armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(8485) Սատորու

(8485) Սատորու (անգլ.՝ Satoru), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 29-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,754498 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3084 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2006 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1669,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,215596 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,99° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8485) Սատորու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իկորթա (Գորիի շրջան)

Իկորթա (վրաց.՝ იკორთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 35 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տոկո Կաուդիո

Տոկո Կաուդիո (իտալերեն՝ Tocco Caudio), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1605 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 59 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 27 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82030, հեռախոսային կոդ՝ 0824։
Torrecuso


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ Ջեր

Մեծ Ջեր (ռուս.՝ Большой Джъер), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Նիբել գետի ձախ ափին 35 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 29 կմ։

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ —03050100112103000060689
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006068
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ավետիս Քալանթար

Ավետիս Հայրապետի Քալանթար (սեպտեմբերի 13, 1859(1859-09-13), Ներքին Ագուլիս, Օրդուբադի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 28, 1937(1937-11-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կաթնատնտեսության և անասնաբուծության բնագավառի հայ գիտնական, պրոֆեսոր (1930), ՀԽՍՀ աշխատանքի հերոս (1934)։
Անասնաբույծ, խմբագիր, հասարակական-քաղաքական գործիչ Ալեքսանդր Քալանթարի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==

Ավարտել է Մոսկվայի Պետրովյան (այժմ՝ Կ․ Ա․ Տիմիրյազեի անվան) գյուղատնտեսական ակադեմիան (1882)։ 1911 թվականին Քալանթարը Վոլոգդայում կազմակերպել է կաթնատնտեսության գծով Ռուսաստանում առաջին բարձրագույն գյուղատնտեսական ուսումնական հաստատությունը, իսկ 1920 թվականին Պետրովյան ակադեմիայում՝ կաթնատնտեսության ամբիոն և կաթնափորձարարական լաբորատորիա։ 1930 թվականից Երևանի անասնաբուծ-անասնաբուժական ինստիտուտի կաթնատնտեսության ամբիոնի վարիչն էր։ Գիտական աշխատանքները վերաբերում են կենդանիների կաթի բաղադրության, ցեղերի բարելավման, կաթնատնտեսության կազմակերպման, պանրի պատրաստման (հատկապես ոչխարի կաթից) հարցերին։ Նրա կատարած ուսումնասիրությունների արդյունքներն ամփոփված են «Ռուսական անասնապահության ապագան» (1927) աշխատության մեջ։ Պետրովյան ակադեմիայի որոշմամբ՝ 1912 թվականին Քալանթարը պարգևատրվել է ոսկե մեդալով (10 տարին մեկ շնորհվում էր Ռուսաստանի գյուղա տնտեսությանը մատուցած բացառիկ ծա ռայությունների համար)։ Քալանթարի անվամբ են կոչվել Կալուգայի նահանգի Լիխվինյան գյուղատնտեսական դպրոցը, Չուվաշիայի Վառնատյան գյուղատնտեսական տեխնիկումը, անասնաբույծների Դոնի միությունը, Երևանի անասնաբուծ-անասնաբուժական ինստիտուտի կաթնատնտեսության ամբիոնը և Ստեփանավանի անասնաբուծ-անասնաբուժական սովխոզ-տեխնիկումը։ Քալանթարի անվամբ սահմանված են ուսանողական կրթաթոշակներ։


== Երկեր ==
Избранные труды, Е., 1959.


== Գրականություն ==
Միքայելյան Ս․ Ա․, Ա․ Հ․ Քալանթարը որպես մանկավարժ, Ե․, 1959։
Аветис Айрапетович Калантар, М․, 1959․
Կունև

Կունև (ուկրաիներեն՝ Кунів), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կունև գյուղում բնակվում էր 644 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1616 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 398,51 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տսոնգա

Տսոնգա (տսոնգա՝ Vatsonga), ժողովուրդ։ Բնակվում են Մոզամբիկում (Սաբի գետից հարավ) և Հարավաֆրիկյան Հանրապետության ու Զիմբաբվեյի կից շրջաններում։ Ընդհանուր թիվը մոտ 7,5 միլիոն ։ Լեզուն պատկանում է բանտու լեզվաընտանիքի հվ֊արլ․ խմբին։ Տսոնգաի մի մասը (շանգաանտսոնգա կամ խլանգանու) 19-րդ դարի 1-ին կեսին Նատալից վերաբնակված զուլուների հետնորդներն են։ Տսոնգան պահպանում են ավանդական հավատալիքները (նախնիների, բնության ուժերի պաշտամունք), մոտ 1/3-ը քրիստոնյաներ են (կաթոլիկներ)։ Զբաղվում են հիմնականում հողագործությամբ։
Ալեքսեյ Կռիլովի հուշարձան

Ալեքսեյ Կռիլովի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Алексею Крылову), հուշարձան Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս խորհրդային նավաշինարար, մեխանիկ և մաթեմատիկոս, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Ալեքսեյ Կռիլովին (1863-1945)։ Հուշարձանը տեղադրվել է Հյուսիսային գետային կայարանի շենքի առջև։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1960 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։
Տարածաշրջանային նշանակության պատմության և արվեստի հուշարձան է (գրանցման համար` 771410677810005)` համաձայն Մոսկվայի կառավարության 2004 թվականի դեկտեմբերի 20-ի № 2535-РП հրամանի, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։


== Նկարագրություն ==
Ալեքսեյ Կռիլովի հուշարձանը բարձր գրանիտե պատվանդանի վրա բրոնզե կիսանդրի է, որի վրա փորագրված է հետևյալ մակագրությունը. «Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս ռուս ականավոր նավաշինարար ակադեմիկոս Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Կռիլով, 1863-1945»։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործ Լև Կերբելը և ճարտարապետ Յ. Ի. Գոլցևը։
2004 թվականին հուշարձանը վերցվել է պետության պաշտպանության ներքո, ինչպես նաև նրան շնորհվել է մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։ 2011 թվականին Մոսկվայի կառավարությունը որոշել է հուշարձանի տարածքի սահմանները (2011 թվականի մարտի 16-ի հրաման № 66-ПП)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Вострышев М. И. Москва: все улицы, площади, бульвары, переулки. — М.: Алгоритм, Эксмо, 2010. — 688 с. — ISBN 978-5-699-33874-0
Кожевников Р. Памятники и монументы Москвы. — М.: Московский рабочий, 1976. — 167 с.
Шокарев С., Вострышев М. Вся Москва от А до Я. — 2018. — ISBN 5041013799, 9785041013790
Մեչետկա (Ազովի շրջան)

Մեչետկա (ռուս.՝ Мечетка ), գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Մտնում է Օտրադովսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ազով քաղաքից գտնվում է 60 կմ հեռավորության վրա։
Խորոխոն

