armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նշան Մանուշակյան

Նշան Տավրոսի Մանուշակյան (հուլիսի 1, 1949, գյուղ Մուսալեռ (այժմ՝ ՀՀ Արմավիրի մարզում), վիրաբույժ։ Բժշկական ծառայության պահեստի ավագ լեյտենանտ (1973 թ.)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանը (1972 թվական)։ 1973-1975 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ հոսպիտալում։ 1975 թվականից աշխատում է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոնում։


== Ռազմական գործունեություն ==
1988-1992 թվականներին կամավոր մեկնել է Շահումյանի, 1993 թվականին՝ Մարտակերտի շրջաններ, 1994 թվականի ապրիլ-մայիսին՝ Ստեփանակերտ. մասնակցել է հիվանդ և վիրավոր ազատամարտիկների, խաղաղ բնակիչների բուժօգնության աշխատանքներին, վիրահատել հարյուրավոր ազատամարտիկների, որոնց մեծ մասն ապաքինվելուց հետո շտապել է մարտադաշտ։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է ՊՆ «Մարշալ Բաղրամայան-100» մեդալով։


== Ծանոթագրություններ ==
Խաղաղության մանիֆեստ

Խաղաղության մանիֆեստ, ընդունվել է Ալբանիայի, Ալժիրի, Ավստրալիայի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Բոլիվիայի, Բրազիլիայի, Բուլղարիայի, Արևելյան Գերմանիայի, Գվատեմալայի, Արևմտյան Գերմանիայի, Դանիայի, Դոմինիկյան Հանրապետության, Էկվադորի, Թաիլանդի, Թունիսի, Թուրքիայի, Ինդոնեզիայի, Իսրայելի, Իսպանիայի, Իտալիայի, Իրաքի, Լեհաստանի, Լյուքսեմբուրգի, Կանադայի, Կոլումբիայի, Կոստա Ռիկայի, Կորեայի, Կուբայի, Հարավսլավիայի, Հնդկաստանի, Հոնդուրասի, Հորդանանի, Հունաստանի, Հունգարիայի, Ճապոնիայի, Մալայայի, Մարոկկոյի, ՄԺՀ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Մեքսիկայի, Նիդերլանդների, Նոր Զելանդիայի, Նորվեգիայի, Շվեդիայի, Շվեյցարիայի, Չիլիի, Չինաստանի, Չեխոսլովակիայի, Պանամայի, Պարագվայի, Պերուի, Պորտուգալիայի, Ռումինիայի, Սան Մարինոյի, Սիրիայի և Լիբանանի, Սովետական Միության, Վենեսուելայի, Վիետնամի, Շրի Լանկաի, Ուրուգվայի, Ֆինլանդիայի, Ֆրանսիայի կոմունիստական և բանվորական կուսակցությունների ներկայացուցիչների 1957 թվականի նոյեմբերի 16 - 19-ին Մոսկվայի խորհրդակցությունում։
Խորհրդակցության մասնակիցներն ընդունեցին դեկլարացիա, որտեղ պաշտպանություն գտան միջազգային զարգացման կարևորագույն սկզբունքային հարցերի վերաբերյալ ԽՄԿԿ XX համագումարի հետևություններն ու դրույթները։ Մանիֆեստն ուղղված էր բոլոր երկրների բարի կամքի մարդկանց, անկախ նրանց քաղաքական և կրոնական համոզմունքներից, կոչ էր անում ուժեղացնել պայքարը խաղաղության համար։

«Պատերազմն անխուսափելի չէ, պատերազմները կարելի է կանխել, խաղաղությունը կարելի է պաշտպանել և ամրապնդել», - այս եզրակացությունն արվեց՝ համաշխարհային պատերազմից հետո աշխարհում ուժերի հարաբերակցության արմատական փոփոխման մարքս-լենինյան վերլուծության հիման վրա։ Ֆաշիզմի դեմ տարած հաղթանակից հետո ստեղծվել է սոցիալիզմի համաշխարհային համակարգ. խաղաղության և միջազգային համագործակցության, հասարակական տարբեր սիստեմների խաղաղ գոյակցության ձգտումներով են ընթանում ժողովրդական դեմոկրատիայի երկրները։
Համաշխարհային ասպարեզում աճել է մի նոր ուժ ևս. գաղութային երկրների ժողովուրդները վարում են խաղաղության և զինաթափման, չեզոքության քաղաքականություն։ Պատերազմները ատելի են նաև կապիտալիստական երկրների ժողովուրդների համար։ Այս ուժերի միասնական պայքարը կարող է կանխել պատերազմը, պահպանել խաղաղությունը։ Մանիֆեստն ընդգծում էր, որ խաղաղության պաշտպանությունը վտանգում են կապիտալիստական մոնոպոլիաները, օրեցօր ուժեղացող սպառազինությունների մրցավազքը, միջուկային զենքի տարածումը։ Մանիֆեստը՝ որպես առաջնակարգ խնդիր պահանջում էր անհապաղ դադարեցնել ատոմային զենքատոմային և ջրածնային զենքի փորձարկումը և արտադրությունը։


== Գրականություն ==
Пporpaммные документы борьбы за мир, демократию и социализм, M., 1964.
Օստեոդիսպլազա

Օստեոդիսպլազա, ոսկրային հյուսվածքի հիվանդությունների խումբ (հաճախ բնածին), բնորոշվում է կմախքի տարբեր բաժինների կազմավորման խանգարումներով։ Օստեոդիսպլազան ախտահարում է մեկ կամ մի քանի ոսկրեր, իսկ երբեմն ամբողջ կմախքը։ Ոսկրային հյուսվածքի թերզարգացումը կարող է լինել մասնակի կամ լրիվ։ Օստեոդիսպլազա հատուկ ձև է գիգանաիզմը՝․ Ֆիբրոզ օստեոդիսպլազա հանդիպում է առավել հաճախ, սովորաբար դրսևորվում է մանկական և պատանեկան տարիքում։ Բնորոշվում է ոսկրերում ախտաբանական ոսկրածին հյուսվածքների օջախների առաջացմամբ, ախտահարված ոսկրերը ձևախախտվում են, խողովակավոր ոսկրերը՝ ծռվում, երբեմն առաջանում են ախտաբանական կոտրվածքներ, որոնք դժվարությամբ են սերտաճում։ Ընթացքը, որպես կանոն, բարեհաջող է։
Բալլարատ

Բալլարատ (անգլ.՝ Ballarat, ˈbæləræt), քաղաք Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգում, գտնվում է Մեծ Ջրբաժան լեռնաշղթայի ստորոտին, նահանգի մայրաքաղաք Մելբուռնից 105 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ 2020 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 109 553, որի շնորհիվ այն երրորդ ամենամեծ քաղաքն է Վիկտորիայում։ Բալլարատ քաղաքի բնակիչները անգլերենում հայտնի են որպես Ballaratians։


== Աշխարհագրություն ==


=== Տեղագրություն ===
Բալլարատը գտնվում է Մեծ Ջրբաժան լեռնաշղթայի ստորոտին՝ Վիկտորիա նահանգի արևմտյան հատվածի կենտրոնական շրջանում։ Այն նաև հայտնի է որպես Կենտրոնական լեռնաշխարհ իր զառիվայր բլուրների և որոշակի նշանակալի լեռների բացակայության պատճառով, որոնք ավելի տարածված են Մեծ Ջրբաժան լեռնաշղթայի արևելքում։ Քաղաքը գտնվում է կենտրոնական հարթավայրի բլրածածկ մասում, որը ձգվում է հյուսիսում տեղակայված Կրեսուիկայից դեպի հարավում գտնվող Ռոքվուդ և հարավ-արևելքում գտնվող Լալ Լալից դեպի Փիթթոնգն արևմուտքում։ Ողողակային նստվածքներից և հրաբխային հոսքերից կազմված այս հարթավայրերը ներառում են հարուստ գյուղատնտեսական հողի մեծ տարածքներ։


