Պակիստանա-հնդկական պատերազմ (1947-1948)

Պակիստանա-հնդկական առաջին պատերազմ (1947 թվականի հոկտեմբերի 22 - 1949 թվականի հունվարի 5), զինված հակամարտություն Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև, որն առաջացել է Բրիտանական Հնդկաստանի բաժանումից հետո։ Հակամարտության պատճառը դարձել էր Ջամմու և Քաշմիր նահանգի պատկանելության մասին վեճը։ Նահանգում գերակշռում էր մուսուլմանական բնակչությունը, բայց տիրող ղեկավարությունը կազմված էր հինդուսներից։ Քաշմիրի մահարջա Հարի Սինգհը որոշել էր հայտնել անկախության մասին։ 1947 թվականի հոկտեմբերին 21-ին սկսվել է պակիստանական կիսազինվորական կազմավորումների ներխուժումը Քաշմիր։ Հարի Սինգհն օգնության է դիմել Դելիի կառավարությանը։ Հնդկաստանը պահանջ է դրել, որ Քաշմիրն օգնություն ստանալուց հետո պետք է միանար Հնդկաստանին։ Մահարաջայի համաձայնությունից հետո, հոկտեմբերի 27-ին, Հնդկաստանի կառավարությունը հայտարարել է իշխանության Հնդկաստանին միանալու մասին, որից հետո հնդկական զորքերը ուղևորվել են Քաշմիր։


== Նախապատմություն ==
Մինչև 1815 թվականը Ջամմու և Քաշմիրը կազմված է եղել 22 ոչ մեծ իշխանություններից (16 հինդուսիտական և 6 մուսուլմանական), որոնցից մի մասը գտնվել է Աֆղանստանի էմիրայի վերահսկողության տակ։ Հինդուիստական իշխանությունները ղեկավարվում էին ռաջպուտ իշխանների կողմից, որոնք կայսր Ակբարի ժամանակներից համարվում էին Մեծ մողոլների կայսրության վասալները։ Մեծ մողոլների կայսրության անկումից և գուրկխերի ներխուժումներից հետո լեռնային իշխանություններն անցել են սիկհ Ռանջիտ Սինգհի վերահսկողության տակ։
1845-1846 թվականների առաջին անգլո-սիկհական պատերազմն ընթանում էր սիկհերի, որոնք ցանկանում էին ամրանալ Քաշմիրում, և Բրիտանական արևելահնդկական ընկերության միջև։ 1846 թվականի Լահորի համաձայնագրի համաձայն՝ սիկհերը թողնում էին Բիս և Սաթլեջ գետերի միջև ընկած մարզը՝ փոխարենը ստանալով 1,2 միլին ռուպի չափով փոխհատուցում։ Արևելահնդկական ընկերությունը հնարավորություն չուներ միանգամից վճարել այդ գումարը և այդ պատճառով թույլատրում է սիկհերի առաջնորդ Գուլաբ Սինգհին զբաղեցնել Քաշմիրը՝ փոխհատուցման 750000 ռուպիի փոխարեն։ Գուլաբ Սինգհը դարձել է կրկին կազմավորված Ջամմու և Քաշմիր իշխանության առաջին մահարաջան և հիմնադրել է դինաստիա, որը կառավարել է իշխանությունը մինչև 1947 թվականի Հնդկաստանի անկախությունը։


== Բրիտանական Հնդկաստանի բաժանում ==

Հինդուստանի իշխանությունների վրա բրիտանական տիրապետության դադարեցումն ուղեկցվել է նրանց ընտրելու իրավունքի ճանաչմամբ։ Նրանք պետք է ընտրեին միանալ հինդուիստական Հնդկաստանին, կազմավորել մուսուլմանական Պակիստան կամ հայտարարել անկախության մասին։ Մինչև Հնդկաստանիվ բրիտանական զորքերի ամբողջական հեռացումը Ջամմու և Քաշմիրի իշխանության ղեկավար Հարի Սինգհը Հնդկաստանի և Պակիստանի ճնշման տակ ստիպված էր ընդունել երկու պետություններից մեկին միացման որոշում։ Բայց հանդիպելով դժվար ոշոման՝ Քաշմիրի մահարաջա Հարի Սինգհը որոշել էր հայտարարել անկախության մասին։

