armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կրետեի ռազմագործողություն

Կրետեի ռազմագործողություն (գերմ.՝ Luftlandeschlacht um Kreta, հուն․՝ Μάχη της Κρήτης, անգլ.՝ Battle of Crete), հայտնի է նաև որպես «Մերկուրի» ռազմական օպերացիա, Հունաստանի Կրետե կղզում տեղի ունեցող ռազմական գործողությունների շղթա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։
Այն սկսվել է 1941 թվականի մայիսի 20-ին առավոտյան, այն բանից հետո, երբ Նացիստական Գերմանիայի Լյուֆտվաֆեն օդից ռազմախուժեց Կրետե կղզի։
Հունական զորքերի հետ մեկտեղ կղզում կռվում էին նաև դաշնակիցների (Բրիտանական կայսրություն, Ավստրալիա, Նոր Զելանդիա) ուժերը, ինչպես նաև Կրետեի խաղաղ բնակչությունը։ Մարտերի առաջին օրը գերմանական զորքերը ունեցան խոշոր կորուստներ, որը դաշնակիցներին բերեց այն կարծիքի, որ նրանք կարող են հեշտությամբ հաղթել ռազմախուժմանը։ Հաջորդ օրը դաշնակիցները թույլ տվեցին ռազմավարական տատանումներ, որը ստիպեց Գերմանիային սկսել հարձակողական գործողություններ։
Արդյունքում՝ Կրետեի արևմտյան հատվածը ընկավ, իսկ Մալեմե փոքրիկ գյուղը գերմանացիների համար վերածվեց ռազմաօդային հենակետի։ Ամրապնդվելով Կրետեի արևմուտքում` գերմանացիներին հաջողվեց հարձակվել տարբեր ուղղություններով։ Այս ընթացքում Կրետեի հույն բնակչության մի մասը տարհանվեցին բրիտանական թագավորական նավատորմի միջոցով, իսկ մյուս մասը հանձնվեցին Աքսիսի զինվորներին կամ միացան Կրետեի դիմադրությանը։
Կրետեի համար մղվող պայքարը գերմանական Ֆալշիրմյեգերի՝ ռազմաօդային դեսանտային ուժերին հանդիպած առաջին դեպքն էր, երբ դաշնակից ուժերը իրականացրեցին հատուկ հետախուզական գործողություններ, ինչպես նաև, երբ գերմանական ներխուժմանը հզոր դիմադրություն ցույց տվեցին տեղի խաղաղ բնակիչները։ Նացիստական Գերմանիայի ֆյուրեր Ադոլֆ Հիտլերը ռազմագործողության արդյունքում հասկացավ, որ դաշնակիցների դեմ ռազմական գործողություններում նպատակահարմար չէ օգտագործել հատուկ դեսանտայիններին՝ որպես ռազմաօդային գրոհյիններ։ Արդյունքում՝ հետագա մարտերի ժամանակ գերմանա-իտալական բանակի դեսանտայինները սկսեցին կռվել որպես ցամաքային զորատեսակ։ Ի հակառակ սրա, դաշնակիցները սկսեցին վերազինել օդա-գրոհային և հրթիռա-հրետանային գնդերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մաուդհեյմի մեդալ

Մաուդհեյմի մեդալ,  Նորվեգիայի պետական պարգև։


== Պատմություն ==
Մաուդհեյմի մեդալը իր աստիճանակարգով հավասարվում է Հայրենիքին մատուցված ծառայությունների համար մեդալին, որի հետ ունի արտաքին նմանություն՝ բացառությամբ ժապավենին ամրացված «MAUDHEIM 1949–1952» արծաթե սալիկի։ Մեդալը հաստատվել է Նորվեգիայի Հակոն VII թագավորի կողմից 1951 թ.-ի նոյեմբերի 14-ին։ Այն նախատեսված է եղել 1949 թ.-ից մինչև 1952 թ.-ը դեպի Անտարկտիդա մեկնած նորվեգա-բրիտանա-շվեդական գիտարշավի 18 մասնակիցներին պարգևատրելու համար։


== Նկարագրություն ==
Մեդալը շրջանաձև է և պատրաստված արծաթից։ Դիմային մասի վերևում առկա է թագ։ Դիմացի հատվածում պատկերված է Հակոն VII թագավորի դիմապատկերը՝ շրջափակված «HAAKON VII • NORGES KONGE • ALT FOR NORGE •» գրությամբ։ Հակառակ կողմում առկա է դուբի տերևներից պատրաստված դափնեպսակ փաթաթված 4 անգամ խաչին։ Եզրերին առկա է գրություն՝ «KONGENS FORTJENSTMEDALJE» (Հայրենիքին մատուցված ծառայությունների համար մեդալ)։ Կենտրոնում գրվել է պարգևատրվողի անունը և տրման թվականը։ Մեդալի ժապավենը կարմիր գույնի մետաքսից է, կենտրոնում դեղին եզրագծով։ Ժապավենին ամրացված է արժաթե սալիկ, որի վրա գրված է «MAUDHEIM 1949–1952»:


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Maudheimmedaljen.(չաշխատող հղում) (նորվեգերեն)
Kingdom of Norway: Maudheim Medal. (անգլերեն)
Չեռնեշչինսկի գյուղական խորհուրդ (Զաչեպիլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չեռնեշչինսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Չեռնեշչինսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Чернещинська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չեռնեշչինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1661 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 73.17 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 22.7 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վերոնիկա Ժանս

Վերոնիկա Ժանս (ֆր.՝ Véronique Gens, ապրիլի 19, 1966(1966-04-19), Օռլեան): Համբավ է ձեռք բերել որպես վոկալ պարտիաների կատարող բարոկկո դարաշրջանի երգացանկում։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է բժշկի ընտանիքում։ Սովորել է Փարիզի կոնսերվատորիայում, որտեղ առաջին մրցանակն է նվաճել վոկալիստների մրցույթում։ 1986 թվականին նա առաջին անգամ ելույթ է ունեցել Փարիզում, որտեղ երգել է Ու. Քրիստիի Les Arts Florissants բարոկկո նվագախմբի հետ։ 1989 թվականին հաջողությամբ ելույթ է ունեցել միջազգային Էքս-ան-Պրովանսի օպերային փառատոնում (Հենրի Պյորսել «Փերի թագուհի»)։ Հայտնի է 1990-ական թվականներին որպես Կ. Մոնտեվերդիի, ժ. Բ. Լյուլիի, ժ. Ֆ. Ռամոյի, Գ. Ֆ. Հենդելի, Ի. Ս. Բախի և բարոկկոյի դարաշրջանի այլ կոմպոզիտորների երաժշտության մեկնաբան։ 
Ժանսը հայտնի է նաև մոցարտյան երգացանկի պարտիաներով։ 1994 թվականին կատարել է Կոմսինի Ալմավիվայի (Ֆիգարոյի ամուսնությունը) դերը Լիոնի օպերային թատրոնի բեմում։ Նույն մրցաշրջանում երգել է Մոցարտի Ռեքվիեմը։ Նրա կատարմամբ բազմիցս հնչել են Դոննա Էլվիրայի («Դոն Ժուան»), Վիտելիայի («Տիտոսի ողորմածությունը»), Պամինայի («Կախարդական սրինգ») պարտիաները։ Ժանսը կատարել է նաև 19-20-րդ դարերի, առավելապես ֆրանսիական ծագում ունեցող երաժշտություն, այդ թվում՝ Մելիսանդեյի (Կ. Դեբյուսիի «Պելեաս և Մելիսանդե» օպերա) և Մադամ Լիդուանի (Ֆ. Պուլենկի «Կարմելիտոկի երկխոսությունները»), Բեռլիոզի «Ամառային գիշերներ» վոկալ շարքը, Մ. Ռավելի «Ալիսա» կանտատը, Կ. Դեբյուսիի և Գ. Ֆորեի կամերային լիրիկան, ժ. Կանտելուբան և այլն։ Կատարել է նաև գլխավոր պարտիաներ Ֆ. Լեգարի «Ուրախ այրի» օպերետում (ֆրանսերեն թարգմանությամբ, Լիոնի Օպերա, 2006 թվական) և Պ. Ի. Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին» օպերայում։
Ժանսը հանդես է եկել խոշորագույն օպերային թատրոնների բեմում, որոնց թվում են Լոնդոնի «Քովենթ-Գարդենը», Վիեննայի պետական օպերան, Փարիզի օպերան, Բավարիայի պետական օպերան, Բրյուսելի «Լա Մոնենեն», Բարսելոնայի «Լիսեուն»։ Եղել է Էքս-ան-Պրովանսի (բազմիցս), Ամբրոնի, Զալցբուրգի, Գլայդբորնի, Տանգլվուդի (ԱՄՆ) և այլ միջազգային երաժշտական փառատոնների մասնակից։ 2012 թվականին հյուրախաղերով հանդես է եկել Ռուսաստանում։
Ժանսն ունի բազմաթիվ աուդիո ձայնագրություններ (ավելի քան 90 CD և DVD): 2002 թվականին Վերոնիկա Ժանսն արժանացել է Victoires de la Musique ֆրանսիական երաժշտական մրցանակին՝ որպես տարվա լավագույն երգչուհի։ Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական կայք (կենսագրություն, սկավառակագրություն, ելույթների օրացույց)
Հարցազրույց Վ. Ժանսի հետ
Վերոնիկա Ժանս (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ապրես

