armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Այրին Հանթ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այրին Հանթ (այլ կիրառումներ)Այրին Հանթ (անգլ.՝ Irene Hunt, մայիսի 8, 1902(1902-05-08) - մայիսի 18, 2001(2001-05-18), Շամփեյն, Շամպեյն շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի կին գրող, ով հայտնի է դեռահասների մասին վեպերով։
Գրականության մի քանի մրցանակների դափնեկիր, մասնավորապես՝ Ջոն Նյուբերի անվան մեդալակիր (1967 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Էրբանայի Իլինոյսի անվան համալսարանը՝ 1939 թվականին ստանալով բակալավրի աստիճան։ 1946 թվականին Մինեապոլիսի Մինեսոտայի համալսարանում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ 1935—1945 թվականներին աշխատել է Իլինոյսի հասարակական դպրոցներում՝ որպես անգլերենի և ֆրանսերենի ուսուցիչ։ Այնուհետև University of South Dakota Vermillion դասավանդել է հոգեբանություն։


== Գրքեր ==
Across Five Aprils, Follett, 1964 թվական։
Up a Road Slowly, Follett, 1966 թվական։
Trail of Apple Blossoms, illustrated by Don Bolognese, Follett, 1968 թվական։
No Promises in the Wind, Follett, 1970 թվական, ռուս. թարգմ․՝ «Չարագուշակ քամին» (1977—1978 թվականներ)։
The Lottery Rose, Scribner, 1976 թվական։
William: A Novel, Scribner, 1978 թվական։
Claws of a Young Century, Scribner, 1980 թվական։
The Everlasting Hills, Scribner, 1985 թվական։Սխալ հեղինակ (Ռուսաստանում)1990–ական թվականներին Ռուսաստանում հրատարակվել են երկու սիրավեպեր («Երջանիկ լինելու տաղանդը» և «Երջանիկ հանդիպում»), որոնց հեղինակը սխալմամբ նշել է Այրին Հանթի անունը։ Երկու գրքերն էլ ոչ մի առնչություն չունեն գրողի ստեղծագործությանը․ նա սիրավեպեր չի գրել։ Այսպես, «Երջանիկ լինելու տաղանդը» վեպի իրական հեղինակը Միշել Ռեյդն է (Michelle Reid. Lost in Love)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Winning authors: profiles of the Newbery medalists (2003) [1]
Книги Айрин Хант
Մեորե Լեսիճինե

Մեորե Լեսիճինե (վրաց.՝ მეორე ლესიჭინე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Չխորոծղուի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 130 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Չխորոծղույից հեռու է 9 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 501 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
(922) Շլյութիա

(922) Շլյութիա (անգլ.՝ Schlutia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1919 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,690914 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,178 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2039 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1612,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,223282 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(922) Շլյութիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պրեմանա

Պրեմանա (իտալերեն՝ Premana), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2254 մարդ, խտությունը կազմում է 68 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 33 կմ²։ Փոստային ինդեքս 22050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0341։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանն է San Floriano ։ Ամեն տարի տոնը նշվում է մայիսի 4-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ակացիա

Ակացիա (լատ.՝ Acacia), ակակի, կակիա, բակլազգիների (թիթեռնածաղկավորներ) ընտանիքի ծառերի, թփերի, հազվադեպ՝ խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 750 տեսակ։ ՀՀ-ում գրեթե ամենուր աճում է ակացիա սպիտակ (Robinia pseudoacacia) կամ ակացիա կեղծ տեսակը։
Խոշոր, գեղազարդիչ ծառ է (բարձր․ 25-30 մ), լայն գլանաձև սաղարթով։ Տերևները բարդ, կրկնակի փետրաձև են։ Ծաղիկները սպիտակ են կամ դեղնավուն, հոտավետ՝ հավաքված ողկյուզաձև ծաղկաբույլերում։ Պտուղը մանր սերմերով ունդ է։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։ Մեղրատու է։ Դեղաբույս է․ պարունակում է A և C վիտամիններ, եթերայուղեր, խեժ, աղաղանյութեր, ներկանյութեր։ Չորա- և ցրտադիմացկուն է։ Օգտագործվում է կանաչապատման և անտառաբարելավող տնկարկների ստեղծման համար, ամուր և արժեքավոր բնափայտը՝ կահույքագործության մեջ։
Չապաևո (գյուղ, Շառգորոդի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉապաևոՉապաևո (ուկրաիներեն՝ Чапаєве), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Շառգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չապաևո գյուղում բնակվում էր 308 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 61,6 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էնդրյու Ուայեթ

Էնդրյու Նյուել Ուայեթ (անգլ.՝ Andrew Newell Wyeth, հուլիսի 12, 1917(1917-07-12)[…], Չադս Ֆորդ Թաունշիպ, Դելավեր շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - հունվարի 16, 2009(2009-01-16)[…], Չադս Ֆորդ Թաունշիպ, Դելավեր շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ռեալիստ նկարիչ, XX դարի ամերիկյան կերպարվեստի ականավոր ներկայացուցիչներից է։ Նա որդին է նշանավոր նկարիչ-պատկերազարդող Նյուել Կոնվերս Ուայեթ, գյուտարար Նեթենիել Ուայեթի և նկարչուհի Հենրիտա Ուայեթ Հուրդի եղբայրն է և նկարիչ Ջեյմի Ուայեթի հայրն է։
Ուայեթի աշխատանքների հիմնական թեման գավառական առօրյան է և ամերիկյան բնությունը։ Նրա նկարներում գերիշխում են հայրենի քաղաք Չեդդս Ֆորդի և Մեն նահանգի Կուշինգ քաղաքի միջավայրի պատկերները, որտեղ նկարիչը ապրում էր ամառային ամիսներին։ Ստեղծագործելիս Ուայեթը օգտագործել է տեմպերա ներկանյութ և ջրաներկ, բացառությամբ վաղ շրջանի փորձերի, երբ նկարում էր յուղաներկերով։


== Կենսագրություն ==
Էնդրյու Ուայեթը Նյուել Կոնվերսի և Քարոլին Բոկյուս Ուայեթի ընտանիքի փոքր տղան էր։ Վատառողջ լինելու պատճառով կրթվել է տանը։ Նկարել սկսել է վաղ հասակից, գեղանկարչական արվեստի նրբությունները սովորել է հորից։ Նրա հայրը նրա միակ ուսուցիչն է եղել։ Արվեստի պատմությունը նա յուրացրել է ինքնուրույն։
Էնդրյու Ուայեթի առաջին անհատական ցուցահանդեսը կայացել է Նյու Յորքում 1937 թվականին, երբ նա 20 տարեկան էր։ Ներկայացված նկարները վաճառվել են բավականին արագ։ Իր կարիերայի սկզբում Ուայեթը հոր նման զբաղվում էր նաև գրքերի պատկերազարդմամբ, բայց շուտով դադարեցրել է դա։
1940 թ. Է. Ուայեթը ամուսնացել է Բետսի Ուայեթի հետ, և 1943 թ.նրանց ընտանիքում ծնվել է առաջնեկը՝ Նիկոլասը, իսկ երեք տարի հետո՝ երկրորդ երեխան՝ Ջեյմին։ 1945 թ. Է. Ուայեթը կորցրել է հորը, ով դարձել էր ավտովթարի զոհ։ Մոտավորապես նույն ժամանակ վերջանականապես ձևավորվել է Է. Ուայեթի ռեալիստական ոճը։ 
Է. Ուայեթը իր ամենահայտնի գործը՝ «Քրիստինայի աշխարհը», նկարել է Մեն նահանգի Կուշինգ քաղաքի՝ Օլսենների ընտանիքին պատկանող ագարակում (1948 թ.)։ Նկարում պատկերված է Քրիստինա Օլսոնը։ Հետագայում Ուայեթը ժամանակ առ ժամանակ ապրել է Փենսիլվանիա և Մեն նահանգներում՝ գործնականում չլքելով ԱՄՆ-ի արևելյան ափերը։ Նկարչի ոճը հիմնականում չի փոխվել, թեև ժամանակի ընթացքում Է. Ուայեթի նկարները դարձել են ավելի խորհրդապաշտական՝ հակվելով մոգական ռեալիզմին։