1947 թվականի հոկտեմբերին 21-ին սկսվել է պակիստանական կիսազինվորական կազմավորումների ներխուժումը Քաշմիր (2 հազար մարդ քանակով)։ Մի քանի օր անց նվաճվել է իշխանության մայրաքաղաք Սրինագարը, և մահարաջա Հարի Սինգհը օգնության է դիմել Դելիի կառավարությանը։  Հնդկաստանը պահանջ է դրել, որ Քաշմիրն օգնություն ստանալուց հետո պետք է միանար Հնդկաստանին։ Մահարաջայի համաձայնությունից հետո, հոկտեմբերի 27-ին, Հնդկաստանի կառավարությունը հայտարարել է իշխանության Հնդկաստանին միանալու մասին, որից հետո հնդկական զորքերը ուղևորվել են Քաշմիր։ Սիկհերի եկած բատալյոնը Սրիանագարից դուրս է հանել պուշտունական աշխարհազորայիններին։


== Տես նաև ==
Բրիտանական Հնդկաստանի բաժանում
Պակիստանա-հնդկական հակամարտություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ankit Rakesh (May 2010)։ «Henry Scott: The forgotten soldier of Kashmir»։ Epilogue 4 (5): 44–49։ Արխիվացված է օրիգինալից հոկտեմբերի 12, 2017-ին։ Վերցված է նոյեմբերի 6, 2016  
Ankit, Rakesh (August 2010), «The Problem of Poonch», Epilogue 4 (8):  8–49, https://books.google.com/books?id=DpQh00eGEB0C&pg=PA8 
Ankit, Rakesh (November 2010), «October 1947», Epilogue 4 (11):  9–, https://documents.mx/documents/epilogue-magazine-november-2010.html, վերցված է 28 December 2016 
Ankit, Rakesh (2016), The Kashmir Conflict: From Empire to the Cold War, 1945–66, Routledge, ISBN 978-1-317-22525-6, https://books.google.com/books?id=5RtqDAAAQBAJ&pg=PA48 
Ankit, Rakesh (2014), Kashmir, 1945–66: From Empire to the Cold War, University of Southampton, https://eprints.soton.ac.uk/370019/ 
Bajwa, Kuldip Singh (2003), Jammu and Kashmir War, 1947–1948: Political and Military Perspective, Har-Anand Publications, ISBN 978-81-241-0923-6, https://books.google.com/books?id=7bREjE5yXNMC&pg=PA83 
Bangash, Yaqoob Khan (2010), «Three Forgotten Accessions: Gilgit, Hunza and Nagar», The Journal of Imperial and Commonwealth History 38 (1), doi:10.1080/03086530903538269 
Barua, Pradeep (2003), Gentlemen of the Raj: The Indian Army Officer Corps, 1817-1949, Greenwood Publishing Group, pp. 133–, ISBN 978-0-275-97999-7, https://books.google.com/books?id=-U8IUoC_tP0C&pg=PA133 
Bhattacharya, Brigadier Samir (2013), NOTHING BUT!: Book Three: What Price Freedom, Partridge Publishing, pp. 42–, ISBN 978-1-4828-1625-9, https://books.google.com/books?id=HESVAgAAQBAJ&pg=PA42 
Cheema, Brig Amar (2015), The Crimson Chinar: The Kashmir Conflict: A Politico Military Perspective, Lancer Publishers, pp. 51–, ISBN 978-81-7062-301-4, https://books.google.com/books?id=Qc25BwAAQBAJ&pg=PA51 
Dasgupta, C. (2014) [first published 2002], War and Diplomacy in Kashmir, 1947–48, SAGE Publications, ISBN 978-81-321-1795-7, https://books.google.com/books?id=jEtuAAAAMAAJ 
Effendi, Col. M. Y. (2007), Punjab Cavalry: Evolution, Role, Organisation and Tactical Doctrine 11 Cavalry, Frontier Force, 1849-1971, Karachi: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-547203-5, https://books.google.com/books?id=MeXeAAAAMAAJ 
Guha, Ramachandra (2008), India after Gandhi: The History of the World's Largest Democracy, Pan Macmillan, ISBN 0330396110, https://books.google.com/books?id=29lXtwoeA44C 
Hajari, Nisid (2015), Midnight's Furies: The Deadly Legacy of India's Partition, Houghton Mifflin Harcourt, pp. 185–, ISBN 978-0-547-66924-3, https://books.google.com/books?id=OJGdBAAAQBAJ&pg=PA185 
Hiro, Dilip (2015), The Longest August: The Unflinching Rivalry Between India and Pakistan, Nation Books, ISBN 978-1-56858-503-1, https://books.google.com/books?id=PpPCBAAAQBAJ 
Jamal, Arif (2009), Shadow War: The Untold Story of Jihad in Kashmir, Melville House, ISBN 978-1-933633-59-6, https://books.google.com/books?id=TNO5MAAACAAJ 
Joshi, Manoj (2008), Kashmir, 1947-1965: A Story Retold, India Research Press, ISBN 978-81-87943-52-5, https://books.google.com/books?id=uAT3oENcxDgC 
Hodson, H. V. (1969), The Great Divide: Britain, India, Pakistan, London: Hutchinson, https://books.google.com/books?id=MC2UoAEACAAJ 
Korbel, Josef (1966) [first published 1954], Danger in Kashmir (second տպ.), Princeton University Press, https://books.google.com/books?id=7Q7WCgAAQBAJ 
Mahajan, Mehr Chand (1963), Looking Back: The Autobiography of Mehr Chand Mahajan, Former Chief Justice of India, Asia Publishing House, https://books.google.com/books?id=AW5u9QSxCFwC 
Moore, Robin James (1987), Making the new Commonwealth, Clarendon Press, ISBN 978-0-19-820112-0, https://books.google.com/books?id=b_l-AAAAIAAJ 
Palit, D. K. (1972), Jammu and Kashmir Arms: History of the J & K Rifles, Palit & Dutt, https://books.google.com/books?id=KGZDnzqQj2QC 
Prasad, Sri Nandan; Pal, Dharm (1987), Operations in Jammu & Kashmir, 1947–48, History Division, Ministry of Defence, Government of India, https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.116302 
Raghavan, Srinath (2010), War and Peace in Modern India, Palgrave Macmillan, pp. 101–, ISBN 978-1-137-00737-7, https://books.google.com/books?id=EbtBJb1bsHUC&pg=PA101 (չաշխատող հղում)
Nawaz, Shuja (May 2008), «The First Kashmir War Revisited», India Review 7 (2), doi:10.1080/14736480802055455 
Sarila, Narendra Singh (2007), The Shadow of the Great Game: The Untold Story of India's Partition, Constable, ISBN 978-1-84529-588-2, https://books.google.com/books?id=WW5FPgAACAAJ 
Schofield, Victoria (2003) [First published in 2000], Kashmir in Conflict, London and New York: I. B. Taurus & Co, ISBN 1860648983, https://archive.org/details/00book584554548 
Snedden, Christopher (2013) [first published as The Untold Story of the People of Azad Kashmir, 2012], Kashmir: The Unwritten History, HarperCollins India, ISBN 9350298988, https://books.google.com/books?id=0cPjAAAAQBAJ 
Zaheer, Hasan (1998), The Times and Trial of the Rawalpindi Conspiracy, 1951: The First Coup Attempt in Pakistan, Oxford University Press, ISBN 978-0-19-577892-2, https://books.google.com/books?id=rjNuAAAAMAAJ 


