Անյա Բրայեն

Անյա Բրայեն (նորվ.՝ Anja Breien, հուլիսի 12, 1940(1940-07-12), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Անյա Բրայենը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 12-ին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Հայրը գրող Հանս Բրայենն (նորվ.՝ Hans Breien) էր։ Ապագա սցենարիստը սովորել է Օսլոյի համալսարանում։ 1962 թվականից 1964 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում սովորել է Ֆրանսիայում՝ Փարիզում։
Առաջին անգամ Անյա Բրայենը կինոյում հայտնվել է որպես ռեժիսոր Նիլս Մյուլլերի և Հենինգ Կարլսենի ասիստենտ՝ «Սով» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Նա նաև որպես դերասան է հանդես եկել, բայց քիչ ֆիլմերում։ Առաջին դեբյուտն եղել է 1967 թվականին «Մեծահասակները» կարճամետրաժ կինոնկարում։ Դրանից հետո Անյա Բրայենը սկսել է նկարահանել կարճամետրաժ ֆիլմերի շարք։ Մեծ կինոյում նա սկսել է գործունեություն ծավալել 1971 թվականից («Բռնաբարություն»)։ Նրա «Կանայք» ֆիլմը դարձավ ինքնատիպ պատասխան Ջոն Կասավետիսի «Ամուսինները» ֆիլմի համար, որը և վերջինիս շարունակությունն է համարում։
Վենետիկյան 44-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ է եղել։


== Ընտիր ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===
1970 — Օրն ինչպես 1000 տարի / Dager fra 1000 år
1971 — Բռնաբարություն / Voldtekt
1975 —Կանայք / Hustruer
1977 — Լուրջ խաղ / Den allvarsamma leken
1979 — Ժառանգություն / Arven
1981 — Կախարդների որսը / Forfølgelsen
1984 — Թղթից թռչունը / Papirfuglen
1985 — Կանայք՝ տասը տարի անց / Hustruer - ti år etter
1990 — Մի անգամ կրկնակի / Smykketyven
1996 — Կանայք 3 / Hustruer III
1997 — Սոլվորն / Solvorn (կարճամետրաժ կինոնկար)
2001 — Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ / Å se en båt med seil (կարճամետրաժ կինոնկար)
2005 — Անանուն / Uten tittel (կարճամետրաժ կինոնկար)


=== Սցենարի հեղինակ ===
1971 — Բռնաբարություն/ Voldtekt
1975 — Կանայք/ Hustruer
1977 — Լուրջ խաղ / Den allvarsamma leken
1979 — Ժառանգություն / Arven
1981 — Կախարդների որս / Forfølgelsen
1984 — Թղթե թռչուն / Papirfuglen
1985 — Կանայք՝ տասը տարի անց / Hustruer - ti år etter
1990 — Մի անգամ կրկնակ / Smykketyven
1994 — Երկրորդ տեսողություն / Trollsyn
1996 — Կանայք 3 / Hustruer III
2001 — Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ / Å se en båt med seil (կարճամետրաժ կինոնկար)


=== Դերասանուհի ===
1961 — Աչքեր յուրաքանչյուր մատի վրա / Et øye på hver finger — I sengen


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
1979 թ.— «Ոսկե արմավենի» Կաննի 32-րդ միջազգային կինափառոտոնի ժամանակ («Ժառանգություն»)
1998 թ.— «Ոսկե արջ» լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարի համար Բեռլինի 48-րդ միջազգային կինոփառատոնիժամանակ («Սոլվորն»)
2001 թ.— Եվրոպայի կինոակադեմիայի մրցանակ լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարի համար («Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ»)
2001 թ.— «Ոսկե արջ» լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարի համար Բեռլինի 51-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ («Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ»)
2001 թ.— Prix UIP Berlin պարգև լավագույն եվրոպական կարճամետրաժ կինոնկարի համար Բեռլինի 51-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ («Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ»)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Рязанова, Ольга. Брайен Аня // Режиссёрская энциклопедия. Кино Европы / Сост. Черненко М. М. — М., Материк, 2002. — с. 26 — ISBN 5-85646-077-4
Кинорежиссёры Скандинавии: Библиографический справочник / Авт.-сост. О. Э. Рязанова; под ред. М. М. Черненко. — М.: НИИ киноискусства, 1996. — с. 59
Cowie, Peter. Scandinavian cinema. — L., 1992. (անգլ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Անյա Բրայեն (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Forskningsrådet: Anja Breien - et internasjonalt unntak(չաշխատող հղում)
NRK, 29.04.11: Kvinne med mål og mening
Norsk filminstitutt, 02.08.11: Stor interesse for Anja Breien i Polen(չաշխատող հղում)