Կապույտ ժամ

Կապույտ ժամ (ֆրանսերեն՝ l'heure bleue), մթնշաղի ժամանակշրջան (առավոտյան կամ երեկոյան, մթնշաղի ժամանակ), երբ արեգակը գտնվում է հորիզոնից զգալի ցածր մակարդակի վրա և արեգակնային ճառագայթներն ստանում են կապույտ գուներանգ, որը տարբերվում է պարզ օրվա տեսանելի գույնից։
Կապույտ ժամն առաջանում է այն ժամանակ, երբ Արեգակը բավականաչափ ցածր է հորիզոնից, այնպես որ արևի լույսի կապույտ ալիքները գերակշռում են օզոնի կողմից լույսի կլանման պատճառով։ Քանի որ տերմինը խոսակցական է, այն չունի պաշտոնական սահմանում, որը նման է լուսաբացին, մթնշաղին և մթնշաղի երեք փուլերին։ Փոխարենը, դա վերաբերում է բնական լուսավորության այն վիճակին, որը սովորաբար տեղի է ունենում մթնշաղի շրջանում՝ ծովում (լուսաբացին կամ մթնշաղին)։


== Ինչպես և երբ է դա տեղի ունենում ==
Ներկայումս գործող ոչ ճիշտ բացատրությունը պնդում է, որ Երկրի հետմայրամուտյան և նախաարշալույսյան մթնոլորտն ընդունում և ցրում է արեգակի համեմատաբար կարճ կապույտ ճառագայթները և ցրում է ավելի երկար, կարմրավուն ալիքները, որով էլ բացատրվում է այս ժամի կապույտ երանգը։ Փաստորեն, կապույտ ժամը տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ Արեգակը բավականաչափ ցածր է հորիզոնից, որպեսզի արևի լույսի կապույտ ալիքները գերակշռեն օզոնով առաջացած Chappuis-ի կլանման պատճառով։ Նույնիսկ որոշ կայքեր, որոնք նվրված են օզոնի մասին տեղեկատվությանը, դեռ տարածում են այն սխալ պնդումը, որ օզոնը չի նպաստում երկնքի կապույտ գույնին, չնայած օրվա երկրորդ կեսին՝ առավոտյան և երեկոյան մթնշաղին, այդ ազդեցությունը շատ ավելի թույլ է։
Երբ երկինքը պարզ է, կապույտ ժամը կարող է լինել տարբեր գույների, արևի անուղղակի լույսով երկինքը կարող է ունենալ դեղին, նարնջագույն, կարմիր և կապույտ երանգ։ Այս ազդեցությունն առաջանում է տեսանելի լույսի ավելի փոքր ալիքի երկարությունների (կապույտ ճառագայթների) հարաբերական ցրվածությունից՝ ավելի մեծ ալիքների երկարությունից (կարմրագույն ճառագայթներ)։ Կապույտ «ժամի» ընթացքում կարմիր լույսն անցնում է տարածության միջով, մինչ կապույտ լույսը ցրված է մթնոլորտում, ուստի հասնում է Երկրի մակերեսին։ Կապույտ ժամը սովորաբար տևում է մոտ 20-30 րոպե մայրամուտից անմիջապես հետո և արևածագից առաջ։ Օրինակ, եթե արևը մայր մտնի երեկոյան 18:30-ին, կապույտ ժամը տեղի կունենա երեկոյան 18:40-ից մինչև երեկոյան 7-ը։ Եթե արևը ծագի առավոտյան 7:30-ին, կապույտ ժամը տեղի կունենա առավոտյան 7-ից առավոտյան 7:20-ը: Տարվա ժամանակը, գտնվելու վայրը և օդի որակը ազդում են կապույտ ժամի ճշգրիտ ժամանակի վրա։


== Կապույտ ժամի լուսանկարներ ==
Շատ նկարիչներ այս ժամանակահատվածը գնահատում են հաճելի լույսի համար։ Չնայած կապույտ ժամը չունի պաշտոնական սահմանում, կապույտ գույնի լուսապատկերը առավել ակնառու է, երբ Արեգակը հորիզոնից 4°-ից 8° ցածր է։ Լուսանկարիչները սիրում են կապույտ ժամը՝ ստեղծած հանդարտ տրամադրության համար։ Կապույտ ժամը լուսանկարելիս խորհուրդ է տրվում լուսանկարել առարկաներ, որոնք ունեն արհեստական լույսի աղբյուրներ, ինչպիսիք են շենքերը, հուշարձանները, քաղաքային պատկերները կամ կամուրջները։ 


== Տես նաև ==
Վեներայի գոտի
Գույնի ջերմաստիճան
Ոսկե ժամ (լուսանկարներ)
Կանաչ շող
Բևեռային ցերեկ
Բևեռային գիշեր
Ամառային երեկոն Սկագենի հարավային լողափին
Մթնշաղ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Blue hour mobile application (iOS, Iphone/iPad)
bluehoursite.com: Everything about Blue Hour and Night Photography (news, articles, tips and calculator)
Twilight Calculator, Golden Hour/Blue Hour table