armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կադըքլար Ներքին

Կադըքլար Ներքին, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոբինզոն

«Ռոբինզոն» (կամ՝ «Ռոբինզոն և 13 պատմվածք»), հայ արձակագիր Արամ Պաչյանի պատմվածքների ժողովածուն է։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 2011թ-ին Երևանում «Գրական էտալոն» հրատարակչության կողմից։ Վերահրատարակվել է 2012թ-ին «Անտարես» հրատարակչության «XXI.» մատենաշարով։ Գիրքը բաղկացած է 168 էջերից։


== Գրքի պատմվածքները ==
Ռոբինզոն
Ճանապարհ հեծանիվով
Շախմատային նովել
Թափանցիկ շշեր
Թռչուններ
Վերադարձս
Տորոնտո
Ճամպրուկը
Տուփը
Ջազ
Աշխատանք, աշխատանք
Տոնածառը
...Երբը միշտ հիշել քեզ...
Տխուր նավակներ
Տեր Վիլիկը
Գիշերը ստվերի տակ
Ու՞ր ես, Լյո'վ


== Հանձնարարականը ==
«Պատմվածքների այս ժողովածուն համաշխարհային «ռոբինզոնադի» ավանդույթների յուրօրինակ շարունակությունն է՝ Արամ Պաչյանի գրողական ինքնատիպության դրոշմով։ Երբեք չթուլացող զգայականությամբ, կառուցվածքային նուրբ խաղարկումներով հատկանշվող այդ պատմվածքներում յուրաքանչյուր հերոս յուրովի է փնտրում ու գտնում մարդկային նախաստեղծ պարզ ու անկեղծ կեցության իր կղզին»։


== Քաղվածքներ ==


== Աղբյուրներ ==
Արամ Պաչյանի «Ռոբինզոն» գիրքը կներկայացվի Ուկրաինայի մի քանի քաղաքներում - Հրապարակ
Ն. Համբարձումյան. «H o m o H i s t o r i c u s» is L o s t
panarmenian.net
Literature Across Frontiers
irates.am
epress.am
Ուկրաինայում տեղի կունենա Արամ Պաչյանի «Ռոբինզոն» ժողովածուի շնորհանդեսը
Ուկրաինայում լույս տեսավ Արամ Պաչյանի Ռոբինզոնը
Հ. Հակոբյան. Ամենացավոտ բարձրությունը
Прозрачная робинзонада, или Шокированная побег из острова
Вірменський Кафка Арам Пачян - вперше в Україні
Постмодерна робінзонада Пачяна
Територія мрії
Пошуки острова Арама Пачяна
Մկրտիչ Պալոցյան

Պալոցյան Մկրտիչ Կիրակոսի (1883, Խարբերդ), հայ բժիշկ


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1883 թվականին Խար­բեր­դում։ 1902/1910 թվականին ավարտել է Բեյ­րու­թի Ամե­րի­կյան հա­մալ­սա­րա­նի բժշկական ֆակուլտետի դեղագործական բաժինը։ 1910-1914 թվականներից աշխատել է Տիգ­րա­նա­կեր­տի և Վա­նի Ամերիկյան հիվանդանոցներում։ Սպանվել է Թուր­քի­ա­յում իրագործված Մեծ եղեռ­նի ընթացքում։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։


== Գրականություն ==
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
Քէստենեան Հրաչ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն Շրջանավարտ և Մեծ Եղեռնին Նահատակված Հայ Բժիշկներ, “Ազ­դակ”, 01-11-2012
Ռոսիսկայա Բուդա

Ռոսիսկայա Բուդա (ուկրաիներեն՝ Російська Буда), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոսիսկայա Բուդա գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,447 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 96,2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պրուդկի (այլ կիրառումներ)

Պրուդկի, կարող է վերաբերել՝

Պրուդկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Պրուդկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Պրուդկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Ներոչա

Ներոչա (ռուս.՝ Нероча), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պոպոլտա գետի աջ ափին 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ուգրա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100412110000021269
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110002126
Ավազանի կոդը - 09.01.01.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հայ-սինգապուրյան հարաբերություններ

Հայ-սինգապուրյան հարաբերությունները երկկողմ արտաքին հարաբերություններ են երկու երկրների՝ Հայաստանի և Սինգապուրի միջև։ Երկու երկրներից ոչ մի երկրում մշտական դեսպան չկա, սակայն Չինաստանում Հայաստանի դեսպանությունը հավատարմագրվել է Սինգապուրում։ Սինգապուրը Հայաստանում ներկայացուցչություն չունի։
2012 թվականի փետրվարին երկու երկրների վարչապետները հանդիպել են Սինգապուրում և խորհրդակցել երկու երկրների միջև տնտեսական և մշակութային ազգակցությունն ընդլայնման մասին հարցերը, ինչպես նաև քննարկել են իրենց երկրներում տեղի ունեցող զարգացումները։


== Հայերը Սինգապուրում ==

Հայերը Սինգապուրում հաստատվել են դեևս 18-րդ դարի վերջից։ Նրանք Սինգապուր են գաղթել հիմնականում Մալակկայից, Հնդկաստանից, Նոր Ջուղայից։ 1835 թվականին Սինգապուրում կառուցվել է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին, որը դասվում է երկրի նշանավոր պատմական հուշարձանների շարքին։ Հայազգի նշանավոր ծաղկաբույծը՝ Ագնես Հովակիմը, հայտնաբերել է խոլորձի այն տեսակը, որը այժմ համարվում է Սինգապուրի պետական խորհրդանիշը։ Հայ համայնքի ներքին կյանքը կազմակերպել է Ազգային ժողովը։ Այժմ Սինգապուրում բնակվում է 100 հայ։ Սինգապուրում կա նաև հայկական փողոց։ 2019 թվականին հայտարարվել է նաև, որ Սինգապուրի հայ համայնքը կունենա իր հոգևոր հովիվը։


== Տես նաև ==
Հայաստանի արտաքին քաղաքականություն
Սինգապուրի արտաքին քաղաքականություն
Հայերը Սինգապուրում


== Ծանոթագրություններ ==


== Ընթերցանության համար ==
«Armenians printed the first paper and founded the first church in Singapore»։ Public Radio of Armenia։ March 28, 2012։ Արխիվացված է օրիգինալից May 7, 2012-ին։ Վերցված է April 15, 2012  


== Արտաքին հղումներ ==
Սինգապուր. Փոքր երկրի անհավանական վերելքի պատմությունը
Սինգապուրի վարչապետը ցանկանում է վերականգնել հայ-սինգապուրյան տնտեսական սերտ կապերը
Սվետլոյարսկի շրջան

Սվետլոյարսկի շրջան (ռուս.՝ Светлоярский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլգոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սվետլիյ Յար։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3390 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 36941 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,9 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Բարեում

Բարեում, ձմեռանոց Շամշադինի շրջանում, 1959 թվականին ուներ 26 հայ բնակիչ։ Հետագայում մշտական բնակչություն չի ունեցել։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (147401-147500)

Աստերոիդների ցանկ (147301-147400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (147501-147600)
 Աստերոիդների ցանկ (147301-147400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (147501-147600)
Տիրոջ տապանի մոմը

