Հելեն Միրեն

Հելեն Միրեն  (անգլ. Dame Helen Mirren, անունը ծննդյան ժամանակ Հելեն Լիդիա Միրոնոֆ (ռուս․ Еле́на Ли́дия Васи́льевна Миро́нова)) (անգլ. Helen Lydia Mironoff)) հուլիսի 26, 1945(1945-07-26)[…], Համմերսմիթ, Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի հայտնի դերասանուհի։ 2006 թ. դարձել է «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր «լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում, «Թագուհին» («The Queen») ֆիլմում գլխավոր դերի համար։ Հայտնի է «Կալիգուլա» («Caligula») ֆիլմում Ցեզոնայի դերակատարմամբ և թագակիր անձերի դերակատարումներով (անգլիական թագուհիներ Շառլոտա (1994 թվական), Ելիզավետա I (2005 թվական), Ելիզավետա II (2006 թվական))։
2003 թվականին  շնորհվել է Բրիտանական կայսրության շքանշան (DBE) և դարձել Բրիտանական կայսրության Դամա-Կոմանդոր։


== Կենսագրություն ==
Ապագա դերասանուհին ծնվել է 1945 թվականի հուլիսի 26-ին Լոնդոնի արվարձանում։ Հայրը՝ Վասիլի Պյոտրի Միրոնով (1913-1980 թվականներ), ռուս է։ Պապը՝ Պյոտր Վասիլիի Միրոնով, ռազմական ինժեներ էր և ծառայում էր Լոնդոնում Ռուսական կառավարական հանձնաժողովում, որտեղ զբաղվում էր ռուսական բանակի համար զենքի և զինվորական սարքավորումների գնումով։ Լինելով համոզված միապետական, Պյոտր Վասիևիչը չընդունեց հեղափոխությունը և մնաց Մեծ Բրիտանիայում (այլ տվյալներով փախել է Մեծ Բրիտանիա)։ Հայրական կողմից նախատատը՝ Լիդիա Անդրեյի Կամենսկայա, ֆելդմարշալ, կոմս Միխայիլ Ֆեդոտի Կամենսկու ծոռնուհին էր։ Միրենի մայրը անգլուհի էր աշխատավորի ընտանիքից, լրիվ անունը՝ Քեթլին Ալեքսանդրինա Եվա Մաթիլդա Ռոջերս (անգլ. Kathleen Alexandrina Eva Matilda Rogers, 1909-1996 թվականներ)։ Մայրական կողմից պապը մսագործ էր ծառայում թագուհի Վիկտորիայի արքունիքում։ Պյոտր Վասիլիի մահվանից հետո, 1950 թվականին, Միրենի հայրը, որը ձգտում էր Մեծ Բրիտանիային ձուլմանը, իր անունը փոխում է Բեզիլ Միրեն (անգլ. Basil Mirren), իսկ դստերը՝ Հելեն Միրեն։ 2010 թվականին Միրենը Մոսկվայում հանդիպում է իր ռուսական ազգականների հետ։ 2011 թվականի Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում, որտեղ Միրենը ստանում է պատվավոր մրցանակ, նա կատակում է իր ռուսական ծագման վերաբերյալ․ «Ես կիսով չափ ռուս եմ, միշտ ասում եմ, որ ստորին կեսս ռուս է»։
Հելենը ավարտել է Սաութենդ օն Սի քաղաքի աղջիկների համար նախատեսված դպրոցը, որից հետո ընդունվել է Լոնդոնի դրամատիկական քոլեջը։


