The Monster Ball Tour

The Monster Ball Tour, ամերիկացի երգչուհի Լեդի Գագայի երկրորդ համաշխարհային համերգային շրջագայությունն է, որը հաջորդել է The Fame Monster-ին։ Համերգային շրջագայության մասին պաշտոնապես հայտարարվել է 2009 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ այն բանիս հետո, երբ անսպասելիորեն հետաձգվել է Fame Kills Tour-ը, որին երգչուհին պետք է մեկներ ռեփեր Քայնե Ուեսթի հետ։ Շրջագայությունն սկսվել է The Fame Monster ալբոմի թողարկումից չորս օր անց։ Haus of Gaga ստեղծագործական ընկերությունը ստեղծել է պաստառ և շատ հագուստներ շրջագայության համար։
2009 թվականի նոյեմբերի 27-ին Մոնրեալում տեղի է ունեցել շրջագայության առաջին համերգը։ Այդ օրվանից սկսել է The Monster Ball Tour 1.0-ը, որը ձգվել է մինչև 2010 թվականի հունվարի 26-ը։ Բոլոր համերգներն անցկացվել են միայն Հյուսիսային Ամերիկայում։ 2010 թվականի փետրվարի 18-ից սկսվել է The Monster Ball Tour 2.0։ Նոր բեմադրության հիմնական թեման է եղել Գագայի ու նրա ընկերների ճանապարհորդությունը, ովքեր Նյու Յորքից մեկնում են մասնակցելու հրեշների դիմակահանդեսին։ Նրանց ճանապարհին առաջանում են շատ փորձություններ․ սկզբում ջարդվում է մեքենան, հետո լինում են խնդիրներ մետրոյում և այլն, բայց, չնայած բոլոր խոչընդոտներին, հերոսները վերջ ի վերջո հասնում են դիմակահանդեսին։
Քննադատների արձագանքները հիմնականում եղել են դրական։ Նրանք հիացել են երգերի կենդանի կատարմամբ և Գագայի՝ ոճի զգացմամբ։ Նաև նրանք տպավորվել են համերգի թատերական բեմականացմամբ՝ համեմատելով այն Մադոննայի համերգների հետ։
Շրջագայության բոլոր համերգների արդյունքում հավաքվել է մոտ 227,4 միլիոն դոլար։
2011 թվականի փետրվարի 21-ին և 22-ին Նյու-Յորքում անցկացված համերգները ձայնագրվել են հեռուստատեսային տեսախցիկով ամերիկյան HBO հեռուստաալիքի կողմից։ Մայիսի 7-ին այդ ալիքով ցուցադրվել է «Lady Gaga Presents the Monster Ball Tour: At Madison Square Garden» փաստավավերագրական ֆիլմ։ Ֆիլմում ցուցադրված է ամբողջ համերգը, ինչպես նաև շրջագայությանը վերաբերող տվյալներ, որոնք մինչ այդ գաղտնի էին պահվում։ Ռուսաստանում այդ ֆիլմը ցուցադրվել է մայիսի 14-ին Муз-ТВ հեռուստաալիքով։


== Նկարագրություն ==

Ամենասկզբում հիփ-հոփ կատարող Քայնե Ուեսթն և Լեդի Գագան ծրագրավորել են միասին կատարել «Fame Kills» համերգային շրջագայությունը, որի մասին հայտնի է դարձել 2009 թվականի սեպտեմբերին։ Արդեն պատրաստ է եղել սեթ-լիստը, և առաջին համերգը պետք է կայանար նոյեմբերի 10-ին Ֆենիքսում։ Բայց շուտով առանց բացատրության չեղյալ են համարվել բոլոր համերգները։ Հետո Գագան բացատրել է, որ համերգների չեղյալ համարելը կապված է երկու երաժիշտների միջև ծագած տարաձայնությունների հետ։ Իսկ հարցազրույցներից մեկի ժամանակ նա հայտարարել է․ «Քայնեն ցանկանում է մի քիչ հանգստանալ, բայց լավ լուր է այն, որ ես չեմ պատրաստվում հանգստանալ»։ «Fame Kills»-ի հետաձգումից հետո Գագան ձեռնամուխ է եղել նոր համերգային շրջագայության նախապատրաստմանը։ Պաշտոնապես հայտարարվել է, որ առաջին համերգը պետք է կայանա 2010 թվականին Լոնդոնում։ Բայց համերգն անցկացվել է Մոնրեալում 2009 թվականի նոյեմբերի 27-ին (The Monster Ball Tour 1.0)։ Գագայի համերգային շրջագայության պաշտոնական պաստառում Գագան գտնվում է մի սարքի ներսում, որը կոչվում է «Օրբիտա»։ Առաջին անգամ Գագան հագել է այն 2009 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Saturday Night Live-ում։