«Տիրոջ տապանի մոմը» (վրաց.՝ მაცხოვრის საფლავზე ანთებული სანთელი), Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Սելմա Լագերլևֆի համանուն պատմվածքի հիման վրա (ֆիլմում իրադարձությունները տեղի են ունենում Վրաստանում) 2008 թվականին ռեժիսոր Ռեզո Չխեիձեի նկարահանած ֆիլմ։
2013 թվականին ֆիլմը ցուցադրվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Վրացական ֆիլմերի ծրագիր» անվանակարգում։


== Սյուժե ==
Երիտասարդ դերասան, Լուկա Բագրիատիոնիի կայացման պատմությունն է. նա դժվարին քննություն է բռնում այս բարդ աշխարհում։ Երիտասարդ հերոսին հաջողվում է Երուսաղեմից՝ Տիրոջ տապանից մի մոմ, առանց հանգցնելու, բերել-հասցնել փոքրիկ վրացական գյուղի եկեղեցին։ Ֆիլմը բարու և չարի պայքարի և, մեծ հաշվով, Վրաստանի վերածննդի մասին է։


== Դերեր ==
Թոռնիկե Բզավիա
Աննա Ամիրիձե
Լաուրա Ռեխվիաշվիլի
Լիդիա Ֆեդոսևա-Շուկշինա
Ջումբեր Լոմինաձե
Գիվի Բերմկաշվիլի
Օթար Մեգվինտուխուցեսի
Թամարա Բուխնիկաշվիլի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Фильм Резо Чхеидзе «Свеча с гроба Господня» остается незавершенным из-за отсутствия средств
The Candle Alight on the Grave of the Lord Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Էդմե Բուշարդոն

Էդմե Բուշարդոն (ֆր.՝ Edmé Bouchardon, մայիսի 29, 1698(1698-05-29)[…], Շոմոն - հուլիսի 27, 1762(1762-07-27)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի քանդակագործ, ով փորձում էր իր ժամանակակիցներին ծանոթացնել անտիկ մշակույթին, Լյուդովիկոս XV-ի պալատական քանդակագործ, էսթետիկական կլասիցիզմի նախորդը, քանդակագործ Ժան Բատիստ Բուշարդոնի որդին և քանդակագործ Ժակ Ֆիլիպ Բուշարդոնի մեծ եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
Բուշարդոն եղել է Գիյոմ Կուստուի աշակերտը։ 1722 թվականին ստացել է հռոմեական մրցանակ և շուտով ձեռք է բերել այնպիսի ճանաչում, որ հերցոգ Անտենը նրան Հռոմից կանչել է Փարիզ, որտեղ Լուվրում կահավորել է նրա արհեստանոցը։ Արդեն իր առաջին քանդակներում Բուշարդոն ցանկություն հայտնեց ազատվելու ռոկոկո ոճից և հարություն տալու անտիկ արվեստի պերճախոս լակոնիզմին։ 1737 թվականին Բուշարդոն Գեղարվեստի ակադեմիայի սրահում ցուցադրեց իր քանդակները և հատուկ ուշադրություն գրավեց իր կիսանդրիներով, դիցաբանական խմբերով, որոնցից ամենաշատ ուշադրություն գրավեց «Սբ. Կառլ Բորրոմեո, աղոթելիս Միլանում ժանտախտի դադարացման համար», ինչպես նաև նկարներով, օրինակ «Խաղողների հավաքը Աֆինիան գյուղում»։
1740 թվականին Բուշարդոն ցուցադրեց ցայտաղբյուրի գիպսից մոդելը Գրենել փողոցի համար, Փարիզ քաղաքի պատվերով, որը նրան բերեց մեծ համբավ։ Բարոկկո քանդակի բարդությունը առաջ բերեց ճարտարապետների նախանձն ու դժգոհությունը։ Ի նշան երախտագիտության՝ քաղաքի ներկայացուցիչները նրա համար նշանակեցին ցմահ թոշակ՝ 1500 լիվրով։
1745 թվականին Բուշարդոն ընդունվեց գեղանկարչության ակադեմիա մարմարից արձանի համար, որը արտացոլում էր «Հիսուսին, խաչը կրած», որը գտնվում էր Լուվրի թանգարանում նրա ամենաճանաչված քանդակի «Ամուր, Հերկուլեսի մատներից իրեն նետ պատրաստելիս» հետ միասին։ Նրա հետագա քանդակներից կարելի հիշատակել կարդինալ Ֆլյորի դամբարանը և Հիսուսի արձանը, Մարիամ Աստվածածնին ութ առաքյալներին՝ զարդարած Սեն-Սյուլպիս եկեղեցու երգչախումբը։ Հանգստի ժամանակ, մի կողմ թողնելով հինը, պատկերում էր իրականը՝ ժամանակակից կյանքը. նրա «Études prises dans le Bas Peuple, ou les Cris de Paris» աշխատանքը՝ պահպանված Լուվրում, Փարիզի փողոցների չափազանց վառ պատկերն է XVIII դարում։
Էդմե Բուշարդոն մահացել է 1762 թվականի հուլիսի 27-ին Փարիզում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона
Միջին Շիշմենգա

Միջին Շիշմենգա (ռուս.՝ Средняя Шишменьга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Շիշմենգա գետի աջ ափում՝ 12,8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ունզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300312110000014443
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001444
Ավազանի կոդը - 08.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ակվիլեյա

Ակվիլեյա (իտալերեն՝ Aquileia, ֆրիուլ.՝ Aquilee), հնում եղել է մեծ ու հայտնի քաղաք Հյուսիսային Իտալիայում` վենետների երկրում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։


== Պատմություն ==
Հիմանդրել են հռոմեացիները մ.թ.ա 183-մ.թ.ա. 181 թթ.։ Գտնվում է Տրիեստի ծովածոցի ափից մոտավորապես 12 կմ հեռավորության վրա, Սոնցիուս և Նատիսսա գետերի միջև։ Քաղաքը համարվել է նաև հենակետ թշնամիների դեմ պայքարելու համար։ Հյուսիսային Իտալիայի կենտրոնական ճանապարհը անցնում է Ակվիլելիայով և միացնում է Իստրիան, Պաննոնիան, Նորիքը, Դալմաթիան։
Ակվիլեան համարվում էր առևտրային կենտրոն։ Կարևոր էր նաև ռազմավարական առումով։ Քաղաքը շատ ամուր էր Մարկոս Ավրելիոսի ջանքերի շնորհիվ։ Քաղաքի պարիսպները պաշտպանեցին քաղաքը գերմանացիների հարձակումներից։ Այդ նույն պարիսպները պաշտպանեցին քաղաքը 238 թվականին Մաքսիմինոս Թրակիացու զորքի հարձակումներից։
Հռոմեական կայսրերի օրոք շատ քաղաքներ անկում ապրեցին, իսկ Ակվիլելիա քաղաքը հակառակը՝ ավելի ու ավելի էր զարգանում։ Դիոկղետիանոս կայսրը այստեղ է կառուցել իր դղյակներից մեկը։ IV դարում, երբ քաղաքի պարիսպների տակ սպանվեց Կոստանդին II-ը, քաղաքի բնակչությունը հարյուր հազարից ավել կազմեց։ Նշանակությամբ 4-րդ քաղաքն էր համարվում։ 452 թվականին Աթթիլան պաշարեց քաղաքը և երկար դիմադրությունից հետո ավերեց քաղաքը։ 568 թվականին քաղաքին վերջնական հարված հասցրին լանգոբարդները։
Ակվիլեայի բնակչության մեծ մասը տեղափոխվեց Գրադո քաղաք, իսկ մյուսները գաղթեցին արևմուտք, որտեղ հիմնադրեցին Վենետիկը։ Տնտեսական անկման ընթացքում Ակվիլեայում երկար ժամանակ գոյատևեցին եկեղեցիները։ Հոգևոր կյանքի կենտրոն էր համարվում IV դարի բազիլիկ եկեղեցին։ Ներկա պահին այդ շինությունից կանգուն են մնացել միայն մկրտելու համար նախատեսված կառույցը և խճանկարներով հատակը։ Եկեղեցու մյուս հատվծները վերակառուցվեցին 1031 թվականին, իսկ 1379 թվականին կրկին ենթարկվեց վերակառուցման գոթիկայի ոճով։
554 թվականից մինչև 1751 թվականը Ակվիլեան համարվել է կաթողիկոսական կենտրոն։ Ակվիլեայում տեղի է ունեցել մի քանի եկեղեցական ժողով։ Առաջինը 381 թվականի ժողովն էր արիոսականության դեմ։ Ժողովներ են եղել նաև 558 թվականին, 698-ին և 1184-ին։ Ակվիլեայում ընդունված Հավատո հանգանակը տարբերվում էր Նիկեայի Հավատո հանգանակից։


