armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Atlantic Records

«Atlantic Records» (Atlantic Recording Corporation՝ «Ատլանտյան ձայնագրման կորպորացիա»), ամերիկյան ձայնագրման լեյբլ, պատկանում է Warner Music Group ընկերությանը։ Հիմնադրվել է 1947 թվականին Ախմետ Էրտեգյունի և Հերբ Աբրամսոնի կողմից։ 

Ի սկզբանե լեյբլը կենտրոնացած էր ջազ և Ռիթմ ընդ բլյուզի վրա։ 1950-ականների սկզբին Ախմետին միացան Ջերի Վեքսլերը, իսկ հետո Նեսուհի Էրտեգյունը։ 1950-ական թվականներին այնտեղ ձայնագրվող Ռութ Բրաունի մեծ համբավի պատճառով ընկերությունը ստացել է «Տուն, որը կառուցել է Ռութը» մականունը։
1955 թվականից ի վեր Սուխին գլխավորել է ջազային ստորաբաժանումը, և նրա հաշվին կարևոր պայմանագրեր են կնքվել Չարլզ Մինգուսի և Ջոն Քոլտրեյնի հետ։ Ավելի ուշ այդ պաշտոնը զբաղեցրել է Ջոել Դորնը։ Չնայած նրան, որ ընկերությունը սկսել է որպես անկախ ձայնագրման լեյբլ, այն դարձել է հիմնական խաղացողներից մեկը՝ երաժշտական շուկայում 1960-ականներին այնպիսի համբավ գործընկերների հետ, ինչպիսիք են՝ Սոնին և Շերը։ Հիմնական մրցակիցների թվում էին Columbia Records-ը և RCA Records-ը։
2004 թվականին Atlantic-ը և նրա բարեկամ Elektra լեյբլը միավորվել են Atlantic Records Group-ում։ Քրեյգ Քելլմանը Atlantic-ի նախագահն է։ Ահմեդ Էրտեգյունը մինչև իր մահը զբաղեցրել է հիմնադիր նախագահի պաշտոնը 2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ին՝ 83 տարեկան հասակում։


== Տես նաև ==


=== Այլ երաժշտական լեյբլներ ===
Polydor Records
United Artists Records
Apple Records
Parlophone Records
Vee-Jay Records
Island Records
Fueled by Ramen


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրիմանի

Պետրիմանի (ուկրաիներեն՝ Петримани), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1480 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պետրիմանի գյուղում բնակվում էր 244 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1992 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 122,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(7440) Զավիստ

(7440) Զավիստ (անգլ.՝ Zavist), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի մարտի 1-ին Միլոշ Տիխիի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,58837 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1638 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0129 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1521,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236682 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,97° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7440) Զավիստ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալջերնոն Չառլզ Սուինբյորնի դիմանկար

«Ալջերնոն Չառլզ Սուինբյորնի դիմանկար» (անգլ.՝ Algernon Charles Swinburne), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1861 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Ֆիցվիլյամի թանգարանի հավաքածուում։ 


== Տեղեկություն նկարի մասին ==
Նկարում պատկերված է Ռոսսետտիի մտերիմ ընկերը՝ բանաստեղծ և դրամատուրգ Ալջերնոն Չառլզ Սուինբյորնը։ Բանաստեղծն ու նկարիչն իրար հանդիպել են Օքսֆորդում, որտեղ Ռոսսետտին այլ պրեռաֆայելիտների հետ զբաղվում էր որմնանկարչությամբ։ Ռոսսետտին հիացած էր իր «փոքրիկ նորթումբերլենդցի ընկերոջով» (հնարավոր է, որ մականունն առաջացել է Սուինբյորնի ցածր հասակի պատճառով)։ Ռոսսետտին կնոջ՝ Էլիզաբեթ Սիդալի մահից հետո Սուինբյորնի հետ որոշ ժամանակ ապրել է նույն տանը։ 
Սուինբյորնի դիմանկարն ստեղծվել է որպես Ռոբերտ Բրաունինգի դիմանկարի լրացում, որը ևս կատարվել է խառը տեխնիկայով և համանման գունային գամմայով։ Վերին աջ անկյունում գտնվում են Ռոսսետտիի անվանատառերը և ստեղծման տարեթիվը։ Ռոսսետտին նկարը նվիրել է Ֆաննի Կորնֆորտին, իսկ նա ավելի ուշ վաճառել է այն լորդ Բաթերսին, ապա այն գնել է Չառլզ Ֆեյրֆաքս Մյուրեյը, հենց նա էլ փոխանցել է նկարը Ֆիցվիլյամի թանգարանին։


== Ծանոթագրություններ ==
Տերեշչենկի (այլ կիրառումներ)

Տերեշչենկի, կարող է վերաբերել՝

Տերեշչենկի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում
Տերեշչենկի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում
Արտյոմ Կուլեշա

Արտյոմ Կուլեշա (ռուս.՝ Артём Кулеша,հունվարի 14, 1990(1990-01-14), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, խաղացել է պաշտպանի և կիսապաշտպանի դիրքերում։ 2010-2012 թվականներին անցկացրել է չորս խաղ Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում։ 2019 թվականի մարտին եղել է Ուզբեկստանի «Բուխարա» ակումբի խաղացող։


== Կարիերա ==
Արտյոմ Կուլեշան ավարտել է «Սմենա» մարզական դպրոցը։ 2007 թվականից սկսել է հանդես գալ «Զենիթի» երիտասարդական թիմում։ 2009 թվականին գործուղվել է «Արևմուտք» տարածաշրջանի երկրորդ դիվիզիոնի Սանկտ Պետերբուրգի «Սվեդե-Զենիթ» ակումբ։ 2009 թվականի ամռանը պայմանագիր է կնքել Կազանի «Ռուբինի» հետ, որի հետ նվաճել է 2010 թվականի ԱՊՀ երկրների Համագործակցության գավաթը։
2010 թվականին Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականի կազմում (գլխավոր մարզիչ՝ Ա. Տալալաև) դարձել է Վալերի Լոբանովսկու գավաթի հաղթող որոշիչ գոլ խփելով Թուրքիայի դեմ կիսաեզրափակչի խաղում։
2011/2012 մրցաշրջանում վարձավճարով տեղափոխվել է «Ռոստով» ակումբ։ Ռուսաստանի առաջնությունում նորամուտը կատարել է 4-րդ տուրի «Վոլգայի» դեմ խաղում, փոխարինման դուրս գալով Ալեքսանդր Գացկանի փոխարեն հանդիպման 87-րդ րոպեին։
Մոսկվայի «Սպարտակի» դեմ 16-րդ տուրի խաղում աչքի է ընկել ինքնագոլով, որը հետագայում որոշել է խաղի ելքը։
2015/2016 մրցաշրջանում 2.5 տարվա պայմանագիր է կնքել «Սկոնտոյի» (Ռիգա, Լատվիա) հետ, ընդգրկվել է ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի հայտացուցակում, սակայն համաձայնագիրը երկկողմանի համաձայնությամբ խզվել է մեկ ամիս անց։
2017 թվականին հանդես է եկել ֆիննական «Կուլտս» ֆուտբոլային ակումբում (Յոուտսենո)։
2018 թվականի մրցաշրջանի առաջին հատվածում հանդես է եկել մոնղոլական «Էրչիմ» ֆուտբոլային ակումբում, որի կազմում նվաճել է ոսկե մեդալներ։
2019 թվականի մարտին պայմանագիր է կնքել ուզբեկական «Բուխարա» ակումբի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արտյոմ Կուլեշա՝ «В Крыму мне просто плюнули в лицо».
«Напоследок сказали: "Радуйтесь, что уезжаете целыми"». Воспитанник «Зенита» поиграл в Крыму и стал чемпионом Монголии. Откровенный рассказ Артема Кулеши  // Кирилл Сухоруков, «Спорт день за днём», 15 февраля 2019
Բոլշիե Պոդյոլկի