=== Կլիմա ===
Բալլարատի կլիման բարեխառն օվկիանոսային է, ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման՝ ունի Cfb ինդեքսը։


== Քույր քաղաքներ ==
 Ճապոնիա, Ինագավա
 Չինաստան, Թայսին
 Մեծ Բրիտանիա, Պիտերբորո
 Արևելյան Թիմոր, Այնարու
 Ռուսաստան, Չեբոքսարի


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Withers William Bramwell The History of Ballarat. — 2-s. — L.: Niven Francis Wilson, 1887. — 362 p. — (Rex Nan Kivell Collection).
Չելինո Սան Մարկո

Չելինո Սան Մարկո (իտալերեն՝ Cellino San Marco), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Բրինդիզի գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 6818 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 184 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 72020, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0831։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ։


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս։ 0831 615111
Էլեկտրոնային փոստ։ csm@comune.cellinosanmarco.br.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.csm.br.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Վերգերետո

Վերգերետո  (իտալերեն՝ Verghereto), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆորլի Չեզանա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է՝ 2702 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 17 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 117 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 47028։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0543։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլի Սոլովյով-Սեդոյ

Վասիլի Պավլովիչ Սոլովտով-Սեդոյ (ռուս.՝ Василий Павлович Соловьёв-Седой, իսկական ազգանունը՝ Սոլովյով, ապրիլի 12 (25), 1907, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 2, 1979(1979-12-02), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Խորհրդային կոմպոզիտոր և հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1967), «Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս» (1975)։
1936 թվականին ավարտել է Լենինգրադի կոնսերվատորիան (Պ․ Ռյազանովի կոմպոզիցիայի դասարան)։ Սոլովտով-Սեդոյ սովետական երգի ականավոր վարպետներից է։ Նրա երգերն առանձնանում են ջերմ քնարականությամբ, որոնք գովերգում են սովետական մարդու հայրենասիրությունը, ռազմիկների մարտական բարեկամությունը, խաղաղության համար պայքարում ժողովուրդների համերաշխությունը։ Լայն ժողովրդականություն են վայելում Սոլովտով-Սսեդոյի «Մերձմոսկովյան երեկոներ», «Սոխակներ», «Նախիմովականների քայլերգը», «Եթե ողջ աշխարհի տղաները» և այլ երգեր։ Սոլովտով-Սսեդոյի բալետների («Տարաս Բուլբա», 1940 թվականին), օպերետների («Հավատարիմ բարեկամ», 1945 թվականին, «Ամենանվիրականը», 1952 թվականին, «Օլիմպիական աստղեր», 1962 թվականին), վոկալ շարքերի, դրամատիկ ներկայացումների և կինոնկարների երաժշտության հեղինակ է։ 1948-1964 թվականներին՝ ՌԽՖՍՀ կոմպոզիտորների միության Լենինգրադի բաժանմունքի նախագահ, 1957-1974 թվականներին՝ ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության քարտուղար։ 1960 թվականից՝ ՌԽՖՍՀ կոմպոզիտորների միության քարտուղար։ ԽՍՀՄ 3-5-րդ գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Լենինյան մրցանակ (1959 թվականին), ՄՍՀՄ պետական մրցանակ (1943 թվականին, 1947 թվականին)։ Պարգևատրվել է Լենինի 3 և Կարմիր աստղի շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (67601-67700)

Աստերոիդների ցանկ (67501-67600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (67701-67800)
 Աստերոիդների ցանկ (67501-67600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (67701-67800)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (65001)-(70000)»։ www.minorplanetcenter.net
Լեոն Գոստիշա

Գոստիշա Լեոն (սլովեն.՝ Leon Gostiša, մարտի 31, 1961(1961-03-31), Vrhnika, Սլովենիա), սլովենացի շախմատիստ, միջազգային վարպետ (1988), Շախմատի միջազգային ֆեդերացիայի գրոսմայստեր։


== Կենսագրություն ==
Սլովենիայի հնգակի չեմպիոն (1985, 1986, 1987, 1992 և 1994 թվականներ, 1987 թվականին 1-2  տեղերն է կիսել Բոգդան Պադլեսնիկի հետ՝ նրան գերազանցելով լրացուցիչ ցուցիչներով։ 1994 թվականին 1-3 տեղերն է կիսել է Ալյոշա Գրոսարի և Գեորգ Մորի հետ՝ գերազանցելով լրացուցիչ ցուցիչներով։ 1990 թվականի Սլովենիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր (կիսել է 1-2 տեղերը Իգոր Էլենի հետ և զիջել է նրան լրացուցիչ ցուցիչներով)։ 1996 թվականի Սլովենիայի առաջնությունում կիսել է երրորդ տեղը։
1988 թվականին Հրավսլավիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է Միտրոպի գավաթին (թիմը հաղթել է մրցույթում)։
Սլովենիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է երեք շախմատային օլիմպիադայի (1992, 1994 և 1996 թվականներ), 1992 թվականին՝ շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնության, Միտրոպի գավաթի՝ 1993 և 1995 թվականներ (1995 թվականին թիմը նվաճել է ոսկե մեդալ), Խորվաթիայի հավաքականի հետ խաղի (2004 թվականին)։
1993 թվականին զոնալային մրցաշարի արծաթե մեդալակիր։ 1995 թվականի զոնալային մրցաշարի մասնակից։
Մասնակցել է մի շարք ուժեղ կազմով միջազգային մրցաշարերի, այդ թվում՝ Միլան Վիդմարի և Վասյա Պիրցի հուշամրցաշարերին։
1996 թվականի վերջից քաղաքական գործունեության ակտիվացման պատճառով դադարել է մասնակցել բարձր մակարդակի անհատական ​​մրցումներին։ 1996 թվականից մինչև 2000 թվականը եղել է Սլովենիայի 2-րդ գումարման Պետական ​​ժողովի պատգամավոր՝ Սլովենիայի ժողովրդական կուսակցությունից։ Պատգամավորական լիազորությունների ավարտից հետո հանդես է գալիս հիմնականում բաց մրցաշարերում և թիմային մրցումներում։


== Հիմնական սպորտային արդյունքներ ==


== Վարկանիշի փոփոխություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Выступления Леона Гостиши на шахматных олимпиадах
Выступления Леона Гостиши в командных чемпионатах Европы
Выступления Леона Гостиши в Кубках европейских клубов
Выступления Леона Гостиши в Кубках Митропы
Լեբեդ (գյուղ, Եմելչևի շրջան)

Լեբեդ (ուկրաիներեն՝ Лебідь), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լեբեդ գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,42 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 100 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վարդենիկ (այլ կիրառումներ)

Վարդենիկ, կարող է վերաբերել՝

Վարդենիկ - գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում
Վարդենիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում
Վարդենիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում
Վարդենիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում
Վարդենիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում
Դիք Վան Էրսդեյլ

Ռիչարդ Ալբերտ (Դիք) Վան Էրսդեյլ (անգլ.՝ Richard Albert "Dick" Van Arsdale, փետրվարի 22, 1943(1943-02-22), Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ և մարզիչ, Թոմ Վան Էրսդեյլի երկվորյակ եղբայրը։ Հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Նյու Յորք Նիքս» և «Ֆինիքս Սանս» ակումբներում։ Մարզական կարիերայում անցկացրել է 921 խաղ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը NBA.com կայքում(անգլ.)
Ավավ

Ավավ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում։
Եղել է հայաբնակ գյուղ։


