Ռուտա Վանագայտե

Ռուտա Վանագայտե (լիտ.՝ Rūta Vanagaitė, հունվարի 25, 1955(1955-01-25), Շյաուլյայ, Լիտվական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լիտվացի թատերաքննադատ, գրող, լրագրող, Վիլնյուս քաղաքի հասարակական գործիչ։ Տիրապետում է լիտվերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ֆիններեն, լեհերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։


== Կենսագրություն ==
Ռուտա Վանագայտեն ծնվել է 1955 թվականի հունվարի 25-ին, Շյաուլյայ քաղաքում։ 1961-1972 թվականներին սովորել է Վիլյնուսի համար 22 միջնակարգ դպրոցում։
1978 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտը, որտեղ սովորել է թատերական արվեստ։ Մինչև ուսումն ավարտելն սկսել է հանդես գալ որպես թատրոնին նվիրված հոդվածների հեղինակ։ 1978 թվականին դարձել է „Kultūros barai“ ամսագրի թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության բաժնի ղեկավարը. այնուհետև աշխատել է „Literatūra ir menas“ շաբաթաթերթում։
1985-1989 թվականներին ապրել է Հելսինկիում, որտեղ աշխատել է Հելսինկիի համալսարանի գրադարանում և սոցիալ-մշակութային թեմաներով հոդվածներ է գրել «Helsingin Sanomat» թերթի համար։
1989 թվականին վերադարձել է Լիտվա և դարձել Երիտասարդական ազգային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարը։ 1991 թվականից Լիտվայում կազմակերպել է LIFE միջազգային թատերական փառատոնը։ 1999-2001 թվականներին եղել է վարչապետ Ռոլանդաս Պակսասի` մշակույթի և հաղորդակցության հարցերով խորհրդականը։ 2001 թվականին հիմնել է հանրային կապերի «Acta Publica» գործակալությունը։ 2006 թվականից ղեկավարում է «Vilko valia» գործակալությունը։
2015 թվականին Էֆրաիմ Զուրոֆի հետ շփվելուց հետո իմացել է Հոլոքոստի ընթացքում Լիտվայում ապրող հրեաների տանջանքների մասին և սկսել է աշխատել «Մերոնք։ Ճանապարհորդություն թշնամու հետ» գրքի վրա, որը լույս է տեսել մեկ տարի անց։ Գրքում նա ներկայացրել է հասարակ լիտվացիների` հրեաներին սպանելու և թալանելու գործում ունեցած մասնակցությունը։ Գրքի լույսընծայումից հետո Վանագայտեից երես են թեքել շատ հարազատներ և ընկերներ։
2017 թվականի մարտին Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Սվետլանա Ալեքսիևիչի հրավերով Ռուտա Վանագահտեն այցելել է Բելառուս` դասախոսություն կարդալու մարտի 2-ի հիշատակի օրը։ 2018 թվականին Վանագայտեն ելույթ է ունեցել Իսրայելում. «Մերոնք։ Ճանապարհորդություն թշնամու հետ» գիրքը լույս է տեսել նաև եբրայերենով («מסע עם האויב»):
Ռուտա Վանագայտեն գերմանացի պատմաբան Քրիստոֆ Դիկմանի հետ աշխատում է Հոլոքոստի մասին պատմող «Ինչպե՞ս է դա պատահել» գրքի վրա, որը նախատեսվում է լույս ընծայել 2020 թվականին։


== Հրապարակումներ ==
«Pareigos metas». Vilnius : Alma littera, 2014. — 300 էջ
«Ne bobų vasara». Vilnius : Alma littera, 2015. — 166 էջ
«Ne bobų reikalai». Vilnius : Alma littera. — 107 էջ
«Jis». Vilnius : Alma littera, 2016. — 240 էջ
«Ne bobų vasara», Vilnius : Alma littera, 2013 (առաջին հրատ.), 168 էջ։ Առաջին բեսթսելլեր. գեղարվեստական արձակ` ժամանակակից Լիտվայի, «50-ն անց» կանանց մասին
«Mūsiškiai». Vilnius : Alma littera, 2016. — 296 էջ։ «Մերոնք» գիրքը հիմնված է արխիվային փաստաթղթերի վրա, որը պատմում է հասարակ լիտվացիների` Հոլոքստին ունեցած մասնակցության մասին։ Գրքի ստեղծման հիմնական պատճառներից մեկը հասարակ լիտվացիների շրջանում չափացանց բարձր հակասեմիթականությունն էր։ Հրատարակիչն ի սկզբանե վախեցել է տպագրել գիրքը։ Ի վերջո գիրքը 2006 թվականին լիտվերենով լույս է ընծայվել Alma littera (Վիլնյուս) հրատարակչատան կողմից։ Լիտվայի իշխանություններն, ըստ հեղինակի, գիրքն ազգային անվտանգության սպառնալիք են համարում։ Գիրքը բեսթսելլեր է դարձել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
2012 m. spalio 14 d. Lietuvos Respublikos Seimo rinkimai(լիտվ.)
Rūta Vanagaitė  rasyk.lt կայքում (լիտվ.)
Рута Ванагайте: один еврей, другой убийца, а правда в том, что оба наши // vaadua.org
"Мы не созрели для правды". В Литве изымают из продажи книги Руты Ванагайте, рассказавшей о массовых убийствах евреев литовцами // Радио «Свобода», 30 окт 2017
«Наши» в переводе на русский