== Գրականություն ==
Meryman, R.: Andrew Wyeth: A Secret Life, HarperCollins 1996. ISBN 0-06-017113-8.
Wyeth, A.: Andrew Wyeth: Autobiography, Bulfinch Press 1995. ISBN 0-8212-2217-1.
Матусовская Е. М. Эндрью Уайес и традиции американской живописи // Советское искусствознание ՝74. М.


== Ստեղծագործություններ ==
Эндрю Уайет на сайте MuseumSyndicate Archived 2013-04-25 at the Wayback Machine.(անգլ.)
birdsnest.com — Andrew Wyeth(անգլ.)
Artnet — Andrew Wyeth(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Պորտու Վելյուի գավառ

Պորտու Վելյուիի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Porto Velho) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մադեյրա Գուապորե մարզի մեջ։ Ռոնդոնիա նահանգի մասն է կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 497 936 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 65 651,18 կմ²։ Բնակչության խտությունը 7,6 մարդ/կմ²։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Բուրիտիս
Կուժուբան
Իտապուան դու Ուեստի
Նովա Մամորե
Պորտու Վելյու
Ասբախ Բոյմենհայմ

Ասբախ Բոյմենհայմ (գերմ.՝ Asbach-Bäumenheim), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դոնաու Ռիս շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 4272 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 11,89 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 79 115։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կազալանգուիդա

Կազալանգուիդա  (իտալերեն՝ Casalanguida), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1079 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 83 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 123 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 66031։ Հեռախոսային կոդ` 0872։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին։ Տոնակատարությունը մայիսի 12-ին է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0872 867135


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Զայչենոկ

Զայչենոկ (ռուս.՝ Зайченок), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի ձախ ափով՝ 546 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100003403
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100340
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կալտանչիկ

Կալտանչիկ (ռուս.՝ Калтанчик), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոնդոմա գետի աջ ափին՝ 55 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կոնդոմա, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Իրապատում հեքիաթ

Իրապատում հեքիաթ, ձևավորվել էին ֆեոդալական հարաբերությունների իրական պատմվածքների հիմքի վրա, արտացոլում էին այդ հասարակարգին բնորոշ տնտեսական, սոցիալական, իրավական ու տնտեսակա-կենցաղային կյանքի տարբեր կողմերն ու երևույթները։
Մեծ մասամբ հագեցած էին աշխատավոր մարդու հոգեբանությամբ ու իմաստնությամբ, գործող անձինք միմյանցից տարբերվում էին աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքով, աշխատանքը նրանց փոխհարաբերությունների հիմնական շարժիչ ուժն էր։
Իրապատում հեքիաթներում ևս դրսևորվում էին հրաշապատում մոտիվներ ու միջադեպեր, որոնք, սակայն, էապես չեն ազդում պատումի ընթացքի վրա և ենթակա էին նրա ընդհանուր իրապատում տրամաբանությանը։
Հայկական հեքիաթների մեծագույն մասը, ունենալով իր միջազգային զուգահեռներն ու տարբերակները, միաժամանակ հատկանշվում էր տեղական ազգային երանգով ու յուրահատկություններով։
Իգոլինսկի (խուտոր, Ալեկսեևսկի շրջան)

Իգոլինսկի (ռուս.՝ Иголинский), խուտոր Ռուսաստանի, Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1980 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 80 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տալիցա (գյուղ, Ելեցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տալիցա (այլ կիրառումներ)Տալիցա (ռուս.՝ Талица), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ելեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1044 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տեսողության համաշխարհային օր

Տեսողության համաշխարհային օր՝ (անգլ.՝ World Sight Day)՝ միջազգային օր է, որը նշվում է հոկտեմբերի երկրորդ հինգշաբթի օրը Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության որոշմամբ,  «Տեսողություն 2020։ Տեսողության իրավունք» ((անգլ.)):
Տեսողության համաշխարհային օրը կոչված է ուշադրություն սևեռելու կուրության խնդրին, տեսողության խանգարմանը և տեսողական խնդիրներ ունեցող մարդկանց վերականգնմանը։
Տեսողության համաշխարհային օրը կազմակերպելու համար մասնակցում են տեսողության նախապահպանության և տեսողության վերականգնման բնագավառի ԱՀԿ-ի բոլոր գործընկերները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Vision 2020: The Right to Sight(անգլ.).
Արտավազի վանք

Արտավազի վանքը գտնվում է Կոտայքի մարզի Արտավազ գյուղից մոտ 500մ արևմուտք։ Կառուցված է գորշավուն բազալտի սրբատաշ քարերով։ Այն հիմնվել է 7-րդ դարում։
Վանքի 7-րդ դարում կառուցված մայր եկեղեցին կենտրոնագմբեթ է, թաղը պահում են 4 կամարները, վերանորոգվել է 11-րդ և 13-րդ դարերում։ Ենթաթմբուկային քառակուսի հորինվածքից շրջանային անցումը կատարված է առագաստների միջոցով։ Չորս խորաններից երեքը արտաքուստ ունեն ուղղանկյուն, ներսից կիսաշրջանաձև հորինվածք և միայն արևմտյան խորանն է, որտեղից բացվում է եկեղեցու մուտքը և այն ևս ներքուստ ուղղանկյուն հորինվածք ունի։ Հյուսիսային կողմի խորանից բացված մուտքով եկեղեցին միացել է VI դարում կառուցված միանավ սրահին։
Վանական համալիրի մյուս կառույցը միանավ բազիլիկ եկեղեցի է, որ կառուցվել էր 7-րդ դարում։ իր սկզբնական կառուցվածով պահպանվել է մինչև 12-րդ դարի 20-ական թվականները և միայն դրանից հետո է իրականացվել վեերականգնողական աշխատանքներ։ Դրա վկայությունն է հանդիսանում խաչքարերից մեկի վրա եղած արձանագրությունը։ Եկեղեցու մուտքը արևմուտքից է, պահպանվել է միայն խորանի գմբեթարդը։ Երեսապատի սրբատաշ քարերի մեծ մասը թափված են։
Երկու եկեղեցիների միացման մասում առաջացած ազատ տարածքում 13-14 դարերում վերանորոգումների ժամանակ կառուցվել է մատուռ։
Հետագա թաղումների հետևանքով եկեղեցիների շրջակայքում տարածված գերեզմանոցը հիմնովին ավերվել է։ Տեղաշարժված, առանց պատվանդանների խաչքարերի (XII-XIII դդ.) մի մասը, ինչպես նաև արձանագիր քարերի առանձին բեկորներ հենված են միանավ եկեղեցու արևելյան պատին։


