Մառլեն Հաուսհոֆեր

Մառլեն Հաուսհոֆեր (Մարիա Հելեն Հաուսհոֆեր, Ֆրաուենդորֆեր, գերմ.՝ Marlen Haushofer, Marie Helene Frauendorfer, ապրիլի 11, 1920(1920-04-11)[…], Molln, Kirchdorf District, Վերին Ավստրիա, Ավստրիա - մարտի 21, 1970(1970-03-21)[…], Վիեննա, Ավստրիա), ավստրիացի գրող։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1920 թվականի ապրիլի 11-ին Մոլնում, անտառապահի ու աղախնի ընտանիքում։ Տասներեք տարեկանից դաստիարակվել է ուրսուլինների վանքին կից ինտերնատում, մի քանի անգամ ծանր հիվանդացել է։ 1938-1940 թվականներին կատարել է հարկադիր աշխատանքներ։ 1940 թվականից սովորել է գերմանական գրականություն Վիեննայում,  իսկ 1943 թվականից՝ Գրացում։ Կրթությունն ավարտելուց հետո բնակություն է հաստատել Շտայրում։
1941 թվական ամուսնացել է բժիշկ-ատամնաբույժ Մանֆրեդ Հաուսհոֆերի հետ  և վերցրել ամուսնու ազգանունը։ Ունեցել է երկու որդի՝ Քրիստիանը և Մանֆրեդը։ 1950 թվականին ամուսինները բաժանվել են, սակայն 1958 թվականին նորից ամուսնացել են։
Մառլեն Հաուսհոֆերը մահացել է ոսկրի քաղցկեղից 1970 թվականի մարտի 21-ին Վիեննայում։


== Ստեղծագործություն ==
1946 թվականին սկսել է տպագրել պատմվածքներ պարբերական մամուլում։ Ստանալով գրական մրցանակներ դեռ 1953 թվականին՝ Հաուսհոֆերը 1955 թվականին հրատարակել է իր առաջին վեպը՝ «Մի բուռ կյանք»։ 1956 թվականին նա արժանացել է Թեոդոր Քյորների մրցանակի արվեստում և մշակույթում իր ավանդի համար։ 1958 թվականին լույս է տեսել «Մենք սպանել ենք Ստելլային» վեպը։
Մառլեն Հաուսհոֆերի ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Պատը» վեպ-ռոբինզոնադան է, որ ավարտին է հասցվել 1963 թվականին։ Այն չորս անգամ ձեռքով արտագրվել է 1960-1963 թվականներին և տպագրվել է միայն 1968 թվականին՝ հեղինակի մահվանից երկու տարի առաջ։
Ավստրիական գրականության մեջ ունեցած ավանդի, ինչպես նաև «Սարսափելի հավատարմություն» պատմվածքների ժողովածուի համար Մառլեն Հաուսհոֆերը 1968 թվականին արժանացել է Պետական խրախուսական մրցանակ գրականության բնագավառում։ Նրա վերջին վեպը՝ «Ձեղնահարկ» (գերմ.՝ Die Mansarde), ինչպես նաև մանկության մասին «Ոչ մի տեղ չավարտվող երկինքը» ինքնակենսագրական պատմվածքը հրատարակվել են 1969 թվականին։
Մառլեն Հաուսհոֆերի ստեղծագործություններ ազդել է մի շարք հեղինակների վրա, ինչպիսին  է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր  Էլֆրիդե Ելինեկը, որը Հաուսհոֆերին է նվիրել իր Prinzessinnendramen հինգ պիեսներից մեկը։


