Թոր (ֆիլմ)

«Թոր» (անգլ.՝ Thor), Քեննեթ Բրանայի գեղարվեստական ֆիլմը, որը հիմնված է Marvel Comics-ի համանուն կոմիքսի վրա։ Կինոնկարի ստեղծմամբ զբաղվել է Marvel Studios-ը, իսկ տարածմամբ՝ Paramount Pictures-ը։ Ֆիլմի գլխավոր հերոս Թորը ամպրոպի ինքնահավան և վեհ աստված է, ով զրկվում է իր ուժից և աքսորվում ինն աշխարհներից մեկից՝ Ասգարդից։ Հայտնվելով Երկրի վրա, նա ծանոթանում է երիտասարդ աստղաֆիզիկոս Ջեյն Ֆոսթերի հետ, ում նկատմամբ նրա մոտ առաջանում են որոշ զգացմունքներ։ Բացի այդ, Թորը պետք է կանգնեցի իր եղբայր Լոկիին, ով փորձում է դառնալ Ասգարդի արքա։ Ֆիլմը դարձավ Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի մասը, որի կինոնկարները միավորվում են ընդհանուր սյուժետային շղթայում։
Ռեժիսոր Սեմ Ռեյմին Թորի մասին ֆիլմի կոնցեպցիայի վերաբերյալ մտածեց 1990-ականներին և 2001 թվականին նույնիսկ սցենարը ներկայացրեց վերանայման, սակայն նախագիծը սառեցվեց և Ռեյմին լքեց այն։ Մինչև 2006 թվականը էկրանավորման իրավունքները փոխանցվում էին մի ստուդիայից մյուսին, բայց Marvel Studios-ը պայմանագիր կնքեց սցենարիստ Մարկ Պրոտոսևիչի հետ, ով Paramount Pictures-ի համար սկսեց ֆիլմի մտահղացման աշխատանքը։ Սկզբնական շրջանում ռեժիսորը Մեթյու Վոնն էր, և ֆիլմի պրեմիերան պլանավորվել էր 2010 թվականին։ Սակայն 2008 թվականին Վոնը լքեց ծրագիրը, և ռեժիսորական բազկաթոռը զբաղեցրեց Քենեթ Բրանան, իսկ թողարկումն էլ հետաձգվեց մինչև 2011 թվական։ 2009 թվականին անցկացվեց քասթինգ, իսկ նկարահանումները սկսեցին 2010 թվականին և կատարվեցին Կալիֆորնիայում և Նյու Մեքսիկոյում։
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ 2011 թվականի ապրիլի 17-ին, Սիդնեյում, իսկ վարձույթը սկսեց չորս օր անց։ Միացյալ Նահանգներում ֆիլմը մեծ էկրաններին բարձրացավ մայիսի 6-ին՝ 3D և IMAX ձևաչափերով։ Կինոնկարն ունեցավ կոմերցիոն հաջողություն, ողջ աշխարհում հավաքելով ավելի քան $449 միլիոն և ստացավ դրական քննադատություններ։


