Ռիգոր Բարադուլին

Ռիգոր Բարադուլին (բելառուս․՝ Рыгор Іванавіч Барадулін, փետրվարի 24, 1935(1935-02-24), Q107352024?, Q6475827?, Ušačy District, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 2, 2014(2014-03-02), Մինսկ, Բելառուս), հայտնի է նաև Дядько Ригор անունով, բելառուս բանաստեղծ, արձակագիր, էսսեիստ, թարգմանիչ։ Արժանացել է Բելառուսի ժողովրդական բանաստեղծի պատվավոր կոչման։ 


== Կենսագրություն ==
Ռիգոր Բարադուլինը ծնվել է  1935 թվականի փետրվարի 24ին, Բելառուսի Վիտեբսկի մարզի Ուշաչիի շրջանի Վերեսովկա գյուղում, Իվան և Մարիա Բարադուլինների ընտանիքում։ 1954 թվականին ավարտելով Ուշաչիի միջնակարգ դպրոցը՝ ուսումը շարունակել է Մինսկում՝ բելառուսական պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ Որպես խմբագիր՝ շխատել է „Белорусия“ և „Художествена литература“ հրատարակչություններում, „Съветска Белорусия“ օրաթերթի և  „Брезичка“ ու „Пламък“ ամսագրերի խմբագրություններում։ Անդամագրվել է «Բելառուսի ժողովրդական ճակատ» կուսակցությանը, Բելառուսի գրողների միությանը, ՊԵՆ ակումբի բելառուսական կենտրոնին, որի նախագահն է եղել 1990-ից մինչև 1999 թվականը։ 1995-1997 թթ. ընդգրկված է եղել Ջորջ Սորոսի հիմնադրած «Բաց հասարակության ինստիտուտի» բելառուսական մասնաճյուղի վարչության կազմում։
Մահացել է 2014 թվականի մարտի 2ին, ծանր ու երկարատև հիվանդությունից։


== Ստեղծագործություններ ==
Բարադուլինի գրական առաջին ստեղծագործությունները լույս են տեսել 1953 թվականին, „Червена смяна“ պարբերականում։ Իսկ նրա բանաստեղծական առաջին ժողովածուն՝ „Маладзік над стэпам“ խորագրով, հրատարակվել է 1959 թվականին։ Ռիգոր Բարադուլինը հեղինակել է շուրջ յոթ տասնյակ բանաստեղծական ժողովածուներ (այդ թվում՝ երգիծական և մանկական չափածո ստեղծագործություններ), քննադատական հոդվածներ, էսսեներ, գեղարվեստական թարգմանություններ։ 2006 թվականին Ռիգոր Բարադուլինի թեկնածությունն առաջադրվել է գրականության Նոբելյան մրցանակով պարգևատրելու համար։
Անվանի գրողը բելառուսերեն է թարգմանել Յան Ռայնիսի, Էդոոուարդաս Մեժելայտիսի, Ադամ Միցկևիչի, Վլադիսլավ Բրոնևսկու, Անդրեյ Վոզնեսենսկու,  Սերգեյ Եսենինի, Եվգենի Եվտուշենկոյի, Ջորջ Բայրոնի, Պաբլո Ներուդայի, Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի և հանրահայտ այլ բանաստեղծների ստեղծագործություններև։


== Պարգևներ ==
Ռիգոր Բարադուլինը վերջին ստեղծագործողն էր, ում  շնորհվել է Բելառուսի ժողովրդական բանաստեղծի կոչում (1992 թ.): Նա պարգևատրվել է նաև Բելառուսական ԽՍՀ Յանկա Կուպալայի անվան պետական մրցանակով (1976 թ.),, Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով, Պատվո նշանով, լատվիական «Երեք աստղ» շքանշանով, «Ֆրանցիսկ Սկորինա» մեդալով։ Բարադուլինին շնորհվել են բելառուսական պետական համալսարանի պատվավոր դոկտորի, Ուշաչիի պատվավոր քաղաքացու կոչումներ։


== Ուշագրավ փաստեր ==
Երբեմն Բարադուլինին է վերագրվում «Лука Мудищев — президент» բանաստեղծության հեղինակությունը. համացանցում լայնորեն սփռված այդ չափածո երկը, որ ստորագրված է Ведьмак Лысогорский կեղծանունով, խայթող երգիծանք է Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հասցեին։


== Երկեր ==


=== Բանաստեղծական ժողովածուներ ===


=== Ռիգոր Բարադուլինի ստեղծագործությունների ժողովածուներ՝ այլ լեզուներով ===


=== Նամակագրություն ===


=== Գիտա-հանրամատչելի երկեր ===


== Գրականություն ==
Беларускія пісьменнікі : Біябібліяграфічны слоўнік. Т. 1. — Мінск: издательство БелЭн імя П. Броўкі, 1992. — С. 210—235. — ISBN 5-85700-060-2
Дуброўскі А. Паэтыка Рыгора Барадуліна : рытмічная арганізацыя верша. — Мінск: Рэйплац, 2006. — 128 с. — ISBN 985-90065-1-2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքէջը Archived 2007-03-23 at the Wayback Machine.
Некаторыя творы Барадуліна Archived 2008-05-17 at the Wayback Machine.;
Старонка пра Рыгора Барадуліна(չաշխատող հղում);
Вершы Рыгора Барадуліна;
Рыгор Барадулін чытае свае вершы.
Рыгор Барадулін. 25 сакавіка
Selected poems by Baradulin
Рыгор Бородулин читает свои стихи
[knihi.com/Ryhor_Baradulin/ Рыгор Бородулин] на сайте Беларуская палічка.