Անն Անդերսոն (դիվանագետ)

Անն Անդերսոն (անգլ.՝ Anne Anderson, հուլիս 1952, Քլոնմել, Մանսթեր, Իռլանդիա), իռլանդացի նախկին դիվանագետ։ Եղել է Իռլանդիայի 17-րդ դեսպանն ԱՄՆ-ում։ Նաև եղել է Իռլանդիայի դեսպանը ՄԱԿ-ում, ԵՄ-ում, Ֆրանսիայում և Մոնակոյում` լինելով առաջին կինը, որ զբաղեցրել է այդ պաշտոնները։


== Անձնական կյանք ==
Անդերսոնը ծնվել է Քլոնմելում, 1952 թվականի հուլիսին։ Նրա մայրը Լիմերիկից էր, իսկ հայրն աշխատել է առողջապահության հոգեբուժական համակարգում և եղել է Թիփերարիիս։ Ընտանիքը Քիլքենի է տեղափոխվել, երբ Աննը ութ տարեկան էր, իսկ երբ աղջիկը 11 տարեկան էր, տեղափոխվել են Փորթրան, Դուբլինի շրջան։ Ավարտել է Դուբլինի համալսարանական քոլեջը Արվեստի բակալավրի աստիճանով 19 աստիճանով, իսկ Քինգս Իննի համալսարանից ստացել է իրավաբանի դիպլոմ։ Ունի մեկ դուստր։ Անդերսոնը ամուսնալուծված է, նրա զուգընկերը Ֆրանկ Լուվն է, Նյու Յորքից։


== Կարիերա ==
Անդերսոնն սկսել է աշխատել Իռլանդիայի Արտաքին գործերի նախարարությունում 1972 թվականից։ 1972-1976 թվականներին եղել է Նախարարության Տնտեսական բաժնի նախ երրորդ, ապա` առաջին քարտուղարը։ Տեղափոխվել է Ժնև, որտեղ 1976-1980 թվականներին եղել է ՄԱԿ-ում Իռլանդիայի մշտական ներկայացուցչության առաջին քարտուղարը, ներառյալ` վեցամսյա նշանակումը Բելգրադում։ 1980-1983 թվականներին եղել է Արտաքին գործերի քաղաքական բաժնի առաջին քարտուղարը։ 
Տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ ԱՄՆ-ում Իռլանդիայի դեսպանատանը 1983-1985 թվականներին եղել է տնտեսական հարցերով կցորդ, իսկ 1985-1987 թվականներին եղել է մամուլի հարցերով կցորդ։ 1985 թվականին Վաշինգտոնում ծնվել է նրա դուստրը։
Վերադառնալով Իռլանդիա` նա 1987-1991 թվականներին եղել է Արտաքին գործերի նախարարության Անգլո-իռլանդական բաժնի հյուպատոսը, այնուհետև 1991-1995 թվականներին եղել է Կորպորատիվ ծառայությունների Գլխավոր քարտուղարի օգնականը։ Այս ընթացքում, երբ նոր էր կյանքի կոչվել Անգլո-իռլանդական համաձայնագիրը, նա աշխատել է Հյուսիսային Իռլանդիայում աշխատանքային անհավասարության դեմ պայքարի վերացման օրենսդրության վրա` օգտագործելով ԱՄՆ-ում այդ ոլորտում ձեռք բերած փորձը։
Վերադարձել է Ժնև, երբ նշանակվել է ՄԱԿ-ում Իռլանդիայի մշտական ներկայացուցիչ 1995-2001 թվականներին։ Այս ընթացքում, 1999-2000 թվականներին նշանակվել է ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների հանձնաժողովի նախագահ` դառնալով այդ պատվին արժանացած չորրրոդ կինը (առաջինը եղել է Էլեոնոր Ռուզվելտը)։ Նրա պաշտոնավարման ժամկետները համընկել են Իռլանդիայի նախկին նախագահ Մերի Ռոբինսոնի` որպես ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի ղեկավար լինելու ժամկետների հետ։ Անդերսոնը նաև եղել է ՄԱԿ-ի Առևտրի և զարգացման համաժողովի փոխնախագահը 1997 թվականին, ինչպես նաև` Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության Առևտրի քաղաքականության վերահսկման մարմնի ղեկավարը։
2001-2005 թվականներին ապրել է Բրյուսելում` լինելով ԵՄ-ում Իռլանդիայի մշտական ներկայացուցիչը, որտեղ արժանացել է Տարվա դիվանագետ կոչմանը 2004 թվականին, երբ գլխավորում էր Իռլանդիայի թիմը ԵՄ խորհրդի նախագահության ընթացքում։

2005-2009 թվականներին Անդերսոնը եղել է Իռլանդիայի դեսպանը Ֆրանսիայում, ինչպես նաև` Մոնակայում Իռլանդիայի ներկայացուցիչը 2007-2009 թվականներին։ Փարիզից Նյու Յորք է տեղափոխվել, երբ դարձել է ՄԱԿ-ում Իռլանդիայի մշտական ներկայացուցիչը 2009-2013 թվականներին։
Եղել է ԱՄՆ_ում Իռլանդիայի առաջին կին դեսպանը, այս պաշտոնում Իռլանդիայի կառավարության կողմից նշանակվել է 2013 թվականի հունվարի 15-ին։ Վաշինգտոն է տեղափոխվել օգոստոսին և իր հավատարմագրերն է հանձնել ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամային Սպիտակ տան Օվալաձև աշխատասենյակում կայացած արարողության ժամանակ, սեպտեմբերի 17-ին։ Պաշտոնավարման տարիներին Անդերսոնն ուշադրություն է դարձրել տնտեսական հարցերի վրա և հույս է ունեցել ավելացնել փոխադարձ առևտուրը, ներդրումները և զբոսաշրջության ծավալները երկու պետությունների միջև։ Նա նաև հետաքրքրված է եղել մշակութային կապերի ամրապնդմամբ։
Անդդերսոնն ազատվել է Արտաքին գործերի նախարարությունից 2017 թվականի հունիսի 27-ին։ Որպես ԱՄՆ_ում Իռլանդիայի դեսպան նրան փոխարինել է Դանիել Մալհալը։ ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտեռեշի հրավերով Անդերսոնը միացել է նրա Խորհրդականների խորհրդին 2018-19 թվականներին։ Ներկայումս նաև Ջորջթաունի համալսարանի դիվանագիտության դպրոցի Խորհրդականների խորհրդում է։ Հեղինակել է «Մտածելով իմ գրիչի հետ. ելույթներ դիվանագիտական կյանքից» գիրքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Irish Times profile
Irish Voice profile
Address by the National University of Ireland President at the conferring of an honorary degree on Her Excellency, Anne Anderson