armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դեղագիտությունը Հայաստանում

Դեղագիտությունը Հայաստանում։ Դեղագիտության առաջին դասընթացը կազմակերպվել է 1974 թվականին ԵԲԻ դեղագործ, քիմիայի ամբիոնում (վարիչ՝ Լ. Ռևազովա)։ 1987 թվականին դեղագիտության դասընթաց է կազմակերպվել նաև կլինիկական դեղաբանության, դեղագիտության և բուսաբանության ամբիոնում (վարիչ՝ Ռ. Բորոյան), իսկ 2006 թվականին հիմնադրվել է դեղագիտության ինքնուրույն ամբիոն (վարիչ՝ Ն. Չիչոյան)։ Ստեղծվել են դեղագիտության հայերեն առաջին ուսումնական ձեռնարկները (Լ. Ռևազովա, Ն. Չիչոյան, Լ. Ամիրյան)։ Կատարվում են դեղաբույսերի պաշարագիտության հայերեն մեթոդ, մշակումներ (Լ. Ռևազովա)։ Հետազոտվում են հանրապետության բուսաշխարհին բնորոշ դեղատու բուսատեսակները։ Դեղագիտական վերլուծություններ են կատարվել ՀՀ ֆլորայի աստղածաղկազգիների և վարդազգիների ընտանիքների դեղատու տեսակներն ուսումնասիրելու համար (Լ. Ռևազովա, Ի. Սոթվականինխիկյան), հետազոտվել են ՀՀ ֆլորայում աճող տարկավան բուսատեսակի բուսաքիմիական հատկությունները (Լ. Ռևազովա)։ Ոաումնասիրվել են հանրապետությունում աճող մասրենիների հումքային աղբյուրները (հ. Սոխիթվականինկյան)։ Պարզվել է, որ առավել տարածված տեսակ է սրոհունդ խոցվածը, որը հանդիպում է հանրապետության տարածքի գրեթե 1/З-ում (Ե. Մելիքյան)։ ՀՀ ֆլորայի վարդազգիների ընտանիքի պտղատու մի շարք ծառատեսակների (ծիրանենի, դեղձենի, սալորենի, նշենի) բուսախեժերի հումքաբանական և ֆիտոքիմիական ուսումնասիրությամբ բացահայտվում են արդյունաբերության որոշ բնագավառներում տեղական ծագման բուսատեսակների կապակցանյութերի կիրառման հնարավորությունները (Ն. Չիչոյան)։ Ոաումնասիրվում են ՀՀ տարբեր շրջաններում աճեցված գալակտոմաննանթվականինների հումքային աղբյուրի՝ ցիամոպսիսի (Cyamopsis tetragonoloba Լ.) սերմերի ու կանաչ զանգվածի քիմիական բաղադրությունը և օգտագործման հնարավորությունները (որպես սննդajin հավելում) ոչ ինսուլինակախյալ շաքարախտով տառապող հիվանդների համար (Կ. Դումանյան)։ ՀՀ ԳԱԱ Հիդրոպոնիկայի հիմնախնդիրների ինստիտուտի հետ համատեղ համեմատ, դեղագիտական վերլուծություններ են կատարվում և նախնական չափանմուշավորվում անհող պայմաններում ու ՀՀ մի շարք շրջաններում վայրի աճող և մշակվող դեղաբույսերից մթերված հումքերը (Ն. Չիչոյան, Մ. Գալստյան)։
Հուշարձան արևին

Հուշարձան արևին (խորվաթերեն՝ Pozdrav Suncu. բառացի թարգմանած՝ «Արևի ողջույն» կամ «Ողջույն արևին»), ճարտարապետական գեղարվեստական ինստալյացիա Խորվաթիայի Զադար քաղաքում՝ հին քաղաքամասի հյուսիսարևմտյան մասում, Զադարի նավահանգստի մերձակայքում՝ «Ծովային երգեհոն» հուշարձանի անմիջական հարևանությամբ։ Արվեստի այս գործը, որի հեղինակը Նիկոլա Բաշիչն է, ստեղծման օրվանից՝ 2008 թվականի մայիսի 20-ից դարձել է Զադարի զբոսաշրջային տեսարժան վայրերից մեկը։

Բաղկացած է ապակե բազմաշերտ երեք հարյուր թերթերից, որոնք տեղադրված են նավահանգիստ տանող սալարկված ճանապարհի հարևան հարթության վրա։ Ապակե այդ թերթերում տեղադրված են արևային պանելներ, որոնք ցերեկվա ընթացքում կլանում են արևի լույսն ու ջերմությունը, փոխակերպում էներգիայի և մութն ընկնելուն պես այն վերափոխում են լույսի, ավելի ճշգրիտ՝ լուսային շոուի։ Ամբողջ համակարգը տարեկան արտադրում է 46.500 կիլովատտ/ժամ էլեկտրաէներգիա, որով միաժամանակ ապահովվում է Զադարի ծովեզերքի լուսավորության համար անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիայի քանակության մոտավորապես 50 տոկոսը։

Ինստալյացիան իրենից ներկայացնում է արեգակնային համակարգը։ Կենտրոնում գտնվող 22 մետր տրամագծով շրջանը խորհրդանշում է Արևը։ Դրա քրոմապատ շրջանակի վրա նշված են այն սրբերի անունները, ում նվիրված սրբավայրեր կան (կամ մի ժամանակ եղել են) Զադարի թերակղզում։ Համամասնական չափերով պատրաստվել են մոլորակների խորհրդանիշերը։
Ըստ հաշվարկների՝ լուսային շոուն տևելու է 50 տարի՝ սկսած 2008 թվականից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Նամակ

Նամակ (լատ.՝ brevis - «կարճ»), մեկ կամ երկու թերթից կազմված անձնական կամ պաշտոնական բնույթ կրող գրավոր ուղերձ։ Սովորաբար նամակը հասցեատիրոջն է հասնում փոստային ծառայության միջոցով։
Նամակագրությունների քանակը ժամանակակից հեռահաղորդակցման միջոցների (հեռախոս, ֆաքս, էլ. փոստ) հայտնագործությունից հետո զգալիորեն նվազել է։


=== Նամակների տեսակներ ===
բաց նամակ
փոստային բացիկ
ընդհանրական նամակ
հանձնարարական նամակ
հրավիրատոմս
նիգերիական նամակ
շղթա նամակ
պայթուցիկ նամակ
սիրային նամակ
ցավակցական նամակ
էլեկտրոնային նամակ
փոստաղբ
Ըմբշամարտը 2012 օլիմպիական խաղերում

Ըմբշամարտը 2012 Ամառային Օլիմպիական խաղերում անցկացվել է օգոստոսի 5-ից 12-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ ExCel ցուցահանդեսների կենտրոնում։ Խաղարկվել են հունահռոմեական և ազատ ոճի ըմբշամարտի մարզաձևերի ընդհանուր առմամբ 18 կոմպլեկտ մեդալներ։ Ընդ որում, տղամարդիկ մասնակցել են երկու մարզաձևում էլ, իսկ կանայք միայն ազատ ոճում։ Ըմբշամարտն անցկացվել է բոլոր ժամանակակից օլիմպիական խաղերի ընթացքում, բացառությամբ II Օլիմպիական խաղերի (1900 թ., Փարիզ, Ֆրանսիա)։


== Մասնակից երկրներ ==
30-րդ Ամառային Օլիմպիական խաղերին ըմբշամարտին մասնակցել են 71 երկրների 344 մարզիկներ։ Ամենաշատ մարզիկներ ներկայացրել են ԱՄՆ-ն՝ 17 մարզիկ (բոլոր մրցաշարերում, բացառությամբ հունահռոմեական ըմբշամարտի մինչև 96 կգ քաշային կատեգորիայում)։ Հայաստանը ներկայացել է 30-րդ Օլիմպիական ըմբշամարտին 7 մարզիկներով։