== Զարգացում ==


=== The Monster Ball Tour 1.0 ===

«Rolling Stone»-ին տված հարցազրույցում Գագան բացատրել է, որ ինքը ցանկացել է անել թանկարժեք, գեղեցիկ և գունագեղ շոու, որը արժանի կլինի իր երկրպագուներին։ Նա համերգային շրջագայությունը բնութագրել է որպես «փոփ-էլեկտրո օպերա», որովհետև համերգում թատերականությունն ու պատմության տարրերը միահյուսվում են այնպես, ինչպես օպերայում։ Ըստ նրա խոսքերի՝ շոուի դիզայնը նորարական է արվեստի տեսակետից։ Գագան ցանկացել է փոխել բեմի ձևը, և այդպիսի խնդիր է դրվել Haus of Gaga ընկերության առջև։ Նոր բեմը Գագան բնութագրել է այսպես․ «Հիմա բեմը եռանկյունաձև է, ինչպես ադամանդ»։
Շոուի թեման էվոլյուցիան է։ Գագան ինքն ասել է, որ The Monster Ball Tour-ը ընդհանրապես այլ մակարդակ է ի տարբերություն The Fame Ball Tour-ի։ Որոշ առարկաների ստեղծման վրա Գագային ոգեշնչել են առարկաներ, որոնք ստեղծվել էին Fame Kills համերգային շրջագայության համար։ Հետո նա որոշել է, որ դա եղել է «կորած մեծ համերգային շրջագայություն»։ 
«Paparazzi» երգի կատարման համար օգտագործվել է երկար հյուսված մազերով կեղծամ (Ռապունցելի նման), բայց մի քանի համերգ անց Գագան կտրականապես հրաժարվել է կրել դա՝ ասելով․ «Ես չեմ կրում հյուսեր»։ Դրանից հետո նա կրել է կարճ մազերով կեղծամ։


=== The Monster Ball Tour 2.0 ===

2009 թվականի դեկտեմբերին Լեդի Գագան հայտարարել է, որ չեղյալ է համարում 2010 թվականի համերգի ծրագիրը և ամեն ինչ սկսելու է նորից։ Հարցազրույցի ժամանակ Գագան կանխատեսել է համերգային շրջագայության հետագա փոփոխությունները։ Նա ասել է, որ շոուն ծրագրված է որպես երաժշտական թատրոն։ Նոր համերգը ներառում է նոր և հին ստեղծագործություններ, որոնցից շատերը բեմադրվել են նոր շոուի համար։ Որպես անակնկալ նշվել են․ նոր ստեղնաշարը, որը ստեղծվել է հատուկ շոուի համար, և այդ ժամանակ արդեն հայտնի ԷՄՄԱ-ն, որը ցուցադրվել է Brit Awards 2010-ում։ Գագան ԷՄՄԱ-ն բնութագրել է այսպես․ «Մենք ստեղծել ենք նոր կատարելագործված սարք, որը շատ երաժշտական սարքերի հիբրիդ է»։ Ուրիշ ռադիոկայանին տրված հարցազրույցի ժամանակ նա ասել է․ «Դա նույն The Monster Ball-ն է, բայց այն դարձել է ավելի երաժշտական և տեղափոխվել է մեծ բեմ։ Հիմա դա իրական պատմություն է այն մասին, թե ինչպես էինք ես և իմ ընկերները գնում հրեշների դիմակահանդեսին, բայց մոլորվեցինք ճանապարհին»։