Ապրես, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ապրես՝ «կեցցես» ձևից։ Որպես արական անուն գործածվում է Կովկասում։ Արևմտահայերի շրջանում չի գործածվում։ Այս անունից է առաջացել Ապրեսյան ազգանունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Տաշկիչու

Տաշկիչու (ռուս.՝ Ташкичу, բաշկիրերեն՝ Ташкисеү), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 129 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուսման Սեմբեն

Ուսման Սեմբեն (վոլոֆ՝ Ousmane Sembène, ֆր.՝ Ousmane Sembène, հունվարի 1, 1923(1923-01-01)[…], Զիգինշոր (քաղաք), Սենեգալ - հունիսի 9, 2007(2007-06-09)[…], Դակար, Սենեգալ), սենեգալցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան, գրող, հասարակական գործիչ, կոմունիստ։ Ստեղծագործել է ֆրանսերեն և վոլոֆ տեղական լեզվով։ Համարվում է  աֆրիկացի ամենակարևոր գրողներից մեկը և աֆրիկյան կինեմատոգրաֆիայի հայրը ։


== Ֆիլմագրություն ==
1963 — Սայլակով մարդը/ Borom sarret (Կարճամետրաժ)
1963 — Սոնգայ կայսրություն / L'empire sonhrai (Կարճամետրաժ)
1964 — Նյայ / Niaye (Կարճամետրաժ)
1966 — Սևամորթներից ... / La noire de...
1968 — Դրամական փոխանցում / Mandabi
1970 — Տաու / Tauw (Կարճամետրաժ)
1971 —  Էմիտայ (Ամպրոպի Աստվածը) / Emitaï
1975 — Քսալա (Բեսիլիա) / Xala
1977 — Սեդդո / Ceddo
1988 — Ճամբար Տիարոյում / Camp de Thiaroye
1992 — Գյուլվար / Guelwaar
2001 — Ֆաթ Կինե / Faat Kiné
2004 — Ապաստարան / Moolaadé


== Գրքեր ==
Սենեգալի որդին։ Վեպ. Պեր. Ս. Վոլկ. Մոսկվա. Երիտասարդ գվարդիա, 1958 թվական - 208 էջ.
Աստծո Տիրոջ եղեգները. Վեպ.ֆր. Օ. Գրաևսկայա և Լ. Գալինսկայա Մ. Երիտասարդ գվարդիա հետ, 1962 թվական (վեպը XX դարի աֆրիկյան հարյուր լավագույն գրքերից մեկն է) - 240 էջ։
Պատմություններ։ Մոսկվա. Առաջընթաց, 1981 թվական - 280 էջ Բովանդակություն՝ փոստային պատվեր։ Վեխի-Տիոսանը կամ անցյալի Թեթև երգը։ Վնաս։
Նոր էջեր. Պատմվածքներ և բանաստեղծություններ. ֆր. - Մ.- ի հետ, Առաջընթաց, 1964 թվական - 141 էջ։ Բովանդակություն՝ մայրիկ։ Դա Վոլտայի վրա էր։ Մի սև կին ... Շայբայից։
Համայնք. Նրանք հասկացան. Սեր Սենդի փողոցում։ Դրա երեք օրը։ Կոխ-Բարման։ Պատմություններ Բանաստեղծություններ։
Հարմատան - Թեժ քամի. Վեպ; ֆր. Օ. Գրաևսկայա և Լ. Գալինսկայա, հետ - Մ., Պրոգրես, 1966 թվական - 320 էջ։


== Գրականություն ==
Никифорова И. Д. Сембен Усман — писатель новой Африки // Африка. Литературный альманах. Вып. 4. М., 1983.


== Ծանոթագրություններ ==
Աղասադիղ Գերայբեյլի

Աղասադիղ Աղաալի օղլի Գերայբեյլի (ադրբ.՝ Ağasadıq Ağaəli oğlu Gəraybəyli, մարտի 15, 1897(1897-03-15), Շամախի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 5, 1988(1988-12-05), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ),  ադրբեջանցի դերասան,  Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1940) ;


== Կենսագրություն ==
Աղասադիղ Գերայբեյլին ծնվել է 1897 թվականին Շամախիում։ Վաղ տարիքում կորցրել է հորը։ Դպրոցում նա սովորել է Ջաֆար Ջաբբարլու հետ նույն դասարանում։ Նա դասերն է ստացել Հուսեյն Արաբլինսկից,  Միրմախմուդ Քազիմովսկից։ Հուսեյն Արաբլինսկու շնորհիվ աշխատել է «Նիջաթ» և «Սաֆա» ընկերությունների առաջին ադրբեջանական խմբերում, ապա ինքն է թատերական խմբեր կազմել և հանդես եկել Հյուսիսային Կովկասի, Անդրկովկասի, Միջին Ասիայի, Իրանի մի շարք քաղաքներում։ Խաղացել է մոտ 200 դեր։
Լավագույն դերակատարումներից են՝

Իսգենդեր-Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի «Մեռյալները», (1921)
Նարիման Նարիմանովի «Նադիր շախ»
Ուզեիր Հաջիբեկովի «Արշին մալ ալան»
Ջաֆար Ջաբարլի «Սեվիլ», «Օդ գելինի», «1905 թ»1940 թվականին արժանացել է Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի պատվավոր կոչմանը։ 1933-ից մինչև իր կյանքի վերջին օրը աշխատել է Ադրբեջանի պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոնում։
Նա մահացել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Բաքվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ճախրկանք

Ճախրկանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում՝ Ծովասարի հարավային ստորոտին։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Գյուղի անվանումը կապված է Սասունցի Դավիթի լեգենդի հետ։ Ըստ ավանդության Դավիթը Կոզբադինի ձեռքից ազատում է սասունցի կանանց և աղջիկներին և Սասունի մոտակայքում նրանց համար բնակավայր է հիմնում։ Իսկ որպեսզի կանայք պարապ չմնան, Դավիթը մի տասնյակ ճախարակ է պատրաստել տալիս և գործի դնում կանանց։ Հետագայում բնակայրը միացել է Սասունին և դառել է որպես նրա թաղ։ Այն կոչվել է Ճախրական-Ճախրականոց։
Ըստ ավանդույթի գյուղում է գտնվել Սասունցի Դավթի ձեռքով շինած ջրաղացը։


== Հայտնի մարդիկ ==
Ճախրկանքում է ծնվել «Սասնա Ծռերի» վիպասաց Թովմաս Հարությունի Դավթյանը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նիժնի Լուխ

Նիժնի Լուխ (ռուս.՝ Нижний Лух), գյուղ Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Դոբրյանսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գարետկղե

