armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Իոնացման կալորիմետր

Իոնացման կալորիմետր, տիեզերական ճառագայթման մասնիկների էներգիայի (1011-1014 էվ տիրույթի) որոշման սարք։ Բարձր էներգիայի տիեզերական մասնիկները իոնացման կալորիմետրի նյութի հետ փոխազդելիս, միջուկային ռեակցիաների հետևանքով ծնում են մեծ թվով երկրորդային մասնիկներ կամ ֆոտոններ, որոնք իրենց հերթին նոր մասնիկներ են առաջացնում։ Արդյունքում ստեղծվում է լիցքավորված մասնիկների հեղեղ, որն իոնացնում է նյութի ատոմները (իոնացում) և կորցնում իր էներգիան։ Եթե կլանող նյութի հաստությունը բավական մեծ է, և լիցքավորված մասնիկների հեղեղն ամբողջությամբ մնում է նյութում, ապա ստեղծված իոնների թիվը համեմատական է առաջնային մասնիկի էներգիային։ Լրիվ իոնացումը չափելու համար իոնացման կալորիմետրի արգելակող ամբողջ նյութը բաժանում են մի քանի սմ հաստությամբ շերտերի, որոնց միջև տեղադրում են իոնացման խցիկները։ Իոնացման կալորիմետրում իբրե դետեկտոր կարելի է օգտագործել իմպուլսային իոնացման խցիկը, համեմատական հաշվիչը, կայծային խցիկը, չերենկովյան հաշվիչը, սցինտիլյացիոն հաշվիչը (դետեկտորներ աարրական մասնիկների)։ Նուկլոնների ու միջուկների փոխազդեցության բնույթի առավել արդյունավետ ուսումնասիրման նպատակով ժամանակակից իոնացման կալորիմետրերը, որոնք ունեն մի քանի տասնյակ մ2 կարգի մակերես, զուգակցվում են հետագծային դետեկտորների (Վիլսոնի խցիկ, միջուկային էմուլսիա և այլն) հետ։ 
Հայաստանում, Արագած լեռան վրա կառուցվել (1964) և գործում է 10 մ2 մակերեսով և 70 տ զանգվածով կալորիմետր։
(4198) Պանտերա

(4198) Պանտերա (անգլ.՝ Panthera), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի փետրվարի 11-ին Նորման Թոմասի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,123379 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7537 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4931 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2016,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178553 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,38° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4198) Պանտերա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ձղկի

Ձղկի (լատ.՝ Trollius) հրանունկազգիների ընտանիքին պատկանող բույսերի ցեղ։ Բազմամյա խոտաբույսեր են, ծաղկապատը անորոշ թվով, վառ գունավորված թերթերով, նրանցից հետո դասավորված են գծային նեկտարանոցները՝ հիմքում մեղրափոսիկներով, առէջները և վարսանդները բազմաթիվ են։ Պտուղը բազմապարկուկ է։ Ծաղկի բոլոր անդամները պարուրաձև են դասավորված։ Ենթալպյան և ալպիական բույսեր են կամ աճում են մարգագետիններում։


== Պատկերասրահ ==

		


== Գրականություն ==
Ботанический словарь (Анненков), Trollius
Ալափարսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Ալափարս պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ. հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 37 հուշարձան (13 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (3143)

Ժողովածու 3143, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3143 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1827-1828 թվականներին Յովսէփ Բժիշկեան գրիչի կողմից ենթադրաբար Տփղիսում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20.6X16.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 90 թերթից։ Գրված է միասյուն, շղագրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 56ա 12ա։


== Բովանդակություն ==
Մովսես Խորենացոյ ճառ ի վարդավառն։
Կորիւնի Վարք Մաշտոցի։
Ներսես Լամբարեցոյ Դաւանութիվւն։


== Ծանոթագրություններ ==
Վամպիրները Հավանայում

«Վամպիրները Հավանայում» (իսպ.՝ Vampiros en la Habana), կուբայական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Կուբայական այն քիչ ֆիլմերից է, որոնք հայտնի են ԱՄՆ-ում։ Ֆիլմը հիանալի երգիծանք է Արևմուտքի և «կապիտալիստ վամպիրների» մասին։


== Սյուժե ==
Խելառ գիտնական Ֆոն Դրակուլան խառնուրդ է հայտնագործել, որը թույլ է տալիս վամպիրներին ապրել արևի ճառագայթների տակ։ Երբ դրա մասին տեղեկանում են ամբողջ աշխարհի վամպիրները, նրանք թռչում են Կուբա, որպեսզի տիրեն խառնուրդին։ Ամերիկյան և եվրոպական վամպիրների միջև պայքար է ծավալվում։ Եվրոպայի վամպիրների առաջնորդները, որոնց շտաբ բնակարանը գտնվում է Դյուսելդորֆում, լսելով լուրը, ուզում են տիրանալ ֆորմուլային, այդ եղանակով նրանք կկարողանան շահույթ ստանալ, հակառակ Ֆոն Դրակուլային, ով ուզում է խառնուրդը դարձնել անվճար և հայտարարել դրա մասին վամիր-ռադիոյի միջոցով։ ԱՄՆ-ի վամպիրները իրենց առաջնորդ՝ Ջոն Տերրորի հետ բիզնես ունեն՝ ԱՄՆ-ի ամբողջ տարածքում վամպիրների համար նախատեսված ստորգետնյա ապաստարանների տեսքով, և ցանկանում են բիզնեսը ընդլայնել մինչև Դյուսելդորֆ։ Ջոն Տերրոն Եվրոպայի վամպիրներին չէր կարող թույլ տալ, որպեսզի նրանք տիրանան ֆորմուլային, հակառակ պարագայում նա և իր խումբը կսնանկանան։ Խառնուրդը (Վամպիսոլ, որը իսպաներենից թարգմանաբար նշանակում է՝ աղ-արև) մանուկ հասակից ընդունում էր գիտնականի զարմիկը՝ «Ջոզեֆ» մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսը, ով հայտնի էր նաև որպես Պեպիտո։ Նա կռվում է Գեներալ Մաչադոյի զինված ուժերի դեմ (Գործողությունները կատարվում են Կուբական հեղափոխության ժամանակ՝ 30-ական թվականներին)։ Պեպիտոյի սիրտը պատկանում է Լոլային, ով օգնում է Պեպիտոյին և իր ընկերներին լրտեսությամբ զբաղվել կապիտանի տանը, ով աշխատում է Գեներալ Մաչադոյի համար։


== Հիմնական կերպարներ ==
Պեպիտո - գլխավոր հերոս, գիտնականի զարմիկ, ով ստեղծել է խառնուրդը։ Սրճարաններում և բարերում նվագում է շեփորի վրա, նաև պայքարում է կապիտանի դեմ։
Լոլա - Պեպոյի ընկերուհին, աշխատում է կապիտանի մոտ որպես սպասուհի, օգնում է լրտեսել նրան։
Ֆոն Դրակուլա - Պեպիտոյի հորեղբայրը և Գրաֆ Դրակուլայի ժառանգորդը, ով ստեղծել է խառնուրդը։ Երբ Կոմս Դրակուլան իր վրա փորձեց խառնուրդի անհաջող տարբերակը, և այրվեց արևի ճառագայթների տակ, Ֆոն Դրակուլան ստիպված էր մեկնել Կուբա։ Կուբան ընտրվել է, քանի որ խառնուրդը պարունակում էր շատ մեծ քանակով ռոմ և պին-կոլադաներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուրգեն Խաչատրյան (գործարար)