== Սյուժե ==
Մեր թվարկությունից առաջ տասներորդ դարում, Ասգարդի արքա Օդինը (Էնթոնի Հոփքինս) պատերազմում էր Յոտունհեյմի սառցե հսկաների և իրենց առաջնորդ Լաֆեյի (Կոլմ Ֆիոր) հետ, որպեսզի կանխարգելի նրանց կողմից ինն աշխարհների գրավումը։ Ասգարդը պարտության է մատնում հսկաներին, ինչպես նաև իր հետ տանում նրանց ուժի աղբյուրը՝ սառցե սնդուկը։ Լաֆեյը և իր ժողովուրդը ուժասպառ են լինում և վտարվում։
Ներկա ժամանակում, Ասգարդում, ամպրոպի երիտասարդ աստված Թորը (Քրիս Հեմսվորթ), Օդինի երկու որդիներից մեկը, պատրաստվում է նստել գահին, սակայն թագադրումը կանգնեցնում է յոտունների ներխուժումը, որոնք կարողացել էին հասնել նրանց ուժի աղբյուրին, սակայն վնասազերծվեցին սնդուկի պահապանի՝ Ավերողի կողմից։ Թորը վեճ է սարքում, առաջարկելով պատերազմել յոտունների դեմ, ովքեր խախտել էին պայմանագրի պայմանները, սակայն հայրն արգելում է։ Թորի եղբայր Լոկին (Թոմ Հիդլսթոն) հրահրում է նրան խախտել հոր արգելքը և առանց նրա իմացության գնալ պատերազմելու Յոտունհեյմում։ Թորն իր եղբոր գլխավորությամբ խումբ է հավաքում, որը բաղկացած է լինում իր մանկության ընկերուհի Սիֆից (Ջեյմի Ալեքսանդր) և երեք զինվորներից՝ Վոլշթագ (Ռեյ Սթիվենսոն), Ֆանդրալա (Ջոշուա Դալլաս) և Օգուն (Տադանոբու Ասանո)։ Ծիածանե կամրջի և նրա պահապան Հեյմդալի (Իդրիս Էլբա) շնորհիվ նրանք հայտնվում են Յոտունհեյմում, որտեղ գտնում են Լաֆեյին։ Լաֆեյը հայտնում է, որ Օդինի թագավորությունում կան շատ դավաճաններ և առաջարկում է նահանջել, ինչին Թորը համաձայնվում է։ Այնուհետև Լաֆեյը վիրավորանք է հասցնում Թորին, այդպիսով նրան ստիպելով մտնել կռվի մեջ։ Մարտի ժամանակ յոտուններն իրենց կարողությունների շնորհիվ փորձում են սառեցնել նրանց, սակայն Լոկին նկատում է, որ հսակների ուժն իր վրա չի ազդում և իր կաշվի հետ համարյա ոչինչ տեղի չի ունենում (չհաշված յոտուններին բնորոշ մաշկի վրա կապույտ պիգմենտի առաջացումը)։ Կռիվը համարյա վերջանում է Թորի պարտությամբ, նրանց շրջափակում են հսկաները, սակայն հայտնվում է Օդինը, ով ծիածանային կամրջով նրանց ետ է տանում Ասգարդ։ Բարկանալով Թորի մեծամտության և իր արգելքին դեմ գնալու համար, Օդինը զրկում է ուժից և մուրճ Մյոլնիրից՝ նրանց ուղարկելով Երկիր և ասելով, որ այս պահից ի վեր, ով կկարողանա բարձրացնել Մյոլնիրը, կստանա Թորի ուժը։
Նյու Մեքսիկոյի անապատում, երիտասարդ բժշկուհի Ջեյն Փոսթերը (Նատալի Փորտման), նրա ղեկավար-բժիշկ Էրիկ Սելվիգը (Ստելլան Սկարսգորդ) և ասպիրանտուհի Դարսի Լյուիսը (Քեթ Դենինգս) պատրաստվում են գիտականորեն ֆիքսել մի մթնոլորտային երևույթ։ Սպասվածի փոխարեն նրանք երկնքում տեսնում են տարօրինակ լուսավորում և փորձելով մոտենալ և այն տեսախցիկով նկարել, մեքենայով պատահական հարվածում են Թորին։ Այդ պահին, նրանցից հիսուն մղոն հեռավորության վրա ընկնում է Մյոլնիրը, իր շուրջը ձևավորելով հսկա ձագարափոս։ Պատահական անցորդը նկատում է մուրճը և փորձում այն բարձրացնել, սակայն չի կարողանում։ Որոշ ժամանակ անց, փոսի շուրթն է հավաքվում տեղի բնակիչների մի ամբողջ ամբոխ, որոնցից յուրաքանչյուրը փորձում է բարձրացնել մուրճը։ Ինչպես նաև հայտնվում է S.H.I.E.L.D.-ի գործակալ Ֆիլ Քոլսոնը (Քլարկ Գրեգ)։
Այդ պահին Ասգարդում Սիֆն ու երեք զինվորները քննարկում են Թորի աքսորի մասին և Լոկին խոստովանում է, որ ինքն է հայտնել հորն իրենց Յոտունհեյմ գնալու մասին, սակայն նա չէր էլ անգամ պատկերացնում, որ Թորին կարող են վռնդել։ Երբ Լոկին գնում է, մարտիկները կասկածում են նրան գաղտնի գործերի և Թորին նախանձելու մեջ, ինչպես նաև այն բանի մասին, որ հենց նա կարող էր յոտուններին բերել Ասգարդ Թորի թագադրման ժամանակ։ Զենքի պահեստում Օդինը Լոկիին պատմում է իրականությունն այն մասին, որ ինքը յոտունների տոհմից է սերում և Լաֆեյի որդին է, այդ պատճառով է նրանց ուժն իր վրա չի ազդում։ Պատերազմից հետո Օդինը գտել էր նորածնին, որի հասակը փոքր էր հսկաների համար և նա տարել էր իր հետ, հույս ունենալով, որ գոնե այդ հանգամանքը խաղաղություն կկնքի Յոտունհեյմի միջև և երկու աշխարհները կմիավորվեն։ Խոսակցության ժամանակ Օդինը կորցնում է գիտակցությունը և ընկնում խորը քնի մեջ։ Ժառանգության համաձայն, Ասգարդի գահին է նստում Լոկին։ Երեք մարտիկներն ու Սիֆը փորձում են համոզել արքա Լոկիին վերադարձնել Թորին Ասգարդ, սակայն վերջինս մերժում է նրանց խնդրանքը։
Քոլսոնն ու իր գործակալներն առևանգում են Ջեյն Փոսթերի բոլոր աշխատանքները, որոնք կարող էին հասցնել մուրճի հայտնվելու պատճառի պազրաբանմանը։ Սրճարանում Թորն իմանում է որտեղ է ընկել Մյոլնիրը և Ջեյնի հետ գնում է այնտեղ։ Տեղ հասնելով նրանք տեսնում են, որ ձագարափոսի շուրջ գործակալությունը կառուցել է գիտական մի ամբողջ լաբորատորիա։ Վնասազերծելով պահակներին և ներս մտնելով, Թորը փորձում է վերցնել մուրճը, սակայն այն տեղից չի շարժվում։ Գործակալները ձերբակալում են Թորին, իսկ Քոլսոնը հարցաքննում է նրան, հույս ունենալով իմանալու՝ ով է նա և ինչպես առանց դժվարության անցավ օբյեկտի պահակախմբին։ Որոշ ժամանակով Քոլսոնը հեռանում է և սենյակում հայտնվում Լոկին, ով հայտնում է հոր մահվան մասին, որը չէր կարողացել հաշտվել նրա քայլի հետ։
Թորի իրեն ետ վերադարձնելու խնդրանքին Լոկին պատասխանում է, որ իրենց մայրը դեմ է։ Լոկին գնում է, փորձելով դրանից առաջ բարձրացնել Մյոլնիրը, որն անշարժ է մնում։ Ջեյնի խնդրանքով Սելվիգը գնում է S.H.I.E.L.D.-ի օբյեկտ և Թորին ներկայացնում որպես իր գործընկեր Դոլանդ Բլեյք։ Քոլսոնը նրան բաց է թողնում, սակայն հրամայում է երկու գործակալների հետևել նրանց (իմանալով, որ Սոլվիգը խաբում է)։
Լոկին ուղևորվում է Յոտունհեյմ, որտեղ հայտնում է Լաֆեյին, որ հենց ինքն է օգնել իր հսկաներից մի քանիսին ներթափանցել սնդուկի մոտ, որպեսզի դիտավորյալ կանգնեցնի Թորի թագադրումը։ Նա առաջարկում է սպանել Օդինին, որի դիմաց առաջարկում է վերադարձնել սնդուկը՝ իրենց ուժի աղբյուրը, որը կօգնի ետ բերել Յոտունհեյմի վաղեմի հզորությունը, իսկ Օդինի մահը հնարավորություն կտա Լոկիին նստել Ասգարդի գահին։ Լոկիի վերադառնալուց հետո Հեյմդալ մատնում է նրան դավաճանության մեջ, մեղադրելով նրան Յոտունհեյմ գնալուց դիտավորյալ իր ամենատես աչքից թաքնվելու մեջ։ Լոկին, որպես նոր արքա, հրամայում է Հեյմդալին արգելել որևէ մեկին մոտենալու ծիածանային կամրջին, իսկ Հեյմդալին ենթարկվում է։ Անհանգստացած մարտիկները՝ Թորի ընկերները որոշում են իրենք զբաղվեն Թորի որոնումներով, իսկ Հեյմդալն օգնում է իրենց, ինչից հետո, իր անհնազանդության համար, Լոկին նրան սառեցնում է։ Վերադառնալով ամրոց, Լոկին հրամայում է Ավերողին ուղևորվել Երկիր և ոչնչացնել բոլորին։
Սիֆը, Վոլշթագը, Ֆանդրալը և Օգունը գտնում են Թորին։ Հասկանոլվ, որ չորսով հնարավոր չէ ազդել Ավերողի հարձակամ վրա, Թորը հրամայում է բոլորին ետ նահանջել, իսկ ինքն առաջարկում է Ավերողին վերցնել իր կյանքը և խղճալ մարդկայիններին։ Ավերողը շպռտում է Թորին իսկ ինքը՝ գնում։ Ջոյնը մոտենում՝ Թորին, մտածելով, որ նա մահացել է, սակայն այդ պահին S.H.I.E.L.D.-ի օբյետկում ակտիվանում է Մյոլնիրը և վերադառնում Թորի ձեռքին։ Թորը ընդունում է իր սովորական ասպազենքը և Մյոլնիրի օգնությամբ ոչնչացնում Ավերողին։ Այդ երևույթին ականատես են լինում S.H.I.E.L.D.-ի գործակալները, որոնք համաձայնվում են Ջեյնին վերադարձնել իր հետազոտությունները, ասելով, որ դրանք կօգնեն նրան հետագա աշխատանքում։
Ասգարդում Լոկին Յոտուններին բերում է ամրոց, որպեսզի սպանի Օդինին։ Երկրում Թորը կանչում է Հեյմդալն, որպեսզի նա բացի կամուրջը և նրանց ետ տանի։ Նրա կանչը ոչնչացնում է Լոկիի կախարդանքը և նա ազատվելով սառույցներին, Թորին և մարտիկներին տեղափոխում Ասգարդ։ Գնալուց առաջ Թորը համբուրում Ջեյնին և ասում, որ կվերադառնա նրա ետևից։
Լաֆեյը ներթափանցում է Օդինի սենյակ և պատրաստվում սպանել նրան, սակայն հայտնվում է Լոկին և փրկելով Օդինին՝ սպանում է Լաֆեյին, այդպիսով բացահայտելով իր իսկական ծրագիրը․ փրկել հորը կեղծ հարձակումից և կամրի ուժի շնորհիվ ոչնչացնել ամբողջ Յոտունհեյմը, որպեսզի գոնե մեկ անգամ լինել ավելի լավը քան Թորը, ինչի շնորհիվ Օդինը կհպարտանար հսկաների նկատմամբ իր հաղթանակով։ Նա խնդրում է Թորին նահանջել, սակայն իմանալով, որ Յոտունհեյմից հետո կոչնչացնի նաև Երկիրը, Թորը հարձակվում է նրա վրա։ Մարտի ժամանակ նրանք ընկնում են կամրջի վրա, որտեղ Թորը Մյոլնիրը դնելով Լոկիի վրա, փորձում է կանգնեցնել եղբոր ծրագիրը։ Թորը վերցնում է մուրճը և սկսում է հարվածել կամրջին, իմանալով, որ եթե ավերի Երկիր հասնելու միակ միջոցը՝ կամուրջը, նա երբեք չի տեսնի Ջեյնին։ Կամուրջը սկսում է քանդվել, երկու եղբայրներն ընկնում են, սակայն նրանց փրկում է արթնացած Օդինը։ Լոկին հասցնում է ասել, որ նրա մոտ ամեն ինչ կստացվեր բոլորի օգտին, սակայն տեսնելով, որ Օդին չի ընդունում նրա պլանը, թողնում է ձեռքը և ընկնում
Չնայած Լոկիի դավաճանությանը, Թորը տխրում է եղբոր համար և կարոտում Ջեյնին։ Օդինն առաջարկում է Թորին դառնալ թագավոր, սակայն վերջինս հրաժարվում է, ասելով, որ ինքը դեռ շատ բան պետք է սովորի։ Ավերված կամրջի վրա Թորը հարցնում է Հեյմդալ, թե կա արդյոք հույս Ջեյնին տեսնելու, ինչին Հեյդմալը պատասխանում է, որ հույս միշտ էլ կա և նա տեսնում է Ջեյնին՝ նա փնտրում է իրեն։
Տիտրերից հետո պրոֆեսոր Սելվիգը անցնումէ Լաբորատորիայով և հանդիպում Նիք Ֆյուրիին (Սեմյուել Լ․ Ջեքսոն)։ Զրույցում նրանք քննարկում են տեղի ունեցած իրադարձություններն ու Սելվիգի ուսումնասիրությունները։ Վերջում Նիք Ֆյուրին բացում է արծաթագույն քեյսը և գիտնականին ցույց տալիս մի բան, որը միացված է հաղորդիչներին։ Նիքն ասում է․ «Այս էներգիան, սովորենք այն դուրս հանել, և այն կդառնա անմար»։ Սելվիգի արտացոլանքի կողքին հայտնվում է Լոկին և ասում․ «Դե, ես կարծում եմ, որ արժի դրա վրա նայել»։ Սելվիգը ենթարկվելով կրկնում է Սելվիգի խոսքերը։


