Դակոտա Ֆենինգ

Հաննա Դակոտա Ֆենինգ (անգլ.՝ Hannah Dakota Fanning, փետրվարի 23, 1994(1994-02-23), Կոնայերս, Ջորջիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի և մոդել։ Հայտնի է դարձել այնպիսի ֆիլմերի շնորհիվ, ինչպիսիք են՝ «Ես Սեմն եմ», «Ցասում», «Աշխարհների պատերազմ», «Շարլոտայի սարդոստայնը»։ Տարբեր մրցանակների դափնեկիր է։ Ութ տարեկանում «Ես Սեմն եմ» ֆիլմում կատարած դերակատարման համար ներկայացվել է «ԱՄՆ-ի դերասանների գիլդիայի մրցանակի»՝ դառնալով այդ մրցանակի ամենաերիտասարդ հավակնորդը։


== Կենսագրություն ==
Դակոտա Ֆենինգը ծնվել է սպորտային ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Սթիվ Ֆենինգը (ծնված 1967 թվականին), Սենթ Լուիս Կարդինալս ակումբի նախկին բեյսբոլիստ է, ներկայում զբաղվում է էլեկտրոնիկայի վաճառքով, մայրը՝ Ջոյ Ֆենիգը (ծնված 1967 թվականին, օրիորդական ազգանունը՝ Էրինգթոն), նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհի է։ Նրա մայրական կողմից պապը՝ Ռիք Էրինգթոնը, Իգլզ Ֆիլադելֆիա ակումբի նախկին խաղացողներից է, իսկ դերասանուհու մորաքույրը՝ Ջիլ Էլինգթոնը, ESPN-ի նախկին մեկնաբաններից է։ Դակոտան ունի փոքր քույր՝ Էլ Ֆեմինգը, ով նույնպես դերասանուհի է։ Դակոտա Ֆենինգն ունի գերմանական և իռլանդական արմատներ։ Ֆենինգն ու իր ընտանիքի անդամները բապտիստներ են։ Դակոտա Ֆենինգն ավարտել է Campbell Hall School-ը (Հյուսիսային Հոլիվուդ, Լոս Անջելես), որտեղ եղել է դպրոցի հավաքականին ատարող խմբի անդամ։
Դակոտան սովորել է կարդալ 2 տարեկանում։ Դերասանական ունակությունները դրսևորվել են դեռևս վաղ տարիքից։ Երբ չորսամյա Դակոտան ունեցավ քույր՝ Էլը, այդ ժամանակ նա բարձ էր դնում զգեստի տակ՝ ձևանալով հղի, իսկ նորածին երեխայի դերը կատարում էր նրա քույրը։ Դակոտան սկսեց հաճախել թատերական ստուդիա, որը տեղակայված էր նրանց տանից ոչ հեռու։ Այնտեղ երեխաները ամեն շաբաթ բեմադրում էին պիեսներ, և թատրոնի աշխատակիցները, նկատելով, որ Դակոտան մյուսներից առանձնանում է իր ունակություններով, նրա ծնողներին խորհուրդ տվեցին նրա համար վարձել գործակալ։ Գործակալի խորհրդով՝ ընտանիքը 1999 թվականին 6 շաբաթով մեկնեց Լոս Անջելես՝ նախատեսելով հետո վերադառնալ Ջորջիա։ Բայց գործակալը Դակոտայի համար գտավ առաջին աշխատանքը «Tide» լվացքի փոշու գովազդում, և ընտանիքը այդպես էլ չվերադարձավ։


== Կարիերա ==


=== Դերասանական կարիերա ===


==== Վաղ տարիներ ====
Դակոտա Ֆենինգի առաջին նշանակալի դերասանական աշխատանքը եղել է հյուրի կարգավիճակով դերը «Շտապ օգնություն» դրամատիկ հեռուստասերիալում, որտեղ նա կատարել է իր ամենասիրելի դերերից մեկը՝ մարմնավորելով լեյկոզով հիվանդ երեխայի, ով մահանում է ավտովթարից։ Հետո որպես հյուր նկարահանվել է մի շարք այլ հայտնի հեռուստասերիալներում, որոնցից են՝ «C.S.I.. Հանցագործության վայրը», «Ընկերներ», «Փորձ», «Սփին Սիթի», ինչպես նաև «Էլլի ՄաքԲիլ» և «Էլլեն շոու» հեռուստասերիալներում կատարել է գլխավոր հերոսուհիների դերերը։