Գուրգեն Գագիկի Խաչատրյան (նոյեմբերի 23, 1983), հայ գործարար, «Գալաքսի» ընկերությունների խմբի համահիմնադիր, «Յուքոմ» ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Կրթություն և գործարար ոլորտ
Իրավագիտության մասնագիտացմամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը և ՀՀ Պետական կառավարման ակադեմիան։ Հանդիսանում է Հարվարդի համալսարանի բիզնեսի կառավարման դպրոցի շրջանավարտ։ 2006 թվականից իրականացնում է «Գալաքսի» ընկերությունների խմբի կառավարումն ու ստեղծման օրվանից համակարգել է «Յուքոմ» հեռահաղորդակցության օպերատորի, «Երևան մոլ» առևատրաժամանցային կենտրոնի աշխատանքները, իսկ 2019-ին հայտարարել է Երևանում «Ինովացիայի և տեխնոլոգիաների պարկի» կառուցման մասին։
Սոցիալական պատասխանատվություն
Գուրգեն Խաչատրյանի ղեկավարած ընկերությունը աջակցում է կրթության, ստարտ-ափների, ստեղծարար արվեստի, դասական երաժշտության և համաշխարհային գիտական գրականության հայերեն թարգմանության նախագծերին, ինչպես օրինակ՝ Յուվալ Նոյ Հարարի եռագրությունը հայերեն։ Ի հավելումն, Գուրգեն Խաչատրյանի ընտանիքը խոշոր նվիրատու է Հայաստանի Հանրապետության  պաշտպանական գծի անվտանգության համակարգերով ապահովման ծրագրերին։
Ընտանիքը
Գուրգեն Խաչատրյանը ՀՀ ֆինանսների նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանի որդին է։


== «Յուքոմ» ընկերություն ==
Գուրգեն Խաչատրյանի կողմից կառավարվող «Յուքոմ» (Ucom) ընկերությունը հիմնադրվել է 2009 թվականին որպես ինտերնետ պրովայդեռ, ապա թվային հեռուստատեսություն և ֆիքսված հեռախոսակապ։ 2015 թվականին Յուքոմը ձեռք է բերում Օրանժ ընկերության 100% բաժնետոմսերը` այդպիսով դառնալով նաև շարժական կապի ծառայություններ մատուցող օպերատոր։
2020 թվականի ապրիլին «Յուքոմի» գործադիր տնօրեն Հայկ Եսայանը և 576 աշխատակիցներ ազատման դիմում են ներկայացնում, որին հաջորդում է գործադիր տնօրենի կողմից «Յուքոմի» գնման առաջարկը։ Գուրգեն Խաչատրյանը առաջարկը մերժում է՝ հայտարարելով, որ «Ucom­»-ը չի վաճառվում ու իր արժանապատվությունը սակարկության չի դրվում»։ «Յուքոմի» նոր տնօրեն է նշանակվում Արա Սերգեյի Խաչատրյանը, ով «Գալաքսի» ընկերությունների խմբի ֆինանսական տնօրենն էր։ Հայկ Եսայանը հիմնում է նոր ընկերություն՝ «ԹԻՄ» ՍՊԸ-ն։
«Յուքոմ» ընկերությունը ՍՊԸ-ից վերափոխվել է ՓԲԸ-ի 27.11.2019թ.-ի որոշմամբ։ Ընկերությունը մեծամասնական բաժնետերերը Խաչատրյաններն են, և ընկերության 89% բաժնեմասը գրավադրված է։ «Յուքոմը» հանրությանը հասանելի պարտատոմսեր է թողարկում 2019թ.-ից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեֆիրոֆոբիա

Գեֆիրոֆոբիա, տագնապային խանգարում կամ հատուկ ֆոբիա, որը բնութագրվում է կամուրջներից և թունելներից վախով։ Գեֆիրոֆոբիայով տառապողները կարող են խուսափել այն երթուղիներից, որոնք անցնում են կամուրջների վրայով։


== Նկարագրություն ==
Գեֆիրոֆոբիա եզրույթը ծագել է հունարեն γέφυρα (գեֆիրա)՝ «կամուրջ» և φόβος (ֆոբոս)՝ «վախ» բառերից։ Գեֆիրոֆոբիայի հնարավոր դրսևորումներ կարող են լինել վախը կամրջով անցնելուց, ուժգին քամուց, որը կարող է մարդուն գցել կամրջից կամ վախն այն բանից, որ կամուրջը կփլվի դրա վրայով անցնելու դեպքում (վախ, որ կամուրջը կառուցվածքային ամբողջություն չունի)։ Այդ վախը զուգակցվում է ակրոֆոբիայի (վախ բարձրությունից) հետ, քանի որ գեֆիրոֆոբիան սովորաբար ուժեղանում է ավելի բարձր կամուրջների դեպքում։
Նյու Յորքի հոգեբուժական ինստիտուտի տագնապային խանգարումների կլինիկայի հիմնադիր դոկտոր Մայքլ Լիբովիցն ասել է. «Դա մեկուսացած ֆոբիա չէ, այլ ավելի մեծ համաստեղության մի մասն է... Այսպիսի մարդիկ խուճապի նոպաներ են ունենում։ Նկատվում է գլխապտույտ, արագ սրտխփոց։ Անձը վախենում է, որ իրեն թակարդում կզգա»։ Դա իրավիճակային ֆոբիա է։
Նյու Յորքի ավտոճանապարհի ադմինիստրացիան նախատեսում էր 2008 թվականից գեֆիրոֆոբիկներին անցկացնել Թափան Զի կամրջի վրայով։ Վարորդը կարող է նախապես զանգահարել համապատասխան մասնագետին և պայմանավորվել, որ ֆոբիա ունեցող ուղևորը կամուրջն անցնի նրանց մեքենայով։ Իշխանությունն այդ ծառայությունը մատուցում է տարեկան մոտ վեց անգամ։
Մերիլենդ նահանգի տրանսպորտային մարմինն առաջարկել է նմանատիպ ծառայություն Չեսապիկի Բեյ կամրջի համար։
Մակինակի կամրջի վարչակազմը, որը վերահսկում է Միչիգանի վերին և ստորին թերակղզին կապող Մակինակի կամուրջը, օգնության կարիք ունեցող գեֆիրոֆոբիկներին հատուկ մեքենաներով անվճար փոխադրում է կամրջով։ Ամեն տարի շուրջ հազար վարորդ օգտվում է այս անվճար ծրագրից։