Խորոխոն, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Քոչհիսարի գավառակում։ Գտնվում էր Սեբաստիա քաղաքից 25-30 կմ հյուսիս-արևմուտք, Եվդոկիա տանող ճանապարհի վրա։


== Պատմություն ==
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։


== Բնակչություն ==
1914 թվականին ուներ մոտ 250 ընտանիք՝ 2100 հայ բնակչով։


== Տմտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Խորոխոնն ուներ Ս. Հրեշտակապետ անունով եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր Խորխոռունյաց անունով վարժարան։


== Անվանի մարդիկ ==
Խորոխոնում է ծնվել հայ ֆիդայի Սեբաստացի Մուրադը (1874-1918)։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ասիագո-DLR աստերոիդների հետազոտություն

Ասիագո-DLR աստերոիդների հետազոտություն (անգլ.՝ Asiago-DLR Asteroid Survey, ADAS), աստղագիտական հետազոտությունների ծրագիր, որն անց է կացվում 2001 թվականից։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է աստերոիդների և գիսաստղերի որոնումը, հատուկ ուշադրություն դարձնելով Երկրին մոտեցող աստերոիդների վրա։ Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով ADAS ծրագիրը գրանցված է որպես ավելին քան 200 աստերոիդների հայտնաբերող։
Հետազոտությունը համատեղ անց է կացվում Պադուայի համալսարանի Աստղագիտության բաժին (օգտագործելով Ասիագո աստղադիտարանի Սիմա Էկարի դիտարկումների կայանը) և Գերմանական ավիա-տիեզերական կենտրոնի Տիեզերական տվիչների տեխնոլոգիայի և մոլորակային հետազոտությունների ինստիտուտի կողմից։ ADAS ծրագրին շնորհվել է «209» ՄԱՄ կոդը։ Հիմնական հետազոտողներն են Սեզարե Բարբերին (Պադուա/Ասիագո) և Գերհարդ Հանը (Բեռլին/DLR): Հետազոտությունը համագործակցում է Ուպսալա-DLR աստերոիդների հետազոտություն (UDAS) ծրագրի հետ։


== Կիրառվող գործիքներ ==
67/92-սմ Շմիդտի աստղադիտակ (F=215 սմ, f/3,2) — այս տիպի ամենամեծ աստղադիտակը Իտալիայում


== Հետազոտությունների ուղղություններ ==
Նոր աստերոիդների և գիսաստղերի որոնում
Աստերոիդների և գիսաստղերի աստղաչափական հետազոտություններ


== Հիմնական նվաճումներ ==
Հայտնաբերվել է 176 աստերոիդ 2001-ից սկսած։
Հրապարակվել են 15367 աստղաչափական դիտարկումների տվյալներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հետազոտության պաշտոնական էջ Archived 2012-01-06 at the Wayback Machine.Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում հրապարակումներ՝

Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումներ
Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումներNASA ADS տվյալների բազայում հրապարակումներ:

Որոնում «Cima Ekar-ADAS» բառերով
Գրդի Խղեր

Գրդի Խղեր, լեռնաճյուղ Թուրքիայի Էրզրումի նահանգում, Հայկական լեռնաշխարհում, Պոնտական լեռնահամակարգում, ձգվում են Խոտրջրի շրջանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Սպիտակ քաղաք (Թել Ավիվ)

Սպիտակ քաղաք (եբրայերեն՝ העיר הלבנה‎, խա-իր խա-լեվանա), Թել Ավիվին տրված անվանում՝ մեծաթիվ սպիտակ և բաց տոներով ներկված շինությունների համար, որոնք կառուցվել են 1920 և 1950 թվականների միջակայքում միջազգային ոճով (բաուհաուզ)։
Մինչ այժմ ավելի քան 4000 կառույցներ կարելի է տեսնել քաղաքի կենտրոնում։ Աշխարհում ամենամեծ խտությունը նման կառույցների Թել Ավիվում է։ 2003 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Թել Ավիվի «Սպիտակ քաղաքը» հռչակեց համաշխարհային մշակութային ժառանգություն՝ որպես «20-րդ դարասկզբի նոր քաղաքաշինության և ճարտարապետության բացառիկ օրինակ»։ Հայտարարության մեջ նաև հիշատակվում է մշակութային, կլիմայական և քաղաքի տեղական ավանդույթների հետ ժամանակակից միջազգային ոճի հարմարեցման յուրահատուկությունը։


== Գրականություն ==
Озеров Е., Тель-Авив шаг за шагом: Семь прогулок по городу. – Модиин: Издательство Евгения Озерова, 2009. – 142 с.
Горн О., Тайны Белого города: Неизвестный Тель-Авив. – Тель-Авив, 2013. – 127 с.
Stefan Boness, "Tel Aviv - The White City", Jovis-Verlag, Berlin 2012, ISBN 978-3-939633-75-4
Yavin, Shmuel; Ran Erde (2003). Revival of the Bauhaus in Tel Aviv: Renovation of the International Style in the White City. Tel Aviv: Bauhaus Center. ISBN 978-965-90606-0-3.


== Արտաքին հղումներ ==
Թել Ավիվի շրջանի կայքը Archived 2010-09-04 at the Wayback Machine.
Թել Ավիվի Սպիտակ քաղաքը Ամենագեղեցիկ տներ կայքում
(2360) Վոլգո-Դոն

(2360) Վոլգո-Դոն (անգլ.՝ Volgo-Don), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 2-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,673391 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1557 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1911 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1596,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225481 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,39° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2360) Վոլգո-Դոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
241

241 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 241 թվականն է, 
III դարի 41-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Պոսելյանովկա

Պոսելյանովկա (ուկրաիներեն՝ Поселянівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոսելյանովկա գյուղում բնակվում էր 490 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շելկլինգեն

Շելկլինգեն  (գերմ.՝ Schelklingen), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Ալբ Դունայ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 7072 մարդ(ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 75,24 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 108։


== Ֆոտոդարան ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Սոսնովկա (գյուղ, Ելնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոսնովկաՍոսնովկա (ռուս.՝ Сосновка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քրիստոփոր Աուե