== Ժամանակակից կոմունա ==
Ժամանակակից կոմունայի բնակչության թվաքանակը կազմում է 3503։ Քաղաքի մեծ մասը վերակառուցված չէ, և հնագետների հետազոտության կարիք է զգացվում։ Բոլոր հետազոտությունները մինչև այսօր կատարվել են ընտրողաբար։ Վերջերս Ակվիլեայի բազիլիկ եկեղեցին ներառվեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Արվեստում ==
Ակվիլեիայի ջախջախումը Աթթիլայի կողմից հիմք հանդիսացավ Ջուզեպպե Վերդիի «Աթթիլա» օպերայի համար։


== Գրականություն ==
Наджафова И. М. 1993: Аквилея: муниципальное управление I—II вв. н. э. // Политическая структура и общественная жизнь древнего Рима: Проблемы античной государственности. Ярославль, 56-66.


== Ծանոթագրություններ ==
Վովի (լաոսյան տառ)

Վովի («հովհար»), լաոսերեն այբուբենի 23-րդ տառը։ Նման է թաիլանդերեն այբուբենի հենց «վովեն» տառին։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է աքսոնտամ տառ, այսինքն՝ ցածր կարգի։ Արտասանվում է ձայնավոր։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։


== Արտաքին հղումներ ==
Լաոսերեն այբուբեն
Հմտություն

Հմտություն, շարժողական կամ մտավոր խնդիր լուծելու լրիվ կամ մասնակի ավտոմատիզմի հասցված կարողություն։


== Հմտությունների տեսակներ ==
Հմտությունները կարող են լինել՝

զգայական
աշխատանքային-շարժողական
ներքին՝մտածական և մնեստիկական (հիշողության) գործողություններ։Հմտությունները օգտագործվում և կատարելագործվում են գործունեության գործընթացում։ 
Յուրացման ենթակա ամեն մի նոր գործողություն սկզբնապես լինելով ինքնուրույն, ծավալուն և գիտակցված գործողություն, բազմակի կրկնությունների շնորհիվ աստիճանաբար ավտոմատացվում է, հաճախ մտնելով այլ գործողության կազմի մեջ որպես բաղադրամաս։ Վարժությունների օգնությամբ հմտություները մշակելիս փոխվում են շարժումների կատարման հնարները (մի շարք մասնավոր և առանձին կատարվող գործողություններ ձուլվում են մեկ միասնական գործողության մեջ), վերանում են ավելորդ շարժումները։ Մարդը կարողանում է գործողությունները միաժամանակ կատարել երկու ձեռքով (կամ ոտքով), մեծանում է կատարման արագությունը։ Փոխվում են գործողությունների զգայական վերահսկողության հնարները, տեսողական վերահսկողությունը փոխարինվում է առավելապես մկանային-կինեսթետիկ վերահսկողությամբ։ Հմտորեն գործող մարդու ուշադրությունն ազատվում է գործողությունների հնարներն ընկալելուց և տեղափոխվում է իրադրության ու արդյունքների վրա։


== Հմտությունների ինտերֆերենցիա ==
Նախկինում յուրացված հմտության բացասական ազդեցությունը նոր հմտությունների ձևավորման և օգտագործման գործընթացի վրա։ Դրանց հաղթահարման համար պետք է մեծացնել առաջին հմտության կատարման (ավտոմատացվածության ու ճկունության) մակարդակը, իսկ նոր հմտությունը յուրացնել որքան հնարավոր է գիտակցված ու նրա մեջ մտնող գործողությունների մանրակրկիտ զննման ու ինքնակարգավորման ապահովմամբ։ Հմտությունների ինտերֆերենցիայի ռետրոակտիվ (հետադարձ) և պրոակտիվ (դեպի առաջ, դեպի նոր հմտության ձևավորման գործընթացը ուղղված) արգելակման հետևանք է։


== Հմտությունների փոխանցում ==
Նախկինում ձևավորված հմտությունների դրական ազդեցությունը նոր հմտությունների յուրացման ընթացքի վրա։


== Հմտությունների փոխներգործություն ==
Նախկինում ձևավորված և ներկայումս ձևավորվող հմտությունների փոխադարձ ազդեցությունը, որը լինում է երկու տեսակ՝

Հմտությունների փոխանցում
Հմտությունների ինտերֆերենցիա։


== Հմտության և սովորության տարբերությունը ==
Հմտությունը տարբերվում է սովորությունից, քանի որ իր հիմքում որոշակի պայմաններում վերարտադրվելու կայուն միտում չունի։ Հմտությունները տեղափոխվում են այլ իրադրություններ՝ մասնակցելով նոր խնդիրների լուծման պրոցեսներին։ Կենսափորձը զգալի չափով կազմված է հմտություններից, որոնք փոխներգործում են։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Նալչաջյան Ա․ Ա․ (1984 թ.)։ Հոգեբանական բառարան (Լույս ed.)։ Երևան։ էջ 240
Ջենք Ույղուր