== Լրատվամիջոցներում ==
Գեֆիրոֆոբիան The Middle-ի «Կամուրջ» ֆիլմի գլխավոր սյուժեն է։ Բրիքի հերոսը տառապում է ֆոբիայով։
1965 թվականին Չարլի Բրաունի Սուրբ Ծնունդը ֆիլմում Լյուսին նշում է գեֆիրոֆոբիայի մասին (թեև մի փոքր սխալ հայտարարությամբ), երբ փորձում է ախտորոշել Չարլի Բրաունի խնդիրները իր հոգեբուժական կլինիկայում։
Եզրույթը հիշատակվում է 2012 թվականի «1967 թվականի Արծաթե կամրջի աղետ» գրքում, որը պատմում է 1967 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Օհայո գետի վրա գտնվող Արծաթե կամրջի փլուզման մասին։
Գեֆիրոֆոբիան հիշատակվում է «Սա մենք ենք» հեռուստասերիալի երկրորդ սեզոնի «Մեքենան» դրվագում։


== Տես նաև ==
Ֆոբիաների ցանկ
Ակրոֆոբիա


== Ծանոթագրություններ ==
Դադաին

Դադաին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։ Գտնվում էր Ջուլամերկ քաղաքից 34 կմ արևելք, Մեծ Զաբ գետի ձախ կողմում, լեռնային վայրում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 15 տուն քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։ Մասամբ զբաղվում էին նաև երկրագործությամբ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կողբեթլիևի եկամտաբեր տուն

Կողբեթլիևի եկամտաբեր տուն, հինավուրց տուն Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի Ազատության հրապարակում։ Շենքը պատմության և մշակույթի տարածաշրջանային նշանակության հուշարձան է։
Հասցեն`Դոնի Ռոստով, Ազատության հրապ., 1/2։


== Պատմություն ==
19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին ճարտարապետ Նիկոլայ Նիկիտիչ Դուրբախը (Նիկողոս Մկրտչի Դուրբախյան) կառուցում էր բնակելի տներ Դոնի Ռոստովում, Ազովում, Մարիուպոլում։ Այդ տարիներին քաղաքում ապրում էր Կողբեթլիևների ընտանիքը, որը հայտնի և հարգված էր Նոր Նախիջևանում։ Անդրիաս Կողբեթլիևի բազմաթիվ ազգականները տներ ունեին Եկատերինայի հրապարակում, 1-ին Գեորգիևյան փողոցում, 18-րդ գծում։ Ընտանիքի բոլոր անդամները տարված էին թատերական արվեստով և Նախիջևանում արվեստի հայտնի հովանավորներ էին։
Ինչպես իր «Բուլվարնայա հրապարակ» գրքում գրել է Լ. Ֆ. Վոլոշինովան, մինչև 1908 թվականը Բուլվարնայա հրապարակի տնատիրության հողամասը պատկանել է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հայկական եկեղեցուն։ 1909 թվականին տնատիրության սեփականությունը ձեռք է բերում Անդրիաս Կողբեթլիևը և սկսում է բարձր գետնախարիսխով աղյուսե բնակելի տան շինարարությունը։
Նոր տան նախագիծը մշակել է Նիկոլայ Նիկիտիչ Դուրբախը։ Պատվիրատուի ցանկությամբ և խնդրանքով ճարտարապետ Ն. Ն. Դյուրբախը տան ճակատը նախագծել և ձևավորել է նրբագեղ ոճով` կիրառելով դասական ձևերի և բարոկկոյի դեկորատիվ տարրերի ողջ հարստությունն ու բազմազանությունը։ 1912 թվականին Անդրիաս Կողբեթլիևը քաղաքում կառուցում է աղյուսե գեղեցիկ առանձնատուն, որը դառնում է Բուլվարնայա հրապարակի (այժմ` Ազատության հրապարակ) զարդը։ Ճարտարապետի կողմից եկամտաբեր տան վրա տեղադրված ճարտարապետական մանրամասների ինքնատիպությունը և ջերմությունը այս ընտանեկան տանն անհատական տեսք են տալիս։ Տան վերին հարկի բարձր պատուհանները շրջանակված են կիսաշրջանաձև երեսկալներով, ձևավորված են դեկորատիվ կալունակներին ամրացված զարդաքիվերով։ Սյուները, վերևում գտնվող ախավեղագեսի մի մասի և պատվանդանի հետ, պատի հետ համեմատած առաջ են բերված։ Գետնախարսխային հարկի պատուհաններն ունեն դեկորատիվ կողպեքներ, պատուհաններին ամրացված են թուջե վանդակներ։
Բարձր գետնախարսխային հարկում առևտրային տարածքներ էին, հիմնական բնակելի հարկը նախատեսված էր տան սեփականատիրոջ և նրա ընտանիքի անդամների համար։
1916 թվականին առանձնատան սեփականատեր կարճ ժամանակով դարձել է Պետրոս Աբրահամյանը։ 1920 թվականին խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո տունն ազգայնացվել է։ 1920-ական թվականներին տունը սկսել է բնակեցվել։
Եկամտաբեր տունն այժմ էլ Ազատության հրապարակի զարդն է, այն ճարտարապետության տարածաշրջանային նշանակության հուշարձան է։
Մինչև Հայրենական մեծ պատերազմը տան ճակատը պահպանում էր իր նախնական տեսքը, սակայն հետագայում ծեփվածքը սկսեց թափվել, կորսվեցին ծոփորի և ատտիկոսի որոշ մանրամասներ։ Տունը պատերազմի տարիներին կանգուն մնաց։ Այժմ այն վերակառուցվել է և ունի նախնական տեսքը։ Տանը տեղակայված է «Կվադրո-Լոջիստիկ» ապահովագրական ընկերությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Доходный дом Когбетлиева .
Николай Никитич Дурбах — городской архитектор Нахичевани-на-Дону
Օզյորնայա (այլ կիրառումներ)

Օզյորնայա, կարող է վերաբերել՝

Օզյորնայա - գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում
Օզյորնայա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում
Օզյորնայա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չարիշ գետի աջ ափին
Օզյորնայա - գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 10 կմ։ Թափվում է Մեծ Խապիցա գետի ձախ ափին
Բադ Բոկլետ

Բադ Բոկլետ (գերմ.՝ Bad Bocklet), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բադ Կիսինգեն շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 4497 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 36,20 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 72 112։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Տանկինիու

Տանկինիու (պորտ.՝ Tanquinho), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա մարզում։ Մտնում է Կրուզեյրու դու Ժերեմոաբու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5403 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 215,5 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 25,8 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1985 թվականի օգոստոսի 14-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 12.286.737,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.935,53 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,661 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Նովոչուդնովո

Նովոչուդնովո (ուկրաիներեն՝ Новочудневе), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1924 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոչուդնովո գյուղում բնակվում էր 85 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,292 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ական (Արճեշի գավառ)

Ական, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։
Ական և Առնիս գյուղերի միջև գտնվող ժայռերի վրա կան սեպագիր արձանագրություններ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տերեփուկ արմատազամբյուղային

Տերեփուկ արմատազամբյուղային (լատ.՝ Centaurea rhizocalathium), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։


== Նկարագրություն ==
Բազմամյա անցողուն բույս է, որն ունի 2-5 սմ բարձրություն, երկար խիստ ճյուղավորված կոճղարմատ։ Տերևները երկարավուն են, փետրաձև հատված։ Զամբյուղները միայնակ են, տեղավորված արմատամերձ տերևների վարդակի կենտրոնում՝ 15-36 մմ լայնության։


