Տեսողական էֆեկտներ

Տեսողական էֆեկտներ, (անգլ.՝  VFX (կրճատ)) գործընթաց է, որի միջոցով պատկերները ստեղծվում կամ մանիպուլացվում են կինոարտադրության մեջ նկարահանված կենդանի գործողությունների համատեքստից դուրս։ Տեսողական էֆեկտը՝ իրական պատկերներ ստեղծելու համար կենդանի գործողությունների կադրերի և hամակարգչային գեղարվեստական (անգլ.՝ CG) տարրերից վիդեո կադրերի ինտեգրումն է։
Տեսողական էֆեկտները ներառում են կենդանի գործողությունների կադրերի (հատուկ էֆեկտներ) և գեներացված պատկերների (թվային կամ օպտիկա, կենդանիներ կամ արարածներ) ինտեգրումը, որոնք իրատեսական են թվում, բայց վտանգավոր են, թանկ, անիրագործելի, ժամանակատար, կամ անհնար է դրանք նկարահանել ֆիլմում։ Համակարգչային գեղարվեստական պատկերների (CGI) օգտագործմամբ տեսողական էֆեկտները վերջերս համեմատաբար հասանելի և մատչելի են դարձել կինոռեժիսորի համար, անկախ օգտագործվող անիմացիաների և այլ ծրագրերի ներդրման։


== Էֆեկտների պատմություն (հատուկ և տեսողական) ==

Վաղ զարգացումներ

1857 թվականին Օսկար Ռեյլանդերը ստեղծեց աշխարհում առաջին «հատուկ էֆեկտներ»-ով պատկերը՝ 32 տարբեր մոնտաժված բաժիններ համակցելով մեկ պատկերի մեջ, ստանալով մեկ ամբողջական համադրություն։ 1895 թվականին Ալֆրեդ Կլարկը առաջին անգամ ստեղծեց այն, ինչը սովորաբար ընդունվեց անվանել՝ նկարի շարժման հատուկ էֆեկտ։ Շոտլանդիայի թագուհի Մերրիի գլխատման տեսարանը նկարահանելու ժամանակ՝ Կլարկը, Մերիի զգեստով դերասանին հանձնարարեց մոտենալ գլխատման վայրին։ Երբ դահիճը կացինը բերեց գլխից մի քիչ վերև, Կլարկը կանգնեցրեց տեսախցիկը, բոլոր դերասաններն անշարժացան, և ստիպեց, որ Մերիի դերակատարը հեռանա նկարահանման հրապարակից։ Նա դերասանի փոխարեն դրեց Մերրիի մանեկենին, վերսկսեց նկարահանումը և թույլ տվել, որ դահիճը իջեցնի կացինը ցած՝ կտրելով մանեկենի գլուխը։ Նմանատիպ մեթոդները դարեր շարունակ գերիշխում են հատուկ էֆեկտների արտադրության մեջ։

Դա ոչ միայն խաբկանքի առաջին օգտագործումն էր կինոյում, այլև առաջին հնարքն էր լուսանկարչության մեջ, որը հնարավոր էր միայն շարժողական նկարներում, և անվանում էին «կանգառի հնարք»։ Ժորժ Մելիեսը՝ կինոյի առաջին ռահվիրաներից մեկը, պատահաբար հայտնաբերեց նույն «կանգառի հնարքը»։

Մելիեսի խոսքով՝ Փարիզում փողոցային տեսարան նկարահանելիս նրա տեսախցիկը խափանվել է։ Ֆիլմի դիտման ժամանակ պարզել էր, որ «կանգառի հնարք»-ով՝ բեռնատար մեքենան վերածել է մարդատար մեքենայի, հետիոտները փոխել են ուղղությունները, իսկ տղամարդիկ վերածվել են կանանց։ Մելիեսը՝ Ռոբերտ Հուդի թատրոնի ռեժիսորը, ոգեշնչված, 1896 թվականից 1913 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ստեղծեց ավելի քան 500 կարճամետրաժ ֆիլմեր՝ զարգացնելով կամ հորինելով այնպիսի մեթոդներ, ինչպիսիք են՝ բազմակի ցուցադրումը, ժամանակի տևողությամբ նկարահանումը, վերափոխումը ու ձեռքով նկարված գույները։