2001 թվականին երկու փոքր դերեր է կատարել «Հայրիկի Սուրբ ծնունդը» և «Մարտյան կատուներ» ֆիլմերում և իր առաջին դերն է ստացել մեծ կինոյում՝ նկարահանվելով «Ես Սեմն եմ» ֆիլմում, որի գլխավոր դերում հանդես էր գալիս Շոն Փեն։ Դակոտան մարմնավորել է գլխավոր հերոսուհուն՝ մտավոր հետամնաց Սեմի դստերը, ում խնամակալության համար պայքարում է Շոն Փենի հերոսը։ Այդ դերակատարման համար ութամյա Դակոտան առաջադրվել է ԱՄՆ-ի կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակի և դարձել այդ մրցանակի ներկայացված ամենաերիտասարդ դերասանը։ Դերասանուհին արժանացել է նաև «Հեռարձակող ընկերությունների քննադատների միության» (Broadcast Film Critics Association) մրցանակի «Լավագույն երիտասարդ դերասանուհի» անվանակարգում։
2002 թվականին Սթիվեն Սփիլբերգը ընտրել է Դակոտային «Առևանգվածները» գիտաֆանտաստիկ մինիսերիալում երեխայի գլխավոր դերում նկարահանվելու համար։ Մինչ այդ նա արդեն ստացել էր մի քանի դրական արձագանքներ քննադաների կողմից, մասնավորապես Թոմ Շեյլզայից «The Washington Post»-ից : Այդ նույն թվականին Ֆենինգը հայտնվել է երեք ֆիլմերում. «24 ժամ» ֆիլմում նկարահանվել է առևանգված աղջկա դերում, «Քաղցրիկը Ալաբամայից» մարմնավորել է Ռիզ Ուիզերսփունի կերպարին մանուկ հասակում, իսկ «Հենզել և Գրետել» ֆիլմում հանդես է եկել Քեյթի դերով։ 2003 թվականին աչքի է ընկել «Քաղաքային աղջիկներ» ֆիլմում երեխայի դերով, ում դայակն էր Բրիտանի Մերֆիի կերպարը, և «Կատու» կատակերգությունում Սալլիի դերակատարմամբ։ 2005 թվականին զբաղվել է «Իմ հարևան Տոտորոն» ճապոնական մուլտֆիլմի անգլերեն տարբերակի հնչյունավորմամբ, ինչպես նաև մեկական էպիզոդ է հնչյունավորել «Գրիֆինների ընտանիք» և «Արդարության լիգա» մուլտսերիալներում։
2004 թվականին նկարահանվում է «Զայրույթ» ֆիլմում, որտեղ նա կատարում է իննամյա աղջիկ Լուպիտա Ռամոսի դերը, որին առևանգել էր մեքսիկական ավազակախումբը այն ժամանակ, երբ նրան պետք է պաշտպաներ վարձված թիկնապահը՝ Դենզել Վաշինգտոնի մարմնավորած հերոսը։ 2005 թվականին էկրան բարձրացած «Պահմտոցի» ֆիլմն առաջինն է եղել, որում Դակոտան նկարահանվել է Ռոբերտ Դե Նիրոյի հետ միասին։ Նաև այդ թվականին նա հնչյունավորել է Լիլոյի դերը (Դեյվի Չեյզից հետո) վիդեոտարբերակով լույս տեսած «Լիլո և Սթիչ. Սթիչի մեծ խնդիրը» մուլտֆիլմում։ Դակոտան փոքր դեր է կատարել Ռոդրիգո Գարսիայի «Ինը կյանք», ֆիլմում, որտեղ նա ունեցել է ինը րոպեանոց անընդհատ տեսարան դերասանուհի Գլեն Քլոուզի հետ, ով ավելի ուշ հրաշալի կերպով է արտահայտվել Դակոտայի մասին։ Այդ ժամանակ նա հնչյունավորել է իր կերպարին «Կարոլինան մղձավանջների երկրում» ֆիլմում։

