Պիեռ Օմիդյար

Պիեռ Օմիդյար (պարսկերեն՝ پیر مراد امیدیار, անգլ.՝ Pierre Morad Omidyar, հունիսի 21, 1967(1967-06-21), Փարիզ), ծրագրավորող, ձեռնարկատեր, մենեջեր և բարեգործ, eBay ընկերության հիմնադիր և տնօրենների խորհրդի նախագահ։ 1998 թվականին eBay-ի IPO-ից հետո միլիարդատեր է (2014 թվականին Forbes-ի տվյալներով 400 ամենահարուստ ամերիկացիների վարկանիշում ճանաչվել է 47-րդը, կարողությունը՝ 8,5 միլիարդ դոլար)։ 2004 թվականից կնոջ՝ Պամելայի հետ հիմնադրել է «Օմիդյարի ցանց» (անգլ.՝ Omidyar Network) բարեգործական նորարարական ընկերությունը, ինչպես նաև «Humanity United» բարեգործական ֆոնդը, որը զբաղվում է ստրկավաճառության դեմ պայքարով։
Օմիդյարը տվել է «Նվիրաբերման երդում» (նախաձեռնողներ Բիլ և Մելինդա Գեյթսի հիմնադրամ և Ուորեն Բաֆեթ)՝ խոստանալով անձնական կարողության ոչ պակաս, քան կեսը նվիրաբերել բարեգործությանը։


== Կենսագրություն ==
Պիեռ Օմիդյարը ծնվել է 1967 թվականի հունիսի 21-ին Փարիզում պարսիկ ներգաղթյալների ընտանիքում, ովքեր սովորում էին համալսարանում։ Նրա մայրը՝ Էլահե Միր֊Ջալալի Օմիդյարը, լեզվաբանության դոկտորի աստիճան է ստացել Սորբոնի համալսարանում։ Հայրը վիրաբույժ էր։
Ընտանիքը տեղափոխվել է ԱՄՆ (Մերիլենդ նահանգ) 1973 թվականին, երբ Պիեռը երեխա էր։
Պոտոմակի դպրոցում (անգլ.՝ Potomac School) սովորելու տարիներին Պիեռը հետաքրքրվում էր տեղեկատվական տեխնոլոգիաներով։
1984 թվականին ավարտել է Պոտոմակի Սուրբ Անդրեի եպիսկոպոսական դպրոցը (անգլ.՝ St. Andrew's Episcopal School):
В 1988 թվականին Թաֆթս համալսարանում (Մասսաչուսեթս) ստացել է բակալավրի աստիճան համակարգչային գիտությունների ոլորտում։
Սկսել է աշխատել Claris ընկերությունում (Apple Inc.-ի ստորաբաժանում), որտեղ զբաղվել է MacDraw վեկտորային գրաֆիկական խմբագրիչի արդիականացմամբ։
1991 թվականին Պիեռը դարձել է Ink Development ընկերության համահիմնադիր։ Դա ստարտափ էր, որն զբաղվում էր ժեստային ինտերֆեյսով համակարգիչների մշակմամբ։ Ավելի ուշ այն ուղղվածությունը կենտրոնացրեց դեպի էլեկտրոնային առևտուրը և անվանափոխվեց eShop:

1995 թվականին՝ 28 տարեկան հասակում, Օմիդյարը սկսեց գրել առևտրային հարթակի p2p կոդը և առաջին նախատիպն ավարտեց Աշխատանքի օրը՝ սեպտեմբերի 4-ին։ Մշակված տարբերակը Պիեռը տեղադրեց իր անձնական կայքի Auction Web բաժնում, որը նվիրված էր Էբոլա վիրուսի առաջ բերած հեմորագիկ տենդի համաճարակին։ Այն հայտնի պատմությունը, որ eBay-ը ստեղծվել է, որպեսզի Պիեռի հարսնացուն հնարավորություն ունենա PEZ խաղալիք-դոզատորներով փոխանակվել այլ կոլեկցիոներների հետ, մշակվել է 1997 թվականին ընկերության մենեջերի կողմից, ինչը հետագայում հաստատեց նաև ընկերությունը։
Auction Web-ի առաջին վաճառված առարկան Օմիդյարի լազերային սարքն էր, որի համար վճարեցին 13,83 դոլար։ Կապ հաստատելով գնորդի հետ՝ Պիեռը հետաքրքրվեց, թե արդյոք նա հասկացել էր, որ այդ լազերային սարքավորումն անսարք է։ Դրան ի պատասխան գնորդը բացատրել է․ «Ես անսարք լազերային սարքավորումների կոլեկցիոներ եմ»։
Թեև սկզբում Պիեռը Auction Web-ի հիմքում առևտրային շահեր չէր դնում, և սկզբնական շրջանում կայքից օգտվելն անվճար էր, սակայն ժամանակի ընթացքում ծնվեց և բուռն տեմպերով զարգացավ վերջին տարիների ամենահայտնի օնլայն աճուրդներից մեկը։
Շատ շուտով՝ 1996 թվականին, յուրաքանչյուր վաճառքից ստացվող փոքր հասույթը բարձրացրեց Օմիդյարի եկամուտը General Magic-ում և ինը ամիս անց Պիեռը որոշեց իր ամբողջ ուշադրությունը կենտրոնացնել նոր ընկերության վրա։
1996 թվականին Պիեռ Օմիդյարը eBay ընդունեց առաջին գործընկեր-նախագահին՝ Ջեֆրի Սքոլին։

1996 թվականին Օմիդյարը լիցենզավորված համաձայնություն ստորագրեց eBay-ի միջոցով ինքնաթիռի տոմսերի վաճառքի վերաբերյալ։ Այդ պահին կայքում իրականացվում էր 250 000 աճուրդ, իսկ արդեն 1997 թվականի կեսերին՝ 800 000:
1997 թվականին eBay-ը փոխեց ընկերության անունը կայքի անունով։
1998 թվականի մարտին Սքոլին փոխարինեց Մարգարեթ Ուիթմենը։
1998 թվականի սեպտեմբերին eBay-ն իրականացրեց իր ակցիաների հաջող հրապարակային բաշխում, ինչից հետո Օմիդյարը, որն այդ ժամանակ 31 տարեկան էր, և Սքոլը դարձան միլիարդատեր։ 2008 թվականի տվյալներով Օմիդյարի 178 միլիոն ակցիաներն eBay-ում արժեին շուրջ 4 450 միլիոն դոլար։
2002 թվականի հուլիսին eBay-ը 1,5 միլիարդ դոլարով ձեռք բերեց PayPal էլեկտրոնային վճարման համակարգը։

2004 թվականին Պիեռն իր կնոջ՝ Պամելայի հետ, հիմնեց «Օմիդյարի ցանց» (անգլ.՝ Omidyar Network) բարեգործական նորարարական ընկերությունը՝ նպաստելով սոցիալական ձեռնարկատիրության գաղափարների զարգացմանը։
2005 թվականին eBay-ը 2,6 միլիարդ դոլարով գնեց Skype ընկերության 30 % բաժնեմասը, որը հետագայում վաճառեց Microsoft-ին։
2013 թվականին՝ Էդվարդ Սնոուդենի դիմակազերծումից հետո Օմիդյարը հայտարարեց բրիտանական The Guardian ամսագրի նախկին լրագրող Գլեն Գրինվալդի (անգլ.՝ Glenn Greenwald) հետ համատեղ «First Look Media»-ի ստեղծման մասին։
2014 թվականին Օմիդյարը աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց ցանկում զբաղեցրեց 47-րդ տեղը․ հոկտեմբերին նրա կարողությունը կազմում էր 8,5 միլիարդ դոլար։


== Անձնական կյանք ==
Պիեռ Օմիդյարը ամուսնացած է (Պամելա Պեմ), ունեն երեք երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==