== Դերակատարներ ==


== Ֆիլմի ստեղծում ==


=== Մտահղացում ===
Սեյմ Ռեյմին ցանկացավ դառնալ «Թոր»-ի բեմադրողը 1990 թվականի «Մթության մարդը» ֆիլմից անմիջապես հետո։ Հանդիպելով Ստեն Լիի հետ, նա սցենարի տարբերակն առաջարկեց 20th Century Fox-ին, սակայն այն մերժվեց։ Նախագիծը սառեցվեց մինչև 1997 թվականը ներառյալ, երբ Marvel Studios-ը սկսեց արագորեն տարածվել։ Ֆիլմի ստեղծման համար զարկ հանդիսացավ 2000 թվականին «Իքս մարդիկ» ֆիլմի հաջողված թողարկումը։ Սկզբում ծրագրվել էր, որ ֆիլմը կադապտացվի հեռուստատեսության համար։ «UPN» հեռուստաալիքը բանակցություններ էր տանում ֆիլմի եթեր դուրս գալու համար և Թորի դերում առաջարկում էր կանադացի դերասան Թայլեր Մեյնին։ 2000 թվականի մայիսին Marvel Studios-ը ֆիլմի օգնության և ֆինանսավորման համար դիմեց Artisan Entertainment-ին, սակայն 2002 թվականի ապրիլին «Թոր»-ն առաջվա պես մնում էր մշակման փուլում, իսկ 2004 թվականի հունիսին նախագիծը դեռ չէր վաճառվել ստուդիային։ Այնուամենայնիվ, ֆիլմի իրավունքները ձեռք բերեց Sony Pictures Entertainment կինոընկերությունը, իսկ 2004 թվականի դեկտեմբերին նկարահանումների բանակցություններ սկսեցին Դևիդ Գոյերի հետ։ 2005 թվականին պարզ դարձավ, որ չնայած անցկացված բանակցություններին, Գոյերը մասնակցություն չի ունենա ֆիլմի ստեղծմանը։
Թորի մասին կոմիքսների երկրպագու Մարկ Պրոտոսևիչը 2006 թվականի ապրիլին պայմանագիր կնքեց ֆիլմի սցենարի ստեղծման համար այն ժամանակ, երբ արդեն ստեղծվող ֆիլմի հեղինակային իրավունքները Sony-ից գնեց Paramount Pictures կինոընկերությունը։ Նույն թվականին հայտարարվեց, որ ֆիլմի արտադրությամբ կզբաղվի Marvel Studios-ը։ 2007 թվականի Պրոտոսևիչը նկարագրեց իր մտահղացումները․ «Այն նման կլինի սուպերհերոսի ծագման պատմությանը, այլ ոչ թե մի մարդու, ով ստացել է գերբնական կարողություննր»։ 2007 թվականի օգոստոսին Marvel Studios-ը պայմանագիր կնքեց Մեթյու Վոնի հետ, որպեսզի վերջինս դառնա ֆիլմի ռեժիսորը։ Վոնը կրկին գրեց Պրոտոսեևիչի սցենարը, որպեսզի ֆիլմի բյուջեն նախկինում պահանջված 300 միլիոն դոլարից իջեցնի 150 միլիոնի։ Վոնը պլանավորեց ֆիլմի նկարահանումները սկսել 2008 թվականի վերջին, սակայն «Երկաթե մարդը» ֆիլմի հաջողությունից հետո Marvel Studios-ը հայտարարեց, որ Թորի մասին ֆիլմը պլանավորում է թողարկել 2010 թվականի հունիսի 2-ին՝ «Երկաթե մարդը 2»-ից անմիջապես հետո, որում եղան մի քանի մեջբերումներ Թորի վերաբերյալ։


