Արմատական ֆեմինիզմ

Արմատական ֆեմինիզմ, ֆեմինիզմի տեսակ է, որը ներկայումս առաջին հերթին կապված է 1980-ականների ֆեմինիզմի երկրորդ ալիքի հետ։ Արմատական ֆեմինիզմը կենտրոնացած է հայրիշխանության տեսության վրա, որպես իշխանության համակարգ, որը ձևավորում է հասարակությունը հարաբերությունների համակարգում, այն պնդման հիման վրա, որ տղամարդկանց գերակշռությունը ճնշում է կանանց։ Արմանատական ֆեմինիզմը մարտահրավեր է նետում հայրիշխանությանը և փորձում տապալել այն՝ հանդես գալով գենդերային դերերի և կանանց ճնշման դեմ և կոչ է անում արմատականապես փոխել հասարակության կառուցվածը։ Վաղ արմատական ֆեմինիզմը, որը ծագել է 1960-ական թվականների ֆեմինիզմի երկրորդ ալիքի շրջանակներում, հայրիշխանությունը սովորաբար դիտում է որպես « տրանսհիստորական երևույթ», ավելի կարևոր, քան ճնշման մյուս աղբյուրները, «ոչ միայն որպես գերիշխանության ամենահին և համընդհանուր ձևը, այլև որպես հիմնական ձև», մնացած բոլոր ձևերի համար օրինակ։
Արմատական ֆեմինիստները կանանց ճնշումների պատճառը գտնում են հայրիշխանության գենդերային հարաբերություններում, և ոչ թե իրավական համակարգերում, կամ դասակարգային հակամարտություններում։ Արմատական ֆեմինիստները ձգտում են վերացնել հայրիշխանությունը, որպեսզի «ազատեն բոլորին անարդար հասարակությունից, մարտահրավեր նետելով գոյություն ունեցող սոցիալական նորմերին և կառույցներին»։ Այն ներառում է կանանց սեռական առարկայացման հակազդումը, հասարակության իրազեկվածության բարձրացումը այնպիսի հարցերում ինչպիսիք են` բռնաբարությունը, կանանց նկատմամբ բռնությունը ինչպես նաև գենդերային դերերի հայեցակարգի վիճարկումը։ Շուլամիթ Ֆայրսթոունը «Սեքսի դիալեկտիա։ Ֆեմինիստական հեղափոխության դեպք»-ում (1970) գրել է. «Ֆեմինիստական հեղափոխության վերջնական նպատակը ի տարբերություն առաջին ֆեմինիստական հեղափոխության նպատակի պետք է լինի ոչ միայն տղամարդկանց արտոնությունների վերացումը, այլև գենդերային տարբերությունը։ Մարդկանց միջև սեռային տարբերությունները մշակութային աումով այլևս նշանակություն չեն ունենա»։


== Տեսություն ==
Արմատական ֆեմինիստները պնդում են, որ հասարակությունը պատրիարքություն է, որտեղ տղամարդկանց դասը կանանց դասի ճնշողն է։ Նրանք ենթադրում են, որ կանանց ճնշումը հանդիսանում է ճնշման ամենահիմնավոր տեսակը, որը գոյություն է ունեցել մարդկության ծագումից ի վեր։  Ինչպես նաև արմատական ֆեմինիստները պնդում են, որ հայրիշխանության պատճառով կանայք սկսել են դիտվել որպես «տարբեր» տղամարդկանց նորմայի համեմատ, այդ իսկ պատճառով նրանց համակարգված ճնշում էին, որ տղամարդիկ որպես դաս օգտվեն կականց ճնշումներից։ Հայրիշխանության տեսությունը սովորաբար չի դիտվում որպես համոզմունք, որ բոլոր տղամարդիկ միշտ  օգուտ են քաղում բոլոր կանանց ճնշումից։


== Քննադատություն ==
Արմատական ֆեմինիզմը քննադատության են ենթարկում ԼԳԲՏ խմբերի հետ համագործակցելու պատճառով։


== Գրականություն ==
Bell, Diane and Renate Klein. Radically Speaking. Spinifex Press ISBN 1-875559-38-8.
Coote, Anna and Beatrix Campbell. (1987) Sweet Freedom: The Movement for Women’s Liberation. Blackwell Publishers. ISBN 0-631-14957-0 (hardback) ISBN 0-631-14958-9 (paperback).
Daly, Mary. (1978) Gyn/Ecology: The Metaethics of Radical Feminism. Beacon Pr. ISBN 0-8070-1413-3
Echols, Alice Daring To Be Bad: Radical Feminism in America 1967-1975. — Minneapolis: Կաղապար:Нп3, 1989. — ISBN 978-0-8166-1787-6
Firestone, Shulamith. (1970). The Dialectic of Sex: The Case for Feminist Revolution. William Morrow and Company. ISBN 0-688-06454-X (Reprinted editions։ Bantam, 1979, ISBN 0-553-12814-0; Farrar Straus Giroux, 2003, ISBN 0-374-52787-3.)
Koedt, Anne, Ellen Levine, and Anita Rapone, eds. (1973). Radical Feminism. Times Books. ISBN 0-8129-6220-6
Blanche, Linden-Ward; Green, Carol Hurd American Women in the 1960s: Changing the Future. — New York: Կաղապար:Нп3, 1993. — ISBN 978-0-8057-9905-7
Love, Barbara J. and Nancy F. Cott. (2006). Feminists Who Changed America, 1963—1975. University of Illinois Press. ISBN 0-252-03189-X for biographies of participants in radical feminist groups
MacKinnon, Catharine. (1989) Toward a Feminist Theory of the State. ISBN 0-674-89646-7
Willis, Ellen, «Radical Feminism and Feminist Radicalism», 1984, collected in No More Nice Girls: Countercultural Essays, Wesleyan University Press, 1992, ISBN 0-8195-5250-X, pp. 117–150.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Marxism, Liberalism, And Feminism (Leftist Legal Thought) New Delhi, Serials (2010) by Dr.Jur. Eric Engle LL.M.
Notes from the First Year Archived 2011-09-27 at the Wayback Machine. — an early second-wave publication in which the development of a radical line can be traced.
Redstockings — original source material available through radical feminists from Redstockings of the women’s liberation movement.
Strands of Feminist Theory Archived 2004-05-06 at the Wayback Machine. by Penny Welch, Women’s Studies, University of Wolverhampton, February 2001.
«Those Martian Women!» by Kathleen Trigiani, Out of the Cave, November 1999.
«Radical Women in Gainesville, Florida» by Leila Adams, 2008. A digital collection and online exhibit that documents the history of the radical women in Gainesville.
Shapiro, Lynne (2010). «Radical Feminism: New York Radical Feminists revised history overview» — a listing of the 1969—1977 activities and resources of the group New York Radical Feminists.