== Պատկերասրահ ==
Ուստ-Մայայի ուլուս

Ուստ-Մայայի ուլուս (ռուս.՝ Усть-Майский улус, район, յակուտ.՝ Уус-Маайа улууhа), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սախա-Յակուտիայի հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1931 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուստ-Մայա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 95300 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 9182 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0, 1 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Հակոբ Հարությունյան

Հակոբ Պողոսի Հարությունյան (Արտենյան) (դեկտեմբերի 11, 1888(1888-12-11), Խաստուր - 1943), հայ փիլիսոփա, երաժշտագետ, մանկավարժ, գրականագետ, լեզվաբան։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1919)։


== Կենսագրություն ==
Հակոբ Հարությունյանը ծնվել է 1888 թվականին Ալաշկերտի գավառի Խաստուր գյուղում։ 1901-1910 թվականներին սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, աշակերտել է Կոմիտասին, 1912-1919 թվականներին՝ Բեռլինի, Լայպցիգի, Ցյուրիխի համալսարաններում։ 1910-1912 թվականներին աշխատել է Թավրիզի հայկական դպրոցում։ 1927-1940 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, 1928-1932 թվականներին միաժամանակ՝ Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտում։ 1935-1937 թվականներին եղել է Արմֆանի արվեստի բաժնի վարիչ։ Անհիմն բռնադատվել է (1941), մահացել դեռևս չպարզված հանգամանքներում 1943 թվականին։


== Ստեղծագործություններ ==
Հեղինակ է «Կանտի իմացաբանությունը» (1910-1911 թվականներ, Էջմիածին «Արարատ»), «Զարգացման գաղափարի վերլուծությունը» (1919, գերմաներեն), «Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան» (1912, «Արարատ»), «Լեզվի մասին» (1934), «Մանյակ» (ժողովրդական երգերի ժողովածու, 1958) աշխատությունների, թարգմանել է Հեգելի «Դասախոսություններ էսթետիկայի մասին» գիրքը (1939), Գյոթեի բանաստեղծությունների ընտրանին (1946) և այլն։


=== Երկեր ===
Կանտի իմացաբանությունը, աշխատություն, Էջմիածին «Արարարտ», 1910-1911։
Զարգացման գաղափարի վերլուծությունը, աշխատություն, 1919։
Մկրտիչ Պեշիկթաշյան, աշխատություն, «Արարարատ», 1912։
Լեզվի մասին, աշխատություն, 1934։
Մանյակ, ժողովրդական երգերի ժողովածու, 1958։


=== Թարգմանություններ ===
Հեգելի «Դասախոսություններ էսթետիկայի մասին», 1939։
Գյոթեի բանաստեղծությունների ընտրանին, 1946։


== Գրականություն ==
Սահակյան Ս., Հակոբ Հարությունյան, Երևան, 1985։
Ղուկասյան Վ., Հակոբ Հարությունյան, Երևան, 1999։


== Ծանոթագրություններ ==
Մամգունք

Մամգունք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Կըզըլքիլիսեի գավառակում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն՝ 159 հայ և 40 տուն՝ 240 քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Խադոելեբի

Խադոելեբի (վրաց.՝ ხადოელები), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Թիանեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1120 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թիանեթից հեռու է 31 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 28 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Չիտա դելա Պիևե

Չիտա դելա Պիևե (իտալերեն՝ Città della Pieve), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Պերուջա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7488 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 67 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 111 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 06062։ Հեռախոսային կոդ՝ 0578։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս․ 0578 291111
Էլեկտրոնային փոստ․ promopieve@cittadellapieve.org
Պաշտոնական կայք․ http://www.comune.cittadellapieve.pg.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Պիոս IX

Պիոս IX (անգլ.՝ Pius, աշխարհիկ անունը՝ կոմս Ջովաննի Մարիա Մաստաի Ֆերետտի (անգլ.՝ Mastai-Ferretti, մայիսի 13, 1792(1792-05-13)[…], Սենեգալիա, Պապական մարզ - փետրվարի 7, 1878(1878-02-07)[…], Վատիկանի առաքելական պալատ, Իտալիայի թագավորություն), Հռոմի պապ 1846 թվականից։ Իտալիայում բռնկված ազգային-ազատագրական շարժումների ընթացքում (տես Իտալական բուրժուական հեղափոխություն 1848-1849) Պապական մարզում իրականացրել է չափավոր բարենորոգումներ, կազմել կառավարություն լիբերալների մասնակցությամբ։ Իտալական հանրապետության հռչակելուց հետո (1849) Պիոս IX-ը զրկվել է աշխարհիկ իշխանությունից։ Հանրապետության տապալումից հետո անցել է պետության գլուխ և վարել հետադիմական քաղաքականություն։ «Սիլլաբուս կամ Մեր ժամանակի կարևոր մոլորությունների ցուցակ» էնցիկլիկայով (1864) հանդես է եկել դեմոկրատիայի և առաջադեմ հասարակական մտքի դեմ։ 1870 թվականին վերացվել է Պապական մարզը։ Պիոս IX-ը չի համաձայնվել այդ վիճակի հետ և ծագել է «հռոմեական հարցը», որը լուծվել է 1929 թվականին՝ Լատերանի պայմանագրերով։ 9-րդ դարում եզել է Փարիզի կոմունայի ակտիվ հակառակորդներից։ Նա է հռչակել կույս Մարիամի անարատ հղիության, պապի անսխալականության դոգմաները։ 1854 թվականին հրատարակել է «Համառոտագիր» հայ ժողովրդի վերաբերյալ, որտեղ հայ եկեղեցուն մեղադրել է «հերձվածողության» և «մոլորության» մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրման (Կիսկիմի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրման (այլ կիրառումներ)Կրման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում։ Գտնվում էր մի ապառաժոտ լեռան մոտ, Ճորոխի ձախ կողմում, Խոտորջուր վռակի ափին։ Կրմանը Խոտորջրի հայտնի յոթ թաղերից մեկն էր։ Այն այժմ ավերակ է։


== Պատմություն ==
1914 թվականին այստեղ կարճ ժամանակով հրատարակվել է «Աղավնի Տայոց» թերթը։
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ և զոհվել են աքսորի ճանապարհին։ Գյուղը հրկիզվել է և ավերվել։


== Բնակչություն ==
1914 թվականին գյուղն ուներ 712 (90 ընտանիք) հայ բնակիչ։ Բնակչությունը խոսում էր իրենց առանձին բարբառով։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և այգեգործությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Կրմանի Խոշորանց թաղում կար 1676 թվականին կառուցված եկեղեցի և մի կամուրջ։ Դեմուրճենց թաղում կար 1893 թվականին կառուցված եկեղեցի։ Գյուղի շրջակայքում կային բազմաթիվ ուխտատեղիներ, մի քանի ագարակներ և ամառանոցներ։


== Վարչական բաժանում ==
Գյուղը բաժանված էր 2 մեծ և 4 փոքր թաղերի։ Գասպարյանց թաղում կային այգիներ ու պարտեզներ։


== Կրթություն ==
Դեմուրճենց թաղում կար դպրոց


== Անվանի մարդիկ ==
Կրմանում է ծնվել հայագետ Հ. Տաշյանը (1866-1933)։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրեյ Գրոմիկո