== Պատմություն ==
1895 թվականի ջարդերի ժամանակ բնակչության մի մասը կոտորվեց, իսկ մնացածին բռնի մուսուլմանացրեցին։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ավավում կար Ս. Թումաս անունով հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Խարբի

Խարբի (1842 - 1915), հայ աշուղ։
Ծնվել է Թիֆլիսում։ Բուն անունը եղել է Հարություն։ 25 տարեկանում կորցրել է տեսողությունը, նվիրվել աշուղության։ Թափառել է շատ երկրներ, եղել սրամիտ ու սիրված աշուղ։ Հորինել է բացառապես թուրքերեն երգեր, որոնք կատարել է սազի նվագակցությամբ։ Կյանքի վերջին տարիներին ապրել է Կեսարիայում։ 1915-ի եղեռնի օրերին իր կրած ողբերգությունն արտահայտել է հուզիչ մի երգում, որը տպագրվել է Ա. Ալպոյաճյանի «Պատմություն հայ Կեսարիո» գրքի Բ հատորում։


== Աղբյուրներ ==
Կառլ Վայերշտրաս

Կառլ Թեոդոր Վիլհելմ Վայերշտրաս (գերմ.՝ Karl Theodor Wilhelm Weierstrass, հոկտեմբերի 31, 1815(1815-10-31)[…], Օստենֆելդե, Ennigerloh, Warendorf District, Մյունստեր, Գերմանիա - փետրվարի 19, 1897(1897-02-19)[…], Բեռլին, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի մաթեմատիկոս։ Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր (1856 թվականից)։
Ստեղծել է իրական թվերի տեսություններից մեկը և դրա հիման վրա կառուցել մաթեմատիկական անալիզի տրամաբանական հիմնավորման համակարգ։ Վայերշտրասին են պատկանում մաթեմատիկական անալիզի մի շարք հիմնարար թեորեմներ թվային բազմությունների ճշգրիտ եզրերի, սահմանային կետերի, միջակայքում անընդհատ ֆունկցիաների վերաբերյալ են։ Կառուցել է անալիտիկ ֆունկցիաների տեսություններից մեկը հիմնված շարքերի վրա։ Կառլ Թեոդոր Վիլհելմ Վայերշտրասը ապացուցել է անալիտիկ ֆունկցիաներն աստիճանային շարքի վերածելու, հավասարաչափ զուգամետ շարքերի հատկությունների, ամբողջ ֆունկցիաներն անվերջ արտադրյալների վերածելու վերաբերյալ թեորեմներ։ Կառուցել է անալիտիկ շարունակման տեսությունը, էլիպտիկ ֆունկցիաների նոր տեսություն։ Վարիացիոն հաշվում ստացել է ինտեգրալի էքստրեմումի բավարար պայմաններ, կառուցել է վարիացիոն հաշիվը պարամետրական տեսքով տրված ֆունկցիաների դեպքում են։ Դիֆերենցիալ երկրաչափությունում հետագոտել է գեոդեզիական գծերի և նվազագույն մակերևույթների վերաբերյալ խնդիրներ։ Գծային հանրահաշվում կառուցել է տարրական բաժանարարների տեսությունը։
Մյունխենի ԳԱ (1836), Բեռլինի ԳԱ (1856) և Փարիզի ԳԱ (1868) անդամ, ինչպես նաև Պետերբուրգի ԳԱ պատվավոր անդամ (1895)։
Ուսանել է մաթեմատիկա Քյոնիգսբերգի համալսարանում, եղել է Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր 1856 թվականից։
Աշխատանքները նվիրված են մաթեմատիկական անալիզին, անալիտիկ ֆունկցիաների տեսությանը, դիֆերենցիալ երկրաչափությանը, գծային հանրահաշվին և վարիացիոն հաշվին։


== Ծանոթագրություններ ==
Արտաշես Բեգլարյան

Արտաշես Հայկի Բեգլարյան (նոյեմբերի 13, 1920(1920-11-13), Կարս - հունվարի 7, 1989(1989-01-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ախտաբան-անատոմ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1965)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1980)։


== Կենսագրություն ==
1942 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1963-1985 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ախտաբանական անատոմիայի ամբիոնի վարիչ և բուժական ֆակուլտետի դեկան, 1963-1985 թվականներին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր ախտաբան-անատոմ և Ախտաբան-անատոմների գիտական ընկերության նախագահ։


== Մրցանակներ ==
Լենինի Կոմերիտմիության մրցանակ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
Մխիթար Հերացու մեդալ
ՌԴ բժշկագիտական ակադեմիայի պատվավոր դոկտոր


== Ընտանիք ==
Կինը եղել է բժշկական գիտությունների դոկտոր, ավագ գիտաշխատող, արյունաբան
Որդին՝ Գագիկ Արտաշեսի Բեգլարյան, մանկաբարձ-գինեկոլոգ


== Երկեր ==
Бегларян А.Г., Патологическая анатомия и патогенез коллагеновых болезней, М., 1963 (համահեղինակ)


== Գրականություն ==
Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7
Ноев Ковчег. Информационно-аналитическая газета армянской диаспоры стран СНГ. N 03 (97) Март 2006 года.


== Ծանոթագրություններ ==
Ակարո (գյուղ, Խունզախսկի շրջան)

Ակարո (ռուս.՝ Акаро, ռուս.՝ Языковка), գյուղ Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Խունզախսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 152 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ատաժուկինո

Ատաժուկինո (ռուս.՝ Атажукино, կաբ.-չերք.՝ Атэжыкъуэ), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կաբարդա-Բալկարական Հանրապետության Բակսանի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5569 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դալար (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դալար (այլ կիրառումներ)Դալար, հայկական անուն։ Առաջացել է հայերեն դալար՝ «կանաչ» բառից։ Սկզբում համարվել է արական անուն, այնուհետև ձևափոխվել է, դարձել իգական անձնանուն՝ Դալալ ձևով։


== Գործածություններ ==
Դալար Մշեցի, եղբայր Հայրապետի նվիրատու ձեռագրի (1204 թ)։
Դալար, որպես արական անուն, հիշատակվել է անթվական մի հիշատակարանում։
Դալալ, որպես արական անուն հիշատակված է անթվական մի հիշատակարանում և որպես իգական անուն 1585, 1592, 1599 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Էբքիրաջիկ

Էբքիրաջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (9501-9600)

Աստերոիդների ցանկ (9401-9500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (9601-9700)
 Աստերոիդների ցանկ (9401-9500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (9601-9700)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (5001)-(10000)»։ www.minorplanetcenter.net
Ծուղակ 22

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ծուղակ (այլ կիրառումներ)«Ծուղակ 22» (անգլ.՝ Catch-22), ամերիկացի գրող Ջոզեֆ Հելըրի երգիծական-պատերազմական վեպը։ Սկսել է գրել դեռևս 1953 թվականին, առաջին անգամ հրատարակվել է 1961 թվականին։ Համարվում է քսաներորդ դարի ամենանշանակալի վեպերից մեկը։ Հայտնի է այդտեղ արտահայտված «Ծուղակ 22» փոխադարձ անհամատեղելի կանոններով տրամաբանական պարադոքսով։
Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ 1942-1944 թվականներին։ Վեպը ոչ ժամանակագրական կարգով է, պատկերում է ոչ իրական 256-րդ ավիաջոկատի մարտական օդաչուների կյանքը պատերազմի ժամանակ։ Իրադարձությունները նկարագրվում են տարբեր կերպարների տեսանկյուններից։ Առանձին սյուժետային գծերը չեն համապատասխանում իրար, այդ իսկ պատճառով ժամանակացույցը զարգանում է սյուժեին զուգահեռ։
Վեպի գլխավոր հերոսը կրում է հայկական ազգանուն։
1994 թվականին Հելըրը հրատարակել է շարունակությունը «Փակվելու ժամանակ» վերնագրով։


