L-1011-ի ավիավթար Էր-Ռիյադում

L-1011-ի ավիավթար Էր-Ռիյադում՝ դժբախտ պատահար, որը տեղի է ունեցել 1980 թվականի օգոստոսի 19-ին Էր-Ռիյադ օդանավակայանում։ Lockheed L-1011-385-1-15 TriStar 200 ինքնաթիռը, որը պատկանում էր Saudi Arabian Airlines ավիաընկերությանը, իրականացնում էր չվերթ Կարաչի օդանավակայանից դեպի Էր-Ռիյադի օդանավակայան։ Չվերթի ժամանակ ինքնաթիռում հրդեհ է բռնկվել։ Ինքնաթիռի անձնակազմի անդամները կարողացել են վթարային վայրէջք կատարել Էր-Ռիյադ օդանավակայանում։ Ինքնաթիռն այրվել է ամբողջությամբ։ Ինքնաթիռում գտնվում էին 287 ուղևոր, և ինքնաթիռի 14 անձնակազմի անդամները։ Սակայն հրդեհի ժամանակ բոլորը մահացել են։


== Տեղեկություններ 163 չվերթի մասին ==


=== Ինքնաթիռ ===
Lockheed L-1011-381-1-15 TriStar 200 (գրանցման համարը` HZ-AHK) ինքնաթիռը արտադրվել է 1979 թվականին, և առաջին չվերթը իրականացրել է նույն թվականի հուլիսի 13-ին։ Նույն թվականի օգոստոսի 21-ին ինքնաթիռը հանձնվում է Saudi Arabian Airlines ավիաընկերությանը։ Ինքնաթիռը ուներ երեք շարժիչ Rolls-Royce RB211-524B2-02 արտադրության։ Մինչ վթարի տեղի ունենալը, ինքնաթիռը իրականացրել է 1718 չվերթ, և օդում է անցկացրել ավելի քան 2948 ժամ։


=== Ուղևորներ և անձնակազմի անդամներ ===
Ինքնաթիռի կազմը հետևյալն էր`

Ինքնաթիռի առաջին հրամանատար - 38- ամյա Մուհամեդ Ալի Հովիտեր։ Շատ փորձառու օդաչու էր, Saudi Arabian Airlines ավիաընկերությունում աշխատել է ավելի քան 14 տարի (1965 թվականի հոկտեմբերից)։ Կառավարել է հետևյալ տեսակի ինքնաթիռները` DC-3, DC-4, McDonnell Douglas DC-9, Boeing 707 և Boeing 737: Ճանաչվել է Lockheed L-1011 TriStar ինքնաթիռի հրամանատար 1980 թվականի հունվարի 31-ին։ Օդում անցկացրել է ավելի քան 7674 ժամ, որից 388 ժամ L-1011 ինքնաթիռում։
Ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատար - 26- ամյա Սամի Աբդուլա Մ. Հասանեյն։ Փորձառու օդաչու էր, Saudi Arabian Airlines ավիաընկերությունում աշխատել է ավելի քան 2 տարի և 11 ամիս։ Կառավարել է միայն Boeing 737 ինքնաթիռը։ Ճանաչվել է Lockheed L-1011 TriStar ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատար 1980 թվականի օգոստոսի 7-ին։ Օդում անցկացրել է ավելի քան 1615 ժամ, որից 125 ժամ L-1011 ինքնաթիռում։
Բորտինժիներ - 42- ամյա Բրէդլի Կուրտիս։ Saudi Arabian Airlines ավիաընկերությունում աշխատել է ավելի քան 6 տարի (1974 թվականի օգոստոսից)։ Կառավարել է հետևյալ տեսակի ինքնաթիռները` DC-3, Boeing 737 և Boeing 707: Ճանաչվել է Lockheed L-1011 TriStar ինքնաթիռի բորտինժիներ 1980 թվականի մայիսի 2-ին։ Օդում անցկացրել է ավելի քան 650 ժամ, որից 157 ժամ L-1011 ինքնաթիռում։Ինքնաթիռում կար 11 բորտուղեկցորդներ`