=== Նկարահանումների նախապատրաստում ===

2008 թվականի մայիսին Վոնը լքեց նախագիծը, երբ լրացավ նրա պայմանագրի ժամկետը, ինչից հետո Marvel-ը կրկին աշխատանքի հրավիրեց Պրոտոսևիչին և սկսեցին նոր ռեժիսորի որոնումները։ 2008 թվականի սեպտեմբերին ռեժիսորի պաշտոնի թեկնածուներից մեկը Դի Ջեյ Կարուզոն էր, սակայն նա ծանոթ չէր սցենարին։ Ավելի ուշ, նույն ամսում հայտնի դարձավ, որ բանակացություններ են տարվում Քեննեթ Բրանայի հետ, իսկ 2008 թվականի դեկտեմբերին նա պաշտոնապես հայտարարեց, որ վաձվել է։ Բրանան հայտարարեց, որ նկարահանումները սկսելու է 2010 թվականի հունվարին, որից հետո Marvel-ը տեղափոխեց ֆիլմի թողարկման ամսաթիվը 2011 թվականի հունիսի 17-ին, պլանավորածից համարյա մեկ տարի ուշ։ Ավելի ուշ, պրեմիերայի օրը փոխեցին 2011 թվականի մայիսի 20-ին, որպեսզի ֆիլմը լիներ Marvel Studios-ի մեկ այլ հերոսի՝ Կապիտան Ամերիկայի մասին պատմող «Առաջին վրիժառուն» ֆիլմի կողքին։ 2009 թվականի փետրվարին Սեմյուել Լ․ Ջեքսոնը, ով իր Նիք Ֆյուրիի դերով հայտնվել էր Երկաթե մարդու ֆիլմերի երկու մասերում, Marvel Studios-ի հետ ունիկալ պայմանագիր կնքեց՝ այդ դերում խաղալով ինը ֆիլմերում։ Սակայն 2010 թվականի ապրիլին Ջեքսոնը հայտնեց, որ «Թոր»-ում չի հայտնվի։ Այն հարցին, թե ինչու, նա պատասխանեց․ «Ես գաղափար անգամ չունեմ։ Ես նմանատիպ որոշումների համար պատասխանատվություն չեմ կրում։ Երբ ինձ հայտնեցին, որ ես գործում եմ, ես մտածեցի, «Օ՜, ես աշխատանք ստացա»։ Ես զանգահարեցի իմ գործակալին, և նա ասաց․ «Ոչ դու գործի մեջ չես»։ Ավելի ուշ, 2011 թվականի փետրվարին, «Ուշ գիշերը Ջիմի Ֆելոնի հետ» հեռուստաշոուում հայտնվելու ժամանակ Ջեքսոնը հայտնեց, որ այնուամենայնիվ կլինի «Թոր»-ում, որը «կապող օղակ» կհանդիսանա «Վրիժառուներ»-ի համար։
Երբ «Սարդ-մարդը 4» ֆիլմի արտադրությունը մտավ փակուղի, Paramount-ը և Marvel Entertainment-ը որոշեցին «Թոր»-ի պրեմիերան տեղափոխել երկու շաբաթով շուտ՝ 2011 թվականի մայիսի 6։ Science & Entertainment Exchange գործակալությունը Marvel Entertainment-ի Քենեթ Բրանայի և ֆիզիկոսնել Շոն Քերոլի, Քևին Հենդոնի և Ջիմի Հարթոմի, ինչպես նաև ուսանող-ֆիզիկոս Քևին Հիքերսոնի հետ աշխատեցին Թորի տիեզերքի գիտական ռեալիստական ստեղծման վրա։ Մի քանի կոնսուլտացիաներից հետո որոշվեց Ջեյն Գոսթերի մասնագիտությունը բժշկից փոխարինել աստղաֆիզիկոսի, ինչպես նաև փոփոխել մի քանի տերմինաբանություններ, ինչպես օրինակ Բիֆրյոստի ծիածանե կամրջի նկարագրման համար Այնշտայն-Ռոզենի կամրջակի օգտագործումը


==== Քասթինգ ====
Դերի քասթինգը սկսեց 2009 թվական փետրվարին։ Փնտրվում էր լավ ֆիզիկական տվյալներով դերասան, որը նման էր բնօրինակ կոմիքսի հերոսին։ 2009 թվականի մայիսին 25-ամյա դերասան Քրիս Հեմսվորթը բանակցություններ տարավ, որպեսզի կերպավորի գլխավոր հերոսին։ Սկզբնական շրջանում նա մերժվեց, այնուհետև ստանալով երկրորդ հնարավորություն՝ արդյունքում այն ստացավ։ Թորի դերում կարող էին լինել Չարլի Հաննեմը, Ալեքսանդր Սկարսգորդը, Լիամ Հեմսվորթը, Քևին Մակկիդը, Ջոել Քինամանը և WWE-ի չեմպիոն Թրիփլ Էյչ-ը, իսկ դերասան Դենիել Քրեյգը հրաժարվեց խաղալու գլխավոր հերոսին։ Շուտով, դրանից հետո Marvel-ը հայտարարեց, որ դերասան Թոմ Հիդլսթոնը, ով նախկինում Քենթ Բրենայի հետ աշխատել էր բրիտանական հեռուստասերիալ «Վալլանդեր»-ի և «Իվանով» պիեսի թատրոնային ներկայացման վրա, ֆիլմում կկատարի Լոկիի դերը։ Նույն թվականի հունիսին ստուդիայի տնօրեն և ֆիլմի պրոդյուսեր Քևին Ֆեյջը հաստատեց, որ Հեմսվորթի և Հիդլսթոնի հետ պայմանագրերն արդեն կնքված են։ Ֆեյջը նաև նշեց, որ ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենալու Երկրի վրա՝ մեր ժամանակներում և Ասգարդում, սակայն Թորի մարդկային մարմնավորումը՝ բժիշկ Դոնալդ Բլեյքը ֆիլմում չի հայտնվի։
Հեմսվորթից ևՀիդլսթոնից հետո ֆիլմի պահունակում հայտնվեցին նաև այլ դերասաններ։ 2009 թվականի հունիսին Marvel-ը հայտարարեց, որ Նատալի Փորտմանը կմարմնավորի Թորի սիրեցյալ Ջեյն Ֆոսթերի դերը։ Գլխավոր հերոսուհու ընկերուհու դերի համար մրցում էին Ջեմմա Արթերթոնը և Ջեսիկա Բիլը։ Բիլը նաև կարող էր լինել նաև Սիֆի դերում։ Ջեյմի Ալեքսանդրը և Կոլմ Ֆիորը դերասանական հիմնական կազմին միացան սեպտեմբերին։ Ալեքսնդրին հասավ Սիֆի, իսկ Ֆիորին չարագործի դերը, որի անունը դեռ չէր բացահայտվում։ Ystads Allehanda շվեդական նորությունների կայքին տված հարցազրույցում Ստելլան Սկարսգորդը հայտնեց, որ միացել է ֆիլմի դերասանական կազմին, սակայն իր դերը չկոնկրետացրեց։ Հոկտեմբերին վերջին Օդինի դերը տրվեց Էնթոնի Հոփքինսին, իսկ մի քանի շաբաթ անց, Marvel-ը հայտարարեց այն դերասանների անունները, որոնք ստացել են երեք մարտիկները դերերը․ Ֆանդրալայի դերում՝ Ստյուարտ Թաունսեդը, Օգունի՝ Տադանոբու Ասանո, Վոլշթագի՝ Ռեյ Սթիվենսոն։ Մի քանի օր անց, նրանց միացավ Իդրիս Էլբան, ով կատարեց Հեյմդալի դերը։
Հարցազրույցներից մեկում Նատալի Փորտմանն ասաց, որ ֆիլմին է միանում Քեթ Դենինգսը, ով կկատարի իր հերոսուհու կոեգայի՝ Դարսի Լյուիսի դերը։ Դեկտեմբերին Ռենե Ռուսսոն ստացավ Թորի հարազատ մոր, Լոկիի մերացուի և Օդինի կնոջ՝ Ֆրիգգիի դերը։ Նույն ամսվա վերջին հայտնի դարձավ, որ ֆիլմի դերասանական կազմին են միացել դերասաններ Ժոզեֆ Գաթը, Թրոյ Բրեննան և Ջոշուա Կոքսը, սակայն իրենց կերպարների մանրամասները չբացահայտվեցին։ 2010 թվականի հունվարին միացավ Ադրիանա Բարրասան, իսկ Ստյուարտ Թաունսենդը, ով պետք է խաղար Ֆանդրալի դերը, «ստեղծագործական անհամաձայնույունների» պատճառով փոխարինվեց դերասան Ջոշուա Դալլասով։