== Հայերեն թարգմանություն ==
Հայերեն թարգմանությունը հրատարակվել է 2019 թվականին «Զանգակ» հրատարակչությունում, անգլերենից թարգմանել է Արամ Արսենյանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Librarything.com with many photos of other Catch-22 covers
Photos of the first edition of Catch-22
Catch-22 as a figure of speech
Catch-22 study guide – analysis, themes, quotes, and teaching guide
Why a novel so acclaimed took 46 years to make it to the stage: How the cult classic was adapted for the stage
History of combat crew rotation - World War II and Korean War
Historical Sources for the Events in Joseph Heller's Novel, Catch-22 By Daniel Setzer
Ֆերդինանդ Բիշոֆ

Ֆերդինանդ Բիշոֆ (Ferdinand Franz Xaver Georg Bischoff) (ապրիլի 24 1826, Օլոմոուց (Ավստրո-Հունգարիա, այժմ՝ Չեխիայում) – օգոստոսի 16 1915, Գրաց, (Ավստրո-Հունգարիա այժմ՝ Ավստրիայում), իրավունքի ավստրիացի պատմաբան։ Սովորել է Օլոմոուցի համալսարանում։ 1855–1865 թվականներին՝ Լվովի համալսարանի գերմանական իրավունքի պրոֆեսոր, 1865–1896 թվականներին՝ գերմանական և ավստրիական իրավունքի պրոֆեսոր Դրացի համալսարանում, իսկ 1871-1872 թվականներին համալսարանի ռեկտոր։ Եղել է նաև Ավստրիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից–անդամ։ Ֆերդինանդը Բիշոֆը և Ջորջ Ֆիլիպսը առաջին գերմանական իրավական պատմաբաններ էին Ավստրիայում։ Նրա ուսումնասիրությունները իրավական աղբյուրների բնագավառում ստեղծել են Ավստրիայի սահմանադրական, վարչական և քաղաքացիական իրավական պատմության հիմքեր։
Հետազոտությունները վերաբերում են միջնադարյան Ավստրիայի քաղաքային իրավունքին, ինչպես և Արևմտյան Ուկրաինայում գործող հայկական իրավունքին։ Հրատարակել է Լվովի 1519 թվականի հայկական դատաստանագրքի քննական բնագիրը («Հայերի հին իրավունքը Լվովում», 1862), ինչպես նաև 1377-1736 թվականների Լվովի հայկական գաղութի՝ պատմության վերաբերյալ 69 փաստաթուղթ («Հրովարտակներ Լվովի հայերի պատմության», 1865)։ Ուսումնասիրել է Շտիրիայի երաժշտության պատմությունը։


== Երկեր ==
Լեհահայոց հին իրավունքը «Ուսումնասիրութիւնք լեհահայոց դաաասաանագրոյն» ժողովածուում, Վնն․, 1890, էջ 1–85
Österreichische Stadtrechte und Privilegien, Wien 1857
Steiermärkisches Landrecht des Mittelalters, Štýrský Hradec 1875
Bericht über Weisthümer-Forschungen in Steiermark, Wien 1876, 1877, 1878
Steirische und kärnthische Taidinge, Wien 1881


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Дашкевич Я․ Р․, Армянские колонии на Украине в источниках и литературе XV–XIX веков, Е․, 1962, с․ 151–53․
Թրեֆելշթայն

Թրեֆելշթայն (գերմ.՝ Treffelstein), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կամ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1011 մարդ, տարածքը՝ 20,88 կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 3 72 165։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)
Չերնիշ (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Չերնիշ (ռուս.՝ Черныш), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իզարի Մոսբուրգ

Իզարի Մոսբուրգ (գերմ.՝ Moosburg an der Isar), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիայում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիայի ղեկավարությանը։ Մտնում է Ֆրայզինգ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 17554 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 43,86 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 78 143։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլու (այլ կիրառումներ)

Բոլու անունը կարող է վերաբերել.

Բոլու - համայնք Ֆրանսիայում
Բոլու - քաղաք Թուրքիայում
Ամիր Հաջիև

Ամիր Սահլիալի օղլի Հաջիև (ադրբ.՝ Əmir Səhliəli oğlu Hacıyev, մայիսի 5 (17), 1899, Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 21, 1972(1972-08-21), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի խորհրդային նկարիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1943);


== Կենսագրություն ==
Ամիր Հաջիևը ծնվել է 1899 թվականի մայիսի 5-ին Շուշիում։ Նա իր ստեղծագործական գործունեությունը սկսել է 1918 թվականին ՝ աշխատելով Շուշիում ՝ դիմանկարչության բնագավառում։ Նա նաև մասնակցել է «Շուշկավորստվ»ին և ղեկավարել է մանկավարժական աշխատանք ճեմարաններում։
1923 թվականից կրթություն է ստացել Ադրբեջանի բարձրագույն պետական արվեստի դպրոցում։ 20-ականների երկրորդ կեսից ի վեր, Ամիր Հաջիևը մասնակցել է նկարազարդել այնպիսի ամսագրեր, ինչպիսիք են ՝ «Շարգ Գադինի», «Համքարլար Իթթիֆակը»։ Միևնույն ժամանակ, Հաջիևը շարունակել է դասավանդել Բաքվի տարրական դպրոցներում։ Հաջիևի ուսանողների թվում էր Կյազիմ Կյազիմ-զադեն։ Հաջիևի ուսանողների թվում էր Քազիմ Քազիմզադեն։
Հաջիևի գրքի լավագույն նկարազարդումները համարվում են Սուլեյման Սուլեյման Ախունդովի «Չեռնուշկան» (1924), Ա. Աբգուլասանի «Համբարձումը» (1931), Յուսիֆ Վեզիր Չեմենզեմինլիի «Աղջկա գարունը» (1934), Միրզա Ֆաթալի Ախունդովի «Միռզա Իբրահիմ-Խալիլ» (1938), Նիզամի Գանջավիի «Յոթ գեղեցկուհի» (1941),  Ֆիզուլիի «Լեյլի և Մաջնուն»ը (1953):
1943 թվականին Հաջիևին շնորհվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում։ 1945 թվականից `ԽՄԿԿ անդամ։
Նկարիչը մահացել է 1972 թվականի օգոստոսի 21-ին, Բաքվում։


== Ծանոթագրություններ ==
(8357) Օ'Քոնոր

(8357) Օ'Քոնոր (անգլ.՝ O'Connor), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Օաք Ռիջ աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,273828 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8895 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6581 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1252,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,287453 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,57° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8357) Օ'Քոնոր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սոնամ ֆուտբոլային ակումբ

Ֆուտբոլային ակումբ Սոննամ (կորեերեն՝ 성남FC)՝ հարավկորեական ֆուտբոլային ակումբ Սոնամ քաղաքից։ Ստեղծվել է 1989 թվականին։ Իրականացնում է տնային հանդիպումները «Տհանչհոն սպորտային համալիրում», որը տեղավորում է 19000 հանդիսատես։ Այժմ խաղում է Կեյ Լիգայի առաջնությունում, որը Կորեայի ֆուտբոլային գլխավոր մրցարշավն է։ Ակումբը Կեյ լիգայի յոթակի չեմպիոն է դարձել և ճանաչվել Կորեայի ամենահայտնի ֆուտբոլային թիմը։


== Նվաճումներ ==


=== Հարավային Կորեայի ֆուտբոլի չեմպիոնատ ===
Չեմպիոն(7)։ 1993, 1994, 1995, 2001, 2002, 2003, 2006
Փոխչեմպիոն (3)։ 1992, 2007, 2009


=== Հարավային Կորեայի Ֆուտբոլային գավաթ ===
Սեփականատեր (3)։ 1999, 2011, 2014։
Ֆինալիստ (3)։ 1997, 2000, 2009։


