armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ձավար

Ձավար, ցորենի, գարու և հաճարի ամբողջական կամ աղացված հատիկներից պատրաստված սննդամթերք է։ 
Հայկական լեռնաշխարհում ձավարի պատրաստման վերաբերյալ հնագույն փաստերը վերաբերում են էնեոլիթյան և բրոնզեդարյան ժամանակաշրջաններին։ Մասնավորապես՝ Շենգավիթից հայտնաբերվել են ձավար ծեծելու սանդեր ու վարսանդներ։
Ձավարը հիմնականում պատրաստում են սանդում ծեծելու միջոցով հացահատիկի վրայի թեփը հանելու եղանակով։
Ցորենից պատրաստված ձավարը լինում է հում` կորկոտ, աղացած հում ձավար, ինչպես նաև խաշած և աղացած` բլղուր։
Ձավարը գործածում են ապուրներ, շիլա, պասուց տոլմա, հարիսա, աղանձ և այլ կերակուրներ պատրաստելու համար։
Սարգիս Զարդարյան

Սարգիս Զարդարյան (1889, Խարբերդ, Օսմանյան կայսրություն - 1967, ԱՄՆ), ռազմական գործիչ։ 


== Կենսագրություն ==
Սարգիս Զարդարյանը ծնվել է 1889 թվականին Խարբերդում։ Ուսանել է ծննդավայրի Եփրատ քոլեջում։ 1913 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ սովորել Քեմբրիջի Թորնդայք դպրոցում, ստացել է ռազմական և իրավաբանական կրթություն։ 1916 թվականին մասնակցել է Մեքսիկայի պատերազմին։ Ծառայել է ֆրանսիական նավատորմում, 1918 թվականին վիրավորվել, որից հետո ստացել է «Ծիրանի սիրտ» շքանշան։
1924 թվականին ստացել է գնդապետի զինվորական կոչում։ 1931 թվականին Մասաչուսեթսում բացել է փաստաբանական գրասենյակ։ Եղել է Բրեդֆորդի ռազմական կառավարչի ընթերակա, Մասաչուսեթսի ազգային պահակագնդի գեներալ և դատավորի օգնական։ 1931-1932 թվականներին թղթակցել է Բոստոնի «Հայ վաստակ» ամսագրին։ 
1945 թվականին Սարգիս Զարդարյանը նշանակվել է Մասաչուսեթսի ընդհանուր դատախազի օգնական, արժանացել բրիգադային գեներալի կոչման։ Եղել է «Փիթերս էնդ քոմփանի» ընկերության նախագահը։ 
1967 թվականին Արլինգտոն քաղաքում կնքել է իր մահկանացուն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Յուշարար
Զյումեր Բյուտյուկի

Զյումեր Բյուտյուկի (ալբ․՝ Zymer Bytyqi, սեպտեմբերի 11, 1996 թվական, Սինտ-Տրյոյդեն, Բելգիա), կոսովացի ֆուտբոլիստ, Կոսովոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և նորվեգական «Վիկինգի» հարձակվող։


== Ակումբային կարիերա ==
Զյումերը ծնվել է Բելգիայում՝ կոսովական ալբանացիների ընտանիքում։ Երկու տարեկան հասակում նա ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Նորվեգիա։ Մինչև 10 տարեկանը Բյուտյուկին չի զբաղվել ֆուտբոլով։ 10 տարեկան հասակում նա սկսում է մարզվել նորվեգական «Լուրայի» մանկապատանեկան թիմի հետ։ 2010 թվականին նա տեղափոխվում է «Սանես Ուլֆ»։ 2011 թվականին նա մարզվում էր թիմի հիմնական կազմի հետ, սակայն իր տարիքի պատճառով չէր կարողանում մասնակցել պաշտոնական հանդիպումների։ Վերջապես՝ 2012 թվականի մայիսի 28-ին Բյուտյուկին «Հյոուգեսունյի» դեմ խաղում, փոխարինում կատարելով և խաղադաշտ մտնելով հանդիպման 77-րդ րոպեին՝ կատարում է իր նորամուտը Նորվեգիայի առաջնությունում։ Նորամուտը Նորվեգիայի առաջնությունում նա կատարում է 15 տարեկան և 261 օրական հասակաում, ինչի հետևանքով անմիջապես դառնում է Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնության պատմության ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը։ Այդ նույն տարվա օգոստոսին Բյուտյուկին պայմանագիր է կնքում ավստրիական «Ռեդ Բուլլի» հետ, որին միանում է 2013 թվականի հունվարին։ Տեղափոխությունից երկու ամիս անց նա վերադառնում է «Սանես Ուլֆ», որտեղ վերսկսում է հանդես գալ վարձավճարային իրավունքներով։
2015 թվականի հունվարին Բյուտյուկին պայմանագիր է կնքում նորվեգական «Վիկինգի» հետ։ Նույն թվականի մայիսի 12-ին նա ավելի վստահ դարձնելով իր թիմի առավելությունը «Տրոմսյոի» դեմ տնային խաղում՝ հեղինակում է իր առաջին գոլը Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։


== Միջազգային կարիերա ==
2014 թվականի մարտի 5-ին Զյումերը Հայիթիի ազգային հավաքականի դեմ խաղի 57-րդ րոպեին փոխարինելով Իլիր Ազեմիին՝ կատարում է իր նորամուտը Կոսովոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը national-football-teams.com կայքում (անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Բերեզան (գյուղ, Օչակովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերեզանԲերեզան (ուկրաիներեն՝ Березань), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Օչակովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պիկուշ։
2001 թվականի տվյալներով Բերեզան գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,202 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անգոլայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Անգոլայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ` Սև Այծքաղներ մականունով, ներկայացնում է Անգոլան միջազգային ֆուտբոլում և վերահսկվում է Անգոլայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից։
2000 թվականի հուլիսին Անգոլան հասավ ՖԻՖԱ-ի իր ամենաբարձր ցուցանիշին վարկանիշային աղյուսակում ՝ 45-րդ տեղը։ Նրանց ամենամեծ նվաճումը որակավորվել 2006 թվականի աշխարհի առաջնությաննն է, քանի որ սա նրանց առաջին և դեռևս միակ մասնակցությունն է Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլում։


== Պատմություն ==
Անգոլան առաջին խաղն անցկացրեց Կոնգոյի դեմ 1976 թվականի փետրվարի 8-ին ՝ պարտվելով 2-3 հաշվով։ 1977 թվականի հունիսի 26-ին Կուբան դարձավ Անգոլայի առաջին ոչ աֆրիկյան հակառակորդը, երկու երկրները հանդիպեցին Անգոլայում,Անգոլան հաղթեց 1-0 հաշվով։ 1986 թվականի Աշխարհի առաջնության  ընտրական փուլում Անգոլան առաջին անգամ հանդես եկավ Աշխարհի առաջնության  որակավորման փուլում:Առաջին տուրում Անգոլան հաղթեց Սենեգալին տուգանայինների խաղարկումների արդյունքում, իսկ երկրորդ տուրում  պարտվեց Ալժիրին 3-2 հաշվով։
Անգոլան Աֆրիկյան ազգերի գավաթի մրցաշարում առաջին անգամ որակվել է 1996 թվականին։Թիմը հայտնվեց   A խմբում ՝ Հարավային Աֆրիկայի, Եգիպտոսի և Կամերունի հետ:Նրանք առաջին երկու խաղերը պարտվեցին Եգիպտոսին և Հարավային Աֆրիկային, սակայն կարողացան ոչ ոքի խաղալ Կամերունի դեմ։Նրանք խմբում գրավեցին չորրորդ հորիզոնկանը և  երկրորդ շրջանին չկարողացան մասնակցել։Այնուհետև Անգոլան նորից որակավորվեց 1998-ին, բայց կրկին չկարողացավ հասնել երկրորդ փուլ ՝ 0–0 հաշվով խաղալով Հարավային Աֆրիկայի և 3–3 հաշվով ՝ Նամիբիայի հետ և 5–2 հաշվով զիջելով Կոտ դ'Իվուարի հետ։
Վերջին 3 մրցաշարերը բաց թողնելուց հետո նրանք որակավորվեցին 2006 թվականի Աֆրիկայի ազգերի գավաթի առաջնություն:Նրանք իրենց առաջին հաղթանակը գրանցեցին Տոգոյի հետ խաղում հաղթելով '3-2 հաշվով, երկու անգամ  Ֆլավիոյին գրավեց դարպասը, իսկ մեկ անգամ' Մաուրիտոյին:Նրանք նաև 0-0 հաշվով ոչ ոքի խաղացին Կոնգոյի-ի դեմ և 3-1-ին պարտվեցին Կամերունի հավաքականին։