== Համերգի բնութագիրը ==


=== The Monster Ball Tour 1.0 ===

The Monster Ball 1.0 սկսվել է նրանով, որ Գագան հայտնվում է կանաչ լուսավորված հսկայական տեսաէկրանի հետևում։ Գագան հագել էր արծաթագույն հագուստ, որ զարդարված է թանկարժեք քարերով, նրա հագուստի վրա ամրացված են լամպեր։ Հնչում է «Dance in the Dark» երգը։ Պարբերաբար էկրանի վրա հայտնվում ու անհետանում են գծեր, որոնք բաժանում են էկրանը քառակուսիների։ Երգի ավարտից հետո բեմի վրա հայտնվում է մեծ խորանարդ, որից Գագան բարձրանում է պլատֆորմի վրա և ստեղնաշարային կիթառով կատարում է «Just Dance» երգը։ Հետո գալիս է միջերգ, որից հետո Գագան վերադառնում է ամբողջովին սպիտակ հագուստով, որից կախված են ոսկորներ, որոնց պատճառով հագուստը նմանվում է կմախքի։ Այդ կմախքանման հագուստով նա կատարում է «LoveGame» երգը։

Երգի ավարտից հետո ոսկորները հանում են, և Գագան մնում է մաքուր սպիտակ, փայլուն լողազգեստով։ Երկրպագուների հետ փոքր զրույցից հետո Գագան սկսում է կատարել «Alejandro» երգը։ Երգի կատարման ժամանակ բեմի վրա ցուցադրվում է սեռական ակտ։ Հերթական միջերգից հետո սկսվում է «Անտառ» պիեսը, Գագան հայտնվում է սև խավոտ հագուստով և կատարում է «Monster» երգը։ Դրանից հետո սկսվում է «So Happy I could Die» երգը, որի կատարման ժամանակ Գագան հանում է խավոտ հագուստը և մնում է մաքուր սպիտակ լողազգեստով, որում Գագան երգում է «Teeth» երգը։ Հետո Գագան նստում է դաշնամուրի առջև, և սկսվում է «Speechless» երգը, որից հետո սկսվում է «Poker Face» երգի ակուստիկ տարբերակը։

Հետո այն սահուն կերպով անցում է «Make Her Say» երգին, որը կատարում է ռեփեր Kid Cudi-ն։ Դրանից հետո սկսվում է հաջորդ գործողությունը. Գագան հագել է ոսկե եգիպտական հագուստ, որը հիշեցնում է զրահ։ Այդպես Գագան կատարում է. «Fashion», «The Fame», «Beautiful, Dirty, Rich», «Money Honey» երգերը։ Մի քանի համերգների ժամանակ «Money Honey» երգը կատարվել է դաշնամուրով։ Սկսվում է միջերգը, որին հաջորդում է մյուս գործողությունը։ Այդտեղ Գագան հագել է ատրճանակ-գլխարկ և սև զգեստ, որից առաջանում է տպավորություն, թե Գագան փաթաթված է սև ժապավեններով։ Այդ հագուստով կատարվում են «Boys Boys Boys», «Paper Gangsta», «Poker Face» երգերը։ «Paper Gangsta» երգի կատարման ժամանակ Գագան նստած է պտտվող ստոմատոլոգիական աթոռին։ Համերգային շրջագայության երկրորդ մասում այդ գործողության սև հագուստը փոխարինվել է կարմիր լաքապատ լողազգեստով և գլխարկով։ Հետո Գագան դուրս է գալիս բեմ «Paparazzi» երգով։ Նա ունի երկար հյուսեր, որոնց ծայրերը բռնել են պարողները։ Երգը ավարտվում է նրանով, որ Գագան մեռնում։ Հետո Գագան վերածնվում է, և սկսվում է «Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)» երգը, որին հետևում է «Bad Romance»-ը։ Շոուն ավարտվում է միջերգով, որի ժամանակ Գագայի վրա դաջում են «Dad» գրությունը։