Ջենք Քադիր Ույղուր (անգլ.՝ Cenk Kadir Uygur, արտասանվում է՝ /ˈdʒɛŋk ˈjuːɡər/; թուրքերեն՝ Cenk Kadir Uygur, ˈdʒɛɲc ˈujɡur; մարտի 21, 1970(1970-03-21), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրքական ծագմամբ ամերիկացի վերլուծաբան, քաղաքական մեկնաբան, ակտիվիստ։ Ույղուրը հանդիսանում է The Young Turks (TYT) ամերիկյան լիբերալ-առաջադիմական, սոցիալ-քաղաքական ծրագրի գլխավոր հաղորդավարը և համահիմնադիրը։ Հանդիսանում է նաև TYT Network միացյալ ցանցի համահիմնադիր։ Ույղուրը ծնվել է Թուրքիայում։ 8 տարեկանից տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ ստանալով ամերիկյան քաղաքացիություն։ Մինչ քաղաքական մեկնաբանի կարիերայի սկիզբը, աշխատել է որպես իրավաբան։ Երիտասարդ տարիներին եղել է պահպանողական հայացքների կրող, քննադատել է ֆեմինիզմը, աբորտները և դրական խտրականությունը։ Ներկայումս առաջադիմական հայացքների կրող է։ 2012 թվականին քննադատությունների է արժանացել՝ իր նախորդ հրապարակումներում հայոց ցեղասպանությունը ժխտելու համար։ Համարվում է «Wolf PAC» շարժման հիմնադիր, որը հանդես է գալիս ԱՄՆ Սահմանադրություն|ԱՄՆ Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ անելու կոչերով։ Նպատակը ընտրությունների ժամանակ ընտրական բոլոր շերտերում թեկնածուների ֆինանսավորման արգելումն էր։


== Տես նաև ==
Հայոց ցեղասպանության ժխտում
The Young Turks


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Young Turks Archived 2008-03-01 at the Wayback Machine.
TYT Network
Ջենք Ույղուր (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Cenk Uygur Թվիթթերում
ՀՀ 6-րդ գումարման Ազգային Ժողով

ՀՀ 6-րդ գումարման Ազգային Ժողով, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման խորհրդարան, որը ձևավորվել է 2017 թվականի ապրիլի 2-ի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում։ Այն Հայաստանի Հանրապետության պատմության միակ խորհրդարանն է, որի լիազորություններն ավարտվել են ժամկետից շուտ։ Խորհրդարանն ուներ 105 պատգամավոր, որոնք ներկայացնում էին 4 քաղաքական ուժեր։ Առաջին խորհրդարանն է, որն ընտրել է Հայաստանի Հանրապետության նախագահ և Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ։ ՀՀԿ-ն 58 պատգամավորներով ուներ կայուն մեծամասնություն, նրան էր պատկանում ԱԺ խոսնակի և երկու փոխխոսնակների պաշտոնները։ ՀՀԿ կոալիցիոն գործընկեր ՀՅԴ-ն ներկայացված էր 7 պատգամավորներով։ Ընդդիմադիր Ծառուկյան դաշինքը և «Ելք» դաշինքը ներկայացված էին համապատասխանաբար 31 և 9 պատգամավորներով։ Ազգային ժողովի նախագահը Արա Բաբլոյանն էր։ Խորհրդարանն իրավունքի ուժով ցրվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին։


== Ձևավորում ==

ՀՀ 6-րդ գումարման Ազգային Ժողովը ձևավորվել է 2017 թվականի ապրիլի 2-ին։ Առաջին նիստը կայացել է մայիսի 18-ին, որը վարել է ամենատարեց պատգամավոր, Հայաստանի քրդական համայնքի ղեկավար, ՀՀԿ խմբակցության անդամ  Կնյազ Հասանովը։ Նիստին ներկա են եղել ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Ամենայն ​հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն, ՀՀ կառավարության անդամները։ Նիստը բոյկոտել է «Ելք» դաշինքը։ Առաջին նիստի ընթացքում ընտրվել է Ազգային Ժողովի ղեկավար կազմը։


== Գործունեություն ==
6-րդ գումարման Ազգային ժողովում 5 անգամ անցկացվել է ՀՀ վարչապետի ընտրություն, որից 3 դեպքում վարչապետ չի ընտրվել։ Այն եղել է Հայաստանի պատմության միակ խորհրդարանը, որտեղ կառավարությունը ձևավորել է ընդդիմությունը։


== Պատգամավորներ ==

6-րդ գումարման Ազգային ժողովն ուներ 105 պատգամավոր, որից 58-ը ներկայացնում էին ՀՀԿ-ն, 31-ը՝ Ծառուկյան դաշինքը, 9-ը՝ Ելք դաշինքը և 7-ը ՀՅԴ-ն։ Գործունեության 1,5 տարվա ընթացքում դադարեցվել է 15 պատգամավորի լիազորություն։
«Ելք» խմբակցության պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը ղեկավարել է Թավշյա հեղափոխությունը, որի արդյունքում Ազգային Ժողովի կողմից ընտրվել է ՀՀ վարչապետ։
ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Մանվել Գրիգորյանը զրկվել է անձեռնմխելիությունից և կալանավորվել ապօրինի կերպով ռազմամթերք ձեռք բերելու, այլ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ պահելու, ինչպես նաև յուրացման եղանակով իր վստահությանը հանձնված առանձնապես խոշոր չափերով ուրիշի գույք հափշտակելու մեղադրանքներով։


== Լուծարում ==

Նիկոլ Փաշինյանը վարչապետի պաշտոնից հրաժարական է տվել հոկտեմբերի 16-ին։ Խորհրդարանի ինքնալուծարման ֆորմալ ընթացակարգը պահպանելու համար անհրաժեշտ էր, որպեսզի լիներ վարչապետություն ընտրություն և թեկնածուն չընտրվեր։ «Ելք» դաշինքը հոկտեմբերի 23-ին վարչապետի թեկնածու էր առաջադրել վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանին, որն էլ հոկտեմբերի 24-ի հատուկ նիստում չընտրվեց ՀՀ վարչապետ։ Նոյեմբերի 1-ին Ազգային Ժողովը երկրորդ անգամ չընտրեց Նիկոլ Փաշինյանին ՀՀ վարչապետի պաշտոնում և Ազգային Ժողովն արձակվեց իրավունքի ուժով։


== Ծանոթագրություններ ==
Հովիկ Առստամյան

Հովիկ Վարդանի Առստամյան, (հունվարի 1, 1969, Գյունե Ճարտար, Մարտունու շրջան - հոկտեմբերի 23, 1993, Բահմանլու, Ֆիզուլիի շրջան), հայ ազատամարտիկ։


== Կենսագրություն ==
1987-1989 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1990-1993 թվականներին կամավորական ջոկատի և ՊԲ ստորաբաժանումների (դասակի հրամանատար) կազմերում մասնակցել է Մարտունու, Վերին Վեյսալուի, Ալիբալիի, Ֆիզուլիի և այլ բնակավայրերի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Գյունե Ճարտարում։


== Ծանոթագրություններ ==
(2204) Լիիլի

(2204) Լիիլի (անգլ.՝ Lyyli), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1943 թվականի մարտի 3-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,588273 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,533 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6436 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1520,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236695 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,56° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2204) Լիիլի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(1444) Պանոնիա

(1444) Պանոնիա (անգլ.՝ Pannonia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի հունվարի 6-ին Գ. Կուլինի կողմից Կոնկոլիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,153892 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7153 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5925 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2045,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175968 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 17,76° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1444) Պանոնիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալլիկա (գյուղ, Կեռնու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱլլիկաԱլլիկա (էստ․՝ Allika), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեռնու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Լաֆուրշ շրջան (Լուիզիանա)

Լաֆուրշ շրջան (անգլ.՝ Lafourche Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.812 կմ² է, բնակչությունը՝ 96.318 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թիբոդոու բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1807 թ.։
Սարդուրի Դ