Գրոմիկո Անդրեյ Անդրեևիչ (հուլիսի 5 (18), 1909, Ստարիե Գրոմիկի, Գոմելի գավառ, Մոգիլյովյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 2, 1989(1989-07-02), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969 թվականից), տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1956 թվականից)։
ԽՄԿԿ անդամ է 1931 թվականից։ 1932 թվականին ավարտել է տնտեսագիտական ինստիտուտը։ 1936—39 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի տնտեսագիտական ինստիտուտում, 1939 թվականից Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի ամերիկյան երկրների բաժնի վարիչ, ԱՄՆ-ում ԽՍՀՄ դեսպանության խորհրդատու, 1943 թվականից՝ դեսպան (միաժամանակ Կուբայի Հանրապետության դեսպանորդը)։
1946 թվականից եղել է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ԽՍՀՄ մշտական ներկայացուցիչ, միաժամանակ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ, 1949—52 թվականներին՝ առաջին տեղակալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Չուլման (քաղաքատիպ ավան, Ներյունգրինսկի ուլուս)

Չուլման (ռուս.՝ Чульман), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Ներյունգրինսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10158 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հուրոն լիճ

Հուրոն (անգլ.՝ Lake Huron), քաղցրահամ լիճ ԱՄՆ-ում և Կանադայում, հյուսիսամերիկյան հինգ Մեծ Լճերից մեկը։ Գտնվում է Միչիգան լճից դեպի արևելք, որի հետ միացված է Մակինակ նեղուցով։ Հիդրոգրաֆիայի տեսանկյունից Միչիգանը և Հուրոնը առաջացնում են մեկ միասնական համակարգ (երկու լճերն իրար հետ միացնում է Մակինո նեղուցը), սակայն աշխարհագրորեն դրանք ընդունված է համարել առանձին լճեր։ Եթե այն համարենք որպես միասնական համակարգ, ապա մեծությամբ այն աշխարհում երկրորդ խոշոր լիճն է Կասպից ծովից հետո և առաջինն է քաղցրահամ լճերի թվում, իսկ եթե համակարգը դիտենք որպես առանձին լճեր, ապա Հուրոն լիճը չորրորդն է մեծությամբ։


== Աշխարհագրություն ==

Հուրոն լճի մակերեսը կազմում է մոտ 59 600 կմ² (Մեծ Լճերի թվում երկրորդ խոշոր լիճն է Վերին լճից հետո)։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է մոտ 176 մ (ինչպես Միչիգան լիճը), խորությունը՝ մինչև 229 մ։
Լճի մոտակայքում կան բազմաթիվ կղզիներ, որոնցից ամենախոշորը Մանիտուլին կղզին է՝ աշխարհում ամենախոշոր լճային կղզին։ Խոշոր ծոցերն են՝ Ջորջիան Բեյ և Սագինո։
Լճի ափին են գտնվում ԱՄՆ-ի Միչիգան և Կանադայի Օնտարիո նահանգները։ Հուրոնի հիմնական նավահանգիստներն են՝ Սագինո, Բեյ Սիթի, Ալպինա (ԱՄՆ) և Սարնիա (Կանադա)։


== Անվան ծագումնաբանություն ==
Անվանումը ստացել է հնդկացիական իրոկեդալեզու հուրոն ցեղի անունից․ այդ ցեղը մինչև եվրոպացիների գալը բնակվել է այդ լճի ափերին։


== Էկոլոգիա ==
Այնպես, ինչպես մնացյալ բոլոր Մեծ Լճերը, Հուրոնի էկոլոգիան նույնպես արմատական փոփոխությունների է ենթարկվել վերջին հարյուրամյակի ընթացքում։ Ի սկզբանե լճում գերակշռում էր կարմրախայտը (Salvelinus namaycush W.), որը սնվում էր լճային ծովատառեխով և այլ ավելի մանր ձկնատեսակներով։ Որոշ ինվազիվ տեսակներ, ներառյալ քարալեզները սկսեցին գերակշռել 1930-ական թվականներին։ Լճային կարմրախայտը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվել էր 1950 թվականին քարալեզների բազմացման պատճառով։ Ծովատառեխի մի քանի տեսակներ անհետացել են 1960-ական թվականներին։ Միակ ձկնատեսակը, որը մնացել է լճում, սիգն էր։ Լճի ձկնատեսակները վերականգնելու նպատակով 1960 թվականից սկսեցին լիճ բաց թողնել լճային կարմրախայտի և սաղմոնի ոչ տեղական տեսակների արհեստականորեն աճեցված մանրաձկներ, սակայն արդյունքում աննշան աճել է միայն կարմրախայտի թիվը։


== Ծանոթագրություններ ==
Աբուլել

Աբուլել, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառի Մուշ գավառակում, Մուշ քաղաքից 21 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արածանիի աջ ափին՝ արգավանդ դաշտավայրում։
XX դարասկզբին գյուղն ուներ 15 տուն հայ բնակիչ։ Բնակիչների հիմնական զբաղվածությունը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նամիկոլավո Պիրվելի

Նամիկոլավո Պիրվելի (վրաց.՝ ნამიკოლავო პირველი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մարտվիլի շրջան‎‎‎ում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 718 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրկովկասյան անապատային մողեսիկ

Անդրկովկասյան անապատային մողեսիկ, պլեսկեի անապատային մողեսիկ, անդրկովկասյան մողեսիկ (լատ.՝ Eremias pleskei), իսկական մողեսների ընտանիքի անապատային մողեսիկների (Eremias) ցեղի սողուն, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։ Որոշ հետազոտողների կողմից դասվում է Rhabderemias ենթացեղին կամ ցեղին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Արևելյան Թուրքիայում, Հյուսիսարևմտյան Իրանում և Արևելյան Անդրկովկաս, իսկ Հայաստանում՝ Արմավիրի և Արարատի մարզերում։
Բնակվում է կիսաանապատային բուսականությամբ ավազուտային կամ ոչ շատ քարքարոտ չոր վայրերում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 2,5-5,8 սմ է, մոխրագույն  պոչը՝ կրկնակի երկար։ Երիտասարդի մեջքը մուգ գորշ կամ շագանակագույն է՝ լավ արտահայտված 4 երկայնակի դեղնավուն զոլերով։ Հասուն առանձնյակը բաց կամ մուգ գորշ է՝ թույլ արտահայտված դեղնավուն զոլերով։ Վերջույթների վերին մակերեսին կան ակնաձև դեղնավուն խալեր։ Փորիկը սպիտակ է։ Վտանգի դեպքում թաղվում է ավազի մեջ կամ թաքնվում թփերի հիմքում գտնվող բներում։


== Սննդառություն ==
Սնվում է մանր հոդվածոտանիներով ու բույսերով։ Օգտակար է. կարգավորում է միջատների թվաքանակը։ Ձմեռում է սեպտեմբերի վերջից ապրիլի սկիզբը։


== Բազմացում և զարգացում ==
Զուգավորումը տեղի է ունենում ապրիլ-հունիսին։ Ձվադրում է 1-2 անգամ՝ հունիսից օգոստոսի սկիզբը։ Դնում է 3-4 (հաճախ՝ 2) ձու (14x8 մմ)։ Ձագերը ծնվում են հուլիսի կեսից սեպտեմբերի կեսերը։ Սեռահասուն են դառնում 1 տարեկանում։