Գարետկղե (վրաց.՝ გარეტყე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քեդայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 89 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լոզովոյ (Զուբրիլինսկոյե գյուղական համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լոզովոյ (այլ կիրառումներ)Լոզովոյ (ռուս.՝ Лозовой), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։ Մտնում է Զուբրիլինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Գրիգորովկա (գյուղ, Բախմաչի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳրիգորովկաԳրիգորովկա (ուկրաիներեն՝ Григорівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2006 թվականի տվյալներով Գրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 1 227 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աննա Վենբերգ

Աննա  Վենբերգ (Վենգբերգ) (շվեդերեն՝ Anna Wengberg, լրիվ անունը՝ Աննա Էմիլիա Վենգբերգ, ապրիլի 24, 1865(1865-04-24), Իստադ, Մալմյոհուս համայնք, Շվեդիա - հոկտեմբերի 13, 1936(1936-10-13), Հելսինգբորգ, Մալմյոհուս համայնք, Շվեդիա), շվեդ նկարչուհի։


== Կենսագրություն ==

Ծնվել է 1865 թվականի ապրիլի 24-ին Իստադում Պիեռ Ավգուստ Վենբերգի և նրա կնոջ Emilia Sophia Carlheim-Gyllenskiöld-ի ընտանիքում։ Աննան իր գեղարվեստական կրթությունը սկսել է Իստադում, 1884 թվականին սովորել է Ստոկհոլմում Էդվարդ Պերսեուսի մոտ, նրա խորհրդով ուսումը մի քանի տարի շարունակել է Դյուսելդորֆում՝ Բենգտա Նորդենբերգի մոտ։ Որոշ ժամանակ Վենբերգը սովորել է Փարիզում։ Սակայն Նորդենբերգի ստուդիայից և Դյուսելդորֆում տեսած նկարից ստացած տպավորությունները որոշիչ դարձան նրա հետագա գեղարվեստական ստեղծագործություններում։ Որպես պրոֆեսիոնալ նկարիչ՝ նա իր առաջին աշխատանքները ներկայացրեց 1903 թվականին, առավել շատ հայտնի դառնալով իր վառ գունային ներկապնակով դիմանկարներով։
Աննա Վինբերգը 1888 թվականին ծանոթանում է ֆին նկարիչ Վիկտոր Վեստերհոլմի հետ և նրա միջոցով դառնում է ֆին-շվեդական  Önningebykolonin նկարիչների գաղութի անդամ, որը գործել է Ալանդյան կղզիներում 1886-1914 թվականներին։ Այստեղ նա հանդիպեց և ծանոթացավ Եվա Ակեի և նրա ապագա ամուսնու` Յոհանի հետ, նկարեց նրա դիմանկարը և դարձավ նրանց լավագույն ընկերը։ Վինբերգը հաճախ էր այցելում Ֆինլանդիա և գտնվում ֆիննական կերպարվեստի ազդեցության ներքո։ 1894 թվականին նա որպես մշտական բնակության վայր ընտրում է Հելսինգբորգ քաղաքը, բայց հաճախ էր վերադառնում  Önningeby, մինչև գաղութը դադարեց գոյություն ունենալ։   

Աննա Վինբերգը սկսեց ցուցադրվել 1903 թվականից Հելսինգբորգում շվեդական արվեստի ստեղծագործությունների հավաքածուում։ Նրա անհատական ցուցահանդեսը կայացավ 1928 թվականին Տուրկուի գեղարվեստի թանգարանում։
Աննա Վինբերգի աշխատանքները գտնվում են Շվեդիայի (մասնավորապես Շվեդիայի ազգային թանգարանում) և Ֆինլանդիայի թանգարաններում, ինչպես նաև մասնավոր հավաքածուներում։


== Մահ ==
Մահացել է  1936 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, Հելսինգբորգում։


== Հիշատակ ==
Նկարչուհու հիշատակին նվիրված ցուցահանդեսը կազմակերպվեց Հելսինգբորգի քաղաքային թանգարանում 1937 թվականին։  


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Wengberg, Anna
Svenska Kontsnårer: WENBERG, Anna
Nationalmuseum - Work of Anna Wengberg
Բջնի բերդ

Բջնի բերդ, ռազմական կառույց Հայաստանի Կոտայքի մարզի Բջնի գյուղում։ Գտնվում է Հրազդան գետի կիրճում ավերակները գտնվում են Հրազդան գետի միջին հոսանքում Բջնի գյուղի մոտ։


== Պատմություն ==
Սարահարթի վրա Պահլավունի իշխանները 10-ից-11-րդ դարերում հիմնել են մի բերդ, որը դարեր ի վեր Նիգ գավառի գլխավոր ամրությունն էր և վերահսկում էր Բջնիի մատույցները։ Բերդը հարավից, արևելքից և մասամբ արևմուտքից պաշտպանված է վերձիգ ժայռերով, իսկ հյուսիսից և արևմուտքից՝ բրգավոր հենապատ-պարսպապատով, որն այժմ կիսավեր է։ Բերդում բազմաթիվ շենքերի ավերակներն ու հետքեր են մնացել։ Բջնի բերդի տիրակալն էր Վասակ Պահլավունին։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Յամալ

Յամալ (ռուսերեն՝ Ямал, երկիր, մալծայր), թերակղզի Ասիայում, Արևմտյան Սիբիրի հյուսիս-արևմուտքում, Բայդարատայի և Օբի խորշերի միջև։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածությունը 122 հազար կմ² է, երկարությունը՝ 750 կմ, բարձրությունը՝ մինչև 84 մ։ Կազմված է ծովային, հարավում՝ սառցադաշտային նստվածքներից։
Տարածված է հավերժական սառածությունը։ Կան շատ լճեր։ Ծածկված է տունդրային և անտառատունդրային բուսականությամբ։ Կան գազի և նավթի հանքավայրեր։
Զբաղվում են եղջերվապահությամբ, որսորդությամբ, ձկնորսությամբ։ Օբի խորշի ափին է Նովի պորտ նավահանգիստը։
Հարավային Ուրալ

Հարավային Ուրալ, գտնվում է Միջին Ուրալի և Մուգոջարի միջև։
Հարավային Ուրալը` Ուրալյան լեռների հարավային և լայնածավալ լեռնային համակարգը, գտնվում է Մերձավոր Ուրալների և Մոզգոզարայի միջև։ Արևմուտքից և արևելքից սահմանափակվում են Արևելյան Եվրոպայի և Արևմտասիբիրական հարթավայրերով։ Հյուսիսային սահմաններ՝ Միջին Ուրալյան լեռներ, Յուրմա լեռ (55°25'), հյուսիսային լայնությունը՝ 56° : Մուգոջարի հետ հարավային սահմանները անցնում են Ղազախստանի Հանրապետության Ախտուբինսկի շրջանի տարածքներով։
Ամենաբարձր գագաթը Յամանգա լեռն է (1.640 մ)։  Հարավային Ուրալը ձգվում է մինչև 250 կմ, իսկ Ուրալյան լեռների միջին լայնությունը` 40-ից 150 կմ է։  Երկարությունը 550 կմ է։