== Ելույթներ ==


=== ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն ===
     Չեմպիոն       Փոխ-չեմպիոն       Երրորդ հորիզոնական


== Ներկա կազմ ==
Խաղերը ու գոլերը գրված են 2019 թվականի հուլիսի 2-ի դրությամբ:


== Ծանոթագրություններ ==
Սինյակի (այլ կիրառումներ)

Սինյակի, կարող է վերաբերել՝

Սինյակի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Սինյակի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Սինյակի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Հայագիտական ուսմանց հիմնարկություն

Հայագիտական ուսմանց հիմնարկություն (Արգենտինա), հիմնվել է 1986 թվականին, Բուենոս Այրեսում։ Ընդգրկում է տարբեր մասնագիտությունների տեր անձանց, ովքեր զբաղվում են հայագիտական ուսումնասիրություններով։
Նպատակն է հայագիտության տարածումն ու զարգացումը օտար շրջանակներում։ Կազմակերպել է գիտաժողովներ, դասընթացներ, ազգագրական համերգներ։ Մեծ կարևորություն է տալիս Հարավային Ամերիկայի հայ գաղութների պատմության ոսումնասիրմանը։ 1992 թվականին հիմնարկության ջանքերով ստեղծվել է հայագիտական ամբիոն Դել Սալվադոր համալսարանի արևելագիտական ֆակուլտետում։ Հրատարակվել է «Հայերը Հարավային Ամերիկայում» ժողովածուն, ինչպես և 3 գրքույկ՝ հայ ժողովրդի ծագման, Արցախի պատմության հարցերի և հայ գրականության վերաբերյալ։ Կապեր ունի Հայաստանի գիտական տարբեր կենտրոնների հետ։
Ինքնագիր

Ինքնագիրը մարդու սեփական ձեռագիրն  է կամ ստոագրությունը։ Ինքնագիր (autograph) բառը առաջացել է Հին Հունարենից (αὐτός, autós,«ինքն, ես» և γράφω, gráphō, «գրել»), և մասնավորապես կարող է նշանակել. 

հեղինակի կողմից գրված ձեռագիր բովանդակություն։ Այս իմաստով ինքնագիր տերմինը հաճախ կարող է օգտագործվել հոլոգրաֆի փոխարեն։
հայտնի անձնավորության ձեռագիր ստորագրություն : Ինքնագրեր հավաքագրելը նմանատիպ ինքնագրեր հավաքելու գործունեությունն է։ 


== Պատմություն ==
Ամենահին «ինքնագիրը» համարվում է  Քա.  մոտավորապես  3100 թվականին շումերերեն կավե սեղանը, որը պարունակում է Gar.Ama գրողի անունը : Ոչ մի հնագույն գրավոր ինքնագրեր  չեն հայտնաբերվել, և 1098 թվականի ամենավաղ շրջանի միակ հայտնի  պատմական գործչի ինքնագիրը  Էլ Սիդինն է։


== Ձեռագիր ինքնագիր ==
«Ինքնագիր»-ը կարող է դառնալ փաստաթուղթ, որն ամբողջությամբ արտագրված  է իր հեղինակի ձեռագրով՝  ի տարբերություն գրաշար փաստաթղթի կամ այն փաստաթղթի, որը գրում է այլ մարդու կողմից թելադրվող տեքստեր գրողը կամ պատճենահանողը։ Այս իմաստը համընկնում է «հոլոգրաֆի» իմաստի հետ։


== Հայտնի մարդկանց ստորագրություն ==
Ինքնագիր հավաքելը` հայտնի մարդկանց ինքնագրեր հավաքելու  հոբբին  է։  Ամենահայտնի  ինքնագրեր ունեցող մարդկանց կատեգորիաները  նախագահներն են, ռազմական գործիչները, մարմնամարզիկները, կինոաստղերը, արվեստագետները, սոցիալական և կրոնական  

առաջնորդները, գիտնականները, տիեզերագնացները և հեղինակները։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուզբեկերեն

Ուզբեկերենը (ինքնանվանում՝ O‘zbek tili, Ўзбек тили, արաբ.՝ ئۇزبېك تیلى կամ O’zbekcha, Ўзбекча) թյուրքական լեզու է, Ուզբեկստանի պետական լեզուն։ Ուզբեկերեն խոսողների մեծամասնությունը ապրում է Ուզբեկստանում և կազմված է էթնիկ ուզբեկներից։ Բացի դրանից, ուզբեկերենը տարածված է նաև Տաջիկստանում, Ղրղզստանում, Ղազախստանում, Աֆղանստանում և Թուրքմենստանում։


== Արտաքին հղումներ ==
Ուզբեկերենի փոխարկիչ (Կիրիլիցայից լատինական այբուբեն)


== Տես նաև ==
Ուզբեկստան
Թյուրքական լեզվախումբ


== Աղբյուրներ ==
Узбекский язык (ռուս.)


== Ծանոթագրություններ ==
Բելինգսհաուզենի ծով

Բելինգսհաուզենի ծով, Խաղաղ օվկիանոսի ծայրամասային ծով Արևմտյան Անտարկտիդայի ափերի մոտ՝ Անտարկտիկական և Թյորստոնի թերակղզիների միջև (57°18'W և 102°20'W-ի միջև), Պետրոս I-ի կղզուց հարավ։ Մակերեսը 487 հազար կմ2 է, առավելագույն խորությունը՝ 4500 մ։
Հայտնագործել է Ֆ․ Ֆ․ Բելինգսհաուզենի և Մ․ Պ․ Լազարևի ռուսական արշավախումբը 1821 թվականին և կոչվել ի պատիվ Ֆադեյ Ֆադեևի Բելինգսհաուզենի, որը 1821 թվականին հետազոտել է այս շրջանը։
Պլիոցենի դարաշրջանում մոտ 2.15 մլն տարի առաջ, Էլթանին աստերոիդը մեծ ազդեցություն է ունեցել Բելինգսհաուզենի ծովի ափի վրա։ Սա խործովյա ավազանի վրա աստերոիդի ազդման միակ հայտնի դեպքն է աշխարհում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հիիե

Հիիե (էստ․՝ Hiie), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեհտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բորոդյանի շրջան

Բորոդյանի շրջան (ուկրաիներեն՝ Бородянський район), շրջան Ուկրաինայի Կիևի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բորոդյանկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 934 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 57481 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 61,54 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Մարիա Վինոգրադովա