== Գրքեր ==
Հինգերորդ տարի/ Das fünfte Jahr. Novelle. Jungbrunnen, Wien 1952 (վիպակ որդու մասին, ֆրանս. թարգմ.՝ 1992)
Eine Handvoll Leben. Roman. Zsolnay, Wien 1955
Die Vergißmeinnichtquelle. Erzählungen. Bergland, Wien 1956
Die Tapetentür. Roman. Zsolnay, Wien 1957 (վերահրատ.՝ Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1991, ֆրանս. թարգմ.՝ 1988, անգլ. թարգմ.՝ 1998)
Wir töten Stella. Erzählung. Wien 1958 (հոլանդ. թարգմ.՝ 1987, վերահրատ.՝ 2011, ֆրանս. թարգմ.՝ 1995)
Պատը/ Die Wand. Roman. Mohn, Gütersloh und Wien 1963 (վերահրատ.՝ Claassen, Düsseldorf 1968; Klett, Stuttgart 1986; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1991, ֆրանս. թարգմ.՝ 1985, հոլանդ. թարգմ.՝ 1987, վերահրատ.՝ 1992, 2009, շվեդ. թարգմ.՝ 1988, անգլ․ թարգմ.՝ 1990, էկրանավորվել է 2012 թվականին, գլխավոր դերում՝ Մարտինա Գեդեկ [1])
Bartls Abenteuer. Forum, Wien 1964 (վերահրատ.՝ Claassen, Düsseldorf 1988; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990; Ullstein, München 2002, հոլանդ. թարգմ.՝ 1991)
Brav sein ist schwer. Kinderbuch. Jugend und Volk, Wien 1965 (մանկական գրականություն, վերահրատ.՝ G und G, Wien 2003)
Himmel, der nirgendwo endet. Roman. Mohn, Gütersloh 1966 (վերահրատ.՝ Claassen, Düsseldorf 1969; Fischer, Frankfurt am Main 1986, ֆրանս. թարգմ.՝ 1989, հոլանդ. թարգմ.՝ 1989, վերահրատ.՝ 2012, շվեդ. թարգմ.՝ 1992, անգլ. թարգմ.՝ 2013)
Lebenslänglich. Erzählungen. Stiasny, Graz 1966
Müssen Tiere draußen bleiben? Jugendbuch. Jugend und Volk, Wien 1967 (գիրք պատանիների համար, վերահրատ.՝ Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1993)
Schreckliche Treue. Erzählungen. Claassen, Düsseldorf 1968 (վերահրատ.՝ Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990)
Wohin mit dem Dackel? Jugendbuch. Zsolnay, Wien 1968 (գիրք պատանիների համար, վերահրատ.՝ G und G, Wien 2004)
Die Mansarde. Roman. Claassen, Düsseldorf 1969 (վերահրատ.՝ Fischer, Frankfurt am Main 1990; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1999, ֆրանս. թարգմ.՝ 1987, հոլանդ. թարգմ.՝ 1989, վերահրատ.՝ 2011, շվեդ. թարգմ.՝ 1990, անգլ. թարգմ.՝ 2011)
Schlimm sein ist auch kein Vergnügen. Kinderbuch. Jugend und Volk, Wien 1970 (մանկական գրականություն, վերահրատ.՝ G und G, Wien 2003)


== Հետմահու հրատարակություններ ==
Begegnung mit dem Fremden. Gesammelte Erzählungen I. Claassen, Düsseldorf 1985 (վերահրատ.՝ Claassen, Hildesheim 1985; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990; հոլանդ. թարգմ.՝ 1991, ֆրանս. թարգմ.՝ 1994)
Die Frau mit den interessanten Träumen. Erzählungen. Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990
Marlen Haushofer: Die Überlebenden. Unveröffentlichte Texte aus dem Nachlaß. Aufsätze zum Werk. / Christine Schmidjell, Hrsg. Linz (Landesverlag) 1991


== Ճանաչում ==
1953 – Պետական խրախուսական մրցանակ գրականության բնագավառում
1956 – Թեոդոր Քյորների մրցանակ
1963 – Արթուր Շնիցլերի մրցանակ
1965 – Վիեննա քաղաքի մրցանակ մանկական գրականության համար
1967 – Վիեննա քաղաքի մրցանակ մանկական գրականության համար
1968 – Պետական խրախուսական մրցանակ գրականության բնագավառումՇտայրում, որտեղ իր կյանքի մեծ մասն անցկացրել և թաղվել է գրողը, սահմանվել է նրա անվան մրցանակ (տրվում է երկու տարին մեկ անգամ)։


== Էկրանավորումներ ==
2012 թվականին Յուլիան Պելսլերը Մառլեն Հաուսհոֆերի «Պատը» վեպի հիման վրա նկարահանել է համանուն ֆիլմը (գերմ.՝ Die Wand)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Oder war da manchmal noch etwas anderes?» Texte zu Marlen Haushofer/ Anne Duden, Hrsg. Frankfurt am Main: Verlag Neue Kritik, 1986
Morrien R. Weibliches Textbegehren bei Ingeborg Bachmann, Marlen Haushofer und Unica Zürn. Würzburg: Königshausen & Neumann, 1996
Frei Gerlach F. Schrift und Geschlecht: feministische Entwürfe und Lektüren von Marlen Haushofer, Ingeborg Bachmann und Anne Duden. Berlin: E. Schmidt, 1998
«Eine geheime Schrift aus diesem Splitterwerk enträtseln…» Marlen Haushofers Werk im Kontext/ Anke Bosse, Clemens Ruthner, Hrsg. Tübingen: A. Francke 2000
Strigl D. Marlen Haushofer. Die Biographie. Berlin: Claassen, 2000
Couffon M. Marlen Haushofer, Écrire pour ne pas perdre la raison, Paris: L’Harmattan, 2010


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մառլեն Հաուսհոֆերի՝ Մոլնում գտնվող թանգարանի կայքը