Ֆատիմա Սուպոալո Ֆրէնսիս - 26 տարեկան։
Աբդեն Շաֆյոր Ալ Ռախման - 27 տարեկան։
Զորայդա Խերնանդես - 24 տարեկան։
Ֆաուցիյա Սաիֆուդին - 24 տարեկան։
Էլեն Բաուտիստա - 23 տարեկան։
Ռիտա Զուլուետա - 26 տարեկան։
Մարգարիտա Սարմիենտո - 23 տարեկան։
Լորնա Բաուտիստա - 22 տարեկան։
Էլիս Մանալո - 23 տարեկան։
Անդալիբ Մասուդ - 20 տարեկան։
Լուիզա Հենդերսոն - 21 տարեկան։


== Իրադարձություններ ==


=== Հրդեհ ===
Ժամը 18:06 Lockheed L-1011-385-1-15 TriStar 200 ինքնաթիռը պատրաստվեց թռիչքը իրականացնել։
Ժամը 18:08 ինքնաթիռը թռչեց օդանավակայանից, և ուղղություն վերցրեց դեպի Ջիդդա։ Թռիչքից ընդամենը 7 րոպե հետո, երբ ինքնաթիռը բարձացավ 6700 մետր, ավտոմատ միացավ «Հրդեհ»-ի ազդանշանը, և սկսեց այրվել ինքնաթիռի երկրորդ շարժիչը։ Բորտինժեները  հաղորդում է խնդիրի մասին հրամանատարին, և հրամանատարը որոշում է վթարային վայրէջք կատարել Էր-Ռիյադ օդանավակայանում։ Հրդեհը սկզբից բռնկվել է բեռնային հատվածում, այնուհետև տարածվել է բավականին արագ։


=== Վայրէջք, ավիավթար ===
Ժամը 18:27-ին մտահոգված ուղևորները խուճապահար տեղափոխվում են ինքնաթիռի առջևի հյուրասրահ, վախենալով թունավոր ծխից։ Բորտուղեկցորդները ուղևորներին փորձել են նստեցնել իրենց տեղերը, սակայն ապարդյուն։ Ինքնաթիռի հրամանատարը խնդրել է ուղևորներին նստել իրենց տեղերը, և պատրաստվեն վթարային վայրէջքի։ Այսպիսով, ինքնաթիռը ժամը 18:36-ին վայրէջք է կատարել։
Անհայտ պատճառներով 163 թռիչքի անձնակազմը չի կարողացել բացել ցանկացած վթարային ելքի դուռը։ Այնուհետև կրակը ներթափանցել է ուղևորատար խցիկ։ Օդանավակայանի աշխատակիցներին նույնպես չի հաջողվել բացել ինքնաթիռի վթարային ելքի դուռը։ Երբ օդանավակայանի աշխատակիցներին հաջողվեց բացել դուռը, նրանք ինքնաթիռում նկատեցին, որ հրդեհը տարածվել է ինքնաթիռի ողջ տնակում։ Ինքնաթիռը ամբողջությամբ այրվեց։ Ուշ տարհանման հետևանքով ինքնաթիռում գտնվող բոլոր 287 ուղևորները և 11 անձնակազմի անդամները մահանում են։


== Հետաքննություն ==
Saudi Arabian Airlines ավիաընկերության ներկայացուցիչները հայտատրարեցին, որ հրշեջները հայտնաբերել են ինքնաթիռի տնակում բութան, որը պատճառ է հանդիսացել ինքնաթիռի կործանման։ Ազգային բեռնափոխադրումների անվտանգության խորհուրդի փորձագետները չհամաձայնվեցին այս եզրահանգման հետ։
Այսպիսով, աղետի հիմնական պատճառն `

Օդանավակայանի աշխատակիցները պատրաստ չէին նման արտակարգ իրավիճակներում կատարել իրենց պարտականությունները։


== Տես նաև ==
Ավիավթար DC-9 Ցինցինատիյում
Ավիավթար DC-8 Ջիդդայում
Boeing 737-ի ավիավթար Մանչեսթերում
Boeing 737-ի ավիավթար Աթենքում
Boeing 777-ի ավիավթար Լոնդոնում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վերջնական զեկույցը հետաքննության - Քաղաքացիական ավիացիա (Սաուդյան Արաբիա)
Flight 163 հրդեհից հետո PlaneCrashInfo.Com
SVA163
Աղետի մասին տեղեկություններ Aviation Safety Network