Բոլշիե Պոդյոլկի (ռուս.՝ Большие Подъёлки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բիյկա (Կատունի վտակ)

Բիյկա (ռուս.՝ Бийка (приток Катуни)), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի աջ ափով՝ 235 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100006695


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գաբինյան

Գաբինյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Վ. Գաբինյան (19-րդ դար-1910-ական թթ. հետո), բանասեր։


== Տես նաև ==
Գաբիկյան
Գաբրիելյան


== Ծանոթագրություններ ==
Լուկի (Միլլերովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուկի (այլ կիրառումներ)Լուկի (ռուս.՝ Луки), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Մտնում է Օլխովո-Ռոգսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։


== Աշխարհագրություն ==


=== Փողոցներ ===
Լեսնայա


== Հղումներ ==
Լուկի (խուտոր)
Արանչա Գոնսալես Լայա

Մարիա Արանասու «Արանչա» Գոնսալես Լայա (իսպ.՝ María Aránzazu «Arancha» González Laya, մայիսի 22, 1969(1969-05-22), Սան Սեբաստիան, Բասկերի երկիր, Իսպանիա), իսպանացի կին քաղաքական և պետական գործիչ, տնտեսագետ։ Սանչեսի երկրորդ գրասենյակում 2020 թվականի հունվարի 13-ից զբաղեցնում է Արտաքին գործերի, Եվրամիության և միջազգային համագործակցության նախարարի պաշտոնը։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ից մինչև 2020 թվականի հունվարի 13-ը եղել է Միջազգային առևտրային կենտրոնի գործադիր տնօրեն և ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի օգնական։


== Կենսագրություն ==
Արանչա Գոնսալես Լայան ծնվել է 1969 թվականի մայիսի 22-ին, Սան Սեբաստիանում, պետական դպրոցի տնօրենի ընտանիքում։ Մոր անունը Հոսեֆա Լայա է։ Մեծացել է Գիպուսկոա նահանգի Տոլոսայի մունիցիպալիտետում։ Խոսում է բասկերեն, իսպաներեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և իտալերեն։
Նավառայի համալսարանում ստացել է մագիստրոսի աստիճան, ապա Մադրիդի Կառլ III համալսարանում ստացել է Եվրոպական իրավունքի մագիստրոսի աստիճան։
Աշխատել է Բրյուսելի Freshfields Bruckhaus Deringer գերմանական փաստաբանական գրասենյակում։
2002-2005 թվականներին Եվրոպական հանձնաժողովում զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, բանակցություններ է վարել Մերկոսուրի, Իրանի, Պարսից ծոցի արաբական պետությունների համագործակցության խորհրդի, Բալկանյան և միջերկրածովյան երկրների հետ առևտրային համաձայնագրերի մասին։
2005-2013 թվականներին աշխատել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունում (ԱՀԿ)։ 2005-2013 թվականներին ԱՀԿ-ի գլխավոր տնօրենի պաշտոնում գտնվելու ժամանակ եղել է Պասկալ Լամիի գրասենյակի ղեկավարը, միաժամանակ՝ 2008-2013 թվականներին եղել Է ԱՀԿ-ի գլխավոր տնօրենի ներկայացուցիչը Մեծ քսանյակում։
2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ից մինչև 2020 թվականի հունվարի 13-ը եղել է Միավորված ազգերի կազմակերպության Առևտրի միջազգային կենտրոնի գործադիր տնօրեն, առևտրի և զարգացման հարցերով և Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) Առևտրի զարգացման գործնական, ձեռնարկատիրական ասպեկտների վերաբերյալ տեխնիկական համագործակցության գործակալության գործադիր տնօրեն։
2020 թվականի հունվարի 13-ին Սանչեսի երկրորդ գրասենյակում զբաղեցրել է Արտաքին գործերի, Եվրամիության և միջազգային համագործակցության նախարարի պաշտոնը։


== Ծանոթագրություններ ==
1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմում զոհված բժիշկների հուշարձան

1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմում զոհված բժիշկների հուշարձան (Հուշարձան բժիշկներին, բուլղար․՝ Докторска градина), 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ Բուլղարիայի տարածքում զոհված բժիշկներին,  դեղագործներին, բուժակներին, գթության քույրերին և հիվանդապահներին նվիրված հուշարձան Սոֆիայում։


== Պատմություն ==
Կառուցվել է 1882-1884 թվականներին ճարտարապետ Անտոնի Տոմիշկոյի նախագծով, իտալացի Լուիջի Ֆարաբոսկոյի կողմից։ Հուշարձանը կառուցվել է Դաշքեսան գյուղից բերված ավազաքարով ու գրանիտով։ Հուշարձանը սպիտակ քարից պատրաստված քառանիստ բուրգ է, որի վրա փորագրված են 531 ռուս բժիշկների անունները։ Բուրգի հիմքում քառանիստ հրապարակ է, որի եզրերը զարդարված են բրոնզե ծաղկեպսակներով։ Հուշարձանի չորս կողմերում գրված են այն վայրերի անունները, որտեղ զոհվել են ավելի մեծ թվով բժիշկներ՝ Մեչկա, Պլևեն, Շիպկա և Պլովդիվ։ Առջևի մասում գրված է.

Հուշարձանը գտնվում է մայրաքաղաքի կենտրոնում՝ Օբորիշչե և Շիպկա փողոցների միջև, «Սուրբ Կիրիլի և Մեֆոդիայի» Ժողովրդական գրադարանի մոտ։ Նրա մոտ գտնվող այգին կոչվում է «Բժիշկների այգի» ի պատիվ զոհված բժիշկների և «Բժիշկների հուշարձանի»։
Ամեն տարի փետրվարի վերջին, մարտի 3-ի նախօրեին, երբ կնքվել է Սան Ստեֆանոյի հաշտության համաձայնագիրը, Բուլղարական Կարմիր խաչի ընկերությունը հուշարձանի տարածքում կազմակերպում է հանդիսավոր արարողություն՝ ի պատիվ զոհված բժիշկների։ Տրվում է զինվորական պատիվներ, հարգանքի և մեծարանքի տուրք, ռուսական եկեղեցու վանականները կատարում են զոհվածների հոգեհանգստյան արարողություն։ Արարողությանը ներկա են գտնվում Բուլղարիայի պետական պաշտոնատար անձինք, Ռուսաստանի Դաշնության, Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Բելառուսի, Ֆինլանդիայի և Ռումինիայի դեսպանները, բուժաշխատողներ և երախտապարտ բուլղարացի քաղաքացիներ։


== Պատկերասրահ ==
«Բժշկական այգին» Սոֆիայում
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
БЧК организира традиционното поклонение на Докторския паметник в София(չաշխատող հղում)


== Աղբյուրներ ==
Бюлетин на Българския червен кръст, 25 февруари — 3 март 2009 г.
Ուկրաինացիներն Իսլանդիայում

Ուկրաինացիներն Իսլանդիայում, Իսլանդիայի տարածքում գտնվող ազգային փոքրամասնություններից մեկն է, որը ձևավորվել է հիմնականում նոր ժամանակներում՝ սկսած 20-րդ դարի 90-ական թվականների վերջից։ Ուկրաինական սփյուռքի մեծամասնությունը բաղկացած է ներգաղթյալներից, ովքեր ստացել են Իսլանդիայի քաղաքացիություն, կամ Ուկրաինայի քաղաքացիները, ովքեր մշտապես բնակվում են այս երկրում՝ կապված աշխատանքի կամ համալսարանում սովորելու հետ։


== Ուկրաինական սփյուռքի ներկայիս կարգավիճակը և թվաքանակ ==
Իսլանդիան փոքր երկիր է՝ համեմատաբար ցածր բնակչությամբ, որը 2016 թվականի տվյալներով կազմում է ընդամենը 332,529 մարդ։ Այդ իսկ պատճառով նույնիսկ մի քանի ներգաղթային համայնքներ նշանակալի դեր են խաղում այս երկրի տնտեսական, սոցիալական և մշակութային կյանքում։
2011 թվականի մարդահամարի պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ Իսլանդիայում մշտապես բնակվող օտարերկրյա քաղաքացիների թիվը.