2004 թվականի հոկտեմբերի վերջին Դակոտան ավարտել է իր նկարահանումները «Երազողը» ֆիլմում, որի գլխավոր դերում հանդես է գալիս Կուրտ Ռասելը։ Դրանից հետո Ռասելը, ով կատարում էր Դակոտայի հերոսուհու հոր դերը, ասել է, որ նա եղել է նրա լավագույն զուգընկերն իր ամբողջ կարիերայի ընթացքում։ Հետո նա Թոմ Քրուզի հետ նկարահանվել է «Աշխարհների պատերազմը» հեռուստասերիալում, և միանգամից առանց ընդմիջման Դակոտան մեկնել է նկարահանվելու «Շառլոտայի սարդոստայնը» ֆիլմում, որի նկարահանման աշխատանքներն ավերտվել են 2005 թվականի մայիսին Ավստրալիայում։
2006 թվականի ամռանը Դակոտան զբաղված է եղել «Հալածականը» ֆիլմի նկարահանումներով, որի թողարկումից հետո ֆիլմը ենթարկվել է քննադատության Դակոտայի կերպարի բռնաբարության տեսարանի համար, ինչին Դակոտան պատասխանել է. «Դա չի կատարվել իրականում։ Դա ֆիլմ է։ Դա կոչվում է դերասանական վարպետություն»։
2006 թվականին 12-ամյա Դակոտան հրավիրվել է միանալու Կինեմատոգրաֆիական արվեստներիի և գիտության ակադեմիային՝ դառնալով ակադեմիայի ամենաերիտասարդ անդամը նրա ամբողջ պատմության ընթացքում։ 2006 թվականին վաստակելով 4 միլիոն դոլլար՝ նա հայտնվել է «Forbes» ամսագրի կազմած՝ մինչ 21 տարեկան առաջատար աստղերի ցանկի չորրորդ հորիզոնականում։
2007 թվականի մարտին և ապրիլին նկարահանվել է «Թռիչք կյանքի տևողությամբ» ֆիլմում այնպիսի դերասանների հետ, ինչպիսիք են Քեյթ Բեքինսեյլը, Գայ Փիրսը, ինչպես նաև օսկարակիրներ Ֆորեսթ Ուիթակերը և Ջենիֆեր Հադսոնը։ Նա մարմնավորել է Էնն Հեգենին՝ մի աղջկա, ով եղել է հոր սպանության ականատեսը և արդյունքում կրոնի հետևորդ է դառնում։ Իսկ 2007 թվականի հուլիսին երեք օրվա ընթացքում նկարահանվել է Քեյթ Հադսոնի «Cutlass» կարճամետրաժ ֆիլմում։ 2007 թվականի սեպտեմբերից մինչև դեկտեմբերը Դակոտան աշխատել է «Հինգերորդ չափում» գիտաֆանտաստիկ ֆիլմում, որը ֆիլմ է էքստրասենսների խմբի մասին, որոնց ծնված օրվանից տրվել են տարբեր հատկություններ, և որոնք փորձում են խանգարել չարագործների ընկերության ծրագրերը։


==== 2008 - ներկա ժամանակ ====

2008 թվականի հունվարին Դակոտա Ֆենինգն սկսեց նկարահանվել Սյու Մոնք Քիդի համանուն գրքի վրա հիմնված «Մեղուների գաղտնի կյանքը» ֆիլմում։ 2009 թվականին կատարել է մարգարե Քեսսի Հոլմսի դերը «Հինգերորդ չափում» ֆիմում։
2009-2010 թվականներին վամպիր Ջեյնի փոքրիկ դերով հանդես է եկել «Մթնշաղ. Նորալուսին», «Մթնշաղ. Խավարում», «Մթնշաղ. Լուսաբաց` Մաս 2» ֆիլմերում, որ նկարահանվել են Ստեֆանի Մայերի համանուն գրքերի հիման վրա։
2010 թվականին լույս տեսավ «Ռանեվեյս» ֆիլմը Դակոտայի, Քրիստեն Ստյուարտի, Ստելա Մայիվի և Սքաութ Թեյլոր Քոմփթոնի մասնակցությամբ, որտեղ Ֆենինգը կատարում է Շերի Քերիի դերը, ով The Runaways խմբի վոկալիստներից է։
Նաև տարվել են բանակցություններ Գեյլ Ֆորմենի «If I Stay» («Եթե ես մնամ») նոր ֆիլմում նրա մասնակցության վերաբերյալ։ Ֆիլմը պետք է նկարահանվեր Summit Entertainment ընկերության կողմից բրազիլացի ռեժիսոր Հեյթոր Դհալիայի նախաձեռնությամբ, թեև նախապես ծրագրված էր, որ դրանով պետք է զբաղվեր Քեթրին Հարդվիքը։ Դակոտան պետք է կատարեր Միայի դերը, որը պաշտում է դասական երաժշտությունը, իսկ նրա ընկերը ռոք աստղ է։ Միան չի կարողանում ընտրել սիրո և երաժշտության միջև, բայց նրա առջև ծառանում է այլ մի խնդիր՝ ընտրությունը կյանքի և մահվան միջև։ Սակայն Դակոտան լքել է նախագիծը՝ ցանկանալով առանց ծանրաբեռնվածության ավարտել դպրոցը 2011 թվականի գարնանը։ 2011 թվականին Դակոտա Ֆենինգն ընդունվել է Նյու Յորքի համալսարան։