== Թիմային արդյունքները ==


== Մրցաշարերի արդյունքները ==


=== Հունահռոմեական ըմբշամարտ ===


=== Ազատ ոճի ըմբշամարտ ===
Տղամարդիկ

Կանայք


== Հղումներ ==
Սուսի (Էնայի գավառ)

Սուսի (ֆր.՝ Soucy), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլլե Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Սուասոնն է։
Համայնքի INSEE կոդը 02729։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում է 88 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 52 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 44-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 8-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել 84,6%, 1999 թվականին եղել է 69,6%)։ 44 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 38-ը (18 տղամարդ և 20 կին), գործազուրկ էին 6-ից (1 տղամարդ և 5 կին)։ 8 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 0-ը՝ թոշակառուներ, 5-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով<ref>«Base chiffres clés: emploi — population active 2010» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի վիճակագրության և տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտ (INSEE)։ Վերցված է 2014-05-20  (մոտավոր տվյալներ, 1999 թվականին ժամանակավոր զբաղվածությունը հաշվի է առնվել մասնակիորեն)


== Տե՛ս նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Սուսի (ֆր.)
Ամելե

Ամելե (ֆր.՝ Hamelet), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 461 մարդ, բնակչության խտությունը` 77.74 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.93 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 120 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 17 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 315 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 233-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 82։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,0 %։ 233 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 221 անձ (108 տղամարդ և 113 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (3 տղամարդ և 9 կին)։ 82 անաշխատունակներից 35-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Վաղարշակ Գալփակճյան

Վաղարշակ Գալփակճյան (1873, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1923), հայ խմբագիր, հրապարակախոս։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը։ Գիտական մի շարք հոդվածներով աշխատակցել է Կ. Պոլսի մամուլին։ Համիդյան սարսափի օրերին աքսորվել է Անատոլու։ Սահմանադրությունից հետո վերադարձել է Պոլիս, դարձել «Բյուզանդիոն» թերթի գլխավոր աշխատակիցներից մեկը։ Եղել է «Ժամանակ» օրաթերթի արտոնատեր հրատարակիչը։ 1909 թվականին միաժամանակ խմբագրել է «Գարուն» պարբերականը։ Պատերազմից հետո 1919-1920 թվականներին Կ. Պոլսում խմբագրել է «Նոր այգ» թերթը, ապա մեկնել է Ֆրանսիա, բնակություն հաստատել Մարսելում, որտեղ էլ մահացել է։


== Աղբյուրներ ==
Մ.թ.ա. 58


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կլեոպատրա Պոնտացի, պոնտացի արքայադուստր, որի ծնողներն են եղել Միհրդատ VI Եվպատորը և նրա քույր Լաոդիկան։
Բրանդ (Վերին Պֆալց)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բրանդ (այլ կիրառումներ)Բրանդ (գերմ.՝ Brand), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Տիրշենրոյտ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1172 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 9, 48 կմ2։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 77 113։
Կոմունան կազմված է 7 գյուղական շրջաններից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մլինովի շրջան

Մլինովի շրջան (ուկրաիներեն՝ Млинівський район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1940 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մլինով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 945 կմ²։


== Բնակչություն ==
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 42000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 44,44 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Կրիմկի (գյուղ, Կրասնոլիմանի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրիմկիԿրիմկի (ուկրաիներեն՝ Кримки), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրիմկի գյուղում բնակվում էր 130 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չարթաղ

Չարթաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Միր Ջալալ

Միր Ջալալ Ալի օղլի Փաշաև (ադրբ.՝ Paşayev Mir Cəlal Əli oğlu, ապրիլի 26, 1908(1908-04-26), Արդաբիլ, Իրան - սեպտեմբերի 28, 1978(1978-09-28), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի գրող և գրականագետ, 1934 թվականից Ադրբեջանի գրողների միության անդամը, Ադրբեջանի գիտության վաստակավոր գործիչ (1969), Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակի դափնեկիր (1968), բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1947), պրոֆեսոր (1948):


== Կենսագրություն ==

Միր Ջալալ Փաշաևը ծնվել է 1908 թվականի ապրիլի 26-ին Իրանական Ադրբեջանի Արդաբիլի նահանգում գտնվող Էնդեբիլի գյուղում։ Ընտանիքը հետագայում տեղափոխվեց Գանձակ։ 1918-1919 թվականներին նախնական կրթություն է  ստացել ՛բարեգործական հասարակության օգնությամբ։ 1923 թվականին ընդունվել է Գանձակի մանկավարժական տեխնիկում, որն ավարտել է 1928 թվականին։ Որոշ ժամանակ նա դասավանդել է Գանձակի և Գետաբեկի դպրոցներում։ 1930 թվականին ընդունվել է Կազանի Արևելյան մանկավարժական ինստիտուտի գրականության բաժին։ Բաքու վերադառնալուց հետո նա ընդունվել է Ադրբեջանի պետական գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտուրա։
1933 թվականից մինչև իր կյանքի ավարտը նա դասավանդել է Ադրբեջանի պետական համալսարանում։ 1940 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Ֆիզուլիի պոեզիայի բանաստեղծական առանձնահատկությունները» թեմայով։ 1947 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը «Ադրբեջանի գրական դպրոցները» թեմայով։
Նա Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս Ա. Փաշաևի հայրն է։ Ադրբեջանի առաջին փոխնախագահը Մեհրիբան Ալիևայի պապն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Քոլոր Լայն մարզադաշտ

«Քոլոր Լայն» (նորվ.՝ Color Line Stadion), մարզադաշտ Նորվեգիայի Մյորե օգ Ռոմսդալ ֆյուլքեի Օլեսուն քաղաքում։ Ունի 10778 տարողունակություն։ Հանդիսանում է «Օլեսուն» ֆուտբոլային ակումբի մարզադաշտը։ 2005 թվականի օգոստոսի 3-ին «Օլեսուն» - «Համ-Քամա» հանդիպումը մարզադաշտից դիտում էր շուրջ 10903 հանդիսական, ինչը մարզադաշտի համար ռեկորդ է համարվում։
Մարզադաշտի կառուցման ընդհանուր արժեքը 160 միլիոն նորվեգական կրոն է։ «Քոլոր Լայն»-ը դարձավ Նորվեգիայի առաջին մարզադաշտը, որը ունի արհեստական խոտածածկույթ։ Սպորտային կառույցի բացմանը ներկա գտնվող նորվեգացի բիզնեսմեն Օլավ Նիլս Սունդեն մարզադաշտին նվիրեց ֆուտբոլիստի քանդակ, որը ներկայումս տեղադրված է մուտքի մոտ։ Չնայած որ Սունդեն հերքում էր, բայց քանդակը շատ նման էր «Օլեսունի»  նախկին ֆուտբոլիստ Յոն Արնե Ռիսեին։
2009 թվականից «Քոլոր Լայն» մարզադաշտում Նորվեգիայի կանանց ֆուտբոլի առաջնության տնային խաղերն է անցկացնում «Ֆորտունա Օլուսեն» ակումբը։


== Արտաքին հղումներ ==
Մարզադաշտի պաշտոնական կայք: (անգլ.)
Մարզադաշտի էջը stadiumguide.com կայքում: (անգլ.)
Մայիսի 19

Մայիսի 19, տարվա 139-րդ (նահանջ տարիներին՝ 140-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 226 օր։