Բնակչության մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Իսլանդիայում բնակվում էր Ուկրաինայի 146 քաղաքացի, իսկ ևս 229 հոգի   ուկրաինական ծագում ուներ ։ Ըստ այդ ցուցանիշների՝ ուկրաինական սփյուռքը 2011 թվականի դրությամբ ներառվել է Իսլանդիայի ԹՈՓ 20 խոշորագույն ներգաղթային համայնքների մեջ՝ չհաշված ոչ պաշտոնական վիճակագրությունը։


== Ուկրաինական կազմակերպություններ Իսլանդիայում ==
2012 թվականին Իսլանդիայում (Ռեյկյավիկում) հիմնադրվել է Իսլանդիայում ուկրաինացիների համայնքը Իվանո-Ֆրանկիվսկի և Պոլտավայի շրջանների մարդկանց կողմից։ Համայնքը կանոնավոր կերպով մասնակցում է Ուկրաինան միջազգային փառատոներում ներկայացնելու համար, որոնք անցկացվում են մայիս-հունիս ամիսներին Ռեյկյավիկում, ինչպես նաև Ակրանեսում կամ Բորգարնեսում հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին։ Բացի այդ, ժամանակ առ ժամանակ ուկրաինական սփյուռքի կողմից հանդիպումներ են կայանում նաև  Կոուպավոգյուր քաղաքում բացված Կարպատի սրճարանում, որտեղ իսլանդական հանրությունը կարող է ծանոթանալ ուկրաինական խոհանոցի ուտեստներին։
Ուկրաինացիների կարելի է հանդիպել նաև Ռեյկյավիկի Սուրբ Նիկոլաս Հրաշագործի ուղղափառ ծխական համայնքում։ Տաճարում առկա է Պոչաևի Սուրբ Հոբի պատկերակը և ուկրաիներեն Նոր Կտակարանը։
2006-2007 թվականներին Ռեյկյավիկում է եղել հույն կաթոլիկ քահանա Տ. Իվան Զագայկևիչը, ով Իսլանդիայի եպիսկոպոսի թույլտվությամբ ամենշաբաթյա պատարագ է մատուցել ուկրաիներենով Ռեյկյավիկի հռոմեական կաթոլիկ քույրերի վանական տան մատուռում։ Ավելի ուշ Իսլանդիա այցելեց Կիրովոգրադի շրջանի ուկրաինական ուղղափառ եկեղեցու վանահայրը՝ Եվգենի Ժաբկիվսկին՝ ծառայելու Ռեյկյավիկի ուղղափառ եկեղեցում։ Նրա մասնակցությամբ բարեգործության շրջանակներում հազարավոր ամանորյա նվերներ  են հավաքվել Իսլանդիայում ապրող ուկրաինացի որբերի համար։


== Ծանոթագրություններ ==
(9122) Հանտեն

(9122) Հանտեն (անգլ.՝ Hunten), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 22-ին Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից Կիթ Պիկում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,917021 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7933 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0407 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1819,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,197831 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9122) Հանտեն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սուլցի

Սուլցի (էստ․՝ Sultsi), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 116 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Զասեցկոե (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)

Զասեցկոե (ռուս.՝ Засецкое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 7 մարդ։
Գտնվում է շրջանի արևելյան մասում՝ Տյոմկինից 8 կմ հյուսիս-արևմուտք, M1 Բելառուս մայրուղուց 29 կմ հարավ-արևելք։ Գյուղից 0,1 կմ հարավ գտնվում է Վյազմա-Կալուգա գծի Զասեցկայա երկաթուղային կայարանը։


== Պատմություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հոկտեմբերին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի մարտին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալկալոիդներ

Ալկալոիդներ  (արաբ․՝ ալ կալի‎‎+հուն․՝  εΊδος-տեսակ), ազոտ պարունակող, հիմնականում բուսական ծագում և հիմնային հատկություններ ունեցող օրգանական միացություններ։ Ալկալուդները ունեն բարդ կառուցվածք և ազոտ պարունակող հետերոցիկլային միացությունների ածանցյալներ են։ Պարզագույն ալկալուդները ունեն մինչև 10, իսկ բարդերը՝ 50-ից ավելի ածխածնի ատոմներ։ Բացի ածխածնից, ջրածնից և ազոտից, պարունակում են թթվածին՝ հիդրօքսիլային, կարբոնիլային, եթերային, կարբօքսիլային, էսթերային խմբերում։ Մեծ մասամբ անգույն բյուրեղական նյութեր են։ Առաջին ալկալոիդը (մորֆին) ափիոնից 1806 թ.-ին անջատել է Սեբտյուրները։ Ներկայումս հայտնի են 1000-ից ավելի ալկալուդներ, որոնցից մոտ 700-ի կառուցվածքը պարզաբանված է, իսկ շատերը՝ սինթեզված։ Ալկալուդները գտնվում են բույսերում՝ օրգանական թթուների աղերի լուծույթների ձևով։ Ալկալուդների պարունակությունը բույսերում տատանվում է 0,01-13 %-ի սահմաններում։ Ա–ով հարուստ բույսերը պատկանում են կակաչազգիների, թիթեռնածաղկավորների, գորտնուկազգիների և այլ ընտանիքների։ Սրանք տարածված են նաև Հայաստանի բոլոր շրջաններում։ Միևնույն բույսը սովորաբար պարունակում է մի քանի, երբեմն՝ 15–20 ալկալուդներ։ Այն բույսից անջատելու համար չորացրած և մանրացրած բույսը մշակում են ալկալիների նոսր լուծույթով, էքստրակտում օրգանական լուծիչով և ստացված խառնուրդից նոսր անօրգանական թթուների միջոցով ստանում ալկալուդների աղերի մաքուր թթվային լուծույթ։ Ալկալուդները կենսաբանական ակտիվ նյութեր են, շատերը՝ ուժեղ թույներ։ Ատրոպինի, կոֆեինի, կոդեինի, պապավերինի, ռեզերպինի, սասոչինի, քինինի, էֆեդրինի, անաբազինի, նիկոտինի և այլ ալկալուդների աղերը լայնորեն կիրառվում են բժշկության մեջ՝ որպես դեղանյութեր և գյուղատնտեսության մեջ՝ որպես միջատասպաններ։
Լիդա Վարակսինա

«Լիդա Վարակսինա» (ռուս.՝ «Лида Вараксина»), ռուս խորհրդային գրող Վիլ Լիպատովի վիպակը, որը հրատարակվել է 1968 թվականին։


== Պատմություն ==
Վիպակն առաջին անգամ հրատարակվել է 1968 թվականին «Զնամյա» ամսագրում (№ 12)։ 1970 թվականին հրատարակվել է «Հեքիաթ տնօրեն Պրոնչատովի մասին» (ռուս.՝ «Сказание о директоре Прончатове», Մոսկվա, «Молодая гвардия», 1970) գրքում։
«Լիդա Վարակսինա» վեպը «Հեքիաթ տնօրեն Պրոնչատովի մասին» ստեղծագործության հետ միասին դարձել է 1960-ականների վերջի ռուսական արձակի կարևոր երևույթ։ Լիդա Վարակսինայի մեջ հեղինակը ցույց է տվել ուսումնարանում իր սովորած ֆորմալ ճշմարտությունների և գյուղացի աղջկա ներաշխարհի միջև հակասությունը, որը նա ճնշում է։


