armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
The Anvil

The Anvil, բրիտանական փոփ խումբ Visage֊ի երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը ձայնագրվել է Լոնդոնի Mayfair Studios֊ում և թողարկվել՝ Polydor Records֊ում 1982 թվականին։ Ալբոմը զբաղեցնում է 6֊րդ հորիզոնականը Մեծ Բրիտանիայի վարկանշային աղյուսակում։


== Երգացանկ ==
Առաջին կողմ

«The Damned Don't Cry» ֊4։43
«Anvil (Night Club School)» ֊4։39
«Move Up» ֊4։25
«Night Train» ֊4։29Երկրորդ կողմ

«The Horseman» ֊4։41
«Look What They've Done» ֊4։49
«Again We Love» ֊4։44
«Wild Life» ֊4։24
«Whispers» ֊5։39


== Ձայնագրման մասնակիցներ ==


=== Visage ===
Սթիվ Սթրեյնջ ֊վոկալ
Միջ Յուր ֊կիթառ, ստեղնաշարային գործիքներ
Դեյվ Ֆորմուլա ֊ստեղնաշարային գործիքներ
Բիլի Կառի ֊էլեկտրաջութակ, ստեղնաշարային գործիքներ
Ռաստի Իգան ֊հարվածային գործիքներ


=== Հրավիրված երաժիշտներ ===
Բառի Ադամսոն ֊բաս կիթառ
Գերի Բարնակլ ֊ սաքսաֆոն
Փերի Լիստեր ֊բեկ վոկալ
Լորեյն ֊բեկ վոկալ


== Ծանոթագրություններ ==
Kabel eins

Kabel eins (արտասանել Kabel dog), Գերմանիա առևտրային հեռուստատեսություն։ Ընկերության ստուդիաների կենտրոնական գրասենյակը Բեռլինում է։ Հեռուստատեսությունը ProSiebenSat.1 լրատվամիջոցների հոլդինգի մասն է կազմում։ Առաջին հեռարձակողը հեռարձակվել է 1989 թ. մարտի 28-ին, ժամը 10:15-ին, TV4 անունով։ 1992 թ. փետրվարի 29-ին, ժամը 10:13-ին, անվանել է «Der Kabelkanal»: 1994 դեկտեմբերի 24-ին ալիքը ստացավ Kabel eins անունը։ Հեռուստաալիքը հիմնականում ներկայացնում է գեղարվեստական, հեռուստատեսային շարքի, թոք-շոուների, նորությունների և վավերագրական ֆիլմեր։ 2011 Կարլ Կոնիգը հեռուստաընկերության տնօրենն է ապրիլի 1-ից Քյոնիգը։


=== Հաղորդումներ ===
Abenteuer Alltag (Արկածներ ամեն օր)
Abenteuer Alltag - Jetzt bauen wir (Արկածներ ամեն օր - Հիմա մենք շենքում ենք)
Abenteuer Auto (Արկածներ ավտո)
Abenteuer Leben - Täglich Wissen (Արկածային կյանք - Ամենօրյա գիտելիքներ)
Darf man das (Դուք կարող եք դա անել)
Der Comedyflüsterer (Կոմեդիկ բամբասող)
kabel eins news (Կոմեդիկ բամբասող)
Männer allein daheim (Տանը մենակ տղամարդը)
Mein neuer Job (Իմ նոր աշխատանքը)
Mein neues Leben (Իմ նոր կյանքը)
Mein neues Leben XXL (Իմ նոր կյանքը XXL)
Mein schlimmster Tag (Իմ վատագույն օրը)
Spätnachrichten (Վերջին նորություններ)
Wir sind viele (Մենք շատ ենք)


== Գլխավոր տնօրեններ ==
Դոնալդ ՄաքԼուգլին (1992)
Կառլհայնց Յունգբեք (1992-1996)
Լյուդվիգ Բաուէր (1996-1997)
Նիկոլաս Պաալզով (1997-2000)
Անդրեաս Բարթլ (2000-2006)
Գուդո Բոլթեն(2006-2008)
Յուրգեն Հյորներ (2009-2011)
Կառլ Քյոնիք (2011-ից)


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)
ProSiebenSat.1 Media AG հոլդինգի պաշտոնական կայք (գերմ.)
Website von kabel eins Շվեյցարական կայք (գերմ.)
kabel eins Տելետեքստ
Աբդալաղա

Աբդալաղա, ավերակ բերդ Թուրքիայիի Իգդիրի մարզում, Իգդիր բնակավայրից ոչ շատ հեռու։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (332101-332200)

Աստերոիդների ցանկ (332001-332100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (332201-332300)
 Աստերոիդների ցանկ (332001-332100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (332201-332300)
Էվոժ

Էվոժ (ֆր.՝ Évosges), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Սեն Ռամբեր ան Բյուժե կանտոնի կազմի մեջ։ Բելլեի կոմունա։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 01155։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 400 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից 60 կմ դեպի արևելք, 35 կմ հարավ-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։


== Կլիմա ==
Կլիման կիսացամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Կոմունայում անձրևներ հաճախ չեն լինում, հիմնականում՝ ամռան ամիսներին։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 140 մարդ։


== Վարչակազմ ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 85 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 71-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 14-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը — 83,5%, 1999 թվականին եղել է՝ 70,7%)։ 71 աշխատունակ բնակիչներից 63-ը աշխատում էին (32 տղամարդ և 31 կին), անաշխատանք էին 8-ը (4 տղամարդ և 4 կին)։
14 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 7-ը թոշակառու, 3-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Эвож» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի տվայլների և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ։ Վերցված է 2014-05-21 
«Эвож» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-06-21-ին։ Վերցված է 2014-05-21
Չենտոլա

Չենտոլա (իտալերեն՝ Centola), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 4825 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 103 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 47 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84051, 84050, 84064, 84070, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0974։
Գտնվելով հարավային Սիլենտոյում՝ Չենտոլան սահմանակից է Կամերոտա, Չելլե դի Բուլգերիա, Մոնտանո Անտիլիա, Պիսիոտտա և Սան Մաուրո լա Բրուկա համայնքներին։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ նահատակ Ապոլոնիոս Աթենացին։ Տոնը նշվում է ապրիլի 18-ին և մայիսի 15-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սատանայի այգիներ

Սատանայի այգիներ, տարածքներ ամազոնյան անտառներում, որտեղ աճում են միայն մեկ տեսակի ծառեր (Duroia hirsuta) և ուրիշ ոչ մի այլ տեսակի ծառեր չեն հանդիպում։ Անվանումը գալիս է բնիկների հավատալիքներից, որոնք համարում էին, որ այդ վայրերում ապրում է Չուլյաչակիի (կեչուա՝ Chullachaki) չար անտառային ոգին։
Ավելի վաղ ենթադրվում էր, որ «այգիների» ձևավորումը կապված է այլ բույսերի տեսակների Duroia hirsuta-ի ալերոպաթիկ ազդեցության հետ։ Սակայն 2005 թվականին Սթենֆորդի համալսարանի կենսաբանները հաստատեցին, որ  «այգիների» ձևավորումը հիմնված է Duroia hirsuta-ի և մրջյունների սիմբիոզի հիման վրա։ Ինչպես ցույց տվեցին սատանայի այգիերում այլ բույսեր տնկելու փորձերը, այդտեղ տնկած մրցակցային բույսերը Myrmelachista schumanni («լիմոնային մրջյուններ») տեսակի աշխատող մրջյունները ոչնչացնում են այլ տեսակի կանաչ ծիլերը՝ թողնելով միայն Duroia hirsuta-ն, որմ արձակում է մրջնաթթու, որպես հերբիցիդ։ Այս եղանակով մրջյունները իրենց սիրելի ծառերին հնարավորություն են տալիս աճելու ազատ աառանց մրցակցության։ Մրջյուններն օգտագործում են Duroia hirsuta-ի խոռոչները բներ պատրաստելու համար։ Արդյունքները ցույց են տվել, որ «այգիների» մակերեսը մեծանում է տարեկան մոտավորապես 0,7 %-ով։ Աշխատող մրջյունների քանակը մեծ գաղութներում հասնում է մոտավորապես 3 000 000-ի, իսկ մայրերի քանակը՝ 15 000-ի։ Մեզ հայտնի ամենամեծ «Սատանայի այգիները», որտեղ կան թվով 328 ծառեր, կենսաբանների գնահատմամբ ունի 800 տարվա պատմություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսաբանները գուշակել են սատանայի այգիների գաղտնիքը Archived 2018-07-03 at the Wayback Machine.
Նատալինո (գյուղ, Նավաշինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նատալինո (այլ կիրառումներ)Նատալինո (ռուս.՝ Натальино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Նավաշինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
310