Քրիստոփոր Աուե (ռուս.՝ Христофо́р Алекса́ндрович Ауэ, սեպտեմբերի 19 (հոկտեմբերի 1), 1884 - ոչ վաղ քան 1956), 3-րդ հրաձգային գնդի լեյբ-գվարդիայի գնդապետ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոս։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է 1-ին կադետական կորպուսը, (1902) և Պավլովյան ռազմական ուսումնարանը (1904), պոդպորուչիկի կոչումով ծառայության անցել Հրաձգային գնդի լեյբ-գվարդիայում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմին շտաբս-կապիտան Աուեն մասնակցել է 3-րդ հրաձգային գնդի լեյբ գվարդիայի կազմում, պարգևատրվել Գեորգիևյան զենքով և Սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշանով։ Պատերազմի վերջում եղել է 3-րդ հրաձգային գնդի լեյբ-գվարդիայի գնդապետ։ Վտարանդիության մեջ էր Ավստրալիայում, եղել է գնդի միավորման անդամ, համագործակցել «Ռազմական եղելություն» ամսագրի հետ։ Մահացել է 1956 թվականից հետո Սիդնեյում։


== Պարգևներ ==
Սուրբ Աննայի 4-րդ աստիճանի շքանշան  «քաջության համար» մակագրությամբ (22.11.1914)
Գեորգևյան զենք (3.01.1915)
Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան  սրերով (12.02.1915)
Սուրբ Ստանիսլավի  2-րդ աստիճանի շքանշան   սրերով (3.03.1915)
Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան  սրերով և  ժապավենով (8.04.1915)
Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան  սրերով և  ժապավենով (30.04.1915)
Սուրբ Գեորգիի  4-րդ աստիճանի շքանշան (29.05.1915)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Глиндский В. П. Боевая летопись Лейб-гвардии 3-го стрелкового Его Величества полка. — Париж, 1935.
Клепов М. Ю. Офицеры — Георгиевские кавалеры Первой мировой войны. — М.: «Минувшее», 2015.
Կարազիրիկովո (գյուղ, Չեկմագուշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿարազիրիկովոԿարազիրիկովո (ռուս.՝ Каразириково, բաշկիրերեն՝ Ҡарайерек), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 476 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պոլիմերբետոն

Պոլիմերբետոն, պլաստբետոն, բետոն, որում կապակցանյութեր են սինթետիկ պոլիմերները (սովորաբար պոլիեթերային, էպօքսիդային, ֆուրանային և այլն)։ Պոլիմերբետոնի կազմի մեջ մտնում են նաև նուրբ դիսպերսային բաղադրիչ (նվազեցնում է պոլիմերի ծախսը), խոշոր և մանր Լցանյութ․ Պոլիմերբետոնի առավելություններն են բարձր ամրությունը (սեղմման դեպքում՝ 80-120 Մպա, ծռման դեպքում՝ մինչև 30-50 Մպա), մաշակայունությունը և ունիվերսալ քիմիական կայունությունը ինչպես նաև այլ նյութերի նկատմամբ լավ ադհեզիան։ Կիրառվում է գլխավորապես արդյունաբերական շենքերի հատակները ծածկապատելու և կրող կոնստրուկցիաները երեսապատելու, ճանապարհների ու օդանավակայանների համար բարձրորակ ծածկույթներ պատրաստելու և երկաթբետոնե կոնստրուկցիաները (կամուրջներ, աստիճաններ, ճանապարհներ) վերանորոգելու համար։
Աստերոիդների ցանկ (241801-241900)

Աստերոիդների ցանկ (241701-241800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (241901-242000)
 Աստերոիդների ցանկ (241701-241800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (241901-242000)
Սիլիկաթթուներ

Սիլիկաթթուներ, ջրում վատ լուծվող, չափազանց թույլ թթուներ, nSiO2•mH2O՝ ընդհանուր բանաձևով։ Սիլիցիումի ամորֆ օքսիդը՝ Si02, ջրային լուծույթում (լուծելիությունը մոտ 100 մգ 1 լ-ում) առաջացնում է օրթոսիլիկաթթու՝ H4Si04։ Մաքուր վիճակում ստացվել են մետասիլիկաթթվի (H2Si03) պոլիմերը՝ H8Si4Oi2 և H2Si205։ Սիլիկաթթուներին հատուկ է կայուն, պոլիմերային (մինչև 1500 մոլ․ զանգվածով) կոլոիդ լուծույթներ առաջացնելը։ Սիլիկաթթվի գերհագեցած լուծույթները փոխարկվում են զոլերի (pHi^2) կամ ժելերի (pH=5—6)։ Կոլոիդ մասնիկների մակերևույթին գտնվում են ОН խմբերը։ Կայունացուցիչներ պարունակող սիլիկաթթվի զոլերն օգտագործվում են թղթի և մանածագործական արդյունաբերության մեջ և ջուրը մաքրելու համար։ Բնական սիլիկաթթուներ են օպալը, տրեպելը, դիատոմիտը։
Խաչաթուր

Խաչաթուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 186 հայ և թուրք բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արտակենտրոնակ

Արտակենտրոնակ, սկավառակ, որի պտտման առանցքը չի համընկնում իր երկրաչափական առանցքին։ Օգտագործվում է մեխանիկական արտակենտրոնակավոր մամլիչներում, պլունժերային պոմպերում են։ Արտակենտրոնակի լիսեռի պտտական շարժումը փոխակերպում է սողանի համընթաց շարժման։
Բրայտենթալ (Շվաբիա)

Բրայտենթալ (գերմ.՝ Breitenthal), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Գյունցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1220 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների) ։ Տարածքը կազմում է 13,27 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 74 117։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերդ (բլուր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերդ (այլ կիրառումներ)Բերդ, բլուր Վայոց ձորի լեռների հարավային լանջերին, Խաչիկ գյուղից մոտ 20 կիլոմետր հարավ-արևմուտք։ Այս բլրի վրա են գտնվում Բերդ ամրոցի ավերակները։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիզգցուկ

Վիզգցուկ (լատ.՝ Jynx torquilla), տարածված է Եվրոպայում, Աֆրիկայից մինչև Ճապոնիա, Փոքր Ասիայում, Իրանում և Միջին Ասիայում։
Ճնճղուկի մեծության թռչուն է, մարմնի վերին մասը գորշամոխրագույն է՝ մուգ և բաց խայտերով, գլխի վրայի մուգ բծիկները ձուլվելով պարանոցին ու մեջքին, վերածվում է մուգ շերտերի, թևերը և պոչը շիկավուն են՝ մուգ և ժանգագույն շերտերով, մարմնի ստորին մասը շիկամոխրագույն ՝ բարակ, լայնակի մուգ գծերով, կտուցը թույլ է և ուղիղ, պոչի փետուրները փափուկ են՝ կլորացած ծայրով։ Քաշը՝ 35-37.2 գրամ։ Թևերի բացվածքը՝ 29-30 սմ։
Հանրապետությունում նշված է գարնանային և աշնանային չուի ընթացքում։ Գարնանային չուն տեղի է ունենում ապրիլ-մայիս ամիսներին, այդ ընթացքում կարելի է հանդիպել Արարատյան հարթավայրից մինչև Սևանա լճի ավազանի անտառաշերտերում։ Սովորաբար նստում են ծառերի հաստ ճյուղերին, հաճախ էլ գետնին։ Վտանգի դեպքում չափից ավելի ձգելով մարմինը, գլխով պտուտակաձև շարժումներ է կատարումմ՝ նմանացնելով օձի գլխի շարժմանը։ Կտուցի թույլ լինելու պատճառով չի կարողանում փորել ծառերի բները։ Սնվում է բացառապես մրջյուններով և նրանց ձվերով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ողնաշարավորներ։ Վիզգցուկ Archived 2020-10-26 at the Wayback Machine.