== Կարիերա ==
Հելեն Միրենի ստեղծագործական ճանապարհը սկսվել է Օլդ Վիկիում, սակայն իրական ճանաչում նրան բերում են 1960-ական թվականների վերջերին Արքայական Շեքսպիրյան թատերախմբի բեմադրությունների դերերը։
Հելեն Միրենի կինոկարիերան նշանավորվում է առաջատար դերերով «Կալիգուլա» («Caligula», 1979 թվական, ռեժիսոր Տինտո Բրաս), «Խոհարարը, գողը, նրա կինը և վերջինիս սիրեկանը» («The Cook, The Thief, His Wife, And Her Lover», 1989 թվական, ռեժիսր Պիտեր Գրինուեյ) ֆիլմերում։ Գլխավոր դերը «Գրոհային օրագիրը» («Cal», 1984 թվական) դրամայում նրան բերում է Կաննի կինոփառատոնի մրցանակ՝ «Լավագույն կանացի դերակատարում» անվանակարգում։ Քանզի Հելենը դասական անգլիական դպրոցի մյուս դերասանուհիներից հաճախ էր էկրանին հայտնվում մերկ, կինոքննադատները նրան անվանում են «սեքս խորհրդանիշ մտավորականների համար»։ Արթուր Կլարկի «Տիեզերական ոդիսական 2010» (1984 թվական) գիտա-ֆանտաստիկ վեպի էկրանավորումում Միրենը խաղում է խորհրդային «Լեոնով» տիեզերանավի հրամանատարի դերը։
1972 թվականից Հելենը աշխատում է ռեժիսոր Պիտեր Բրուքի հետ։ Մեկ տարվա ընթացքում նրանք շրջում են երրորդ աշխարհի երկրներով՝ բնիկների և մրգահավաքների առջև ելույթ ունենալով։
Բրիտանական հեռուստատեսությունում Հելեն Միրենը երկար տարիների ընթացքում խաղում էր ոստիկանության տեսուչ Ջեյն Թենիսոնին՝ «Գլխավոր կասկածյալը» («Prime Suspect») սերիալում (երեք BAFTA մրցանակ, 1992-1994 թվականներ)։ 2005 թվականին նկարահանվում է թագուհի Ելիզավետա I-ի դերում համանուն անգլիական հեռուստաֆիլմում («Էմմի» մրցանակ)։ 2006 թվականին Հելեն Միրենը կատարում է Ելիզավետա II թագուհու դերը «Թագուհին» («The Queen») ֆիլմում, որը ցույց է տալիս արքայական ընտանիքի արձագանքը արքայադուստր Դիանայի մահվան առնչությամբ։ Այդ վարպետական աշխատանքը արժանանում է Օսկար մրցանակի՝ «Լավագույն կանացի դերակատարման համար», ինչպես նաև, Վենետիկյան կինոփառատոնի մրցանակին։

2012 թվականին Հելեն Միրենը արժանանում է Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակին՝ «Միջազգային կինոյում մեծ ավանդի» պատվավոր անվանակարգում։ Մրցանակաբաշխության հանձնաժողովը «օսկարակիր» դերասանուհու ավանդը անվանում է «ականավոր»։
2013 թվականի հունվարին, կինոյի զարգացման ավանդի համար, արժանանում է Աստղի Փառքի ծառուղում։
2013 թվականի ապրիլին Հելեն Միրենը արժանանում է Մեծ Բրիտանիայի ամենապատվավոր թատերական մրցանակին՝ Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակին։


== Անձնական կյանք ==
Միրենը ապրել է դերասան Լիամ Նիսոնի հետ, որի հետ հանդիպել են 1981 թվականին, «Էկսկալիբոր» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։
1997 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ամուսնանում է ամերիկյան ռեժիսոր Թեյլոր Հեքֆորդի հետ («Սատանայի դատապաշտպանը», «Կյանքի ապացույց», «Ռեյ»), որի հետ հանդիպում էին 1980-ական թվականներից։ Նրանց հարսանեկան արարողությունը կայացել է Շոտլանդիայում։ Սա Հեքֆորդի երրորդ ամուսնությունն էր (նախկին ամուսնություններից նա ուներ երկու զավակ)։
1990 թվականին, հարցազրույցի ժամանակ, Միրենը հայտնում է, որ ինքը աթեիստ է։ 2011 թվականի օգոստոսին, «Esquire» ամսագրին տված հարցազրույցում, Միրենը նշում է․

2008 թվականին, «GQ» ամսագրին տված հարցազրույցում, Միրենը հայտարարել է, որ ուսանողական տարիներին նրան բռնաբարել են և երեկույթների ժամանակ նա հաճախ կոկաին է օգտագործել, որը շարունակվել է մինչև 1980-ական թվականները։
2010 թվականի մայիսի 11-ին նա մասնակցություն է ունենում Լոնդոնի Մադամ Տյուսոյի թանգարանում իր մոմե արձանիկի բացման արարողությանը։
2013 թվականի մարտին Միրենը հիշատակվում է 50 տարեկանից բարձր լավ հագնված կանանց 50-յակի ցուցակում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Պարգևներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
 Մեդիաֆայլեր Հելեն Միրեն թեմայով Վիքիպահեստում:
Сайт Хелен Миррен Archived 2012-01-15 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Хелен Миррен (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Интервью русской редакции BBC Archived 2013-04-19 at Archive.is
видео - Shakespeare’s «As You Like It», end of play - «Как вам это понравится», акт V, сцена 4 (строки 108 - финал), Хелен Миррен - Розалинда; Джон Молдер-Браун - Гименей, (съёмки 30 мая-16 июня 1978 нп3|Замок Гламз|в замке Гламз||Glamis Castle, Шотландия) // YouTube