== Պահպանություն ==
Պահպանության նպատակով, նաև սիրողների կողմից հաճախակի խնամվում է անազատ պայմաններում։ Օգտագործվում է գիտահետազոտական նպատակներով։
Նեղ արեալային, քանակապես կրճատվող տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։
Վերջին 10-15 տարիներին թվաքանակը կտրուկ կրճատվել է, ոչնչացվել են Արաքս գետի հովտի մի շարք պոպուլյացիաներ։ Արարատյան հարթավայրի մեծ մասում ամբողջովին վերացել է։
Սպառնացող վտանգներից է գյուղատնտեսության նպատակներով ապրելավայրերի յուրացումը, ընտանի կենդանիների գերարածեցումը և լանդշաֆտների ձևափոխումը։
Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» արգելոցում, «Գոռավանի ավազուտներ» արգելավայրում և «Արևիկ» ազգային պարկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մաչուլնիկի

Մաչուլնիկի (ռուս.՝ Мачульники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կամիլա Մուսանտե

Կամիլա Ֆերնանդա Մուսանտե Մյուլլեր (անգլ.՝ Camila Musante, փետրվարի 6, 1990(1990-02-06), Վալդիվիա, Չիլի), չիլիացի իրավաբան, ֆեմինիստ ակտիվիստ և քաղաքական գործիչ։ 2021 թվականին ընտրվել է Պատգամավորների պալատի պատգամավոր 14-րդ շրջանի կողմից։ Ֆրանցիսկա Բելլոյի հետ միասին բացահայտ երկսեռական չիլիացի կոնգրեսականներից մեկն է։


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Մուսանտեն իրավաբանություն է սովորել Գլխավոր համալսարանում, որն ավարտել է որպես իրավաբան 2015 թվականին և ունի բնապահպանական իրավունքի մագիստրոսի կոչում։ Նա Ֆեմինիստ իրավաբանների ասոցիացիայի (Աբոֆեմ) անդամ է, որտեղ աշխատել է որպես հանրային իրավունքի փոխտնօրեն և Agua para el Pueblo հիմնադրամի տնօրեն։
2018 թվականին Մուսանտեն Չիլիի Ինքնավար համալսարանին պատկանող Չիլիի բնապահպանական իրավունքի աստղադիտարանի անդամ է եղել, իսկ 2019 թվականին Չիլիի Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի մաս է կազմել։ Նա նաև ծառայել է որպես Գլխավոր համալսարանի Սահմանադրական և վարչական հետազոտությունների կենտրոնի անդամ, որի հիմնադիրն է եղել, և որպես սյունակագիր El Desconcierto թվային լրատվամիջոցում։


== Քաղաքական գործունեություն ==
2020 թվականից մինչև 2021 թվականը Մուսանտեն եղել է Ֆերնանդո Ատրիայի կողմից ղեկավարվող «Ընդհանուր ուժ» քաղաքական շարժման անդամ և «Լայն ճակատ»-ի մաս։ Պայմանական սահմանադրական ընտրություններում նա դիմել է որպես անկախ թեկնածու Ժողովրդավարական հեղափոխության քվոտայի Apruebo Dignidad դաշնագրում թիվ 14 շրջանի համար, սակայն չի ընտրվել։ Ավելի ուշ, նույն տարվա նոյեմբերին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում, նա ընտրվել է AD-ի 14-րդ շրջանի պատգամավոր՝ որպես անկախ թեկնածու՝ Commons քվոտայով։ Նա դարձել է սեռական բազմազանությունը ներկայացնող կոնգրեսականներից մեկը Ֆրանցիսկա Բելլոյի, Մարսելա Ռիկելմեի և Էմիլիա Շնայդերի հետ միասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կամիլա Մուսանտե Ֆեյսբուքում
Կամիլա Մուսանտե Թվիթթերում
Կամիլա Մուսանտե Ինստագրամում
Հայե՛ր, ներեցեք մեզ

«Ներեցե՛ք մեզ» (թուրքերեն՝ Özür Diliyorum), Թուրքիայում մի շարք թուրք մտավորականների կողմից կազմակերպած ակցիա, որի ժամանակ նրանք հայերից ներողություն էին խնդրում այն բանի համար, որ «Մեծ Աղետը, որին 1915 թվականին ենթարկվել են Օսմանյան կայսրությունում ապրող հայերը, բախվում է անտարբերության և ժխտման հետ»։


== Ակցիայի էությունը ==
Քարոզարշավի կազմակերպիչներն են պրոֆեսոր Ահմեդ Ինսելը, լրագրող Չենգիզ Աքթարը, պրոֆեսոր Բասքըն Օրանը, լրագրող Ալի Բայրամօղլուն և Թուրքիայի ակադեմիական շրջանը ներկայացնող ևս 300 ներկայացուցիչներ, լրագրողներ և հասարակական գործիչներ։
2008 թվականի դեկտեմբերի 15֊ին նրանք www.ozurdiliyoruz.com Archived 2009-03-23 at the Wayback Machine. կայքում տեղադրել են խնդրագիր, որում մասնավորապես ասվում է.

Խնդրագրի տեղադրումից հետո առաջին 24 ժամվա ընթացքում դրա տակ ստորագրեցին մոտավորապես 8000 մարդ։ 2013 թվականի կեսին ստորագրողների թիվը հատեց մոտ 32.000-ը։


=== Քրեական հետաքննություն ===
Հարկ է նշել, որ ներկայիս Թուրքիայի Քրեական Օրենսգրքի 301-րդ հոդվածի համաձայն (թուրք ազգության կամ թուրքական կառավարական կառույցների վարկաբեկումը), դատախազությունը քրեական գործ է հարուցել այն անձանց նկատմամբ, ովքեր ստորագրել են հայցի տակ։ Սակայն որոշ ժամանակ անց, թուրքական դատախաղության եզրակացության համաձայն «նախաքննությամբ պարզվել է, որ հետապնդության հանար հիմքեր չկան, քանի որ հակադիր կարծիքներ արտահայտելը ամրագրված է օրենքով և վերջինս ժողովրդավարական հասարականություններում նորմա է»։
Սակայն այս ակցիայի կազմակերպիչներին արդեն հասցրել են դատապարտել և պիտակավորել որպես «դավաճաններ և ֆաշիստներ»։ Որոշ աղբյուրների տվյալներով, Թուրքիայի ազգայնական ուժերը՝ թուրքական զինված ուժերի աջակցությամբ, պատրաստ են ամեն կերպ արագելել կազմակերպիչների գործողությունները և ուժ գործադրել այն թուրքական մտավորականության այն ներկայացուցիչների նկատմամբ, որոնք միացել են «Հայեր, ներեցեք մեզ» ակցիային։


== Կարծիքներ ==
Ժան Էքիյան (ֆրանսիացի լրագրող).

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան, Թուրքիայի վարչապետ.