== Ռելիեֆ ==


== Կլիմա ==
Կլիման հաստատուն է և հազվադեպ  է լինում խիստ փոփոխական. ձմեռը ցուրտ է, ամառը՝ շոգ։ Ձմռանը եանակը  կառավարում են Ասիական անտիցիկլոնները, որոնք ներխուժում են Սիբիրից, իսկ ամռանը Բարենցի և Կարմիր ծովերից,  Ղազախստանից և Միջին Ասիայից փչում են տաք քամիներ։
Ձմեռը (նոյեմբերի կեսից մարտ) ձնառատ է, երբեմն փոքր-ինչ տաք  Ատլանտյան հոսանք է գալիս, իսկ մշտապես ազդեցիկ են ցուրտ սիբիրյան օդային զանգվածները։ Փետրվար ամսին հաճախ են լինում  ձնաբուք և փոթորիկներ  (ամսվա մեջ գրեթե 2-16 օր)։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -15 -ից -18 °C (մինիլալը՝ −45 °C): Երբեմն էլ Ատլանտյան տաք հոսանքները բերում են թաց ձյուն, անձրևներ և մառախուղ։ Մարտին ձյան ծածկույթը հասնում է  40—80 սմ։
Գարունը (ապրիլ — մայիս) զով է, ուղեկցվում է փոքր-ինչ ցուրտ քամիներով։ Իրար են հաջորդում թաց, ձյունառատ օրերը անհամեմատ տաք, անձրևային և պայծառ, արևոտ օրերը։ Երբեմն էլ գարունն ավարտվում է հունիսին։
Ամառը (հունիս — օգոստոս) — չափավոր տաք է, հաճախակի  ամպրոպներով ու անձրևով (7—11 օր)։  Ամսական միջին ջերմաստիճանը հուլիսին +19 °C (մաքսիմում՝ +34 °C): Օգոստոսը հիմնականում արևոտ է, առանց նշանակալի քանակությամբ տեղումների։
Աշունը (սեպտեմբերից հոկտեմբերի առաջին կեսը)  ցուրտ է, ամպամած, ամպրոպային անձրևոտ օրերով։ Երբեմն սեպտեմբերը տաք է լինում, արևոտ, սակայն առավոտյան լինում է սառնամանիք, տեղումները հիմնականում լինում են անձրևի տեսքով և մառախլապատ  (ամսվա շուրջ 5—15 օրերը լինում են մառախլապատ),  թաց ձյան տեսքով։


== Ծանոթագրություններ ==
Բելգիայի տոներ

Բելգիայում պաշտոնական ընդունված են 12 պետական տոներ։
Այդ տոներն են.

Նոր Տարի՝ հունվարի 1-ին
Զատիկ՝ փոփոխական
Մեծ երկուշաբթի՝ Զատիկին հաջորդող առաջին երկուշաբթին
Աշխատանքի օր՝ մայիսի 1-ին
Աստծո օր՝ Զատիկին հաջորդող վեցերորդ երկուշաբթին
Սուրբ Երրորդության օր՝ Զատիկին հաջորդող 8-րդ երկուշաբթին
Ազգային տոն՝ հուլիսի 21-ին
Աստվածամոր օր՝ օգոստոսի 15-ին
Բոլոր Սրբերի օր՝ Նոյեմբերի 1-ին
Հրադադարի օր՝ նոյեմբերի 11-ին
Սուրբ Ծնունդ դեկտեմբերի 25-ինԱյս տոներից բացի կան նաև ոչ պաշտոնական տոներ, հիշատակի օրեր և այլն։ Ահա դրանցից մի քանիսը.

Աստվածահայտնություն՝ հունվարի 6-ին
Սուրբ Վալենտինի օր՝ փետրվարի 14-ին
Ֆլամանդական հանրության օր՝ հուլիսի 11-ին
Ֆրանսախոս հանրության օր՝ սեպտեմբերի 27-ին
Գերմանախոս հանրության օր՝ նոյեմբերի 15-ին
Թագավորի տոն՝ նոյեմբերի 15-ին
Սուրբ Նիկոլայի օր դեկտեմբերի 6-ին։
Մատագորդա շրջան (Տեխաս)

Մատագորդա շրջան (անգլ.՝ Matagorda County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.885 կմ² է, բնակչությունը՝ 37.957 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բեյ Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։
Կամենկա (գյուղ, Սլավուտայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿամենկաԿամենկա (ուկրաիներեն՝ Камянка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կամենկա գյուղում բնակվում էր 614 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,25 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 491,2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆեներիզ

Ֆեներիզ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում:
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նով

Նով (ֆր.՝ Noves), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 5293 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 189.58 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27.92 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 590 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 75 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 3289 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 2517-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 772։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,5 %։ 2517 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2207 անձ (1178 տղամարդ և 1029 կին)։ Գործազուրկ են եղել 310 անձ (128 տղամարդ և 182 կին)։ 772 անաշխատունակներից 250-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 274-ը` թոշակառուներ, իսկ 248-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Բուշ դյու Ռոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոե Կամինինո

Նովոե Կամինինո (ռուս.՝ Новое Камынино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հովսեփյան

Հովսեփյան՝ հայկական ազգանուն է, ստեղծվել է Հովսեփ անունով։ Հանդիպում է նաև ազգանվան Օսիպյան տարբերակը։


== Ազգանունը կրողները ==
Հովսեփյան Արտաշես՝
Հովսեփյան Արտաշես (*1931 թ․)՝ քանդակագործ
Հովսեփյան Արտաշես (1910 թ․Բանանց - 1982 թ․ Երևան)՝ քանդակագործ
Հովսեփյան Ալեքսան (*1927, Երևան)՝ հյուսվածքաբան
Հովսեփյան Բաղիշ (*1922, Արծվանիստ)՝ արձակագիր
Հովսեփյան Էդգար (*1928, Նյու Յորք)՝ նյարդավիրաբույժ
Հովսեփյան Իլյա (1928, Ստեփանավան-1989 թ․ Երևան)՝ վնասվածքաբան
Հովսեփյան Լիանա (*1941 թ․ Երևան)՝ լեզվաբան, հայագետ
Հովսեփյան Հայկ (1891 թ․ Կարսի մարզ-1937 թ․՝ բռնադատվել է)՝ ռազմական գործիչ
Հովսեփյան Հրանտ՝
Հովսեփյան Հրանտ (1919 թ․ Բյուրական գ․-1987 թ․ Երևան)՝ նկարիչ
Հովսեփյան Հրանտ (*1941 թ․ Կումայրի)՝ քանդակագործ
Հովսեփյան Մանուկ (1918 թ․ Եկատերինոդար, ներկայիս՝ Կրասնոդար-1984 թ․ Երևան)՝ նկարիչ
Հովսեփյան Նինա (1915 թ․ Բաքու-1977 թ․ Ստեփանակերտ)՝ դերասանուհի
Հովսեփյան Ռուբեն (*1941 թ․ Երևան)՝ գրող
Հովսեփյան Սեթ (1907 թ․ -1990 թ․ Ազատավան)՝ դերասանուհի
Հովսեփյան Սրապիոն (*1935 թ․ Երևան)՝ հանքային ճարտարագետ
Հովսեփյան Վաչե (1925 թ․ Երևան-1978 թ․ Երևան)՝ ճանաչված դուդուկահար
Հովսեփյան Վիկտոր (1947 թ․ Հեշտիա գ. Բոգդանովկայի շրջան, ներկայիս՝ Նինոծմինդա-1978 թ․ Հեշտիա գ.)՝ բանաստեղծ և արձակագիր
Հովսեփյան Վաղարշակ (1912 թ․ Գողթ գ. Աբովյանի շրջան, ներկայիս՝ Կոտայքի մարզ-1998 թ․ Երևան, թաղված է Գողթում)՝ ճարտարագետ-շինարար
Հովսեփյան Վարդան (*1935 թ․ Երևան)՝ թեթևաթլետ, գունդ հրող
Հովսեփյան Վռամ (1925 թ․ Ներքին Թալին, ներկայիս՝ Դաշտադեմ գ.-1991 թ․ Դաշտադեմ)՝ բանաստեղծ, թարգմանիչ
Քույրեր՝
Հովսեփյան Տատյանա (*1926 թ․ Գանձակ)՝ ակնաբույժ
Օսիփյան Լիա (*1930 թ․ Երևան)՝ բուսաբան


== Տես նաև ==
Բեկ-Հովսեփյան


== Ծանոթագրություններ ==
Ապրիլի 25

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ապրիլի 25 (այլ կիրառումներ)

Ապրիլի 25, տարվա 115-րդ (նահանջ տարիներին՝ 116-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 250 օր։


== Դեպքեր ==
775 – Մեծ Հայքի Բագրևանդ գավառի Արձնի գյուղում, Արածանիի ափին տեղի ունեցավ Արձնիի ճակատամարտը, հայկական և արաբական զորքերի միջև։
1134՝ առաջին անգամ հիշատակվում է Զագրեբ քաղաքի անունը
1719 - Լոնդոնում լույս է տեսնում Դանիել Դեֆոյի Ռոբինզոն Կրուզո վեպը
1804 - Իմերեթի թագավորությունը մտնում է Ռուսական կայսրության ենթակայության տակ
2005՝ Բուլղարիան և Ռումինիան ստորագրում են Եվրամիությանը միանալու համաձայնագիրը
2007 - Բորիս Ելցինի թաղումը իրականացվում է Ռուս ուղղափառ եկեղեցու կանոններով