Մարիա Վինոգրադովա (ռուս.՝ Мари́я Серге́евна Виногра́дова, հուլիսի 13, 1922(1922-07-13), Navoloki, Kineshemsky Uyezd, Ivanovo-Voznesensk Governorate, Խորհրդային Ռուսաստան - հուլիսի 2, 1995(1995-07-02), Մոսկվա, Ռուսաստան), թատրոնի և կինոյի ռուս և խորհրդային դերասանուհի։ ՌԽՖՍՀ վաստակավոր դերասանուհի (1987 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1922 թվականի հուլիսի 13-ին, Նավոլոկի գյուղում։ 1943 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը (Գրիգորի Ռոշալի արվեստանոց) և դարձել է «Սոյուզդետֆիլմ» կինոստուդիայի դերասանուհի, որտեղ սկսել է նկարահանվել մինչև 1940 թվականը։ 1945-1949 և 1952-1991 թվականներին եղել է Կինոդերասանի թատրոն-ստուդիայի դերասանուհի։ 1949-1952 թվականներին եղել է Գերմանիայի խորհրդային զորքերի խմբի դրամատիկական թատրոնի թատերախմբի դերասանուհի։
Չնայած այն, որ Վինոգրադովան շատ է նկարահանվել կինոյում, 1950-ական թվականներին նրա դերերը աստիճանաբար սկսել են դառնալ երկրորդական և ոչ հիմնական։ Այդ ժամանակ նա սկսել է համագործակցել «Սոյուզմուլտֆիլմ»  կինոստուդիայի հետ, մասնակցելով հնչյունավորմանը և կրկնօրինակմանը։ Քանի որ նրա հիմնական թատերական ամպլուան եղել է տրավեստին, նա հաճախ հնչյունավորում էր տղաներին։
Եղել է ամենազբաղված խորհրդային և հետխորհրդային կինոյի դերասանուհի` նկարահանվել է ավելի քան հարյուր կինոֆիլմերում (հիմնականում` ոչ հիմնական դերերում), հնչյունավորել է շուրջ երեք հարյուր մուլտֆիլմեր, մասնակցել է արտասահմանյան ֆիլմերի կրկնօրինակմանը։ 
Մահացել է 1995 թվականի հուլիսի 2-ին, Մոսկվայում` 73 տարեկան հասակում, կաթվածից։ Թաղված է Խովանսկոյե գերեզմանատանը, ամուսնու` խորհրդային դերասան Սերգեյ Գոլովանովի կողքին։ Վինոգրադովայի դուստրը` դերասանուհի Օլգա Գոլովանովան (ծն. 1963 թվական), այժմ շարունակում է մոր գործը, կրկնօրինակում է շատ արտասահմանյան ֆիլմեր և մուլտֆիլմեր։


== Ստեղծագործություն ==
Ֆիլմագրություն

Մուլտֆիլմերի հնչյունավորում

Կրկնօրինակում և կադրի դուրս հնչյունավորում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Мария Виноградова — Энциклопедия отечественного кино (архивировано 03.09.2013)
RUSКИНО.ru
Сайт «Ёжик в тумане»
Могилы знаменитостей
Жизнь и смерть Марии Виноградовой
Фильм из цикла «Короли эпизода» телеканала «ТВ Центр» (2017)
Рассказ актрисы...
«Самая народная незаслуженная артистка»: Из-за чего Мария Виноградова не получала главных ролей в кино
Мария Виноградова называла себя «Ежиком в тумане»
Королевы эпизода, затмившие главных героинь
Актриса, сыгравшая в последнем фильме Василия Шукшина вместо Людмилы Гурченко, сгинула в психушке
Мария Виноградова: ее голосом говорит Ежик в тумане и Дядя Федор из Простоквашина
Мечта поэта. Королевы эпизода советских фильмов
Էյրենիսներ

Էյրենիսներ (լատ.՝ Eirenis)՝ օձերի ցեղից լորտուների ընտանիքից։
Ցամաքային օձեր են, 30 – 70 սմ երկարությամբ։ Այս ցեղի ներկայացուցիչները տարածված են հյուսիսարևելյան Աֆրիկայում, Էգեյան և Միջերկրական ծովերի մի շարք կղզիներում, Ասիայում ՝ Արաբական թերակղզուց դեպի արևմուտք մինչև Պակիստան, հյուսիսարևմտյան Հնդկաստանի արևելքում։ Նախկին ԽՍՀՄ-ի տարածքում տարածված է 4 տեսակ՝ Վզնոտավոր էյրենիս (Դաղստանում և Անդրկովկասի երկրներում), Գծավոր էյրենիս (Թուրքմենստանում), Հնազանդ էյրենիս (Դաղստանում և Անդրկովկասի երկրներում), հայկական էյրենիս (Հայաստանում և Ադրբեջանում)։

Ամենախոշոր ներկայացուցիչը՝ Eiernis modestus։ Այս տեսակը բնակվում է Անդրկովկասի սարերում, որտեղ հանդիպում է երկու հազար մետր բարձրության վրա։ Eirenis Modestusi հիմնական սննդակարգը կազմում են միջատները, սակայն այս օձերը որսում են նաև այլ անողնաշարավորներ։
Սալա (գյուղ, Ռակե շրջան)

Սալա (էստ․՝ Salla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 87 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն

Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն (ԱԺՀ) (ադրբ.՝ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC), آذربایجان جومهوریتی), Անդրկովկասի մուսուլմանների ժամանակավոր ազգային խորհրդի (Ադրբեջանական ազգային խորհրդի) կողմից Անդրկովկասյան Ժողովրդավարական Ֆեդերատիվ Հանրապետության գոյության ավարտի ժամանակ Թիֆլիսում (Տփղիսում) 1918 թվականի մայիսի 28-ին հռչակված անկախ պետություն։
Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետությունը հռչակված է եղել մուսուլմանների կողմից բնակեցված նախկին Կովկասյան կուսակալության, այդ թվում՝ Բաքվի և Ելիզավետպոլի նահանգների, ինչպես նաև Զաքաթալայի շրջանի տարածքներում։ 1918 թվականի հոկտեմբեր-մայիս ժամանակաշրջանում ԱԺՀ տարածքի մեծամասնությունում թուրքական զորքեր էին տեղակայված, իսկ 1918 թվականի նոյեմբերի մինչև 1919 թվականի օգոստոսը Բաքվում և երկրի արևելյան մասում գտնվում էր բրիտանական բանակը։
1920 թվականի ապրիլի 27-ին ԲԳԿԲ 11-րդ բանակի ստորաբաժնումները հատել են ԱԺՀ սահմանը և ապրիլի 28-ին Բաքու մտել։ ԱԺՀ դադարել է իր գոյությունը և հռչակվել է Ադրբեջանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը (ԱԽՍՀ)։
Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն իսլամադավան աշխարհի առաջին աշխարհիկ ժողովրդավարական պետությունն է, ինչպես նաև առաջին իսլամադավան պետությունը, որտեղ կանայք ընտրական իրավունք են ստացել։


== Տես նաև ==
Մամեդ Էմին Ռասուլզադե


== Ծանոթագրություններ ==
4․ https://geo.1sept.ru/article.php?ID=200102809
Գերմալի

Գերմալի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ազատ օրը, ազատ սերը, ամեն բարիք իր ձեռքին

«Ազատ օրը, ազատ սերը, ամեն բարիք իր ձեռքին», Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս քառյակը գրել է 1919 թվականի նոյեմբերին։ Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է երկու ինքնագիր։ Քառյակն առաջին անգամ տպագրվել է Թիֆլիսում լույս տեսած «Քառյակներ» ժողովածուի 28֊րդ էջում, այնուհետև Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 57֊րդ էջում, ապա՝ Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 210֊րդ էջում։ Քառյակն արտատպվում է Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուռթեր

Կուռթեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի գավառակում։ Մտնում էր Սասունի Բռնաշեն գավառակի մեջ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Հայտնի մարդիկ ==
Արաբո, հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, առաջին ֆիդայիներից է։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալտյա

Ալտյա (էստ․՝ Altja), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Անիլի

Անիլի (վրաց.՝ ანილი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 11 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնտ (Ծովափնյա Ալպեր)

