Գերմանական գավաթ

Գերմանական գավաթ` Գերմանիայի ազգային առաջնության ամենամյա խաղ, ամերիկյան ֆուտբոլի մարզաձևում։ Մրցում  են Գերմանիայի ֆուտբոլային լիգայի երկու լավագույն թիմերը։ Նյու Յորքի Առյուծները Բրաունշվեյգից Գերմանիայի գավաթի ռեկորդակիրներ են, ընդհանուր առմամբ ունեն 18-ից 12 հաջող մասնակցություն։
«Դյուսելդորֆյան Պանտերան» ու Բեռլին «Ադլերը» ունեն 6-ական տիտղոս, սակայն Բեռլինը ունի բոլոր ակումբների հաղթանակների ու պարտությունների լավագույն ցուցանիշը որը կազմում է դրա 75 տոկոսը։ Ընդամենը 2019 թվականի դրությամբ 11 ակումբ հաղթել Է Գերմանիայի Գավաթում, մինչդեռ ևս հինգ ակումբ դուրս է եկել եզրափակիչ խաղի, բայց այդպես էլ չի հաղթել։ Այս խաղի պատմության ամենատարածված խաղը Բրաունշվայգի առյուծները ընդդեմ Համբուրգի կապույտ սատանաներին խաղն է, որը խաղացվել է վեց անգամ՝ վերջինը 2005 թվականին։ 
Բացի գերմանական գավաթի խաղարկությունից, պատանեկան գավաթը Գերմանիայում խաղարկվում  է 1982 թվականից։ Կանանց գավաթը ներկայացվել է 1990 թվականին։ Մյուսները առնչվում են դրա հետ, ազգային առաջնության խաղերը Գերմանիայում ներառում են Գերմանիայի դրոշի գավաթը (2000), գերմանական պատանեկան դրոշի գավաթը (1999) և գերմանական ներքին դրոշի գավաթը (2000)։ 


== Պատմություն ==
1979 թվականին ստեղծվեց ամերիկյան ֆուտբոլի Բունդեսլիգան, որը հետագայում վերանվանվեց գերմանական ֆուտբոլային լիգա, որը բաղկացած էր վեց ակումբներից՝ Ֆրանկֆուրտեր Լևեն, Անսբախ գրիզլի, դյուսելդորֆյան Պանտերա, Մյունխենյան կովբոյներ, Բեռլինի արջեր և Բրեմերհաֆենական ծովային բազեներ։  Այս վեց լավագույն թիմերից երկուսը մրցել են պատմության մեջ առաջին գերմանական Գավաթում 1979 թվականի նոյեմբերի 10-ին։
Լիգայի սկզբնական տարիներին գերակշռում էին երկու թիմեր՝ Ֆրանկֆուրտը և Անսբախը, որոնք միմյանց հետ հանդիպեցին գերմանական գավաթի առաջին երեք թողարկումներին։ Դրանցից Ֆրանկֆուրտը հաղթել է առաջին երկուսը, Իսկ Անսբախը ՝ վերջինը։ Ֆրանկֆուրտեր Լյովենի դարաշրջանը շուտով ավարտվեց, և ակումբը դադարեցրեց իր գոյությունը 1980 թվականի կեսերին, իսկ Անսբախ Գրիզլները շարունակում էր մնալ նշանավոր թիմ՝ խաղալով բոլոր ութ գերմանական գավաթներում։.  Ի տարբերություն առաջին սեզոնի, փլեյ-օֆֆի կիսաեզրափակիչները խաղացել են 1980 և 1981 թվականներին՝ գերմանական գավաթի երկու մասնակիցների որոշման համար։ 1982 թվականից փլեյ-օֆֆը ընդլայնվեց `ներառելով նաև քառորդ եզրափակիչ փուլ։