== Դեպքեր ==
1649 - Անգլիայի խորհրդարանի որոշմամբ Անգլիան հռչակվեց հանրապետություն (կարգավիճակը պահպանվեց հաջորդ տասնմեկ տարիների ընթացքում՝ մինչև միապետության վերականգնումը)։ .
1712 - Պետրոս I-ը Ռուսաստանի մայրաքաղաքը Մոսկվայից տեղափոխեց Սանկտ Պետերբուրգ։
1780 - Հյուսիսային Ամերիկայի տարածքի մի մասի երկինքը պատվեց խավարով, պատմության մեջ այն կոչվեց «սև օր»։
1802 - Նապոլեոն Բոնապարտը սահմանեց Պատվավոր լեգեոնի շքանշանը։
1842 - տեղի ունեցավ Գաետանո Դոնիցետիի Լինդա դի Շամունի օպերայի պրեմիերան։
1911 - Կանադայում հիմնվեց աշխարհում առաջին ազգային այգի-պարկը։


== Ծնունդներ ==
1782 - Իվան Պասկևիչ, ծնունդով ուկրաինացի զինվորական
1892 - Համո Բեկնազարյան, հայ կինոդերասան և կինոռեժիսոր
1913 - Մկրտիչ Կորյուն, հայ բանաստեղծ, առակագիր
1927 - Գարիկ Բանդուրյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ
1927 - Յուսուֆ Իդրիս, եգիպտացի արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս, կինոսցենարիստ
1928 - Սերգեյ Մերգելյան, մաթեմատիկոս, ՀԳԱ ակադեմիկոս
1930 - Վեռնոն Ահմաջյան, հայազգի հայտնի քարաքոսաբան
1938 - Իգոր Տեր-Հովհաննիսյան, հայ խորհրդային մարզիկ (հեռացատկորդ)
1945 - Պիտ Թաունսենդ, բրիտանացի ռոք-կիթառահար, երգիչ, երգերի հեղինակ
1946 - Անդրե դը Ջայնթ, ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ և դերասան
1953 - Շավարշ Կարապետյան, հայ ջրասուզորդ, աշխարհի և Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն
1955 - Ջեյմս Գոսլինգ, Օրաքլ ընկերության համահիմնադիրներից
1971 - Լեռա Կուդրյավցևա, ռուս հայտնի դերասանուհի, հեռուստահաղորդավար և երգչուհի
1971 - Արմեն Վաղինակի Գրիգորյան, հայ դուդուկահար
1974 - Էմմա Շապլին, ֆրանսիացի երգչուհի
1976 - Քեվին Գառնեթ, ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ
1977 - Նատալիա Օրեյրո, ուրուգվայցի երգչուհի և կինոդերասանուհի
1979 - Դիեգո Ֆորլան, ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ,
1988 - Եվգենի Բալայկին, ռուս ֆուտբոլիստ,
1995 - Հովհաննես Գաբուզյան, հայ շախմատիստ


== Մահեր ==
1226 - Կելեստին V, Հռոմի պապ
1536 - Աննա Բոլեյն, Անգլիայի արքա Հենրի VIII-ի երկրորդ կինը և Եղիսաբեթ I-ի մայրը
1895 - Խոսե Մարտի, կուբացի քաղաքական գործիչ, մտավորական, լրագրող, փիլիսոփա և բանաստեղծ
1940 - Սեմա, հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, խմբագիր։
1969 - Արսեն Երկաթ, հայ բանաստեղծ
1994 - Ժակլին Քենեդի, ԱՄՆ-ի 37-րդ Առաջին տիկին


== Տոներ ==
け (քէ)

Հիրագանայում՝ け, կատականայում՝ ケ, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «քէ», երբեմն նաև «կէ» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /ke/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի く(քու) և こ(քօ) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ ク(քու) և コ(քօ) տառերի միջև։


=== Յունիկոդ ===
け — U+3051,
ケ — U+30B1․
Պաշարաթ

Պաշարաթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, ձորի մեջ։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջերին ուներ 10-24 տուն հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Պաշարաթն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հաստոցաշինություն

Հաստոցաշինություն, մեքենաշինության ճյուղ, ժողովրդական տնտեսության բոլոր ճյուղերի համար թողարկում է մետաղամշակման և փայտամշակման հաստոցներ, կիսաավտոմատ և ավտոմատ գծեր, համալիր-ավտոմատ արտադրություններ, դարբնոցամամլիչային և ձուլման սարքավորումներ։ Մեքենա արտադրող մեքենայի, հատկապես մեխանիկական սուպորտով մետաղամշակման հաստոցի հայտնադործումը պայմանավորված էր կապիտալիստական խոշոր արտադրության զարգացմամբ։ Խառատայինից մետաղամշակման մյուս հաստոցների վրա մեխանիկական սուպորտի տեղադրմամբ սկզբնավորվեց գործադիր մեխանիզմով հաստոցների թողարկումը։ Հետագայում մշակվեցին ֆրեզերային, ռանդիչ, թործիչ, շրջահաստոցների և այլ մոդելներ։
Կիրառվում են մետաղի մշակման էլեկտրաֆիզիկական, էլեկտրաքիմիական մեթոդներ, լույսի ճառագայթով չափամշակումը։ 


== Հաստոցաշինությունը Հայաստանում ==
Հայաստանում հաստոցաշինությունը սկզբնավորվել է 1944 թվականին, երբ Երևանի Զերժինսկու անվան մեքենաշինական գործարանը վերակառուցվեց խառատային հաստոցների արտադրության ուղղությամբ։ Նույն տարում թողարկվեց 1615 մակնիշի խառատային առաջին հաստոցը։ 1950 թվականից հաստոցներ արտադրեց նաև Հոկտեմբերյանի (այժմ՝ Արմավիր) հաստոցաշինական գործարանը։ 1955-1960 թվականներին Չարենցավանի հաստոցաշինական, Լենինականի (այժմ՝ Գյումրի) հղկող, Կիրովականի (այժմ՝ Վանաձոր) ճշգրիտ, Երևանի ֆրեզերային, 1972 թվականին՝ փորձնական հաստոցաշինական գործարանների կառուցմամբ հաստոցաշինությունը ձեավորվել է որպես ՀԽՍՀ մեքենաշինության բարձր զարգացած ճյուղ։
Ցոթնամյակի տարիներին ավելացվեց հղկող, հորիզոնական ներտաշ, լայն ունիվերսալ ֆրեզերային, շառավղային գայլիկոնիչ, հատուկ և կիսաավտոմատ հաստոցների արտադրությունը, հաստոցների թողարկման քանակով Խորհրդային Հայաստանը Խորհրդային Միությունում գրավեց 5-րդ տեղը։
1966-1970 թվականներին սկսվեց ավտոմատ թվային ծրագրային կառավարմամբ հաստոցների արտադրության յուրացումը։ 1971-1975 թվականներին մետաղահատ հաստոցների թողարկումն աճեց 23%֊ով, արտադրվեց մոտ 40 տիպաչափի հաստոց, որոնց 50%֊ը ճշգրիտ և գերճշգրիտ էին։ Հաստոցաշինության բնագավառում գիտատեխնիկական հետազոտություններն իրականացրել են «Հայմեքշինգիտ» ինստիտուտը, Մոսկվայի մետաղամշակման հաստոցների փորձնական ԳՀԻ-ի Անդրկովկասի մասնաճյուղը (ԷՆԻՄՍ)։
Պետրիանի

Պետրիանի (վրաց.՝ პეტრიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1020 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 24 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 91 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերնակ (Շարանտի գավառ)

