ԴեժաՎյու տառատեսակներ

ԴեժաՎյու տառատեսակներ (անգլ.՝ DejaVu Fonts) Bitstream Vera տառատեսակների ձևափոխություններն են ձևավորված ավելի մեծ Unicode֊ի ընդգրկունության համար, ինչպես նաև տրամադրում են ավելի շատ ոճեր։ Bitstream Vera ընտանիքը հիմնականում սահմանփակված էր Basic Latin֊ի և Latin-1 Unicode֊ի հավելման նիշքերին, մոտավոր հավասար ISO/IEC 8859-15֊ին, և թողարկվել էր արտոնագրով, որ թույլ էր տալիս փոփոխել։ DejaVu տառատեսակների նախագիծը սկսվել էր այն նպատակով, որ «տրամադրի նիշքերի ավելի մեծ ընդգրկում ․․․ միևնույն ժամանակ պահպանելով սկզբնական տեսքն ու տպավորությունը համատեղ զարգացման միջոցով»։ Տառատեսակների զարգացումը կատարվում է բազմաթիվ կամավոր մասնակիցների կողմից և կազմակերպվում է վիքիի և նամակագրության ցանկերի միջոցով։
DejaVu տառատեսակների նախագիծը սկսել է Ստեփան Ռոն։ Ժամանակի ընթացքում այն ներգրավել է մի քանի այլ նախագծեր, որոնք նույնպես գույություն ունեին Bitstream Vera տառատեսակը ընդլայնելու նպատակով․ այս նախագծերի շարքին են դասվում Olwen Font Family֊ն, Bepa֊ն, Arev Fonts-ը (միայն մասնակի) և SUSE Linux֊ի ստանդարտ տառատեսակները։ DejaVu նախագծի կողմից կատարված փոփոխություններն հանրային սեփականություն են, մինչդեռ ամբողջական նախագիծը ներառում է Bitstream Vera արտոնագիրը՝ MIT արտոնագրի ընդլայնված տարբերակը, որը արգելում է ձևափոխված թողարկումների անվանակոչումը և տառատեսակների անհատական վաճառքը, բայց և թույլ տալով դրանց ընդգրկումը ավելի մեծ կորպորատիվ ծրագրային փաթեթների մեջ։
DejaVu տառատեսակները հնարավոր է ձեռք բերել SourceForge֊ի վրայի DejaVu նախագծային էջից։ Որոշ օպերացիոն համակարգեր (OpenBSD, Linux դիստրիբուտիվներ ինչպիսիք են Ջենթու Լինուքսն և Ուբունտուն) ներառում են DejaVu տառատեսակները իրենց ծրագրային բազաներում։ Բաց հասանելիության ելակետային կոդով OpenOffice ծրագիրը իր տեղակայման փաթեթում ընդգրկում է DejaVu տառատեսակը։ Այս տառատեսակները ընդգրկված են սեփականատիրական BlackBerry ՕՀ֊ում (որպես BBAlphaSans և BBAlphaSerif)։


== Տպագրականորեն անհամատեղելի գրերի դեր ==
Վերջերս DejaVu֊ի համայնքում որոշակի հարց էր բարձրացել այն գրերի դերի մասին, որոնք անհամատեղելի են գրատպական առումով նմանտիպ գրերի՝ լատինականի, հունականի և կիրիլիցայի հետ։ Նշանակալից է, որ արաբական գրերերը ավելացվել են, բայց դա իր հերթին առաջ է բերել որոշ ծրագրային անհամատեղելիության խնդիրներ։ Դեռ ավելին, լատինական և արաբական գրերը ունեն արմատապես տարբեր մոտեցումներ տառատեսակներին․ եթե լատինական գրերը ունեն գրչագրի և շղագրի տարբերակումներ, ապա արաբական տառատեսակները ունեն այլ տարբերակումներ։ Դեռ պարզ չէ, թե ինչ լուծմամբ է նախագիծը առաջ գնալու տարբեր լատինական և տարբեր արաբական գրանշաները համատեղելու հարցում։
Արաբական և այլ գրերի անորոշ դրությունը առաջ բերեց DejaVu LGC֊ի ստեղծմանը՝ DejaVu տառատեսակներ ենթաշարվածք, որը միայն կպարունակի լատինական, հունական և կիրիլիցայի գրանիշները։ Այս տարբերակը ևս ունի նմանատիպ ծրագրային խնդիրներ։


== Յունիկոդի ընդգրկում ==
DejaVu֊ն ակտիվ նախագիծ է, որի նպատակն է ապահովել բոլոր այբուբենային գրերը, բաղաձայանգրերը և նիշերը, որ կազմում են Unicode֊ի MES-1, MES-2 և միգուցե նաև MES-3 ենթաշարերի մասը։ Այժմ ընդգրկումը բավականին ակնառու է, չնայած որոշակի անհրաժեշտ աշխատանքի փոքր չափսերի նիշերը բարելավելու համար։ Որոշ միջնիշային հեռավորությունների հղկում է կատարվում Sans և Serif ոճերի տառերի համար բարձրակարգ տպագրական արդյունքներ ստանալու նպատակով։ Դեռ որոշ աշխատանք էլ անհրաժեշտ է այս ոճերում կցագրեր ստեղծելու համար։


== Ոճեր ==
Bitstream Vera֊ից սկզբնապես տրամադրված 10 ոճերը համալրվել են ևս 21 ոճերով․

Սկզբնական ոճերը նշված են թավատառով։


== Sans Mono ==
DejaVu Sans Mono տառատեսակը չափազանց նպատակահարմար է տեխնիկական աշխատանք կատարելիս, քանի որ այն հստակորեն արտացոլում է «l֊ի» (փոքրատառ Լ) և «I֊ի» (մեծատառ i) տարբերությունը, ինչպես նաև՝ «0֊ի» (զրո) և «O֊ի» (մեծատառ o) տարբերությունը, ի հակադրություն ավելի լայներեն տարածված Courier New միալայնք տառատեսակի։ Sans Mono֊ից ծագած Menlo֊ն տրամադրվում է Apple կողմից Mac OS X 10.6 օպերացիոն համակարգի հետ։


== Տես նաև ==
Արիան ԱՄՅու
ՂԷԱ Գրապալատ
ՂԷԱ Մարիամ
Հայերեն տառատեսակներ
Յունիկոդ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«DejaVu Wiki» 
«DejaVu fonts»։ SourceForge 
Stephen Shankland (2006-07-11)։ «Open source casts new mold for type design»։ CNET 
«ԴեժաՎյույի մասին՝ Ռուբէն Թարումեանի կայքում»