Սարդուրի IV (Սարդուր IV, Սարդուրի, Սարդուրի որդի), Վանի թագավորության ժամանակաշրջանի ավարտի արքա, ով կառավարել է մ.թ.ա 650- մ.թ.ա. 620 թվականներին։
Սարդուրի IV-ի կառավարման ժամանակ Վանի թագավորությունն արդեն անկում էր ապրում։ Վանի արքան կորցնում էր իր վերահսկողությունը երկրի ծայրամասերի նկատմամբ, և մայրաքաղաքը Վանից տեղափոխվեց Թեյշեբաինի, որը գտնվում էր Արարատյան դաշտում։ Հայրը Սարդուրի III արքան է։ Նրան նախորդել է Սարդուրի III-ը, իսկ հաջորդել՝ Էրիմենան կամ Ռուսա Գ-ն։


== Տես նաև ==
Վանի թագավորության արքաների ցանկ
Յարկոե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅարկոեՅարկոե (ուկրաիներեն՝ Ярке, Ղրիմի թաթարերեն՝ Biy Suv Küyçe), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բի-Սու-Կովչե։
2001 թվականի տվյալներով Յարկոե գյուղում բնակվում էր 1 927 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նազրկ

Նազրկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լուկյանենկի

Լուկյանենկի (ռուս.՝ Лукьяненки), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ատլա (գյուղ, Լյումանդա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱտլաԱտլա (էստ․՝ Atla), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լյումանդա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սվետլիչնոե (գյուղ, Զոլոչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍվետլիչնոեՍվետլիչնոե (ուկրաիներեն՝ Світличне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1677 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սվետլիչնոե գյուղում բնակվում էր 369 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,396 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 931,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալամլի

Ալամլի, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում` Գելյանի լեռների հարավային կողմում։
XX դարասկզբին ուներ 12 տուն քուրդ բնակիչ։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (4418)

Ժողովածու (4418), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4418  թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1979 թվականին Մարգար դպիր գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19X12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 601 թերթից։ Գրված է միասյուն նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 171բ, 215բ, 277բ, 329ա։


== Բովանդակություն ==
Ալբերտի Մեծի Յաղագս աստուածաբանականի ճշմարտութեան։
Բարթուղիմէոսի Մեկնութիւն վեցօրէից։


== Ծանոթագրություններ ==
Դուբլին

Դուբլին (անգլ.՝ Dublin, արտասանվում է Դաբլին ˈdʌblin, իռլանդերեն՝ Baile Átha Cliath), Իռլանդիայի մայրաքաղաք և խոշորագույն բնակավայր։ Գտնվում է Իռլանդիա կղզու արևելյան ափի գրեթե մեջտեղում, Լիֆի գետի բերանին և Դուբլինի մարզի կենտրոնում։ Հիմնադրվել է 9-րդ դարում  վիկինգների կողմից, ապա դարձել վիկինգական փոքր Դուբլինի Թագավորության կենտրոնը։ Դարձել է կղզու գլխավոր քաղաքը 12-րդ դարում՝ նորմանների կողմից Իռլանդիայի նվաճումից հետո։ 17-րդ դարից սկսած քաղաքն արագ տեմպերով ընդլայնվել է՝ դառնալով Բրիտանական Կայսրության երկրորդ և Եվրոպայի հինգերորդ ամենամեծ քաղաքը։


== Անվանում ==
Իռլանդական աղբյուրներում առաջին անգամ հիշատակվում է 291 թվականին։ Անվանումն առաջացել է հին իռլանդերեն Dubhlinn ձևից, որը բառացի նշանակում է «սև ջրափոս»։ Քաղաքն այսօր իռլանդերեն կոչվում է նաև Բալյե Ահա Քլիահ (Baile Atha Cliath), որը բառացի նշանակում է «վայր՝ հյուսապատված անցահունի մոտ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Սամվել Աբրահամյան (այլ կիրառումներ)

Սամվել Աբրահամյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

Սամվել Աբրահամի Աբրահամյան (ծ. 1954), բանասեր
Սամվել Միքայելի Աբրահամյան (ծ. 1957), լրագրող։
Սամվել Սերգեյի Աբրահամյան (ծ. 1970), ռազմական գործիչ։
Սամվել Միշայի Աբրահամյան (ծ. 1965)


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուզուքան

Ռուզուքան (նաև՝ Ռուզուդան, Ռուզան), Հասան-Ջալալի երեք դուստրերից մեկն էր։ Մոտ. 1238 թվականին կնության է տրվել մոնղոլ զորագլուխ Բաչու-նոյինին. այս ամուսնության նպատակը Խաչենի իշխանության և թաթար-մոնղոլների միջև խաղաղության համաձայնագրի ամրապնդումն էր։ Տարիներ անց Ռուզուքանը լսելով, որ ձերբակալվել է Ջալալ իշխանը, փորձել է միջնորդությամ ազատել նրան, սակայն ապարդյուն։
Ռուզուքանի կյանքը ժողովրդական հիշողության մեջ պահպանվել է որպես հանուն հայրենիքի մեծ անձնազոհություն, որն հետագայում իր արտահայտությունն է գտել Մուրացանի «Ռուզան» դրամայում։
Գետակ

Գետակ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
UNIMA

UNIMA (Union Internationale de la Marionnette, հայերեն` Տիկնիկային գործիչների միջազգային միություն), հիմնադրվել է Պրահայում, 1929 թվականին։ 1981 թվականին ֆրանսիացի տիկնիկագործ Ժակ Ֆելիքսը UNIMA-յի գլխամասը տեղափոխել է Շառլվիլ Մեզիեր, Ֆրանսիա, որը 1972 թվականից սկսած Festival Mondial des Théâtres de Marionnettes-ի անցկացման վայրն է եղել։ UNIMA-ն միացված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին, ինչպես նաև` Թատրոնի միջազգային ինստիտուտի անդամ է։


== Ազգային կենտրոններ ==

Աշխարհի տարբեր մասերում կան Ազգային կենտրոններ, այդ թվում`

UNIMA-ԱՄՆ, հիմնադրվել է Ջիմ Հենսոնի կողմից, 1966 թվականին։ 1992 թվականին Տիկնիկային արվեստի կենտրոնն Ատլանտայում դարձել է UNIMA-ԱՄՆ-ի գլխամաս։
UNIMA Ավստրալիա
UNIMA Պակիստան
Բրիտանական UNIMA
UNIMA Ֆրանսիա


== UNIMA Համաշխարհային կոնգրեսներ ==
Համաշխարհային կոնգրեսներ տեղի են ունեցել. 