Բերնակ (ֆր.՝ Bernac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 436 մարդ, բնակչության խտությունը` 51.54 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.46 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 65 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 45 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 307 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 229-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 78։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,6 %։ 229 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 206 անձ (109 տղամարդ և 97 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (9 տղամարդ և 14 կին)։ 78 անաշխատունակներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 41-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի փաստաբանների պալատ

Հայաստանի Հանրապետության փաստաբանների պալատ, Հայաստանի փաստաբանների միության և Փաստաբանների միջազգային միության միաձուլման հետևանքով 2005 թվականին ստեղծված կազմակերպություն է՝ «Փաստաբանության մասին» Հայաստանի օրենքի ուժով։
2021թ. հոկտեմբերի 5-ից Հայաստանի Հանրապետության փաստաբանների պալատի նախագահն է հանդիսանում Սիմոն Բաբայանը, առաջին փոխնախագահը՝ Արմեն Ասատրյանը, աշխատակազմի ղեկավարը՝ Լուսինե Սարգսյանը։
2005-2013թթ. ՀՀ փաստաբանների պալատի նախագահ է  հանդիսացել Ռուբեն Արամի Սահակյանը։
2013-2021թթ. ՀՀ փաստաբանների պալատի նախագահ է հանդիսացել Արա Գագիկի Զոհրաբյանը։


== Խնդիրներ ==
Փաստաբանների պալատի խնդիրներն են՝

պայմաններ ստեղծել իր անդամների կողմից մասնագիտական գործունեություն իրականացնելու համար.
պաշտպանել իր անդամների իրավունքները և օրինական շահերը պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների և կազմակերպությունների հետ փոխհարաբերություններում, ինչպես նաև դատարանում.
կազմակերպել իր անդամների մասնագիտական ուսուցումը և վերապատրաստումը.
վերահսկողություն իրականացնել իր անդամների կողմից փաստաբանի վարքագծի կանոնագրքի և փաստաբանների պալատի կանոնադրության պահանջների պահպանման նկատմամբ.
միջոցներ ձեռնարկել փաստաբանության հեղինակության բարձրացման ուղղությամբ.
ապահովել սույն օրենքով նախատեսված դեպքերում յուրաքանչյուրի համար հավասարապես մատչելի և արդյունավետ անվճար իրավաբանական օգնության իրականացումը։


== Արտաքին հղումներ ==
Հանրային պաշտպանի գրասենյակ
Նեստերենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Պոլտավսկի շրջան)

Նեստերենկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Нестеренківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջան ում։
2001 թվականի տվյալներով Նեստերենկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 787 մարդ։ Խորհրդում կա 8 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ալոմլի

Ալոմլի, ձմեռանոց-բնակավայր Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Օտե (Սոմի գավառ)

Օտե (ֆր.՝  Autheux), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 105 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.70 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.27 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 28 կմ հյուսիս:


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին կար 64 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 46-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,9 %: 46 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 44 անձ (22 տղամարդ և 22 կին): Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին): 18 անաշխատունակներից 4 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Լոխինո (գյուղ, Օդինցովսկի շրջան)

Լոխինո (ռուս.՝ Лохино), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Օդինցովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 112 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սաֆարյան (այլ կիրառումներ)

Սաֆարյան անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Գառնիկ Սաֆարյան, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
Դավիթ Սաֆարյան, ազատ ոճի ըմբշամարտ
Նվեր Սաֆարյան, հայ գեներալ 89-րդ (Թամանյան) դիվիզիայի հրամանատար
Սարգիս Սաֆարյան (1699 - 1773), հայ արքեպիսկոպոս, առաջնորդ
Ստյոպա Սաֆարյան, (1973 - ), քաղաքական գործիչ, ԱԺ պատգամավոր
Լեոշկովո

Լեոշկովո (ռուս.՝ Леошково), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բրուսովկա (գյուղ, Ուստինովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲրուսովկաԲրուսովկա (ուկրաիներեն՝ Брусівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրուսովկա գյուղում բնակվում էր 384 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ճուտ տաբակա

Ճուտ տաբակա (վրաց.՝ წიწილა ტაბაკა «ցիցիլա տապակա» թավա՝ վրացերենից, «tapak»՝ «ուտեստ»՝ թուրքերենից), թուրքական և վրացական խոհանոցներում մեծ տարածում ունեցող ուտեստ։ Իրենից ներկայացնում է սխտորով, պղպեղներով և համեմունքներով տապակված հավ, որը պատրաստվում է կափարիչ ունեցող թավայի մեջ։
Պատրաստման ընթացքում հավն ամբողջությամբ շրջում են և դնում են ճնշման տակ, մոտավորապես՝ 20-30 կՊա։ Հենց որ հավի ոկորներն սկսեն կոտրվել, ճնշումը թուլացնում են և հավը դնում են թավայի մեջ՝ ինչպես դա անում էին կովկասյան ժողովուրդները, կամ դնում են մետաղական շերտի վրա, որն ուղիղ դրված է խարույկի վրա։ Այնուհետև հավը ծածկվում է ծանրաքաշ բեռով։ Ժամանակակից խոհարարության մեջ կիրառում են պատրաստման համար նախատեսված հատուկ թավաներ, որոնք փակված են ծանր կափարիչով կամ պտուտակավոր ծանրությամբ։


== Ստուգաբանություն ==
ტაფა tapha՝ «թավա», ծագում է թուրքերեն «tapak»՝ «ուտեստ» բառից, որն իր հերթին փոխառնված է արաբերեն طبق tabaq'՝ «ուտեստ», «սկուտեղ», «ափսե» բառից։


== Պատկերասրահ ==

		


== Տես նաև ==
Վրացական խոհանոց
Հավի միս


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճուտ տաբակա
Թավայի մեջ ինչպե՞ս պատրաստել ճուտ տաբակա
Ուտեստի անվան ծագումնաբանությունը
(1388) Աֆրոդիտե

(1388) Աֆրոդիտե (անգլ.՝ Aphrodite), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Էժեն Դելպորտի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,01949 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7365 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3025 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1916,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187847 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,18° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1388) Աֆրոդիտե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Քրիստիան շրջան (Միսսուրի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քրիստիան շրջան (այլ կիրառումներ)Քրիստիան շրջան (անգլ.՝ Christian County), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.458 կմ² է, բնակչությունը՝ 77.422 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օզարկ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1859 թ.։
Տուգուլիմ (քաղաքատիպ ավան, Տուգուլիմսկի քաղաքային օկրուգ)

Տուգուլիմ (ռուս.՝ Тугулым), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Տուգուլիմսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6000 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
ICQ

ICQ, հաղորդագրությունների ակնթարթային փոխանակման կենտրոցված ծառայություն համացանցում, որը առաջին անգամ մշակել է իսրայելական Mirabilis ընկերությունը։ Այժմ ICQ-ն պատկանում է ռուսական Digital Sky Technologies ներդրումային ֆոնդին(այն գնել է 2010 թ.-ի ապրիլ ամսին ամերիկյան AOL կոորպորացիայից՝ 187.5 միլիոն ամերիկյան դոլարով)։ 1996 թվականի նոյեմբերին առաջին անգամ դուրս է եկել ICQ-ի լիակատար տարբերակը և այդ օրվանից դարձել է համացանցի հաղորդագրությունների ակնթարթային փոխանակման առաջին ծրագրերից մեկը։ Այժմ ICQ-ում գրանցված է մոտ 400 միլիոն մասնակցային հաշիվ և մոտ 15 միլիոն ակտիվ մասնակիցներ ունի։
ICQ-ն տարածում են 2005 թվականից Rambler Media-ն, իսկ 2009 թվականից Յանդեքսը։ 2010 թվականի ավարտին նրանց կմիանա Mail.Ru պորտալը։


