Լյուիս Վուլպերտ

Լյուիս Վուլպերտ  (անգլ.՝ Lewis Wolpert, հոկտեմբերի 19, 1929(1929-10-19), Յոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, Հարավաֆրիկյան Միություն - հունվարի 28, 2021(2021-01-28)), բրիտանացի գիտնական, կենսաբան, զարգացման կենսաբանության մասնագետ, գիտության ժողովրդականացնող։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Յոհաննեսբուրգ քաղաքում (Հարավաֆրիկյան Միություն), լիտվացի հրեայի ընտանիքում։ Կրթություն է ստացել Վիտվատերսրանդի համալսարանում։
1955-1966 թվականներին եղել է Լոնդոնի Թագավորական քոլեջի կենսաբանության ամբիոնի անդամ, որտեղ էլ 1961 թվականին ստացել է փիլիսոփայության գիտությունների դոկտորի  գիտական աստիճան, իսկ 2001 թվականին դարձել է Լոնդոնի Թագավորական ընկերության  իսկական անդամ։ Եղել է Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի առաջավոր պրոֆեսոր, Մեծ Բրիտանիայի բժշկական գիտությունների, Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Բրիտանիայի հումանիստների ասոցիացիայի փոխնախագահ։ Արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի ասպետի կոչման,  1994-1998 թվականներին եղել է «Committee on the Public Understanding of Science» գիտական  հասարակական կոմիտեի նախագահը։
1999 թվավանին դարձել է Թագավորական գրական հասարակություն Մեծ Բրիտանիայի հեղինակավոր գրական կազմակերպության լիրիրավ անդամ, եղել է Լոնդոնի Թագավորական քոլեջի բժիշկների պատվավոր անդամ։
«Զարգացման կենսաբանություն» դասագիրքի հեղինակն է։
Որդին՝ պրոֆեսոր Դանիել Վուլպերտը (1963) նույնպես հանդիսանում է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ։
Մահացել է կորոնավիրուսից, 92 տարեկանում։


== Միջադեպ ==
2011 թվականին Վուլպերտը հրատարակել է ծերացման մասին «Դուք շատ լավ եք փնտրում»  գիրքը։ Գիրքը հրատարակչի կողմից վաճառքից հանվել է 2014 թվականին, այն բանից հետո, երբ հայտնաբերվել է, որ բազմաթիվ հատվածներ են պատճենված՝ գիտական գրականությունից և տարբեր կայքերից, այդ թվում՝ Վիքիպեդիայի, առանց վերագրումների։ Վուլպերտի հետագա «Ինչո՞ւ կինը չի կարող տղամարդու նմանվել» գրքի հրատարակումը հետաձգվեց նաև այն բանից հետո, երբ պարզվել է, որ այդ գրքի հատվածները պատճենվում են առանց վերագրման։ Վուլպերտը ներողություն խնդրել և ստանձնել սխալների պատասխանատվությունը։


== Պարգևներ ==
Royal Institution Christmas Lectures (1986)
Բրիտանական կայսրության շքանշան (1990)
Բաթի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1997)
Մայքլ Ֆարադեյի մրցանակ (Լոնդոնի թագավորական ընկերություն) (2000)
Թագավորական մեդալ (Լոնդոնի թագավորական ընկերություն) (2018)


== Աշխատություններ ==
Wolpert, Lewis, Richards, Alison (1988)։ A Passion for Science։ Oxford, U.K: Oxford University Press։ ISBN 0-19-854213-5 
Wolpert, Lewis (1991)։ The Triumph of the Embryo։ Oxford, UK & New York: Oxford University Press։ ISBN 0-19-854243-7 
Wolpert Lewis (1994)։ The Unnatural Nature of Science։ Lancet 341 (8840) (Harvard University Press)։ էջ 310։ ISBN 0-674-92980-2։ PMID 8093949։ doi:10.1016/0140-6736(93)92665-g։ Վերցված է 14 November 2010   Paperback 978-0-674-92981-4 First published 1992 by Faber & Faber, London.
Wolpert Lewis (1999)։ Malignant Sadness: The Anatomy of Depression։ New York: Free Press։ ISBN 0-684-87058-4։ Վերցված է 14 November 2010  Free registration facilitates access to introduction & chapter 1. Alternatively, type the title into Google within quotations "like this", and the webpage comes up (how found in the first instance) 
Wolpert Lewis, Tickle Cheryll (2011)։ Principles of development։ Oxford New York: Oxford University Press։ ISBN 978-0-19-955428-7 
Wolpert Lewis (2006)։ Six impossible things before breakfast, The evolutionary origins of belief։ W.W. Norton։ ISBN 0-393-06449-2 
Wolpert Lewis (2009)։ How We Live and Why We Die: The secret lives of cells, Norton։ Faber & Faber։ ISBN 978-0571239122 
Wolpert Lewis (2011)։ You're Looking Very Well: The Surprising Nature of Getting Old։ Faber & Faber։ ISBN 978-0571250653 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լոնդոնի թագավորական ընկերություն
Manufacturing belief Archived 2011-07-19 at the Wayback Machine. Salon.com interview
Why do we believe impossible things
Lewis Wolpert video at Web of Stories