1929` Պրահա
1929` Փարիզ
1930` Լիեժ
1933` Լյուբլյանա
1957` Պրահա
1958` Բուխարեստ
1960` Բոխում-Բրաունշվայգ
1962` Վարշավա
1966` Մյունխեն
1969` Պրահա
1972` Շառլվիլ Մեզիեր
1976` Մոսկվա
1980` Վաշինգտոն ԿՇ
1984` Դրեզդեն
1988` Նագոյա
1992` Լյուբլյանա
1996` Բուդապեշտ
2000` Մագդեբուրգ
2004` Ռիեկա
2008` Պերթ
2012` Չենդու
2016` Տոլոսա


== Տես նաև ==
Տիկնիկային թատրոն


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Union Internationale de la Marionnette» 
Բրիտանական UNIMA
Հակոբ Սանտալճյան

Հակոբ Սանտալճյան (մոտ 1867, Մանիսա, Փոքր Ասիա- 27 օգոստոսի, 1917, ?), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հավանաբար 1867 թվականին Փոքր Ասիայի արևմուտքի Մանիսա քաղաքում։ 1892 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Եղել է Փարիզի միջազգային բժշկական խորհրդի անդամ։ Զմյուռնիայի հայկական հիվանդանոցում բժիշկ է աշխատել։ Հետո եղել է Նազիլլիի թաղապետական բժիշկ։
Մահացել է 1917 թվականի օգոստոսի 27-ին, ժանտախտից՝ մոտ 50 տարեկանում։


== Գրականություն ==
Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Իսթանպուլ, 1940։
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Ապրեմոն (Արդենների գավառ)

Ապրեմոն (ֆր.՝ Apremont), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 128 մարդ, բնակչության խտությունը` 9.95 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.86 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 60 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 65 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 42-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 23։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,6 %։ 42 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 39 անձ (20 տղամարդ և 19 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (1 տղամարդ և 2 կին)։ 23 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Դվորե

Դվորե (նորվ.՝ Dovre), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Դվորե քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 1363.84  կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։


== Դվորեի զինանշանը ==
Դվորե կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1986 թվականի հուլիսի 11-ն և իրենից ներկայացնում է սպիտակ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված մուշկ (ոչխարակով)։


== Բնակչություն ==
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Դվորե կոմունայում բնակվում է 2778 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ փոքր նվազման շեղումով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Store norske leksikon.(նորվ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Archived 2008-05-17 at the Wayback Machine.(նորվ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Յամակասի

Յամակասի (լինգալա՝ Ya makási), ֆրանսիական թիմ, խումբ, որը զբաղվում է պարկուրով։ 


== Անվան ծագումնաբանություն ==
Յամակասի բառը ծագել է լինգալա լեզվից։ Ya makási բառը թարգմանաբար նշանակում է «ուժեղ մարմին» «ուժեղ ոգի», «ուժեղ տղամարդ» կամ նույնիսկ «դիմացկունություն»։


== Թիմի անդամներ ==
Թիմը հիմնվել է 1987 թվականին՝ Դավիդ Բելլի և Սեբաստիեն Ֆուկանի կողմից։ Թիմի կազմում եղել են․

Դավիդ Բելլ (David Belle)
Սեբաստիեն Ֆուկան (Sébastien Foucan)
Յան Նոտրա (Yann Hnautra)
Շեռլ Պերիեր (Charles Perrière)
Մալիկ Դիուֆ (Malik Diouf)
Լորան Պիեմոնտեզի (Laurent Piemontesi)
Գիլեն Նգուբա Բոյեկե (Guylain N’Guba-Boyeke)
Շաու Բել Դին (Châu Belle Dinh)
Ուիլյամ Բելլ (William Belle)Այս կազմով թիմը երկար կյանք չի ունեցել։ Թիմի ձևավորումից որոշ ժամանակ անց Բելլը և Ֆուկանը լքել են թիմը՝ «Notre-Dame de Paris» մյուզիքլում թիմի մասնակցության շուրջ տարաձայնությունների պատճառով։
«Յամակասի» թիմը իր գործունեությունը դադարեցրել է՝ խմբի գործունեության առևտրայնացման վերաբերյալ մասնակիցների ունեցած տարակարծությունների պատճառով։


== Majestic Force ==
Յամակասի թիմի նախկին անդամները ստեղծել են նոր Majestic Force պրոյեկտը։
 Majestic Force-ի անդամներ '

Յան Նոտրա (Yann Hnautra)
Լորան Պիեմոնտեզի (Laurent Piemontesi)
Շաու Բել Դին (Châu Belle Dinh)
Ուիլյամ Բել (Williams Belle)


== Ֆիլմեր ==
Յամակասի թիմի մասին նկարահանվել են մի շարք գեղարվեստական ֆիլմեր, որտեղ առաջին անգամ ցուցադրվել են պարկուրային հնարքներ․

Յամակասի․ նոր սամուրայներ
Յամակասի 2․ քամու երեխաները


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Պարկուր
Ֆրիռան
Դավիդ Բելլ
Սեբաստիեն Ֆուկան
Յան Նոտրա


== Արտաքին հղումներ ==
История команды Ямакаси
Сайт Majestic Force
Պապիկի մեծ փախուստը

Պապիկի մեծ փախուստը (անգլ.՝ Grandpa's Great Escape), մանկական գիրք, որը գրել է Դեյվիդ Վիլյամսը և պատկերազարդել է Թոնի Ռոսսը։ Այն հրապարակվել է Հարփեր Քոլինսի կողմից, 2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին։ Պատմությունը պատմում է Ջեք անունով մի տղայի մասին, որը փորձում է փրկել իր պապիկին չար օրիորդ Սվայնի ծերանոցից։
Գիրքը վերամշակվել է BBC One հեռուստաընկերության համար, սցենարի հեղինակներն են Վիլյամս և Քևին Սեսիլները։ Պապիկի դերում խաղացել է Թոմ Քոուրթենին։ Բրիտանական հեռուստատեսությամբ պրեմիերան կայացել է 2018 թվականի Նոր Տարվա օրերին։


== Սյուժե ==
Գրքում նկարագրվող իրադարձությունները տեղի են ունենում Լոնդոնին մոտ գտնվող քաղաքում, 1980-ական թվականներին և պատմում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առաջավոր օդաչու պապիկի պատմությունը, որը հիմա շփոթված է` կարծելով, թե Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմը դեռ չի ավարտվել։ Երբ նրա ընտանիքն այլևս չի կարողանում հոգ տանել նրա մասին, նա տեղափոխվում է ծերանոց, որը ղեկավարվում է օրիորդ Սվայնի կողմից։
Շուտով պարզ է դառնում, որ օրիորդ Սվայնը ղեկավարում է ծերանոցը միայն իր շահի համար, և պապիկը ու նրա թոռնիկ Ջեքը, որը միակն էր, որ կարող էր հասկանալ պապիկին, պետք է կազմակերպեն վտանգավոր փախուստ։ Պապիկը վերջին հնարավորությունն ունի վերապրելու իր անցյալը և մեկ անգամ ևս թռչելու իր սիրելի ինքնաթիռով։


== Արձագանք ==
Book Bag կայքի մեկնաբան Լինդա Լովերը Պապիկի մեծ փախուստ ֆիլմին տվել է 4.5 աստղ` ասելով. «Սկզբից մինչև վերջ հիմարություն լինելով` այնուամենայնիվ այն ընթերցողի մոտ թողնում է ջերմ, մտերմիկ զգացողություն։ Մոռացիր այն մասին, թե արդյոք սյուժեի մեջ թեկուզ մի փոքր իմաստ կա, պարզապես հարմար նստիր և վայելիր ընթացքը, Թոնի Ռոսսի հիանալի պատկերազարդումները և անհոգ տեքստը»։