== 16.08.2010 ==
2010 թվականի օգոստոսի 16-ին կեսօրի մոտերքում վիրուսային համաճարակ սկսվեց ICQ բաժանորդների մոտ, երբ նրանք միացնում էին ICQ ծրագիրը ցանցի միջոցով համակարգիչ մուտք էր գործում Snatch վիրուսային ծրագիրը։ Այդ ծրագիրը կազմված էր համանուն .exe ֆայլից։ Այդ իսկ պատճառով այս վիրուսային ծրագիրը վտանգավոր է միայն Windows օպերացիոն համակարգից օգտվողների համար։ Օգոստոսի 16-ի դրությամբ հակավիրուսային ծրագրերի մեծ մասը այս վիրուսը չէին ճանաչում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ICQ - ի մասին lenta.ru կայքում
ICQ-ի պաշտոնական կայքը (անգլ.)
Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարների ցանկ

Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր հրամանատարը կրում է թուրքերեն Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanı տիտղոսը, որը հայերեն թարգմանվում է Ռազմաօդային ուժերի շտաբի պետ և Ռազմաօդային ուժերի գլխավոր հրամանատար։


== Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր հրամանատարների զինվորական կոչումը ==
Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր հրամանատարները կրում են բանակի գեներալ (թուրքերեն՝ Orgeneral, օրգեներալ) զինվորական կոչումը։


=== Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր հրամանատարների ցուցակի աղբյուրը ===
Ստորև բերված ցուցակը համապատասխանում է Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի պաշտոնական համացանցային կայքի տվյալներին։


=== Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր հրամանատարների մասին որոշ տվյալներ ===
1944 թվականի փետրվարի 5-ին նշանակվել է Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի առաջին գլխավոր հրամանատարը՝ բանակի գեներալ Զեքի Դողանը։
Այդ պաշտոնում 1944 թվականից առայսօր պաշտոնավարել են 31 բարձրագույն զինվորականներ։ Ի դեպ, 1920 թվականից առայսօր պաշտոնավարած Թուրքիայի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետերի թիվն ավելի փոքր է՝ 29:
Ներկայումս Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր հրամանատարն է բանակի գեներալ Աբիդին Ունալը, որն այդ պաշտոնը ստանձնել է 2015 թվականի օգոստոսի 14-ից՝ հաջորդելով բանակի գեներալ Աքըն Օզթյուրքին։


=== Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր հրամանատարների ցուցակը ===
Սույն ցուցակն ընդգրկում է Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր հրամանատարներին՝ 1944 թվականից առայսօր։


== Տես նաև ==
Թուրքիայի գլխավոր շտաբի պետերի ցանկ
Թուրքիայի ցամաքային զորքերի հրամանատարների ցանկ
Թուրքիայի ռազմածովային ուժերի հրամանատարների ցանկ
Թուրքիայի ժանդարմերիայի գլխավոր հրամանատարների ցանկ
Թուրքիայի առափնյա պահպանության ուժերի հրամանատարների ցանկ
Թուրքիայի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի տեղակալների ցանկ
Türk Sahil Güvenlik Komutanları ցանկ
Թուրքիայի 1-ին դաշտային բանակի հրամանատարների ցանկ
Թուրքիայի 2-րդ դաշտային բանակի հրամանատարների ցանկ
Թուրքիայի 3-րդ դաշտային բանակի հրամանատարների ցուցակը
Թուրքիայի Էգեյան դաշտային բանակի հրամանատարների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Տայմասովո

Տայմասովո (ռուս.՝ Таймасово, բաշկիրերեն՝ Таймаҫ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 342 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Փամբակի թունել

Փամբակի թունել (հայտնի է նաև «Մեղրաձորի» կամ «Իջևանի» թունել անուններով), լքված երկաթուղային թունել Հայաստանում՝ Հայկական երկաթուղու Դիլիջան-Հրազդան հատվածում։ Թունելն իր անվանումը ստացել է Փամբակի լեռնաշղթայի անունից, որը հատում է։ Թունելը գտնվում է շուրջ 1800 մետր բարձրության վրա։ Երկարությամբ (8311 մետր) թունելն առաջինն է Կովկասում, և երրորդը ԱՊՀ-ում (Ուզբեկստանի Կամչիկի՝ 19200 մետր երկարությամբ, և Ռուսաստանի Հյուսիսային Մույի՝ 15343 մետր երկարությամբ, թունելից հետո)։ Հյուսիսային պորտալը տեղակայված է Ֆիոլետովո, իսկ հարավայինը՝ Մեղրաձոր գյուղի մոտակայքում։


== Պատմություն ==
Փամբակի թունելի կառուցումը սկսվել է 1976 թվականին և ավարտվել 1980-ական թվականներին։ Շահագործման ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ, սակայն 1984 թվականի հունիսին թունելը դեռ կառուցվում էր։ 1986 թվականին թունելի երկաթուղին էլեկտրաֆիկացվել է, ընդ որում, այդ պահին այն արդեն շահագործվում էր։
Իջևան-Հրազդան 64 կմ երկարությամբ երկաթուղային հատվածի շահագործման մեկնարկը զգալիորեն կրճատել է Երևանից դեպի անդրկովկասյան այլ հանրապետություններ տանող ճանապարհը։ Սակայն Լեռնային Ղարաբաղի հարցի շուրջ հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը հանգեցրել է Ադրբեջանի կողմից ընդհանուր սահմանով բոլոր տրանսպորտային հանգույցների շրջափակման։ Թունելով գնացքների կանոնավոր երթևեկությունը վերջնականապես դադարեցվել է 1988 թվականի դեկտեմբերին՝ երկրաշարժի հետևանքների մտավախության պատճառով։
Թունելից մինչև Դիլիջան հատվածի բեռնատար երթևեկությունը շարունակվել է մինչև 2012 թվականը, որից հետո Կաքավաձորից մինչև Դիլիջան հատվածը վերջնականապես փակվել է, իսկ թունելում և դրան միացող ցանցը հանվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Թիրիշմեկ

Թիրիշմեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում։ Գտնվում էր Խոզաթ գյուղաքաղաքից 17 կմ հարավ-արևելք, Արածանիի աջ վտակ Փերի գետի հովտում, գետի ձախակողմյան լեռնային մասում։


== Պատմություն ==
Բնակիչները կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1915 թվականի նախօրյակին ուներ 36 տուն՝ 288 հայ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, ծխախոտի ու հացահատիկ մշակությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Թիրիշմեկն ուներ իրամոր խորան անունով ավերված եկեղեցի։ Գյուղի շրջակայքում կային նաև այլ հնավայրեր, քանդված ու ավերված եկեղեցիներ, բերդեր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գաբրիել Սարգսյան

Գաբրիել Էդուարդի Սարգսյան (սեպտեմբերի 3, 1983(1983-09-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ Աշխարհի թիմային ութերորդ առաջնության հաղթող (2011 թվական), շախմատային օլիմպիադաների եռակի հաղթող (2006, 2008, 2012 թվականներին) Հայաստանի հավաքականի կազմում։ 2022 թվականին դարձել է օլիմպիական փոխչեմպիոն։


