Ռազմիկ Դավոյան

Ռազմիկ Նիկողոսի Դավոյան (հուլիսի 3, 1940(1940-07-03), Մեծ Պարնի, Համամլուի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 11, 2022(2022-01-11), Հայաստան), հայ բանաստեղծ, հասարակական գործիչ։ Հայաստանի լենինյան կոմերիտմիության դափնեկիր (1971), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից։


== Կրթություն ==
Տարրական կրթությունն ստացել է Մեծ Պարնի գյուղում։ 1949 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Լենինական, ուր ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ 1958 թվականին ավարտել է Լենինականի բժշկական ուսումնարանը բուժակի մասնագիտությամբ։ 1959-1964 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմալեզվագրական ֆակուլտետում։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1958-1959 թվականներին աշխատել է Լենինականում։ Ուսմանը զուգընթաց աշխատել է «Գիտություն և տեխնիկա» ամսագրի հիմնադիր խմբագրությունում, որպես մարդաբանության և բժշկության բաժնի վարիչ։ Զուգահեռ աշխատել է նաև «Գրական թերթի» խմբագրությունում, որպես սրբագրիչ։ 1965 թվականից վարել է «Գրական թերթի» պոեզիայի և արձակի բաժինը։ 1970 թվականից աշխատել է Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտեի մամուլի բաժնում։ 1975-1990 թվականներին եղել է Հայաստանի պետական մրցանակների կոմիտեի պատասխանատու քարտուղարը։ 1989 թվականին եղել է Հայաստանի Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, Աղետի գոտու և բռնագաղթվածների հարցերի հանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ։ 1989 թվականից - «Վերածնունդ» հասարակական կազմակերպության համանախագահ։ 1991 թվականից Հայաստանի «Համազգային մշակութային միության» վարչության նախագահ, 1994-1996 թվականներին՝ Հայաստանի Գրողների Միության վարչության նախագահ, 1999-2003 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի Խորհրդական։ 2000 թվականից Միջազգային ինֆորմատիզացիայի ակադեմիայի ակադեմիկոս է։
Մահացել է 2022 թ.֊ի հունվարի 11֊ին Հայաստանում։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1985
Հայաստանի պետական մրցանակ, 2003
Պողոսյան մրցանակ, 2004
Հայաստանի Պետական առաջին կարգի մրցանակն, 2010
Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան, 1998
Հայ Առաքելական եկեղեցու «Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ» մեդալ, 2011
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (2010)։
Հայաստանի վարչապետի հուշամեդալ (2015)
Երևանի պատվավոր քաղաքացի (2017)


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
Առաջին բանաստեղծությունը 1957 թվականին տպագրվել է Լենինականի «Բանվոր» թերթում, առաջին ժողովածուն տպագրվել է 1963 թվականին։


=== Հրատարակված գրքեր ===


==== Հայերեն ====
«Իմ աշխարհը», Երևան, 1963։
«Ստվերների միջով», Երևան, 1967։
«Ռեքվիեմ», Երևան, 1969, 188 էջ։
«Խաչերի ջարդը», Բեյրութ, 1972։
«Մեղրահաց», Երևան, 1973, 199 էջ։
«Կեղևդ բաց արա», Երևան, 1975, 336 էջ։
«Ինչ էր եղել» (մանկական), Երևան, 1977։
«Տաք սալեր», Երևան, 1978, 368 էջ։
«Պոեմներ», Երևան, 1980, 388 էջ։
«Պղնձե վարդ», Երևան, 1983, 375 էջ։
«Թորոս Ռոսլին» (արձակ), Նյու Յորք, 1984, 178 էջ։
«Բանաստեղծություններ», Նյու Յորք, 1984։
Էպոս պատանության, Երևան, 1984, 168 էջ։
«Տխուր փիղը» (մանկական), Երևան, 1985։
«Հանճար և հիշողություն (արձակ)»։ Թորոս Ռոսլին։ Սահման, Երևան, 1986, 240 էջ։
Խաչերի ջարդը, Բեյրութ, 1986, 211 էջ։
«Ընտիր երկեր», Երևան, 1987, 608 էջ։
«Քարե բարձ», Երևան, 1989, 308 էջ։
Էպոս պատանության, Երևան, 1989, 309 էջ։
«Ռեքվիեմ» (ամբողջական), Երևան, 1997, 252 էջ։
«Կենսական էներգիայի ուսմունքը» (տեսական), Երևան, 1998։
«Ոգեղեն հաց», Երևան, 2001, 640 էջ։
Եթե Աստված կամենա (վեպ), Երևան, 2005, 310 էջ։
Եթե Աստված կամենա (վեպ), Երևան, 2008, 525 էջ։
Ընտրանի, Երևան, 2011, 708 էջ։
Ծովինար, Երևան, 2015, 234 էջ։


==== Ռուսերեն ====
«Открой свою кору», 1976
«Зимняя снежинка – весенний цветок», 1978
«Сердцевинка дерева», 1980
«Эпос юности», 1982
«Золотая сеть», 1987
«Беспредельная гора», 1988


==== Չեխերեն ====
«Пергаментова Соpа», 1989, Պրահա


==== Անգլերեն ====
Selected Poems, 2002, Օքսֆորդ


== Թարգմանություններ ==
«Թարգմանչաց արվեստ» շտեմարան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ն. Ղազարյան, Ռազմիկ Դավոյանի ստեղծագործությունը, Ե., 2000։


== Արտաքին հղումներ ==
Կեղևդ բաց արա
Թող ձին վազի անտառի մեջ
Ռազմիկ Դավոյան. «Համբերենք՝ տեսնենք»