== Հեռուստացույցային վերամշակում ==
2017 թվականի սեպտեմբերի 22-ին հայտարարվել է, որ գիրքը վերամշակվելու է BBC One հեռուստաընկերության համար և հեռարձակվելու է 2017 թվականին, Ամանորին։ Ֆիլմի սցենարը գրվել է Վիլիամ և Քևին Սեսիլների կողմից, պապիկի դերում խաղացել է Թոմ Քոուրթենը, Ջեքի դերում` Կիթ Քոնորը, օրիորդ Դենդի դերում` Ջենիֆեր Սաունդերսը Ջեքի ծնողների` Պատրիսիայի և Բարրի դերերում` Սամանթա Սփիրոն և Վալիամսը։ Ֆիլմը հեռարձակվել է 2018 թվականի Ամանորին և ունեցել ավելի քան 5 միլիոն հանդիսատես։


== Ծանոթագրություններ ==
Տարաշանի

Տարաշանի (ուկրաիներեն՝ Тарашани), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տարաշանի գյուղում բնակվում էր 987 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հասարակական կապերի ամերիկա-իսրայելական կոմիտե

Հասարակական կապերի ամերիկա-իսրայելական կոմիտե, ՀԿԱԻԿ (անգլ.՝ American Israel Public Affairs Committee, AIPAC), ԱՄՆ-ի Կոնգրեսում և կատարողական ճյուղում իսրայելամետ քաղաքականությունը պաշտպանող հրեական լոբբիստական խումբ։ Կոմիտեի ներկա նախագահն է Մայքլ Քասենը։
Ստեղծվել է 1954 թվականին ամերիկահրեական կազմակերպությունների ղեկավարների կողմից ԱՄՆ կառավարության կողմից երիտասարդ հրեական պետությանն աջակցելու նպատակով և նպաստում է ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի միջև տնտեսական, քաղաքական և ռազմական ոլորտներում հարաբերությունների ամրապնդմանը։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Միշել Աուն

Միշել Նաիմ Աուն (արաբ․՝ ميشال عون‎‎, Արաբական արտասանությունը։ [miːʃaːl ʕa.uːn]) (սեպտեմբերի 30, 1933(1933-09-30), Հարեթ Հրեյք, mandatory Lebanese Republic), Լիբանանի Նախագահ։ Նա նախագահ է ընտրվել 2016 թ. հոկտեմբերի 31-ին, Լիբանանի խորհրդարանի 46-րդ ընտրական նստաշրջանում։ Այն բանից հետո, երբ նախագահ Միշել Սուլեյմանը, իր լիազորությունների ավարտին, 2014 թվականի մայիսին, հեռացավ նախագահի պաշտոնից, Լիբանանը մնացել էր առանց ղեկավարի, ինչի արդյունքում Լիբանանը հայտնվել էր փակուղում՝ խորհրդարանը հետագա 29 ամիսների ընթացքում, 45 խորհրդարանական նստաշրջաններում անհրաժեշտ քվորում չի ապահովել և չի կարողացել ընտրել հաջորդ նախագահ։ 1984 թվականին Միշել Աուն նշանակվել է Լիբանանյան բանակի գեներալ։ 1988 թ. սեպտեմբերի 22-ից մինչ 1990 թվականի հոկտեմբերի 13-ը,  Աունը զբաղեցրել է վարչապետի պաշտոնը։ Հակասական որոշումը բերեց իշխանության համար պայքարող երկու մրցակից կառավարությունների ձևավորման, մեկը ' գեներալ Աունի, մյուսը՝ Սելիմ Հոսի գլխավորությամբ։ 1989 թվականի մարտի 14-ին Աունը "Ազատագրման պատերազմ" հայտարարեց Սիրիական բանակի դեմ։ 1990 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, Սիրիական բանակը սպանելով հարյուրավոր զինվորներ և քաղաքացիական անձանց ներխուժեց Աունի հենակետերը ներառյալ Պրեզիդենտական պալատը։ Աունը փախավ Բեյրութի ֆրանսիական դեսպանատուն, հետագայում և ապաստան գտավ Ֆրանսիայում, որտեղ անցկացրեց 15 տարի՝ 1990 թվականից մինչև 2005 թվականը։ Նա Լիբանան վերադարձավ 2005 թվականի մայիսի 7-ին, երկրից սիրիական զորքերի դուրսբերումից տասնմեկ օր հետո։ 2006 թվականին, որպես ազատ հայրենասիրական շարժման ղեկավար, Աունը Հեսբուլահի հետ փոխըմբռնման հուշագիր ստորագրեց, հիմնելով խոշոր դաշինք, որն առ այսօր ուժի մեջ է։ Չնայած Բաշշար ալ-Ասադի հոր՝ Հաֆեզ ալ-Ասադի ռեժիմի հետ ունեցած արյունալի պատմության, Աունը 2009 թ. այցելեց Սիրիա։
Աունը Խորհրդարանի անդամ ընտրվեց, որտեղ նա գլխավորում էր Ազատ հայրենասիրական շարժումը և ավելի ընդարձակ Բարեփոխումների և Փոփոխությունների դաշինքը, որն ուներ  ավելի լայն ներկայացուցչություն (27)՝ երկրորդ խոշոր դաշինքը Լիբանանի խորհրդարանում։ Նախագահական ընտրություններում նա ներկայացրեց իր թեկնածությունը։ Նրա մրցակիցներն էին Սամիր Ջաաջաան, Սուլեյման Ֆրագիհը և Հենրի Հիլուն։ Ընտրվելուց հետո նա երդում տվեց որպես Լիբանանի նախագահ՝ Միշել Սուլեյմանի հաջորդը։


== Ծանոթագրություններ ==
ԲարՔեմփ

ԲարՔեմփ, մասնակիցների կողմից կազմակերպվող կոնֆերանսների միջազգային ցանց։ Այդ կոնֆերանսները «մասնակցային» աշխատանքային սեմինարներ են՝ միջոցառումներ, որտեղ մասնակիցները իրենք են բերում ներկայացվելիք թեմաները։ Առաջին ԲարՔեմփերի թեման վաղ-շրջանի համացանցային ծրագրերն էին և դրանց հետ փոխկապակցված բաց կոդով (open source) տեխնոլոգիաները, սոցիալական ցանցային պրոտոկոլները և տեղեկատվության բաց ֆորմատները։ ԲարՔեմփի ֆորմատը նաև օգտագործվել է այլ կարգի բազմազան թեմաներ ներկայացնելու, քննարկելու նպատակով, այդ թվում՝ հանրային փոխադրամիջոցների, առողջապահության և այլ ոլորտների։