== Կենսագրություն ==
Գաբրիել Սարգսյանը 1996 թվականին դարձել է մինչև 14 տարեկանների աշխարհի չեմպիոն։ Հայաստանի կրկնակի չեմպիոն է (2000 և 2003 թվականներին), 2006 թվականին՝ Ռեյկյավիկի և Դուբայի միջազգային մրցաշարերի հաղթող։
Հայաստանի հավաքականի կազմում երեք անգամ դարձել է համաշխարհային օլիմպիադայի հաղթող` 2006 թվականին՝ Թուրինում, 2008 թվականին՝ Դրեզդենում և 2012 թվականին՝ Ստամբուլում։ Առաջին հաղթանակի համար պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով, երկրորդի համար՝ Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 1-ին աստիճանի մեդալով, երրորդի համար՝ Պատվո շքանշանով։
Ընդամենը շախմատային օլիմպիադաներին մասնակցել է ութ անգամ ՝ բացի թիմային պարգևներից մեկ անգամ նվաճելով նաև անհատական ոսկե մեդալ (2008)։
2007 թվականին Սարգսյանը հաղթել է Զաֆրեի (Իսպանիա) մրցաշարում՝ 7 հնարավորից վաստակելով 6,5 միավոր և մեկուկես միավորով առաջ անցնելով մոտակա մրցակիցներից (Պոնոմարյով, Սաշիկիրան, Իվան Սոկոլով)։
2008 թվականի դեկտեմբերին ճանաչվել է Հայաստանի լավագույն մարզիկ։


== Տիտղոսներ ==
1996 - Աշխարհի չեմպիոն (մինչև 16 տարեկաններ)
1998 - Եվրոպայի չեմպիոն (մինչև 18 տարեկաններ)
2000 – Հայաստանի տղամարդկանց չեմպիոն
2003 - Հայաստանի տղամարդկանց չեմպիոն
2006 - Օլիմպիական չեմպիոն
2008 - Օլիմպիական չեմպիոն
2008 - Ճանաչվել է Հայաստանի լավագույն մարզիկ
2011 - Աշխարհի թիմային առաջնության հաղթող
2012 - Օլիմպիական չեմպիոն
2022֊Օլիմպիական փոխչեմպիոն


== Պետական պարգևներ ==

Մովսես Խորենացու մեդալ (2006)
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (2008)։
Պատվո շքանշան (2012)


== Արտաքին հղումներ ==
Գաբրիել Սարգսյանի անձնական քարտը FIDE-ի կայքում (անգլ.)
Շախմատային պարտիաներ «ChessGames» կայքում (անգլ.)
Գաբրիել Սարգսյանի դիրքը «Sport-stat.ru» կայքում(չաշխատող հղում) (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սյանյան

Սյանյան ( չինարեն հեշտ. 咸阳 , պինին: Xiányáng), քաղաքային համայնք Չինաստանի Շենսի նահանգում։ Չինաստանի նախկին մայրաքաղաք, որը հետագայում տեղափոխվել է հարևան Չանան։ Պատմական քաղաքը ներկայիս վարչական բաժանմամբ համապատասխանում է Վեիչեն շրջանին։


== Պատմություն ==
Մ․ թ․ ա․ 350 թվականին Լիյանայից այս տարածք է տեղափոխվել Ցին կայսրության մայրաքաղաքը։ Այն բանից ի վեր, երբ քաղաքը Վեիհե գետի հյուսիսից տեղափոխվել է Ցզյուցզյունշան լեռան հարավ, համապատասխան հին բնափիլիսոփայության, բոլոր իմաստներով այն սկզբում համընկել է «Յան»–ին, ահա թե ինչու անվանվել է Սյանյան («ամբողջությամբ յան»)։ Այն բանից հետո երբ Ցին կայսրությունը նվաճել է մյուս բոլոր կայսրությունները և ստեղծել Չինաստանի պատմության մեջ առաջին կենտրոնացած կայսրությունը, մերձակա վարչական հողերը միավորվել և կազմել են Սյանյան (咸阳县) գավառը։

Մ․ թ․ ա․ 206 թվականին Սյանյանը վերանվանվել է Սինչեն (新城县, «նոր քաղաք»), երբ Ցին կայսրության անկումից հետո Լյու Բանգը հաղթել է Սան Յուային՝ ոչնչացնելով մի քանի արգելված գրքերի միակ օրինակները, որոնք պահվում էին արքայական գրադարանում։ Խան կայսրության հիմնադրումից հետո մայրաքաղաքը վերանվանվել է Չանան, սակայն Սյանյանը շարունակում էր պահպանել կարևոր դեր, քանի որ նրանից հյուսիս ընկած էին Խան կայսրերի գերեզմանները։ Մ․ թ․ ա․ 114  թվականին Սինչենը վերանվանվել է Վեիչեն (渭城县, «քաղաք Վեիհե գետի վրա»)։
1950 թվականին ստեղծվել է Սյանյանի հատուկ շրջանը (咸阳专区), որի կազմի մեջ են անցել 13 կոմսություններ։ 1952  թվականին Սյանյանի կոմսության ուրբանիզացված հատվածը առանձնացել–դարձել է նոր քաղաք՝ Սյանյան։ 1953  թվականին Սյանյան հատուկ շրջանը կազմալուծվել է, Սյանյան քաղաքը և երեք հարակից կոմսություններ անցել են Շենսի նահանգի իշխանության անմիջական ենթակայության տակ, 5 կոմսություններ անցել են Վաինան (渭南专区) Հատուկ շրջանի կազմի մեջ, և էլի 5 կոմսություններ՝ Բաոցզի (宝鸡专区) Հատուկ շրջանի կազմի մեջ։ 1958 թվականին Սյանյան կոմսությունը վերամիավորվել է Սյանյան քաղաքին։
1983 թվականի սեպտեմբերին ՉԺՀ Պետխորհրդի վճռով Սյանյան շրջանը և Սյանյան քաղաքը կազմացրվել են, և ստեղծվել է Սյանյան քաղաքային համայնքը, նախկին Սյանյան քաղաքը դարձել է Սյանյան քաղաքային համայնքի Ցինդու շրջանը, Գաոլին, Չժոուչժի և Խուսյան կոմսությունները անցել են Սիանի կազմի մեջ։ 1986 թվականին Ցինդու շրջանի արևելյան հատվածը բաժանվել–դարձել է նոր շրջան՝ Վեիչեն։
1993  թվականին Սինպին կոմսությունը վերափոխվել է Քաղաքային կոմսության։
2018 թվականին Բինսյան կոմսությունը վերափոխվել է Բինչժոու քաղաքային կոմսության։


== Վարչատարածքային բաժանում ==
Սյանյան քաղաքային համայնքը բաժանվում է 3 շրջանի, 2 քաղաքային կոմսության, 10 կոմսության․

Ըստ Չինական բյուրոյի վիճակագրության Սյանյանի քաղաքային բնակչությունը 1990-ական թվականներին կազմել է 316 641 մարդ, 2000-ականներին ցուցանիշն աճել է մինչև 814,625, իսկ 2010 թվականին քաղաքային բնակչությունը կազմել է 835,648 մարդ։ 


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ցանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սյանյան վարչատարածքային միավորի տարածքի, բնակչության և պատմության մասին տեղեկություններ կարող եք գտնել 行政区划网 կայքում
Օհարա Կոսոն

Օհարա Կոսոն (ճապ.՝ 小原 古邨, 1877[…], Կանաձավա, Ճապոնիա - 1945[…], Տոկիո, Տոկիո, Ճապոնիա), ճապոնացի նկարիչ։ Ստեղծագործել է XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին։ Աջակցել է Շին-Հանգա («նոր տպագրություն») շարժմանը։