310 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 310 թվականն է, 
IV դարի 10-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Սրբոսկր

Սրբոսկր, ողնաշարի, նախավերջին հատվածը։ Բաղկացած է հինգ ողից, որոնք սեռական հասունացման շրջանում միաձուլվելով կազմում են մեկ առանձին սեպաձև ոսկր։ Ողնաշարային խողովակը նույնությամբ շարունակվում է սրբոսկրի մեջ, ուր գտնվում են ողնուղեղային նյարդարմատներից կազմված խրձերը (ձիու պոչ)։ Սրբոսկրի կոնքային և մեջքային մակերեսների վրա կան անցքեր, որոնցով դուրս են գալիս ողնուղեղային նյարդերը։ Սրբոսկրի ստորին ծայրին միանում են պոչուկային 3-4 ողները։ Նրա կողմնային մակերեսներին կան ականջանման հոդերեսներ, որոնց միջոցով հոդավորվում է կոնքոսկրի հետ և կազմում կոնքը։ Սրբոսկրի և գոտկային վերջին՝ հինգերորդ ողնի միացման հատվածը (դարավանդը) ողնաշարի ամենաշարժուն մասն է։
Ստավեցկոե

Ստավեցկոե (ուկրաիներեն՝ Ставецьке), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստավեցկոե գյուղում բնակվում էր 55 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,26 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 211,54 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քարոզարշավ (ֆիլմ)

Քարոզարշավ (անգլ.՝ The Campaign), կատակերգություն, որը ստեղծվել է ռեժիսոր Ջեյ Ռոուչի կողմից, իսկ սցենարը գրվել է Շոունա Հարվելլայի և Քրիսա Հենչի կողմից։ Գլխավոր դերերում են Ուիլ Ֆերրելը և Զակ Գալիֆիանակիսը։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է երկու իրար դեմ մրցակցող քաղաքական գործիչներ՝ Քեմ Բրեդիի (Ուիլ Ֆերրել) և Մարտի Հագինսեյի (Զակ Գալիֆիանակիս) մասին, որոնք փորձում են հաղթել ընտրություններում, որպեսզի ներկայացնեն ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի Հյուսիսային Կարոլինա նահանգը։
«Քարոզարշավի» ֆիլմի հերոսներից մեկը, Քեմ Բրեդին, որը հանդիսանում է բավականին ճանաչված քաղաքական գործիչ և որը հինգ տարի անընդմեջ պլանավորում է ընտրվել ԱՄՆ-ի Կոնգրեսում, մասնավորապես՝ Ներկայացուցիչների պալատում, ցանկանում է մասնակցել առաջիկա ընտրություններին։ Նա իր թեկնածությունն է առաջադրում՝ հարյուր տոկոսով վստահ լինելով իր ապագա հաղթանակին։ Իսկ ինչո՞ւ ոչ․․․ Ի վերջո նա միակ թեկնածուն է, և ընտրությունն էլ պարզապես ձևականություն է։ Սակայն այս անգամ ամեն բան այդպես չէ։
Մարտի Հագգինս անունով մի տարօրինակ մարդ, որը տուրիստական գործակալ է, ընտրության պաշտոնական մեկնարկից մի քանի օր առաջ ընտրության հայտ է ներկայացնում առաջիկա օրերին տեղի ունեցող ընտրությանը մասնակցելու համար։ Այսուհետ Քեմ Բրեդին՝ քաղաքական փորձառու գործիչը, ունենում է մի նոր մրցակից, որը, ինչպես և Քեմը, պատրաստ է ամեն բան անել առաջիկա ընտրություններում հաղթանակ տանելու և կոնգրեսական պաշտոնը ստանալու համար։
Դավաճանական քայլեր կատարելով, մեկմեկու խաբելով, հուսահատորեն միմյանց հակառակվելով՝ երկու թեկնածուներն էլ որոշում են ամենախենթ քայլերը կատարել, որոնք չեն դառնում սովորական ժպիտի պատճառ, այլ, արցունքների միջոցով՝ իրական ծիծաղի պատճառ։


== Դերերում ==
Ուիլ Ֆերրել՝ Քեմ Բրեդի
Զաք Գալիֆիանակիս՝ Մարտի Հոգինս
Դիլան Մակդերմոտ՝ Թիմ Ուեթլի
Քեթրին Լանասա՝ Ռոուզ Բրեդի
Ջեյսոն Սուդեյկիս՝ Միտչ
Բրայան Կոքս՝ Գլեն Մոչ
Դեն Էյքրոյդ՝ Ուեյդ Մոչ
Սառա Բեյքեր՝ Միցի Հագինս
Վուլֆ Մեդիսոն՝ Ջեսիքա Բրեյդի
Ջոշուա Լոուսոն՝ Թրիփ


== Սաունդթրեք ==
Ֆիլմի վերջնական մասում հնչում է Green Day խմբի ¡Tré! ալբոմից 99 Revolutions երգը։


== Նկարահանումներ ==
Ֆիլմի նկարահանումները անց են կացվել Նոր Օռլեանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոզլովո (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոզլովոԿոզլովո (ռուս.՝ Козлово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նիժնեե Սոլենոե

Նիժնեե Սոլենոե (ուկրաիներեն՝ Нижче Солоне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1720 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիժնեե Սոլենոե գյուղում բնակվում էր 408 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3866 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 105,54 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուրբ Փրկիչ եկեղեցի (Անի)

Անիի Սուրբ Փրկիչ եկեղեցի, հայկական եկեղեցի Անի քաղաքում։


== Պատմություն ==

1035 թ. այս մեծ եկեղեցին ստացել է իր ամբողջական տեսքը։ Եկեղեցու պատերի երկար և նրբագեղ արձանագրությունները շատ բան են պատմում ժամանակաշրջանի մասին։ Վերևում մասամբ մեջբերված արձանագրությունը նշում է, որ Աբլղարիբ Պահլավունի իշխանը այս եկեղեցին կառուցել է Սուրբ խաչի մասունքները պահպանելու համար։ Այս սրբազան մասունքը ձեռք է բերել Կոստանդնուպոլիս գնալիս։ Արձանագրության մեջ հրամայում է՝ մինչ Հիսուսի երկրորդ գալուստը եկեղեցում կազմակերպել գիշերային պատարագներ։ Մյուս արձանագրությունները պատմում են 1193 թ. վերականգնման մասին, որի ժամանակ ուխտավորներին ապաստանելու համար հավելվել է երկու ժամատուն, իսկ 1291 թ. մուտքի առջև ավելացվել է ժամատան աշտարակ։ Բացի ճակատի որոշ հատվածների բետոնե հետքերից՝ այս կառույցներն ամբողջությամբ ավերվել են։ Մեկ այլ արձանագրության համաձայն՝ 1342 թ. Վահրամ Զաքարյան իշխանը հրամայել է վերանորոգել եկեղեցու գմբեթը, շինարարական աշխատանքները ղեկավարել է ճարտարապետ Վասիլը։ 19-րդ դարի վերջին եկեղեցին դեռևս կանգուն էր, սակայն փլուզման եզրին էր։ Հ. Ֆ. Բ. Լինչը 1894 թ. Անի այցելելուց հետո ասել է.