=== Հարավային Կորեայի ֆուտբոլի սուպեր գավաթ ===
Սեփականատեր (1)։ 2002։
Ֆինալիստ (2)։ 2000, 2004։


=== Ասիայի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիայի  չեմպիոնների լիգա ===
Հաղթող (2)։ 1996, 2010։
Ֆինալիստ (2)։ 1997, 2004։


=== Արևելյան Ասիայի ֆուտբոլի սուպերգավաթ ===
Սեփականատեր (1)։ 1996։


=== Արևելյան Ասիայի գավաթ ===
Սեփականատեր (1)։ 2004։


=== Աֆրո-Ասիական ֆուտբոլի չեմպիոնատ ===
Հաղթող (2)։ 1996։


== Հայտնի խաղացողներ ==
 Սաշա Օգնենովսկիյ
 Խուան Կառլոս Արսե
 Միշել Պանսե Բիլոնգ
 Մաուրիսիո Մոլինա
 Յոն Տեստեմիցանու
 Դենիզ Լակտիոնով
 Գենադիի Ստյոպուշկին
 Անդրեյ Սոլոմատին
 Ադրիան Նհագա
 Լյուբիշա Ռանկովիչ
 Վալերի Սարչև
 Ջևադ Տուրկովիչ
 Սերվեր Ջեպարով
 Կիմ Ջոն Ու
 Կիմ Դո Հոն
 Կիմ Դո Հուն
 Կիմ Յոն Դե
 Կիմ Յոն Չհոլ
 Կիմ Սան Սիկ
 Կիմ Ջոն Ուն
 Լի Դոն Գուկ
 Լի Սան Յուն
 Լի Հո
 Չոն Սոն Պյոն
 Չո Յոն Հյոն


== Ներկա կազմ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (կոր.) (անգլ.)
Երկրպագուների կայք Archived 2008-09-30 at the Wayback Machine. (կոր.)
Էմիլ Օտտո Գրունդման

Էմիլ Օտտո Գրունդման (անգլ.՝ Emil Otto Grundmann, հոկտեմբերի 4, 1844(1844-10-04), Մայսեն, Սաքսոնիայի թագավորություն, Գերմանական միություն - օգոստոսի 27, 1890(1890-08-27), Դրեզդեն, Գերմանական ռայխ), ամերիկացի և գերմանացի նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1844 թվականին Մայսենում։ Նկարչություն սովորել է բելգիացի նկարիչ Հենդրիկ Լեյսի հետ Անտվերպենում, հետո Դյուսելդորֆում։ Դրանից հետո նա տեղափոխվում է Ամերիկա, դառնալով հայտնի նկարիչ։ Սկսելով զբաղվել ուսուցչի աշխատանքով նա դառնում է Բոստոնի արվեստի թանգարանի առաջին տնօրենը, որի հիմնադիրներից էր իր Անտվերպենցի ընկեր՝ Ֆրենսիս Միլլը։ Նրա գործընկերը Ջոզոֆ դե Կամպը աշխատել է իր հետ դպրոցում։ Ամերիկացի շատ հայտնի նկարիչներ հաճախել են իր դասերին  և Էմիլ Օտտոն ազդեցություն է ունեցել նրանց եվրոպական գաղափարների վրաի վրա։ Նրա աշակերտներից էին Էդմունդ Թարբելը, Էդվարդ Փոթերը, Ռոբերտ Ռիդը, Էռնեստ Ֆենոլլոսան, Ֆրենկ Բենսոնը եւ Չարլզ Թյորները։ Մահացել է 1890 թվականի օգոստոսի 27-ին Դրեզդենում։ Նրա անունով է կոչվում Մայսենի փողոցներից մեկը ։ 

Որոշ աշխատանքներ
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Emil Otto Grundmann (անգլ.)
Emil Otto Grundmann (անգլ.)
Մի կաթիլ մեղրը (մուլտֆիլմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մի կաթիլ մեղրը (այլ կիրառումներ)Մի կաթիլ մեղրը, 1968 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից նկարահանված հայկական մուլտֆիլմ՝ ըստ Հովհաննես Թումանյանի համանուն գործի։


== Սյուժե ==
Մի կաթիլ մեղրի պատճառով ծագած վեճն իրար դեմ է հանում երկու գյուղերի, ապա նաև պատերազմի պատճառ դառնում երկրների միջև։


== Աղբյուրներ ==
Հայկական կինո, լիակատար կատալոգ, 1924-1999 թթ., Հայաստանի կինոգետների և կինոլրագրողների ասոցիացիա, 2000 թ.։
Որս (մուլտֆիլմ)

Որս (ռուս.՝ Охота), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Էդուարդ Նազարովը 1979 թվականին։
Մուլտֆիլմում օգտագործվել է Յոհան Սեբաստիան Բախի երաժշտությունը։


== Սյուժե ==
Մեծ քաղաքի փողոց՝ բարձր տներ, լուսավորված ցուցափեղկեր, շտապող անցորդներ, ավտոմեքենաների հոսք․․․ Տղան մտնում է որսորդական խանութ, դիտում է պատից կախված նկարներն ու հաղթանշանները և պատկերացնում, թե ինքը աֆրիկյան սավաննայում է։ Վսեմ քայլում են փղերը, ընձուղտներն ակացիա են ուտում, կռունկները պարում են։ Հավալուսները ձկներ էր բռնում, իսկ ջրի մեջ նստած են գետաձիերը։ Սավաննայում վազում են զեբրերը, այծքաղները, ջայլամները։ Շրջապատում կյանքը եռում է։ Եվ հանկարծ տղան ծառի տակ առյուծ է տեսնում, իսկ կողքը` լիցքավորված հրացանով իսկական որսորդին։ Տղան հասցնում է կրակել առաջինը և կպչում է ուղիղ որսորդի ճակատին։ Առյուծը փախչում է․․․
«Տղա՜, խանութը փակվում է», արտաբերում է վաճառողը։ Երազանքները ցրվում են, և տղան նորից դուրս է գալիս քաղաքի աղմկոտ փողոց։


== Ստեղծում ==
Սավաննայի տեսարանում օգտագործվում է Բախի երաժշտությունը, իսկ քաղաքային տեսարանում հնչյում է Ալեքսանդր Գրադսկու երաժշտությունը։


== Հեղինակներ ==
Տնօրեն՝ Լյուբով Բուտիրինա
Խմբագիր՝ Ելենա Միխայլովա
Մոնտաժող՝ Նատալյա Ստեպանցևա
Օգնականներ՝ Ե․ Կարավաևա, Ի․ Կուլակովա, Դ. Կուլիկով, Ե․ Կունակովա, Տ․ Լիտկո, Տ․ Սոկոլսկայա


== Փառատոներ և մրցանակներ ==
Մուլտֆիլմն արժանացել է մի շարք փառատոնների մրցանակների.