Բրայան Արդունի (Ամերիկայի հայկական համագումարի գործադիր տնօրեն)․

Մեթին Գուրաք (բրիգադային գեներալ, թուրքական բանակի ներկայացուցիչ)․


== Հայտնի ստորագրողներ ==

Ջեմ Օզդեմիր
Լեյլա Զանա
Ադալեթ Աղաօղլու
Ֆեթհիյե Չեթին
Հալիլ Բերկթայ
Հասան Ջեմալ
Մուրաթ Բելգե
Յավուզ Բինգյոլ
Օրհան Քեմալ Չենգիզ
Ուֆուկ Ուրաս
Սելեհաթին Դեմիրթաշ
Լելե Աքգյուն
Փընար Սելեք
Էնիս Բաթուր
Ֆիզիլ Քոչալի


== Տես նաև ==
Հայոց ցեղասպանություն
Հայոց ցեղասպանության ժխտում
Հայոց ցեղասպանության ճանաչում
Օրհան Փամուք


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հայե՛ր, ներեցե՛ք մեզ» հայկական փաստագրական ֆիլմ 2009 թվականի ակցիայի վերաբերյալ
Թուրքիայում չեն դատի «Հայե՛ր, ներեցե՛ք մեզ» ակցիայի կազմակերպիչներին
Ղրղզական լեռնաշղթա

Ղրղզական լեռնաշղթան կամ Ղրղզական Ալատաու (ղրղզ.՝ Кыргыз Ала-Тоо, ղազ.՝ Қырғыз Алатауы), լեռնաշղթա Ղրղզստանում և Ղազախստանում։
Ձգվում է Ջամբուլ քաղաքից մինչև Չու գետի Բոամսկիի կիրճը։ Երկարությունը 375 կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 4875 մ (Արևմտյան Ալամեդին գագաթ)։ Կազմված է նստվածքային և մետամորֆային ապարներից, պորֆիրիտներից ու գրանիտներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրան Վեռլի

Գրան Վեռլի (ֆր.՝ Grand-Verly), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Գիզ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Վերվեն շրջանի կոմունա։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02783։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 149 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 96 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 74-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 22-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 77,1 %, 1999 թվականին եղել է 66,7 %)։ 74 աշխատունակ բնակիչներից 67-ը աշխատում էին (44 տղամարդ և 23 կին), անաշխատանք էին 7-ը (2 տղամարդ և 5 կին)։ 22 անգործունակ մարդկանցից 9-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 5-ը՝ թոշակառու, 478-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Գրան Վերլի (ֆր.)
Նվիրվում է Ստելլային

«Նվիրվում է Ստելլային» (իտալերեն՝ Dedicato a una stella, բառացի թարգմանությամբ՝ «նվիրվում է աստղին»), կինոդրամա, որը նկարահանվել է 1976 թվականին։ Այն Իտալիա-Ճապոնիա կինոհամագործակցության արդյունք է։
Իտալիայի կողմից ֆիլմի ռեժիսորն է Լուիջի Կոցիին (ծնված 1947 թվականին)։ Թեպետ նա այլ ֆիլմեր էլ էր նկարել, բայց Dedicato a una stella ժապավենը նրան բերեց առաջին միջազգային հաջողությունը։ Կինոնկարը նաև մեծ հաջողություններ ապահովեց իտալացի դերասանուհի Պամելա Վիլորեզիին, ով այստեղ խաղում է կնոջ գլխավոր դերում։ Իր ժամանակին ֆիլմը Իտալիայում զբաղեցրեց առաջին տեղը շահույթով։


== Սյուժե ==
Երիտասարդ անհավասարակշիռ ու խենթ աղջիկ Ստելլա Գլիսետը տեղափոխվում է Բրետան՝ հոր փնտրտուքներով։ Վերջինս վաղուց լքել է ընտանիքը։ Անսպասելի Ստելլան կորցնում է գիտակցությունը և ընկնում է հիվանդանոց։ Հետազոտությունների արդյունքում պարզվում է, որ նա տառապում է արյան լեյկոզով։ Բժիշկները չեն ուզում անձամբ Ստելլային հայտնել ախտորոշման մասին։ Վերջինս տեսնում է, որ հիվանդանոցում ձեռքը վիրակապած մի մարդ նստած իր հերթին է սպասում։ Ստելան բժիշկներին ստում է, թե այդ մարդը իր հայրն է։ Բժիշկներն էլ լուրը հայտնում են հենց այդ մարդուն՝ անգլիացի Ռիչարդ Լասկիին, ասելով, որ Ստելլային մնացել է ապրելու ընդամենը երեք ամիս ժամանակ։ Ռիչարդը բարոյալքված կոմպոզիտոր է՝ չարացած, բոլորից վիրավորված։ Նա չունի աշխատանք, արդեն չի հավատում ինքն իրեն։ Դրա համար էլ բացարձակապես պատրաստ չէ այդ գաղտնիքը իր մեջ պահելու, դրա համար էլ չարանում է Ստելլայի հանդեպ և ցանկանում ազատել իրեն Ստելլայի ներկայությունից։ Բայց ժամանակի ընթացքում նրանց միջև ձևավորվում են բարեկամական հարաբերություններ, որոնք վերածվում են ինչ-որ ուրիշ տեսակի, ավելի բարձր տեսակի բարեկամության։ Ստելլային հաջողվում է Ռիչարդի մեջ արթնացնել արվեստի նկատմամբ սերը, վեր հանել նրա տաղանդը, համոզել, որ շարունակի զբաղվել երաժշտությամբ։ Սակայն նրանց բարեկամությունը հարատև լինել չէր կարող․ դանդաղորեն հանգում էր Ստելլան։ Ռիչարդը գրում է կոնցերտ դաշնամուրի համար և նվիրում է Ստելլային, որի հնչյունները դառնում են Ստելլայի համար վերջին ձայները․․․>։


== Ֆիլմի երաժշտություն ==
Այս ֆիլմում հանդեսատեսին գերելու կարևոր գործոններից մեկը երաժշտությունն է՝ գրված իտալացի կոմպոզիտոր Ստելվիո Չիպրիանիի կողմից (Stelvio Cipriani)։ «Նվիրվում է Ստելլային» ֆիլմի համար նա գրեց թեթև երաժշտություն, որով սկսվում է ֆիլմը։ Աստիճանապար այդ երաժշտությունը աճում է և դառնում հզոր կոնցերտ, որով ավարտվում է ֆիլմը։ Այն դառնում է Ստելլայի ռեքֆիեմը։
Սաունթրեքը Cinevox լեյբլով թողարկվել է 1976 թվականին(LP) իսկ 2010 թվականին վերաթողարկվել է (Audio CD, Quartet Records)։ Վոկալ՝ Նորա Օռլանդի (Nora Orlandi)։


== Տեղական անվանումներ ==
Ֆիլմի անվանումները տարբեր երկրներում տարբեր էին՝

Dedicato a una stella («Նվիրում աստղին») — Իտալիա (բնօրինակ անվանում)
Passion violente («Մոլեգին կիրք») — Ֆրանսիա
Stella
Take All of Me («Վերցրու բոլորը») — ԱՄՆ
Tears («Արցունքներ»),
The Last Concert («Վերջին կոնցերտը») — ՃապոնիաԽՍՀՄ-ում ֆիլմը կինովարձույթում է հայտնվել 1980-ական թվականներին «Նվիրվում է Ստելլային» անվանումով։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Посвящается Стелле»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Посвящается Стелле»: информация о фильме на сайте Afisha.ru
Васильев А. Рецензия на фильм «Посвящается Стелле» на сайте Afisha.ru
Բուտովկա (այլ կիրառումներ)

Բուտովկա, կարող է վերաբերել՝

Բուտովկա - ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում
Բուտովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանում
Վեստերլանդ (համայնք)

Վեստերլանդ (հոլ.՝ Westland ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 79,9 կմ² է, բնակչությունը՝ 99.726 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.600 եվրո է։
Ալտեր Էգո (երաժշտական խումբ)