1912 թ. ռուս հնագետները արևելյան ճակատի քարերի մեծ մասը վերականգնել են, սակայն 1975 թ. եկեղեցու արևելյան կեսը փոթորկի ժամանակ փլվել է։ Որոշ աղբյուրներ դեպքը վերագրում են 1930 թվականին, սակայն 1950-ական թվականների մասին վկայում են գյուղացիները։ Հայտնի է, որ քարերի ցած թափվելու ձայնը լսվել է պարիսպներից դուրս գտնվող գյուղում։ Եկեղեցու մնացած մասը 1989 թ. երկրաշարժի ժամանակ ցնցվել է, և այսօր ամբողջությամբ փլվելու վտանգի եզրին է։ 1999 թ. հետագա փլուզումը կանխելու համար ուշ ձեռնարկված քայլով դուռը փակվել է կոպտորեն շարված խճաքարե պատով։ Սակայն այլ գործնական քայլեր չեն կատարվել։ Այժմ եկեղեցին կործանման վտանգի տակ է։ Եկեղեցին ներկայումս վերականգնվում է։
Աստերոիդների ցանկ (267501-267600)

Աստերոիդների ցանկ (267401-267500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (267601-267700)
 Աստերոիդների ցանկ (267401-267500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (267601-267700)
Սիրելի՛ աչեր...

«Սիրելի՛ աչեր...», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1891 թվականին։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1891 թվականին։
Ինքնագրիը չի պահպանվել։
Այս բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1892 թվականին լույս տեսած «Տարազ» շարաթաթերթի  №18-ում (էջ 274)՝ «Ալբոմում» վերնագրով։ Այնուհետև՝ 1893 թվականին Թիֆլիսում տպված «Դաշնակներում» (14-րդ ոտանավոր)՝ թվագրված՝ «1891 թ․», ապա՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում։
Արտատպվել է 1893 թվականին Թիֆլիսում լույս «Դաշնակներից»։


== Ծանոթագրություններ ==
Հինածաղիկ

Հինածաղիկ (լատ.՝ Impatiens balsamina), զգայնուկազգիների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 400 տեսակ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==

Ցողունի բարձրությունը 30-120 սմ։ Ցողունը կանգուն, չճյուղավորված։ Տերևներն ատամնաեզր են, ձվաձև կամ էլիպսաձև, ծաղիկները, որոնք լիաթերթ կամ միաթերթ են, իրենց ձևով նմանվում են վարդի, կամելիայի կամ մեխակի ծաղիկներին։ Ըստ գույնի լինում են սպիտակ, վարդագույն, կարմիր, բաց մանուշակագույն, կապույտ և այլ երանգների։ Պտուղը՝ տուփիկ։


== Հայաստանում ==
ՀՀ-ում 1՝ 

սովորական հինածաղիկ (I. noli-tangere)։ Աճում է Լոռու, Սյունիքի, Գեղարքունիքի մարզերում և այլուր։


== Հոմանիշներ ==


== Նշանակություն ==
Դեղաբույս է։ Պարունակում է թթուներ, վիտամին C։ Ներկատու է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.


== Արտաքին հղումներ ==
Planthogar Archived 2006-02-05 at the Wayback Machine.
.aq

.aq, Անտարկտիդայի համար նախատեսված վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
Երկրորդ մակարդակի դոմենների՝ .aq հարթակում գրանցման կանոններն են՝ դոմենը սպասարկում է միայն Անտարկտիդայի պետական կազմակերպություններին, որոնք զբաղվում են տարբեր գործունեություններով։ Կազմակերպությունը պետք է պահպանի 1959թ․ Անտարկտիդայի պայմանագրի Միջազգային կամ այլ կառույցների  նորմերը, որոնք ունեն «մշտական ներկայություն» ցանցում։ Դոմենի ադմինիստրատորն է Պիտեր Մոտտը (անգլ.՝ Peter Mott) Նոր Զելանդիայից։ Դիմումին պետք է կցված լինի կազմակերպության ղեկավարի նամակը։ Մեկ կազմակերպության համար հատկացվում է միայն մեկ դոմեն։ Դոմենը տրվում է երկու տարվա ժամկետով։ 
Դոմենի ադմինիստրատորն է Պիտեր Մոտտը (անգլ.՝ Peter Mott) Նոր Զելանդիայից։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .aq whois տեղեկություն
Сведения whois для домена .aq на сайте IANA
Сайт Российской Антарктической Экспедиции в зоне .aq
Google запрос для сайтов в домене .aq
Ժորժ Կյուվիե

Ժորժ Կյուվե (ֆր.՝ Jean Léopold Nicolas Frédéric Cuvier, օգոստոսի 23, 1769(1769-08-23)[…], Մոնբելյար - մայիսի 13, 1832(1832-05-13)[…] կամ 1832, Փարիզ), ֆրանսիացի կենդանաբան, համեմատական անատոմիայի, հնէաբանության, կենդանիների կարգաբանության ռեֆորմատորներից մեկը։ Փարիզի ԳԱ անդամ (1795) և անընդմեջ քարտուղար (1803), Ֆրանսիայի ակադեմիայի անդամ (1818)։
1788 թվականին ավարտել է Շտուտգարտի Կարոլինյան ակադեմիան։ Փարիզի համալսարանում ստեղծել է բնական գիտությունների ֆակուլտետ, միջնակարգ դպրոցում մտցրել բնական գիտությունների դասավանդումը։ Կ. Բերիի հետ միաժամանակ կենդանաբանության մեջ տվել է տիպ հասկացությունը և ողնաշարավորների տիպում առանձնացրել հետևյալ 4 դասերը. կաթնասուններ, թռչուններ, սողուններ (երկկենցաղները նույնպես) և ձկներ։ Նկարագրել է մեծ թվով բրածո ձևեր, առաջարկել բրածո մնացորդներով որոշել երկրաբանական շերտերի տարիքը և ընդհակառակը։ Կյուվեին իր հետազոտություններում օգտագործել և զարգացրել է համեմատական անատոմիական մեթոդը, առաջ քաշել կատաստրոֆների տեսությունը։ Կյուվեին լրիվ հերքում էր Ժ. Լամարկի և Ժոֆրուա Սենտ-Իլերի կենդանի բնության փոփոխականության, կենդանիների միասնականության մասին ուսմունքը։ Կյուվեիի հավաքած փաստական նյութերը և առաջարկած մեթոդները հիմք հանդիսացան կենդանաբանության և հնէաբանության հետագա զարգացման համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Խլիստովկա (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԽլիստովկաԽլիստովկա (ռուս.՝ Хлыстовка), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վելիկոկոբելյաչկովսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)

Վելիկոկոբելյաչկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Великокобелячківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկոկոբելյաչկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1092 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 76,85 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,21 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Գոմոն

Գոմոն (ֆր.՝ Gomont), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 325 մարդ, բնակչության խտությունը` 44.95 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.23 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 65 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 50 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 225 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 162-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 63։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,0 %։ 162 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 132 անձ (75 տղամարդ և 57 կին)։ Գործազուրկ են եղել 30 անձ (20 տղամարդ և 10 կին)։ 63 անաշխատունակներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 19-ը` թոշակառուներ, իսկ 28-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Լենինսկոե (գյուղ, Նովոազովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼենինսկոեԼենինսկոե (ուկրաիներեն՝ Ленінське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լենինսկոե գյուղում բնակվում էր 136 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալեքսանդր Բագդոև

Ալեքսանդր Գեորգիի Բագդոև (հունիսի 9, 1933(1933-06-09), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 2, 2013(2013-03-02)), հայ մեխանիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1993)։ ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2000): Մեխանիկայի բնագավառի գիտնական։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Բագդոևը ծնվել է 1933 թվականի հուլիսի 9-ին, Թբիլիսի քաղաքում։ 1950-1955 թվականներին սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետում։ 1955-1958 թվականներին եղել է Մոսկվայի պետական համալսարանի «Ալիքային և գազային դինամիկա» ամբիոնի ասպիրանտ։ 1958 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն, որը նվիրված էր սեղմվող հեղուկում հարվածային ալիքների վերաբերյալ խնդիրների լուծմանը (ՄՊՀ, ատենախոսության ղեկավար` «Ալիքային և գազային դինամիկա» ամբիոնի պրոֆեսոր Ա. Յա. Սագոմոնյան)։ Թեկնածուական ատենախոսության պաշտպանությունից հետո Բագդոևն աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ինստիտուտում, 1971 թվականից` մեխանիկայի ինստիտուտում, 1972 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ նվիրված էր գծային և ոչ գծային ալիքների եզակիությունների որոշման խնդիրներին։ 1993 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։ 2000 թվականին ընտրվել է ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ։ Դասավանդել է ՀՀ տարբեր բուհերում։ Գորիսի պետական համալսարանում ստեղծել է ինքնատիպ գիտական դպրոց։
Բագդոևի գիտական հետաքրքրությունները դուրս են գալիս դեֆորմացվող պինդ մարմնի մեխանիկայի հարցերի շրջանակներից։ 5 մենագրության և ավելի քան 400 գիտական հոդվածի հեղինակ է։ Նրա ղեկավարությամբ իրենց ատենախոսություններն են պաշտպանել գիտությունների 17 թեկնածու և 4 դոկտոր։ Մեխանիկայում նրա ձեռքբերումը դիֆրակցիայի և ակուստիկայի առկայությամբ երկչափ ալիքային խնդիրներում Պուանկարե-Լայտխիլ-Գո մեթոդի ընդհանրացումն է։ Բագդոևն իր աշակերտների հետ համատեղ ուսումնասիրել է թվային և անալիտիկ զարգացումներով գծային, ոչ գծային, եռաչափ, կապակցված դաշտերում ալիքների տարածման, ինչպես նաև տարածական մեթոդով մագնիսական սալերի տատանման վերաբերյալ խնդիրների լուծումը։
Բագդոևը հետաքրքրվել է նաև փիլիսոփայական և էթիկական պրակտիկ հարցերով։ Վաղ տարիքի քնարական բանաստեղծություններից բացի արդեն հասուն տարիքում գրել է 3 պատմափիլիսոփայական բնույթի օդա, որոնք արտացոլում են 20-րդ դարի վերջի և 21-րդ դարի սկզբի մտածողների ձգտումները։ Այդ հետազոտությունների արդյունքները տպագրված են հանրամատչելի և գիտական գրականությունում։


== Երկեր ==
Распространение волн в сплошных средах / А. Г. Багдоев, Отв. ред. Л. А. Мовсисян, АН АрмССР. ИМ., Институт механики Академии наук Армянской ССР., Ереван, Изд-во АН АрмССР , 1981, 307 с.
Некоторые нелинейные задачи о движении сжимаемой жидкости, Е., 1967.


== Ծանոթագրություններ ==
969

969 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 969 թվականն է, 
X դարի 69-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մեեմաստե

Մեեմաստե (էստ․՝ Meemaste), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Պիլվա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ջասիմի շրջան

Ջասիմի շրջան (արաբ․՝ ناحية جاسم‎‎), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Իզրաայի գավառի 6 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ջասիմ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 39,624 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 120.32 կմ²։
Ունի 2 գյուղ և ավան

Ջասիմ (արաբ․՝ جاسم‎‎)
Նիմր (արաբ․՝ نمر‎‎)


== Ծանոթագրություններ ==
Բելառուսական դրամատուրգիայի հանրապետական թատրոն

Բելառուսական դրամատուրգիայի հանրապետական թատրոն (բելառուս․՝ Рэспубліканскі тэатр беларускай драматургіі), բելառուսական դրամատիկական թատրոն, որը գտնվում է Մինսկում։


== Պատմություն ==
Բելառուսական դրամատուրգիայի հանրապետական թատրոն-լաբորատորիան ստեղծվել է 1990 թվականին բելառուս սկսնակ դրամատուրգներին գործնական օգնություն ցուցաբերելու համար։ «Ազատ բեմ» կոչվող թատրոն-լաբորատորիայի առաջին ղեկավարը եղել է արվեստի վաստակավոր գործիչ, Բելառուսի Հանրապետության պետական մրցանակի դափնեկիր Վալերի Մազինսկին։ Թատրոնի դպրոցն անցել են շուրջ երեք տասնյակ երիտասարդ հեղինակներ։ Նրանց թվում են Միրոսլավ Ադամչիկը, Ռաիսա Բորովիկովան, Նիկոլայ Ռուդկովսկին, Վյաչեսլավ Պանինը, Անդրեյ Կարելինը, Անդրեյ Կուրեյչիկը, Դիանա Բալիկոն, Սերգեյ Գիրգելը, Պավել Պրիաժկոն, Եգոր Կոնևը և այլն։ 2000 թվականից թատրոնը ղեկավարում է արվեստի վաստակավոր գործիչ, Բելառուսի Հանրապետության պետական մրցանակի դափնեկիր, «Հոգևոր վերածնունդ»-ի մրցանակակիր, պրոֆեսոր Վալերի Դանիլովիչ Անիսենկոն։
Թատրոնին ստեղծագործական որոշակի հաջողություններ բերել է նրա մասնակցությունը միջազգային թատերական իրադարձություններին։ Իր գոյության տարիներին թատրոնը ներկայացրել էր Բելառուսի դրամատիկական արվեստը Էդինբուրգում (Մեծ Բրիտանիա, 1995, 1996 թվականներ), Սիբիուում (Ռումինիա, 2002 թվական), Կահիրեում (Եգիպտոս, 2003 թվական), Իրկուտսկում, Բրյանսկում, Տոլյատիում (Ռուսաստանի Դաշնություն, 2005-2006 թվականներ), Խերսոնում, Յալթայում (Ուկրաինա), Բելգրադում (Սերբիա, 2011 թվական)։
2005 թվականին թատրոնը դարձել է միջազգային թատերական «Հաղթանակի օր» (Մոսկվա), «Ոսկե ասպետ» (Մինսկ), «Թատերական առճակատում» (Լյուբլին, Լեհաստան), «Բելառուսի թատրոնների վերլուծություն» (Վարշավա, Լեհաստան) փառատոնների դիպլոմակիր։ 2006 թվականին Զ. Կոստիչի «Ճանապարհ դեպի Ցարգրադ» ներկայացման համար թատրոնը պարգևատրվել է «Ոսկե ասպետ» (Մոսկվա) միջազգային թատերական ֆորումի բրոնզե դիպլոմով։ Ընդհանուր առմամբ՝ թատերական փառատոններին մասնակցելու ժամանակ թատրոնն ստացել է ավելի քան քառասուն տարբեր մրցանակներ։
2007 թվականի մարտից թատրոնն սկսել է գործել Բելառուսի դրամատուրգիայի և ռեժիսուրայի կենտրոնում, որը կազմակերպում էր փորձաշրջաններ, վարպետության դասեր, սեմինարներ` թատրոնի սկսնակներին գործնական և մեթոդական օգնություն ցուցաբերելու նպատակով։
2010 թվականին թատրոնը արժանացել է «Բելառուսի Հանրապետության վաստակավոր կոլեկտիվ» կոչմանը։
2012 թվականի մարտին վերջերին ԲԴՀԹ-ի գեղարվեստական ղեկավար է նշանակվել ռեժիսոր, Ազգային թատերական մրցանակի դափնեկիր Ալեքսանդր Գարցուևը։
Թատրոնի տնօրենը Բելառուսի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ Իգոր Սիգովն է։
2014 թվականին թատրոնի նոր տնօրեն է նշանակվել Վլադիմիր Կարաչևսկին։