Բույոն (ֆր.՝ Contes), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ շրջանի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցա շրջանի Կոնտ կանտոնում։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 19.47 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 6828 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 7187 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 369.1 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը  2011 թվականին կազմել է 7095 մարդ, 2012 թվականին՝ 7187 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 4347 բնակիչներից 3210-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 1137-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 73.8 %, 1999 թվականին եղել է 70.9 %: Աշխատունակ տարիքի 3210 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 3035-ը (1592 տղամարդ և 1443 կին), 175 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (77 տղամարդ և 98 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 1137 ոչ ակտիվ բնակիչներից 391-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 417-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 329-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 2609 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 6550 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 21258 եվրո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոնտ կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք  Archived 2006-04-24 at the Wayback Machine.(ֆր.)
Ուրոժայնոե (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւրոժայնոեՈւրոժայնոե (ուկրաիներեն՝ Урожайне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Çoyunçı), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բրուսիլովո, Չույունչա։
2001 թվականի տվյալներով Ուրոժայնոե գյուղում բնակվում էր 3 474 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեծ թագուհի (Հին Եգիպտոս)

Մեծ թագուհի (Հին Եգիպտոս), Մեծ արքայի տիկին կամ  Թագավորի գլխավոր կին (արաբ․՝ ḥmt nswt wrt‎‎)՝  Հին Եգիպտոսում  փարավոնի գլխավոր կնոջ տիտղոսը։


== Սկզբանական տիտղոսավորումը ==
Մերետսեգեր(թագուհի), Սենուսերտ III-ի գլխավոր կինը, ամենահին հայտնի թագուհին, ում անունը գրված էր այս անվանումով և  կցված էր կարտուշին՝ (այն երկարավուն կլորացված ուրվագիծ է ստորին հորիզոնական գծով, ինչը ցույց է տալիս, որ գրված տեքստը արքայական անուն է). Այնուամենայնիվ, նրա մասին  վկայությունը  պատկանում է ավելի ուշ ժամանակաշրջանին՝ Նոր թագավորությանը, այնպես որ տիտղոսը կարող է անախրոնիզացված չլինել։ Գուցե տիտղոսի առաջին սեփականատերը եղել է Նուբխաեսը Երկրորդ անցումային շրջանից։


== Կին փարավոն ==

«Մեծ արքայական կանանցից» պատմության մեջ հատուկ տեղ է զբաղեցնում Խատշեպսուտը։ Նա իր խորթ եղբայր Թութմոս II-ի «մեծ արքայական կինն» էր։ Այս ժամանակահատվածում Խատշեպսուտը դարձել է «Ամոն Աստծո կինը»  (Կառնակում Ամոնի տաճարի քահանայապետի ամենաբարձր աստիճանը)։ Ամուսնու մահից հետո նա դարձել է ռեգենտ, նրա խորթ որդու՝ Թութմոս III-ի անչափահաս լնելու պատճառով, արական կողմի միակ թագաժառանգը (Իսիդայի հետ ամուսնությունից ծնված) և հաջողությամբ 22 տարի կառավարել է։ Թեև իրենից առաջ էլ էին կայանք կառավարել Եգիպտոսը, Խատշեպսուտը եղել է առաջին կինը, որը փարավոն տիտղոսն է ստացել։ Փարավոն դառնալով, նա իր Նեֆերուրա դստերը նշանակել է քահանայապետ, նրան տալով «Ամոն Աստծո կինը»  տիտղոսը։ Հավանաբար նրա աղջիկը դարձել է Թութմոս III-ի «մեծ կինը», սակայն նրանց ամուսնության մասին  որևէ ապացույց չկա։


== Փարավոնների մեծ կանանց ցանկը ==


=== Միջին թագավորություն ===


=== Երկրորդ անցումային շրջան ===


=== Նոր թագավորություն ===


=== Երրորդ անցումային շրջան ===


=== Ուշ շրջան ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
A list of Queens of Ancient Egypt. — Anneke Bart, Saint Louis University(անգլ.) — Синтез информации из Dodson and Hilton: «The Complete Royal Families of Ancient Egypt», W. Grajetzki: «Ancient Egyptian Queens: a hieroglyphic dictionary», Kitchen’s books on Ramesside Inscriptions.


== Գրականություն ==
Dodson and Hilton: «The Complete Royal Families of Ancient Egypt»
W. Grajetzki: «Ancient Egyptian Queens: a hieroglyphic dictionary»
Սիրդարյա (գետ)

Սիրդարյա , գետ Կենտրոնական Ասիայում։ Համարվում է ամենաերկարը և ջրառատությամբ երկրորդը (Ամուդարյայից հետո) Միջին Ասիայում։ Կազմավորվում է Նարին և Կարադարյա գետերի միախառնումից, թափվում Արալյան ծովը։ Երկարությունը 2212 կմ է (Նարինի ակունքներից՝ 3019 կմ), ավազանը՝ 219 հազար կմ քառակուսի։ Սիրդարյայի ավազանը ներկայացնում է գետերի, ջրանցքների ու կոլեկտորների բարդ միահյուսում (ջրանցքների ու կոլեկտորների երկարությունը զգալիորեն գերազանցում է գետային ցանցի երկարությանը։ Խոշոր վտակներն են Կասանսայը, Գավասայը, Չաադաբսայը, Իսֆայրամսայը, Շախիմարդանը, Սոխը, Իսֆարան, Խոջաբակիրգանը և այլն։
Սիրդարյայի ավազանում կա մոտ 750 ջրանցք։ Խոշոր ջրանցքներն են Մեծ Ֆերգանայինը, Մեծ Անդիժանը, Անդիժանսաը, Շաարի խանսայը, Սավայը, Ախունբաբաևի անվան ջրանցքը։ Գետաբերանում առաջացնում է դելտա՝ բազմաթիվ բազուկներով, վտակներով, լճերով ու ճահիճներով։ Սնումը գերազանցապես ձնային է, սակավ՝ սառցադաշտային ու անձրևային։
Վարարում է մարտ-ապրիլից օգոստոս-սեպտեմբեր։ Ջրի տարեկան միջին ծախսը վերին հոսանքում մոտ 500 մ³/վրկ է, Չիրչիկ գետը Սիրդարյա թափվելու տեղում՝ 703 մ³/վրկ, Կազալինսկ քաղաքի մոտ՝ 446 մ³/վրկ։ Հոսքը կարգավորվում է ջրամբարներով։ Սիրդարյայի ավազանում գործում է 61 ՀԷԿ (1,6 Գվա ընդհանուր կարողությամբ)։ Նավարկելի է առանձին հատվածներում՝ գետաբերանից մինչև Բեկաբադ։ Կա ձկնորսություն։ Սիրդարյայի ափերին են Լենինաբադը, Բեկաբադը, Չարդարան, Կզըլ-Օրդան, Կազալինս-Կռ։
Աստերոիդների ցանկ (187901-188000)

Աստերոիդների ցանկ (187801-187900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (188001-188100)
 Աստերոիդների ցանկ (187801-187900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (188001-188100)
Տուխրինյոկի

Տուխրինյոկի (ռուս.՝ Тухринйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Լախդենպոխսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Իխոյոկի գետի աջ ափին՝ 6,6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և Լադոգա լճի ավազան։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040300212102000010719
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001071
Ավազանի կոդը - 01.04.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պոլլա

Պոլլա (իտալերեն՝ Polla), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալերի կազմում է 5394 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 114 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 47 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84035, հեռախոսային կոդ՝ 0975։
Քաղաքի հովանավորն է Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացի հրաշագործը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 6-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սվերդլովի փողոց (այլ կիրառումներ)

Սվերդլովի փողոց հասկացությունը կարող է վերաբերել.