== Արտաքին հղումներ ==
Partition and Indo Pak War of 1947–48, Indian Army, archived 5 April 2011.


== Աղբյուրներ ==
Գլխավոր աղբյուրներ՝Ministry of Defence,  Government of India. Operations in Jammu and Kashmir 1947–1948. (1987). Thomson Press (India) Limited, New Delhi. This is the Indian Official History.
Lamb, Alastair. Kashmir: A Disputed Legacy, 1846–1990. (1991). Roxford Books. 0-907129-06-4.
Praval, K.C. The Indian Army After Independence. (1993). Lancer International, 1-897829-45-0
Sen, Maj Gen L.P. Slender Was The Thread: The Kashmir confrontation 1947–1948. (1969). Orient Longmans Ltd, New Delhi.
Vas, Lt Gen. E. A. Without Baggage:  A personal account of the Jammu and Kashmir Operations 1947–1949. (1987). Natraj Publishers Dehradun. 81-85019-09-6.Այլ աղբյուրներ՝Cohen, Lt Col Maurice. Thunder over Kashmir. (1955). Orient Longman Ltd. Hyderabad
Hinds, Brig Gen SR. Battle of Zoji La. (1962). Military Digest, New Delhi.
Sandhu, Maj Gen Gurcharan. The Indian Armour:  History Of The Indian Armoured Corps 1941–1971. (1987). Vision Books Private Limited, New Delhi,  81-7094-004-4.
Singh, Maj K Brahma. History of Jammu and Kashmir Rifles (1820–1956). (1990). Lancer International New Delhi, 81-7062-091-0.
Ayub, Muhammad (2005). An army, Its Role and Rule։ A History of the Pakistan Army from Independence to Kargil, 1947–1999. RoseDog Books. 9780805995947.