== Ղեկավարություն ==
Վալերի Մազինսկի՝ թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար (1993-2000)
Վալերի Անիսենկո՝ թատրոնի գեղարվեստական տնօրեն (2000-2012)
Իգոր Սիգով՝ տնօրեն (2012-2014 թվականներ)
Ալեքսանդր Գարցուև՝ գեղարվեստական տնօրեն (2012 թվականից մինչ օրս)
Վլադիմիր Կարաչևսկի՝ տնօրեն (2014 թվականից)։


== Փառատոններ և հյուրախաղեր ==
Միջազգային «Мельпомена Таўрыі» թատերական փառատոն (Խերսոն, Ուկրաինա)։


== Վայր ==
Հասցե՝ Բելառուսի հանրապետություն, 220002, քաղաք Մինսկ, Կրոպոտկինայի փողոց 44։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խաղացանկ
Քարտեզի վրա Archived 2013-09-21 at the Wayback Machine.
Մատինա (Բրազիլիա)

Մատինա (պորտ.՝ Matina), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավ մարզի տարածքում։ Մտնում է Գուանամբի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 230 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 773,386 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 14,5 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 16.375.536,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.519,63 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,592 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Մատինայի մասին(չաշխատող հղում)
Սանտ Անջելո ա Կուպոլո

Սանտ Անջելո ա Կուպոլո (իտալերեն՝ Sant'Angelo a Cupolo), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4305 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 394 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82010, հեռախոսային կոդ՝ 0824։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Միքայել Հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է մայիսի 8-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0824 41014
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comunesantangelo.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.santangeloacupolo.bn.it


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Լեռնահովիտ (գյուղ, Գեղարքունիքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լեռնակերտ (այլ կիրառումներ)Լեռնակերտ (նախկին անվանումները` Լեռնահովիտ, Քյասիբաշ),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Մարտունու տարածաշրջանում, Մարտունի քաղաքից մոտ 6 կմ հարավ-արևմուտք, Արգիճի գետի աջ ափին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 2150 մ բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Լեռնակերտի մշտական բնակչությունը կազմել է 323, առկա բնակչությունը` 254 մարդ։
Լեռնակերտի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է հիմնականում անասնապահությամբ, նաև` կարտոֆիլի, հացահատիկի և կերային կուլտորաների մշակմամբ։


== Տես նաև ==
Լեռնահովիտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Վիկի (գյուղ, Կիհելկոննա շրջան)

Վիկի (էստ․՝ Viki), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Լասոն (Կալվադոսի գավառ)

Լասոն (ֆր.՝ Lasson), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 585 մարդ, բնակչության խտությունը` 145.52 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.02 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 9 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 423 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 310-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 113։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,3 %։ 310 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 291 անձ (153 տղամարդ և 138 կին)։ Գործազուրկ են եղել 19 անձ (10 տղամարդ և 9 կին)։ 113 անաշխատունակներից 53-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 44-ը` թոշակառուներ, իսկ 16-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Քաբոս բին Սաիդ ալ-Սաիդ

Քաբոս բին Սաիդ Ալ Սաիդ (արաբ․՝ قابوس بن سعيد آل سعيد‎‎‎‎‎, նոյեմբերի 18, 1940(1940-11-18), Սալալա, Muscat and Oman - հունվարի 10, 2020(2020-01-10), Seeb, Muscat Governorate, Օման), Օմանի Սուլթանն է։ 1970 թվականի հուլիսի 23-ից մինչ օրս Օմանի Սուլթանն է։


== Կենսագրություն ==
Քաբուս բին Սաիդը ծնվել էր 1940 թվականին։ 1970 թվականին իշխանության էր եկել հեղաշրջման արդյունքում։ Մահացել է 2020 թվականի հունվարի 10-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Քաբոս Բին Սաիդ Ալ-Սաիդ Archived 2016-03-06 at the Wayback Machine.
Հաեսկա (այլ կիրառումներ)

Հաեսկա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Հաեսկա - գյուղ Էստոնիայի Ռիդալա շրջանի կազմում։
Հաեսկա - գյուղ Էստոնիայի Պիհտլա շրջանի կազմում։
18

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 18 (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը 18 թվականի մասին է։ Տես նաև 18 թվի մասին հոդվածը։
18 թվական, ոչ նահանջ տարի, որն, ըստ Գրիգորյան օրացույցի, սկսվում է երկուշաբթի օրը։ Այն մեր թվարկության 18-րդ տարին է, 1-ին հազարամյակի 18-րդ տարին, 1-ին դարի 18-րդ տարին, 1-ին դարի 2-րդ տասնամյակի 8-րդ տարին, 10-ական թվականների 8-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Եմելևո (այլ կիրառումներ)

Եմելևո, կարող է վերաբերել՝

Եմելևո - գյուղ Ռուսաստանի Կոստրոմայի մարզի Գալիչսկի շրջանի կազմում։
Եմելևո - գյուղ Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Գորնոմարիյսկի շրջանի կազմում։
Հայ օգնության միություն