== Գրականություն ==
Մ.Ս.Ադամյան, «Հայաստանի թռչուններ», «Սովետական գրող» հրատարակչություն, 1985, Երևան, 232 էջ։
Ռուսաստանի ողնաշարավորներ։ Վիզգցուկ Archived 2020-10-26 at the Wayback Machine.
Բաբաևո (այլ կիրառումներ)

Բաբաևո, կարող է վերաբերել՝

Բաբաևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բաբաևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
1266

1266 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1266 թվականն է, 
XIII դարի 66-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Ջոտտո դի Բոնդոնե, նախավերածննդյան շրջանի իտալացի նկարիչ և քանդակագործ (մահ․ 1337)։


== Մահեր ==
Օշկա Յոլ

Օշկա Յոլ (ռուս.՝ Ошка-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պիյանկա գետի ձախ ափին՝ 0,3 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝
Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000018235
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001823
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Վիվիան Վիկտորետ

Վիվիան Վիկտորետ (պորտ.՝ Viviane Victorette, դեկտեմբերի 15, 1978(1978-12-15), Ֆորտալեզա, Բրազիլիա), բրազիլացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Իր գործնեությունը որպես դերասանուհի սկսել է հայրենի քաղաքում։ Նկարահանվել մանկական հեռուստաշոուներում և գովազդներում։1999 թվականը նրա համար եղավ շրջադարձային, նա գալիս է Ռիո դե Ժանեյրո և աշխատանքի անցնում Ռեդե Գլոբոյում։2001-ին մասնկացություն է ունենում Կլոնում Ռեջինինյայի դերով և այնքան լավ է ներկայացնում թմրամոլի կերպարը, որ նույնիսկ արժանանում է այդ դերի համար հեռուստատեսային մրցանակի։ 2004 թվականին տեղափոխվում է ապրելու ԱՄՆ-ում, իսկ 2005-ին նկարահանվում է Փլեյբոյ ամսագրի համար և հայտնվում դրա շապիկին։ Հեռուստատեսությունում նա ունեցել է հաճախակի բացակայություններ։ Նկարահանվել է ինչպես նաև Կարիբյան Ծաղիկը հեռուստասերիալում։ Ներկայումս նա ուսումնասիրում է հոգեբանություն, և քիչ է հայտնվում հեռուստաէկրաններին։
Նա ամուսնացած է լուսանկարիչ Դիեգո Սուասունայի հետ, և ունի մեկ դուստր՝ Ջուլիան։


== Ֆիլմագրություն ==
1998՝ Բաբելոնի աշտարակը - Դեբորա
2001՝ Կլոն - Ռեջինինյա
2005՝ Ամերիկա- Ջուլիա
Կարիբյան Ծաղիկը՝ Մարինալվա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիվիան Վիկտորետ Internet Movie Database կայքում
Լաբլաշեր

Լաբլաշեր (ֆր.՝ Lablachère), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1815 մարդ, բնակչության խտությունը` 68.80 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 26.38 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 155 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1075 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 692-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 383։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,4 %։ 692 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 620 անձ (340 տղամարդ և 280 կին)։ Գործազուրկ են եղել 72 անձ (19 տղամարդ և 53 կին)։ 383 անաշխատունակներից 81-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 187-ը` թոշակառուներ, իսկ 115-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ջավշանիանի

Ջավշանիանի (վրաց.՝ ჯავშანიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Բոլնիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 620 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Բոլնիսից հեռու է 11 կմ, Բոլնիս գետի հովտում, մրգատու այգիների մեջ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 476 մարդ։


== Պատմություն ==
Նախկինում ունեցել է Աբդալու, Աբդալո անվանումը և գտնվել է Ռուսական կայսրության Թիֆլիսի նահանգի Բորչալուի գավառում։ 1907 թվականին գյուղն ուներ 200 ադրբեջանցի բնակիչ, 1920-ական թվականներին՝ 250։


== Տնտեսություն ==
Գյուղի բնակչությունը զբաղվում էր խաղողագործությամբ, ծխախոտագործությամբ, պտղաբուծությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ահմեդ Ամին

Ահմեդ Ամին (հոկտեմբերի 1, 1886(1886-10-01), Կահիրե, Եգիպտոսի խեդիվատ, Օսմանյան կայսրություն - մայիսի 29, 1954(1954-05-29)), եգիպտացի պատմաբան, բանասեր և գրող։ Խալիֆաթի պատմությունների և նրա հասարակական մտքի, այդ թվում նաև մահմեդական քաղաքակրթության (1928-1953 թվականներ) վերաբերյալ պատմությունների գրքերի հատորների շարքի, հայտնի ինքնակենսագրականի («Իմ կյանքը» 1950 թվական), ինչպես նաև եգիպտական բանահյուսության կարևոր բառարանի հեղինակ (1953 թվական)։ 


== Կենսագրություն ==
Ալ-Ազհարի համալսարանում ստանալով ավանդական մահմեդական կրոնական կրթություն, աշխատել է որպես կադի (մահմեդական դատավոր-չինովնիկ) մինչև 1926 թվականը։ Հետո Կահիրեի համալսարանում դասավանդել է արաբական գրականություն, որտեղ նշանակվել է արվեստի բաժնի դեկան և պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1946 թվականը։
Ահմեդ Ամինը եղել է իր ժամանակների ամենավառ մտավորականներից մեկը. եղել է «Ար-Ռիսալա» (1933) և «Աս-Սակաֆա» (1939) գրական ամսագրերի խմբագիր, հիմադրել է գրականության, թարգմանության և հրապարակման կոմիտե (Լաջնա աթ-թալիֆ վա աթ-թարջամա վա ան-նաշր)։ Նա աշխատել է Եգիպտոսի մշակույթի և կրթության նախարարությունում և ղեկավարել է բաժանմունք, ապա ղեկավարել է Արաբական պետությունների լիգան։


== Գիտական ներդրումը ==
Ամենաշատը հայտնի է մահմեդական մշակութային կյանքում իր երկար պատմությամբ.