== Ծնունդներ ==
1897 - Հարո Ստեփանյան, հայ կոմպոզիտոր
1900 - Վոլֆգանգ Պաուլի, ֆիզիկոս, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից
1903 - Անդրեյ Կոլմոգորով ռուս մաթեմատիկոս (մ. 1987)
1907 - Գուսան Աշոտ, հայ նշանավոր գուսան (մ. 1989)
1917 - Էլլա Ֆիցջերալդ Ella Fitzgerald ամերիկացի երգչուհի (մ. 1996)
1940 - Ալ Պաչինո Al Pacino ամեր. դերասան և ռեժիսոր
1947 - Ջեֆրի Դեման Jeffrey DeMunn ամերիկացի դերասան
1947 - Յոհան Կրոյֆ, հոլանդացի նշանավոր ֆուտբոլիստ, բոլոր ժամանակների լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը
1969 - Ռենե Զելվեգեր ամերիկացի դերասանուհի
1976 - Թիմ Դանքան Tim Duncan ամերիկացի բասկետբոլիստ
1993 - Ռաֆայել Վարան ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ


== Մահեր ==
775 - Սմբատ Է Բագրատունի, Հայոց սպարապետ (753-775), Հայոց իշխան (770-775)
775 - Սահակ Բագրատունի, իշխան
775 - Մուշեղ Զ Մամիկոնյան, զորավար
775 - Սամուել Բ Մամիկոնյան, տանուտեր իշխան
775 - Դաշույն Վահան (Գնունի), իշխան
1690 - Դավիդ Կրտսեր Տենիրս, ֆլամանդացի նկարիչ
1744 - Անդերս Ցելսիուս Anders Celsius շվեդ աստղագետ (* 1701)
1770 - Ժան Անտուան Նոլլե, ֆրանսիացի հոգևորական (աբբա) և ֆիզիկոս
1888 - Րաֆֆի, հայ գրականության դասական (* 1835)

1911 - Էմիլիո Սալգարի Emilio Salgari իտալացի գրող (* 1862)
1995 - Ջինջեր Ռոջերս Ginger Rogers ամեր. դերասանուհի, երգչուհի, պարուհի (* 1911)


== Տոներ ==
ԴՆԹ-ի օր
Մալարիայի դեմ պայքարի օր
Ազատագրության օր
 Իտալիա, Ֆաշիզմից ու գերմանական շրջափակումից ազատագրվելու օր
 Պորտուգալիա


== Այլ ==
Ապրիլի 25 (ֆուտբոլային ակումբ) (4.25체육단), հյուսիսկորեական ֆուտբոլային ակումբ


== Ծանոթագրություններ ==
Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառներ

Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառները բազմազան են և քննարկման առարկա։ Պատերազմը սկսվել է Բալկաններում 1914 թվականի հուլիսի վերջին և ավարտվել է 1918 թվականի նոյեմբերի 18-ին՝ խլելով 17 միլին մարդու կյանք և 20 միլիոն վիրավոր։
Երկարաժամկետ վերլուծությունները միտված են բացատրելու ինչու երկու գերտերություններ Գերմանիան և Ավստրո-Հունգարիան մի կողմից և Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Սերբիան և Մեծ Բրիտանիան մյուս կողմից մտան պատերազմի մեջ 1914 թվականին։ Պատերազմի պատճառները հասկանալու համար անհրաժեշտ է վերլուծել քաղաքական, տարածքային և տնտեսական հակամարտությունները, Միլիտարիզմը, դաշինքների ստեղծման պատճառները, իմպերիալիզմը, ազգայնականության աճը և ուժային վակումը Օսմանյան կայսրության փլուզումից հետո։ Մյուս հիմնական պատճառներից կարող են լինել Եվրոպայում ուժային վերադասավորումից հետո տարածքային վեճերը, փլուզված և մասնատված երկրները, սպառազինության մրցավազքը, որը սկսվել էր վերջին տասնամյակներում։
Կարճաժամկետ վերլուծությունները փորձում են բացատրել թե ինչու հենց այդ ժամանակ սկսվեց պատերազմը։ Նրանք վերլուծում են Հուլիսյան ճգնաժամի ժամանակ մեծ տերությունների որոշումները, ինչը առաջացել էր Արքայազն Ֆրանց Ֆերդինանդի և նրա կնոջ սպանությունից հետո 1914 թվականի հունիսի 28-ին։ Սպանությունը կատարել էր Գավրիլո Պրինցիպ, ով ազգությամբ սերբ էր և Երիտասարդ Բոսնիա խմբակցության անդամ էր, որին սատարում էր Սերբիական ազգայնական Սև ձեռք կազմակերպությունը։ Ճգնաժամը ծագեց Ավստրո-Հունգարիայի և Սերբիայի միջև, որում ներքաշվեցին Ռուսաստանը, Գերմանիան, Ֆրանսիան, Բելգիան և Մեծ Բրիտանիան։ Ճգնաժամի խորացման պատճառներից էր դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայությունը մեծ տերությունների միջև։
Ճգնաժամին հաջորդեց մի շարք դիվանագիտական հակամարտություններ Մեծ տերությունների երկրների միջև։ Այս հակամարտությունների հիմնական պատճառը կարող է լինել ուժերի վերադասավորությունը Եվրոպայում սկսած 1867 թվականին։
Պատմաբանները մինչև այժ չեն եկել համաձայնության պատերազմի հիմնական պատճառների շուրջ։ Գոյություն ունեն մի քանի տեսակետներ։ Շատ պատմաբաններ կարծում են, որ պատերազմը ոչ թե սկսել են Գերմանիան և Ավստրո-Հունգարիան, այլ ներքաշված են եղել նաև այլ ուժեր։ Մյուսները կարծում են, որ Գերմանիան երկար ժամանակ պլանավորել էր պատերազմը, երրորդները կարծում են որ Անտնանտի ուժերը ավելի շահագրգռված են եղել պատերազմի սկսվելու հարցում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռենե Գենոն

Ռենե Գենոն (ֆր.՝ René Jean-Marie-Joseph Guénon, նոյեմբերի 15, 1886(1886-11-15), Բլուա, Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետություն - հունվարի 7, 1951(1951-01-07), Կահիրե, Եգիպտոսի թագավորություն), ֆրանսիացի փիլիսոփա, մետաֆիզիկայի, տրադիզիոնալիզմի, սիմվոլիզմի, ինիցիացիայի և փիլիսոփայության այլ ոլորտներում գրված աշխատությունների հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Ռենե Գենոնը ծնվել է 1886 թվականին Ֆրանսիայի Բլոիս քաղաքում։ Նա մեծացել էր կաթոլիկ ընտանիքում և սովորել էր ճիզվիտների մոտ։ Երիտասարդ տարիքում Ռենեն տեղափոխվում է Փարիզ՝ Ռոլլին Քոլեջում մաթեմատիկա ուսուցանելու համար։ 1905 թվականին նա թողնում է իր համալսարանական ուսումը։ Ռենեն դառնում է ֆրանսիական օկուլտական շարժման ակտիվ մասնակից, նա անդամակցում է մի շարք գաղտնի թեոսոֆիան, սպիրիտուալիստական և մասոնական խմբակների։ 1909  թվականին Գենոնը հիմնադրում է «Լա Գնոզ»(ֆր.՝ La Gnose) ամսագիրը։ Այն հրատարակվում է ավելի քան երկու տարի և զետեղում է Գենոնի այդ շրջանի բոլոր աշխատությունները։
Հետագայում Գենոնը մերժում է օկուլտական հայացքները և դրանց պատմափիլիսոփայական հիմունքները։ Նա ավելի և ավելի է հակվում «ավանդական էզոտերիզմ» գաղափարին։ Գենոնը մշտապես հանդես է գալիս ժամանակակից Եվրոպական քաղաքակրթության և մշակույթի դեմ։ Ենթադրաբար, այս շրջանում Գենոնն անցնում է իսլամական կամ դաոսական հաղորդակցության ծիսակարգը։ Նույն ժամանակ Գենոնը լրջորեն ուսումնասիրում է տաոսիզմի, հինդուիզմի և իսլամի հիմնարար դրույթները։
Օկուլտական գաղտնի խմբակների աշխարհից Գենոնը վերադառնում է կաթոլիկ միջավայր։ Նրա հայացքների կազմավորման գործընթացում մեծ ազդեցություն են ունենում առաջավոր կաթոլիկ մտավորականներ ՝ Ժակ Մարիտան, Հայր Պեյուբը, Հայր Սերտիյանժը, և Մ. Միյուն, ով Սորբոնի համալսարանում «Գիտության փիլիսոփայությունը» խորագրով դասախոսություններ էր կարդում։ 1912-1930 թվականները Գենոնը վարում է գործունյա և լայն հանրային կյանք։ Նա հաճախում է Սորբոն, բազմաթիվ աշխատություններ է հրապարակում, մտավորականների շրջանում նոր ծանոթություններ է հաստատում։ 1920 թվականին նա հրատարակում է իր առաջին գիրքը, որից հետո մեծ համբավ է ձեռք բերում որպես փիլիսոփայության և մետաֆիզիկայի գիտակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Միքայել Օրդյան