Կինեմատոգրաֆիայի միջոցով մանիպուլյացիայի ենթարկելու և իրականությունը փոխելու նրա ունակության պատճառով, բեղմնավոր գործունեությամբ Մելիեսին, երբեմն, անվանվում է «կինոյի հրաշագործ»։ Նրա ամենահայտնի ֆիլմը՝ «Ուղևորություն դեպի լուսին» (անգլ.՝  «Le Voyage dans la lune» (1902)), Ժյուլ Վերնի «Երկրից դեպի Լուսին» լուսնային քմահաճ պարոդիան ցուցադրվել է կենդանի գործողությունների և անիմացիայի համադրությամբ, ինչպես նաև ընդգրկել է մանրանկարչություն և գորշ նկարների հետ լայնածավալ աշխատանքներ։
Ժամանակակից դարաշրջան
Տեսողական էֆեկտներն (VFX) այսօր մեծապես օգտագործվում են գրեթե բոլոր կինոնկարներում։ Բոլոր ժամանակների բարձր գնահատանքի արժանացած ֆիլմում՝ «Վրիժառուներ» (անգլ.՝ Avengers: Endgame (2019)), լայնորեն կիրառվել են տեսողական էֆեկտներ։ Ֆիլմի շուրջ իննսուն տոկոսը նկարահանվել է տեսողական էֆեկտներով և համակարգչային գեղարվեստական պատկերներով։ Բացի ֆիլմերից, հեռուստասերիալներնում ու վեբ սերիաներում նույնպես հայտնի է, որ օգտագործում են տեսողական էֆեկտներ։


== VFX արդյունաբերություն ==
VFX և անիմացիոն ստուդիաները ցրված են ամբողջ աշխարհում, ստուդիաները տեղակայված են Կալիֆորնիայում, Վանկոուվերում, Լոնդոնում, Նոր Զելանդիայում, Մումբայում, Բանգալորում, Սիդնեյում, Տոկիոյում և Շանհայում։


== Տեսողական էֆեկտների ընկերությունների ցուցակ ==
4th Creative Party (Կորեա)
The Aaron Sims Company (Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա)
Adobe Systems Incorporated (Սան Ջոզե, Կալիֆորնիա)
Anibrain (Փուն, Հնդկաստան)
Animal Logic (Սիդնեյ)
Atmosphere Visual Effects (Վանկոուվեր)
Base FX (Պեկին, Կուալա Լումպուր, Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա)
Bird Studios (Լոնդոն)
BUF Compagnie (Փարիզ)
CA Scanline (Մյունխեն)
Cinema Research Corporation, 1954–2000 (Հոլիվուդ)
Cinesite (Լոնդոն/Հոլիվուդ)
Ստեղծած էֆեկտներ ( Լոս Անջելես)
Դեքսթեր Ստուդիաներ (Սեուլ, Հարավային Կորեա)
[1] Archived 2021-11-14 at the Wayback Machine. (Սանտա Մոնիկա)
թվային չափս (Մոնրեալ, Քուեբեկ)
Digital Domain (Վենետիկ, Կալիֆորնիա)
Double Negative (VFX) (Լոնդոն)
DreamWorks Pictures (Լոս Անջելես)
The Embassy Visual Effects (Վանկոուվեր)
Escape Studios (Լոնդոն)
Flash Film Works (Լոս Անջելես)
Framestore (Լոնդոն)
Giantsteps (Վենետիկ, Կալիֆորնիա)
Հիբրիդային տեխնոլոգիաներ Archived 2013-08-08 at the Wayback Machine. (Մոնրեալ, Քուեբեկ)
Hydraulx (Սանտա Մոնիկա, Կալիֆորնիա )
Image Engine (Վանկոուվեր)
Industrial Light & Magic (Սան Ֆրանցիսկո), հիմնադրել է Ջորջ Լուկասը
Intelligent Creatures (Տորոնտո)
Intrigue FX (Կանադա)
Jim Henson's Creature Shop, (Լոս Անջելես, Հոլիվուդ, Քեմդեն Թաուն, Լոնդոն)
Legacy Effects, (Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա)
Look Effects (Կալիֆորնիա)
LypSync Post Archived 2020-08-30 at the Wayback Machine. (Լոնդոն)
M5 Industries (Սան Ֆրանցիսկո) տուն Mythbusters
Mac Guff (Լոս Անջելես, Փարիզ)
Manex Visual Effects (Ալամեդա, Կալիֆորնիա)
[2] (Լոնդոն)
Main Road Post (Մոսկվա, Ռուսաստան)
Makuta VFX (Ունիվերսալ քաղաք, Կալիֆորնիա) (Հայդերաբադ, Հնդկաստան)
Matte World Digital (Նովատո, Կալիֆորնիա)
Method Studios (Լոս Անջելես, Նյու Յորք, Վանկոուվեր)
Meteor Studios (Կանադա)
Mikros Image (Փարիզ, Մոնրեալ, Բրուսել)
The Mill (Լոնդոն)
Modus FX (Մոնրեալ)
Moving Picture Company (Լոնդոն)
[3] (Հոլւվուդ,Կալիֆորնիա)
Netter Digital (Հոլիվուդ, Կալիֆորնիա)
Նոր Ստուդիա (Բիրբանկ, Կալիֆորնիա)
Pixomondo (Ֆրանկֆուրտ, Մյունխեն, Շտուտգարտ, Լոս Անջելես, Պեկին, Տորոնտո, Բաթոն Ռուժ, Լոս Անջելես)
Անկոտրում կազմակերպություն (Լոնդոն)
[4] (Օքլենդ, Նոր Զելանդիա)
Rainmaker Digital Effects (Վանկոուվեր, Կանադա)
[5] (Միացյալ թագավորություն)
Rhythm and Hues Studios (Լոս Անջելես)
Rise FX (Բեռլին)
Rising Sun Pictures (Ադելաիդա)
Robot Communications (Տոկիո, Ճապոնիա)
Rodeo FX (Մոնրեալ, Քվեբեկ, Մյունխեն, Լոս Անջելես)
Scanline VFX (Մյունխեն, Լոս Անջելես, Վանկոուվեր, Շտուտգարտ, Լոնդոն, Մոնրեալ, Սեուլ)
Snowmasters (Լեքսինգտոն)
Soho VFX (Տորոնտո, Կանադա)
Sony Pictures Imageworks (Կալիֆորնիա)
Strictly FX, կենդանի հատուկ էֆեկտներ ընկերություն
Super 78 Studios (Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա)
[6], կենդանի հատուկ էֆեկտներ ընկերություն (Իտալիա)
Surreal World (Մելբորն)
Tippett Studio (Բերկլի, Կալիֆորնիա)
Tsuburaya Productions (Հաճիմանամա, Սեթագայա, Տոկիո)
VisionArt (Սանտա Մոնիկա,Կալիֆորնիա)
Vision Crew Unlimited
Weta Digital (Վելինգտոն, Նոր Զելանդիա)
Zoic Studios (Կալիֆորնիա)
ZFX Inc, թռչող էֆեկտների ընկերությունՎերը նշված ընկերությունները կարող են օգտագործել իրենց սեփական ծրագրաշարը կամ օգտագործել այնպիսի ծրագրակազմ, ինչպիսին է Nuke, Blackmagic Fusion, Houdini (software), Autodesk Maya, Blender (software), Zbrush and Adobe After Effects, կամ այլ նման (նպատակներով) ծրագրային փաթեթներ.