=== Նկարահանումներ ===
2008 թվականի հոկտեմբերին Marvel Studios-ը պայմանագիր կնքեց Raleigh Studios-ի հետ, այնտեղ չորս ֆիլմեր նկարահանելու համար․ «Երկաթե մարդը 2», «Թոր», «Առաջին վրիժառուն» և «Վրիժառուները»։ Ստուդիան տեղակայված է Կալիֆորնիա նահանգի Մանհեթեն-Բիչում։ Production Weekly հրատարակչությունը հայտնում է, որ Թորի նկարահանումները պետք է սկսեին հունվարի կեսերին Լոս Անջելեսում, իսկ ավելի ուշ տեղափոխվեին Սանտա Ֆե, Նյու Մեքսիկո՝ մարտից ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում։ Հիմնական նկարահանումները սկսեցին 2010 թվականի հունվարի 11-ին։ Նկարահանումների սկզբից երկու օր անց հայտնի դարձավ, որ գործակալ Քոլսոնի դերով անձնակազմին է միացել Քլարկ Գրեգը, ով արդեն խաղացել էր այդ դերը «Եկրաթե մարդը» և «Երկաթե մարդը 2» ֆիլմերում։
Նկարահանումներից առաջ Քրիս Հեմսվորթը ձեռք բերեց 20 ֆունտ մկաններ, իր խոսքերով․ «անդադար սնունդ ընդունելու ճանապարհով»։ Լոկիիդերին նախապատրաստվելու համար, Թոմ Հիդլսթոնը սովորեց կապոէյրա մարտարվեստը, ինչպես նաև Քենեթ Բրանայի խնդրանքով նա պահեց սուղ դիետա, որպեսզի ձեռք չբերեր մկանային մասսա և մկանուտ Թորի հետ համամետած՝ երևար նիհար ու ճկուն։ Որպեսզի լիովին մտներ իր կերպարի մեջ, Նատալի Փորտմանը կարդաց մի քանի կին-գիտնականների կենսագրություններ, այդ թվում նաև Ռոզալինդ Ֆրանկլինինը։ Քոլմ Ֆիորիի դիմահարդարման վրա, ով մարմնավորում էր Լաֆեյի դերը, աշխատել են մոտավորապես հինգ ժամ։ Ինչպես նաև, արդեն ավանդույթ դարձած կերպով, ֆիլմի նկարահանումներին մասնակցեց նաև Ստեն Լին։ Նա կատարեց կոտրված պիկապի վարորդի կամեոն, ով փորձում էր հանել Մյոլնիրը ձագափոսից։ Մեկ այլ նկատելի կամեոյով հայտնվեց Ժոզեֆ Մայքլ Ստարժինսկին՝ անցնող վարորդի դերով, ով առաջինը հայտնաբերեց Թորի մուրճը։
Փետրվարին Paramount Pictures-ը բանակցություններ սկսեց Կալիֆորնիայի Դել-Մար քաղաքի ադմինիստրացիայի հետ՝ լողափի վարձակալության համար։ Paramount-ի կարծիքով այն ամենահարմար տեղանքն էր վեց ձիերի տեսարանի նկարահանումների համար։ 2010 թվականի մարտի 15-ին ֆիլմի նկարահանումները տեղափոխվեցին Նյու Մեքսիկո նահանգի Գալիստեո քաղաք, որտեղ նկարահանումների համար կառուցվել էր մի ամբողջ քաղաք։ 2010 թվականի ապրիլին Դել-Մարում նկարահանումների հեռանկարները չհաջողվեցին։ Paramount Pictures-ը նամակ ուղարկեց քաղաքի ադմինիստրացիային, որ վերջինս խափանվել է շտաբ-կայանից այդքա հեռավորության վրա տեխնիկաներ տեղափոխելու ծախսերի պատճառով։ Նկարահանումների պաշտոնական ավարտից մի քանի ամսի անց, 2010 թվականի հոկտեմբերին, մի քանի դերասաններ պահվեցին որոշ տեսարաններ կրկին նկարահանելու, իսկ որոշ տղամարդիկ, կանայք և երեխաներ համապատասխան դիմագծերով՝ մի քանի հավելյալ նկարահանումների համար։