== Սյուժե ==
Վիպակի գործողությունները տեղի են ունենում Չուլիմ գետի ափին գտնվող սիբիրյան Յայա գյուղում։
Գյուղացի աղջիկ Լիդա Վարակսինան քաղաքում ավարտել է մշակույթի ուսումնարան և եկել է գյուղում աշխատելու որպես ակումբի վարիչ։ Քաղաքում նա փորձել է ընդօրինակել քաղաքային բնակիչների կենսակերպը։ Գեղեցիկ իր ձեռք բերելու համար նա աշխատում է հորեղբոր մոտ, մաքրում է տունը, բեռնաթափում վագոնները... Լիդան գյուղում փորձում է ակտիվացնել գյուղի մշակութային աշխատանքը, ինչպես ուսումնարանում նրան սովորեցրել է իր սիրելի ուսուցիչը։ Նա փորձում է նրբագեղ հագնվել՝ հաշվի առնելով ժամանակակից նորաձևությունը, ակումբում կազմակերպում է պարեր, կինոսեանսներ, քաղաքական տեղեկատվություն է տարածում խոտհարքի ժամանակ։ Միաժամանակ նա զգում է, որ կրթություն ստանալու հետ սկսել է տարբերվել գյուղի բնակիչների մեծամասնությունից։ Լիդային թվում է, որ իրեն սիրահարված տրակտորիստ Վիտկան հարմար զույգ չէ իր համար։ Փոխարենը Լիդան անհաջող փորձում է անձնական հարաբերություններ հաստատել տեղի պատմության ուսուցչի հետ՝ համարելով, որ այժմ հենց նրա հետ ավելի շատ ընդհանրություններ ունի ինքը։ Երբ Լիդան հասկանում է, որ ուսուցչին ավելի մոտ է քաղաքից ժամանած ուսանողուհին, նա վիշտը խեղդում է հունձ անելով, որը պարզ գյուղական զբաղմունք է, և որով ինքը զբաղվել է մանկուց։


== Կերպարներ ==
Լիդա Վարակսինա - գյուղական ակումբի ղեկավար
Վիտկա Վդովին - տրակտորիստ
Իվան Իվանիչ Պասեկունով - կոլխոզի պահակ
Լարիսա - Լիդայի համակուրսեցին ուսումնարանում
Վլադիմիր Սադովսկի - ուսանող, դպրոցի տնօրենի որդին
Մորաքույր Ֆրոսյա - Լիդայի տանտիրուհին
Պավել Գավրիլովիչ - նրա ամուսինը
Մորաքույր Վարվառա - խոհարար խոտհարքի տեղում
Սերգեյ Սերգեևիչ - բրիգադիր
Վադիմ Սերգեևիչ - պատմության ուսուցիչ
Լալկա Ստուպինա - երիտասարդ կոլտնտեսուհի


== Մատենագիտություն ==
Виль Липатов. Смерть Егора Сузуна. Лида Вараксина. И это всё о нём // Собрание сочинений в четырёх томах. Том 3.— М. : Молодая гвардия, 1984.— С. 85—136.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Александр Макаров, Михаил Синельников. Острота социального зрения.
Виль Липатов. Собрание сочинений в четырёх томах. Том 1.— М. : Молодая гвардия, 1982.— С. 5—34.
Գեորգիկներ

Գեորգիկներ (հունարեն՝ γεωργεῖν - «հողագործական»), դիդակտիկ գրականության ժանրերից, բուկոլիկյան պոեզիայի տարատեսակներից մեկը։ Լայնորեն տարածված է եղել անտիկ պոեզիայում։ Լայն իմաստով՝ գյուղատնտեսության մասին պրակտիկ նշանակությամբ երգեր և պոետիկ ստեղծագործություններ, նեղ իմաստով՝ Վերգիլիոսի հայտնի 4 գրքերից բաղկացած դիդակտիկ աշխատությունը, որտեղ խոսվում է հողագործության, պտղագործության, գինեգործության, անասնաբուծության և մեղվապահության մասին։ Ամենայն հավանականությամբ գրվել է Ք. ա. 29 թ.։
Գեորգիկներում գովերգվում էին բնության գեղեցիկ տեսարանները, գեղջկական խաղաղ աշխատանքը, տնային հանգստավետ ու անդորր կյանքի հրապույրները։ Գեորգիկների հեղինակներ են եղել հույն բանաստեղծ Հեսիոդոսը («Աշխատանք և օրեր»), հռոմեացի բանաստեղծներ Կատոն ավագը («Գյուղատնտեսության մասին»), Վերգիլիոսը («Գեորգիկներ») և ուրիշներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Buckham, Philip Wentworth; Spence, Joseph; Holdsworth, Edward; Warburton, William; Jortin, John, Miscellanea Virgiliana: In Scriptis Maxime Eruditorum Virorum Varie Dispersa, in Unum Fasciculum Collecta, Cambridge : Printed for W. P. Grant; 1825.
Parker, Holt.  "Virgil's Garden" or the "Hortus Vergilianus"  Archived 2009-07-04 at the Wayback Machine. at the University of Cincinnati. An interactive text of the poem with plant names linked to their translations into English, German, French, and Italian, modern Latin scientific names, and pictures.
Bibliography: Vergil, Georgica: Eine Bibliographie
Interview with Virgil scholar Richard Thomas and poet David Ferry, who recently translated Virgil's Georgics, on Thoughtcast
Thibodeau, Philip. 2011. Playing the Farmer. Representations of Rural Life in Vergil's Georgics. Berkeley: University of California Press.
Պյոտր Մաշերով

Պյոտր Միրոնովիչ Մաշերով (բելառուսերեն՝ Пётр Міро́навіч Машэ́раў, փետրվարի 26, 1918(1918-02-26), Շիրկի, Bahušeŭski Sieĺsaviet, Բելառուս - հոկտեմբերի 4, 1980(1980-10-04), Smaliavičy District, Մինսկի մարզ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, Խորհրդային Միության հերոս (1944), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1978), ԽՄԿԿ անդամ (1941)։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ղեկավարել է ԲԽՍՀ Ռոսոնի շրջանի կոմերիտական ընդհատակյա կազմակերպությունը, եղել է այդ շրջանի պարտիզանական շարժման ղեկավարներից։ 1943-1946 թվականներին՝ Բելառուսի ԼԿԵՄ Վիլեյկայի, Մոլոդեչնոյի մարզկոմների առաջին քարտուղար, 1946-1954 թվականներին՝ Բելառուսի ԼԿԵՄ ԿԿ քարտուղար, ապա՝ առաջին քարտուղար։ 1955-1959 թվականներին՝ Բելառուսի կոմկուսի Բրեստի մարզկոմի առաջին քարտուղար, 1959-1962 թվականներին՝ Բելառուսի կոմկուսի ԿԿ քարտուղար, 1962-1965 թվականներին՝ երկրորդ քարտուղար, 1965 թվականի մարտից՝ առաջին քարտուղար։ ԽՄԿԿ 19-25 համագումարների պատգամավոր էր, 22 համագումարում ընտրվել էր ԽՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու, ԽՄԿԿ ԿԿ Հոկտեմբերյան (1963) պլենումում, 23-25 համագումարներում՝ անդամ։ 1966 թվականի ապրիլից եղել է ԽՄԿԿ ԿԿ քաղբյուրոյի անդամության թեկնածու։ Եղել է նաև 3-5-րդ և 7-10-րդ գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ, ԽՍՀՄ Գերագույն սովետի Նախագահության անդամ (1966)։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնտրֆորս

