՝ Мастер и Маргарита)
2006 – Պիրանիայի որս (ռուս.՝ Охота на пиранью)
2006 – Վերջին զարկը (ռուս.՝ Последний забой)
2006 – Թիթեռի համբույր (ռուս.՝ Поцелуй бабочки)
2006 – Հետհաշվարկ (ռուս.՝ Обратный отсчёт)
2006 – Կոմս Մոնտենեգրո (ռուս.՝ Граф Монтенегро)
2007 – 7 խցիկներ (ռուս.՝ 7 кабинок)
2007 – Մամլակ (ռուս.՝ Тиски)
2008 – Ճոճանակ (ռուս.՝ Качели)
2008 – Ս. Ս. Դ. (ռուս.՝ С. С. Д.)
2008 – Ստիլյագաներ (ռուս.՝ Стиляги)
2009 – Դետեկտիվ գործակալություն «Իվան և Մարիա» (ռուս.՝ Детективное агентство «Иван да Марья»)
2010 – Կանդագար (ռուս.՝ Кандагар)
2010 – Մինչև 16 տարեկան երեխաներին... (ռուս.՝ Детям до 16…)
2013 – Շագալ-Մալևիչ(ռուս.՝ Шагал — Малевич)
2013 – Աշխարհագրագետը խմել է գլոբուսը (ռուս.՝ Географ глобус пропил)
2013 – Ձնհալ (ռուս.՝ Оттепель)
2014 – Поддубный
2014 – Լադոգա (ռուս.՝ Ладога)
2014 – Ուրախ երեխաներ;) (ռուս.՝ Весёлые ребята;))
2017 – Լավատեսը (ռուս.՝ Оптимисты)
2017 – Մեծ (ռուս.՝ Большой)
2018 – Տիեզերքի մասնիկը (ռուս.՝ Частица вселенной)
2018 – Садовое кольцо
2018 – Ագռավ (ռուս.՝ «Ворона»)


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
1990 – Մամուլի հատուկ մրցանակ և Մոսկվայի «Дебют-90» կինոփառատոնի մրցանակ – «Դիակառք» ֆիլմի համար
1991 – Մանհեյմի միջազգային կինոփառատոնի գրան պրի – «Դիակառք» ֆիլմի համար
1992 – Սմոլենսկի «Созвездие» կինոփառատոնի մրցանակ դերասանների հետ ռեժիսորի լավագույն աշխատանքի համար – «Սեր» ֆիլմի համար
1994 – «Ոսկե խնձոր» մրցանակ տարվա լավագույն ֆիլմի համար (Մոսկվա) – «Մերձմոսկովյան երեկոներ» ֆիլմի համար
1994 – Կինոմամուլի մրցանակ «Ֆիլմ, որ որոշում է տարվա կինոոճը» (Մոսկվա) – «Մերձմոսկովյան երեկոներ» ֆիլմի համար
1998 – Սանկտ Պետերբուրգի «Виват, кино России!» VI կինոփառատոնի գրան պրի – «Խուլերի երկիրը» ֆիլմի համար
1998 – «Արծաթե մեխ» IV կինոֆորումի գլխավոր մրցանակ (Սոչի) – «Խուլերի երկիրը» ֆիլմի համար
1998 – Կինոքննադատների ու կինոմամուլի ազգային «Ոսկե խոյ» մրցանակ «Տարվա լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում – «Խուլերի երկիրը» ֆիլմի համար
2002 – «Կինոտավր» ХIII ռուսական բաց կինոփառատոնի գրան պրի – «Սիրեկանը» ֆիլմի համար
2004 – «Կինոտավր» XV ռուսական բաց կինոփառատոնի գրան պրի – «Իմ խորթ եղբայր Ֆրանկենշտեյնը» ֆիլմի համար
2004 – «Կինոտավր» փառատոնի կինոգետների ու կինոքննադատների գիլդիայի մրցանակ – «Իմ խորթ եղբայր Ֆրանկենշտեյնը» ֆիլմի համար
2004 – Մոսկվայի XXVI միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ ռուսական ծրագրի լավագույն ֆիլմի համար – «Իմ խորթ եղբայր Ֆրանկենշտեյնը» ֆիլմի համար
2004 – Կինոմամուլի միջազգային ֆեդերացիայի մրցանակ Կառլովի Վարիի միջազգային կինոփառատոնում – «Իմ խորթ եղբայր Ֆրանկենշտեյնը» ֆիլմի համար
2004 – «Ոսկե արծիվ» մրցանակ «Լավագույն ռեժիսորական աշխատանք» կատեգորիայում, ինչպես նաև ներկայացվել է «Լավագույն խաարկային ֆիլմ» անվանակարգում – «Իմ խորթ եղբայր Ֆրանկենշտեյնը» ֆիլմի համար
2009 – «Ոսկե արծիվ» մրցանակ լավագույն խաղարկային ֆիլմի համար – «Ստիլյագաներ» ֆիլմի համար
2009 – «Նիկա» մրցանակ լավագույն խաղարկային ֆիլմի համար – «Ստիլյագաներ» ֆիլմի համար
Ներկայացվել է «Նիկա» մրցանակի «Ռեժիսորական լավագույն աշխատանք» և «Լավագույն խաղարկային ֆիլմ» անվանակարգերում
1995 – «Մերձմոսկովյան երեկոներ» ֆիլմի համար
1999 – «Խուլերի երկիրը» ֆիլմի համար
2003 – «Սիրեկանը» ֆիլմի համար
2009 – «Ստիլյագաներ» ֆիլմի համար
2013 – Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստի ակադեմիայի խորհրդի 2013 թվականի «Նիկա» հատուկ մրցանակ «Հեռուստատեսային կինեմատոգրաֆիական արվեստում ոունեցած ստեղծագործական ձեռքբերումների համար» – «Ձնհալ» սերիալի համար.
2015 – «Ոսկե արծիվ» մրցանակ հեռուստատեսային լավագույն ֆիլմի համար – «Ձնհալ» սերիալի համար
2015 – Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության 2015 թվականի մրցանակ մշակույթի բնագավառում – «Ձնհալ» հեռուստատեսային սերիալի ստեղծման համար
2018 – Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար I աստիճանի մեդալ – հայրենական մշակույթի, արվեստի, զանգվածային լրատվության միջոցների զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման և բազմամյա բեղմնավոր գործունեության համար
2018 – Մոսկվայի քաղաքապետի մրցանակ «Կինոարվեստում Մոսկվայի կերպարի ստեղծման համար» (առաջին տեղ) – «Մեծ» ֆիլմի համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վալերի Տոդորովսկի (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Интервью газете «Новое Человечество» Archived 2008-02-03 at the Wayback Machine.
Վալերի Տոդորովսկին «Сеанс» ամսագրի կայքում Archived 2008-05-15 at the Wayback Machine.
Валерий Тодоровский: «Кино надо делать честно, достойно и талантливо». Интервью Валерия Тодоровского «Нашей газете» (Швейцария, 2013)
Интервью Валерия Тодоровского корреспонденту «Известий» Михаилу Верещагину (Москва, 2013) Archived 2017-05-12 at the Wayback Machine.