Չելյաբինսկ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չելյաբինսկ (այլ կիրառումներ)

Չելյաբինսկ (ռուս.՝ Челябинск), քաղաք Ռուսաստանում, Չելյաբինսկի մարզի կենտրոնը։ Գտնվում է Հարավjin Ուրալի արևելյան լանջին, Միաս գետի ափերին։ Արդյունաբերության գլխավոր ճյուղերն են գունավոր և սև մետալուրգիան (լրիվ ցիկլի մետալուրգիական, խողովակագլանման, ցինկի գործարաններ, էլեկտրամետալուրգիական կոմբինատ), մեքենաշինությունը (տրակտորներ, հաստոցներ, ճանապարհային մեքենաներ, ժամացույցներ և այլն)։ Զարգացած է նաև շինանյութերի արտադրությունը (մետաղակոնստրուկցիաների, խոշորպանելային տնաշինության, գիպսե իրերի, աղյուսի գործարաններ), թեթև և սննդի արդյունաբերությունը (մանվածքագործվածքային, կոշիկի, տրիկոտաժի ֆաբրիկաներ, կաշվի գործարան, մսի կոմբինատ, ալրաղաց գործարան, կաթի կոմբինատ և այլն)։ 
Հիմնադրվել է 1736 թվականին որպես ռուսական ամրոց բաշկիրական Սելյաբա (Չելյաբա) գյուղի տեղում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939—1945 թվականները) Չելյաբինսկ է էվակուացվել մոտ 60 արդյունաբերական ձեռնարկություն։


=== Արտաքին կապեր ===
Չելյաբինսկն ունի 6 օտարերկրյա և 3 ռուսական քույր-քաղաքներ։

1.  Կոլումբիա, ԱՄՆ ( 1995 թվականից);
2.  Նոթինգեմշիր, Մեծ Բրիտանիա ( 2000 թվականից);
3.  Ռամլա, Իսրայել ( 2000 թվականից);
4.  Ուրումչի, Չինաստան ( 2004 թվականից);
5.  Խարբին, Չինաստան (2012 թվականից);
6.  Սանտո-Դոմինգո, Դոմինիկյան Հանրապետություն ( 2019 թվականից);1.  Կազան, Ռուսաստան ( 2002 թվականից);
2.  Օմսկ, Ռուսաստան ( 2002 թվականից);
3.  Ուֆա, Ռուսաստան (1999 թվականից);


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Леннарт Самуэльсон Танкоград. Секреты русского тыла 1917−1953 гг. / пер. со шведск. Н. В. Долговой. — М.: РОССПЭН; Фонд «Президентский центр Б. Н. Ельцина», 2010. — 376 с. — ISBN 978-5-8243-1477-9.
Поливанов С. Н. Челябинск. Градостроительство вчера, сегодня, завтра / Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1986. — 146 с.
«Челябинск»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Челябинск // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Дмитріев-Мамонов А. И., Здзярский А. Ф. Путеводитель по Великой Сибирской желѣзной дорогѣ. Изданіе Министерства путей сообщенія (с 2 фототипіями, 360 фототипогравюрами, 4 картами Сибири, 3 планами городовѣ) // СПб: Товарищество художественной печати. — 1900. — 600 с. (С. 118-122).
Объединённый государственный архив Челябинской области: путеводитель. Том 2 / Под ред. Финадеева А. П. // Челябинск: Дом печати. — 2005. — 630 с. ISBN 0-123-45678-9.
Челябинск: Энциклопедия / Сост.: В. С. Боже, В. А. Черноземцев. — Издание исправленное и дополненное — Челябинск: Каменный пояс, 2001. — 1112 с.; ил. ISBN 5-88771-026-8.
Демидова Н. Ф. Под ред. Устюгова Н. В. Материалы по истории Башкортостана / Том VI. Оренбургская экспедиция и башкирские восстания 30-х годов ХVIII в. (Институт истории, языка и литературы Уфимского научного центра РАН, Российский государственный архив древних актов) // Уфа: Китап. — 2002. — 768 с.: илл. ISBN 5-295-03107-1.


== Արտաքին հղումներ ==
cheladmin.ru администрации Челябинска. պաշտոնական կայք
chelduma.ru Челябинской городской думы. պաշտոնական կայք
Алфавитный указатель поиска статей о городе в электронной версии книги «Челябинск: Энциклопедия» (2001 г.)
«Железный поток. Битва заводов» — документальный фильм 2015 г. режиссёра О. Витвицкого на телеканале «Россия-Культура» (к вопросу почему Челябинск называли Танкоградом, а не Нижний Тагил).