Կոնտրֆորս (ֆրանս. contre-force-հակազդող ուժ), որմնահեց, որմնամույթի, առանձին կանգնած մույթի, ընդլայնական որմի և այլ ձևով լրացուցիչ ամրություն, որն իր վրա կրելով հիմնականում հորիզոնական հրող ուժերը (թաղածածկի, կամարի, գմբեթի հրող ուժերը, բնահողի ճնշումը հենապատին, ամբարտակի հիմքին ազդող ճնշումը և այլն)՝ ուժեղացնում է հիմնական կրող կառուցվածքը։ Հրող մեծ ուժերի դեպքում սովորաբար իր հորիզոնական հատվածքի չափերը դեպի հիմքը գնալով մեծանում են (սահուն կամ սանդղաձև)։ Կոնտրֆորսը լինում է քարաշեն, բետոնե, երկաթբետոնե։ Քարաշեն կոնտրֆորսը գոթիկայի հիմնական կառուցվածքային և կոմպոզիցիոն տարրերից է։
Առնոլդ Ցվայգ

Առնոլդ Ցվայգ (նոյեմբերի 10, 1887(1887-11-10)[…], Գլոգուվ, Սիլեզիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն - նոյեմբերի 26, 1968(1968-11-26)[…], Արևելյան Բեռլին, Արևելյան Գերմանիա), գերմանացի գրող, հասարակական գործիչ, Ժողովրդական պալատի դեպուտատ (1949–1967 թվականներին), արվեստների գերմանական ակադեմիայի պրեզիդենտ (1950–1953 թվականներին), Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի անդամ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914–1918 թվականների) մասնակից։


== Կատարած աշխատանքներ ==
1933 թվականից հետո ապրել է տարագրության մեջ։ 1948 թվականին վերադարձել է Բեռլին։ Առնոլդին առաջին հաջողությունը բերել են «Գրառումներ Կլոպֆեր ընտանիքի մասին» (1911 թվականի վիպակը, «Նովելներ Կլավդիայի մասին» (1912 թվականին) վեպը և «Ծիսական սպանություն Հունգարիայում» (1914 թվականին, Հ․ Կլայստի անվան մրցանակ, 1915 թվականին) դրաման։ 1927 թվականին հրատարակված «Վեճ ենթասպա Գրիշայի շուրջը» վեպը հիմք հանդիսացավ առաջին համաշխարհային պատերազմին վերաբերող «Սպիտակամորթ մարդկանց մեծ պատերազմը» էպիկական շարքի համար, որի վրա նա աշխատել է ամբողջ կյանքում։ Շարքն ընդգրկում է «ժամանակը հասունացել է» (1957 թվականին), «1914 թվականի երիտասարդ կինը» (1931 թվականին), «Դաստիարակություն Վերդենի մոտ» (1935 թվականին), «Անդորր» (1954 թվականին), «Գահ բարձրացնելը» (1937 թվականին) և «Սառույցը շարժվեց» (անավարտ) վեպերը։ Նշանակալի է «Վանդսբեկյան կացին» (հրատարակությունը 1943 թվականին, իվրիտերեն, թարգմանությունը գերմանական ձեռագրից) վեպը, որի գլխավոր թեման հիտլերյան վարչակարգի բարոյական անկումն ու ֆաշիզմի համար ճանապարհ բացած մանրէաբույժ տարրերի մերկացումն է։ «Երազանքը թանկ է» (1962 թվականին) վեպում Ցվայգը բացահայտել է ֆաշիզմի տարիներին կատարվածի համար գերմանացի մտավորականի կողմից սեփական պատասխանատվության գիտակցման դժվարին պրոցեսը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պատի ժամացույցով տունը (ֆիլմ)

«Պատի ժամացույցով տունը» (անգլ.՝ The House with a Clock in its Walls), ամերիկյան ֆանտաստիկ, սարսափ ֆիլմ, որի ռեժիսորը Էլայա Ռոտան է։ Ֆիլմը ստեղծվել է Ջոն Բելերսի վեպի հիման վրա։
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի կունենա ԱՄՆ-ում 2018 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։


== Նախնական սյուժե ==
Որբ Լուիսը տեղափոխվում է ապրելու իր հորեղբոր Ջոնաթանի մոտ և հասկանում է, որ իր հորեղբայրը և հարևանը կախարդներ են։ Նրանք Ջոնաթանի տանը փնտրում են տկտկացող ժամացույց։ Այդ ժամացույցը հաշվարկում է թե որքան ժամանակ է մնացել աշխարհի վերջին։
Կկարողանա՞ն արդյոք այդ երեքը փրկել աշխարհը ոչնչացումից։


== Դերերում ==
Օուեն Վակկարո — Լուիս Բարնավելտ
Ջեք Բլեք — Ջոնաթան Բարնավելտ, Լուիսի հորեղբայրը
Քեյթ Բլանշետ — Տիկին Զիմմերման, կախարդ, Ջոնաթանի հարևանը և լավագույն ընկերը
Կայլ Մակլախլեն — Այզեկ Իզարդ
Քոլին Քեմփ — Տիկին Հենշեթ
Ռենե Էլիզ Գոլդսբերրի
Վանեսսա Էնն Ուիլյամս
Սաննի Սուլդջիկ


== Նկարահանումներ ==
Հիմնական նկարահանումները սկսվել են 2017 թվական ի հոկտեմբերի 10-  ից։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերբերներ

Բերբերներ (ինքնանվանումը՝ ամազիգ), ժողովուրդների խումբ, ովքեր բնակվում են հիմնականում Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրներում (Մարոկո, Ալժիր, Թունիս, Սուդան և այլն)։ Խոսում են բերբերական լեզվի բարբառներով։
Բերբերների նախնիներն առաջին անգամ հիշատակվում են մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի եգիպտական արձանագրություններում՝ տեխենու անվամբ։ Բերբերների անվանումը ծագել է Հյուսիսային Աֆրիկան Արաբական խալիֆայության կողմից նվաճելուց (7-8-րդ դարեր) հետո և գործածվել «ոչ արաբ», «անհավատարիմ» իմաստներով։ Արաբական նվաճումներից հետո բերբերների զգալի մասն ընդունեց արաբների սովորույթները, մշակույթը, լեզուն և կրոնը (իսլամ)։
Բերբերական ցեղախմբերից են ամացիրգները, շիլպուները, կաբիլները, շույյաները և Սահարայի բերբերական այլ ցեղերը։ Բերբերական ծագում ունեն Լիբիական պետական և ռազմական գործիչ Մուամմար ալ-Կադդաֆին, ֆրանսիական ֆուտբոլիստ Զինեդին Զիդանը, ֆրանսիական դերասանուհի Իզաբել Աջանին, շվեդական երգչուհի Լորինը, ֆրանսիական դերասան Սամի Նասերին և այլք։
Թիապտուտակ

Թիապտուտակ, նավի շարժասարք. կազմված է հորիզոնական առանցքին ամրացված կունդից, որը կրում է հավասար անկյունային հեռավորությամբ դասավորված թիեր (2–8 հատ)։ Թիապտուտակները լինում են ամբողջական (այսինքն՝ կունդը և թիերը միաձույլ են կամ միասին դրոշմված), հանովի կամ շրջուն թիերով։ Պտտվելիս թիապտուտակը ետ է նետում ջրի շիթ, որով և ստեղծում է քարշի ուժ։ Թիապտուտակը և նավի իրանը հիդրոդինամիկորեն փոխներգործում են, ուստի թիապտուտակի օգտագործվող հզորությունը կախված է նավի իրանի շրջագծի ձևից և իրանի վրա թիապտուտակի տեղադրությունից։ Թիապտուտակ պատրաստում են արույրից, բրոնզից, պողպատից, պլաստմասսաներից։
Սուդուրնես

Սուդուրնես (իսլ.՝ Suðurnes - «Հարավային թերակղզի») - թերակղզի Իսլանդիայի հարավային մասում, որը նաև 8 տարածաշրջաններից մեկն է։ Վարչական կենտրոնը Կեֆլավիկն է։


== Բնակչություն ==


== Տես նաև ==
Իսլանդիայի վարչական բաժանում
Պոձ (Սիսոլայի վտակ)

