Չար ոգի

Չար ոգի (պրաս.՝ *běsъ) չարագործ ոգի, դև, սլավոնական դիցաբանության և սլավոնների ժողովրդական քրիստոնեության մեջ։ Ժողովրդական դիվաբանությունում սլավոնները չար ոգու մասին պատկերացումները զարգացել են գրքային (եկեղեցական) ավանդույթի ազդեցության ներքո՝ մոտենալով և խառնվելով դևի հավատալիքներին։ Կրոնական հավատալիքների մեջ «չար ոգիների տիեզերքը» կարող է մեկնաբանվել տարբեր արատներով և հիվանդություններով, մասնավորապես՝ «կատաղությամբ»։


== Մոլեգնություն չար ոգուց ==
Համաձայն քրիստոնեական ուսմունքի, չար ոգիները կարող են «մտնել» մարդու մեջ, դա անվանվում է «մոլեգնություն չար ոգուց» (հուն.՝ δαιμονισθείς, δαιμονιζόμεν - դևերի ներխուժում)։ Հիսուս Քրիստոսի կողմից մարդկանց մեջից չար ոգիների վտարման մասին գրված է Ավետարանում, իսկ չար ոգու արտահայտած միտքը դարձել է թևավոր արտահայտություն՝ «Անունս լեգիոն է»։ Չար ոգին, որը մտել է մարդու մեջ ստիպում է նրան շատ ավելորդությունների, առաջացնում է հոգեկան տարբեր հիվանդություններ։ Չար ոգիներին առանձնացնում են յոթ մահացու մեղքերով, որոնց Քրիստոսը վտարեց Մարիամ Մագդաղենացու միջից։


== Աստվածաբանական մեկնաբանություններ ==
Աստվածաբան Ա. Ի. Օսիպովը կարծում է, որ դևերը կարող են գործել մարդու մեջ և մարդու վրա, միայն այն դեպքում, եթե նա իրեն պահում է «ոչ Աստծո խոսքով», վկայակոչելով Անտոն Մեծի խոսքերը՝ «Եթե նա սկսում է ապրել հակառակ Աստծո պատվիրաններին, ապա նա միանում է չար ոգիներին»։ Նրա կարծիքով, չար ոգիները չունեն լիակատար իշխանություն մարդու վրա, այլապես չէին լինի սրբեր, պատվարժան և մարտիրոսներ։


== Մշակույթում ==

Նիկիտո Բեսոգոնը մարդ է ով ծեծի է ենթարկել չար ոգուն, որը փորձել էր նրան շեղել քրիստոնեությունն ընդունելուց և դառնալ հեթանոս։
«Վանականը և Չար ոգին» 2016 թվականի ֆիլմն է ֆանտաստիկ դրամայի ժանրում՝ կատակերգության և միստիկայի տարրերով, որը պատմում է Լեգիոն անունով չար ոգիով տարված վանականի մասին։ Ֆիլմի գաղափարը կապված է 19-րդ դարի Նիլո-Սորի անապատի վանականների կյանքի և XII դարի Իոանն II արքեպիսկոպոսի կյանքի հետ, ով իշխանություն ուներ դևերի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==


===== Հանրագիտարաններ =====
Бес // «Банкетная кампания» 1904 — Большой Иргиз. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 411. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 3). — ISBN 5-85270-331-1.
Иванов В. В., Топоров В. Н. Анчутка // Славянская мифология. Энциклопедический словарь. — М.: Эллис Лак, 1995. — С. 35. — ISBN 5-7195-0057-X.
Лось Я. Л. (1890–1907)։ «Бес»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ 


===== Մենագրություններ =====
Амфитеатров А. Дьявол в быту, легенде и литературе средних веков. — М.: Эксмо, 2003. — 800 с. — Серия «Великие посвященные». — ISBN 5-699-04469-8
Антонов Д. И., Майзульс М. Р. Демоны и грешники в древнерусской иконографии: семиотика образа. — М.: Индрик, 2011.
Гаврилов Д., Наговицын А. «Боги славян. Язычество. Традиция» — М.: Рефл-Бук, 2002.
Джуан С. Какодемономания: экзорцизм, или Одержимость дьяволом // Странности нашего мозга / пер. А. А. Давыдова. — М.: Рипол Классик, 2008. — ISBN 978-5-386-00749-2
Калашников В. «Боги древних славян», — М.: Белый город, 2003.
Левкиевская Е. Е. Мифы русского народа. — М.: Астрель, 2000. — С. 442—445. — 528 с. — (Мифы народов мира). — ISBN 5-17-002811-3
Попов М. Бестиарий. Бесы и черти // Мир фантастики. — № 7 (71); июль 2009. — С. 126—130.


===== Եկեղեցական աղբյուրներ =====
игумен Нектарий (Морозов) (2011-05-20)։ «Между другом и врагом. Беседа об ангелах и демонах : [интервью]»։ pravoslavie.ru 
«Бесы : подборка высказываний св. отцов и церковной библиографии»։ verapravoslavnaya.ru 
«Мнение священнослужителей о бесах, демонах и отчитке : видео»։ bogistina.info