Ավստրալիական սկումբրիա

Ավստրալիական սկումբրիա (լատ.՝ Scomber australasicus), սկումբրիա ձկների ընտանիքի տեսակ։ Ապրում են Խաղաղ և Հնդկական օվկիանոսների արևադարձային, մերձարևադարձային և բարեխառն ջրերում՝ հյուսիսային լայնության 43°-ի և հարավային լայնության 50°-ի միջև և արևմտյան երկայնության 32°-ի և արևելյան երկայնության 110°-ի միջև։ Պելագիկ ձկները հանդիպում են մինչև 300 մետր խորություններում։ Գրանցված առավելագույն երկարությունը 50 սմ է։ Այն արժեքավոր արդյունագործական ձուկ է։


== Տաքսոնոմիա ==
Կարմիր ծովի և Հնդկական օվկիանոսի հյուսիսում ապրող բնակչությանը պատկանող անձիք նախկինում դասվել են Scomber japonicus-ին։


== Տարածք ==

Ավստրալիական սկումբրիան ապրում է Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան հատվածի մերձափնյա ջրերում՝ Չինաստանից և Ճապոնիայից մինչև Ավստրալիա և Նոր Զելանդիա, արևելքում այն տարածվում է մինչև Հավայան կղզիներ։ Հասնում են մինչև Կարմիր ծով։ Արևադարձային ջրերում այս տեսակը բավականին հազվադեպ է։
Այս մեզո- և էպիպելագիկ ձկները հանդիպում են մերձափնյա ջրերում՝ մակերեսից մինչև 300 մետր խորություններում։


== Նկարագրություն ==
Ավստրալիական սկումբրիաներն ունեն երկարացված, իլիկաձև մարմին, բարակ, կողքերից սեղմված պոչային ցողուն՝ 2 կողային լողաթևերով, երկայնական միջին լողաթևը նրանց միջև բացակայում է։ Կա 5 լրացուցիչ լողաթևիկների շարք, որոնք գտնվում են փափուկ մեջքի և հետանցքի լողաթևերի ետևում։ Առաջին մեջքի լողաթևում կան 10-13 ծակող ճառագայթներ, երկրորդում՝ 12 փափուկ ճառագայթներ, իսկ հետանցքի լողաթևում՝ 12 փափուկ ճառագայթներ։ Հետանցքի լողաթևի առջև կա նրանից անջատված 1 փուշ։ Փորային միջլողաթևային ելուստը ցածր է և չի երկատվում։ Պոչի լողաթևը պինդ է և լայնորեն երկատված։ Մարմինն ամբողջությամբ պատված է մանր ցիկլոիդային թեփուկով։ Ունի լողափամփուշտ։ Մարմնի առջևի հատվաշի զրահը՝ խոշոր թեփուկներից կազմված, բացակայում է։ Կողային գիծը գրեթե ուղիղ է՝ մի փոքր ալիքաձև պտույտով։ Ատամները մանր, կոնուսաձև և միատող են։ Ողերը 31-ն են։ Ունեն խոփիկանման ատամներ։ Հետանցքի լողաթևը սկսվում է երկրորդ մեջքային լողաթևի հետևից։
Մեջքը մուգ կապույտ կամ կապտականաչավուն գույնի է, պատված է ալիքանման մուգ լայնակի գծերով։ Կողերը և փորիկը պատված են արծաթագույն- սպիտակ կամ կապտամոխրագույն բծերով և ալիքաձև ընդհատվող գծերով։ Առավելագույն երկարությունը մինչև պոչի լողաթևի խեչակը 50 սմ է։


== Կենսաբանություն ==
Պելագիկ ձկների վտառը հիմնականում մնում է մերձափնյա ջրերում։ Հանդիսանում է սննդային կապերի կարևոր օղակ, ծառայում է որպես սնունդ խոշոր պելագիկ ձկների համար, ինչպիսիք են շնաձկները, թյուննոսները, թրաձկները և ծովային կաթնասունները, օրինակ՝ դելֆինները և ծովառյուծները։ Կազմում է վտառներ նույն չափի այլ սկումբրիաների հետ։ Օրական ուտելիքի հիմնական մասը կազմում են կենդանապլանկտոնները։ Մեծահասակաները սնվում են նաև մանր ձկներով և կաղամարներով։ Ավստրալիայի ջրերում  սեռական հասունություն է նկատվում 2 տարեկանում։ Կյանքի տևողությունը 8 տարի է։ Սերնդի տևականությունը 2-3 տարի է։ Ըստ տարբեր հեղինակների գնահատականի՝ Նոր Զելանդիայի ջրերում ավստրալիական սկումբրիաները հասունանում են 3 տարեկանում՝ 28 սմ հասակով, իսկ կյանքի տևողությունը հասնում է մինչև 24 տարի։ Ճապոնիայի ջրերում այս տեսակի ներկայացուցիչները առաջին անգամ հասունանում են 1 տարեկան հասակում և ապրում են մինչև 6 տարեկան։


== Մարդու հետ փոխազդեցությունը ==
Այն արժեքավոր արդյունագործական ձուկ է։ Արդյունահանությունը հիմնականում տեղի է ունենում տարբեր խորության տրալներով, ձկնորսասարքային ուռկաններով, ինչպես նաև օղակավոր ուռկաններով։ 1990-ականների վերջում ձկան  համաշխարհային որսաքանակը հասնում էր 16 հազար տոննայի։ Ճապոնիայում ավստրալիական սկումբրիայի միսը ավելի քիչ է գնահատվում, քան ճապոնական սկումբրիայինը։ Սկումբրիան շուկայում վաճառվում է սառեցված, ծխեցված, պահածոյացված և աղի տարբերակներով։ Բնության պահպանության միջազգային միությունը յուրացրել է «Նվազագույն չափի վտանգներ առաջացնող» պահպանական կարգավիճակը։


== Ծանոթագրություններ ==