Պոձ (ռուս.՝ Подзь), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սիսոլա գետի ձախ ափին՝ 220 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 14 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000019287
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001928
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Տրոպովոե

Տրոպովոե (ուկրաիներեն՝ Тропове), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1580 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տրոպովոե գյուղում բնակվում էր 982 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,79 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 351,97 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էքսետերի համալսարան

Էքսետերի համալսարան (անգլ.՝ The University of Exeter; շրջանավարտների և դոկտորների տիտղոսներում սովորաբար կրճատվում է որպես Exon., լատինական Exoniensis անվանումից)` համալսարան Հարավ-Արևմտյան Անգլիայում։ Մասնաճյուղերի մեծ մասը տեղակայված է Էքսետեր քաղաքում, Դևոն կոմսություն։ Մտնում է էլիտար «Ռասսել» համալսարանների խմբի կազմի մեջ։
Համալսարանը հիմնվել է 1922 թվականին որպես համալսարանական քոլեջ, համալսարանի կարգավիճակ է ստացել 1955 թվականին։  Այժմ համալսարանը զբաղեցնում է 7-րդ տեղը Մեծ Բրիտանիայում` ըստ The Sunday Times University Guide-ի վարկածի և 10-րդը` ըստ The Complete University Guide-ի վարկածի։
Միջազգային ասպարեզում Էքսետերը մտնում է թոփ-100 համալսարանների մեջ` զբաղեցնելով 93-րդ տեղը `ըստ The Times World University Ranking-ի վարկածի։
Համալսարանը բաղկացած է 3 կամպուսներից` Ստրիթհեմի, Սուրբ Ղուկասի (երկուսն էլ` Էքսետերում) և Տրեմոյի (Tremough) Կոռնուոլում։ Տրեմո կամպուսը կառավարվում է Ֆոլմութի համալսարանական քոլեջի հետ համատեղ (en:University College Falmouth)` Կոռնուոլի համալսարանների Միավորված ցանցի շրջանակներում (en:Combined Universities in Cornwall, CUC):
Համալսարանի կանցլերն է գրող, նախքին դերասանուհի և հեռուստահաղորդավարուհի Ֆլոէլլա Բենջամինը` (2006 թվականից), փոխկանցլերը` պրոֆեսոր Սթիվ Սմիթը։ Ֆ.Բենջամինի և Ս.Սմիթի ղեկավարության տարիներին համալսարանի կարգավիճակը կտրուկ բարձրացել է շատ բրիտանական հրատարակությունների վարկանիշներում։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
University of Exeter(անգլ.)
University of Exeter Business School(անգլ.)
School of Education & Lifelong Learning Archived 2008-09-12 at the Wayback Machine.(անգլ.)
University of Exeter Students' Guild(անգլ.)
University of Exeter Film footage from 1926 Archived 2011-08-27 at the Wayback Machine. // Australian Prime Minister cuts first sod of soil on the site of new building(անգլ.)
Film footage of The Queen unveiling Foundation Stone of new Exeter University in 1957 Archived 2011-06-11 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Մեծ հոր

Մեծ հոր, երկրաբանական հուշարձան, բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում, որը անձավային համակարգ է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Արարատի մարզի Շաղափ գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք, ծովի մակարդակից 2200 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Ակսաիտովո

Ակսաիտովո (ռուս.՝ Аксаитово, բաշկիրերեն՝ Аҡсәйет), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 785 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ապագան (վեպ)

«Ապագա», Դմիտրի Գլուխովսկու գիտաֆանտաստիկ վեպ, հրապարակված 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ Գրքի իրադարձությունները տեղի են ունենում անմահ մարդկանց ուտոպիական աշխարհում, սակայն ինքը գրողը և լրագրողները որոշում են «ապագան» ինչպես անիտիուտոպիան։


== Սյուժե ==
Վեպ իրադարձությունները տեղի են ունենում 25-րդ դարի Եվրոպայում, «պատվաստում» ստեղծելուց 300 տարի անց, ստացված գենային ինժիներիայի միջոցով, ընդունակ կանխելու ծերացումը։ ԴՆԹ-ի փոփոխությունը և անմահ լինելն ամբողջովին փոխել է ժամանակակից մշակույթը և հոգեբանությունը։ Վեպի գլխավոր հերոսը՝ Յանը, Անմահներից մեկը, հատուկ աճեցվել էր, որ կարգավորի զինվորների քանակը։ Ղեկավարնեից մեկի, որը ղեկավարում էր Անմահների կուսակցությունը՝ Էրիխ Շրեյրայի հրամանով նա պիտի հեռացներ տեռորիստներին և թշնամական գաղափարախոսության Կուսակցությունը։
Ահա թե ինչ է ասել ինք Գլուխովսկին.


== Պատմություն ==
Առաջին տեղեկությունը գրքի մասին ի հայտ է եկել մայիսին 2012 թվականին սոցիալական կայքերում, իսկ հունիսի 28-ից այնտեղ էլ սկսվեց վեպից հատվածների հրապարակումը։ 2013 թվականի հունիսի 24-ից «Ապագա» դուրս է գալիս, ոչ թե մասերով, այլ լրիվ գլուխներով, Սերգեյ Կրիցկոյի և Անտոն Գրեչկոյի պատկերազարդումներով, և Նիկոլայ Կրիվինի երաժշտությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արտավազդ Գրիգորյան

Արտավազդ Հակոբի Գրիգորյան (1920, Խոտ, Հայաստան - անհայտ), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Արտավազդ Գրիգորյանը ծնվել է 1920 թվականին, Գորիսի շրջանի Խոտ գյուղում։ 1939 թվականին ավարտել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանը և աշխատել է ուսուցիչ Բարձրավան ու Խոտ գյուղերի դպրոցներում։
Գերմանա-խորհրդային պատերազմի սկզբից Արտավազդը զորակոչվել է բանակ, սովորել հրամանատարական կարճատև դասընթացում և ստացել կրտսեր լեյտենանտի կոչում։ 1942 թվականի նոյեմբերից մասնակցել է Կովկասի պաշտպանությանը Օրջոնիկիձեի ուղղությամբ։ Վիրավորվել է և ապաքինվելուց հետո վերադարձել է զորամաս, որպես վաշտի կոմերիտմիության կազմակերպության քարտուղար Արևմտյան Ուկրաինայի ռազմաճակատից նրան 1943 թվականին ուղարկել են սովորելու ռազմական դպրոցում։ Կարճատև ուսումից հետո նորից մեկնել է մարտի դաշտ։
1944 թվականին Գրիգորյանը նշանակվել է դասակի հրամանատար։ Նրա դասակը ենթարկվել է թշնամու տանկերի հարձակմանը, ծանր դրության մեջ չի նահանջել և շարքից հանել է հինգ տանկ, երեսուն զինվոր և սպա։ Դասակի հրամանատարը ծանր վիրավորվել է և զրկվել ոտքից։ Երկար ժամանակ բուժվել է հոսպիտալներում։ Ցուցաբերած համարձակության ու խիզախության համար Գրիգորյանը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի և Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշանով և մի շարք մեդալներով։
1945 թվականի ապրիլին ազատվել է բանակից և վերադարձել հայրենի Խոտ գյուղը։ 10 տարի աշխատել է որպես ուսմասվար։ Մանկավարժական աշխատանքին զուգընթաց 1955 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1960 թվականին տեղափոխվել է Գորիս և աշխատանքի անցել նախ՝ Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանում, ապա՝ քաղաքի № 3 միջնակարգ դպրոցում դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն։ 1977 թվականի սեպտեմբերից Գրիգորյանը նշանակվել է Գորիսի լուսավորության աշխատողների տան տնօրեն։ Պարգևատրվել է մարտական շքանշաններով և մեդալներով։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան
Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Իտումիրին