«Իսլամի արշալույսը», 1928, հրատարակում 1950«Իսլամի առավոտը», 1933--1936, հրատարակում 1952 3 հատորով«Իսլամի կեսօրը», 1945-1953, հրաըարկում 1955 4 հատորով։Սա մահմեդական աշխարհի ժամանակակից պատմության իր տեսակի մեջ առաջին փորձն է։ Նրա «Հայտնի բարեփոխիչները նոր ժամանակներում» աշխատությունը նվիրված է XIX վերջին և XX դարերի սկզբին ամենամեծ մահմեդական մտածողների և բարեփոխիչների տեսակետների և գործունեության ուսումնասիրմանը։ Պատմության, տնտեսության, գրականության,  տարբեր տեսանկյունների, եգիպտացիների բարքի, սովորույթների մասին տեղեկատվության մեծ մասը պահվում է նրա հանրագիտարանի բառարանում («Եգիպտական սովորույթների, բարթերի և արտահայտությունների բառարան» 1953)։ Նա նաև թողել է ինքնակենսագրական, իսկ նրա հիմնական հոդվածները հրապարակվել են «Ֆեյդ Ալ-Հադիր» անվանմամբ։
Ամինը 1939-1946 թվականներին դասախոսություններ է կարդացել եգիպտական գրականության պատմության մասին։ Հենց այդ ժամանակ Ամինը հաստատեց, որ եգիպտացիները, ինչպես մյուս արաբ ժողովուրդները, միջին դարերում ներդրում չեն ունեցել   արաբական պոեզիայի զարգացման մեջ։ Ամինի աշակերտ Շաուկի Դայֆը պնդում էր, որ այդ ժամանակի հրատարակված եգիպտական ստեղծագործությունների անհրաժեշտ պակասը այդ կարծիքը հաստատուն չեն համարում, և շարունակեց Ամինի հետ վերաստեղծել եվրոպական մարդաբանական պոեզիան։ Ամինը համաձայնեց գրել ներածությունն այն ժամանակ, երբ Դայֆը գրել էր նախաբանը, իսկ նրանց գործընկեր Իհսան Աբբասը 1951-1952 թվականներին թիմին օգնեց երկէջանի ներածության տպագրման համար։


== Գրականություն ==
Շարբաթով Գ. Շ. Ահմեդ Ամին և նրա եգիպտական հանրագիտարանը // ժողովածուի մեջ. Արևելագիտության ինստիտուտի կարճ զեկույցներ։ Արաբական հավաքածու, 32, Մ., 1958:


== Ծանոթագրություններ ==
Իգիթ Ղարիբյան

Իգիթ Գարեգինի Ղարիբյան (դեկտեմբերի 1, 1937(1937-12-01), Մեղրաձոր, Ախտայի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 16, 2020(2020-08-16)), հայ պատմաբան, հնագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (2005):


== Կենսագրություն ==
Իգիթ Ղարիբյանը ծնվել է Կոտայքի մարզի Հրազդանի շրջանի Մեղրաձոր գյուղում։ 1939 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան։ 1947 թվականին ընդունվել և 1957 թվականին ավարտել է Երևանի Հովհաննես Թումանյանի անվան թիվ 32 միջնակարգ դպրոցը։ 1957-1960 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1960-1965 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում, 1965-1968 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 1970 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ «Լոռե ամրոցը և նրա պեղումները» թեմայով։ 1974 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի կոչում։ 1986 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Գլաձոր (տեղադրությունը, պեղումները, վիմագրերը)» թեմայով։ 1968 թվականից դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանում։ 2001-2004 թվականներին եղել է ԵՊՀ հնագիտության, 2005 թվականից մինչև 2009 թվականը՝ ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի հնագիտության և ազգագրության ամբիոնի վարիչ, 2000 թվականին՝ Բնության և հասարակության մասին գիտությունների միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ։ 2003 թվականից համատեղությամբ աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և Ազգագրության ինստիտուտի Միջնադարյան Հնագիտության բաժնում։ 2005 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։


== Գիտահետազոտական գործունեությունը ==
Իգիթ Ղարիբյանի աշխատանքները վերաբերում են միջնադարյան Հայաստանի պատմությանը, Լոռե բերդաքաղաքի, Թանահատի վանական համալիրի, Բջնի բերդի և այլ վայրերի հնագիտական պեղումների արդյունքներին։ Իգիթ Ղարիբյանը հնագիտական արշավախմբեր է ղեկավարել Կյուրիկյանների մայրաքաղաք Լոռե քաղաք-ամրոցում (1966-1974), Թանահատի վանական համալիրում (1970-1982) և Բջնի ամրոցում (1977-1980 և 2003-2007 թվականներ)։ Մասնակցել է նաև Դվինի, Արմավիրի, Գառնիի, Սպիտակի և Լճաշենի հնագիտական պեղումներին։ Իգիթ Ղարիբյանը հեղինակ է Միջնադարյան Հայաստանի պատմությանը, հնագիտությանը, վիմագրությանը, ճարտարապետությանը և նյութական մշակույթին վերաբերող շուրջ 70 հոդվածների և 4 մենագրությունների։ Նրա ղեկավարությամբ պաշտպանվել է թեկնածուական երկու ատենախոսություն։ Իգիթ Ղարիբյանը զեկուցումներով հանդես է եկել միջազգային գիտաժողովներում (Երևանում, Ստեփանակերտում, Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Լոս Անջելեսում, Թբիլիսիում, Բաթումիում, Աշխաբադում)։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Մովսես Խորենացու մեդալ
ԵՊՀ «Ոսկե մեդալ», 2007 թ.
ԵՊՀ «Վաստակագիր», 2014 թ.


