Փրկարարը (ֆիլմ, 1980)

«Փրկարարը» (ռուս.՝ «Спасатель»), խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Սերգեյ Սոլովյովը։
Ֆիլմը Սերգեյ Սոլովյովի եռերգության երկրորդ մասն է, որը սկսվել է «Հարյուր օր մանկությունից հետո» ֆիլմով և ավարտվել է «Ուղղակի ժառանգորդուհի» ֆիլմով։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է գավառական քաղաքի կյանքի երկու օրվա մասին։
Փրկարար Վիլյա (Վիլհելմ) Տիշինը, որն աշխատում է ՋԽՓԸ կայանում, պատրաստվում է մեկնել բանակ։ Նրա մայրը ցանկանում է հանդիսավոր կերպով նշել այդ իրադարձությունը և առաջարկում է, որ Վիլյան հավաքի իր ընկերներին ու տոնին հրավիրի իր սիրած աղջկան։ Սակայն Վիլյան սիրած աղջիկ չունի և դիմում է պատահական ծանոթի՝ Օլյային՝ խնդրելով միջոցառման ժամանակ խաղալ իր ընկերուհու դերը։ Նրանց կարճատև շփումը հանգեցնում է մտերմության։
Քաղաք է վերադառնում Ասյա Վեդենեևան՝ դպրոցի նախկին շրջանավարտը, որը գաղտնի սիրահարված է իր գրականության ուսուցիչ Լարիկովին։ Ասյան, որն այժմ բժշկական ինստիտուտի ուսանող է, ամուսնացել է ձանձրալի ու հաշվենկատ մարդու՝ Գանինի հետ։ Նա ցանկանում է շնորհավորել Լարիկովին ծննդյան օրվա կապակցությամբ՝ նրա համար գնելով թանկարժեք նվեր, բայց ուսուցիչը անտարբեր է մնում նրա զգացմունքների նկատմամբ։ Փչովի նավով նավարկելով ափից հեռու՝ Ասյան փորձում է խեղդվել, սակայն պատահաբար փրկարարական կայանում հայտնված Վիլյան ափ է հանում նրան։ Ասյան պատմում է իր վիճակի մասին իր նախկին դասընկերոջը և հայտնում, որ սպասում է երեխայի։ Հերոսները զգում են հոգևոր մտերմություն։ Գանինը Լարիկովի մոտ խանդի տեսարան է սարքում՝ սպառնալով ատրճանակով, բայց տեսնելով նրա սառնասրտությանը՝ զիջում է՝ հասկանալով, որ նրա հասցեին հնչող մեղադրանքներն անհիմն են։
Արդյունքու ծառայության վայր մեկնող Վիլյային միանգամից ճանապարհում են երկու աղջիկ՝ Ասյան և Օլյան։


== Դերերում ==
Տատյանա Դրուբիչ – Ասյա Վեդենեևա
Վասիլի Միշչենկո – Վիլյա Տիշին
Սերգեյ Շակով – Լարիկով
Օլգա Բելյավսկայա – Օլյա
Վյաչեսլավ Կոնոնենկո – Գանին
Ալեքսանդր Կայդանովսկի – Վարակսին (հնչյունավորող՝ Անատոլի Ռոմաշին)
Սերգեյ Խլեբնիկով – Բադեյկին
Վալերի Լևուշկին – Պաշա
Գալինա Պետրովա – Լիկա
Եկատերինա Վասիլևա – Կլարա
Նատալյա Օրլովա – Վիլյայի մայրը
Անատոլի Մալաշկին – աճպարար
Վալենտինա Ուշակովա – Գանինի մայրը
Ալեքսանդր Սամուլեկին – զինկոմիսարիատի աշխատակից
Անդրեյ Խալյավին – կինոօպերատոր


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր՝ Սերգեյ Սոլովյով
Օպերատոր՝ Պավել Լեբեշև
Նկարիչներ՝ Ալեքսանդր Բոյմ, Ալեքսանդր Սամուլեկին
Կոմպոզիտոր՝ Իսահակ Շվարց
Դիրիժոր՝ Էմին Խաչատրյան


== Մրցանակ ==
1980 – Վենետիկի կինոփառատոն – Special Jury Citation (Սերգեյ Սոլովյով)


== Արձագանքներ ==
Շատ քննադատներ ֆիլմը գնահատել են որպես «Հարյուր օր մանկությունից հետո» և «Ուղղակի ժառանգորդուհի» ֆիլմաշարի մաս։
Կինոքննադատ Ռ. ն. Յուրենևը գրել է, որ ռեժիսոր Ս. Սոլովյովը «չի վիճարկում հոգևոր դաստիարակության մասին իր միտքը, այլ կրկին ապացուցում է այն՝ գնալով հակառակ կողմից»։ Նա ֆիլմը գնահատել է հետևյալ կերպ. «Սոլովյովի մոտ ֆիլմը ստացվեց ոչ թե ուսուցողական, այլ զգացմունքների կոչ անող, անհանգստացնող»։
Քննադատ Լև Աննինսկին ֆիլմը անվանել է հետաքրքիր և անսովոր։ Նա նշել է, որ «Փրկարարը» ֆիլմը հետաքրքիր է նրանով, որ դրա հեղինակները դիտում են մի երիտասարդի հոգին, որը ծնվել է սկզբունքորեն նոր իրավիճակում, այս իրավիճակը կարելի է անվանել ավանդական մտավորականության նվազում»։
Կինոգետ Ա. Լիպկովը նշել է, որ ֆիլմում «ցուցադրվում է գրեթե անլուծելի բարդության բարոյական կոնֆլիկտ՝ բազմաթիվ հերոսների կյանքի ճշմարտությունների միահյուսման մեջ, որոնցից յուրաքանչյուրի հետևում երևում է բնավորության ճշմարտությունը, կյանքի ճշմարտությունը»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Юренев Р.Н. Заботы о духовности // Искусство кино. — 1983. — № 4. — С. 41—49.
Аннинский Л.А. Свято место... // Искусство кино. — 1984. — № 5. — С. 44—57.
Липков А.И. Мир фильмов Сергея Соловьёва. — М.: Союз кинематографистов СССР, 1986. — С. 88—104. — 144 с.
Фёдоров А.В. Кинематограф в зеркале советской и российской кинокритики. — М.: Изд-во МОО «Информация для всех», 2016. — С. 69. — 228 с.


== Արտաքին հղումներ ==
«Փրկարարը» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
«Փրկարարը» ֆիլմը «Մոսֆիլմի» կայքում