Միքայել Բախշիի Օրդյան (սեպտեմբերի 27, 1928(1928-09-27), Գորիս, Հայաստան), հայ խորհրդային քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1970), ՌԴ բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (2000)։ ԽՄԿԿ անդամ 1953 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1928 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, Գորիս քաղաքում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
Աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ օրգանական քիմիայի և հայ-քիմնախագիծ (1959–1968, Երևան) ինստիտուտներում։ 1969 թվականից Երևանի բժշկական ինստիտուտի օրգանական և ֆիզկոլոիդ քիմիայի (1980 թվականից՝ դեղագործական, թունաբանական, օրգանական և ֆիզկոլոիդ քիմիայի) ամբիոնի վարիչն է։
Կազմակերպել (1976) և ղեկավարում է ամբիոնի ճյուղային լաբորատորիան։


== Հիմնական աշխատանքներ ==
Հիմնական աշխատանքները նվիրված են պենտենների հիդրոկոնդենսման, ածխաջրածինների կարբալկօքսիլման ռեակցիաների հետազոտմանը։ Մշակել է ճյուղավորված կարբոնաթթուների ստացման բարձր ճնշումներ չպահանջող եղանակ։ Առաջարկել է սինթետիկ կաուչուկի թափոններից (սպիրտի և պոլիվինիլացետատի արտադրության թափոններից) քացախաթթվի և մեթանոլի ստացման եղանակներ (1960 թվականին ներդրվել է Սևերո–Դոնեցկի քիմիական կոմբինատում՝ տարեկան 50 հազար տոննա)։
Զբաղվում է կենսաբանորեն ակտիվ պորֆիրինների սինթեզով և ուսումնասիրությամբ։ Աշխատակիցների հետ սինթեզել է արյան ճնշումը և պսակաձև անոթների դիմադրողականությունն իջեցնող և հակաջղաձգային հատկություններ ունեցող նյութեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հայ քիմիկոսներ. կենսագրական հանրագիտարան», Ռոմիկ Հարությունյան, Սերգեյ Գրիգորյան, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2021.
Ներդրումային վեճերի կարգավորման միջազգային կենտրոն

Ներդրումային վեճերի կարգավորման միջազգային կենտրոն (անգլ.՝ ICSID — International Centre for Settlement of Investment Disputes), ինքնավար միջազգային հաստատություններից մեկը, որը, ի թիվս Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայի (ՄՖԿ) և Ներդրումների երաշխավորման բազմակողմանի գործակալության (ՆԵԲԳ) և Համաշխարհային բանկի հետ միասին մտնում է Համաշխարհային բանկի կազմակերպությունների խմբի մեջ, որոնք Միավորված ազգերի կազմակերպության մասնագիտացված հաստատություններ են։ ՆՎԿՄԿ-ի նպատակը միջազգային ներդրումային վեճերում դատական գործընթացների և կողմերի հաշտության իրավական հնարավորությունների ապահովումն է։ Կենտրոնը ձգտում է վերացնել ապատնտեսական խոչընդոտները մասնավոր ներդրումների ճանապարհին և դիտարկվում է որպես նշանակալի միջազգային դատական հաստատություն պետության և մանսավոր ներդրողների միջև վեճերի կարգավորման հարցում։ Կենտրոնը գլխավորում են ընտրվող Նախագահը և Գլխավոր քարտուղարը։


== Պատմություն ==
ՆՎԿՄԿ-ն հիմնվել է՝ համապատասխան պետությունների և այլ երկրների քաղաքացիների միջև ներդրումային վեճերը կարգավորող կոնվենցիայի (Վաշինգտոնյան կոնվենցիա) համաձայն։ Կոնվենցիան սահմանել է ՆՎԿՄԿ-ի կարգավիճակը, նրա կազմակերպական կառուցվածքը և հիմնական գործառույթները։ Կոնվենցիան բաց է եղել ստորագրության համար 1965 թվականի մարտի 18-ին և ուժի մեջ է դրվել 1966 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։


== Կազմակերպության աշխատանքի սկզբունքը ==
ՆՎԿՄԿ-ն աշխատում է՝ առաջնորդվելով Ներդրումային վեճերի կարգավորման կոնվենցիայով։ Կոնվենցիան դիտարկում է վեճերի լուծման երկու հիմնական ուղի. կողմերի հաշտեցում և արբիտրաժ արտադրություն։ Դրան համապատասխան՝ կոնվենցիան պարունակում է գործընթացային կանոններ գործեր հարուցելու, կողմերի հաշտեցման գործերը լսելու և արբիտրաժն անցկացնելու համար։ Կենտրոնում կողմերի սպասարկումը վճարովի է և կամովին։ Վճարի չափը հաստատվում է Գլխավոր քարտուղարի կողմից։ Ներկայումս շատ պայմանագրերի ժամանակ, որոնք կնքվում են միջսահմանային ներդրումների բնագավառում, հղում է կատարվում ՆՎԿՄԿ-ին՝ որպես արբիտրի՝ ներդրումային վեճերի ծագման դեպքում։


== Անդամակցություն ==
ՆՎԿՄԿ-ի անդամ են հանդիսանում 151 պետություններ և Կոսովոյի Հանրապետությունը (2014 թվականի ապրիլի տվյալներով)։
Նախկին անդամներ. Բոլիվիա, Էկվադոր։
ՆՎԿՄԿ-ի անդամ չհանդիսացող երկրներ. Անդորրա, Անգոլա, Անտիգուա և Բարբուդա, Բութան, Բրազիլիա, Կուկի կղզիներ, Կուբա, Ջիբութի, Դոմինիկա, Հասարակածային Գվինեա, Էրիթրեա, Հնդկաստան, Իրան, Իրաք, Կիրիբատի, Լաոս, Լիխտենշտեյն, Լիբանան, Մալդիվյան կղզիներ, Մարշալյան կղզիներ, Մեքսիկա,Մոնակո, Չեռնոգորիա, Մյանմա, Նաուրու, Նիուե, Հյուսիսային Կորեա, Պալաու, Լեհաստան, Սան Մարինո, Հարավային Աֆրիկա, Սուրինամ, Տաջիկստան, Տուվալու, Վանուատու, Վատիկան, Վիետնամ։


== Գրականություն ==
Егоров А.В. "Международная финансовая инфраструктура", М.: Линор, 2009. ISBN 978-5-900889-28-3
Моисеев А.А. "Международные финансовые организации. Правовые аспекты деятельности", М.: Омега-Л, 2006. ISBN 5-98119-503-7
Красавина Л.Н., Былиняк С.А., Смыслов Д.В. "Международные валютно-кредитные и финансовые отношения", 2003, ISBN 978-5-297-02117-4