== Կենսագրություն ==
Օհարա Մաթայոն ծնվել է 1877 թվականին Կանաձավայում։ Իշիկավա Պրեֆեկտուրայի տեխնիկական դպրոցի աշակերտներից է։ Նկարչություն սովորել է Սուզուկի Կասոնի հետ (1860-1919), սակայն, չկա հստակ թվագրություն դպրոցում են միասին սովորել, թէ՞ Տոկիո տեղափոխվելուց հետո՝ 1890-ականների վերջերին։
Տոկիոյում ռուս֊ճապոնական պատերազմը ներկայացրել է Ուքիյո-ե ոճով Եռապատկերների միջոցով։ Սակայն, նրա հիմնական ոճը եղել է Կաչո-ե՝ պատկերել է թռչուններ և ծաղիկներ։ Առաջին աշխատանքներից հետո՝ աշխատելով հրատարակիչներ Ակիյամա Բուեմոնի և Մացուկի Հեյկիչիի հետ՝ իր գործերը ստորագրել է որպես՝ Կոսոն։ 1926 թվականից հետո՝ աշխատել է այլ հրատարակիչների հետ ևս՝ ստորագրելով Շոսոն և Հոսոն։
Ուաթանաբլ հրատարակչի հետ աշխատելուց հետո նրա գործերը բավական հայտնի են դառնում արտասահմանում և նկարները մեծ քանակությամբ վաճառվում են ԱՄՆ֊ում։
Մահացել է Տոկիոյում՝ 1945 թվականին։


== Հավաքածուներ ==
Կոսոն Օհարայի աշխատանքները մշտապես գնահատվել են արվեստասերների և կոլեկցիոներների կողմից։ Հայտնի կոլեկցիոներ և դիլլեր Ռոբերտ Մուլլերի մահվանից հետո՝ 2003 թվականին, Կոսոյի մեծ թվով նկարները հասանելի դարձան գնորդներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Դիֆայ

«Դիֆաի» կազմակերպությունը (ադր. Difai, Zashchita) գաղտնի կազմակերպություն է, որը ստեղծվել է 1905 թվականին Գանձակ քաղաքում՝ ընդդեմ հայկական  Դաշնակցություն կուսակցության։


== Պատմություն ==
Կազմակերպությունը ստեղծվել է 1905 թվականին, Գանձակում Խուդադաթ բեկ Ռաֆիբեյլիի, Շաֆի բեկ Ռուստամբեկովի, եղբայրներ Ագալար և Խալիլ Խասմամեդովների, Իսմայիլ Զիյաթխանովի, Նասիբ բեկ Ուսուբբեկովի, Ախմեդ-բեկ Ագաևի և Հասան-բեկ Աղաևի կողմից։
Դիֆայը, ստեղծվելով որպես հակաահաբեկչական ուժ ընդդեմ հայկական կուսակցության, իրոք դիմեց անհատական ​​ահաբեկչության, հիմնականում ցարական պաշտոնյաների ՝ ոստիկանության և զինվորականների դեմ, որոնք ըստ ամերիկացի պատմաբան պրոֆեսոր Թադեուշ Սվետոխովսկու, խրախուսում էին հայերին ներգրավվել հակամուսուլմանական էկսցեսներում ...Դիֆայի  անդամների թվում էին նաև Կարա Կարաբեկովը, Բեհբուդ Խան Ջավանշիրը, Գերայբեկ Գերայբեկովը, Մամեդ Հասան Հաջինսկին, Իսաբեկ Աշուրբեկովը և Նիֆթալի բեյ Բեյբուտովը։ Կազմակերպության ղեկավարները կարծում էին նաև, որ Ռուսաստանի իշխանությունները սատարում են հայերին` Անդրկովկասում բախումներ հրահրելու համար` դրա բնակիչների միավորմանը դիմակայելու համար։ Ուստի «Դիֆայ» -ն իր ջանքերն ուղղեց նաև մի շարք ռուս պաշտոնյաների դեմ ՝ կազմակերպելով նրանց սպանությունը։

Միջհամայնքային վեճերին վերջ տալու համար «Դիֆաին» սկսեց կապեր պահպանել Դաշնակցության և Օսմանյան ապակենտրոնացման լիգայի հետ։
1909 թվականից հետո նրա գործունեությունը դադարեցվեց, մինչև 1917-ի Փետրվարյան հեղափոխությունը, երբ նա միացավ Գանձակի հասարակական կազմակերպությունների գործադիր կոմիտեին։


== Աղբյուրներ ==
Ֆիխտելբերգ (Վերին Ֆրանկոնիա)

Ֆիխտելբերգ (գերմ.՝ Fichtelberg (Oberfranken)), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բայրոյթի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1917 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 5,17 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 72 138։
Կոմունան բաժանված է 3 գյուղական համայնքի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ


== Զբոսաշրջություն ==
Լիճ
Մագինսկ

Մագինսկ (ռուս.՝ Магинск, բաշկիրերեն՝ Магинск), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1404 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (240401-240500)

Աստերոիդների ցանկ (240301-240400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (240501-240600)
 Աստերոիդների ցանկ (240301-240400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (240501-240600)
Արեգ Գալստյան (այլ կիրառումներ)

Արեգ Գալստյան կարող է նշանակել.

Արեգ Գալստյան (ծնվ.՝ 1989), հայ պատմաբան, քաղաքագետ, վերլուծաբան, The Armenian Interest հետազոտական կենտրոնի ղեկավար։
Արեգ Գալստյան (ծնվ.՝ 1949), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարի տեղակալ։
Բոլշոե Սարտովո

Բոլշոե Սարտովո (ռուս.՝ Большое Сартово), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոոբասսաառե

Կոոբասսաառե (էստ․՝ Koobassaare), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Կառուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 18 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Լիձավա

Լիձավա կամ Լձաա (աբխազ.` Лӡаа, վրաց.` ლიძავა), գյուղ Աբխազիայի Գագրայի շրջանում, Գագրայից 15 կմ հարավ-արևելք, Բզիբ գետի ձախ ափին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 30 մ բարձրության վրա, Սև ծովի Պիցունդայի ծովախորշի ափին։


== Բնակչությունը ==
1959 թվականի տվյալներով, գյուղն ուներ 1789 բնակիչ` հայեր, աբխազներ, վրացիներ և ռուսներ, իսկ 1989 թվականին` 1506 բնակիչ, կրկին հայեր, աբխազներ, վրացիներ և ռուսներ։
Համաձայն 2011 թվականի հաշվառումների, գյուղում ապրում էր 1930 մարդ, որից 913 (47,3%) - աբխազներ, 707 (36,6%) - հայեր, 210 (10,9%) - ռուսներ, 47 (2,4%) - վրացիներ, 18 (0,9%) - ուկրաինացիներ, 4 (0,2%) - հույներ և 31 (1,6%) այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։
Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի, ցիտրուսային կուլտուրաների, դափնու, եգիպտացորենի մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ և շերամապահությամբ։ Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ ութամյա դպրոց, հայ-աբխազա-ռուսական տարրական դպրոց, մշակույթի տուն, կինոթատրոն և բուժկայան։
Հայերը եկել են Ինյայից` 1896 թվականին։


== Այլ փաստեր ==
1989  թվականին, գյուղում հողային աշխատանքներ կատարելիս, հայտնաբերվել է հինավուրց միջնադարյան տաճար, որտեղ 2013 թվականից, վերսկսվել են հնագիտական պեղումները։
Լիձավայում է ծնվել աբխազական քաղաքական գործիչ Ալեքսեյ Ագրբան։


== Ծանոթագրություններ ==
Լինդա Վենդել

Լինդա Վենդել (դան․՝ Linda Wendel, հուլիսի 9, 1955(1955-07-09), Դանիա), դանիացի բանաստեղծուհի, կինոռեժիսոր և սցենարիստ։