1982 թվականի մրցաշրջանում Անսբախը ևս մեկ անգամ արժանացավ իր տիտղոսին, այս անգամ ընդդեմ Քյոլնի կոկորդիլոսի։ Դրանից հետո սկսվեց Դյուսելդորֆյան Պանտերայի և Անսբախ Գրիզլիսի մրցակցության ժամանակաշրջանը։ Երկու թիմերը հանդիպեցին հաջորդ չորս եզրափակիչներում։ Դրանցից Դյուսելդորֆի թիմը հաղթել է 1983, 1984 և 1986 թվականների առաջնություններում, իսկ «Գրիզլին» իր երրորդ առաջնությունը նվաճել է 1985 թվականին։
1986 թվականի վերջից Անսբախ Գրիզլիների ոսկե դարն ավարտվեց, և 1991 թվականին ակումբն ամբողջովին անհետացավ բարձր մակարդակից։ 1986 թվականից սկսած ներկայացվեց նաև վայրի քարտի փուլ, որը փլեյ-օֆֆում մասնակցող թիմերի քանակը հասցրեց տասներկուսի։ 1987 թվականին գերմանական գավաթում միանգամից նոր երկու թիմեր մրցեցին միմյանց դեմ, մինչ օրս «Բադեներ Գրայֆները» իրենց միակ մասնակցությունն ունեցան չեմպիոնական խաղում, մինչդեռ Բեռլինի «Ադլերը» շահեց իր առաջին վեց ազգային առաջնությունները մինչ 2010 թվականը։ 1988 թվականին «Կարմիր բարոնները» Քյոլնը եզրափակչում հաղթեց «Դյուսելդորֆ Պանտերա»-ին, իսկ 1989 թվականից ի վեր Բեռլինի «Ադլերը» դարձավ առաջին թիմը, ով անընդմեջ նվաճեց երեք առաջնություն, բոլորը ընդդեմ Քյոլնի թիմեր։  1990 թվականի մրցաշրջանից հետո փլեյ-օֆֆը կրճատվեց և կազմեցին ութ թիմեր՝ դուրս թողնելով վայրի քարտերը, մի համակարգ, որը  դեռևս գործում էր 2010 թվականի դրությամբ։ «Պանտերա»-ն իր չորրորդ տիտղոսը նվաճեց 1992 թվականին՝ հաղթելով մյունխենյան «Կովբոյներին», որոնք հաջորդ տարի իրենք էլ նվաճեցին առաջնությունը՝մրցելով «Քյոլն կոկորդիլոս»-ի դեմ, որը չորրորդ պարտությունը կրեց գերմանական չորրորդ գավաթում։ Մյունխենյան տիտղոսը 1993 թվականին պետք է դառնար վերջին դեպքը հաջորդ տասներկու տարիների ընթացքում, երբ հարավային թիմը դուրս կգա եզրափակիչ, և վերջինը մինչև 2011 թվականը, երբ հարավային թիմը կհաղթի առաջնությունում։ Այդ ժամանակից ի վեր Բունդեսլիգայում և Գերմանական Գավաթը գերիշխում էր Հյուսիսում։ 
1994 և 1995 թվականներին Դյուսելդորֆյան Պանտերան կրկին նվաճեց գերմանական գավաթը, երկրորդ տիտղոսը նվաճեց Գերմանիայում կայացած խաղում նոր ուժի ՝ «Համբուրգի կապույտ սատանաների» դեմ խաղում։ 1996 թվականին "Կապույտ սատանաները" վերացրեցին իրենց նախորդ պարտությունը և հաղթեցին" Պանտերին " եզրափակիչում։ 