Իտումիրին (պորտ.՝  Itumirim), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում 6586 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 234,553 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 28,1 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1943 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 20.970.585,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 3.227,73 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,760 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Բևեռային փրփրաձկնիկ

Բևեռային փրփրաձկնիկ կամ սայկա (լատ.՝ Boreogadus saida), ճառագայթալողակ ձկների դասի Փրփրուկակերպերին պատկանող ձկնատեսակ։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է հիմնականում Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի և դրա մաս կազմող ծովերի ջրերում։ Ջրի ափերի մոտ կամ գետաբերանում առաջացնում են կուտակումներ։
Ապրում են վտառներով։ Հիմնականում հանդիպում են Կանադայի, Ալյասկայի, Հյուսիսային Ռուսաստանի ափերի մոտ։ Բացի այդ հանդիպում են նաև Գրենլանդիայի, Իսլանդիայի, Սկանդինավիայի և Շպիցբերգենի շրջակայքում և մերձծովյան հատվածներում։


== Սննդառություն ==
Բևեռային փրփրաձուկը կամ սայկան սնվում է ֆիտո և զոո պլանկտոններով։ Ունի արդյունագործածական նշանակություն։ Սննդի համար որսում են Բարենցի և Սպիտակ ծովերում։
Հանդիսանում է սառը ջրերում ապրող կաթնասունների հիմնական սնունդը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուսենաք

Բուսենաք (ֆր.՝ Boussenac), համայնք Ֆրանսիայի Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Մասսա կանտոնի կազմի մեջ (Սեն Ժիրոն շրջան)։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09065։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 188 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 111 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 66-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 45-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 59,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 59,0 %)։ 66 աշխատունակ բնակիչներից 48-ը աշխատում էին (27 տղամարդ և 21 կին), անաշխատանք էին 18-ը (8 տղամարդ և 10 կին)։ 45 անգործունակ մարդկանցից 10-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 17-ը թոշակառու, 18-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Բուսնակ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-2-1 
«Բուսնակ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-25
Թոմաս Շնաուց

Թոմաս Շնաուց (անգլ.՝ Thomas Schnauz , Նյու Ջերսի), ամերիկյան հեռուստատեսության պրոդյուսեր և սցենարիստ։ Նրա աշխատանքներն են «Գաղտնի նյութեր», «Միայնակ սլաքներ», «Գիշերում գողացող», «Հնձվոր», «Ամբողջ ծանրությամբ» և «Ավելի լավ է զանգեք Սոլին» սերիալները։


== Անձնական կյանք ==
Շնաուցը ծնվել է Նյու Ջերսիում։ Նա հաճախել է Նյու Յորքի համալսարանի Տիշ արվեստի դպրոցը, որտեղ առաջին անգամ հանդիպել է համակուրսեցուն՝ Վինս Գիլիգանին։ Շնաուցը ավարտել է Տիշը 1988 թվականին։


== Կարիերա ==
Շնաուցը սկսել է իր կարիերան տարբեր արտադրական աշխատանքներում։ Նրա առաջին սցենարը կոչվել է «Spirits in Passing»։ Այնուհետև նա ի վերջո,  միացավ Վինս Գիլիգանին ու սկսեց աշխատել «Գաղտնի նյութեր»  և նրա սփին-օֆֆ՝ «Միայնակ սլաքները» սերիալների սցենարիստների կազում։ Նա նաև 2008 թվականի «Օտիս» և« Վարակ» հեռուստատեսային ֆիլմերի սցենարների համահեղինակն էր։ 2010-ին նա վերամիավորվեց Գիլիգանի հետ «Ամբողջ ծանրությամբ» հեռուստասերիալում, որտեղ նա մնաց մինչև 2013-ի շոուի ավարտը։ Ներկայումս Շնաուցը աշխատում է որպես «Ավելի լավ է զանգեք Սոլին» հեռուստասերիալի համանախագահ-գործադիր պրոդյուսեր և գրել է երրորդ «Նաչո» դրվագի սցենարը։ Նա նաև գրել և նկարահանել է շոուի առաջին սեզոնի նախավերջին դրվագ՝ «Պիմենտոն»-ը, որը արժանացել է գովասանքի քննադատների կողմից։ 2015 թվականի ապրիլին հայտնել են, որ նրան նշանակել են «Ջեք և լոբու ցողուն» պատմության «վերաիմաստավորված հայացքի» սցենար գրելու համար, որտեղ պրոդյուսերը  նաև կլինի Վինս Գիլիգանը։


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
Նա արժանացել է ԱՄՆ-ի սցենարիստների գիլդիայի երկու մրցանակի՝ 2012-ին և 2013-ին սցենարիստների կազմի համար։
2012 թվականին նա նաև առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի դրամատիկական սերիալի լավագույն սցենարի համար՝ «Ամբողջ ծանրությամբ» սերիալի «Արտաբերիր իմ անունը» դրվագի համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Հրայր Մուրադյան

Հրայր Բենիամինի Մուրադյան (մարտի 24, 1907(1907-03-24), Էվջիլար, Սուրմալուի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 6, 1964(1964-05-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, դրամատուրգ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1941 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Սուրմալուի գավառի Էվջիլար գյուղում։ Ավարտել է Կրասնոդարի յոթնամյա դպրոցը, իսկ 1928 թվականին՝ Նոր Նախիջևանի հայկական մանկավարժական տեխնիկումը։ 1928-1930 թվականներին ուսուցչություն է արել Կրասնոդարի հայկական դպրոցում։ 1933 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Սովորելուն զուգընթաց, 1931-1933 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել Երևանի ֆինանսատնտեսական տեխնիկումում և բժշկական ինստիտուտում, 1933-1934 թվականներին՝ Իջևան ավանի դպրոցում։ 1935-1942 թվականներին աշխատել է Երևանի գրական թանգարանում, 1942 թվականից ՀԽՍՀ ԳԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում։ Զբաղվել է նաև դասախոսական աշխատանքով. հայ, ռուս և անտիկ շրջանի գրականություն է դասավանդել Երևանի հեռակա մանկավարժական, երկամյա ուսուցչական և թատերական ինստիտուտներում։
1943 թվականին «Խաչատուր Աբովյան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1963 թվականին «Դերենիկ Դեմիրճյան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։
1956 թվականին նրա «Խաչատուր Աբովյան» դրաման բեմադրվել է Երևանի Գ. Սունդուկյանի անվան թատրոնում։
1960 թվականին նկարահանվեց նրա սցենարի հիման վրա «Սայաթ-Նովա» երաժշտական-կատակերգական կինոնկարը։ Ռեժիսորն է Կիմ Արզումանյանը։
Ռուսերեն լույս է տեսել Հ.Մուրադյանի «Ժամանակակիցները Աբովյանի մասին» գիրքը (Երևան, 1940)։ Մասնակցել է Ռափայել Պատկանյանի և Խաչատուր Աբովյանի երկերի ակադեմիակամ հրատարակություններին։ Մահացել է Երևանում։


== Երկերի մատենագիտություն ==
Պռոշյանի կյանքը, Երևան, Պետհրատ, 1937, 69 էջ։
Խաչատուր Աբովյան, Երևան, Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1939, 96 էջ։
Աբովյանը և Ռուսաստանը, Երևան, Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1940։
Ժամանակակիցները Խաչատուր Աբովյանի մասին, Երևան, Հայպետհրատ, 1941, 128 էջ։
Ղազարոս Աղայան (կյանքը և գործը), Երևան, Հայպետհրատ, 1941, 114 էջ։
Վարդան Մամիկոնյան, Երևան, Հայպետհրատ, 1943, 38 էջ։
Հավերժության ուղևորը (Խաչատուր Աբովյան, դրամա), Երևան, 1947, 178 էջ։
Դերենիկ Դեմիրճյան, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1954, 170 էջ։
Խաչատուր Աբովյան, Երևան, «Գիտելիք», 1955, 44 էջ։
Ռափայել Պատկանյան, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1956, 268 էջ։
Դերենիկ Դեմիրճյան, «Գիտելիք», 1957, 39 էջ։
Սայաթ-Նովա (կինովիպակ), Բեյրութ, 1960, 75 էջ։
Դերենիկ Դեմիրճյան, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1961, 513 էջ։
Սայաթ-Նովա, Երևան, 1963, 85 էջ։
Խաչատուր Աբովյան, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 183 էջ։
Գրաքննադատական ակնարկներ, Երևան, 1965, 437 էջ։