== Տարածվածություն ==
Աճում է Երևանի (Զովաշեն և Գառնի գյուղերի միջև) և Զանգեզուրի (Գորիս և Սիսիան քաղաքների միջև, լեռնագագաթ Խուստուփ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Արևելյան Անատոլիայում։
Հայտնի են երեք պոպուլյացիոն տեսակներ Հայաստանում և երկուսը՝ Թուրքիայի տարածքում


== Էկոլոգիա ==
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1200-1600 մ բարձրությունների վրա, կիսաանապատներում, տափաստաներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է երկու ֆլորիստիկական շրջաններում, որտեղ հանդիպում է շատ հազվադեպ։ Տարածման շրջանի մայկերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ  CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պահպանություն չի իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Զագորնոե (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)

Զագորնոե (ուկրաիներեն՝ Загірне), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զագորնոե գյուղում բնակվում էր 198 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1316 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 150,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դմիտրիևկա (գյուղ, Դմիտրևսկի գյուղխորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴմիտրիևկաԴմիտրիևկա (ռուս.՝ Дмитриевка, բաշկիրերեն՝ Дмитриевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 289 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դելկեշ

Էսմաթ Բաղերպուր Բաբոլի (պարսկերեն՝ عصمت باقرپور بابلی, (փետրվարի 26, 1924(1924-02-26), Բաբոլ, Մազանդարան, Իրան - սեպտեմբերի 1, 2004(2004-09-01), Թեհրան, Իրան), հայտնի է նաև որպես Դելկաշ (պարսկերեն՝ دلکش), հազվագյուտ և եզակի ձայնով իրանցի դիվա երգչուհի, երբեմն հանդես է եկել որպես դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Իրանցի ամենահայտնի վոկալիստներից մեկը՝ Դելկաշը, ծնվել է Բաբոլում. բամբակի վաճառականի դուստր էր, որը բացի նրանից ուներ ևս 9 երեխա։ Նա տեղափոխվել է Թեհրան` սովորելու (որտեղ էլ մնացել է մինչև իր մահը` 2004 թվականը), սակայն նրա տաղանդը շուտով բացահայտվել է, և նա ներկայացվել է երգարվեստի ժամանակի վարպետներ Ռուհոլա Խալեղիին և Աբդոլալի Վազիրիին։ Խալեղին նրան Դելկաշ է անվանել։
Դելկաշը սկսել է զբաղվել հանրային երգեցողությամբ 1943 թվականին և Իրանի ռադիոյում աշխատանքի է ընդունվել 1945 թվականին՝ ծրագրի ստեղծումից միայն հինգ տարի անց։ Այնտեղ նա կոմպոզիտոր Մեհդի Խալեդիի հետ աշխատել է յոթ տարի՝ մինչև 1952 թվականը. այս տարիները նրանց երկուսին էլ շատ հայտնի են դարձրել։ Նրա լավագույն երգերը գրվել են  իրանցի բանաստեղծ Ռահիմ Մոյնի Քերմանշահիի և իրանցի կոմպոզիտոր Ալի Թաջվիդիի կողմից, 1954-1969 թվականներին։
Նա Նիլուֆար կեղծանվամբ (պարսկերեն՝ نیلوفر) հանդես է եկել նաև որպես երգերի հեղինակ, ինչպես նաև խաղացել է մի քանի իրանական ֆիլմերում։ Նա աշխատել է երգիչ և կիթառահար երաժիշտ, ջազի սուլթան Վիգեն Դերդերիանի հետ։ Նրանց «Delam Mikhast» դուետը կարելի է լսել YouTube կայքում։ Դելկաշը մահացել է 2004 թվականի սեպտեմբերին, 80 տարեկան հասակում, Թեհրանում և թաղված է Քարաջում գտնվող արվեստագետների հայտնի «Էմամզադեհ Թահեր» գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Yade Man Kon یاد من کن by Delkash.
Դելկեշ Internet Movie Database կայքում
Photograph of the graveside of Delkash at Emamzadeh Taher|Emamzadeh Taher Cemetery, Mehrshahr: [1].
Վիլյամինայա

Վիլյալուենգա դե լա Սագրա  (իսպ.՝ Villacañas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տոլեդո նահանգում (Կաստիլիյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո-դե-Սան-Խուան շրջանում։ Տարածքը 269 կմ² է։ Բնակչությունը 10602 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 77 կմ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Diputación de Toledo
Յասենոկ (Ժիզդրայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յասենոկ (այլ կիրառումներ)Յասենոկ (ռուս.՝ Ясенок), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։


== Աշխարհագրություն ==
Գետաբերանը տեղակայված է Ժիզդրա գետի ձախ ափին՝ 179 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 32 կմ է, ավազանի տարածքը 254 կմ2։ Գետի ակունքը սկսվում է Զապրուդնոե գյուղում։ Հոսում է հարավ-արևելքում։


=== Վտակներ (կմ ակունքից) ===
2 կմ. Չաշենկա գետ (աջ)
10 կմ. Սեկտեց գետ (ձախ)


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օկա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100512110000019661
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001966
Ավազանի կոդը - 09.01.01.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սիմոնետա Սոմարուգա

Սիմոնետա Սոմարուգա (իտալերեն՝ Simonetta Sommaruga, մայիսի 14, 1960(1960-05-14), Ցուգ (քաղաք), Շվեյցարիա), շվեյցարացի սոցիալ-դեմոկրատական քաղաքական գործիչ, Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդի անդամ, 2010 թվականի նոյեմբերի 1-ից Արդարադատության և ոստիկանության դեպարտամենտի ղեկավար։ 2014 թվականին ընտրվել է Շվեյցարիայի փոխնախագահ։ Հաջորդ տարի ընտրվել և կատարել է Շվեյցարիայի նախագահի պարտականությունները։ Նրա օրոք Շվեյցարիան եղել է Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի արդյունավետ կառավարման վարկանշային տասնյակում։


== Վաղ կյանք ==
Սիմոնետան երկու եղբայրների ու քրոջ հետ մեծացել է Սինսում (Արգաու կանտոն)։ Իմենզեեում միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո որպես դաշնակահարուհի նախապատրաստվել է Լյուցեռնում, Կալիֆոռնիայում և Հռոմում։ 1988-1991 թվականներին Ֆրիբուրի համալսարանում սովորել է անգլերեն և ռոմանագիտություն։


== Կարիերա ==
Սիմոնետա Սոմարուգայի քաղաքական կարիերայի մեկնարկը եղել է 1993-1999 թվականներին Շվեյցարական սպառողների պաշտպանության հիմնադրամի (Stiftung für Konsumentenschutz) նախագահի աշխատանքը։ 2003 թվականին դարձել է Սպառողների իրավունքների պաշտպանության բարեգործական հիմնադրամի (Swissaid) նախագահ։
Սոմարուգայի քաղաքական գործունեությունն սկսվել է 1981-1990 թվականներին սոցիալ-դեմոկրատներին Բեռնի Մեծ խորհրդում ներկայացնելով։ 1998-2005 թվականներին Կյոնիցի մունիցիպալ խորհրդում գլխավորել է Հրդեհային պահպանության և քաղաքացիական պաշտպանության դեպարտամենտը։ 1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային խորհրդի, իսկ 2003-2010 թվականներին՝ Կանտոնների խորհրդի անդամ։
2010 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Մորից Լոյենբերգերի փոխարեն ընտրվել է Դաշնային խորհրդի (Շվեյցարիայի կառավարություն) անդամ, որտեղ ղեկավարել է Արդարադատության և ոստիկանության դեպարտամենտը։ 2013 թվականի վերջին ընտրվել է Շվեյցարիայի՝ 2014 թվականի փոխնախագահ։ Այդ պարտականությանն անցել  է հունվարի 1-ին։ 2014 թվականի վերջին ընտրվել է Շվեյցարիայի՝ 2015 թվականի նախագահ։