1979 - Համամիութենական կինոփառատոն Կիևում-Լավագույն ֆիլմ
1980 - Միջազգային կինոփառատոն Ուեսկայում (Իսպանիա)-Լավագույն ֆիլմ
1980 - Մուլտֆիլմերի երրորդ միջազգային կինոփառատոն Էշպինյուում (Պորտուգալիա)-«Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակ


== Վերաթողարկում DVD ձևաչափով ==
Մուլտֆիլմը վերաթողարկվել է DVD ձևաչափով «Masters of Russian Animation Volume 3» մուլտֆիլմերի ժողովածուում։ 
«Հեքիաթների հեքիաթ» (1979) Յուրի Նորշտեյն,
«Որս» (1979), Էդուարդ Նազարով,
«Վերջին որս» (1982), Վալենտին Կարավաև,  
«Կար-չկար, մի շուն կար» (1982) Էդուարդ Նազարով, 
«Մրջունի ճանապարհորդությունը» (1983) Էդուարդ Նազարով,
«Առյուծն ու ցուլը» (1983) Ֆյոդոր Խիտրուկ,
«Գայլն ու հորթը» (1984) Միխայիլ Կամենեեցկի,
«Զավեշտախաղ» (1981) Իդեյ Գառանին,
«Հին սանդուղքը» (1985) Ալեքսանդր Գորլենկո, 
«Թագավորական սենդվիչ» (1985) Անդրեյ Խրժանովսկի, 
«Սիդորով Վովայի մասին» (1985) Էդուարդ Նազարով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Որս»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Որս» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
«Որս» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Ժողովածու (3207)

Ժողովածու (3207), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3207 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարու Ոսկան Երեց գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 15,2x10,3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 295 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով և բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակն ունի 1 էջ, գրված է թղթի վրա՝ վրացերենով և նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ սրճագույն կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 90ա։


== Բովանդակություն ==
Դաւթի Սահմանք իմաստասիութեան, Վասն բաժանման, Մեկնութիւն ի Վերլուծական Արիստոտէլի,
Էակաց գիրք,
Ամենայն չար տանջելի,
Առածք հինգ,
Ի Պիտոյից գրոց,
Յովհ. Որոտնեցւոյ Հաւաքեալ ի բանից իմաստասիրաց,
Բառք փիլիսոփայականք, Քերթողականք, Փիլոնի, Յունաց, Խորանին,
Ցանկ և գին սպասուց եկեղեցւոյ,
Մանունք,
Պարտամուրհակ և պառտացուցակ (վրացերեն, ԺԹ դ.):


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիշա Ասատրյան

Գրիշա Հակոբի Ասատրյան (1921, Արտաշավան, Էջմիածնի գավառ, Հայկական ԽՍՀ), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Գրիշա Ասատրյանը ծնվել է 1921 թվականին, Աշտարակի շրջանի Արտաշավան գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է 1939 թվականին և աշխատել հայրենի գյուղի յոթնամյա դպրոցում որպես պատմության ուսուցիչ։
Պատերազմի խորհրդա-գերմանական գործողությունների սկզբին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Սկզբում ծառայել է 408-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի հատուկ սանիտարական գումարտակում, այնուհետև տեղափոխվել է 23-րդ դիվիզիա, որը մտնում էր 1-ին Մերձբալթյան ռազմաճակատի կազմում։ 1943 թվականին Դնեպրի անցման ժամանակ Ասատրյանը վիրավորվել է և տեղափոխվել հոսպիտալ։ Ապաքինվելուց հետո մասնակցել է Կիև, Ժիտոմիր, Մինսկ, Ռիգա, Վարշավա, Լոձ և մի շարք այլ քաղաքների ու բնակավայրերի ազատագրման մարտերին։ Ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, «Մարտական ծառայությունների համար» և այլ մեդալներով։ 1944 թվականին ռազմաճակատում ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։
Պատերազմի ավարտից հետո զորացրվել է բանակից և անցել մանկավարժական աշխատանքի, նշանակվել հայրենի գյուղի դպրոցի տնօրեն և պատմության ուսուցիչ։ Միաժամանակ ավարտել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ Լավագույն աշխատանքի համար Ասատրյանը պարգևատրվել է մի շարք պատվոգրերով։ 1976 թվականից անցել է կենսաթոշակի, բայց շարունակել է դասավանդել դպրոցում։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Էնրիկ Սաբորիտ

Էնրիկ Սաբորիտ Տեյշիդոր (իսպ.՝ Enric Saborit Teixidor, ապրիլի 27, 1992(1992-04-27), Բարսելոնա, Կատալոնիա, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ատլետիկ Բիլբաո» ակումբի պաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==
Ծնվել է Կատալոնիայի Բարսելոնա քաղաքում, մանկությունն անցկացրել է Մատարոյում։ 16 տարեկան հասակում Սաբորիտը հեռացել է «Էսպանյոլ» ակումբի երիտասարդական թիմի կազմից և տեղափոխվել Վիտորիա Գաստեյ, որտեղ ապրում էր նրա մայրը։ Որոշ ժամանակ անց Էնրիկեն դարձել է «Ատլետիկ Բիլբաո» ակումբի երիտասարդական թիմի խաղացող։ Սա երկրպագուների շրջանում տարաձայնություններ է առաջացրել, թե համապատասխանում է արդյոք նրա հետ կնքված պայմանագիրը ակումբի քաղաքականության չափանիշներին։ Այն բանից հետո, երբ ֆուտբոլիստը փորձ էր հավաքել և ավարտել կրթությունը երիտասարդական թիմում, նրան տեղափոխել են «Ատլետիկո Բիլբաոյի» երկրորդ կազմ, որը հանդես էր գալիս Սեգունդա Բ-ում։ 2012/13 մրցաշրջանում անցկացրել է 36 խաղ, ներառյալ փլեյ-օֆֆը Սեգունդայում հանդես գալու իրավունքի համար։
2013 թվականի օգոստոսի 25-ին Էնրիկ Սաբորիտն իր նորամուտն է կատարել Լա Լիգայի շրջանակներում թիմի հիմնական կազմում՝ խաղադաշտում անցկացնելով 90 րոպե. «Ատլետիկոյի» և «Օսասունայի» հանդիպումը «Անոետա» մարզադաշտում ավարտվել է տանտերերի հաղթանակով (2:0)։ 2014 թվականի հուլիսի 9-ին խաղային պրակտիկայի բացակայության պատճառով նա վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է «Մալյորկա» ակումբի կազմ, որը հանդես էր գալիս Սեգունդայում։ Վարձակալության պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո նա վերադարձել է «Ատլետիկի Բիլբաո» ակումբի կազմ, որը պայքարում էր 2015/16 մրցաշրջանում Սեգունդայում մնալու համար։ Սակայն թիմը չի կարողացել պահպանել իր տեղը և անցել է Սեգունդա Բ։
Առաջին անգամ Էնրիկեն խաղացել է Եվրագավաթներում 2015/2016 մրցաշրջանի շրջանակներում ընդդեմ «Ալկմար Զանստրեկի», որի ընթացքում նա կատարել է գոլային փոխանցում Կիկե Սոլային։ Պաշտպանի ջանքերը աննկատ չեն անցել։ 2016/2017 մրցաշրջանից առաջ նա մարզվել է բասկերի թիմի հիմնական կազմի հետ և դիտարկվել է որպես Միկել Բալենսիագային փոխարինող։ Ակումբի կազմում առաջին գոլը Սաբորիտը խփել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 8-ին՝ 2016/2017 մրցաշրջանի խմբային փուլի ընթացքում։ Այդ գնդակի շնորհիվ խաղն ավարտվել է ոչ-ոքի։


== Ձեռքբերումներ ==
«Ատլետիկ Բիլբաո»Իսպանիայի գավաթի եզրափակչի մասնակից − 2009
Իսպանիայի գավաթակիր − 2010


== Ակումբային վիճակագրություն ==
2018 թվականի փետրվարի 11-ի տվյալներով-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Էնրիկ Սաբորիտ պրոֆիլը BDFutbol կայքում
Գերմանիան Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում

Գերմանիային Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում ներկայարել է երիտասարդ երգչուհի Լենա Մայեր-Լանդրութը «Satellite» երգիվ։ Գերմանիան լինելով մեծ քառյակի անդամ (2011-ից արդեն մեծ հնգյակ է դարձել) հնարավորություն ստացավ ներկայանալ միանգամից եզրափակչում և ըստ վիճակահանության Լենան եզրափակչում ելույթ ունեցավ 22 համարի ներքո։ Լենան դարձավ Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթի հաղթողը 246 միավորով ստանալով 12 միավոր 9 երկրից։