Ալտեր Էգո, հայկական ռոք խումբ Երևանից։ Կազմավորվել է 1998 թվականին Էդգար Բարսեղյանի կողմից։ 1998-2000 թթ. ընթացքում խմբում նվագել են շատ երաժիշտներ։ 2000 թ. ձևավորվեց հիմնական կազմը՝ խմբին միացան Սուրեն Սարգսյանը և Կորյուն Բոբիկյանը, իսկ 2005 թ.-ին՝ Ալեքսանդր Քոչիկյանը։ 2006 թ. թողարկվել է «In Conflict» ստուդիական ալբոմը։


== Կազմը ==
Էդգար Բարսեղյան - վոկալ, կիթառ, խոսքեր, երաժշտություն
Սուրեն Սարգսյան - բաս, բեք-վոկալ, կիթառ
Կորյուն Բոբիկյան - հարվածային
Ալեքսանդր Քոչիկյան - կիթառ, ջութակ


== Արտաքին հղումներ ==
Խումբը Last.fm կայքում
Ալտու Արագուայա

Ալտու Արագուայա (պորտ.՝ Alto Araguaia), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հարավարևելյան մարզում։ Մտնում է Ալտու Արագուայաի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 13 790, 2020 թվականի տվյալներով՝ 19.385։ Գրավում է 5 538,022 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 2,49 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1938 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝206.532.632,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 17.703,81 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,786 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Ալտու Արագուայայի մասին
Գելլի

Գելլի, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, Սողանլուի լեռնահամակարգում, Օլթի քաղաքից 24-25 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրությունը մոտ 3160 մ։ Տեղ-տեղ անտառապատ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Զեյթինբուրնու

Զեյթինբուրնու (թուրքերեն՝ Zeytinburnu), շրջան Թուրքիայի Հանրապետության Ստամբուլի մարզում։ Համարվում է Ստամբուլ քաղաքի մասը։
Զեյթինբուրնուն առանձին շրջանի կարգավիճակ է ստացել 1957 թվականին՝ համապատասխան հրամանագրով։


== Պատմություն ==
Զեյթինբուրնուի առաջին բնակիչները «Երուսաղեմի քահանաներ» աղանդի հետևորդներն են, որոնք հեռացել են շրջանից միայն թուրքերի կողից Կոստանդնուպոլսի գրավումից հետո։
Դրանից հետո այստեղ սկսեցին հաստատվել թուրքերը։ 19-րդ դարի սկզբին Զեյթինբուրնում սկսեց զարգանալ կաշվե արդյունաբերությունը, այնուհետև՝ տեքստիլ արդյունաբերությունը։
Արդյունաբերության ճյուղերի զարգացումը հանգեցրեց քաղաքի աշխատավոր դասի արագ աճին։ 1957 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Զեյթինբուրնուն դարձավ շրջան՝ Ստամբուլ քաղաքի կազմում։


== Քույր-բնակավայրեր ==
 Ներիմանով, Ադրբեջան
 Կուալա, Ադրբեջան
 Բեյթ Հանուն, Պաղեստինյան տարածքներ
 Սեմեյ, Ղազախստան
 Թարազ, Ղազախստան
 Շկոդեր, Ալբանիա


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրիշ երկինք

«Ուրիշ երկինք»՝ Դիմիտրի Մամուլիայի գեղարվեստական ֆիլմը։


== Սյուժե ==
Ալին Միջին Ասիայից իր որդու հետ ուղևորվում է մեծ քաղաք՝ իր կնոջը փնտրելու։ Բայց այդ ամենը հեշտ չէր, ինչպես թվում էր, սակայն Ալին չի հանձնվում։


== Դերերում ==
Հաբիբ Բուֆարես - Ալի
Միտրա Զեյհեդի - Մարիամ, Ալիի կինը
Ամիրզա Մուհամադի - Մահմուդ, Ալիի և Մարիամի որդին


== Պարգևներ ==
2010 թվականին՝ XXI «Կինոտավր»
Պարգևատրվեց Միքայել Թարիվերդիևի մրցանակ՝ լավագույն ֆիլմի երաժշտության համար՝ Աննա Մուզչենկո
2010 թվականին՝ Կառլովի Վարիի 45-րդ կինոփառատոնում, հատուկ ուշադրության արժանացան ժյուրիի կողմից
2010 թվականին՝ Կոտբուսում կազմակերպված Կինոփառատոնում սատացան ժյուրիի հատուկ պարգևը՝ մրցանակ լավագույն առաջնելույթի համար
2011 թվականին՝ «Տարվա բացումը»-ում ստացան պարգև


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт фильма
«Другое небо» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
«Другое небо»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Интервью с режиссёром: «Иероглифы любви»
Фрагменты литературного сценария
Ամենաառաջինը

Ամենաառաջինը (ռուս.՝ Самый первый), խորհրդային կարճամետրաժ մուլտֆիլմ։
«Ուրախ կարուսել» № 2 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երեք սյուժեներից երկրորդն է։
Մուլտֆիլմում հնչում է Վադիմ Գամալիայի «Գարնանային զբոսանք» գործիքային պիեսը` հեղինակի նվագախմբի կատարմամբ։


== Սյուժե ==
Ծույլ պիոները չէր ցանկանում ինքնուրույն գնալ արշավի, սակայն փորձում էր տարբեր միջոցներով անցնել իր ընկերներին։ Նախ նա մտնում է ընկերոջ ուսապարկի մեջ և դրանով գնում է։ Բայց երբ ընկերը շեղվում է` հատապտուղ հավաքելու, արջը տանում է ուսապարկը։ Ծույլ պիոները հազիվ է փրկվում արջի կողմից ջախջախվելուց, որը ցանկանում էր նստել ուսապարկի վրա։ Անհաջողակ փորձից հետո արջը փորձում է ուսապարկը պիոների հետ դեն շպրտել, որն ընկնում է եղջերուի կոտոշին։ Եղջերուն վախենում է և սկսում է գնացքի արագությամբ վազել և ուսապարկը ճահճի մեջ է նետում։ Այնտեղ ծույլ պիոները հանդիպում է արագիլին, որի ոտքը եղեգի տեղ է դնում, որով նա ցանկանում է գորտին վախեցնել։ Արագիլը երշիկ է ուտում, որով դրանից առաջ խաղում էր պիոները և վերցնելով պիոներով ուսապարկին` տանում և կախում է լեռան գագաթի մի ծառի վրա, որին պիոներներն ուզում էին հասնել։ Ծույլ պիոները թռչկոտում է ուրախությունից և կոտրում է բույնը, որից հետո սարից ցած է գլորվում և վախեցնում իր ընկերներին։ Դրանից հետո նա հայտնվում է իր լքված ուսապարկի կողքին` մեջքին կապտուկներով, իսկ նրա ընկերները հասնում են իրենց նպատակին։


== Նկարահանող խումբ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ամենաառաջինը» Հայրենական կինոյի հանրագիտարան կայքում(չաշխատող հղում)
«Ամենաառաջինը» myltik.ru կայքում
«Ամենաառաջինը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Աղասըբեգլը (Ելիզավետպոլի գավառ)

Աղասըբեգլը, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում է Ելիզավետպոլ քաղաքից 22 կմ հյուսիս-արևելք։ Գյուղից հարավ գտնվում էր նույնանուն գյուղակ, իսկ մոտակայքում կար նույնանուն ավելի փոքր գյուղ։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 1850 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղն ուներ քարակոփ հայկական եկեղեցի։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վալմոցոլա