=== The Monster Ball Tour 2.0 ===

The Monster Ball 2.0-ում նույնպես Լեդի Գագան սկսել է համերգը «Dance in the Dark» երգով, բայց այս անգամ երգչուհին չի երևում. նա կանգնած է բարձր հարթակի վրա վարագույրի հետևում, իսկ հանդիսատեսին միայն երևում է նրա ստվերը մանուշակագույն ֆոնի վրա։ Երգի վերջում վարագույրը բարձրանում է և հանդիսատեսները տեսնում են Գագային, որը հագել էր մանուշակագույն բաճկոն։ Հետո Գագայի ընկերները նրան ասում են, որ մեքենայի հետ կապված խնդիրներ կան, և հնարավոր է, որ իրենք չկարողանան հասնել հրեշների դիմակահանդեսին, բայց Գագան նրանց հանգստացնում է, և սկսվում է «Glitter and Grease» երգը։ Այդ երգից հետո Գագան հանում է բաճկոնը և մնում է ընձառյուծի մորթու նախշով մանուշակագույն լողազգեստով (համերգային շրջագայության սկզբում նրա հագին մանուշակագույն գույնի լողազգեստ էր)։ Հետո նա բացում է մեքենայի թափքը, որից դուրս են գալիս գոլորշու սյուն, և նա սկսում է նվագել, որից հետո կատարում է «Just Dance» երգը։ 

 Երգից հետո, առանց դադարի սկսվում է «Beautiful, Dirty, Rich» երգը, սակայն ելույթի ժամանակ պարողներից մեկը բեմի վրա դուրս է բերում նետ և կպցնում այն Գագայի գլխին։ Երգի վերջում Գագան իր ընկերներից մեկի հետ դուրս է գալիս բեմի «լեզու» և բոլորին բացատրում, որ հրեշների դիմակահանդեսը մի տեղ է, որտեղ բոլորը կարող են իրենց ազատ զգալ։ Գագան միջերգից հետո անմիջապես սկսել է կատարել «Vanity» երգը (որը 2010 թվականի սեպտեմբերից չէր կատարվել շրջագայության ժամանակ), իսկ հետո նա վազել է բեմի ետևը և հանդիսատեսը լսել է «The Fame» երգի երկարացված տարբերակը, հետո բեմի մեջտեղում սկսվում է հայտնվել ծուխ և բեմի տակից դուրս է գալիս Գագան կարմիր թիկնոցով և ահռելի մեծ ժապավենակապով։ Նա սկսում է սեղմել «ԷՄՄԱ» (անգլ.՝ EMMA) կոչվող սարքի վրայի ստեղներին և կատարում է «The Fame» երգը։ Երգի վերջում Գագան իջնում է բեմի տակ, վարագույրները փակվում են և սկսվում է միջերգը։ Հետո սկսվում է «Մետրո» գործողությունը։ 

Բեմի վրա մետրոյի վագոնի մաս է, որով մարդիկ երթևեկում են, բայց հանկարծ օպերատորը հայտարարում է, որ ինչ-որ անհասկանալի բան է տեղի ունենում, և սկսվում է հերթական խնդիրը. վթար է տեղի ունենում մետրոյում։ Գագան հայտնվում է վագոնի դռների առջև և կատարում է «LoveGame» երգը, որի վերջում Գագային են փոխանցում նրա Disco Torch-ը (առաջին համերգներում Disco Stick), և նա սկսում է խոսել դահլիճի հետ։ Միջերգի վերջում Գագան ասում է, թե կա մի երգ, որը նա գրել է իր տղաների համար, և սկսվում է «Boys Boys Boys» երգը, որի վերջում նա հեռանում է բեմից։ Այդ երկու երգերը Լեդի Գագան կատարել է լաքապատ հագուստով, որով նա նկարահանվել էր «Telephone» երգի տեսահոլովակում։ Հետո հանդիսատեսը լսում է մետրոյի աղմուկը։