Սվերդլովի փողոց (Կրասնի Սուլին)
Սվերդլովի փողոց (Յալթա)
Շվեյցարիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում

Շվեյցարիան մասնակցել է Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթին, որը կայացել է Շվեդիայում, Մալմյոյում։ Շվեյցարիայի ազգային ընտրությունը տեղի է ունեցել 2012 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, որի արդյունքում հեռուստադիտողի 100% քվեարկության արդյունքում հաղթող է ճանաչվում Տակասա խումբը իր You and Me երգով։
Շվեյցարիան մրցույթի կիսաեզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը՝ ինչը թույլ չի տվել, որ երկիրը հանդես գա նաև եզրափակիչ փուլում։
Ակբինակ

Ակբինակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից 76-77 կմ հյուսիս-արևելք, լեռնալանջի վրա։
Գյուղից հյուսիս-արևելք կան անտառներ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նատալի Կարդոն

Նատալի Կարդոն (ֆր.՝ Nathalie Cardone; ծն. 1967 թվականից մարտի 29, Պո, Ատլանտյան Պիրենեյներ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի դերասանուհի և երգչուհի։


== Կենսագրություն ==
Նատալի Կարդոնը ծնվել է Ֆրանսիայի հարավում, սիցիլիացա֊իսպանական ընտանիքում։
Նկարահանվել է «La Petite Voleuse» (Claude Miller) ֆիլմում։ Հայտնի է դարձել «Hasta Siempre» երգով և տեսահոլովակով։ Նրա գործընկերուհին համարվում է Լորան Բուտոնը։
2010 թվականին Նատալի Կարդոնը բարձրացել էր թուրքական նավի կառամատույց, որը գազ էր մատակարարում արգելքապատված Իսրայելին։


== Ֆիլմագրություն ==
Հանդիպման համար տարօրինակ վայր (Drôle d'endroit pour une rencontre) (1988) - Sylvie
Փոքրիկ ագռավ (La Petite Voleuse) (1988) — Mauricette
(J'aurais jamais dû croiser son regard) (1989) — Zoé
(La Fille des collines) (1990) — Angélina
Ոչ մեկ (Quidam) (1992) — կարճրամետրաժ ֆիլմ (5 րոպե)
Երիտասարդ Ինդիանի Ջոնսի քրոնիկա (սերիալ) (Les Aventures du jeune Indiana Jones) (2-րդ սեզոն, էպիզոդ 16) (1993) — Fernande Olivier
Դժոխք (L'Enfer) (1994) — Marylin
(Le Sourire) (1994) — Brigitte
Աշխարհի գագաթ (El Techo del mundo) (1995) — Thérèse
(L'Avocate) (1996) (հեռուստատեսային սերիալ, էպիզոդ Linge sale en famille) - Fanny
(Regarde-moi) (1996) — La femme
(La colère d'une mère) (հեռուստաֆիլմ) (1997) — Sandrine Dupin


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===
1999 Nathalie Cardone (# 30 Ֆրանսիա, # 26 Բելգիա)
2008 Servir le beau


=== Սինգլներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նատալի Կարդոն (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Պաշտոնական կայք Archived 2011-08-06 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Երգչուհու ֆանկայք Archived 2009-08-30 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Բերյոզովկա (Բոկովայայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերյոզովկա (այլ կիրառումներ)Բերյոզովկա (ռուս.՝ Берёзовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոտելնիչսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բոկովայա գետի ձախ ափին՝ 60 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300412111100036849
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103684
Ավազանի կոդը - 10.01.03.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պիտեր Ֆաչինելի

Պիտեր Ֆաչինելի (նոյեմբերի 26, 1973(1973-11-26), Քուինս, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան է։ Նա առավել հայտնի դարձավ Դոնովան Ռեյի դերով, որը նա կատարում էր «Կրիմինալ ավտոմրցույթներ» ֆիլմում, ինչպես նաև Կարլայլ Կալենի դերով Մթնշաղ ֆիլմում։ Ծնվել և մեծացել է Նյու Յորք քաղաքում՝ իտալացի փախստականների ընտանիքում։ Սովորել է տեղի թատերական դպրոցում։ Ամուսնացած է դերասանուհի Ջեյմի Ալեքսանդրի հետ։


== Հղումներ ==
Պաշտոնական կայք էջը(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սլավնոե (այլ կիրառումներ)

Սլավնոե, կարող է վերաբերել՝

Սլավնոե - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում
Սլավնոե - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում
Սլավնոե - ավան, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Վիննիցայի շրջանում
Սլավնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանում
Սլավնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանում
Սլավնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում
Վալերիան Մադաթով

Վալերիան Մադաթով (Ռոստոմ Գրիգորի Մադաթյան, մայիսի 18 (29), 1782, Ավետարանոց - սեպտեմբերի 4 (16), 1829, Շումեն, Silistra Eyalet, Օսմանյան կայսրություն), ռուսական բանակի հայազգի զորավար, գեներալ-լեյտենանտ (29 սեպտեմբերի, 1826)։
1799 թվականին Պետերբուրգում ընդունվել է Պրեոբրաժենսկի գունդ, որպես պրապորշչիկ, ապա տեղափոխվել Պավլովյան գրենադերյան, Մենգրելյան հետևակային գնդերը։ Մասնակցել է 1806-1812 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին, աչքի ընկել Բատինի ճակատամարտում (1810)։ 1812 թվականի Հայրենական պատերազմում հղել է հեծյալ ջոկատների հրամանատար։ Պարգևատրվել է Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշանով և ստացել գնդապետի կոչում։ Լայպցիգի ճակատամարտում (1813, հոկտեմբեր 16-19) ծանր վիրավորվել է։ Ցուցաբերած անձնական խիզախության համար նրան շնորհվել է գեներալ-մայորի կոչում։
1816 թվականին Մադաթովը նշանակվել է Ղարաբաղում տեղավորված ռուսական զորքերի հրամանատար, իսկ 1817 թվականից՝ Ղարաբաղի, Շիրվանի և Շաքիի խանությունների օկրուգային պետ։ Մասնակցել է Դաղստանի լեռնականների դեմ մղած կռիվներին և 1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմին։ Մադաթովի հրամանատարությամբ գործող փոքրաթիվ ջոկատը (2000 զինվոր) 1826 թվականի սեպտեմբեր 3-ին Շամխորի մոտ փայլուն հաղթանակ տարավ պարսկական 10-հազարանոց բանակի նկատմամբ և մասնակցեց սեպտեմբեր 13-ին Ելիզավետպոլի (այժմ՝ Կիրովաբադ) ճակատամարտին։ Նրա զորքերը 1826 թվականի աշնանը Ղարաբաղը լիովին մաքրեցին պարսկական նվաճողներից։ 1828-29 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ Մադաթովը կռվել է Դանուբյան բանակում։ Նրա հեծյալ դիվիզիան փայլուն հաղթանակ տարավ բուլղարական Շումլա բերդի մոտ, գրավեց Իսակչեյ և Գիրսով ամրոցները։ Այստեղ Մադաթովը հիվանդացավ ու վախճանվեց։ Հետագայում նրա աճյունը տեղափոխվեց Պետերբուրգ և ամփոփվեց Ալեքսանդր Նևսկու վանքում։


== Գրականություն ==
Կյանք գեներալ-լեյտենանտ Մատաթովին, Շուշի, 1870։
Երիցյան Ա., Ամենայն Հայոց կաթողիկոսությունը և Կովկասի հայք XIX դարում, մաս 1, Թ., 1894:
Թերզիբաշյան Վ., Գեներալ-մայոր Վ. Գ. Մադաթով, Ե., 1942:
Ակցեպտ