== Թարգմանություններ ==
«Թարգմանչաց արվեստ» շտեմարան։


== Ծանոթագրություններ ==
Բալկանյան պատերազմներ (1912-1913)

Բալկանյան պատերազմներ  (1912 թ.-ի հոկտեմբեր — 1913 թ.-ի մայիսի 30), Առաջին Բալկանյան պատերազմը, տեղի է ունեցել Բալկանյան դաշինքի (Բուլղարիա, Հունաստան. Սերբիա, Չեռնոգորիա) ու Թուրքիայի միջև և ավարտվել վերջինիս պարտությամբ։ Լոնդոնի պայմանագրով Թուրքիան կորցրել է իր բոլոր եվրոպական տիրույթները, բացառությամբ Ստամբուլի և արևելյան Թրակիայի մի փոքր մասի։
2-րդ Բալկանյան պատերազմը (1913 թ.-ի հունիս - օգոստոսի 10) տեղի է ունեցել մի կողմից Բուլղարիայի, մյուս կողմից՝ Մերբիայի և Հունաստանի միջև, որոնց միացել են Չեռնոգորիան և Թուրքիան։ Ավարտվել է Բուլղարիայի պարտությամբ, որը Բուխարեստի պայմանագրով Ռումինիային զիջեց Հարավային Դոբրուջան, Թուրքիային՝ Հարավային Մակեդոնիան ու Արևմտյան Թրակիայի մի մասը, Մերբիային՝ Հյուսիսային Մակեդոնիան։ Բալկանյան պատերազմները հանգեցրին միջազգային հակասությունների սրմանը Բալկաններում և Եվրոպայում, արագացրին առաջին համաշխարհային պատերազմի սանձազերծումը։
Բուլղարական բանակի Մակեդոնա-Օդրինյան երկրապահ զորքերի կազմում 1-ին Բալկանյան պատերազմին մասնակցեց նաև հայկական կամավորական վաշտը (270 մարդ) պոդպորուչիկ Գարեգին Նժդեհի և վոյեվոդա Անդրանիկ Օզանյանի հրամանատարությամբ։ Զորամասը մասնակցեց Մեսթանլիի, Ուզուն-Համիթլարի, Բալկան Թորեսի, Մերհամլի (որտեղ գերվեց թուրք, զորահրամանատար Յավեր փաշան) մարտերին, Մխրետ և ՇարՔյոյ քաղաքների գրավմանը, պաշտպանեց Մարմարայի ծովափը (1912 թ-ի դեկտեմբեր -1913 թ.-ի հունվար)։ Բուլղարական կառավարությունը բարձր գնահատեց հայկական վաշտի մարտական ծառայությունները. շատ ռազմիկներ ու սպաներ արժանացան կառավարական պարգևների։ Զորամասը լուծարքի ենթարկվեց 1913 թ.-ի մայիսի 28-ին։

Բալկանյան պատերազմի և հատկապես Օսմանյան կայսրության պարտությունը 1-ին Բալկանյան պատերազմում հող նախապատրաստեցին հայկական հարցի նոր արծարծման համար, երբ հայ հասարակական շրջանների նախաձեռնությամբ ու ռուս, կառավարության գործուն մասնակցությամբ արևմտյան Հայաստանի բարենորոգումների հարցը վերստին դարձավ միջազգային դիվանագիտության քննարկման առարկա։


== Գրականություն ==
Սյունի Արմեն, Հայկական վաշտը Անդրանիկի առաջնորդությամբ 1912-1913 թթ Բալկանյան պատերազմում, Բաքու, 1914 թ.
Դոն Բակարդի

Դոն Բակարդի (անգլ.՝ Don Bachardy, մայիսի 18, 1934(1934-05-18)[…], Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ-դիմանկարիչ։


== Աշխատանք ==
Բակարդին սովորել է Լոս Անջելեսի Շուինար գեղարվեստական համալսարանում և Լոնդոնի «Սլեյդ» արվեստի դպրոցում։ Նրա առաջին անհատական ցուցադրությունը կայացել է 1961 թվականի հոկտեմբեր ամսին՝ Լոնդոնի «Ռեդֆերն» ցուցասրահում։ Այդ պահից սկսած նրա աշխատանքները շատ անգամ ցուցադրվել են Լոս Անջելեսում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Սիեթլում, Հյուստոնում և Նյու Յորքում։ 2004-2005 թվականներին Սան Մարինո քաղաքի Հանտինգթոն գրադարանում կայացել է նրա ցուցադրությունը։ Նրա աշխատանքները Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Տեխասի համալսարանում, Սան Մարինոյի Հենրի Է․ Հանտինգթոնի գրադարանում և պատկերասրահում, Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանում, Հարվարդի համալսարանի և Լոնդոնի Դիմանկարների ազգային պատկերասրահի  «Ֆոգ» գեղարվեստական թանգարանում գտնվում են մշտական հավաքածուի մեջ։ Նրա գրքերից վեցը թարգմանվել են։
Բակարդիի կյանքը և ստեղծագործությունը նկարագրված են ռեժիսոր Թերի Սանդերսի «Դոն Բակարդի» ֆիլմում։ Նա համարվում է Իշերվուդի «Ֆրանկենշթեյն․ Ճշմարիտ պատմություն» (1973) գրքի համահեղինակ։
Նկարչի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը համարվում է նահանգապետ Ջերի Բրաունի պաշտոնական դիմանկարը։ Դոնը խաղացել է էպիզոդային դեր «Միայնակ տղամարդը» ֆիլմում, որի սյուժետը հիմնված է Քրիստոֆեր Իշերվուդի համանուն վեպի հիման վրա։ Բակարդին այստեղ ուսուցչի հյուրասենյակում պրոֆեսորի դեր է խաղում, ում Քոլին Ֆերտը դիմում է հետևյալ խոսքերով․ «Ողջույն Ջոն»։


== Անձնական կյանք ==
Բակարդին հայտնի բրիտանական գրող Քրիստոֆեր Իշերվուդի գործընկերն ու ընկերն էր, ում հետ նա առաջին անգամ ծանոթացել էր 1953 թվականի Սուրբ Վալենտինի օրը։ Բակարդին այդ ժամանակ 18 տարեկան էր իսկ Իշերվուդը 48 տարեկան։ Նրանք միասին են եղել մինչև Իշերվուդի մահը՝ 1986 թվականը։
Քրիստոֆերի վեպերի հրատարակության մեծ մասը կազմված են փափուկ շապիկով, որտեղ պատկերված է հեղինակի մատիտներով նկարված Դոնի կերպարը։ 2008 թվականին նրանց համատեղ կյանքի և հարաբերությունների մասին նկարահանվել է «Քրիս և Դոն. Սիրո պատմություն» վավերագրական ֆիլմը։ Ներկա պահին Դոնը ապրում է Սանտա Մոնիկայում՝ Քրիստոֆեր Իշերվուդի տանը։


== Տես նաև ==
Քրիս և Դոն․ Սիրո պատմություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Eyes of Don Bachardy (American Film Foundation)(անգլ.)
Portraits by Don Bachardy Archived 2018-09-16 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Nudes by Don Bachardy Archived 2018-09-30 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Don Bachardy at Craig Krull Gallery Archived 2019-08-07 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Oral history interview with Don Bachardy, 2009 May 21 — Oct 7 from the Smithsonian (անգլ.)