== Արտաքին հղումներ ==
ՆՎԿՄԿ-ի պաշտոնական կայքը Archived 2010-12-02 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Համաշխարհային բանկի կազմակերպությունների խումբ
ՆՎԿՄԿ-ի պաշտոնական կայքը ռուսաց լեզվով
Գրիգորևկա (այլ կիրառումներ)

Գրիգորևկա, կարող է վերաբերել՝

Գրիգորևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Գրիգորևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Գրիգորևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Գրիգորևկա - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի կազմում։
Գրիգորևկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Գրիգորևկա - գյուղակ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում
Գրիգորևկա - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում
Չիսոնե

Չիսոնե (իտալերեն՝ Cissone), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 87 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 17 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 5 կմ²։ Փոստային ինդեկս՝ 12050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Վարչակազմ ==
Հեռախոս՝ 0173 748142


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վերխ-Տյուշ

Վերխ-Տյուշ (ռուս.՝ Верх-Тюш), գյուղ Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Օկտյաբրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 526 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալ-Համիդիա

Ալ-Համիդիա (արաբ․՝ الحميدية‎‎‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Հանդիսանում է Տարտուսի մարզի Տարտուսի գավառի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։


== Աշխարհագրություն ==
Ալ-Համիդիան գտնվում է Միջերկրական ծովի սիրիական ափին՝ Լիբանանի սահմանին կից։


== Բնակչություն ==
2004 թվականի տվյալներով՝ ալ-Համիդիայում բնակվում էր 7 404 մարդ, բոլորը՝ հույներ։ Նրանք դավանում են իսլամ և հայտնի են որպես «Կրետեի թուրքեր»։ Տեղափոխվել են օսմանյան Աբդուլ Համիդ II սուլթանի (1876-1909) հրամանով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, ավելի կոնկրետ՝ երկրագործությունը։ Դրան նպաստում է միջերկրածովյան մեղմ ու խոնավ կլիման։ Տարածված է այգեգործությունը. մշակում են զեյթուն, արևադարձային և մերձարևադարձային մրգեր, կան ցորենի ու գարու դաշտեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Պլոսկայա (Լոբանի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պլոսկայա (այլ կիրառումներ)Պլոսկայա (ռուս.՝ Плоская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նեմսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լոբան գետի աջ ափին՝ 118 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է, ավազանի տարածքը 24,7 կմ2։
Գետի ակունքը գտնվում է Շաշի գյուղում, Նեմա գյուղից 6 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Հոսում է անմարդաբնակ անտառային տարածքով։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300512111100039771
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103977
Ավազանի կոդը - 10.01.03.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկա

Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկա (մակեդոներեն՝ Тодорка Кондова-Зафировска, փետրվարի 1, 1926(1926-02-01), Պրիլեպ, Սերբերի, խորվաթների և սլովակների թագավորություն - մայիսի 29, 2003(2003-05-29), Սկոպիե, Հյուսիսային Մակեդոնիա), թատրոնի և կինոյի հարավսլավացի դերասանուհի, ռեժիսոր, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկան ծնվել է Պրիլեպում 1926 թվականին։ Նկարիչ Դիմիտրի Կոնդովսկու ավագ քույրն է։ 1945 թվականին խաղացել է այդ ժամանակ նորաբաց Մակեդոնիայի ազգային թատրոնում՝ սկսելով առաջինը մակեդոներեն «Պլատոն Կրեչետ» ներկայացումից (1945)։ 1948 թվականին սկսել է ուսանել Բելգրադի Թատերական արվեստի ակադեմիայի ռեժիսորական բաժնում։ 1952 թվականին վերադարձել է Մակեդոնիայի Հանրապետւթյուն, որտեղ սկսել է դասավանդել դերասանական արվեստ՝ դառնալով առաջին կին դոցենտը Սկոպիեի համալսարանի դրամատիկական արվեստի ֆակուլտետում։ Գրել է «Դերասանական արվեստ» գիրքը։
1965 թվականին Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկան հեռացել է Մակեդոնիայի ազգային թատրոնից և հիմնադրել է Սկոպիեի Դրամատիկական թատրոնը, որի առաջին ներկայացումը եղել է «Բոգոմիլյան բալլադը»։
Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկան ռեժիսոր է աշխատել Սկոպիեի Դրամատիկական թատրոնում մինչև 1976 թվականը, երբ որոշել է իրեն ամբողջությամբ նվիրել դասավանդմանը։
Երկու անգամ՝ 1960 և 1983 թվականներին, պարգևատրվել է Մակեդոնիայի Հանրապետության «Հոկտեմբերի 11» պետական մրցանակով։
2003 թվականի մայիսի 29-ին Սկոպիեում հետիոտնային անցման վրա Թոդորկա Կոնդովա-Զաֆիրովսկային խփել է ավտոմեքենան, և նա տեղում մահացել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ակտիվ դիմադրություն

Ակտիվ դիմադրություն, փոփոխական հոսանքի շղթայի լրիվ դիմադրության էլեկտրական էներգիա կլանող մասը։ Ակտիվ դիմադրությունը P ակտիվ (կլանված) հզորության հարաբերությունն է I հոսանքի գործող արժեքի քառակուսուն՝

  
    
      
        R
        =
        
          
            
              P
              I
            
          
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle R={\frac {P}{I}}^{2}}
  ։ Հաղորդչի կտրվածքով փոփոխական հոսանքի անհամասեռ բաշխվածության (սկին էֆեկտ), մրրկային հոսանքների և հիստերեզիսի վրա ծախսվող էներգիայի պատճառով ակտիվ դիմադրությունը մեծ է հաստատուն հոսանքի դիմադրությունից։ Ակտիվ դիմադրությունը փոփոխական հոսանքի շղթայի դիմադրությունների եռանկյան էջն է։Ակտիվ դիմադրությունը 
  
    
      
        g
      
    
    {\displaystyle g}
   ակտիվ հաղորդականության հետ կապված է

  
    
      
        R
        =
        g
        Z
      
    
    {\displaystyle R=gZ}
  առնչությամբ, ուր Z-ը շղթայի լրիվ դիմադրությունն է։
Իմպենդանսի հետ ակտիվ դիմադրությունը կապված է

  
    
      
        Z
        =
        R
        +
        j
        X
      
    
    {\displaystyle Z=R+jX}
  առնչութւամբ, որտեղ 
  
    
      
        Z
      
    
    {\displaystyle Z}
  -ը իմպեդանսն է (լրիվ դիմադրությունը), 
  
    
      
        R
      
    
    {\displaystyle R}
  -ը՝ ակտիվ դիմադրության մեծությունը, 
  
    
      
        X
      
    
    {\displaystyle X}
  -ը՝ ռեակտիվ դիմադրության մեծությունը, 
  
    
      
        j
      
    
    {\displaystyle j}
  -ն՝ կեղծ միավորը։
Արտախան

Արտախան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
301, 302 (ֆիլմ)

«301, 302» (հանգըլ՝ 삼공일 삼공이), հարավակորեական ֆիլմ ռեժիսոր Պակա Չխոլ Սու-ի կողմից, Հվանգ Շի Հե-ի և Պան Ըն Չժինի գլխավոր դերակատարների հետ միասին։ Այն ներկայացվել է Հարավային Կորեայի «Օսկար» մրցանակաբաշխությանը, որպես լավագույն օտար լեզվով ֆիլմ, սակայն այն դուրս չեկավ եզրափակիչ փուլ


== Սյուժե ==
Դետեկտիվը զբաղվում է հետախուզությամբ անհետ կորած հեղինաի, ով ապրող մի բնակարանում, 302 համարի տակ։ Նա հետախուզում է հարևանուհուն 301 սենյակից։ Կինը հավատեցնում է, որ ոչինչ չգիտի և հենց այդ պահին խորանում իր անցյալում թե ինչպես նա ծանոթացավ հարևանուհու հետ։ 301 - հմուտ խոհարար, երբ նա իմացավ որ նրա հարևանուհանի տառապում է նեռվայն անոռեկսիայով, 301 - ը փորձեց բուժել նրան բայց հանդիպեց դիմադրությանը։ Երգու կանայք ել իրար հետ շբվելուց սկսում են հիշել իրենց անցյալը։ 301 - ը բաժանված է և վրեժ է լուծել ամուսնուց՝ ընթրիքին պատրաստելով նրա սիրելի շանը։ 302 - փոքր ժամանակ ենթարկվել է սեկսուալական բռնության խորթ հոր կողմից, ինչպես նաև հանկարծակի պատճառ է դառցել աղջկա մահի մեջ պահմտոցի խաղալուց։ Հենց այդ մանկական վնասվածքի պատճառով նրա մոտ կորել է ախոժակի զգացումը։
Վերջում 302-ը, հուսալով վերջ տալ այդ անհանգստությանը, առաջարկում է 301 սպանել նրան և ուտել, նա համաձայնվում է։