Հոժարագիր, ակցեպտ (լատ.՝ acceptus— ընդունված), 1. քաղաքացիական իրավունքում պայմանագիր կնքելու առաջարկությանը (օֆերտ) մյուս կողմի համաձայնությունը, որն առաջացնում է իրավական հետևանքներ։ Ակցեպտը պետք է լինի լրիվ և անվերապահ։ Լռությունն ակցեպտ չէ, եթե այլ բան չի բխում օրենքից, գործարար շրջանառության սովորույթից կամ կողմերի նախկին գործարար հարաբերություններից։ Կարող է արտահայտվել գրավոր, բանավոր կամ պայմանադիր կողմի համաձայնությունն արտահայտող այլ գործողությամբ։ Օրինակ, պատասխանի փոխարեն առաջարկություն ստացած կողմն առանց պատասխանի ուղարկում է պահանջված ապրանքը։ Առաջարկություն ստացած կողմի հոժարագրում արտահայտած լրացուցիչ պայմանը համարվում է նոր առաջարկություն։ Համաձայնությունը հոժարագիր է համարվում, եթե այն կողմին է ուղարկվել առաջարկությամբ սահմանված ժամկետում կամ անհապաղ։ Որոշ երկրներում պայմանագիրը կնքված է համարվում հոժարագրի ստացման պահից, իսկ որոշներում էլ՝ հոժարագիր ուղարկելու պահից։ 
Օֆերտա ստացած անձի կողմից դրա ակցեպտի համար սահմանված ժամկետում դրանում նշված պայմանագրի պայմանները կատարելու ուղղությամբ գործողությունները ձեռնարկելը համարվում է ակցեպտ, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով, այլ իրավական ակտերով կամ նշված չէ օֆերտայում։ Եթե օֆերտայում սահմանված է ակցեպտի համար ժամկետ, ապա պայմանագիրը կնքված է համարվում, եթե օֆերտա ուղարկած անձը ակցեպտն ստացել է օֆերտայում նշված ժամկետի սահմաններում։ Եթե  գրավոր օֆերտայում ակցեպտի համար ժամկետ սահմանված չէ, պայմանագիրը կնքված է համարվում, եթե օֆերտա ուղարկած անձն ակցեպտը ստացել է մինչև օրենքով կամ այլ իրավական ակտերով սահմանված ժամկետի ավարտը, իսկ եթե նման ժամկետ սահմանված չէ, ապա դրա համար սահմանված ժամկետում։
Էդուարդ արքայազն (թատրոն)

«Էդուարդ արքայազն» (անգլ.՝ The Prince Edward Theatre), թատրոն  Ուեսթ Էնդում, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիա։
Պատկանում է թատերական «Delfont Mackintosh Theatres» ընկերությանը։ Կոչվել է Անգլիայի թագավոր Էդուարդ VIII-ի անունով, երբ վերջինս դեռևս արքայազնի կարգավիճակում էր։


== Պատմություն ==
Թատրոնի շենքը կառուցվել է 1930 թվականին, ըստ ճարտարապետ Էդուարդ Սթոունի նախագծի։ Ներքին հարդարանքի դիզայնով զբաղվել են Մարկ Անրի Լևին և Գաստոն Լավերդետը. Բացվել է 1930 թվականի ապրիլի 3-ին, «Էդուարդ արքայազն» անունով, ի պատիվ այդ ժամանակ դեռևս արքայազն Էդուարդի։ Առաջին ներկայացումը եղել է Ռիո Ռիտա մյուզիքլը։
1935 թվականին Սթունը ձևափոխում է թատրոնը` դարձնելով այն պարասրահ ու կաբարե, «Լոնդոնյան խաղատուն» անունով (անգլ.՝ London Casino):
Շենքը լրջորեն տուժել է 1941 թվականի մայիսի 10-ի օդային հարձակումից։ Նրա շրջակայքում գտնվող բոլոր շինությունները ոչնչացել էին։ Ճարտարապետ Թոմաս Բրէդոկը փորձ է արել վերակառուցել շենքը։ 1942 թվականից շենքում է գտնվել «Քուինսբերի» բազմաֆունկցիոնալ ակումբը (անգլ.՝ «Queensberry All Services Club»), որը գործել է զինվորականների համար։ Այստեղ անց են կացվել տարբեր ներկայացումներ, որոնք հեռարձակվել են Բի-Բի-Սի-ով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Թոմաս Բրէդոկն ու նրա եղբայրը կրկին ձևափոխում են շենքը` դարձնելով այն թատրոն` վերադարձնելով նրան «Լոնդոնյան խաղատուն» անվանումը. 1954 թվականին այն ձևափոխվում է և դառնում կինոթատրոն։ Համապատասխանբար, այն ստանում է նոր` «Casino Cinerama Theatre» անվանումը։ 
20 տարի անց իմպրեսարիո Բերդարդ Դելֆոնսը ձեռք է բերում թատրոնը 150 հազար ֆունտ ստերլինգով. «RHWL Architects» ճարտարապետական ընկերությունը ձևափոխում է շենքը, իսկ 1978 թվականին նրան է վերադարձվում պատմական` «Էդուարդ արքայազն» անվանումը։ Հունիսի 21-ին կայանում է «Էվիտա» մյուզիքլի համաշխարհային պրեմիերան։ 
1992-1993 թվականներին «RHWL Architects»-ի մասնագետները կոսմետիկ վերանորոգում և որոշ թարմացումներ են անում շենքում, լայնացնում են պատերը. Թատրոնը վարձույթով է տրամադրվում համաշխարհային ճանաչման մյուզիքլների համար։


== Բեմադրություններ ==
1930. «Ռիո Ռիտա» մյուզիքլ
1978. «Էվիտա» (մյուզիքլ, համաշխարհային պրեմիերա)
1986. «Շախմատ» մյուզիքլ
1989. «Ինչ էլ որ պատահի» մյուզիքլ
1991. «Էնդրյու Լլոյդ Ուեբերի երաժշտությունը»
1992. «Ոմանք ավելի տաք են սիրում» մյուզիքլ
1993. «Խենթանում եմ քեզ համար» մյուզիքլ
1996. «Մարտեն Գեր»
1998. «Լողացող թատրոն», «Վեսթսայդյան պատմություն»
1999. «Mamma Mia!» (համաշխարհային պրեմիերա)
2004. «Մերի Փոփինս» (մյուզիք, համաշխարհային պրեմիերա)
2008. «Տղաները Ջերսիից»
2014. «Միսս Սայգոն»
2016. «Ալլադին» (ընթացիկ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Էդուարդ արքայազն» թատրոնի պաշտոնական կայք Archived 2016-01-09 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Անտառային ճանապարհորդներ

Անտառային ճանապարհորդներ (ռուս.՝ Лесные путешественники), գեղարվեստական մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1951 թվականին՝ ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Մստիսլավ Պաշենկոյի կողմից։


== Սյուժե ==
Անտառում բերքի բացակայությունն ու գիշատիչ կզաքիսի հետապնդումները ստիպում են սկյուռիկների ընտանիքին նոր բնակավայր փնտրել։ Մոտակայքով թռչող ճայը պատմում է, որ գետի հետևում անտառ կա` հատապտուղներով, սնկերով և կոներով հարուստ։ Սպիտակաքթիկ սկյուռիկը գնում է հետախուզության։ Այնտեղ նա մի շարք դժվարությունների է հանդիպում, որոնք հաղթահարում է և վերադառնում իր սիրելի ընտանիքի մոտ։ Նրանք միասին գնում են ապրելու այդ անտառում։


== Հեղինակներ ==


== Ստեղծման պատմություն ==
Սցենարի վերաբերյալ պայմանագիրը «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի և Վերա Չապլինայի ու Գեորգի Սկրեբիցկու միջև ստորագրվել է 1950 թվականի օգոստոսի 3-ին։ Մուլտֆիլմի նախնական անվանումը եղել է «Անտառային հեքիաթ»։ Այնուհետև սցենարիստներն առաջարկել են նոր` «Անտառային ճանապարհորդներ» անվանումը, որն էլ դարձել է վերջնական։
Ֆիլմում օգտագործվել է Եվգենի Միգունովի կողմից առաջարկված գեղարվեստական նոր` յուղաներկերով ֆոնի գույներ ստանալու մեթոդը.