== Կենսագրություն ==
Լինդա Վենդելը ծնվել է 1955 թվականի հուլիսի 9-ին Դանիայում։ 1980 թվականին հրապարակել է «Стихи диско» ժողոովածուն։ 1984 թվականին ավարտել է դանիական կինոդպրոցը (դան․՝ Den Danske Filmskole)։ Լինդան 2011 թվականին արժանացել է Ալլենի մրցանակի։


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==
ըստ տվյալների`

1984 -  / I lige linie
1986 -  / Ballerup Boulevard
1988 -  / Da Lotte blev usynlig (Հեռուստասերիալ)
1989 -  / Lykken er en underlig fisk
1993 - Վիկտոր և Վիկտորիա / Viktor og Viktoria
1995 -  / Sofies Have
1998 -  / Mimi og madammerne
1999 -  / Naja fra Narjana (Հեռուստասերիալ)
2003 - Պստիկ / Baby
2006 -  / Han, hun og Strindberg 
2008 - Մեկ կադր / One shot 
2011 - Յուլիա / Julie
2012 -  / Niels Skousen - 40 år i dansk rock (սեփական ամուսնու մասին)
2015 -  / Født til Filmen - Portræt af Stine Bierlich
2017 -  / Hjemme i Verden


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кинорежиссёры Скандинавии: Библиографический справочник / Авт.-сост. О. Э. Рязанова; под ред. М. М. Черненко. - М.: НИИ киноискусства, 1996. - с. 18


== Արտաքին հղումներ ==
Լինդա Վենդելը ԿինոՊոիսկ կայքում
Linda Wendel showreel  http://vimeo.com/87788933
EKKO 19/2/2014
http://www.ekkofilm.dk/artikler/linda-wendel-laver-film-om-stine-bierlich/
www.lindawendel.dk
www.babyfilm.dk Archived 2020-10-21 at the Wayback Machine.
TV Lorry:  https://www.youtube.com/watch?v=bHc-kvLg0Lg
One Shot i/w part 1   https://www.youtube.com/watch?v=WQDP3Tl36ok
One Shot i/w part 2   https://www.youtube.com/watch?v=PwE0uufz9lY
Մուլք (Խարբերդի գավառ)

Մուլք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 30 կմ հարավ-արևմուտք, Նոր Մալաթիա-Խարբերդ ճանապարհի ձախ կողմում, Խանքյոյ գյուղի մոտ։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքն այգեվետ էր։


== Բնակչություն ==
XX ուներ 40 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանկի տուն (Տագանրոգ)

Ֆրանկի տուն (ռուս.՝ Дом Франка), հին առանձնատուն Տագանրոգի Հունական փողոցի 38 հասցեում։ Տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ (18.11.92 թ., № 301 որոշում)։
Կառուցվել է 1857 թվականին Տագանրոգի քաղաքապետ Օտտո Գերմանովիչ Պֆեյլիցեր-Ֆրանկի համար։


== Պատմություն ==
Ռոստովի մարզի Տագանրոգի Հունական փողոցի 38 հասցեում գտնվող մեկհարկանի առանձնատունը կառուցվել է 1857 թվականին Տագանրոգի վեցերորդ քաղաքապետ Օտտո Վիլհելմ Գերմանովիչ ֆոն Պֆեյլիցեր-Ֆրանկի (1788-1844) համար։ Օտտո Վիլհելմ Գերմանովիչ ֆոն Պֆեյլիցեր-Ֆրանկը Ֆրանկոնիայի Պֆեյլիցեր-Ֆրանկ  բարոնների տոհմից էր։ Սովորել էր 1-ին Կայսերական ցամաքային կադետական կորպուսում, որը 1794-1797 թթ. գլխավորել է Միխայիլ Միլլարիոնովիչ Կուտուզովը։ Բորոդինոյի ճակատամարտում 1812 թվականի հրետանային հարձակումներից մեկի ժամանակ Օտտո Ֆրանկ վիրավորել է,  պարգևատրվել Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշանով։ Ֆրանկը  նաև մասնակցել է ռուսական բանակի արտասահմանյան արշավին, մասնակցել Բրիենի և Լա-Ռոտիերի մարտերին։ Լայպցիգի ճակատամարտում (1813 թ., հոկտեմբերի 16-19) խիզախության համար արժանացել է Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշանի։

Օդեսայում Ֆրանկը Պուշկինի ծանոթներից մեկն էր, որին մայրաքաղաքից ուղարկել էին Ռուսաստանի հարավ որպես Արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնյա։ 1832 թվականի հունիսի 4-ին Օտտո Գերմանովիչ բարոն Պֆեյլիցեր-Ֆրանկը նշանակվել է Տագանրոգի, Ռոստովի, Նախիջևանի և Մարիուպոլսկի քաղաքապետ, Ազովի ծովի վաճառական նավագնացների գլխավոր հոգաբարձու և Տագանրոգի մաքսային շրջանի ղեկավար։ Նա է հաստատել Տագանրոգի կառուցման գլխավոր պլանը` որի հիմքում ընկած է նախկին Տրոիցկի ամրոցից եկող փողոցների լուսային համակարգը։ Այդ պլանի համաձայն, քաղաքի գլխավոր փողոց էր դառնում Ալեքսանդրովսկայան փողոցը (այժմ՝ Չեխովի փողոց), իսկ գլխավոր հրապարակ՝ Ալեքսանդրովյան (այժմ՝ Կրասնայա)։ Հունական փողոցի թիվ  38 շենքը կառուցվել է հենց նրա համար։
1900-ական թվականների սկզբին տունը պատկանել է արքունական խորհրդականի կնոջը՝ Աննա Իվանովնա Առականցևին, այնուհետև՝ պետական խորհրդական, երդվյալ փաստաբան և դատախազ Միխայիլ Պետրովիչ Առականցևին, որը մասնակցել է Մարկ Աֆանասևիչ Վալյանոյի գործին։ Խորհրդային տարիներին շենքն ազգայնացվել է։
1919 թվականին այդ շենքում է  գտնվել Ռուսաստանի հարավային Սպիտակ բանակի գլխավոր հրամանատար Անտոն Իվանովիչ Դենիկինի բնակարանը։ Հայրենական պատերազմի ավարտից հետո շենքը վերակառուցվել է «Յագոդկա» անվամբ մսուր մանկապարտեզների համար։ Այժմ վարչական շենք է։


== Ճարտարապետական առանձնահատկություններ ==
Տագանրոգի Հունական փողոցի 38 հասցեում գտնվող Ֆրանկի մեկհարկանի աղյուսե տունն ընդգրկված է տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ համաձայն 18.11.92 թ.  № 301 որոշման։ Շենքն ունի քառալանջ տանիք, տասը պատուհան Հունական փողոցի ճակատային հատվածում և հինգը պատուհան՝ Նեկրասովի նրբանցքում։ Շենքի մուտքն իրականացվում է աջ կողմի կառույցից և բակից։ Շենքի ճակատը սվաղված է, ներկված մոխրագույն, փոքր ճարտարապետական ​​տարրերն ընդգծված են սպիտակ գույնով։ Շենքն ունի հարկերի մեջ գտնվող քիվեր, կիսաշրջանաձև պատուհաններ։


== Գրականություն ==
Гаврюшкин О. П. По старой Греческой... (Хроника обывательской жизни). - Таганрог: Лукоморье, 2003. - 514 с. - ISBN 5-901565-15-0.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տագանրոգ,  Հունական փողոց 38 Archived 2019-04-18 at the Wayback Machine.