Գերմանիայում սպորտում ցանկացած թիմի գերակշռող ժամանակաշրջանը սկսվեց 1997 թվականինին, երբ Նյու Յորք Առյուծները առաջին անգամ հասան հաղթանակին և շահեցին գերմանական գավաթը։ Առյուծները պետք է խաղային հաջորդ տասներկու գերմանական գավաթներից յուրաքանչյուրում մինչև 2008 թվականը և շահեին դրանցից յոթը։ Հաջորդ վեց եղանակներին հինգ անգամ եզրափակչում մրցում էին "առյուծները" և "կապույտ սատանաները" , ընդ որում "Առյուծները" հաղթել են 1998 թվականինին և 1999 թվականին, իսկ "կապույտ սատանաները"՝ 2001 թվականին, 2002 թվականին և 2003 թվականին։ Միայն 2000 թվականին նրանցից ոչ ոք չկարողացավ  շահել գավաթը։ Փոխարենը, Քյոլնի կոկորդիլոսները վերջապես փոխեցին իրենց կարգավիճակը և վեցերորդ փորձով նվաճեցին չեմպիոնատը։ 1999 թվականին Բունդեսլիգան վերանվանվել է գերմանական ֆուտբոլային լիգայի։ Բրաունշվեյգը 2004 թվականին անընդմեջ պարտվել է հինգերորդ եզրափակիչը երբ Բեռլինի Ադլերը 13 տարի անց նվաճեց իրենց առաջին տիտղոսը։ Դրանից հետո Բրաունշվեյգի առյուծները  անընդմեջ գրավելով չորս գերմանական գավաթներ նոր ռեկորդ են սահմանել և եզրափակիչում հաղթել չորս տարբեր թիմերի։ 2005 թվականին «Կապույտ սատանաները» կրկին ընդդիմություն էին, որին հաջորդում էին հարավային երկու թիմեր՝ «Մարբուրգի վարձկանները» 2006 թվականին և «Շտուտգարտ կարիճները» 2007 թվականին։ «Առյուծները» ստացան յոթերորդ տիտղոսը 2008 թվականին, ընդդեմ Կիել-Բալթյան փոթորիկների նոր ուժի։  Կիլը ևս խաղաց 2009 թվականի եզրափակչում՝ պարտվելով Բեռլինի Ադլերին, մինչև 2010 թվականին վերջապես հաջող հանդես եկավ  նույն թիմի դեմ ապահովելով իր առաջին տիտղոսը։  XXXIII Գերմանիայի Գավաթը տեղի է ունեցել 2011 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Մագդեբուրգի ՄԴՍՍ Արենայում։ 2011 թվականի մրցաշրջանում ավարտվեց 18-ամյա տիտղոսային երաշտը հարավի համար երբ  «Սվաբիշ Հոլ Յունիքորսը»  ջախջախեց Կիելին 48–44 հաշվով և առաջին անգամ իրականացրեց ազգային առաջնությունը ։ «Առյուծները» նվաճեցին իրենց իններորդ գերմանական գավաթը 2014-ին ՝ երբևէ շահած ամենաբարձր հաշվով, 47-9 հաշվով հաղթելով «Սվաբիշ Հոլ Յունիքորսը» ին։  «Առյուծները» կրկնեցին իրենց 2014 թվականի Հաջողությունը «Միաեղջյուրների» դեմ 2015 թվականին՝ հաղթելով 41–31 հաշվով։


== Անհավասարությունը Հյուսիսի և Հարավի միջև ==
Գերմանիայում և Գերմանական գավաթում ամերիկյան ֆուտբոլում հաջողությունները մեծապես տարբերվում են հյուսիսային և հարավային դիվիզիոնների ակումբների միջև, Հարավը միայն ութ գերմանական գավաթ է շահել, իսկ հյուսիսը՝ մնացած 29-ը։ Գերմանական առաջին երեք գավաթներից հետո եզրափակիչում այլևս երբեք չմրցեցին հարավային երկու ակումբների կողմից։ 1986 թվականին Անսբախ Գրիզլիսի ոսկե դարաշրջանի ավարտից ի վեր հարավային ակումբները միայն 9 անգամ են մասնակցել առաջնության խաղում և չեմպիոնական երաշտ են ունեցել 1993 թվականից 2011 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==