== Տպագիր հրատարակություններ և թարգմանություններ այլ լեզուներով ==
Ըստ «Անտառային ճանապարհորդները» մուլտֆիլմի նկար-գիրքը Վ. Չապլինայի տեքստով և Ե. Միգունովի նկարներով 1970-ական թվականներին վերահրատարկվել է մի շարք տարբեր լեզուներով.

V. Chaplina. Forest travelers. A film story (անգլերեն թարգմանությունը` Ֆաինա Գլագոլևայի). М., Union of Soviet film workers, 1972.
V. Chaplina. Viajeros forestales. Film-quento. М., Unión de cineastas de la URSS, 1972.
V. Tšaplina. Seiklused metsas (էստոներեն թարգմանությունը` Aime Leis). Տալլին, Perioodika, 1975.
V. Tjaplina. Kurre vitnos (շվեդերեն թարգմանությունը` Ի. Սաֆոնովի). Ստոկհոլմ, Carlsen if, 1975.
V. Tšaplina. Oravat muuttavat (ֆիններեն թարգմանությունը` A. Ronkainene). Տալլին, Perioodika, 1978.
V. Chaplina. Prik pa eventyr (դանիերեն թարգմանությունը` V. Simonsen). Կոպենհագեն, Nyt Dansk Forlag, 1979 (рисунки А. Дегтярева).
V. Chaplina. Voyage dans la forêt (ֆրանսերեն թարգմանությունը` Ի. Պանովի). Տալլին, Perioodika, 1979.
W. Czaplina. Leśni podróżnicy. М., ԽՍՀՄ Կինեմատոգրաֆիստների միության խորհրդային կինոարվեստի քարոզչության բյուրո, 1980.


== Մուլտֆիլմի մասին ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Անտառային ճանապարհորդներ»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Անտառային ճանապարհորդներ» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Անտառային ճանապարհորդներ» մուլտֆիլմի ամերիկյան և ֆրանսիական տարբերակները (վիդեո)
Ռոզենբուրգ (ամրոց)

Ռոզենբուրգ ամրոց (գերմ.՝ Rosenburg), հիմնադրվել է 12-րդ դարում։ Կենտրոնում ամրոցն էր, իսկ նրա շուրջը՝ հնգանկյուն ներքին բակը։ Մինչ այդ էլ են եղել ավելի հասարակ պաշտպանական ամրություններ։ Ամրոցը գտնվում է Կամպ գետի հովտում, նրա աջ վտակի` Դունայի վրա Ավստրիայում, Խերոնի շրջանում, Ներքին Ավստրիայի հողերում։


== Պատմություն ==
Ռոզենբուրգ ամրոցն առաջին անգամ հիշատակվում է 1175 թվականի փաստաթղթերում։ Այն կառուցվել էր Բոհեմիայից դեպի Վենա առևտրական հոսքերը հսկելու նպատակով։ 1433 թվականին ամրոցը նվաճվել է Պրոկոպով Փոքրի կողմից, սակայն ամբողջությամբ չի ավերվել։ 1476 թվականին Ֆրիդրիխ III-ի թագավորական արքունիքի կառավարիչ Կասպար ֆոն Ռոգենդորֆը գնում է ամրոցը, վերանորոգում այն և 1487 թվականին վաճառում Գրաբներ եղբայրներին (Հակոբ, Քրիստոֆ), որոնք շարունակում են ամրոցի ընդլայնման և ամրացման աշխատանքները, իսկ նրանց որդիներն ու թոռները ամրոցը վերածում են վերածննդի ոճով ամրացված բնակավայրի։ Գրաբների ժառանգներից մեկը՝ Սեբաստիանը, այնքան է տարվում ամրոցի վերաշինությամբ, որ ընկնում է պարտքերի տակ և ստիպված է լինում վաճառել այն Հանս Յորգեր ֆոն Տոլլերին։
1611 թվականին ամրոցը գնում է Օլոմոուցի եպիսկոպոս կարդինալ Ֆրանց ֆոն Դիտրիխշտեյնը, որը փորձում է ամրոցի մատուռը վերածել կաթոլիկ եկեղեցու, սակայն նրա ջանքերը զուր են անցնում, քանի որ սկսվում է Երեսնամյա պատերազմը, որը հասնում է Կամպ գետի հովտում գտնվող Ռոզենբուրգ ամրոցը։ Բողոքականների առաջնորդը 1620 թվականին նվաճում է ամրոցը և ոչնչացնում նրա փոքրաքանակ կայազորը։ Միայն կես դար անց Գոյոսների ընտանիքը կրկին վերականգնում է ամրոցը և զարդարում այն։ Չնայած ամրոցը կորցրել էր իր ռազմական նշանակությունը, սակայն մինչև 17-րդ դար շարունակվում էր նրա ընդարձակման աշխատանքները։


== Արդի շրջան ==
Այժմ ամրոցը գործում է որպես թանգարան, որի հավաքածուի կազմում կան միջին և նոր դարերի նկարների հավաքածուներ, արվեստի գործեր, կահույք և անգամ զենքեր։ Կա նաև դահլիճ, ուր ցուցադրվում է բարոն Ֆերդինանտ ֆոն Էնգելսխոֆենի կողմից հավաքված նախապատմական իրերը։


== Գրականություն ==
Джанни Гуадалупи, Габриеле Рейна (перевод А.Борисовой) // Замки мира. — М.: ООО "АСТ", ООО "Астрель", 2005. — С. 170-173. — 272 с. — ISBN 978-5-17-033048-5, 978-5-271-12588-1, 88-544-0097-1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Rosenburg - official site (գերմ.)
Հայնրիխ Ռիկկերտ

Հայնրիխ Ռիկկերտ (գերմ.՝ Heinrich Rickert, մայիսի 25, 1863(1863-05-25)[…], Գդանսկ, Պրուսիա նահանգ, Պրուսիայի թագավորություն - հուլիսի 25, 1936(1936-07-25), Հայդելբերգ, Բադենի Հանրապետություն, Նացիստական Գերմանիա), գերմանացի փիլիսոփա, Վիլհելմ Վինդելբանդի հետևորդը։
Հիմնական աշխատություններն են՝ «Ճանաչողության առարկան» (1892), «Հասկացության բնագիտական կազմավորման սահմանները» (1896), «Փիլիսոփայական մեթոդաբանության, գոյաբանության և մարդաբանական հիմնական խնդիրները» (1934)։
Ըստ Հայնրիխ Ռիկկերտի, հասարակության պատմության մեջ, որտեղ բոլոր իրողություններն անհատականացված են, գոյություն չունեն օբյեկտիվ օրենքներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնություն և մշակույթ
Իվան Վասիլենկոյի թանգարան

Իվան Վասիլենկոյի թանգարան (ռուս.՝ Музей И. Д. Василенко), թանգարան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը գտնվում է այն տանը, որտեղ 1923-1966 թվականներին ապրել է գրող, Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր Իվան Դմիտրիևիչ Վասիլենկոն։ Մտնում է Տագանրոգի գրականության և պատմաճարտարապետական պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։ Հասցեն` Չեխովի փողոց, 88։