=== Հետարտադրություն ===
Քրիս Հեմսվորթը հաստատեց, որ հիմնական նկարահանումներն ավարտվեցին 2010 թվականի մայիսի 6-ին և իսկ ֆիլմի նախապատրաստումն անցավ հետարտադրության փուլ։ Կինոնկարի վիզուալ էֆեկտների վրա աշխատեցին BUF Compagnie և Digital Domain ընկերությունները։ Քենեթ Բրենգեի խոսքերով, BUF Compagnie-ն աշխատեց տիեզերքում ծիածանե կամրջի միջոցով տեղափոխման հատուկ էֆեկնտերի վրա, որը ոգեշչնվել էր Հաբլ աստղադիտակի կողմից արված և տիեզերքի այլ պատկերներից ու նկարներից։ Բացի դրանից, Բրանագը հայտնեց, որ Յոտունհեյմի ստեղծման համար Digital Domain-ն օգտվեց նկարիչ Ուիլյամ Թըրների դասական կտավներից։
2010 թվականի հուլիսին հայտնի դարձավ, որ ֆիլմը կթողարկվի 3D ձևաչափով։ «Լոս Անջելես Թայմս»-ին տված հարցազրույցին Բրանան եգն ասաց․ «Մենք զգացինք, որ մեր դեպքում 3D-ն լավ ընկեր կիլնի սյուժեի և կերպարների համար»։ Չնայած հիմնական նկարահանուների համար օգտագործվեց 2D, պրոդյուսեր Քևին Ֆեյջը հայտարարեց, որ ֆիլմի վիզուալ էֆեկտները հենց ամենասկզբից մտածվել և իրագործվել են 3D ձևաչափով։
2011 թվականի մարտին Ադրիանան Բարասսայի տեսարանները մոնտաժի գործընթացում ջնջվեցին ֆիլմի թատրոնային տարբերակից։ Քենեթ Բրանան նրան ուղարկեց ներողություններիով նամակ և պատճառի բացատրությամբ, ինչպես նաև հետագայում աշխատանքի հրավերքով։ Դրան ի պատասխան Բարասսան ասաց․ «Այդ ամենն ինձ տխրեցրեց, քանի որ այն հրաշալի ֆիլմ է, և ես ընդգրկվել էի գործընթացում այնպիսի դերասանների հետ, որոնցով հիանում եմ, սակայն հասկանալով ֆիլմերի բնույթը, գիտեմ, որ նմանատիպ բաները կատարվում են ո՛չ առաջին, և ո՛չ էլ վերջին անգամ»։ Վերջնական կինոթատրոնային տարբերակու Բարասաային կարելի էր տեսնել միայն սրճարանի տեսարանում, որպես շինության տնօրեն, երբ Թորը կոտրում է բաժակը։ Նույն ամսում Դուգլասը Թեյտը հայտնում է, որ ավարտել է Յոտունների հսկաների շարժումների բռնման աշխատանքները։ Այ բանից հետո, Երբ Թեյտն անցավ քասթինգը, նա ասաց․ «Մինչ դերը ստանալը ես լսումներն անցա երկու անգամ։ Իմ հասակը 6 ֆուտ ւ 5 դյույմ է, ունեմ նիհար աթլետի մարմին, և նրանց վարձեցին այնպիսի տղաների, որոնց հասակը 6 ֆուտ և 7 դյույմ էր և նույնիսկ բարձր, իսկ քաշը՝ 250 ֆունտ։ Երբ խիմբը խմբագրվում էր, նրանք ստիպված եղան նրանց ավելի մեծացնել, ավելի բարձր և արագ։ Քասթինգին նրանք վերանայեցին շատ մարդկանց, սակայն արդյունքում Բրանան ընտրեց ինձ՝ հսկաների շարժումների բռնման իրականացման համար»։
2011 թվականի ապրիլին IMAX Corporation-ը, Paramount Pictures-ը և Marvel Entertainment-ը հայտարարեցին, որ համաձայնություն են ստացել ֆիլմը բարձրացնել IMAX էկրանների վրա։ Թողարկումն ամրապնդեցին ընկերությունների միջև համագործակցական հարաբերությունները, որոնք առաջացել էին դեռևս «Երկաթե մարդը 2» ֆիլմի դուրս գալուց։ Մեկ ամիս անց, 2011 թվականի մայիսին, Ստելլան Սքարսգորդը Կաննի կինոփառատոնի շրջանակներում «Empire» ամսագրին տված հարցազրույցին հայտարարեց, որ տիտրերից հետո ցուցադրվող տեսարանում, որտեղ Էրիկ Սելվիֆը հանդիպում է Նիք Ֆյուրիին, իրականում նկարահանվել է «Վրիժառուներ»-ի ռեժիսոր Ջոս Ուիդոնի կողմից։


== Սաունդթրեք ==
Ֆիլմի երաժշտությունը, որի հեղինակն է կոմպոզիտոր Պատրիկ Դոյլը, կատարեց Լոնդոնյան սիմֆոնիկ նվագախումբը։ Երաժշտական ուղեկցության մասին մանրամասնել է Buena Vista Records ընկերությունը՝ 2011 թվականի մարտին։ Սաունդթրեքը դուրս եկավ ապրիլի վերջին Եվրոպայի մի քանի երկրներում և մայիսի 3-ին՝ Միացյալ Նահանգներում։

2011 թվականի ապրիլին Marvel Studios-ի նախագահ Քևին Ֆեյջը հայտնեց, որ ֆիլմում կհնչի Foo Fighters  խմբի «Walk» ստեղծագործությունը։ Ֆեյջի խոսքերով, դեռ երկու ամիս առաջ նրանք չէին որոշել այդ երգը ներառել ֆիլմում, սակայն դրա տեքստը համընկնում է կինոնկարի հիմնական թեմային՝ փոխհատուցում և հերոս լինելու կարողություն, իսկ սկզբում խոսվում է բաղանման և հեռավորության մասին, ինչը նույնպես համապատասխանում է, քանի որ Թորն ու Ջեյնը տարբեր աշխարհներից են։ Ֆիլմը հնչում է բարի տեսարանի ընթացքում, երբ Էրիկ Սելվիգն ու Թորն ըմպում են բոյելմեյքեր կոկտեյլը։


== Պրեմիերա ==
Ֆիլմը ստացավ PG-13 վարձույթային վարկանիշ։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ 2011 թվականի ապրիլի 17-ին՝ Event Cinemas կինոթատրոնում, Սիդնեյ, Ավստրալիա։ ԱՄՆ-ում պրեմիերան տեղի ունեցավ մայիսի 2-ին՝ El Capitan Theatre-ում, Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա։ Միջոցառումը կազմակերպված էր դերասան Իսայա Մուստաֆայի կողմից և հեռարձակվում էր ուղիղ եթերով՝ Marvel-ի պաշտոնական կայքում։
Վարձույթների սկսման ամսաթվերը։


