Ռուդոլֆ Սյորկին

Ռուդոլֆ Սյորկին, (անգլ.՝ Rudolf Serkin; մարտի 28, 1903(1903-03-28)[…], Խեբ, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա - մայիսի 8, 1991(1991-05-08)[…], Guilford, Ուինդհեմ շրջան (Վերմոնտ), Վերմոնտ, ԱՄՆ), ամերիկացի դաշնակահար և ուսուցիչ։
Նրա նվագները տարբերվում են դասական ավանդույթների ամբողջականությամբ և ճշտությամբ։ Նա հայտնի է որպես 20-րդ դարում Բեթհովենի մեծագույն  մեկնաբան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Էգերում՝ Բոհեմիայի թագավորությունում (այժմ Հեբ, Չեխիա)՝ հրեաների ընտանիքում։ Նա երգիչ Մորդկո Սյորկինի և Ավգուստի Շերգելի որդին է։ 9 տարեկանում նրան ուսման նպատակով ուղարկել են Վիեննա, որտեղ նա սովորել է Յոզեֆ Մարքսի (կոմպոզիցիա) և Ռիխարդ Ռոբերտի (դաշնամուր) մոտ և 12 տարեկանում իր առաջին ելույթն է ունենում Վիեննայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում։ 1918-1920-ական թվականներին Սյորկինը սովերել է Առնոլդ Շյոնբերգի մոտ և ակտիվորեն մասնակցել շենբերգյան հասարակության մասնավոր երաժշտական ներկայացումների, կազմակերպել է նորագույն երաժշտության համերգներ։
1920 թվականից նա հաստատվել է Բեռլինում, պարբերաբար համերգներ է տվել Գերմանիայում և եվրոպական այլ երկրներում՝ ինչպես մենահամերգներով, այնպես էլ դուետներով՝ ջութակահար Ադոլֆ Բուշի և Բուշի քառյակի հետ (Հետագայում Սյորկինը ամուսնանում է Բուշի դստեր՝ Իռենի հետ)։ Գերմանիայում նացիստների իշխանության գալուց հետո Սյորկինն ու Բուշի ընտանիքը տեղափոխվել է Շվեյցարիա։ 1930-ական թվականների ողջ ընթացքում Սյորկինը և Բուշը ակտիվորեն ելույթներ են ունեցել ԱՄՆ-ում, իսկ 1936 թվականին նա ունենում է իր առաջին համերգը՝ Նյո Յորքի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի մասնակցությամբ՝ Արտուրո Տոսկանինիի ղեկավարմամբ, իսկ 1937 թվականին Քարնեգի հոլում ունենում է իր առաջին մենահամերգը։ Այս ելույթները, որոնք հանդիպում էին քննադատների էնտուզիազմին, թույլ են տալիս Սյորկինին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հաստատվել ԱՄՆ-ում։
ԱՄՆ-ում առաջվա նման Սյորկինը ելույթներ է ունենում և ձայնագրվում, իսկ 1972 թվականի մարտին Յոհաննես Բրամսի առաջին կոնցերտի ժամանակ տոնում է Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում իր 100-րդ ելույթը։
Որպես ուսուցիչ՝ նա և Բուշը 1951 թվականին Մարլբորոյում հիմնում են երաժշտության և երաժշտական փառատոների ամառային դպրոց, որը նպաստել է  ԱՄՆ-ում կամերային կատարողականության զարգացմանը։ Երկար ժամանակ նա Կուրտիսի երաժշտության ինստիտուտում դասավանդել է դաշնամուր, իսկ 1968-1976-ական թվականներին ղեկավարել է այն։
Սյորկինի ստեղծագործագործությունների ուղենիշը կազմել է Կլաուդիո Աբադոյի ղեկավարմամբ Լոնդոնում ձայնագրված Մոցարտի դաշնամուրային կոնցերտի ցիկլը։ Հարկ է նշել, որ Սյորկինը խորը մեկնաբանել է Բեթհովենի, Բրամսի ստեղծագործությունները։
Սյորկինի ձայնագրումների մեջ պաշտոնական մեծ ճանաչում է ձեռք բերել Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հետ համատեղ իրականացված Բրամսի թավջութակի և դաշնամուրի համար երկու սոնատների ձայնագրությունը, որն արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի (1984) ՝ որպես տարվա լավագույն կամերային ձայնագրություն։
Արժանացել է մասնագիտական և պետական մրցանակների, այդ թվում՝ Ազատության նախագահական մեդալի, որը ԱՄՆ-ում ամենաբարձր պարգևներից մեկն է։
Նրա յոթ երեխաներից ճանաչում է ձեռք բերել ամերիկացի դաշնակահար Պիտեր Սյորկինը։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ռուսաստանում հրատարակված 2-CD-ում Բեթհովենի № 5 կոնցերտի (1941 թվականին Նյու Նորքի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ ձայնագրված) «դիրիժորը Բրունո Վալտերն է», իրականում նվագում է Ռուդոլֆ Սյորկինը, սակայն ոչ մի երգաշարում դրա մասին գրված չէ։


== Ծանոթագրություններ ==