== Պատմություն ==

Տունը, որտեղ ապրել է Իվան Վասիլենկոն իր բազմամարդ ընտանիքի հետ 1923-1966 թվականներին, կառուցվել է դեռևս 1906 թվականին և ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։ Գրողը ծնվել է 1895 թվականի հունվարի 20-ին գավառական գրագրի ընտանիքում և յոթ տարի անց Մակեևկա գյուղից (այժմ՝ քաղաք Դոնեցկի մոտ) ծնողների հետ տեղափոխվել է Տագանրոգ։ Այստեղ նա անցկացրել է մնացած կյանքն ու ստեղծագործել, և մահացել է 1966 թվականի մայիսի 26-ին տուբերկուլյոզից։ Շենքի պատին փակցված է գրողին նվիրված հուշատախտակ։
1988 թվականին գրողի նախկին բնակարանը փոխանցվել է թանգարան-արգելոցին։ 2004 թվականի մայիսին բացվել է ցուցահանդեսը` աշխատասենյակը, որտեղ ստեղծագործել է գրողը, և նախասենյակը։ Թանգարանի ցուցադրությունը պատմում է գրողի անձնական և հասարակական կյանքի, նրա շրջապատի մասին. այստեղ ներկայացված են տարբեր փաստաթղթեր, լուսանկարներ, Վասիլենկոյի անձնական իրերը, ինչպես նաև նյութեր, որոնք պատմում են Տագանրոգում XX դարի սկզբի իրադարձությունների մասին։ 2008 թվականին բացվել է «Արտյոմկայի մասին ստեղծագործությունների շարքին» նվիրված ցուցահանդես։
Թանգարանի տարածքում ներկայացված է նաև գրողի ընկերոջ` նկարիչ Մ. Ա. Սիչովի ցուցահանդեսը։
Տուն-թանգարանի առջև տեղադրված է Վասիլենկոյի մի շարք ստեղծագործությունների գլխավոր հերոս Արտյոմկայի քանդակը։ Այն պատկերում է աջ ձեռքում զարդատուփ սեղմած գդակով բոկոտն տղայի։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2010 թվականին, քանդակագործն է հայազգի Դավիթ Բեգալովը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Տես նաև ==
Անտոն Չեխովի գրական թանգարան
Տագանրոգի քաղաքաշինություն և կենցաղ (թանգարան)
Չեխովի տնակ
Չեխովների կրպակ (թանգարան)


== Հղումներ ==
Дом-музей писателя И. Д. Василенко
История Таганрогского государственного литературного и историко-архитектурного музея-заповедника


== Ծանոթագրություններ ==
Ալոեուս (այլ կիրառումներ)

Ալոեուս, կարող է վերաբերել՝

Ալոեուս - Հունական դիցաբանական կերպար։ Կանակի և Պոսեյդոնի որդին
Ալոեուս - հունական դիցաբանական կերպար։ Հելիոսի և Անտիոպայի որդին
Կյունջուի պետական թանգարան

Կյունջուի պետական թանգարան,   (Կյոնջուի ազգային թանգարան)  (կոր.՝ 국립경주박물관, 國立慶州博物館), պատմական թանգարան Հարավային Կորեայի Կյոնջու քաղաքում։


== Պատմություն ==
Թանգարանն ի սկզբանե ստեղծվել է 1910 թվականին՝ որպես  Սիլայի սեփականություն, 1913 թվականին ընկերությունը փոխեց իր անունը՝  Կյունջուի պատմական տարածքների պահպանման կազմակերպություն, որն էլ իր հերթին 1945 թվականին վերանվանվեց  Կորեայի պետական թանգարանի Կյունջուի  մասնաճյուղ։ 1975 թվականին թանգարանն առաջին անգամ պաշտոնապես բացեց իր դռները՝ որպես Կյունջուի պետական թանգարան։ Քանի որ Կյունջու քաղաքը Սիլա նահանգի մայրաքաղաքն էր, թանգարանում ցուցադրվում են   Սիլայի պատմության և մշակույթի հետ կապված ցուցանմուշներ։ Թանգարանը գտնվում է թագավորական գերեզմանների համալիրի կողքին՝ Քերիմ անտառի, Չոմսոնդա հնագույն  աստղադիտարանի, Փենվոլսոն պալատի և Անապչա լճակի կողքին։
Թանգարանը բաժանված է մի քանի բաժինների՝ հնագիտական դահլիճ, գեղարվեստի սրահ, Անապչայի սրահ և հատուկ ցուցահանդեսների սրահ։ Թանգարանից բացի, երեխաների համար կա մի բաժին, որը հետաքրքրություն է առաջացնում նրանց մոտ, ինչի արդյունքում  նրանք ավելի են հետաքրքրվում  կորեական մշակույթով։  Յուրաքանչյուր բաժին առանձին շենք է և  իրենց ոճով տարբերվում են հարևան շենքերի ոճից։
Թանգարանում ցուցադրվում է մոտ երեք հազար ցուցանմուշ, որոնց թվում կան 16 Կորեայի ազգային գանձեր, որոնցից 3-ը վերագրվում է Կորեայի պետական թանգարանին։
Դրանցից մեկը՝ թիվ 29 ազգային գանձն է` «Սոնդոկ Մեծ արքայի աստվածային զանգը», որը  թագավորել է ՝ 702-737 թվականներին։ Այս բրոնզե զանգը մինչ օրս Հարավային Կորեայում ամենախոշոր զանգն է, որին երբեմն անվանում են  «Պոնդոսկի զանգ», կամ Էմիլի Զանգ, որը բառացիորեն նշանակում է «երեխայի լաց»։ Զանգը ձուլումը սկսվել է Սիլայի  35-րդ թագավոր Քենդոկի օրոք (742-765) օրոք` ի հիշատակ իր հոր ՝ Սոնդոկ թագավորի, բայց ձուլումը ավարտվել է Սոնդոկի թոռան՝ 36-րդ թագավոր Խեգոնայի թագավորության տարիներին (765-780)։ Զանգի քաշը 19 տոննա է, բարձրությունը՝ ավելի քան 3 մետր, տրամագիծը՝ ավելի քան 2 մ։
Թանգարանում կան նաև Սիլայի շրջանի մի քանի արքայական պսակներ, ինչպես նաև ցուցադրվում են Հվանենց տաճարում պեղումների ընթացքում հայտնաբերված ցուցանմուշների մեծ մասը և Անապչա լճակի հատակից բարձրացված ցուցանմուշներ։ Շատ գտածոներ չեն ցուցադրվում թանգարանի փակ տարածքներում, Կորեայի պատմական թանգարանների սովորության համաձայն դրանք ցուցադրվում են բաց երկնքի տակ։
Թանգարանի դերը, որպես մշակութային ժառանգության պահպանման կենտրոն, ուժեղացավ, երբ Կորեայի կառավարությունը թանգարանի վայրում մեծ պահեստ ստեղծեց 2000-ականների սկզբին՝ շարունակաբար հայտնաբերված հնագիտական  ցուցանմուշները պահելու համար։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website
Շիրոկի (քաղաքատիպ ավան, Սուսմանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՇիրոկիՇիրոկի (ռուս.՝ Широкий), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Մագադանի մարզի Սուսմանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 77 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սորիկ

Սորիկ, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, մարզկենտրոնից՝ 62 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Գյուղը Սորիկ է անվանվել 1935 թվականին, եզդիաբնակ գյուղ է, գուղի անվանում քրդերեն է, նշանակում է կարմիր, կարմրավուն, կարմրագույն։


== Բնակչություն ==
Սորիկի ազգաբնակչության փոփոխությունը


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Համայնքի տնտեսությունը մասնագիտացված է գյուղատնտեսության մեջ։ Գյուղատնտեսական հողերի հիմնական մասն օգտագործվում է որպես արոտավայրեր, վարելահողեր, խոտհարքեր։ Զբաղվում են բանջարաբոստանային, հացահատիկային, կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Համայնքի պահուստային հողերը զբաղեցնում են համայնքի մակերեսի 72%, որոնց մեջ արոտավայրերի տեսակարար կշիռը 693 հա է, վարելահողերը կազմում են 112 հա, խոտհարքերը` 23 հա։ Գյուղատնտեսական համախառն բերքի մեծ մասը բաժին է ընկնում անասնապահությանը։ Զբաղվում են խոշոր եւ մանր եղջերավոր անասնաբուծությամբ։ Արդյունաբերություն չունի։


== Ծանոթագրություններ ==