== Ծանոթագրություններ ==
Օտ Դյուի

Օտ Դյուի  (ֆր.՝ Hautes-Duyes, օքս.՝ Duias Autas) համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Արևմուտք Դին լե Բեն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Դին լե Բեն:
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04177։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 32մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 22աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 15-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 7-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 68,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 81,3 %)։ 15 աշխատունակ բնակիչներից 13-ը աշխատում էին (9 տղամարդ և 4 կին), անաշխատանք էին 2 կին։ 7 անգործ մարդկանցից 4-ը թոշակառու էին, 3-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով:


== Տեսարժան վայրեր ==
Օրիբո ծխական եկեղեցի
Նոտր Դամ դե Տուիս ( Նախկին Սենտ Էստև եկեղեցի )
Մատուռ Սեն Պյեռ
Մատուռ Նոտր Դամ (1555 թիվ)


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* «Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Օտ Դյուի» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-02-ին։ Վերցված է 2012-8-12 
«Օտ Դյուի» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-22-ին։ Վերցված է 2013-01-11
Բարնաբա դա Մոդենա

Բարնաբա դա Մոդենա  (անգլ.՝ Barnaba da Modena, 1328, Մեդոլլա, Էմիլիա Ռոմանիա - մոտ 1386, Մեդոլլա, Էմիլիա Ռոմանիա), իտալացի նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Բարնաբա դը Մոդենան, որպես նկարիչ, հիմնականում աշխատում էր Իտալիայի հյուսիսում, Լիգուրիայում և Պիեմոնտում, ինչպես նաև Պիզայում։ 1361-ին նա կատարում է պատվերներ Դոժերի պալատի, իսկ 1370-ին `Ջենովայի Առեւտրի պալատի համար։
Նրա ստեղծագործությունները ստեղծված են Վենետիկյան-բյուզանդական արվեստի ոճով, որն ըստ երևույթին, Բարնաբա դե Մոդենային առավել ծանոթ և հարազատ էր։ Վարպետը հավատարիմ մնաց  կատարման այս ոճին մինչև իր վերջին ՝  մեզ հայտնի ֆրեսկո ոճով արված «Վերջին դատաստանը» որմնանկարը։ Բարնաբա դը Մոդենան այն ստեղծել է Ջենովայի Սբ.Ագոստինո (անգլ.՝ Agostino) եկեղեցու համար։


== Ստեղծագործություններ ==
«Քրիստոսի Համբարձումը», փայտ, 49 × 45 սմ
«Մարիամի թագադրումը, Երրորդության, Մադոննան Երեխայի հետ»
«Հիսուսի խաչելությունը, 12 առաքյալներ», 1374, փայտ, 82 × 61 սմ
«Մարիամ, Ծառ», 59 × 30 սմ
«Մարիամ», 1370, ծառ, 101 × 69 սմ
«Մարիամը և հրեշտակները», Փայտ, 101 × 85 սմ


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գուրամ Դոչանաշվիլի

Գուրամ Դոչանաշվիլի (վրաց.՝ გურამ დოჩანაშვილი, մարտի 26, 1939(1939-03-26), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 3, 2021(2021-04-03), Թբիլիսի, Վրաստան), վրացի գրող։ Հայտնի է իր 1970-ական թվականներին գրված կարճ պատմություններով։


== Կենսագրություն ==
Դոչանաշվիլին ծնվել է 1939 թվականի մարտի 26-ին Խորհրդային Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում։ 1962 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանը։ Աշխատել է համալսարանի պատմության, հնաբանության և ազգագրության բաժիններում 1962-1975 թվականների ընթացքում։ 1985 թվականին եղել է «Վրացական-ֆիլմ» ընկերության նախագահ։
Որպես գրող Դոչանաշվիլին իր նորամուտը նշել է 1961 թվականին։ Իր պատմությունների և նովելների շնորհիվ նա արժանացել է բազում մրցանակների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Website dedicated to Guram Dochanashvili(չաշխատող հղում)
Զվիադ Բուրձենիձե

Զվիադ Բուրձենիձե (բելառուս․՝ З'вiяд Бурдзанiдзе, մարտի 14, 1969(1969-03-14), ԽՍՀՄ), վրացի ֆուտբոլիստ։ Հանդես է գալիս հարձակվողի դիրքում։ Հայտնի է որպես բելառուսական «Լիդա» ակումբի ֆուտբոլիստ։ Զվիադը հեղինակած գոլերի քանակով ռեկորդակիր է։ Ակումբի պատմության միակ ֆուտբոլիստն է ով կարողացել է դառնալ 68 գոլի հեղինակ։


== Կարիերա ==
Զվիադը ծնվել է Թբիլիսիից 150 կմ հեռավորության վրա գտնվող մի փոքրիկ գյուղում։ Պատանի տարիքում զբաղվել է ըմբշամարտով, բայց հետագայում սկսել է զբաղվել նաև ֆուտբոլով։
16 տարեկանում հանդես է եկել «Մագարոելի» ակումբի մանկապատանեկան հավաքականում։ Արդյունավետ ելույթների շնորհիվ Զվիադը Թբիլիսիի «Դինամոյի» կողմից հրավեր է ստանում տեղափոխվելու այնտեղ, սակայն ինչ-ինչ խնդիրների պատճառով պայմանագիրը չի ստորագրվում։ 1993/94 մրցաշրջանում հանդես է եկել Վրաստանի բարձրագույն լիգայում, մասնակցել է ակումբի 14 խաղերի՝ դառնալով 3 գոլի հեղինակ։
Երկրում ռազմական կոնֆլիկտների պատճառով ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է Ուկրաինա, որտեղ պլանավորել էր հանդես գալ Սպիտակ Եկեղեցի քաղաքը ներկայացնող ակումբի կազմում։ Սակայն վնասվածքի պատճառով չի կարողացել մասնակցել ակումբի խաղերին։ Բուժվելուց հետո տեղափոխվել է Բելառուս, որտեղից նա երկու առաջարկ ուներ, առաջինը՝ տեղափոխվել «Լիդա», երկրորդը՝ «Սլավիա»։ Զվիադը որոշեց տեղափոխվել «Լիդա», որը Մինսկին շատ մոտիկ էր։ Բելառուսական ակումբ տեղափոխվելուց հետո Զվիադը սկսեց ավելի լրջորեն զբաղվել ֆուտբոլով՝ յուրացնելով հարձակվողի պարտականությունները։ Սովորեց իրացնել տուգանային հարվածները, որը օգնեց նրան 28 խաղերում առանձնանալ 23 գոլով։
Կարիերայի ընթացքում ֆուտբոլիստը կարող էր տեղափոխվել թուրքական «Տրաբզոնսպոր», սակայն ստորագրել աշխատանքային համաձայնագիր Զվիադի մոտ չստացվեց։ 2002 թվականին 33 տարեկան հասակում ֆուտբոլիստը ավարտեց կարիերան։
2009 թվականին «Լիդա» ակումբի մարզիչը՝ Անդրեյ Պետրովը, խնդրեց Զվիադին ավարտել կարիերան 40 տարեկանում։ Անցկացնելով 7 խաղ «Լիդա» ակումբի լավագույն ռմբարկուն ի վերջո հեռանում է ֆուտբոլից։ 2012 թվականին ակումբի երկրպագունը հրապարակեցին թիմի Թոփ 20 լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկը, որտեղ Զվիադը առաջին հորիզոնականում էր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը teams.by կայքում