== Ընտանիք ==
Սիմոնետտա Սոմարուգան ամուսնացած է գրող Լուկաս Հարտմանի հետ։ Նա Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի նախկին նախագահ Կոռնելիո Սոմարուգայի հեռավոր ազգականն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը Դաշնության ժողովի կայքում (անգլ.)
Կենսագրությունը Դաշնային խորհրդի կայքում Archived 2011-04-07 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Բարտիմ (գյուղ, Կարաիդելսկի շրջան)

Բարտիմ (ռուս.՝ Бартым, բաշկիրերեն՝ Бартым), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 167 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պեսկի (գյուղ, Բուրինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊեսկիՊեսկի (ուկրաիներեն՝ Піски), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Պեսկի գյուղում բնակվում էր 1 191 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բոյան Կրկիչ

Բոյան Կրկիչ Պերես (սերբ.՝  Бојан Кркић Перес, իսպ.՝  Bojan Krkić Pérez, օգոստոսի 28, 1990(1990-08-28), Լինիոլա, Pla d'Urgell), ծագումով սերբ իսպանացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ «Բարսելոնայի» խաղացող, վարձավճարով հանդես է գալիս Ամստերդամի Այաքսում։


== Կենսագրություն ==


== Կարիերա ==


== Նվաճումներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը(անգլ.)
Կրկիչի պրոֆիլը national-football-teams.com կայքում(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սոնա Հովհաննիսյան

Սոնա Հովհաննեսի Հովհաննիսյան (մարտի 28, 1963(1963-03-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիրիժոր, խմբավար։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2010)։ «Հովեր» երգչախմբի հիմնադիր-ղեկավար (1992)։ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտորը 2018 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Սոնա Հովհաննիսյանը ծնվել է 1963 թվականին, Երևանում՝ դերասանուհի Լիլյա Հովհաննիսյանի ընտանիքում։ Սովորել է Երևանի Եղիշե Չարենցի անվան միջնակարգ և Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցներում, 1980-1984 թվականներին՝ Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի խմբավարական բաժնում, 1984-1989 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի խմբավարական բաժնում՝ Ռաֆայել Մանգասարյանի դասարանում։ 1990-1993 թվականներին մասնակցել է պետական կոնսերվատորիայի ասիստենտուրա-ստաժիրովկայի «խմբավարություն» մասնագիտության կուրսերին։
1984-1989 թվականներին աշխատել է թիվ 118 հանրակրթական դպրոցում, եղել է երգ-երաժշտության ուսուցիչ և խմբավար, միաժամանակ որպես խմբավար աշխատել է քաղաքային պիոներների և դպրոցականների պալատում և մանկական գեղագիտական դաստիարակության կենտրոնում։ Ղեկավարել է «Հայրեն» և «Ալելուիա» երգչախմբերը։ 1995 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի խմբավարական ամբիոնում (2006 թվականին՝ դոցենտ, 2016 թվականին՝ պրոֆեսոր)։ 1992 թվականին հիմնադրել և ղեկավարում է «Հովեր» երգչախումբը։ Երգչախմբի հետ համերգներով հանդես է եկել Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Անգլիայում, Ռուսաստանում, Սլովենիայում, Լիբանանում, Լեհաստանում, Շվեյցարիայում, ԱՄՆ-ում, Թայվանում, հանդես է եկել մի շարք հեղինակավոր դահլիճներում (Teatro Dal Verme (Իտալիա), Тhéâtre Nanterre-Amandiers, Cité de la Musique, Le Quartz (Ֆրանսիա), Strathmore Hall, Carnegie Hall (ԱՄՆ), Թայվանի ազգային համերգասրահ։
Հովեր պետական կամերային երգչախմբի հետ իրականացրել է մի շարք մեծակտավ վոկալ-խմբերգային ստեղծագործություններ և օպերաներ՝ «Սևիլյան սափրիչ», «Տոսկա», «Մադամ Բատերֆլայ», «Եվգենի Օնեգին», «Անուշ»)։


== Պարգևներ ==
Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2007,
Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2010։


== Տես նաև ==
Հովեր պետական կամերային երգչախումբ


== Ծանոթագրություններ ==
Մատվեյ Գանապոլսկի

Մատվեյ Յուրիի Գանապոլսկի (Մարգոլիս, դեկտեմբերի 14, 1953(1953-12-14), Լվով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս և ուկրաինացի լրագրող, թատերական ռեժիսոր, հասարակական գործիչ։ «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանի ( 1991 թվականից), վրացական «ՊԻԿ» հեռուստաալիքի, ղրիմաթաթարական ATR հեռուստաալիքի, ուկրաինական Ռադիո Վեստի ալիքի հաղորդավար։ Ռուսաստանի հրեական վեհաժողովի անդամ։
«Մոսկովսկի կոմսոմոլեց» թերթի թղթակից։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Լվովի 6-րդ միջնակարգ դպրոցում և Կիևի 193-րդ դպրոցում։ Ավարտել է Կիևի Էստրադային արվեստի ուսումնարանը (1973) և Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանում։
Աշխատել է Կիևի (1981—1986) և Մոսկվայի էստրադայի թատրոններում, Գոստելեռադիո մանկական խմբագրությունում։ Այդ տարիներին «Մելոդիա» ընկերությունում որպես ռեժիսոր ձայնագրել է չորս ձայնասկավառակ՝ «Հետախուզությունը վարում են Գնդերը»։
Երկար ժամանակ աշխատել է АТВ-ում։ Բազում հեռուստանախագծերի հեղինակ է, վարել է տարբեր քաղաքական և զվարճալի հաղորդումներ։ 1991 թվականից աշխատել է «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանում, իսկ 2014 թվականի մարտի 18-ից՝ «Ռադիո Վեստի» ռադիոկայանում։
Մատվեյ Գանապոլսկին սիրում է Պատրիկ Բրյուս Մեթինիի արվեստը և օգտագործում է նրա կողմից ստեղծած երաժշտությունը իր ռադիոհաղորդումներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մատվեյ Գանապոլսկու բլոգը «Էխո Մոսկվի» կայքում
Մատվեյ Գանապոլսկին «Էխո Մոսկվի» կայքում
Մատվեյ Գանապոլսկի. «Մենք երբեք չենք իմանում, թե իրականում ով է ղեկավարում երկիրը» (հարցազրույց)
Մատվեյ Գանապոլսկի. «Վիկտոր Յանուկովիչը՝ ինչպես ուկրաինական „Տիտանիկը“»
Մատվեյ Գանապոլսկի. «Բունտ Խորկով»
Անատոլի Շարին «Մատվեյ Գանապոլսկու մասնագիտացվածության մասին»
Նովոսելիե (գյուղ, Նովի Բուգի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսելիեՆովոսելիե (ուկրաիներեն՝ Новосілля), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսելիե գյուղում բնակվում էր 239 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,69 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էդվարդ Ջեններ