Վալմոցոլա  (իտալերեն՝ Valmozzola), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։
Բնակչությունը՝ 632 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 9 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 67 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 43050։ Հեռախոսային կոդը՝ 0525։


== Ժողովրադագրություն ==
Բնակչության աճը։


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0525 67144
Էլեկտրոնային հասցե։ valmozzola@comune.valmozzola.pr.it
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.valmozzola.pr.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
ազգային ինստիտուտ (անգլ.)(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==
Խատանգա (այլ կիրառումներ)

Խատանգա կարող է վերաբերել՝

Խատանգա - գետ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասում։
Խատանգայի ծովածոց - ծովածոց Լապտևների ծովում։
Բալախոռ (այլ կիրառումներ)

Բալախոռ, կարող է վերաբերել՝

Բալախոռ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում
Բալախոռ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում
Բալախոռ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում
Բալախոռ - դաշտ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխ համակարգի Բալախոռ գետակի ավազանում
Ապրելու պատճառ (ֆիլմ, 2011)

Ապրելու պատճառ (հանգըլ: 오늘; կոր․ նոր ռոմ․: Oneul; lit. "Today"), 2011 թվականին նկարահանված հարավկորեական ֆիլմ։ Այն գրվել և ստեղծվել է Լի Ջոն Հյանի կողմից։ Սոն Հե Քյոն Ֆիլմում նկարահանվել է ռեժիսորի դերում, որը ներել է իր փեսացույին սպանած պատանուն։ Պրեմեիրան տեղի է ունեցել 2011 թվականին Բուսանի միջազգային կինոփառատոնում, իսկ կինոթատրոններում է հայտնվել 2011 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Այն հավաքել է 131,194 մուտքի տոմս։


== Սյուժե ==
Վավերագրական ֆիլմերի ռեժիսոր Դա Հին (Սոն Հե Քյո) վրաերթի պատճառով իր ծննդյան օրը կորցնում է փեսացույին։ Բայց նա ներում է 15-ամյա հանցագործին՝ ելնելով նրա կաթոլիկ լինելու հանգամանքից, և ստորագրում է անչափահասի համար մահապատժի չեղարկման մասին միջնորդությունը։ Մեկ տարի անց Կաթոլիկ եկեղեցին Դա Հիին հանձնարարում է վավերագրական ֆիլմ նկարահանել մահապատժի անմարդկայնության մասին։ Սակայն նրա բարոյական համոզմունքները և կարեկից լինելու ցանկությունը լրջորեն կասկածի տակ են դրվում, երբ նա իմանում է, որ իր ներելուց կարճ ժամանակ անց դեռահաս վարորդը սպանել է համադասարանցուն։


== Դերերում ==
Սոն Հե Քյո - Դա Հի
Նամ Ջի Հյուն - Ջի Մին
Սոն Չան Ու - Ջի Սուկ
Կի Տա Յոն - Սան Ու


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://web.archive.org/web/20120704171526/http://www.today2011.kr:80/ Ապրելու պատճառ (ֆիլմ, 2011). պաշտոնական կայք
Today Թվիթթերում
A Reason to Live(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
(7608) Տելեգրամիա

(7608) Տելեգրամիա (անգլ.՝ Telegramia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Յանա Տիխայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,428397 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0051 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8517 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1382,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26045 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,61° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7608) Տելեգրամիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռաֆիկովո (գյուղ, Խայբուլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌաֆիկովոՌաֆիկովո (ռուս.՝ Рафиково, բաշկիրերեն՝ Рафиҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 170 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստարոկայպանովո

Ստարոկայպանովո (ռուս.՝ Старокайпаново, բաշկիրերեն՝ Иҫке Ҡайпан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 383 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սկեպտիցիզմ

Սկեպտիցիզմ, սկեպտիկականություն (հուն․՝ σκεπτικός, - հետազոտող), փիլիսոփայական դիրքորոշում, որն ընդգծում է գիտելիքի հարաբերական բնույթը և մերժում ճշմարտության որևէ հավաստի չափանիշի գոյությունը։


== Սկեպտիցիզմի զարգացման փուլերը ==
Ձևավորվել է հին հունական փիլիսոփայության մեջ և անցել զարգացման երեք փուլ, վաղ սկեպտիցիզմ (հիմնադիրն է Պիհռոնը), Պլատոնյան ակադեմիայում զարգացվող սկեպտիցիզմ (երբ այն ղեկավարում էին Արկեսիլայոսն ու Կառնեադեսը) և ուշ սկեպտիցիզմ (էնեսիդեմոս, Սեքստոս Էմպիրիկ)։


== Սկեպտիցիզմի տեսությունը ==
Ըստ սկեպտիցիզմի՝ ցանկացած դրույթի կարելի է հակադրել մեկ այլ դրույթ, որը ճշմարտության նկատմամբ իր հարաբերությամբ հավասարազոր է առաջինին, և դրանցից մեկին նախապատվություն տալու ոչ մի հիմք չկա։ Ուստի անհրաժեշտ է «ապրել ըստ փորձի» և չզբաղվել կենսական պահանջներից զատ տեսական ու փիլիսոփայական խնդիրներով։ Սկեպտիկների համոզմամբ այս ճանապարհով կարելի է հասնել հոգու անխռով վիճակի (ատարաքսիա), որը համարվում էր ամեն մի սկեպտիկական հետազոտության նպատակը։ Ըստ սկեպտիցիզմի՝ իմացության ձևերը, մասնավորապես տրամաբանական և զգայական միջոցները, իրականության ճանաչման հուսալի եղանակներ չեն և չեն կարող արտացոլել իրերի բուն էությունը։ Հակադրվելով թե՛ ռացիոնալիստական, թե՛ էմպիրիկական կողմնորոշումներին, սկեպտիկները այնուամենայնիվ գերադասում են առաջնորդվել զգայականության սկզբունքով, հարելով էմպիրիզմին։ Հանդես գալով իշխող մետաֆիզիկական դոգմատիկական ուսմունքների դեմ, սկեպտիկները բացահայտել են ճանաչողության դիալեկտիկայի որոշ տարրեր, որի պատճառով Վլադիմիր Իլյիչ Լենինը սկեպտիկական փաստարկներում տեսնում էր դիալեկտիկայի սաղմեր։ Փիլիսոփայական մտքի պատմության ընթացքում առանձնանում է Վերածննդի դարաշրջանի սկեպտիցիզմ, ինչպես նաև 16-17-րդ դարերի սկեպտիցիզմ, որը միջնադարյան սխոլաստիկայի դեմ պայքարի և մատերիալիստական ու աթեիստական աշխարհայեցողության սկզբունքները հիմնավորելու հզոր զենք էր։


== Սկեպտիցիզմը հայ իրականության մեջ ==
Հայ փիլիսոփայության մեջ սկեպտիցիզմի խոր քննադատությամբ հանդես է եկել Դավիթ Անհաղթը, որը հանգամանորեն վերլուծել է իմացաբանության և տրամաբանության դեմ սկեպտիկների առաջադրած փաստարկները, բացահայտել դրանց արատները, մշակել հակափաստարկներ, որոնք հետագայում հայ փիլիսոփաները օգտագործել են ագնոստիկական տարբեր հոսանքների դեմ և դրանով արտահայտել հայ փիլիսոփայական մտածողության հակասկեպտիկական ուղղվածությունը։