== Պատմություն ==

«ԲարՔեմփ» անվանումն առաջացել է միջոցառման ակունքը հանդիսացող հաքերական «ֆուբար» (անհայտ փոփոխական) տերմինի կեսկատակ նմանաձայնությամբ. ԲարՔեմփն առաջացել է Ֆու Քեմփ միջոցառումներից, որոնք բաց կոդով (open source) հրատարակչության նախաձեռնող Թիմ Օ'Ռայլիի կողմից նախաձեռնվող, միայն հրավերների հիման վրա և մասնակցային հիմունքներով անցկացվող կոնֆերանսներ էին։
Առաջին ԲարՔեմփը անցկացվել է Փալո Ալթոյում, ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգում, 2005 թվականի օգոստոսի 19-ից 21-ը, Socialtext-ի գրասենյակում։ Այն կազմակերպելու համար մեկ շաբաթից էլ պակաս ժամանակ պահանջվեց, միջոցառմանը 200 մարդ մասնակցեց։ Այդ ժամանակներից ի վեր աշխարհի ավելի քան 350 քաղաքներում ԲարՔեմփեր են կազմակերպվել՝ Հյուսիսային Ամերիկայում, Հարավային Ամերիկայում, Աֆրիկայում, Եվրոպայում, Միջին Ասիայում, Ավստրալասիայում և Ասիայում։
ԲարՔեմփերը հաճախ դասում են այսպես կոչվող ոչԿոնֆերանսերի՝ ոչ ֆորմալ և կոնֆերանս բառերի միաձուլումից (անգլերեն unConference unformal + conference)։


== Արտաքին հղումներ ==
Բարքեմփերի կենտրոնացված վիքի կայք, աշխարհում սպասվող բարքեմփեր, զանազան ընդհանուր նյութեր
ԲարՔեմփ Երևան
ԲարՔեմփի կանոնները
Խորհուրդներ ԲարՔեմփ առաջին անգամ այցելողներին
Կարդիել դե լոս Մոնտես

Կարդիել դե լոս Մոնտես (իսպ.՝ Cardiel de los Montes), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տոլեդո նահանգում (Կաստիլիյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սերրա-դե-Սան-Վիսենտե շրջանում։ Տարածքը 24 կմ² է։ Բնակչությունը 375 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 64 կմ։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
Ֆոնոավտոգրաֆ

Ֆոնոավտոգրաֆ, աշխարհում առաջին ձայնագրող սարք։ Հայտնագործվել է Էդուար Լեոն Սքոթ դե Մարտենվիլի կողմից 1857 թվականին։
1857 թվականինի մարտի 25֊ին ֆրանսիական իշխանությունը Լեոն Սքոթին տվեց «ֆոնոավտոգրաֆ» (phonoautograph) կոչվող սարքը ստեղծելու արտոոնագիր։ Այն կազմված էր ակուստիկական կոնից և թրթռումներ առաջացնող թաղանթից, որոնք միացված էին ասեղով։ Ասեղը հպվում էր ձեռքով պտտվող ապակյա գլանին, որը ծածկված էր ածխածնով և թղթով։ Ձայնային ալիքները անցնելով կոնի միջով ստիպում էին թաղանթին թրթռալ, տատանումները տալով ասեղին, որը ածխածնի վրա կատարում էր նշումներ։ Սարքը թույլ էր տալիս պատկերել ձայնային ազդանշանանները, սակայն չէր տալիս դրանք նվագարկելու հնարավորություն։
Հետագայում ֆոնոավտոգրաֆի կառույցը հիմք վերցվեց ավելի կատարելագործված ձայնագրող սարքերի ստեղծման համար։
2008 թվականին Փարիզում նվագարկվել է արխիվում գտնված 1860 թվականի ապրիլի 9֊ին ձայնագրված 10 վայրկյանանոց գրառումը, որտեղ հենց ինքը՝ սարքի ստեղծողը երգում է հատված հայտնի ֆրանսիական «Au Clair de la Lune» երգից։ Հետաքրքիր է, որ նվագարկման ժամանակ հետազոտողները գրանցել են անհայտ երգչուհու կամ դեռահասի կատարում, սակայն հետագայում 2009 թվականի հետազոտությունները թույլ տվեցին պարզել, որ նվագարկման արագությունը գերազանցված էր, և դա հենց Սքոթի ձայն էր, ով երգում էր շատ  դանդաղ։


== Գտնված գրառումներ ==
1960 թվականի ապրիլի 9֊ին - ֆրանսիական ազգային «Լույսնի գույն» երգը։
1960 թվականի մայիսի 4 - Թասսոյի «Ամինտա» պոեմից հատվածներ։
1960 թվականի սեպտեմբեր - օպերային «Թռիր, մեղվիկ» (Vole, Petite Abeille) երգը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեխանիցիզմ

Մեխանիցիզմ, աշխարհըմբռնում և մտածողության եղանակ, ըստ որի բնության բազմազան երևույթների հիմքում ընկած են մեխանիկական շարժման օրենքները, ուստի և դրանք հանգեցնելի են այդ օրենքներին, բացատրելի են դրանցով։ Մեխանիցիզմը բնորոշ է եղել նոր ժամանակի բնագիտությանը և փիլիսոփայությանը, որոնց դասական ներկայացուցիչները (Ռ․ Դեկարտ, Գ․ Գալիլեյ, Ի․ Նյուտոն, Պ․ Լապլաս, Ֆ․ Բեկոն, Թ․ Հոբս, ֆրանսիացի մատերիալիստներ) հնարավոր էին համարում բնության բոլոր երևույթներն արտածել մեխանիկայի օրենքներից և ներկայացնել մաթեմատիկական հավասարումների տեսքով։ Այս մտածելակերպին համապատասխանում է մեխանիկական պատկերացումը մատերիայի ներքին կառուցվածքի մասին, երբ բոլոր մարմինները դիտվում են որպես հեռավորութան վրա անմիջականորեն փոխազդող նյութական կետերի հավաքականություն (ագրեգատ)։ Համապատասխանաբար, աշխարհի ընդհանրական պատկերը ներկայանում է որպես ներփակ մեխանիկական համակարգ, որի վիճակների նկարագրության համար միանգամայն բավարար է մեխանիկական պատճառականության սկզբունքը (այսպես կոչված, լապլասյան դետերմինիզմ)։ Սակայն մեխանիկայի սկզբունքների տարածումը որակական նոր բնագավառների վրա՝ ջերմային, էլեկտրամագնիսական, քիմիական երևույթների մեխանիկական տեսությունների կառուցումը, պահանջում էր մուծել փորձնական հաստատում չգտնող մտակառույց էություններ (եթեր, ֆլյուիդներ և այլն), իսկ դա հակասում էր փորձնական բնագիտության աշխարհայացքային և մեթոդաբանական ելակետային սկզբունքներին։ Ուստի, 19-րդ դարի վերջին դասական մեխանիկայի քննադատության հետ միասին մեխանիցիզմն իջավ ասպարեզից։ Ներկայումս «Մեխանիցիզմ» անվանում են ամեն մի մոտեցում, ըստ որի առհասարակ մատերիայի շարժման բարձր ձևերը հանգեցնելի են ավելի ցածր ձևերին (հասարակական երևույթները՝ կենսաբանական-հոգեբանական օրինաչափություններին, գիտակցությունն ու մտածողությունը՝ նյարդային գործունեության ֆիզիոլոգիային, կենսաբանական երևույթները՝ ֆիզիկական և քիմիական օրինաչափություններին և այլն)։ ժամանակակից մեխանիցիզմին առանձնապես սնում են մարդու վարքի, գործունեության, մտածողության կիբեռնետիկական մոդելավորման հաջողությունները։ Աշխարհի որակական բազմազանության իր մեկնաբանությամբ՝ վերլուծման և հանգեցման (ռեդուկցիայի) մտածելակերպով, մեխանիցիզմը մետաֆիզիկայի, որպես հակադիալեկտիկայի, առաջացման և գոյության նախապայմաններից է։