=== Մարքեթինգ ===

2010 թվականի հուլիսին Marvel Studios-ը San Diego Comic-Con International-ի շրջանականերում ֆիլմի դերասանական կազմ հետ իրականացրեց մամլո-ասուլիս, որին մասնակցեցին ռեժիսոր Քենեթ Բրանան, դերասաններ Քրիս Հեմսվորթը, Թոմ Հիդլսթոնը, Նատալի Փորտմանը, Քեթ Դենինգսը և Քլարկ Գրեգը։ Միջոցառման ընթացքում նրանք պատասխանեցին ֆիլմին վերաբերող հարցերին, ինչպես նաև ներկաայացրեցին մի քանի կադրեր։ Մի քանի օր անց ֆուտաժը հայտնվեց համացացնում։ 2010 թվականի դեկտեմբերին Marvel-ը ներկայացրեց կինոնկարի առաջին պաստառը, ինչպես նաև համացանց վերբեռնվեց առաջին թրեյլերը, որը նաև ցուցադրվեց «Նարնիայի ժամանակագրություններ։ Լուսաբացի նվաճողը» ֆիլմի ցուցադրության ժամանակ։ Առաջին հեռուստատեսային հոլովակը հայտնվեց Super Bowl XLV ամերիկյան ֆուտբոլի մրցման ժամանակ՝ Fox հեռուստաալիքով, Միացյալ Նահանգներում։ Այդ քայլն ընկերությանը 30 վայրկյանանոց տեսահոլովկի համար բերեց 3 միլիոն դոլար։ Marvel Studios-ը և Acura-ն Chicago Comics and Entertainment Expo 2011 փառատոնին թողարկեցին համատեղ վիրուսային մարկետինգի կամպանիա։ Մյուս պաշտոնական գովազդային հովանավորները դարձան Burger King-ը, Dr Pepper-ը, 7-Eleven-ը և Visa-ն։ Ֆիլմի առաջին կարգախոս «Երկու աշխարհներ, Մեկ հերոս»-ը ներկայացվեց արդեն հետարտադրության փուլում, իսկ 2011 թվականի մարտի վերջին հայտնվեց նորը՝ «Քաջությունն անմահ է», որը պատկերազարդված էր IMAX պաստառի վրա։ Ապրիլի սկզբին լուսյ տեսան կերպարների պաստառները, որոնցում յուրաքանչյուրն ուներ իր սեփական թեգլայնը․ Լոկի՝ «Չարաճճիության աստված», Թոր՝ «Ամպրոպի աստված», Օդին՝ «Ասգարդի արքա», Սիֆ՝ «Պատերազմի աստվածուհի», Հեյմդալ՝ «Աշխարհների պահապան», Ջեյն Ֆոսթեր՝ «Գիտության կին»։
2010 թվականի «Երկաթե մարդը 2» ֆիլմի տիտրերից հետո ցուցադրվող տեսարարանում S.H.I.E.L.D.-ի գործակալ Ֆիլ Քոլսոնը, ով կանգնած լինելով հսկա ձագարափոսի առջև, հեռախոսազանգով հայտնում էր, որ անապատում գտել է մի մուրճ։ Ռիկ Մարշալի MTV News-ին տված հարցազրույցում ենթադրեց, որ այն Մյոլնիրն է, որը պատկանում է Թորին, նշելով նաև, որ «այն շարունակում է պահպանել Marvel-ի տիեզերքում ավանդույթ դարձած ֆիլմերի միջև կապը»։
2008 թվականին Marvel Animation-ը հայտարարեց 26 սերիանոց անիմացիոն սերիալի թողարկման մասին, որը հեռարձակվեց 2010 թվականի վերջին՝ լիամետրաժ ֆիլմից կես տարի առաջ։ Ինչպես նաև ընկերությունը նկարահանեց «Թոր։ Ասգարդի ավանդազրույցները» անիմացիոն ֆիլմը, որի թողարկման օրը համարյա համապատասխանեցվեց կինոնկարի հետ։ «Thor: God of Thunder» (Կաղապար:Lange-hy) տեսախաղը լույս տեսավ 2011 թվականի մայիսի 3-ին։ Խաղը մշակվել էր Sega ընկերության կողմից, և դրա հնչյունավորմանը մասնակցեցին դերասաններ Քրիս Հեմսվորթը և Թոմ Հիդլսթոնը, հնչյունավորելով ֆիլմում խաղացած իրենց կերպարներին։


== Ընդունում ==


=== Շահույթ ===

«Թոր»-ը Ավստրալիայում վարձույթի առաջին ուիքենդում զբաղեցրերց երկրորդ հորիզոնականը՝ «Ֆորսաժ 5»-ից հետո, աշխատելով 5,8 միլիոն դոլար։ Հաջորդ շաբաթ, «Թոր»-ը դուրս եկավ միանգամից 56 արտասահմանյան վարձույթներում, առաջին հանգստյան օրերին հավաքելով 89,2 միլիոն դոլար։ Ֆիլմն առաջին ուիքենդում գլխավորեց հյուսամերիկյան վարձույթը 66 միլիոն դոլարով, ներառյալ 213 IMAX կինոթատրոններից ստացած 6,6 միլիոն դոլարը։ Box Office Mojo-ն «Թոր»-ի համար կանխատեսեց 290 միլիոն միջազգային և 180 միլիոն դոլար ԱՄՆ-ի շուկաներից։ 16 շաբաթ վարձույթում մնալուց, ֆիլմը հավաքեց 181,030,624 դոլար ԱՄՆ-ում և 268,295,994 դոլար այլ երկրներից։ Ֆիլմի ողջ հասույթը կազմեց 449,326,618 դոլար, ինչի շնորհիվ այն զբաղեցրեց համաշխարհային մասշտաբով ամենաշատ շահույթ ստացած ֆիլմերի 116-րդ հորիզոնականը։


=== Քննադատական կարծիքներ ===
Ֆիլմը քննադատների կողմից ստացավ խառը գնահատականներ։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմի սպասման վարկանիշը 78 % էր, իսկ դուրս գալուց հետո, ստացած 244 կարծիքներով, կինոնկարի միջին գնահատականը կազմեց 6.7/10։ Metacritic կայքը, որը միավորներ է տալիս հիմնվելով միջին թվաբանական հաշվարկի վրա և որտեղ ամեն կարծիք վերանայվում է տոկոսային հարաբերությամբ՝ մինչ միջին վարկանիշ տալը, ֆիլմին տվեց 100-ից 58 միավոր՝ հիմնվելով 39 կարծիքի վրա։
«Variety»-ի Ռիչայր Քեյփերսն ասաց․ «Թորը հենց այն է, որը պետք է մինչև այն պահը, երբ դեր ընտանեկան կոնֆլիկտները ձեռք են բերում տիեզերական մասշտաբներ, սակայն պակաս թատերական է նորվեգական աստծու Երկիր ժամանակավոր աքսորման ժամանակ»։ Քեյթերի կարծիքով, Բրանան հրաշալիորեն կատարեց իր աշխատանքը, չնայած այն բանի, որ ռեժիսորական աշխատանքները մեծ մասամբ ասոցացվում են Շեքսպիրի էկրանավորումների հետ։ Բաի այդ, նա դրական գնահատեց հագուստների նկարիչների և մասնագետները աշխատանքը, ովքեր զբաղվել են Ասգարդի ներկայացմամբ, ինչպես նաև Քրիս Հեմսվորթի խաղը․