Էդվարդ Ջեններ (անգլ.՝ Edward Jenner, մայիսի 17, 1749(1749-05-17)[…], Բերկլի, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - հունվարի 26, 1823(1823-01-26)[…], Բերկլի, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի բժիշկ, ծաղկապատվաստման մեթոդի հիմնադիրը։ Բժշկություն ուսանել է Լոնդոնում, թվականից Գլոստերշիրում զբաղվել է բժշկական ինքնուրույն պրակտիկայով։


== Կենսագրություն ==
Նկատել է կովի ծաղիկով հիվանդացած կթվորուհիների անընկալությունը բնական ծաղիկ հիվանդության հանդեպ։ 1796 թվականին Ջենները 8-ամյա Զեյմս Ֆիպսին պատվաստել է կովի ծաղիկ, ապա 1,5 ամիս անց՝ բնական ծաղիկ։ Վերջինով տղան չի հիվանդացել։ Պատվաստումները կրկնելով մի քանի ամիս և տարի անց, ապացուցել է ծաղկի դեմ վակցինացման հնարավորությունը և արդյունավետությունը։ 1803 թվականին Լոնդոնում հիմնվել է ծաղկապատվաստման ինստիտուտում (Թագավորական ջեններյան ընկերություն, Royal Jennerian Society), որը ղեկավարել է Ջենները։
1813 թվականին Օքսֆորդում Ջեններին շնորհվել է բժշկության դոկտորի աստիճան։ Ջենները ընտրվել է Եվրոպայի բազմաթիվ ակադեմիաների, ինստիտուտների և գիտական ընկերությունների պատվավոր անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1907/1908

1907/1908 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը բրիտանական ազգային հավաքականների միջև անցկացված քսանհինգերորդ մրցաշարն էր։
Մրցաշարը մեկնարկեց  Իռլանդիա- Անգլիա խաղով, որում անգլիացիները հաղթեցին 3-1 հաշվով։ Սեփական հարկի տակ 2-1 հաշվով հաղթելով ուելսցիներին, անգլիացիներին հավասարվեցին շոտլանդացիները։ Ապա շոտլանդացիները խոշոր հաշվով հաղթեցին իռլանդացիներին, իսկ անգլիացիները՝ ուելսցիներին։ Նախավերջին խաղում իռլանդացիները հաղթեցին ուելսցիներին և գրավեցին երրորդ տեղը։
Ավանդույթի համաձայն, մրցաշարի ելքը պիտի վճռվեր  Շոտլանդիա- Անգլիա խաղում։ Խաղն ավարտվեց ոչ-ոքի, ինչը երկու թիմերին էլ պարգևեց չեմպիոնի տիտղոս։
Մրցաշարից հետո Անգլիայի հավաքականը շրջագայեց կենտրոնական Եվրոպայում՝ խաղալով Ավստրիայի, Հունգարիայի և Բոհեմիայի հավաքականների դեմ։ Սա բրիտանական հավաքականի առաջին խաղերն էին ոչ բրիտանական թիմերի դեմ, ինչին հաջորդեց հաղթանակը 1908 թ. Լոնդոնում կայացած օլիմպիական խաղերում։


== Մրցաշարային աղյուսակ ==
Խ = Խաղ; Հ = Հաղթանակ; Ո = Ոչ-ոքի; Պ = Պարտություն; ԽԳ = Խփած Գնդակ; ԲԳ = Բաց Թողած Գնդակ; ԳՏ = Գնդակների Տարբերություն; Մ = ՄիավորԱղբյուր. 

Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։


== Արդյունքներ ==


== Ռմբարկուներ ==
Նիկոլյա Ապպեր

Նիկոլյա Ֆրանսուա Ապպեր (ֆր.՝ Nicolas Appert, նոյեմբերի 17, 1749(1749-11-17), Շալոն ան Շամպայն - հունիսի 1, 1841(1841-06-01), Massy), ֆրանսիացի պահածոների գյուտարար։
Ապպերի գյուտը փոխարինելու է եկել այդ տարիներին սովորական դարձած մթերքի պահպանման միջոցներին՝ ապխտելուն և աղելուն։ 2009 թվականին լրացել է այդ գյուտի 200 տարին, քանի որ հենց 1809 թվականին Ապպերը՝ մի քանի փորձ կատարելուց հետո, նամակ է հղել Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարին, ըստ որի՝ առաջարկել է նոր միջոց՝ պահածոյացում։ 1810 թվականին Նիկոլյա Ապպերը գյուտի համար հատուկ մրցանակ է ստացել անձամբ Նապոլեոն Բոնապարտից։


== Ապպերական պահածոներ ==

19-րդ դարի վերջերից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը «Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանը» այսպես է նկարագրել Նիկոլյա Ֆրանսուա Ապպերի գյուտը․

«Միսը և բուսական պաշարները պահպանելու համար Ապպերը խորհուրդ է տալիս դրանք եփած վիճակում դնել սպիտակ թիթեղյա ամանների մեջ, հերմետիկ փակել և եռացնել աղի ջրում 1/2-4 ժամ՝ կախված ծավալից։ Ապա պետք է մի փոքր տաքացնել 100° C ջերմաստիճանում և այդպես պահպանել։ Այս մեթոդը Ֆրանսուա Ապպերը հայտնաբերել է 1804 թվականին, իսկ 1809 թվականին այն ներկայացրել է հասարակությանը՝ Փարիզի Արվեստի խրախուսման համայնքին, որտեղ մեթոդն ուսումնասիրել է հատուկ հանձնաժողովը։ Կատարված փորձերն ապացուցել են, որ 8 ամիս լավ պահպանվել են լցոնած միսը, ամուր արգանակը, կաթը, կանաչ ոլոռը, լոբին, կեռասն ու ծիրանը։ Ֆրանսիայի կառավարությունը գյուտարարին որպես պարգև տվել է 12000 ֆրանկ՝ պայմանով, որ նա մանրամասն մշակի և տպագրի իր մեթոդը։ 1810 թվականին լույս է տեսել «L’art de conserver toutes les substances animales et végétales» հրատարակությունը։ Շատերը փորձել են փոքր-ինչ փոխել Ապպերի մեթոդը, որոնց թվում էր նաև Ջոնեսը, որը թիթեղների մեջ դրել էր մետաղական խողովակներ և դրանք միացրել անօդ տարածությանը։ Այդտեղ օդը դուրս էր գալիս թիթեղներից, իսկ խողովակները սկսում էին եռալ։ Այս մեթոդի առավելությունն այն է, որ հնարավոր է ավելի քիչ եփել միսը, ինչը ավելի համեղ է դարձնում այն, բայց ավելի քիչ եռալով՝ պահածոյացված սնունդը ավելի վատ է պահպանվում, և, հետևաբար, Ջոնեսի մեթոդի օգուտը շատ կասկածելի է թվացել։ Հետագա փորձերը ցույց են տվել Ապպերի պահածոների առավելությունները, որոնք շատ էին տարածվել ծովային ճանապարհորդություններում և նույնիսկ այն տնային տնտեսություններում, որտեղ հատկապես շատ են օգտագործում պահածոյացված միս։ Մինչ այդ մտածում էին, որ օդում ցրված թթվածինը փչացում է պահածոները, իսկ օրգանական նյութի երկարատև եռացումը և ազդեցությունը նրան դարձնում են ածխաթթու․ դա սխալ պատկերացում էր։ Երկար եռացումը անհրաժեշտ է բակտերիաների ոչնչացման համար, և ինչքան մեծ է պահպանվող նյութի զանգվածը, այնքան ավելի երկար դրանք պետք է եռացնել»։