Հայ օգնության միություն (ՀՕՄ) (Armenian Relief Society), կանանց անկախ բարեգործական կազմակերպություն։ ՄԱԿ-ի ոչ կառավարական կազմակերպությունների հասարակական լրատվության դեպարտամենտի անդամ։ 17 երկրներում ունի մասնաճյուղեր՝ ավելի քան 16 հազար անդամով։ Հիմնադրվել է 1909 թվականին, դաշնակցություն կուսակցության աչքի ընկնող գործիչ է. Ակնունու (Խ. Մալումյան) ջանքերով, ԱՄՆ-ի հայ կանանց տարբեր կազմակերպությունների միավորմամբ, «Դաշնակցության Կարմիր խաչի» մեջ։ Առաջին համա գումարում (1915) ներկայացված էր ԱՄՆ-ի և Կանադայի կազմակերպության 33 մասնաճյուղ։ Երկրորդ համագումարում (1919), հաշվի առնելով, որ Հայաստանի Հանրապետությունում ստեղծվել է պետական Կարմիր խաչ, որոշում է ընդունվել միավորվել նրա հետ, և վերանվանվել է «Հայաստանի Կարմիր խաչ», Հանրապետության անկումից հետո (1920 թվականի նոյեմբերին) կազմակերպությունը կոչվել է հայկական Կարմիր խաչ։ 
1915 թվականից կազմակերպել է բազմակողմանի օգնություն (ապահովել բնակարանով, աշխատանքով, հիմնել հիվանդանոցներ, որբանոցներ, ծերանոցներ, կազմակերպել անվճար սնունդ) տարբեր երկրներում ապաստանած գաղթական հայերին։ 1920-ական թվականներին մեծ աշխատանք է ծավալել տարբեր երկրներում հայ համայնքների ազգ-մշակութային կյանքի կազմակերպման ուղղությամբ։ Կազմակերպության ամերիկյան կենտրոնի շուրջը միավորվել են Ֆրանսիայի, Հունաստանի, Իրաքի, Եգիպտոսի, Բուլղարիայի, Իրանի, Ռումինիայի, Սիրիայի, Լիբանանի մասնաճյուղերը։ Կազմակերպության միջոցներով ստեղծվել են հայկական դպրոցներ, հոգևոր ճեմարաններ, առողջապահ, կենտրոններ և այլն։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1939-45) մասնաճյուղերը համագործակցել են միջազգային Կարմիր խաչի հետ։ 1946 թվականից կազմակերպությունը վերանվանվել է Հայ օգնության միություն։ 
1960-ական թվականներից սկսած, սփյուռքի սոցիալ-տնտեսական ինքնահաստատման պայմաններում, Հայ օգնության միություն-ի հիմնական գործը հայկական հանրակրթական և մեկօրյա դպրոցների ստեղծումն է. 1980-ական թվականների կեսին տարբեր երկրներում մասնակցել է հայկական շուրջ 90 միջնակարգ դպրոցների ֆինանսավորմանը, հովանավորել լսվելը քան 70 մեկօրյա դպրոցների։ Հայ օգնության միությունը ամեն տարի 3 հազար կրթաթոշակ է տալիս հայ ուսանողներին ու աշակերտներին։ Միության պաշտոնաթերթն է «Հայ սիրտը»։ Հայ օգնության միությունը օգնություն է ցուցաբերում 1988 թվականի դեկտեմբերյան երկրաշարժից տուժած Հայաստանին։ 1990 թվականից կազմակերպել է իր մասնաճյուղերը նաև Հայաստանի տարբեր քաղաքներում, աշխատանք ծավալել Արցախի համար մարտնչող ազատամարտիկների բուժման, օգնության ուղղությամբ։


== Արտաքին հղումներ ==
Հայ օգնության միության կայքը
Ադրբեջանի գորգերի թանգարան

Ադրբեջանի գորգերի թանգարան (ադրբ՛ Azərbaycan Xalça Muzeyi), թանգարան, որտեղ հավաքվել են ադրբեջանական ժողովրդի ազգային մշակույթի և արվեստի անփոխարինելի գորգերի նմուշները։ Հիմնադրվել է 1967 թվականին և գտնվում է Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում։


== Պատմություն ==

Ադրբեջանի գորգերի թանգարանը հիմնադրվել է 1967 թ. հունիսի 1-ին Լատիֆ Քերիմովի կողմից։ Այցելուների համար առաջին ցուցահանդեսը բացվեց 1972 թվականին։ Այդ ժամանակ թանգարանը գտնվում էր Ջումա Մզկիթի շենքում։ 1992 թվականին թանգարանը տեղափոխվել է Թանգարանային կենտրոնի շենք (նախկինում՝ Լենինի թանգարան)։
Թանգարանի հավաքածուն ցուցադրվել է ավելի քան 50 երկրներում, ինչպես Մեծ Բրիտանիա, Պորտուգալիա, Հոլանդիա, Իսպանիա, Իտալիա, Ֆրանսիա, Հնդկաստան, Իրան, Իսրայել, Թուրքիա, Կուբա, ԱՄՆ և շատ այլ երկրներ։ Գորգի թանգարանի պատմության մասին նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմ։


== Թանգարանի հավաքածու ==

Ադրբեջանի գորգերի թանգարանում պահվում են արժեքավոր պատմական ցուցանմուշներ և արվեստի գործեր Գուբա, Գաբալա, Շիրվան, Ղազախ, Թավրիզ, Երևան, Գանձակ, Շաքի և այլ քաղաքներից։ Թանգարանում ամենահին գորգի արվեստի ցուցահանդեսը 17-րդ դարի Թավրիզի գորգի «Օվչուլուգ» հատվածն է։ Արժեքավոր ցուցանմուշներից է 18-րդ դարի «Հիլա Աֆշան» գորգը։ Թանգարանի մի քանի ցուցանմուշներ ընտանեկան մասունքներ են, որոնք վաճառվել կամ նվիրվել են թանգարանին։ Նրանցից կարելի է հիշատակել 1724 թ. «Խուրջուն» և «Չուլու» 1727 թ. գորգերը։ 2013 թվականի հունիսի 18-ին, Գրովեր Շիլլզ Բեվերլի Շիլցը ամուսնու անձնական հավաքածուից թանգարանին է տվել երկու ադրբեջանական գորգ՝ Ղարաբաղից «Վիշապի գորգ» 17-րդ դարի և Շիրվանից գորգ «Սալյանի Չիլին» 19-րդ դարի։


== Թանգարանի հավաքածուից ==

		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան
Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան
Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնդոլ

Կոնդոլ (վրաց.՝ კონდოლი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզ երկրամասի Թելավի մունիցիպալիտետում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2188 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ղազախերեն

Ղազախերեն (қазақ тілі, قازاق ٴتىلى, qazaq tili), Ղազախստանի Հանրապետության հիմնական բնակչության պետական լեզուն է։ Պատկանում է թյուրքական լեզվաընտանիքի արևմտախունական ճյուղի ղփչազական խմբին։ Ղազախերենը օգտագործում են Ղազախստանում, ինչպես նաև ՉԺՀ-ում և Աֆղանստանում։
Պատկանում է թյուրքական լեզվաընտանիքի ղփչաղյան խմբին։ Խոսվում է Ղազախստանում, ինչպես նաև Չինաստանում, Մոնղոլիայում և Աֆղանստանում։


== Ժամանակակից ղազախերեն ==

Ժամանակակից ղազախերենում առկա է 3 բարբառ՝

Հյուսիս-արևելյան
Հարավային
ԱրևմտյանԺամանակակից գրական լեզվի հիմքում ընկած է հյուսիսարևելյան բարբառը։ Ղազախերենի հիմնական առանձնահատկությունը շ հնչյունի համապատասխանությունն է չ-ին և ս հնչյունի համապատասխանությունը՝ շ-ին։ Գրական ղազախերենը ձևավորվել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին՝ ղազախ լուսավորիչներ Կունանբաևի և Ալթընսարինի ջանքերով։ Այբուբենը սկզբնական շրջանում արաբագիր էր, ապա՝ լատինագիր, 1940 թվականից ռուսագիր (դիակրիտիկ նշանների գործածությամբ)։ Մոտ 8-8.5 միլիոն մարդկանց համար համարվում է մայրենի լեզու։


