Հարձակում Պուլվամայի անվտանգության ծառայության վրա

Հարձակում Պուլվամայի անվտանգության ծառայության վրա, 2019 թվականի փետրվարի 14-ին տեղի ունեցած ահաբեկչական հարձակում։ Այն տրանսպորտային միջոցների շարասյունը, որը Ջամմու-Սրինագար միջպետական խճուղիով տեղափոխում էր անվտանգության ծառայության անձնակազմին, ականապատված մեքենայի կողմից հարձակման ենթարկվեց։ Վերջինիս ղեկին ահաբեկիչ էր հնդկական Ջամմու և Քաշմիր նահանգի Պուլվամա շրջանի Լեսպոր գյուղից (Ավանտիպուր քաղաքի հարևանությամբ գտնվող)։ Հարձակման արդյունքում զոհվեցին Հնդկաստանի ոստիկանության պահեստազորային ուժերի 40 աշխատակիցներ և ինքը՝ մահապարտ ահաբեկիչը։ Հարձակման համար պատասխանատվությունն իր վրա վերցրեց Ջաիշ-է-Մուհամմադ պակիստանյան իսլամական զինված խմբավորումը։ Երիտասարդ բնակիչ Ադիլ Ահմեդ Դարը (անգլ.՝ Adil Ahmed Dar) իդենտիֆիկացվեց որպես հարձակվող։


== Նախապատմություն ==
2015 թվականից ի վեր Քաշմիրի շրջանի պակիստանյան զինված խմբավորումներն ավելի ու ավելի շատ են մասնակցում բարձր պրոֆեսիոնալիզմով աչքի ընկնող մահապարտ ահաբեկիչների հարձակումներին, որոնք ուղղված են հնդկական անվտանգության ուժերի դեմ։ 2015 թվականի հուլիսին երեք զինված անձինք հարձակվեցին ավտոբուսի և Գուրդասպուր քաղաքի ոստիկանական բաժանմունքի վրա։ 2016 թվականին 4-6 զինված անձինք հարձակվեցին Պատհանկոտի ռազմական օդանավակայանի վրա.: 2016 թվականի փետրվարին և հունիսին հարձակում գործած անձինք Պեմպորում սպանեցին համապատասխանաբար 9 և 8 անվտանգության ծառայության աշխատակիցների։ 2016 թվականի սեպտեմբերին 4 հոգի հարձակում գործեցին հնդկական բանակի Ուրի քաղաքի շտաբ-բնակարանի վրա՝ սպանելով 19 զինվորի։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Լեսպոր գյուղի զորավարժությունների կայանի վրա հարձակման արդյունքում զինված անձինք սպանեցին անվտանգության 6 աշխատակիցների։ Այդ հարձակումները տեղի էին ունենում Ջամմու Սիենգեր միջպետական խճուղու հարևանությամբ տեղակայված շրջանում։