== Հիշատակ ==
Այն քաղաքում, որտեղ մահացել է գյուտարարը, տեղադրվել է նրա բրոնզե կիսանդրին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ապպեր Նիկոլա Ֆրանսուա
Դվորիկի (գյուղ, Կամեշկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴվորիկիԴվորիկի (ռուս.՝ Дворики), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կամեշկովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բելայա Ցերկովի շրջան

Բելայա Ցերկովի շրջան (ուկրաիներեն՝ Білоцерківський район), շրջան Ուկրաինայի Կիևի մարզում։
Ստեղծվել է 1930 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բելայա Ցերկով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1276 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 55608 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 43,58 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Քարնըյարըք

Քարնըյարըք (թուրքերեն՝ Karnıyarık - փորը ճղած), լցոնած սմբուկ, թուրքական խոհանոցի ուտեստ։


== Պատրաստում ==
Ճղված սմբուկը լցոնվում է աղացած մսի, տապակած և կտրտած սոխի, սխտորի, սև պղպեղի լոլիկի խառնուրդով։ Հավելյալ ավելացվում է կանաչ պղպեղ,, մաղադանոս։  Սմբուկը երբեմն լցոնելուց առաջ տապակում են։ Պատրաստվում է փռում, մատուցվում է տաք վիճակում։
Նմանատիպ ուտեստ է Իմամ բայալդին, որը պատրաստվում է առանց մսի  և մատուցվում է սենյակի ջերմաստիճանի։


== Գրականություն ==
Ghillie Basan, Jonathan Basan (1995)։ Classic Turkish Cookery։ I.B. Tauris Publishers։ ISBN 978-1-86064-011-7։ Վերցված է 2008-04-16 
Whiting Dominic (2000)։ Turkey Handbook։ Footprint Travel Guides։ ISBN 978-1-900949-85-9։ Վերցված է 2008-04-16 


== Ծանոթագրություններ ==
Գիրոկաստրայի գավառ

Գիրոկաստրա (ալբ․՝ Qarku i Gjirokastrës), Ալբանիայի գավառներից մեկը, որը գտնվում է երկրի հարավային մասում։ Վարչական կենտրոնը Գիրոկաստրա քաղաքն է։ Բնակչությունը 114.293 մարդ է (2001 թ-ի տվյալներով), իսկ տարածքը՝ 2.883 կմ²։
Սահմանակից է՝

Բերատին հյուսիսում
Կորչային արևելքում
Վլյորային արևմուտքում
Ֆիերիին հյուսիս-արևմուտքումներառում է երեք շրջաններ՝

Գիրոկաստրա
Պերմետի
Տեպելենա


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուր ==
Counties of Albania (անգլ.)
Դերքեվանք

Դերքեվանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Մտնում էր Դերքեվանք գյուղախմբի մեջ։


== Պատմություն ==
Բնակչությունն տեղահանվել է, իսկ գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1890 թվականին ուներ 98 տուն, իսկ 1909 թ.-ին 60 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն է։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոստովների տուն

Ռոստովների տուն (ռուս.՝ Дом Ростовых), շենք-տեսարժանություն Մոսկվայում։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Ռոստովների տունը գտնվում է Կենտրոնական վարչական շրջան, Պովարսկայա փողոց, շենք 52/55, շինություն 1 հասցեով (Պրեսնենսկի շրջան)


== Պատմություն ==
Տունը կառուցվել է 1756 թվականին։ Այն գտնվել է Ի. Ի. Վորոնցով-Վելյամինովի տիրապետության տակ Բոլշայա Նիկիտսկայա փողոցում։ 1770-ական թվականներին տարածքին տիրացել է Դոլգորուկովը։ Նրա օրոք սահմաններն ընդլայնվել են մինչև Պովարսկայա փողոց։ Կառուցվել են նաև նոր մասնաշենքեր։ 1790-ական թվականներին գլխավոր շենքին կցակառուցվել են նոր շինություններ և նրան տրվել է կլասիցիզմի ոճ։
։
1812 թվականին շենքը զբաղեցրել են ֆրանսիացիները։ Հրդեհի ժամանակ շենքը չի տուժել։ 1853 թվականին բարոն Միխայիլ Լվովիչ Բոդեն ձեռք է բերել կալվածքը։ 1876 թվականին բարոն Բոդեն իր ազգանվանն ավելացրեցլ է մոր ազգանունը` Կոլիչևա, քանի որ նա այդ ազգանվան վերջին կրողն էր։ Բարոն Բոդե-Կոլիչևը տանը հաղորդել է նոր հորինվածք։ 1859 թվականին շինությանը կցակառուցվել է Սուրբ Փիլիպոս եկեղեցին։ 1866 թվականին այստեղ պսակադրվել են Ի. Ս. Ակսակովը և Ա. Ֆ. Տյուտչևան։ Բարոնը, որը հետաքրքրվում էր պատմությամբ և հնագիտությամբ, հետագայում շենքում ստեղծեց թանգարան։ Ցուցասրահներից մեկում ներկայացված էր Բոդե-Կոլիչևների ընտանիքի տոհմածառը։ 1888 թվականին բարոնը մահացավ, և տան սեփականատեր դարձավ նրա դուստրը` Նատալյան։
1915 թվականին Նատալյա Միխայլովնան մահացավ, և տարածքն անցավ նրա ավագ դստերը` Ելենա Ֆեոդորվնա Սոլոգուբին։
1934 թվականից շենքում գործում էր ԽՍՀՄ գրողների միությունը։ 1936 թվականին շենքի մոտ տեղադրվել է Ցվետնոյ բուլվարից տեղափոխված «Միտք» քանդակը (հեղինակ` Ս. Դ. Մերկուրով), որը 1955 թվականին տեղադրվել է քանդակագործի գերեզմանին։ 1992 թվականից շենքը զբաղեցնում է Գրողական միությունների միջազգային խմբակցությունը։


== Ճարտարապետություն ==
Սկզբնապես, 1756 թվականին, տունը անկյունային որմնասյուներով շենք էր, չափսերը փոքր էին։ 1770-ական թվականներին, Դոլգորուկովների օրոք, կառուցվել է երկու միմյանց համաչափ ծառայողական մասնաշենք։ 1790-ական թվականներին տանը կցակառուցվել է միջնահարկ, ավելացվել է երկու սյունավոր նախամուտք։ Այդ պատճառով շենքը պատկանում է կլասիցիզմի ոճին։
Բարոն Բոդեն-Կոլիչևի օրոք շենքը ձեռք է բերել փակ հորինվածք։ Տունը սկսել է կատարել թանգարանի գործառույթ, իսկ ցուցասրահներից մեկում բարոնը տեղադրել է իր ընտանիքի տոհմածառը։