Եվ հանկարծ լսվում է ստեղնակիթառի ձայնը, և բեմի տակից բարձրանում է Գագան, որը հագել էր սև երկար թիկնոց Armani-ից. նա շարունակում է նվագել ստեղնակիթառի վրա, որի ձայնը սահուն կերպով նմանվում է «Money Honey» երգի մոտիվներին, և կատարվում է այդ երգը։ Երգի վերջում Գագան մի փոքր նվագում է ստեղնակիթառի վրա, և համարն ավարտվում է։ Այդ համարից հետո Գագան գալիս է բեմի «լեզվի» վրա և զանգահարում է դահլիճի իր երկրպագուներից մեկին (դա միայն Ամերիկայում) կամ նայում է երկրպագուների նվերները, որը նրանք նետել էին բեմի վրա (դա ամբողջ աշխարհում)։ Հետո Գագան հանում է բաճկոնը, մնում է ուլունքներով զարդարված սև լողազգեստով և կատարում է «Telephone» երգը, որից հետո նա նստում է դաշնամուրի առջև և կատարում է «Brown Eyes», «Speechless» (կատարման ժամանակ դաշնամուրը պատված է կրակով), 

«Born This Way», «Yoü and I», «Americano» և «Living on the Radio» երգերը (կատարվել է ընդամենը մեկ անգամ)։ Դաշնամուրային բոլոր երգերից հետո Գագան կանգնում է և գնում է «լեզվի» վրա տավիղի ձայների ներքո։ Եվ այդտեղ նա հասկանում է, որ իր շուրջը հայտնվում է ինչ-որ տարօրինակ բան, որը շրջապատում է Գագային. պարզվում է, որ դա մրրիկ է, որը շրջապատում է Գագային և տանում հեռու։ Վերևից նրա կողքերին իջնում են կլոր վարագույրներ, և սկսվում է Twister միջերգը։ Դրանից հետո կլոր վարագույրները բարձրանում են և հանդիսատեսի առջև մնում է Գագան, որը հագել էր շքեղ զգեստ։ Նա ասում է, որ իր փոքրիկ հրեշներն իրեն դարձնում են անչափ երջանիկ, և սկսվում է «So Happy I Could Die» երգի կատարումը։

Երգի ընթացքում Գագայի զգեստը և գլխարկը շարժվում են։ Երգի վերջում Գագան ընկնում է կենտրոնական այգու (անտառ) ամենամութ և սարսափելի տեղը, և սկսվում է «Put your paws up» միջերգը։ Դրանից հետո լույսն ուղղվում է երաժիշտի վրա, որը կատարում է տարօրինակ երաժշտություն սինթեզատորի վրա։ Եվ այդտեղ սկսվում է «Monster» երգը։ Բեմի վրա հայտնվում է Գագան սև խավապատ հագուստով, որը նաև օգտագործվել է The Monster Ball 1.0.-ի ժամանակ։ Երգի վերջում պարողները բարձրացնում են Գագային և փորձում են «ուտել նրա սիրտը»։ Պարողները վազում են և Գագան չի երևում, բայց հանկարծ Գագան դուրս է թռչում բեմի տակից սև լողազգեստով. նա ամբողջությամբ արյունոտ է։ Դրանից հետո Գագան մի քիչ զրուցում է դահլիճի հետ և սկսում է երգել «Teeth» երգը, որից հետո Գագան նորից զրուցում է դահլիճի հետ, հետո նա ասում է այն մասին, որ գտել այգու միակ արյունահոս շատրվանը, և սկսում է երգել «Alejandro» երգը։ Համարն ավարտվում է երկու պարողներ համբույրով, վարագույրը փակվում է և սկսվում է հերթական միջերգը։  Այնուհետև հանդիսատեսները լսում են վախեցնող ձայներ, որոնք փոքր-ինչ նման են գնչուական երաժշտության։ Սկսվում է «Poker Face» երգը, որը Գագան կատարում է «լեզվի» վրա։ Համերգային շրջագայության սկզբում «Poker Face» երգի համար օգտագործվել է սեփական արտադրության ընձառյուծային հագուստ, բայց 2010 թվականի ապրիլին նա սկսել է հագնել սեփական արտադրության սև զգեստ, իսկ 2011 թվականի համերգների ժամանակ Գագան երգը կատարել է նախորդ լողազգեստով, որի վրայից հագել է թեթև բաճկոն։ Սկսվում է հաջորդ միջերգ։