== Երկեր ==
Գլաձոր (տեղադրությունը, պեղումները, վիմագիր արձանագրությունները), Երևան, 1983 թ., 244 էջ։
Հրաշագործ սուրբ Գեղարդը, Երևան, 2003 թ., 62 էջ։
Լոռե բերդաքաղաքը և նրա պեղումները, Երևան, 2009 թ., 282 էջ։
Արծափ - Մեղրաձոր, Երևան, 2006 թ., 536 էջ։
Հովհանավանքը և Մուղնու սուրբ. Գևորգ վանքը ըստ Զաքարիա Սարկավագի, «Տարեգիրք», Երևանի պետական համալսարան, պատմության ֆակուլտետ, Երևան, 2005 թ., էջ 188-201։
Հրաշագործ սուրբ Գեղարդը «Աստվածաշնչական Հայաստան», Երևան, 2005 թ., էջ 211-233։


== Գրականություն ==
Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդ. Գ. Մինասյան, Երևան, ԵՊՀ, 2009, էջ 183-184։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնաստիրկա (գյուղ, Ալթայսկի շրջան)

Մոնաստիրկա (ռուս.՝ Монастырка), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ալթայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 33 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գևորգ Ղարաջյան

Գևորգ Հարությունի Ղարաջյան (1861, Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1936, ծածկանունը՝ Ս. Տ. Արկոմեդ, որ կազմված է դեմոկրատ բառի շրջված ընթերցումից +Ս.=Ս. դեմոկրատ, այսինքն՝ սոցիալ դեմոկրատ), հայ դրամատուրգ, քաղաքական գործիչ, սոցիալ-դեմոկրատ, հայ առաջին մարքսիստներից, գիտական սոցիալիզմի պրոպագանդիստ, Անդրկովկասի հեղափոխական շարժման գործիչ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Գևորգ Ղարաջյանը ծնվել է 1861 թվականին, Թիֆլիսում։ Ավարտել է տեղի Ներսիսյան դպրոցը։ 1883-1886 թվականներին որպես ուսուցիչ աշխատել է Գանձակ քաղաքում։ 1889 թվականին ավարտել է Ժնևի համալսարանի սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետը։ Այնուհետև վերադարձել է Անդրկովկաս և զբաղվել ուսուցչությամբ. 1889-1890 թվականներին՝ Երևանի և Շուշիի թեմական դպրոցներում։ 1900 թվականից նվիրվում է սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության գործունեությանը։ Մենշևիկյան ֆրակցիայի անդամ էր։ 1902 թվականին չորս տարով աքսորվել է Ենիսեյի նահանգ։ Աքսորից վերադառնալուց հետո՝ 1907 թվականին, եղել է «Շավիղ» թերթի խմբագիրը։ 1908-1917 թվականներին որպես քաղաքական վտարանդի՝ ապրել է Շվեյցարիայում։ Այդ տարիներին նա դասախոսել է Ժնևի համալսարանում։ 1918 թվականին Ղարաջյանը դուրս է եկել մենշևիկյան կուսակցությունից։ Սովետական կարգեր հաստատվելուց հետո նշանակվել է Վրաստանի հեղափոխական թանգարանի վարիչ։ 1921-1922 թվականներին դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում։ 1921-1922 թվականներին եղել է համալսարանի խորհրդային շինարարության ֆակուլտետի առաջին դեկանը։ 1922 թվականին վերադարձել է Թիֆլիս և աշխատել «Զարյա վոստոկա» թերթի խմբագրությունում։ Ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Բանվորական շարժումը և սոցիալ-դեմոկրատիան Կովկասում» (Ժնև, 1910, Մոսկվա, 1923) աշխատությունը, որի առաջաբանը գրել է Գեորգի Պլեխանովը։ Վ. Ի. Լենինը ընթերցել է այդ գիրքը և լուսանցքներում նշումներ կատարել։ 1915 թվականին Շվեյցարիայում ֆրանսերեն լույս է տեսել Ղարաջյանի «Համաշխարհային պատերազմը և սոցիալիզմը» գիրքը։ Մահացել է 1936 թվականին։


== Ծածկանուններ ==
Արկ, Ս. Տ.: Արխիմեդ։ Արկոմեդ, Ս. Տ.: Արկոմեդ, Տ.: Աքսորյալ։ Բանտարկյալ։ Բիձա։ Գ. Ղ.: Դեմոկրատ։ Ղ.: Ղարաջ.: Ղարաջ., Գ.: Ղարաջ., Գևորգ։ Նուբար; Ս. Տ. Ա.: Տ.Ա.: Օրթոդոքս։ Аркомед, С.Т.: С. Т. А.: Феникс: Z:


== Երկեր ==
Բանվորների ապահովացման խնդիրը, Թիֆլիս, 1894, 86 էջ։
Փուչ զավակ (դրամա), Թիֆլիս, 1906, 94 էջ։
Անցյալի հիշողություններից, 1918, Թիֆլիս
Անդրկովկասի քաղաքական կյանքը 1918 թվականին, Թբիլիսի, 1919։
Բայց և այնպես նա շարժվում է (դրամա), Թիֆլիս, 1925, 56 էջ։
Արտեմ Սոլոմոնովիչ Դոլմազովը բանտում (դրամա), Թիֆլիս, 1926, 40 էջ։
Հայ անդրանիկ հեղափոխական խմբակը Անդրկովկասում, Թբիլիսի, 1927։
Ռուբեն Խանազատի հեքիաթները (ովքեր են հնչակյանները և ինչ են ասում նրանք իրենց մասին), Թիֆլիս, 1928։
Բանվորական շարժումը և սոցիալ-դեմոկրատիան Կովկասում, Երևան, 1929։
Первая группа революционеров армян на Кавказе, 1929.
Սանդալը և նրա վեպերը, Թիֆլիս, 1929,134 էջ։
Материалы по истории отпадения Закавказья от России, 1931
Կուսակցական-քաղաքական մոլորությունների ճիրաններում, 1935, 68 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերշուեթի

Բերշուեթի (վրաց.՝ ბერშუეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 840 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 20 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 837 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քերծ (այլ կիրառումներ)

Քերծ, կարող է վերաբերել՝

Քերծ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Քերծ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հայոց ձորի գավառում
(1185) Նիկկո

(1185) Նիկկո (անգլ.՝ Nikko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1927 թվականի նոյեմբերի 17-ին Օկուրո Օիկավայի կողմից Տոկիոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,237488 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0018 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4732 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1222,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294485 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,7° անկյուն։
Նիկկո աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1185) Նիկկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռեգեն (այլ կիրառումներ)

Ռեգեն, կարող է վերաբերել՝

Ռեգեն - շրջան Գերմանիայում
Ռեգեն - քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում
Նասյա

Նասյա (էստ․՝ Nasja), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պուհյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կիրկիլ

Կիրկիլ (ռուս.՝ Киркиль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ստավրոպոլի երկրամասում և Կարաչայ-Չերքեզիայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կումա գետի աջ ափին՝ 720 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։ Ավազանի տարածքը 126 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կումա գետի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Բեսստոչնիե շրջանից մինչև Տերեկա, Դոնա և Վոլգա գետեր։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 07010000312108200001587
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108200158
Ավազանի կոդը - 07.01.00.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վոլոստնովկա (գյուղ, Կուգարչինսկի շրջան)

Վոլոստնովկա (ռուս.՝ Волостновка, բաշկիրերեն՝ Волостновка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օտար ձայն (մուլտֆիլմ)