== Հարձակում ==
2019 թվականի փետրվարի 14-ին 78 տրանսպորտային միջոցներից կազմված ուղեկցող պահակախումբը միջպետական № 44 խճուղիով Ջամմուից Սրինագար էր տեղափոխում Հնդկաստանի ոստիկանության պահեստազորային ուժերի 2500 աշխատակիցների։ Ուղեկցող պահակախումբը Ջամմուն լքել է 3:30 (UTC + 05:30) և տեղափոխում էր մեծ թվով անձնակազմ այն պատճառով, որ փետրվարի 12-ին խճուղին վերանորոգվում էր, և հնարավոր չէր տեղաշարժվել։ Ուղեկցող պահակախումբը պետք է նշանակված վայր հասներ մինչ արևածագ։
Լեսպոր գյուղի մոտ, որը գտնվում է Ավանտիպուր քաղաքի մերձակայքում, մոտավորապես 15:15 (UTC + 05:30) անվտանգության ծառայության աշխատակիցներ տեղափոխող ավտոբուսը խոյահարվեց Mahindra Scorpio դասի SUV մեքենայի կողմից, որը տեղափոխում էր ավելի քան 300 կգ պայթուցիկ նյութեր։ Խոյահարմանը հաջորդեց պայթյունը, ինչի արդյունքում զոհվեց Հնդկաստանի ոստիկանության պահեստազորային ուժերի 40 աշխատակից, և բազմաթիվ աշխատակիցներ էլ վիրավորվեցին։ Վիրավորները տեղափոխվեցին Սրինագարի գլխավոր ռազմական հոսպիտալ։
Պակիստանի Ջաիշ-է-Մուհամմադ զինված խմբավորումն այս հարձակման պատասխանատվությունն իր վրա վերցրեց։ Նրանք նաև հրապարակեցին 22-ամյա մահապարտ ահաբեկիչ Adil Ahmad Dar-ի վիդեոձայնագրությունը, ով հայտնի է նաև որպես Adil Ahmad Gaadi Takranewala,: Նա լքել էր Կեկեպորայի հանրակրթական միջնակարգ դպրոցը և մեկ տարի առաջ ընդգրկվել էր խմբավորման մեջ։ Նրա ընտանիքը նրան վերջին անգամ տեսել էր 2018 թվականի մարտին, երբ նա տնից դուրս էր եկել հեծանիվով և այլևս չէր վերադարձել։ Պակիստանը հերքում է Ջաիշ-է-Մուհամմադի առաջնորդ Մասոդ Աժարի ցանկացած տեսակի մասնակցությունը, ով ազատ տեղաշարժվում է երկրի տարածքում։
Ուժային կառույցների աշխատակիցների վրա տեղի ունեցած այս հարձակումը դարձավ ամենամահաբերը՝ 1989 թվականից ի վեր։


== Հետաքննություն ==
Հետաքննությունների ազգային գործակալության 12 անդամից կազմված խումբն ու Ջամմուի և Քաշմիրի ոստիկանությունը միասին կզբաղվեն հարձակման հետաքննությամբ։
Հետաքննության սկզբում հայտնվեց ենթադրություն, որ մեքենայում եղել է 300 կգ պայթուցիկ նյութ, ներառյալ՝ 80 կգ հեքսոգեն և ամոնիումի նիտրատ։