== Հայտնի մարդիկ ==
Տարբեր ժամանակներում այստեղ հյուրընկալվել են անվանի մարդիկ` Նինա Ճավճավաձեն, Լև Տոլստոյը։
Լև Տոլստոյը հաճախ էր լինում այստեղ Միխայիլ Լվովիչ Բոդեի օրոք։ Հետազոտողների կարծիքով` այս տունն է եղել «Պատերազմ և խաղաղություն» վեպում Ռոստովների տան նախատիպը։


== Ծանոթագրություններ ==
Երուսաղեմի պաշարում (1244)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երուսաղեմի պաշարում (այլ կիրառումներ)Երուսաղեմի պաշարում (1244), տեղի է ունեցել Խաչակրաց վեցերորդ արշավանքի ընթացքում պաշարման արդյունքում Խորեզմշահերին հաջողվեց գրավել և ավերել Երուսաղեմը։


== Ընթացքը ==
Սուրբ Երկրի վրա խաչակրաց վեցերորդ արշավանքը գլխավորում էր Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Ֆրիդրիխ II Հոհենշտաուֆեն։ Նա իրեն հռչակեց Երուսաղեմի արքա, քանզի նրա կինը՝ Իոլանտա դե Բրիենը ժառանգել էր «Երուսաղեմի թագուհու» տիտղոսը իր մայր Մարիա Մոնֆերացուց։
Ֆրիդրիխի բանակի թվաքանակը և հեղինակությունը բավարար էր, առանց մարտի Երուսաղեմը, Բեթղեհեմը, Նազարեթը և մի շարք այլ տարածքներ ու բերդեր վերադարձնելու համար։ Այս տարածքները Ֆրիդրիխը վերադարձրեց Այուբյան սուլթան ալ-Քամիլի հետ կնքված պայմանագրով։ Սակայն Երուսաղեմը քրիստոնյաների տիրապետության տակ չէր կարող մնալ երկար ժամանակ, քանզի քրիստոնյաները շրջակայքում չունեին բավարար տարածքներ քաղաքի անվտանգությունը ապահովելու համար։
Այուբյաններն առաջարկեցին խորեզմշահերին վերադարձնել քաղաքը։ Պաշարման և քաղաքի հետագա հանձնման ժամանակ 1204 թվականի հուլիսի 15-ին խորեզմշահերն ամբողջովին ավերեցին Երուսաղեմը բացառությամբ սրբատեղիների, քաղաքից վերածելով ավերակի։ Երուսաղեմն այդ տեսքով հրապուրիչ չէր ոչ քրիստոնյաների, ոչ մուսուլմանների համար։ Այս արյունահեղությունը հրահրեց նոր արդեն Յոթերորդ խաչակրաց արշավանքի՝ Լուի IX սրբի նախաձեռնությամբ, սակայն այս արշավանքի արդյունքում խաչակիրները լուրջ հաջողության չհասան, բացի նրանից, որ խաչակիրների արդեն թուլացած հիմնական թշնամիներ խորեզմշահերը և Այուբյանները փոխարինվեցին ավելի հզոր՝ մամլուքներով։


== Աղբյուրներ ==
The Siege on Orthodox Wiki
The Siege on Encyclopædia Britannica
The Siege on Timeline:History of Jerusalem
The Siege on The Jewish History Resource Center Archived 2011-05-23 at Archive.is
Վեսելայա Դոլինա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)

Վեսելայա Դոլինա (ուկրաիներեն՝ Весела Долина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսելայա Դոլինա գյուղում բնակվում էր 927 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4382 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 211,55 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բիրսյա

Բիրսյա (ռուս.՝ Бирся), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստան հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կալկանովո գետի աջ ափին՝2390 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 30 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության<cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=186349%7Ctitle=Государственный водный реестр РФ։ Бирся|archiveurl=http://www.webcitation.org/6A9Ms2gQO%7Carchivedate=2012-08-24}}(չաշխատող հղում)</ref>։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 12010000112112200001375
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 112200137
Ավազանի կոդը - 12.01.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 12
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (218601-218700)

Աստերոիդների ցանկ (218501-218600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (218701-218800)
 Աստերոիդների ցանկ (218501-218600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (218701-218800)
Տոկարևկա (գյուղ, Դվուրեչենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏոկարևկաՏոկարևկա (ուկրաիներեն՝ Токарівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1925 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տոկարևկա գյուղում բնակվում էր 501 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,882 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 568,03 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կազալուչե

Ջոյա Սանիտիկա (իտալերեն՝ Casagiove ), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 14 810 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 2469 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81022, հեռախոսային կոդ՝ 0823։
Սլակ Կակոսյան

Սլակ Կակոսյան (1936 հունվարի 25 Երևան - 2005 օգոստոսի 24), Արորդիների Ուխտ շարժման առաջնորդ, որոնց կողմից ճանաչվել է որպես քրմապետ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1936 թվականին Երևանում, մտավորականի ընտանիքում։ Նախնիները սերում են Տարոն գավառի Սլկունյաց նախարարական տնից։ 1961 թվականին ստեղծել է «Մեսրոպ Մաշտոց» ուսանողական կազմակերպությունը, որի նպատակն էր պահպանել հայերենի անաղարտությունը։ 1964 թվականին յոթ հայրենասերների գործով խորհրդային իշխանությունները աքսորել են նրան Սիբիր։
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։ Երկար տարիներ աշխատել է հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ Քաղսի գյուղում, հետո՝ դասախոս Երևանի տարբեր բուհերում։
1979 թվականին ԽՍՀՄ իշխանության կողմից խորհրդային վարք ու բարքին չենթարկվելու համար վտարվում է երկրից և բնակվում է ԱՄՆ-ում։
ԱՄՆ-ում ուսումնասիրում է Գարեգին Նժդեհի կյանքն ու գործունեությունը և ընդունում է ցեղակրոնության գաղափարախոսությունը, որի հավատքային կողմի զարգացմանն էլ նվիրում է իր հետագա գործունեությունը։
Սփյուռքում Կակոսյանը ծանոթանում է Նժդեհի մյուս հետևորդներին, որոնք նրանք կնքում են որպես Արորդի (Ցեղամարդ) և օծում որպես հայոց քրմապետ։
1988 թվականին վերադառնում է Հայաստան։ 1990 թվականին հիմնում է Արորդիների Ուխտը` նոր հայ հեթանոսների համայնքը, որը նույն թվականին էլ պետական գրանցում է ստանում։
Կակոսյանի գլխավոր աշխատությունն է այսպես կոչված Ուխտագիրքը (Արորդիների սուրբ գիրքը)։
Վախճանվում է 2005 թվականի օգոստոսի 24-ին։


== Աշխատություններ ==
«Ուխտագիրք»
«Արարատյան Դիցաբանություն»
«Հայոց լեզվի խորհրդարան»
«Բնախոսություն» և այլն


== Ծանոթագրություններ ==
(9925) 1981 EU24

(9925) 1981 EU24, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,807791 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5336 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,082 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1718,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,209487 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,22° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9925) 1981 EU24 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)