Հանս Կարլ Արտման

Հանս Կարլ Արտման, ինչպես նաև Իբ Հանսեն (գերմ.՝ Hans Carl Artmann, հունիսի 12, 1921(1921-06-12)[…], Kienmayergasse 43, Վիեննա, Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն - դեկտեմբերի 4, 2000(2000-12-04)[…], Վիեննա, Ավստրիա), ավստրիացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, մանկագիր։ Համարվում է գերմանալեզու փորձառական գրականության խոշոր ներկայացուցիչ։


== Կենսագրություն ==
Հանս Արտմանը ծնվել է կոշկակարի ընտանիքում՝ 1921 թվականին։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, որտեղ ծանր վիրավորվել է։
Գրականությունում դեբյուտը կայացել է 1947 թվականին։ 1951 թվականին հիմնել է Վիեննայի ավանգարդային պոեզիայի դպրոցը։ 1954 թվականից սկսել է ճանապարհորդել՝ լինելով Նիդերլանդներում, Բելգիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում։ 1961-ից 1965 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ապրել է Շվեյցարիայում, հետո Բեռլինում և Զալցբուրգում։
Մահացել է 2000 թվականին՝ Վիեննայում։


== Արվեստ ==
Հիմնականում ստեղծագործել է վիեննական բարբառով, ինչպես նաև գերմաներենով։ Գրել է սյուրռեալիստական և ֆուտուրիստական ոճերով։ Կատարել է թարգմանություններ։ Հանդես է եկել նաև որպես կինոսցենարիստ և լիբրետոների հեղինակ։


== Ընտիր երկեր ==
1954՝ Der Knabe mit dem Brokat
1958՝ med ana schwoazzn dintn. gedichta r aus bradnsee
1959՝ hosn rosn baa
1959՝ Von denen Husaren und anderen Seil-Tänzern
1959՝ das suchen nach dem gestrigen tag oder schnee auf einem heißen brotwecken
1966՝ verbarium
1967՝ Grünverschlossene Botschaft
1968՝ Frankenstein in Sussex, Fleiß und Industrie
1968՝ Baladn
1969՝ Mein Erbteil von Vater und Mutter
1969՝ Die Anfangsbuchstaben der Flagge
1969՝ ein lilienweißer brief aus lincolnshire. gedichte aus 21 jahren
1970՝ The Best of H.C. Artmann
1970՝ Grammatik der Rosen. Gesammelte Prosa
1971՝ How much, Schatzi?
1972՝ Der aeronautische Sindtbart oder Seltsame Luftreise von Niedercalifornien nach Crain
1972՝ Das im Walde verlorene Totem
1974՝ Unter der Bedeckung eines Hutes
1975՝ Aus meiner Botanisiertrommel
1978՝ Nachrichten aus Nord und Süd
1982՝ Die Sonne war ein grünes Ei
1984՝ Nachtwindsucher — Einundsechzig österreichische Haiku
1993՝ Der Schlüssel zum Paradies: Religiöse Dichtung der Kelten
1993՝ Das poetische Werk
2001՝ Ich bin Abenteurer und nicht Dichter: Aus Gesprächen mit Kurt Hofmann
2003՝ Sämtliche Gedichte
2005՝ Derr Herr Norrrdwind


== Ճանաչում ==
Ավստրիայի պետական մրցանակի դափնեկիր է (1974), Վիեննայի գրական մրցանակի դափնեկիր (1977), Զալցբուրգի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1991):
2004 թվականից Վիեննայում շնորհվում է նրա անվան մրցանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Rabisch P. H. C. Artmann: ein Versuch über die literarische Alogik. — Wien: Schendl, 1978.
Donnenberg J. Pose, Possen und Poesie: zum Werk Hans Carl Artmanns. — Stuttgart: Akademischer Verlag Heinz, 1981.
Fuchs G., Wischenbart R. H. C. Artmann. — Graz: Literaturverlag Droschl, 1992.
Lajarrige J. Hans Carl Artmann, tradition littéraire et exercices de style: la mémoire ouverte ou la mort déjouée. — Stuttgart: H.-D. Heinz, 1992.
Röbl H. Die Fahrt zur Insel Nantucket: einige ausgewählte theaterstücke als Beispiel für H.C. Artmanns poetische Verfahren. — Stuttgart: H-D Heinz, 1998.
Kaar S. u. a. Donauweibchen, Dracula und Pocahontas: H.C. Artmanns Mythenspiele. — Wien: Praesens, 2003.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.literaturhaus.at/headlines/2000/12/052/artwerk.html(գերմ.)
Die H. C. Artmann-Sammlung Knupfer in der Universitäts- und Stadtbibliothek Köln
H. C. Artmann als Lehrer an der "Schule für Dichtung" – Eine Reportage von Günter Kaindlstorfer, erschienen in Die Presse, 1992
H. C. Artmann Lexikon, mit Biographie, Bibliographie und Sekundärliteratur
H. C. Artmann im O-Ton Archived 2016-03-02 at the Wayback Machine. im Online-Archiv "Österreich am Wort" Archived 2012-11-21 at the Wayback Machine. der Österreichischen Mediathek (Interviews, Lesungen und Porträts)
Gedichte von H. C. Artmann auf lyrikline.org (Text und Audio)