«Chicago Sun-Times»-ի Ռիչարդ Րոփերը նշեց, որ «Բնօրինակ «Սարդ-մարդու» ժամանակներից, «Թոր»-ն ամենահանդիսադիր սուպերհերոսային դեբյուտն է»։
Ռոջեր Էբերթ-ը բացասական արտահայտվեց կինոնկարի մասին, ասելով․ «Թորն անհաջող է ֆիլմի տարբերակում, սակայն հաջողակ է մարքեթինգային տեսանկյունից»։ Էբերթը Թոմ Հիդլսթոնի խաղն անվանեց անհաջող, իսկ իր կերպարին՝ խարիզմայից զուրկ։ Ինչպես նաև թերություններ և անտրամաբանություններ նկատեց սցենարի որոշ մասերում։

«Նյու Յորք Թայմս»-ի Էնթոնի Սքոթը ֆիլմի դիտումից հետո արտահայտեց խառը զգամունքներ, նշելով սցենարում մի քանի նկատելի կլիշե, սկսած արտադրական պլանից՝ Ասգարդի ճարտարապետությունը, մինչև Յոտունհեյմի համակարգչային հրեշները։ Los Angeles Times-ի Քենեթ Թուրանը գնահատեց Քրիս Հեմսվորթի, Էնթոնի Հոփքինսի, Իդրիս Էլբայի դերասանական խաղը, սակայն բացասական արտահայտվեց հատուկ էֆեկտների, ինչպես նաև Երկրի վրայի սյուժետային շղթայի մասին։ Նրան չտպավորեցին Սքարսգորդի, Դեննիսի և Փորթմանի հերոսները։


=== Հրատարակություններ ===
2011 թվականի հուլիսին Marvel Studios-ը և Paramount Pictures-ը հայտարարեցին ֆիլմի Blu-ray 3D, Blu-ray և DVD կրիչների վրա ֆիլմի թողարկման մասին։ Սկավառակները հասանելի դարձան 2011 թվականի սեպտեմբերի 13-ից։ Երեք սկավառակից բաղկացած տարբերակը, որը ներառում էր հավելյալ նյութեր, ֆիլմին ավելացավ նաև Blu-ray կոմպլեկտը, որը դուրս եկավ բարձր որակով՝ ինչպես 3D այնպես էլ 2D ձրաչափերով։Ավելի ուշ լույս տեսավ DVD-ի ստանդարդ թույլտվության թվային կրկնօրինակը, ինչպես նաև կոմբինացված Blu-ray/DVD տարբերակը։ Բոլոր հրատարակությունները ներառում էին ավելի քան 80 րոպեանոց հավելյալ նյութեր։ Քենեթ Բրանան նաև հայտնեց, որ ֆիլմի DVD տարբերակում կլինի 20 րոպե ջնջված տեսարանները, որոնք հիմնականում տեղի են ունեցել Ասգարդում և եղել են Օդինի ու Ֆրիգայի, Թորի ու Լոքիի միջև զրույցներ և մի փոքր նախապատմություններ։ Առաջին շաբաթում «Թոր»ը ԱՄՆ-ում վաճառվող DVD/Blu-ray սկավառակների և թվային դիստրիբուցիայի ցուցակում զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը։
Կոմպլետկներում ներառվեց նաև Marvel One-Shot: The Consultant (ռուս.՝ Marvel ուան-շոթ։ Խորհրդատուն) կարճամետրաժ հոլովակը։


=== Մրցանակներ և անվանակարգեր ===


== Կապը մյուս ստեսծագործությունների հետ ==
Գործողությունները սկսում են «Երկաթե մարդը 2» ֆիլմի վերջաբանի հետ միաժամանակ, երբ գործակալ Ֆիլ Քոլսոնը հայտնում է Թոնի Սթարքին, որ նրան տեղափոխում են Նյու Մեքսիկո։ Հենց այդ պահին էր գտնվել ընկած Մյոլնիրը։ Հենց դրանից էլ սկսում են «Թոր»-ի իրադարձությունները, իսկ Քոլսոնի ձագարափոսի մոտ ժամանման տեսարանը կրկնում է «Երկաթե մարդը 2»-ի տիտրերից հետո ցուցադրվող տեսարանը։
Թորի S.H.I.E.L.D-ի օբյեկտ ներխուժելու տեսարանում հայտնվում է ևս մեկ հայտնի սուպերհերոս և Վրիժառուների անդամ Բազեի աչք / Քլինթ Բարթոնը։ Ֆիլ Քոլսոնը նրան տալիս է նիզակով Թորի վրա նշան բռնելու հրաման
Այն տեսարանում, երբ Սելվիգը և Ջեյն Ֆոսթերը տանիքին քննարկում են S.H.I.E.L.D-ի գործակալներին, Սելվիգն ասում է մի գիտնականի մասին, ով զբաղվում էր գամմա ճառագայթներով, նրա մոտ նույնպես էկել էին S.H.I.E.L.D-ի գործակալները և նրան այլևս ոչ ոք չի տեսել։ Խոսքը Բրյուս Բենների մասին, ով ավելի հայտնի է որպես Հալք։ Ապագայում նա նույնպես դառնում է Վրիժառուների անդամ։
Ավելի ուշ, Սելվիգն ասում է, որ կզանգի իր ընկերոջը, ով S.H.I.E.L.D-ի հետ աշխատանքային փորձ ուներ։ Սկզբում այն պետք է լիներ հղում դեպի Հենկ Պիմին՝ Վրիժառուների հերոսներից մեկին, սակայն հետո այդ մտքից հրաժարվեցին։
Ավերողի հայտնվելու տեսարանում, գործակալներից մեկը, տեսենլով նրան, ասում է․ «Ողջույն Սթարքի՞ց», ինչին Ֆիլ Քոլսոնը պատախսանում է․ «Չգիտեմ, նա ինձ ոչ մի բանի մասին չի պատմում»։ Սա նույնպես հղում դեպի Վրիժառուների հերոսների մեկի՝ Երկաթե մարդուն / Թոնի Սթարքին։
Թորին փրկելով գործակալներից, Սելվիգն իրեն ներկայացնում է որպես բժիշկ Դոլանդ Բլեյք։ Բնօրինակ կոմիքսներում այդ անունն էր կրում այն մարդը, ով ծառայում էր որպես Թորի երկրային կերպար՝ անդամալույծ վիրաբույժ, ով Նորվեգիայում պատահականորեն գտել էր Մյոլնիրը։ Այդ անունը կար նաև այն շապիկի վրա, որը գրասենյակում Ջեյնը տվեց Թորին։ Թորի այն հարցին, թե ով է նա, Ջեյնը պատասխանեց, որ նա իր նախկին սիրեցյալն էր։


== Վրիժառուները ==

Թորը «Վրիժառուները» ֆիլմում հայտնվել էր որպես գլխավոր հերոսներից մեկը, որը դուրս է եկել 2012 թվականի ապրիլին։ Կինոնկարը նաև համարվում է Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի մասը և միավոր է ֆիլմերի կերպարների՝ «Անհավանական Հալքը», «Երկաթե մարդը», «Թոր»-ը և «Առաջին վրիժառուն»։


== Սիկվել ==


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://thor.marvel.com/ Թոր (ֆիլմ). պաշտոնական կայք
Thor(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Thor Movie Hub at Marvel.com