Գաթրի (Օկլահոմա)

Գաթրի (անգլ.՝ Guthrie), քաղաք ԱՄՆ-ի Օկլահոմա նահանգում։ Լոգան շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչության թիվը 10 191 մարդ է (2010)։


== Պատմություն ==
Գաթրի քաղաքի տարածքում սպիտակամորթների առաջին բնակավայրը ստեղծվել է 1887 թվականին, երբ տարածքով անցնում էր ATSF երկաթուղային ճանապարհը։ Երկաթուղային կայանը ստացել է Եղնիկի առու անվանումը, սակայն հաջորդ տարում անվանափոխվել է Գաթրի՝ ի պատիվ Տոպիկացի իրավաբան Ջոն Գաթրիի։ 1889 թվականին քաղաքում բացվել է փոստային բաժանմունք։
1889 թվականի ապրիլի 22-ին քաղաքում թնդանոթազարկն ազդանաշան է տվել հայտնի հողային մրցավազքի համար։ Օրվա ավարտին Գաթրիի բնակչությունը մի քանի տասնյակից հասել է 10 000-ի, կառուցվել են նոր փողոցներ, բացվել են բանկեր և թերթեր։ Մեկ ամիս անց քաղան արդեն ապահովվել էր բազմաթիվ աղյուսե տներով, փողոցներով, կենտրոնացված ջրամատակարարմամբ, հասարակական տրանսպորտի համակարգով և փողոցային էլեկտրական լուսավորությամբ։ Նույն թվականի մայիսի 2-ին Գաթրին դարձել է Օկլահոմայի կենտրոնը։
1906 թվականին Օկլահոմայի ստեղծումից մինչ 1910 թվականը նահանգի կենտրոնը չի փոխվել։ 1910 թվականին գործարար օղակների ճնշման տակ կենտրոնը տեղափոխվել է Օկլահոմա Սիթի, որը սկսել էր արագորեն աճել նավթի հայտնաբերումից հետո։ Օկլահոմայի վարչական կենտրոնի կարգավիճակի կորստից հետո Գաթրին կորցրել է բնակչության զգալի մասը, մարել է նաև գործարար ակտիվությունը։ Քաղաքի կենտրոնում մինչ օրս պահպանվում են 19-րդ դարի վերջին կառուցված բազմաթիվ շենքեր, ինչի շնորհիվ 1999 թվականին մի քանի թաղամասեր հայտարարվել են ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձան։


== Աշխարհագրություն և կլիմա ==
Քաղաքը գտնվում է Օկլահոմայի կենտրոնում, ցածր, ավազաքարից կառուցված բլուրների մեջ, տափաստանային և անտառային գոտիների սահմանին։ Հարավային հատվածում գտնվում է երկու լիճ, որոնք հայտնի հանգստյան վայրեր են տեղացիների համար։
Գաթրին գտնվում է Մեծ հարթավայրերի հարավային մասում, ուստի մայրցամաքային կլիման կտրուկ մեղմվում է Մեքսիկական ծոցի ազդեցությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, քաղաքի կլիման կարելի է բնութագրել որպես Մերձարևադարձային մուսսոնային։ Գաթրին հայտնի է եղանակային կտրուկ փոփոխություններով։ Ամենաանձրևային ամիսներն են մայիսը հունիսը և սեպտեմբերը։ Հաճախ են տեղի ունենում տորնադոներ։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով Գաթրին ուներ 10 191 բնակիչ, 3 854 տնային տնտեսություն և 2 474 ընտանիք։
Բնակչության ռասայական կազմ․

սպիտակամորթներ-75,8%
աֆրոամերիկացիներ-15,8%
հնդկացիներ-3,0%
ասիացիներ-0,5%Քաղաքացիների միջին տարիքը՝ 37 տարեկան, մեկ շնչի տարեկան եկամուտը՝ 15 774 ԱՄՆ դոլար (2000 թվականի տվյալներով։ Հանցագործությունների քանակը միջինից մի փոքր քիչ է ինչպես նահանգում, այնպես էլ ամբողջ երկրում։
Բնակիչների ճնշող մեծամասնությունը քրիստոնյաներ են։ Գաթրիում է գտնվում Աստծո եկեղեցի կրոնական կազմակերպության կենտրոնակայանը։


== Տնտեսություն և տրանսպորտ ==
 Քաղաքային տնտեսության հիմնական ոլորտներն են սպասարկման ոլորտը և մանրածախ առևտուրը։ Կան գյուղատնտեսության արտադրանքի վերամշակման մի քանի փոքր ձեռնարկություններ։ Քաղաքի պահպանված պատմական կենտրոնը (ԱՄՆ-ի «պատմական օկրուգներից» ամենամեծը) գրավում է զբոսաշրջիկների ուշադրությունը ամենամյա փառատոններով։
Մոտակա խոշոր օդանավակայանը գտնվում է Օկլահոմա Սիթիում (Ռոջերսի անվան օդանավակայան)։ Գաթրիի միջով անցնում է I-35 միջնահանգային խաչմերուկը, որը միացնում է Տեխասը Մինեսոտայի հետ։ Հասարակական տրանսպորտը գտնվում է FIRST CAPITAL TROLLEY ընկերության կառավարման ներքո և ներառում է ավտոբուսներ դեպի օդանավակայան և մոտակա բնակավայրեր (ներառյալ Օկլահոմա Սիթի), տաքսիներ և էքսկուրսիոն ավտոբուսներ պատմական կենտրոնի ուսումնասիրման համար։


== Մշակույթ ==
Քաղաքի պատմական կենտրոնը, որը պահպանել է 19-րդ դարի վերջի նկարագիրը, բազմաթիվ ֆիլմերի դրվագների նկարահանման վայր է, օրինակ․

Անձրևի մարդը (Rain Man, 1988)
Իմ հերոսները միշտ եղել են կովբոյ (My Heroes Have Always Been Cowboys, 1991)
Թաթառ (Twister, 1996)
Իմ ներսում գտնվող մարդասպանը (The Killer Inside Me, 2010)


== Ծանոթագրություններ ==