== Նշումներ ==


== Տես նաև ==
VFX պատմություն https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_VFX
Անիմացիա https://en.wikipedia.org/wiki/Animation
Տեղափոխություն https://en.wikipedia.org/wiki/Match_moving
Կանաչ էկրան https://en.wikipedia.org/wiki/Chroma_key
Կոմպոզիցիաներ http://www.forexpf.ru/quote_show.php
Համակարգչային արտադրության պատկերներ https://en.wikipedia.org/wiki/Computer-generated_imagery
Համակարգչային անիմացիա https://en.wikipedia.org/wiki/Computer_animation
Ենթադրյալ էֆեկտ դիմացից https://en.wikipedia.org/wiki/Front_projection_effect
Ինտերակտիվ տեսանյութերի կոմպոզիցիա https://en.wikipedia.org/wiki/Interactive_video_compositing
Կենդանի գործողությունների անիմացիոն ֆիլմ https://en.wikipedia.org/wiki/Live-action_animated_film
Անփայլ/գորշ նկարչություն https://en.wikipedia.org/wiki/Matte_painting
Ֆիզիկական էֆեկտներ, հատուկ էֆեկտների այլ կատեգորիա https://en.wikipedia.org/wiki/Practical_effect
Օպտիկական և վիզուալ էֆեկտներ https://en.wikipedia.org/wiki/Optics#Visual_effects
Հետևի ֆոնի պրոյեկտման էֆեկտ Rear projection effect
Հատուկ էֆեկտներ https://en.wikipedia.org/wiki/Special_effect
Ստեղծագործական https://en.wikipedia.org/wiki/VFX_creative_director
Տեսողական էֆեկտներ https://en.wikipedia.org/wiki/Visual_Effects_Society


== Արտաքին հղումներ ==
WikiFX Check out thousands of VFX Breakdowns and learn all the secrets behind your favorite movies and TV series | wiki-fx.net
Visual Effects News Animation boss
Take Five Minutes to Watch 100 Years of Visual Effects by Rosa Golijan – Gizmodo.com – August 27, 2009
The simplest explanation of VFX in simple language | Way To VFX Archived 2020-06-03 at the Wayback Machine.
Free After Effect Template Get Thousands Plus free after effect visual effect
The Kendrick Academy


== Ծանոթագրություններ ==