«Օտար ձայն», 1949 թվականին Իվան Իվանով-Վանոյի կողմից ստեղծված նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Անտառի բնակիչները հիացած և հմայված լսում էին Սոխակի երգը, բայց համերգը հանկարծակի ընդհատեց Կաչաղակը, որը նոր էր եկել արտասահմանից։ Կաչաղակը պնդում է, որ Սոխակի երգեցողության արվեստը արդեն հնացել է։ Նա տալիս է իր սեփական համերգը և կատարում ջազային կոմպոզիցիա, որին անտառի բնակիչները արձագանքում են ծայրահեղ բացասաբար և արդյունքում հեռացնում են Կաչաղակին։


== Ստեղծողներ ==
Սցենարիստ — Դմիտրի Տարասով, Միխայիլ Կալինին
Բանաստեղծություն — Սերգեյ Միխալկով, Միխայիլ Վոլպին
Ռեժիսոր — Իվան Իվանով-Վանո
Ռեժիսորի օգնական — Ալեքսանդր Սնեժկո-Բլոցկայա
Նկարիչ բեմադրող — Լև Միլչին, Նադեժդա Ստրոգանովա
Կոմպոզիտոր — Յուրի Նիկոլսկի
Օպերատոր — Նիկոլայ Վոինով
Ձայնային օպերատոր — Նիկոլայ Պրիլուցկի
Տեխնիկական օգնական — Վ. Սվեշնիկովա
Նկարիչ մուլտիպլիկատորներ — Ֆաինա Եպիֆանովա, Տատյանա Ֆյոդորովա, Ալեքսանդր Բելյակով, Նադեժդա Պրիվալովա, Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկին, Ալլա Սոլովյովա, Լիդիա Ռեզցովա, Բորիս Բուտակով, Իոսիֆ Ստարյուկ, Ա. Սեդով
Բեմանկարիչ — Վերա Ռոջերո, Իրինա Տրոյանովա
Գեղարվեստական շվոց — Եֆիմ Նայդ
Օրիգինալ հնչյունավորում– Գեորգի Միլլյար


== Հնչյունավորում ==
2001 թվականին  ձևափոխվել էր, և նորից հնչյունավորվել ООО «Студия АС» и ООО «Детский сеанс 1» ընկերությունների կողմից։ Նոր տարբերակում լրիվությամբ փոխվել է ձայնագրվածքը, վերահնչյունավորմանը ներգրավվել են ժամանակակից դերասաններ, ենթատեքստում փոխվել է հնչյունային ռեժիսորի և հնչյունավորման դերասանների տվյալները։ Վերահնչյունավորումը ծայրահեղ վատ է ընդունվել հեռուստադիտողների մեծամասնության կողմից, ինչպես նաև պրոֆեսիոնալ հասարակության անդամների կողմից։ Մուլտֆիլմի վերականգնման որակը, երբեմն ենթարկվում է քննադատության։
Վերահնչյունավորվել է 2001 թվականին՝ Վլադիմիր Կոնկին (հեղինակ), Իրինա Մալիկովա (Կաչաղակ), Ալեքսանդր Կատով, Բորիս Տոկարև, Վիտալի Օվանեսով, Յուլեն Բալմուսով։


== Թողարկում DVD–ի վրա ==
Տվյալ մուլտֆիլմը պաշտոնապես թողարկվել է «Союз-видео» ընկերության  DVD–սկավառակի վրա, «Տոնական մուլտհամերգ» անվանումով ժողովածուում։ Բացի «Օտար ձայն» մուլտֆիլմից, սկավառակի վրա կային ևս յոթ մուլտֆիլմեր. «Ուղիղ երեքնանց տասնհինգ…»,«Գարնանային մեղեդիներ», «Նավակ», «Մաշայի համերգը», «Անտառային էստրադայում», «Որտե՞ղ եմ ես նրան տեսել», «Երաժիշտ այծը»։


== Գրականություն ==
Георгий Бородин: Киностудия «Союзмультфильм» Краткий исторический обзор Раздел: «СОЮЗМУЛЬТФИЛЬМ» КАК ЛЕТОПИСЬ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Օտար ձայն» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Օտար ձայն» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
Մերսեդես (Ուրուգվայ)

Մերսեդես (իսպ.՝ Mercedes), բնակավայր Ուրուգվայում, Սորյանո (դեպարտամենտ) Սորյանո դեպարտամենտում, նավահանգիստ Ուրուգվայ գետի վրա։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունն ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 41 974 մարդ։

Աղբյուր՝ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոտենբուխ

Ռոտենբուխ (գերմ.՝ Rothenbuch), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Աշաֆենբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1878 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 7,05 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 71 148։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Կալինովի Գայ

Կալինովի Գայ (ուկրաիներեն՝ Калиновий Гай), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1969 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կալինովի Գայ գյուղում բնակվում էր 44 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,478 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 92,05 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կորոստեն

Կորոստեն (ուկրաիներեն՝ Коростень), քաղաք Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում, մարզային նշանակության քաղաք, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Իսկորոստեն։
Չճշտված տվյալներով Կորոստեն քաղաքում բնակվում էր մոտ 67 500 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 33851 կմ²։


== Անվանում ==
Հայտնի է 10-րդ դարից Իսկորոստեն անունով, որը հետագայում դարձել է Կորոստեն։ Ենթադրում են, որ անվանումն առաջացել է հին ռուսերեն Корост ― «ցախ» կամ «թուփ» բառից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-04-28 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սանդովսկի շրջան

Սանդովսկի շրջան (ռուս.՝ Сандовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տվերի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սանդովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1603 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 6797 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,24 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Նուբար Ասլանյան (կենսաքիմիկոս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նուբար Ասլանյան (այլ կիրառումներ)Նուբար Լևոնի Ասլանյան (նոյեմբերի 12, 1931(1931-11-12), Կահիրե, Եգիպտոս), հայ կենսաքիմիկոս, ժամանակակենսաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1971):