== Հղումներ ==
Գերմանիան Եվրատեսիլ 2010-ի պաշտոնական կայքում


== Ծանոթագրությունենր ==

1956 • 1957 • 1958 • 1959 • 1960 • 1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 •
1966 • 1967 • 1968 • 1969 • 1970 • 1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975 • 1976 • 1977 • 1978 • 1979 • 1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989 • 1990 • 1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 • 1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 • 2001 • 2002 • 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010
Գոլովկի (այլ կիրառումներ)

Գոլովկի, կարող է վերաբերել՝

Գոլովկի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում
Գոլովկի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
Պահպանողական համակարգ

Պահպանողական համակարգ, նյութական կետերի մեխանիկական համակարգ, որի լրիվ մեխանիկական էներգիան (կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաների գումարը), մնում է հաստատուն շարժման յուրաքանչյուր պահին և տարածության մեջ համակարգի գրաված ցանկացած դիրքում։
Աստերոիդների ցանկ (215601-215700)

Աստերոիդների ցանկ (215501-215600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (215701-215800)
 Աստերոիդների ցանկ (215501-215600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (215701-215800)
Լիպոպոլիսախարիդ

Լիպոպոլիսախարիդ (LPS, անգլ.՝ lipopolysaccharide), մակրոմոլեկուլ՝ բաղկացած պոլիսախարիդից, որը կովալենտորեն կապված է լիպիդին՝ գրամ բացասական բակտերիաների արտաքին թաղանթի հիմնական բաղադրիչն է։


== Կառուցվածք ==
Լիպոլիսախարիդների կառուցվածքը ներառում է 3 կովալենտորեն կապված բաղադրիչներ.

Լիպիդ Ա.
Կենտրոնական օլիգոսախարիդ
O- անտիգենԼիպիդ A-ն դիսախարիդ է` անսովոր հիդրոքսիմիրիստական ճարպաթթվի մի քանի միացված շղթաներով։ Բակտերիալ բջիջի ոչնչացումից հետո լիպիդ A- ն արտանետվում է արյան մեջ և կարող է առաջացնել ծանր թունավոր ազդեցություն, այդ թվում սեպտիկ ցնցում։ Կենտրոնական օլիգոսախարիդը բաղկացած է անսովոր շաքարներից։ Այն ծառայում է որպես մոլեկուլային կամուրջ և միացնում լիպիդ A- ն O անտիգենին։  Դա էնդոտոքսին է և արյան մեջ թողնելիս, ինչպես նաև լիպիդ A-ն, կարող է առաջացնել թունավորում, մինչև իսկ սեպտիկ ցնցում, չնայած ավելի փոքր չափով, քան լիպիդ A-ն։
O- անտիգենը պոլիսախարիդային շղթա է, որը կցված է կենտրոնական օլիգոսախարիդին։  Լիպոլիսախարիդի այս մասը ենթարկվում է շրջակա միջավայրի ազդեցությանը։  O-անտիգենի կազմը տատանվում է կախված բակտերիաներից։  Որքան երկարեն O- անտիգեն պոլիսախարիդները, այնքան ավելի վատ են հիդրոֆոբիկ հակաբիոտիկները դրանց միջոցով ներթափանցում մանրէային բջիջ։  Լիպոլիսախարիդի այս մասը առավել իմունոգեն է և հեշտությամբ ճանաչվում է ընդունողի իմունային համակարգի կողմից, ինչը և նրա անվան բացատրությունն է։


== Գործառույթ ==
Լիպոպոլիսաքարիդը (LPS, էնդոտոքսին) բոլոր գրամ-բացասական միկրոօրգանիզմների բջջաթաղանթի արտաքին մասի ջերմակայուն բաղադրիչն է։  Այն ապահովում է մանրէների բջիջի կառուցվածքային ամբողջականությունը և պաշտպանում թաղանթը շրջակա միջավայրի ագրեսիվ ազդեցություններից։  Լիպոլիսախարիդի բացասական լիցքը մեծացնում է մանրէների ընդհանուր բացասական լիցքը և կայունացնում դրա թաղանթը։  Շատ հակաբիոտիկներ գործում են  լիպոլիսախարիդին վնասելու համար։


== Էնդոտոքսին ==

Էնդոտոքսին տերմինը գիտականի իմաստաբանության մեջ մտել է 1892 թվականին։  Սա էր գրամ-բացասական մանրէների լիպոպոլիսախարիդի լիզատի ջերմակայուն բաղադրիչի անվանումը։ Էնդոտոքսին և լիպոպոլիսախարիդ տերմինները հաճախ օգտագործվել են որպես հոմանիշներ։ 
Էնդոտոքսինները կարող են փոխազդել մակրոօրգանիզմի տարբեր բջիջների հետ և, կախված դոզայից, պատճառել դրանց վնասը կամ խթանել ֆիզիոլոգիապես ակտիվ նյութերի սինթեզը։ Էնդոտոքսինի գործողության վտանգավոր հետևանքներն են Դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշով (ԴՆՄ) և էնդոտոքսինային ցնցումներով։ Նախկինում հավատացել են, որ սովորաբար աղիքից պորտալարային երակ մտնող բոլոր էնդոտոքսինները վերացվում են լյարդի ֆիքսված մակրոֆագների համակարգով։  Ներկայումս էնդոտոքսինները հայտնաբերվել են գործնականում առողջ մարդկանց համակարգային շրջանառության մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Wexler H., Oppenheim J. D. Isolation, characterization, and biological properties of an endotoxin-like material from the gram-positive organism Listeria monocytogenes(անգլ.) // Infection and Immunity : journal. — 1979. — Т. 23. — № 3. — С. 845—857. — PMID 110684.
«MeSH Browser»։ meshb.nlm.nih.gov։ Վերցված է 2021-01-19
Ջիհադ

Ջիհադ (արաբ․՝ الجهاد‎‎-ից [dʒɪ’hɑ:d] — «ջանք»), հասկացություն իսլամում, որը նշանակում է ջանասիրություն Ալլահի ճանապարհին։ Սովորաբար ջիհադը նույնացվում է զինված պայքարի հետ, սակայն հասկացությունն ինքնին բավականին լայն է։
Իսլամում ջիհադ համարվում է կռիվը սեփական հոգևոր և սոցիալական արատների հետ (օրինակ, ստի, խաբեության, հասարակության ցոփակեցության հետ և այլն), սոցիալական անարդարության վերացում, մշտական եռանդի ներդրում իսլամի տարածման գործում, նվաճողների դեմ պայքարում, հանցագործների և օրինազանցների պատժում։ Բացի այդ, արաբերենում «ջիհադ» բառը նշանակում է ցանկացած ջանք կամ եռանդ, մասնավորապես՝ աշխատանքում, ուսման մեջ և այլն։
Ըստ Ղուրանի՝ յուրաքանչյուր մուսուլման պետք է ջանասիրություն ցուցաբերի իսլամի հաստատման և պաշտպանության համար, դրա համար ծախսել իր նյութական միջոցները և ներդնել ուժերը։ Վտանգի դեպքում պետք է անցնել զինված պայքարի ընդդեմ հավատի թշնամիների։ Ջիհադը իսլամի գագաթնակետն է, բոլոր ուժերի ու հնարավորությունների ներդրումը հանուն իսլամի տարածման և հաղթանակի. սա մուսուլմանական համայնքի գլխավոր պարտականություններից մեկն է։ Ազգային-ազատագրական շարժման շրջանում ջիհադի գաղափարները կարող են կիրառվել ընդդեմ գաղութացման։
Ռազմական ջիհադի ընկալումը հիմնական հասկացություն դարձավ ոչ մուսուլմանների համար և ստացավ «սուրբ պատերազմ» անվանումը։ Բայց որոշ մուսուլմանական հեղինակներ ժխտում են նման մոտեցումը։
Հենց մուսուլմանների շրջանում ջիհադը հանդիսանում է ընդհանուր առաքելության ազատագրության ձև, բայց մի շարք ժողովրդավարական աշխարհիկ երկրներում և հանրապետություններում ջիհադը հարում է ծայրահեղականության ճյուղին։