== Արձագանք ==


=== Հնդկաստան և Պակիստան ===
Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին քննադատեց հարձակումը և համախմբվածության կոչ արեց զոհերի ու վիրավորների ընտանիքներին։ Ներքին գործերի նախարար Ռաջաթ Սինգհը հավաստիացրեց, որ ահաբեկչական գործողությանը կտրվի համարժեք ուժգին պատասխան։ Հնդկաստանը հարձակման մեջ մեղադրեց Պակիստանին։ BBC News-ը հայտարարում է, որ Ջաիշ-է-Մուհամմադի մասնակցությունը ռմբակոծմանը՝ ահաբեկչությունն անմիջականորեն կապում է Պակիստանի հետ։ Անվտանգության վերլուծաբանների շրջանում լայն քննարկման թեմա է դարձել Ջաիշ-է-Մուհամմադի՝ Պակիստանի միջպետական հետախուզության կողմից պատրաստված կերպար լինելու մեջ։ Պակիստանը խմբավորումը արտաքսման է դատապարտել 2002 թվականին, բայց այն նորից հայտնվել է տարատեսակ անվանումների ներքո և շարունակում է աջակցել Իսլամական պետություն ահաբեկչական խմբավորմանը։
Հնդկաստանի ֆինանսների նախարար Արուն Ջեյթլին հայտարարեց, որ Հնդկաստանը դիվանագիտական համայնքում ամբողջությամբ մեկուսացնում է Պակիստանին։ DSport-ի հնդկացի հաղորդավարը հայտարարեց, որ Պակիստանի կրիկետի Սուպերլիգայի խաղերն այլևս չեն հեռարձակելու։ Կինոօպերատորների համահնդկական ասոցիացիան հայտարարեց հնդկական կինոարդյունաբերության մեջ պակիստանցի դերասանների և արտիստների մասնակցության ամբողջական արգելքի մասին, ինչպես նաև հայտարարեց, որ ցանկացած կազմակերպություն, որն այդ արգելքը կխախտի, կենթարկվի խիստ պատժամիջոցների։ Հնդկական կինոյի և հեռուստատեսության ռեժիսորների ասոցիացիան նաև հայտարարեց Հնդկաստանում արտադրվող ֆիլմերում և երաժշտության մեջ պակիստանցի արտիստների մասնակցությունն արգելելու մասին։ Կազմակերպության նախագահն սպառնաց «բարբարոսության ենթարկել» պակիստանցի արտիստների մասնակցությամբ հնդկական կինոարտադրության ցանկացած արտադրանք։
Պակիստանը հերքեց հարձակման հետ կապ ունենալու մեղադրանքը, իսկ Պակիստանի արտաքին գործերի նախարար Շահ Մահմուդ Քուրեշին քննադատեց պայթյունը։ Պակիստանի դաշնային տեղեկատվության նախարար Ֆավադ Չաուդհրին ասաց, որ Պակիստանը Ջաիշ-է-Մուհամմադի դեմ միջոցներ է ձեռնարկում և կօգնի Հնդկաստանին՝ ահաբեկչական խմբավորումների դեմ պայքարի միջոցներ ձեռնարկելիս։ «Ազգ» պակիստանյան թերթը հարձակվողին անվանեց «ազատության մարտիկ», ով լիկվիդացրել է «օկուպացիոն ուժերի» անդամներին։ Պակիստանը և Հնդկաստանը հետ կանչեցին իրենց հյուպատոսներին՝ մեկը մյուսի մոտից, ինչի նպատակը տետ-ա-տետ հանդիպմանը նախապատրաստվելն էր։
2019 թվականի փետրվարի 19-ին Պակիստանի վարչապետ Իմրան Խանը հայտարարեց, որ ահաբեկիչներին ապաստան տրամադրելը Պակիստանի հետաքրքրությունների շրջանակում չէ։ Նա ապացույցներ խնդրեց, որոնք կհաստատեին Պակիստանի մասնակցությունը Հնդկաստանում տեղի ունեցած ահաբեկչությանը և զգուշացրեց Հնդկաստանին, որ ցանկացած ռազմական հարված կստանա համարժեք պատասխան։ Հնդկաստանի ներքին գործերի նախարարը քննադատեց նրան, քանի որ նա ոչ մի քննադատական խոսք չէր ասել՝ հարձակման հետ կապված, ինչպես նաև չէր ցավակցել զոհերի ընտանիքներին, և հայտարարեց, որ Ադիլ Ահմադ Դարի և Ջաիշ-է-Մուհամմադի հայտարարությունները բավարար ապացույցներ են։ Ի պատասխան հնդկական քննադատության՝ «Dawn» թերթը հայտարարեց, որ Պակիստանի ներքին գործերի նախարարն ահաբեկչությունից անմիջապես հետո զոհերի ընտանիքներին ցավակցություն է հայտնել։


== Տես նաև ==
Ջաիշ-է-Մուհամմադ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Jaffrelot, Christophe (2015), The Pakistan Paradox: Instability and Resilience, Oxford University Press, ISBN 978-0-19-023518-5, https://books.google.am/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA520 
Moj, Muhammad (2015), The Deoband Madrassah Movement: Countercultural Trends and Tendencies, Anthem Press, ISBN 978-1-78308-389-3, https://books.google.am/books?id=mbm2BgAAQBAJ&pg=PA98 


== Արտաքին հղումներ ==
US condemns terrorist attack in J&K’s Pulwama; asks countries to not shelter terrorists Archived 2019-02-16 at the Wayback Machine.