== Կենսագրություն ==
Նուբար Ասլանյանը ծնվել է 1931 թվականին, Եգիպտոսում։ Ավարտել է Կահիրեի Գալուստյան վարժարանը։ 1947 թվականին հայրենադարձել է։ 1948-1954 թվականներին սովորել է Երևանի բժշկական ինստիտուտում, որն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Ապարանի շրջանում։ Ուսումը շարունակել է ասպիրանտուրայում և 1960 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ ստանալով բժշկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Հետագայում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը և ստացել դոկտորի աստիճան, 1971 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1971-1988 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության լաբորատոր գործի գլխավոր մասնագետ, 1972 թվականից՝ Սրտաբանության ինստիտուտի կլինիկական կենսաքիմիայի և ժամանակակենսաբանության լաբորատորիայի, միաժամանակ 1994 թվականից՝ ԵՊԲՀ կենսաքիմիայի, 1993 թվականից՝ ՀՀ ԱԱԻ ախտորոշագիտության ամբիոնների վարիչ, 1979 թվականից՝ Հայաստանի ժամանակակենսաբանների ընկերության հիմնադիր-նախագահ։ Դասավանդել է Հայկական բժշկական ինստիտուտում։ Մշակել է հիպերտոնիկ հիվանդության բուժման նոր՝ էլեկտրոլիտային հոմեոստազի հետազոտության եղանակ։
Հեղինակ է 500 գիտական աշխատանքների, ինչպես նաև՝ «Ռևմատիզմի ախտորոշման բիոքիմիական մեթոդները» (1967), «Կլինիկական ախտորոշում կենսաքիմիական մեթոդներով» (1996), համահեղինակ՝ «Արյան մակարդում» (1980), «Սրտի իշեմիկ հիվանդության զարգացմանը նպաստող գործոնները և պայքարը նրանց դեմ» (1986) ուսումնական ձեռնարկների։


== Երկեր ==
Ռևմատիզմի ախտորոշման բիոքիմիական մեթոդները (ուսումնական ձեռնարկ), 1967։
Արյան մակարդակում (ուսումնակա ձեռնարկ), 1980 (համահեղինակ)։
Սրտի իշեմիկ հիվանդության զարգացմանը նպաստող գործոնները և պայքարը նրանց դեմ (ուսումնական ձեռնարկ), 1986 (համահեղինակ)։
Կլինիկական ախտորոշում կենսաքիմիական մեթոդներով (ուսումնական ձեռնարկ), 1996։
Нарушение электролитного гомеостаза при гипертонической болезни, Е., 1973.
Патологическая физиология биологических ритмов, М., 1989.
Достижения хронобиологии и хрономедицины, Е., 2002 (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Գալոյան եղբայրների փողոց (Երևան)

Գալոյան եղբայրների փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։


== Տվյալներ ==
Գտնվում է Սարմենի փողոցի և Մարշալ Բաղրամյան պողոտայի միջև՝ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատկերասրահի մոտ։ Հատվում է Զարոբյան փողոցի հետ։
Նախկինում անվանում չի ունեցել։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Երևանի ավագանու նիստում որոշվեց փողոցը վերանվանել Մուսայել, Ալեքսանդր և Գալուստ Գալոյան եղբայրների անունով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Բասլաթա

Բասլաթա (նաև` Բեսլեթի, Բասլա, նախկինում` Բեսլետկա, Կարմիր Բեսլետկա, աբխազ.` Баслаҭа, վրաց.՝ ბესლეთი), գյուղ Աբխազիայի Սուխումի շրջանում, Սուխումից 5 կմ հյուսիս-արևելք, Բասլաթա գետի ափին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 120 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
1959 թվականի տվյալներով, գյուղում բնակվում էր 1211 մարդ, իսկ 1989 թվականին` 2198 մարդ։ Համաձայն 2011 թվականի հաշվառումների, գյուղի բնակիչների թիվը կազմել է 2290 մարդ, որոնցից 1230 (53,7%) - աբխազներ, 755 (33,0%) - հայեր, 171 (7,5%) - ռուսներ, 47 (2,1%) - վրացիներ, 35 (1,5%) - հույներ, 13 (0,6%) - ուկրաինացիներ և 39 (1,7%) այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։
Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի մշակությամբ, այգեգործությամբ, թռչնաբուծությամբ և շերամապահությամբ։ Գյուղն ուներ ինտերնացիոնալ տարրական դպրոց, գրադարան և բուժկայան։
Հայերը եկել են շրջակա գյուղերից` 1897 թվականին։


== Կարգավիճակը ==
Համաձայն բնակավայրը փաստացի վերահսկող և մասամբ ճանաչված Աբխազիայի Հանրապետության վարչական բաժանման, գտնվում է Սուխումի շրջանում, համաձայն Վրաստանի վարչական բաժանման, գտնվում է Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության Սուխումի մունիցիպալիտետում։


== Ծանոթագրություններ ==
Իսե

Իսե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ կողմի վտակներից մեկի ափին, Խամուր գյուղաքաղաքից 12 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 6 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նուշի կաթ

Նուշի կաթ, չբովված և աղացած նուշի ու ջրի խառնուրդից ստացվող ըմպելիք։ Ըստ իր համի՝ հիշեցնում է պրոտեինային ըմպելիքներ։ Նման է սոյայի կաթին և բուսական կաթի մյուս տեսակներին։
Միջին դարերում նուշի կաթը հաճախ կիրառվում էր հրուշակագործության մեջ՝ որպես կովի կաթի փոխարինիչ, քանի որ առանց սառնարանի դրա պիտանելիության ժամկետն ավելի երկար է, քան կենդանիների կաթի դեպքում։ Բացի այդ, այն կարելի էր օգտագործել պահքի ժամանակ։ Ռուսական կայսրությունում նուշի կաթը հայտնի էր օրշադ (օշարակ) անվամբ։
Նուշի կաթը կարող են խմել և սննդի պատրաստման մեջ կիրառել բուսակերները, ինչպես նաև այն մարդիկ, ովքեր չեն մարսում կենդանիների և սոյայի կաթը։ Այն չի պարունակում լակտոզա և խոլեսթերին։ Նուշի կաթը կալցիումի հիանալի աղբյուր է հանդիսանում։


== Նուշի կաթի պատրաստում ==
Քաղցր նուշն անհրաժեշտ է մի քանի ժամ պահել ջրի մեջ, որպեսզի այն փափկի։ Դրանից հետո անհրեշտ է այն մանրացնել ջրի հետ միասին, օրինակ՝ բլենդերի օգնությամբ։ Ստացված սպիտակ հեղուկն էլ հենց կլինի նուշի կաթը։ Հետո կաթն անհրաժեշտ է քամել։ Ստացված քուսպը սննդի մեջ կարելի է օգտագործել ճիշտ այնպես, ինչպես դա անում են սոյայի կաթի մզվածքի՝ օկարայի դեպքում։ Պատրաստի կաթի մեջ կարելի է ավելացնել բուրավետիչներ, կակաո, վանիլին, շաքարավազ, համեմունքներ, բայց պարտադիր չէ։


== Նմանատիպ ըմպելիքներ ==
Օրչատա - Հարավային Ամերիկայում և Իսպանիայում տարածված ըմպելիք։
Սին ժեն չա - նուշից և բրնձից պատրաստված չինական ըմպելիք։


== Տես նաև ==
Նուշ
Կաթ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Receta de bebida de almendras en el Viandier de Taillevent.