== Նպատակներ ==
Մուսուլմանական արմատական մտածող, «Մուսուլման եղբայրներ» կազմակերպության գաղափարախոս Սայիդ Քութբը կարծում էր, որ ջիհադը իսլամի թշնամիների դեմ պայքարի ձև է։
Իսլամի պատմաբան Դանիել Փայփսը կարծում է, որ «ջիհադի նպատակը կայանում է ոչ այնքան իսլամական հավատքի տարածման, որքան մուսուլմանական ինքնիշխան կառավարման ոլորտներն ընդլայնելը... Այսպիսով, ջիհադն ըստ էության ագրեսիվ է և նրա վերջնական նպատակն այն է, որ հասնի մուսուլմանների գերիշխանության ամբողջ աշխարհում»։ Նա նաև նշում է, որ ջիհադը միշտ արտահայտվում է տարածքային ընդարձակումների տեսքով։


== Ծանոթագրություններ ==
Եղիշե Շեկ-Հովսեփյան

Եղիշե Թադևոսի Շեկ-Հովսեփյան (1893, Կարս, Կարսի մարզ, Կովկասյան երկրամաս, Ռուսական կայսրություն - 1939, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային դատաբժիշկ։ Բժշկական գիտությունների թեկնածու (1936 թ.), պրոֆեսոր (1936 թ.)։


== Կենսագրություն ==
1916 թվականին ավարտել է Օդեսայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1916-1922 թվականներին եղել է հայկական կարմիր բանակի զորա-սանիտարական վարչության կազմակերպչական բաժնի պետ։ 1922-1925 թվականներին աշխատել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի անատոմիայի, 1925-1927 թվականներին՝ տեղագրական անատոմիայի և օպերատիվ վիրաբուժության ամբիոններում, 1929-1939 թվականներին՝ դատական բժշկության, 1938 թվականից՝ միաժամանակ ախտաբանական անատոմիայի ամբիոնների վարիչ, Երևանի բժշկական ինստիտուտի ռեկտոր։ Եղել է Երևանի և ՀԽՍՀ առժողկոմատի դատաբժշկական գլխավոր փորձագետը։ Շեկ-Հովսեփյանի նախաձեռնությամբ Երևանի բժշկական ինստիտուտում հիմնվել է դատական բժշկության թանգարան, 1929 թվականին՝ իրեղեն ապացույցների լաբորատորիա։
Շեկ-Հովսեփյանի գիտական աշխատանքները (մեծ մասն անտիպ են) վերաբերում են դատական բժշկության և քրեագիտության հարցերին, տարիքի որոշման, մատների անտեսանելի հետքերի հայտնաբերման, պոկված թղթի նույնության որոշման մեթոդներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերխնիե Վորոտա

Վերխնիե Վորոտա (ուկրաիներեն՝ Верхні Ворота), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերխնիե Վորոտա գյուղում բնակվում էր 2 258 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3267 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 691,15 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իսրայել Ա Ոթմսեցի

Իսրայել Ա Ոթմսեցի (ծ. թ. անհայտ, գ. Ոթմուս (Վանանդ գավառ) – 677, Դվին), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 667 թվականից։ Նախքան կաթողիկոս կարգվելը Վանանդի եպիսկոպոսն էր։ Դվինի 645 և 648 թվականների եկեղեցական ժողովներում մասնակցել է աշխարհիկ և եկեղեցական ներքին կանոնների մշակմանը, հայ դավանական ձեռնարկի կազմմանը՝ կանգնելով հակաքաղկեդոնական դիրքերում։ Պայքարել է երևութականության և պավլիկյանների դեմ։ Կաթողիկոսական գահին Իսրայել Ա Ոթմսեցուն նախորդել է Անաստաս Ա Ակոռեցին, հաջորդել՝ Սահակ Գ Ձորոփորեցին։


== Արտաքին հղումներ ==
«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002
ԻՍՐԱՅԵԼ Ա ՕԹՄՍԵՑԻ (667-677) Archived 2010-11-26 at the Wayback Machine.
(9871) Ջիոն

(9871) Ջիոն (անգլ.՝ Jeon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի փետրվարի 28-ին Տեցույա Ֆուջիի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,371831 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0162 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7275 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1334,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269823 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,57° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9871) Ջիոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Օնտիկա

Օնտիկա (էստ․՝ Ontika), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Կոհտլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 81 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
882

882 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 882 թվականն է, 
IX դարի 82-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Աշոտ Երկաթ


== Մահեր ==
Մերլինո (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄերլինոՄերլինո (ռուս.՝ Мерлино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 319 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պուխլյակովսկի (Ուստ-Դոնեցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պուխլյակովսկի (այլ կիրառումներ)Պուխլյակովսկի (ռուս.՝ Пухляковский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ուստ-Դոնեցկի շրջանում։ Պուխլյակովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ 
Բնակչությունը կազմում է 1808 մարդ։ Հիմնվել է 1780 թ.։
Ամարի Սթադոմայեր

Ամարի Կարսարես Սթադոմայեր (անգլ.՝ Amar'e Carsares Stoudemire, եբրայերեն՝ אמארה יהושפט סטודמאייר‎, նոյեմբերի 16, 1982(1982-11-16), Լեյք Ուելս, Փոլկ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկա-իսրայելցի բասկետբոլային մարզիչ և նախկին բասկետբոլիստ։ կենտրոնական և/կամ ծանր հարձակվող։
Հանդես է եկել վեց ավագ դպրոցներում, սակայն ի վերջո ավարտել է Օռլանդոյի Սայպրես Կրիկ ավագ դպրոցը։ Դպրոցական տարիներին արժանացել է բազմաթիվ պարգևների, ընդհուպ մինչև ճանաչվել է Ֆլորիդա նահանգի «Միստր բասկետբոլ»։
Դպրոցն ավարտելուց հետո Սթադոմայերը բաց է թողել ուսանողական կարիերան և միանգամից մուտք է գործել 2002 թվականի NBA դրավթ` ընտրվելով 9-րդը առաջին ռաունդում` «Ֆինիքս Սանսի» կողմից։ «Սանսում» Սթադոմայերն անցկացրել է 8 մրցաշրջան, որից հետո նոր պայմանագիր է կնքել ասոցիացիայի ամենահին ակումբներից մեկի՝ «Նյու Յորք Նիքսի» հետ։
Վեց անգամ ճանաչվել է աստղ (NBA All-Star), բազմից ընդգրկվել «All-NBA» խորհրդանշական հավաքականներում, իսկ 2003 թվականին ճանաչվել տարվա նորեկ՝ չնայած ծնկի քրոնիկ հիվանդություններից ոչ լիովին ապաքինված լինելուն։
Եղել Է նաև Միացյալ Նահանգների բասկետբոլի ազգային հավաքականի անդամ, որի կազմում նվաճել է բրոնզե մեդալ Աթենքի 2004 թվականի օլիմպիական խաղերում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Էջը NBA.com կայքում(անգլ.)
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Archived 2010-07-24 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Հարցազրույց Ա. Սթադոմայերի հետ (տեսանյութ) @ fiba.com(անգլ.)
Աղաջքիսե (գետ)

Աղաջքիլիսե, գետ Լեռնային Կիլիկիայում, Մենևշեսու գետի վտակը։ Մայր գետին է միանում Իլանօվասի կոչված վայրի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==