== Հնչյունաբանություն ==


=== Ձայնավորներ ===


== Գրականություն ==
Առավել հին հերոսական պոեմներում («Կոբլանդը», «Ալփամըս») երգվել են ժողովրդի անկախության համար մարտնչող դյուցազունների քաջագործությունը։ 18-19րդ դարերում ղազախական մշակույթի զարգացմեն նոր փուլ սկսվեց՝ կապված Ղազախստանի մեծ մասի Ռուսաստանին միանալու հետ։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին Ասետ Նյամբաևը, բանաստեղծուհի Սառա Տսանբեկովան, Ջամբուլ Ջաբաևը և ուրիշներ զարգացրին այտըսը (ժողովրդական երգերի մրցույթներ)՝ ոչ միայն որպես բանաստեղծական մրցության ձև, այլև ճնշումների դեմ ուղղված միջոց։
Ղազախական խորհրդային գրականության (սոցիալիստական ռեալիզմի) հիմնադիրներն են բանաստեղծ-հեղափոխական Սակեն Սեյֆուլլինը, բանաստեղծներ Բայմագամետ Իզտոլինը, Իլիաս Ջանսուգուրովը, Սաբիթ Մուքանովը և այլն։ 1941-1945 թթ Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին ղազախական գրականությունը նույնպես արտացոլեց խորհրդային պետությունների մարտական, աշխատանքային սխրանքները։
Զարգացած է հայ-ղազախական գրական կապը։ Հայերեն են թարգմանվել Ալիմժանովի, Կունանբաևի, Մուքանովի և ալոց մի շարք գործեր։ Ղազախերեն են թարգմանվել Խ. Աբովյանի, Շիրվանզադեի, Ս. Զորյանի, Ե. Չարենցի, Գ. Էմինի, Հ. Թումանյանի և ալոց ստեղծագործությունները։


== Ծանոթագրություններ ==
Սերաֆիմովիչի փողոց (Դոնի Ռոստով)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերաֆիմովիչի փողոց (այլ կիրառումներ)Սերաֆիմովիչի փողոց (ռուս.՝ Улица Серафимовича), փողոց Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Կիրովյան և Լենինյան շրջաններում։ Քաղաքի հիմնական փողոցներից մեկն է։ Անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչի (1863-1949) պատվին։ Սկիզբ է առնում Դոլոմանովսկի նրբանցքից և ավարտվում Վորոշիլովի պողոտայի հետ հատումով։ Երկարությունը 1400 մետր է։


== Պատմություն ==
Քաղաքի կենտրոնական և հիմնական փողոցներից մեկն է։ Նախկինում կոչվել է Կազանսկայա փողոց։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1784 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Դմիտրի Դոնսկոյի ամրոցի պահոցներում։ 1840-1850 թվականների դրությամբ քաղաքում եղել է 14 փողոց՝ 6 երկայնական և 8 հատող, որոնցից մեկը եղել է Կազանսկայան։


== Նկարագրություն ==
Դոնի Ռոստով քաղաքի Սերաֆիմովիչի փողոցը սկսվում է Դոլոմանովսկի նրբանցքից, հատում Բրատսկի, Խալտուրինի, Օստրովսկու նրբանցքները, Բուդյոննու պողոտան, Սոբորնի, Սեմաշկոյի, Գազետնի նրբանցքները և ավարտվում Վորոշիլովի պողոտայի հետ հատումով։ Երկարությունը 1400 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 80 շինություն։
Սերաֆիմովիչի փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 344000, 344002 և 344082։
Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչ Սերաֆիմովիչի (1863-1949) պատվին։ Սերաֆիմովիչի իսկական ազգանունը Պոպով էր։ Որպես «Պրավդա» թերթի զինթղթակից նա եղել է 1918-1920 թվականների Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ռազմաճակատներում։ Նրա «Երկաթե հեղեղ» (1924 թվական, հայերեն հրատարակվել է 1927 թվականին) վեպը խորհրդային գրականության դասական ստեղծագործություններից է, որի հիմքում Թամանյան բանակի հերոսական արշավանքն է (1918 թվական)։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կրկին եղել է ռազմաճակատում, զբաղվել հրապարակախոսությամբ։ ԽՍՀՄ պետական (Ստալինյան) մրցանակի դափնեկիր է (1943 թվական)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Серафимовича в Ростове-на-Дону
Подробная карта Улица Серафимовича, город Ростов-на-Дону со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты
Волошинова Л. Ф. Проект зон охраны. Т. 2, кн. 5: Аннотация исторической застройки по ул. Серафимовича: арх. № 609. Ростов-на-Дону, 1993.


== Արտաքին հղումներ ==
г. Ростов-на-Дону, улица Серафимовича Archived 2019-09-20 at the Wayback Machine.
Դենտլայմ ամ Ֆորստ

Դենտլայմ ամ Ֆորստ (գերմ.՝ Dentlein am Forst), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Անսբախի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2333 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի).։ Տարածքը 18,03 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 71 132։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Հսկաները (մուլտֆիլմ)

«Հսկաները» (անգլ.՝ Gigantic), 2020 թվականի առաջիկա ամերիկյան անիմացիոն ֆիլմ, Walt Disney Animation Studios-ի արտադրությունը և  Walt Disney Pictures ստուդիայի թողարկման։ Այն հիմնականում ներկայացված է «Ջեկը և լոբու ցողունը»  անգլիական հեքիաթի հիման վրա, որը հետագայում հարմարեցրել են «Ուրախները և անհոգները» դիսնեյյան մուլտֆիմում 1947 թվականին «Միկին և լոբու ցողունը» անվան հիման վրա ։ Մուլտֆիմը էկրանին կհայտնվի 2020 թվականի նոյեմբերի 25-ին։


== Սյուժե ==
Պատմությունը տեղի է ունեցել Իսպանիայում աշխարհագրական Մեծ Հայտնագործության ժամանակաշրջանում։ Պատանին որի անունը Ջեկ է հողից գտել է հսկա և թաքնված ամպեր ու ծանոթացել  Ինմա անունով տասնմեկամյա հսկա աղջկա հետ, որին վերաբերվում է ինչպես տիկնիկ։


== Արտադրություն ==
2013 թվականի օգոստոսին հայտարարվել էր, որ Նեյտան Գրենոն («Ռապունցել։ Խճճված պատմություն») այդ մուլտֆիլմի ռեժիսորն է, որը հեշտությամբ հիմնվել է «Ջեկը և լոբու ցողունը» հեքիաթի հիման վրա։ Մուլտֆիլմը որին այսքան շատ են սպասել էկրանին կերևա 2017 թվականին «Հսկաները» անունով։ 2015 թվականի օգոստոսին Դիսնեյը հայտարարեց ֆիլմի նոր անվանում «Հսկաները» որի պրոդյուսերը Դորոտի Մակ Կիմն է, երաժշտության հեղինակները՝  Ռոբերտ Լոպեսը և Կրիստեն Աբդերսեն-Լոպեսը («Սառը սիրտը»)։ Մոիլտֆիմը էկրանին կհայտնվի 2018 թվականին։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ին հայտարարվել է, որ սցենարիստ Մեգ Լեֆոնը հռչակվել է Օսկարի մրցնակաբաշխության հաղթող («Հանելուկ խաղ») և Գրենոյի հետ մուլտֆիլմի հեղինակն է։


== Թողարկում ==
Սկզբից մուլտֆիլմը պետք է էկրանին հայտնվեր 2018 թվականի մարտի 9-ին։ Բայց 2016 թվականի հունիսի 30-ին «Walt Disney Animation Studios» հայտնել է, որ «Ռալֆ 2» կլինի այդ օրը, իսկ «Հսկաները» 2018 թվականի նոյեմբերի 21-ին։ 2017 թվականի ապրիլին Դիսնեյը տեղափոխեց օրը՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 25-ը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գագիկ Կիրակոսյան