2011 թվականի փետրվարին հայտնվեց տեղեկություն այն մասին, որ Դակոտան նկարահանվում է միանգամից երեք ֆիլմերում. Մայքլ Հոֆֆմանի «Լոնդոնյան արձակուրդներ» ֆիլմում Դակոտան կատարում էր թագուհու քրոջ՝ արքայադուստր Մարգարետի դերը պատանի հասակում, երբ նրանք որոշում են լքել Բուքինգեմյան պալատը մեկ գիշերով, որպեսզի ժողովրդի հետ մասնակցեն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հաղթանակին նվիրված տոնախմբությանը։ «Կյանքը մոթելում» ֆիլմը նկարահանվել է նույնանուն սիրավեպի հիման վրա։ Այդ ֆիլմում Դակոտան խաղում է Էմիլի Հիրշի և Սթիվեն Դորֆի հետ, որը «Ինչ-որ մի տեղ» ֆիլմում մարմնավորել է դերասանուհու քրոջ՝ Էլի հորը։ «Վայրի Միսիսիպի» հնդկական թրիլերում դերասանուհին պետք է կատարի գլխավոր հերոսի զուգընկերոջ դերը, որոնք փախչում են գանգստերներից ադամանդները գողանալուց հետո։ Դակոտան փոխարինել է Սիրշա Ռոնանին «Էֆֆի» կենսագրական ֆիլմում, որտեղ դերասանուհին պետք է կատարեր Էֆֆի Գրեյի դերը, ով քննադատ, ճարտարապետ, պոետ և նկարիչ Ջոն Ռասկինի կինն է։ Ֆիլմի սյուժեն պտտվում է Էֆֆիի, Ռասկինի և Միլի հանրահայտ վիկտորյան սիրային եռանկյունու շուրջը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականին, նրա ռեժիսորը եղել է Ռիչարդ Լեքսթոնը, իսկ սցենարիստը՝ Էմմա Թոմսոնը։


=== Մոդելային կարիերա ===

2010 թվականի դեկտեմբերին հայտնի է դարձել, որ Ֆենինգը կնքել է պրոֆեսիոնալ մոդելային պայմանագիր IMG Models գործակալության հետ, որի հետ համագործակցել են այնպիսի հայտնի մոդելներ, ինչպիսիք են Ժիզել Բյունդհենը, Քեյթ Մոսը, Նաոմի Քեմփբելը։ Ըստ տվյալների՝ Դակոտան պետք է աշխատի Special Bookings ընկերության հետ և շարունակի մոդելի կարիերան Dakota F. անվամբ2007 թվականին Դակոտան ներկայացրել է հագուստ Մարկ Ջեյքոբսի գարուն-աշուն հավաքածուից, իսկ 2011 թվականի մարտին նա ներկայացրել է Marc Jacobs օծանելիքի ընկերության նոր օծանելիքի գովազդը, որն ստացել է Oh Lola անվանումը։


== Անձնական կյանք ==
2013 թվականից հանդիպում է մոդել Ջեյմի Սթրաչանի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դակոտա Ֆենինգը (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Դակոտա Ֆենինգի կենսագրությունը Archived 2011-07-17 at the Wayback Machine.(ռուս.)
Dakota Fanning’s biography on filmbug (անգլ.)