Նրանից հետո Գագան բեմ է դուրս գալիս իր ընկերների հետ։ Գագան հագել էր երկնագույն օրիգամի-զգեստ։ Նրանք չեն հասկանում, թե որտեղ են գտնվում իրենք, և նրա բոլոր ընկերները վախեցած փախչում են՝ թողնելով Գագային մենակ բախտի քմահաճույքին։ Նա շրջվում է և տեսնում սարսափելի հրեշի, որին անվանում են փառքի հրեշ։ Սկսվում է «Paparazzi» երգի կատարումը։ Երգում Գագան օգնության է կանչում իր երկրպագուներին, որպեսզի օգնեն իրեն հաղթել հրեշին լուսանկարչական ապարատների միջոցով, բայց դա չի օգնում Գագային, և հրեշը նրան ուտում է, բայց հետո նա «վերածնվում է» և բարձրանում բեմի տակից։ Նա սպանում է հրեշին և հեռանում, սկսվում է միջերգը, որի ընթացքում երկրպագուները լսում են երաժշտություն առանց տեսանյութի։

Հետո սկսվում «Bad Romance» երգը. Գագան հագել է արծաթագույն ոչ սովորական հագուստ։ Նա կանգնած է պտտվող կլոր գիրոսկոպի կենտրոնում և սկսում է երգել, հետո պարողները կանգնեցնում են օղակները, և Գագան դուրս է գալիս, որպեսզի սկսի պարը։ Երգից հետո բեմի վրա ոչինչ տեղի չի ունենում։ Միայն երկրպագուները բարձր կանչում են Գագային։ Երկու րոպե սպասելուց հետո Գագան հայտնվում է մարմնագույն հագուստով և լողազգեստով։ Եվ սկսում է երգել «Born This Way» երգը, որի ընթացքում նա հասցնում է նվագել երգեհոնի վրա, իսկ երգից հետո Գագան պարողների հետ գրկախառնվում են և խոնարհվում։ Համերգն ավարտվում է «Outro» միջերգով։


== Երգացանկ ==


=== The Monster Ball Tour 1.0 (27 նոյեմբերի, 2009 — 26 հունվարի, 2010) ===
«Dance in the Dark»
«Just Dance»
«LoveGame»
«Alejandro»
«Monster»
«So Happy I Could Die»
«Teeth»
«Speechless»
«Poker Face» (Piano Version)
«Make Her Say» (feat. Kid Cudi)
«Fashion»
«The Fame»
«Money Honey»
«Beautiful, Dirty, Rich»
«Boys Boys Boys»
«Paper Gangsta»
«Poker Face»
«Paparazzi»
«Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)»
«Bad Romance»


=== The Monster Ball Tour 2.0 (2010 թվականի փետրվարի 18-ից) ===
մաս 1 . Քաղաք«Dance in the Dark»
«Glitter and Grease»
«Just Dance»
«Beautiful, Dirty, Rich»
«Vanity» (2010 թվականի սեպտեմբերի 8-ից)
«The Fame»մաս 2. Մետրո«LoveGame»
«Boys Boys Boys»
«Money Honey»
«Telephone»
«Brown Eyes» (2010 թվականի հուլիսի 2-ից )
«Speechless» (2011 թվականին կատարվել է միայն փետրվարի 21-22-ին, այնուհետև հանվել է երգացանկից)
«Stand by Me»
«Born This Way» (ակուստիկ տարբերակ) (2011 թվականի փետրվարի 24-ից )
«Americano» (ակուստիկ տարբերակ) (2011 թվականի մայիսի 3-ից)
«Yoü and I» (2010 թվականի հունիսի 28-ից )
«Living on the Radio» (2010 թվականի օգոստոսի 30-ին)
«So Happy I Could Die» (2011 թվականի փետրվարի 24-ից)Մաս 3։ Կենտրոնական այգի«Monster»
«Teeth»
«Alejandro»
«Poker Face»
«Paparazzi»Մաս 4։ Հրեշների դիմակահանդես«Bad Romance»
«Born This Way» (2011 թվականի փետրվարի 19-ից)
«Judas» (2011 թվականի ապրիլի 23-ից - Ստուդիային տարբերակ, 2011 թվականի մայիսի 3-ից Կենդանի կատարում)


== Համերգների ամսաթիվը ==


== Ծանոթագրություններ ==