Գագիկ Տիգրանի Կիրակոսյան (սեպտեմբերի 4, 1955(1955-09-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-էլեկտրիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2000)։


== Կենսագրություն ==
1977 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1977 թվականից աշխատում է ՀՊՃՀ-ում, 2002 թվականից՝ Հաշվողական տեխնիկայի ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են էկոլոգիատնտեսական կիրառական հիմնախնդիրների լուծման, մասնավորապես՝ հանքամշակման թափոնների և ջրային պաշարների դեպքում կորպորատիվ հաշվողական ցանցերի մշակմանն ու ներդրմանը։
Հեղինակ է ուսումնական ու մեթոդական ձեռնարկների և տեղեկատուների։ 2005 թվականից Վիեննայի համալսարանի հրավիրված պրոֆեսոր է։


== Մրցանակներ ==
ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ պատվոգիր, 1983 թ.
ՀամԼԿԵՄ մրցանակ, 1987 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
(480) Հանզա

(480) Հանզա (անգլ.՝ Hansa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1901 թվականի մայիսի 21-ին Մաքս Վոլֆի և Լուիջի Կարներայի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,644783 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,526 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7635 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1571,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22915 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,29° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(480) Հանզա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մարշա Բլեկբերն

Մարշա Բլեկբերն (անգլ.՝ Marsha Blackburn, հունիսի 6, 1952(1952-06-06), Laurel, Միսսիսիպի, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ներկայացնում է ԱՄՆ հանրապետական կուսակցությունը։ 2003 թվականի հունվարի 3-ից Թենեսիի 7-րդ կոնգրեսի շրջանի ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ։ Թենեսի նահանգից սենատոր (2019 թվականից)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Միսիսիպիի համալսարանը։ 1999-2003 թվականներին եղել է Թեննեսի նահանգի սենատոր։ 
2017 թվականի հոկտեմբերին` այն բանից հետո, երբ գործող սենատոր Բոբ Կորկերը հրաժարվել է վերընտրվել երրորդ ժամկետով, Բլեկբերնը հայտարարել է իր մասնակցությունը 2018 թվականի Սենատի ընտրություններին։ Նա հաղթել է Թենեսիի նախկին նահանգապետ, դեմոկրատ Ֆիլ Բրեդիսենին։
2018 թվականի ապրիլին Բլեկբերնը նամակ է ստորագրել, որը պաշտոնապես առաջադրել է Դոնալդ Թրամփին Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի համար։
Բլեկբերնն ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարշա Բլեկբերնն ԱՄՆ-ի պաշտոնական կայքում
Կենսագրությունը Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսի կենսագրական տեղեկատուում
Միլան Մարտիչ

Միլան Մարտիչ (սերբ.՝ Милан Мартић, նոյեմբերի 18, 1954(1954-11-18), Žagrović, Շիբենիկ Կնին, Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, Հարավսլավիայի Դաշնային Ժողովրդական Հանրապետություն), Սերբական Կրաինա Հանրապետության պետական, քաղաքական և ռազմական գործիչ։ 1994-1995 թվականներին Սերբական Կրաինա Հանրապետության նախագահ։ Սերբական կողմից Հարավսլավիայի փլուզման ակտիվ մասնակիցներից մեկը։ Հաագայի տրիբունալի կողմից դատապարտվել է 35 տարվա ազատազրկման Սերբական Կրաինայում, Խորվաթիայում և Բոսնիա և Հերցեգովինայում ոչ սերբ բնակչության դեմ հետապնդումների և այլ հանցագործությունների մեղադրանքով։


== Կենսագրություն ==
Միլան Մարտիչն ավարտել է Զագրեբի ոստիկանական ուսումնարանը, աշխատել է Շիբենիկի ոստիկանությունում, ավելի ուշ՝ Կնինում աշխատել է կրտսեր ոստիկանական տեսուչ։ Որոշ ժամանակ անց դարձել է Կնինի ոստիկանական բաժանմունքի պետ։
1990 թվականի ամռանը գլխավորել Է սերբական քաղաքացիական աշխարհազորը, որը ստեղծվել է միլիցիայի բազայի վրա։ 1991 թվականից մինչև 1995 թվականը Սերբական Կրաինայի ղեկավարությունում զբաղեցրել է մի քանի կարևոր պաշտոններ՝ ինչպիսիք են Կրաինա Սերբական ինքնավար մարզի պաշտպանության նախարար, տարածքային պաշտպանության հրամանատարի տեղակալ, ներքին գործերի նախարար և այլն։
Սերբական Կրաինայում 1993 թվականին նախագահական ընտրությունների ժամանակ Մարտիչին սատարել է Սլոբոդան Միլոշևիչը։ Մարտիչն իր թեկնածությունն է առաջադրել Սերբիայի սոցիալիստների կուսակցությունից, որը զգալի ֆինանսական աջակցություն է ստացել Միլոշևիչի Սերբիայի Սոցիալիստական կուսակցությունից։ 1994թվականին ընտրությունների երկրորդ փուլում նա ընտրվել է նախագահ և իշխանության է մնացել ընդհուպ մինչև սերբական Կրաինայի անկումը Փոթորիկ գործողության ընթացքում, որն անցկացնում էր Խորվաթիան 1995 թվականին։
2002 թվականին Մարտիչը հանձնվեց Հաագայի տրիբունալին։ Հաագայի տրիբունալի պաշտոնական մեղադրանքի համաձայն՝ նա նպաստել է էթնիկ զտումների կազմակերպմանը, որոնք ուղղված են եղել Կրաինայի խորվաթների և այլ ոչ Սերբական ժողովուրդների դեմ, որտեղ ոչնչացվել կամ արտաքսվել է գրեթե բոլոր ոչ Սերբական բնակչությունը՝ 78 հազար մարդ։ Սկզբում մեղադրվել է միայն Զագրեբի հրթիռային գնդակոծությունը ղեկավարելու մեջ` ի պատասխան Խորվաթիայի կողմից ձեռնարկված «Կայծակ» գործողության։ Գնդակոծության հետևանքով զոհվել է յոթ քաղաքացիական անձ։ Ավելի ուշ Մարտիչը ելույթ է ունեցել Սերբական հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով և խոստովանել, որ արտոնել է գնդակոծությունը։
Միլան Բաբիչը, որը Մարտիչի հետ միասին խորվաթական սերբերի կարևորագույն առաջնորդներից մեկն է, Մարտինիչի դատավարության ժամանակ հայտարարել է, որ Խորվաթիայում պատերազմի ողջ պատասխանատվությունն ընկած է Մարտիչի վրա, որի ղեկավարությունն իրականացվել է Բելգրադից։
Դատարանը մեղավոր է ճանաչել հետապնդումների, սպանությունների, ձերբակալությունների, կտտանքների, դաժան վերաբերմունքի, խաղաղ բնակչության վրա հարձակումների, ոչ սերբ ժողովուրդների բռնի արտաքսման, կրոնական օբյեկտների ոչնչացման, Սերբական երկրամասում, Ցազինի երկրամասում և Զագրեբում բնակվող բոսնիացիների և խորվաթների ունեցվածքի կողոպուտի մեջ։ Դատապարտվել է 35 տարվա ազատազրկման։
2009 թվականի հունիսին Մարտիչը պատիժը կրելու համար տեղափոխվել էր Տարտուի բանտ (Էստոնիա)։


== Ծանոթագրություններ ==