armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Զատկի ավանդույթներ

Զատիկի սեղան, զատկի տոնի կապակցությամբ քրիստոնյաների կողմից պատրաստվող ավանդական կերակրատեսակները։
Զատիկի սեղանի վրա լինում են խաշած, ներկված ձվեր։ Ձվերը ներկվում են արհեստական, լուծվող կերակրային ներկերով, գունավոր թղթերով, կամ կտորներով։ Որպես բնական գունանյութեր օգտագործվում են սոխի կճեպներ, սուրճ կամ զաֆրան։ Ուկրաինայի պես երկրներում նաև սովորություն է օգտվել մոմից և ներկից՝ նախշազարդ ձվեր ստեղծելու համար։
Շատ քրիստոնյաներ պատրաստում են միայն կարմիր ներկած ձվեր, որոնք խորհրդանշում են Հիսուսի թափած արյունը մարդկանց մեղքերի համար։ Ներկայումս հաճախ դրանք ներկվում են տարբեր գույներով։ Պարսկահայերը սեղանին նաև ունենում են պասկա, որի շուրջն ափսեի մեջ են երբեմն շարվում ներկված ձվերը։ Բողոքական քրիստոնյաների մոտ ընդունված են նաև շոկոլադե ձվիկները։
Զատիկ կիրակվա նախորդ գիշերը, Հայաստանում Զատկի սեղանին լինում են եփած ձուկ, չամիչով փլավ և գինի։ Չամիչով փլավը մեկնաբանվում է որպես ողջ մարդկության խորհրդանիշ, որտեղ չամիչը՝ հավատացյալներն են, գինին՝ Հիսուսի արյունը։ Պարսկահայերը սեղանին ունենում են ծխացրած ձուկ, քուքու, փլավ, և երբեմն նաև սալորի խոռիշտ (շոգեխաշած սոուսի տեսակ), որի մեջ կարմիր միս չեն օգտագործում։ Գինին լցվում է մի կտոր նշխարի վրա, որպեսզի թաթախվի։ Նշխարը խորհրդանշում է Հիսուսի մարմինը, իսկ գինին՝ արյունը, ինչպես Վերջին ընթրիքի ժամանակ։
Զատիկ կիրակի եկեղեցու բակում և նաև Զատկի շրջակա օրերին, մանուկները (ինչպես և մեծերը) «հավկիթ են խաղում»։ Այս խաղը տեղի է ունենում երկու հոգու միջև՝ մեկը պահում է մեկ ներկված հավկիթ, մեկ ծայրը դեպի վեր, մյուսն իր ներկված հավկիթի նույն ծայրը (սուր կամ լայն) արագ իջեցնում է և խփում մյուսի հավկթին։ Հետո խաղը կրկնվում է նույն հավկիթների մյուս ծայրերով՝ բայց այս անգամ առաջինն է իջեցնողը և երկրորդը՝ պահողը։ Ում հավկիթը, որ չի կոտրվում, նա հաղթում է, և հաղթվածն իր հավկիթը տալիս է իրեն։ Եթե ամեն հավկթի մի ծայրն է կոտրվում, ապա մեկ անգամ ևս խաղում են հավկիթների անվնաս ծայրերով, որպեսզի որոշվի հաղթողը։


== Նկարներ ==
Ռուսաստանում ևս նշվում է Զատկի տոնը, սակայն փոքր-ինչ այլ ավանդույթով։ Նրանք սեղանին են դնում պասկան կամ կուլիչը, որն օրհնվել է եկեղեցում։ Նույնիսկ տնային տնտեսուհին չի փորձում համտեսել պասկան, քանի դեռ այն չի օրհնվել Տիրոջ տանը։
Գալիսիայում և Կարպատներում կուլիչ թխում են հատուկ ձևավորումով. գագաթը ութ թևիկնորով, երկար ականջներով և «ոչխարի եղջյուրներ» և ծաղիկներով։

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Զատիկ
Նեում (համայնք, Բոսնիա և Հերցեգովինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նեում (այլ կիրառումներ)Նեում համայնք (բոս․՝  և խորվ.՝ Opština Neum, սերբ.՝ Општина Неум), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Նեում քաղաքը։


== Բնակչություն ==
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվում է 4325 մարդ։


== Տես նաև ==
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Савезни завод за статистику и евиденцију ФНРЈ и СФРЈ, попис становништва 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. и 1991. године.


== Արտաքին հղումներ ==
Saopćenje Federalnog saveza za statistiku 9.septembar 2009. godine
Նեում համայնքի պաշտոնական կայքէջ (բոսն.)
Կոռ (Խութի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոռ (այլ կիրառումներ)Կոռ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում։ Գտնվում էր գավառակի հարավ-արևմուտքում։


== Նշանավոր անձինք ==
Այստեղ է ծնվել Գլաձորի համալսարանի հիմնադիր, միջնադարի հռչակավոր գիտնական Ներսես Մշեցին (XIII - XIV դարեր)։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սալևեռե (գյուղ, Կոոնգա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍալևեռեՍալևեռե (էստ․՝ Salevere), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Կոոնգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մասկոտի

Մասկոտի (պորտ.՝ Mascote), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավ մարզում։ Մտնում է Իլեուս Իտաբուաի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 13 114 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 709,253 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 18,5 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականի հուլիսի 19-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 32.580.550,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.249,73 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,596 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Մասկոտիի մասին
Ռոսքիլեի հաշտության պայմանագիր

Ռոսքիլեի հաշտության պայմանագիր (անգլ.՝ Treaty of Roskilde), հաշտության պայմանագիր, որ կնքվել է Դանիայի և Շվեդիայի միջև 1658 թվականի փետրվարի 26-ին (մարտի 8-ին) Դանիայի Ռոսքիլե քաղաքում։ Այդ պայմանագրով ավարտվել է 1657-1658 թվականների շվեդա-դանիական պատերազմը, որ սկսել էր Դանիայի և Նորվեգիայի միացյալ թագավորության արքա Ֆրեդերիկ III-ը։ Դանիան, որ պարտություն էր կրել Կառլ Գուստավի զորքերից, համաձայնում է մեծ տարածքներ զիջել։ Շվեդիային է անցնում մասնավորապես Սկոնե գավառը։ Բացի դրանից` Շվեդիան ազատվում է հարկերից, որ վճարում էր Էրեսուն նեղուցով առևտրական նավերի անցման համար։ Դանիան պարտավորվում էր նաև արգելել Բալթիկ ծովի նեղուցներով այն բոլոր երկրների անցումը, որոնք թշնամի էին Շվեդիային։


== Նախապատմություն ==
1658 թվականին Շվեդիայի արքա Կառլ Գուստավը, անցնելով Բելթ նեղուցը, գրավում է դանիական Զելանդիա կղզին` ստիպելով դանիացիներին բանակցություններ սկսել։ Նախնական պայմանագիրը կնքվում է Տաաստրուպում 1658 թվականի փետրվարի 18-ին (փետրվարի 28), իսկ վերջնական պայմանագիրը` Ռոսքիլեում 1658 թվականի փետրվարի 18-ին (մարտի 8)։
Շվեդիան գրավում է նաև Արևմտյան Նորվեգիայի Ռոմսդալ բնակավայրը, սակայն տեղի բնակիչները ակտիվ դիմադրություն են ցույց տալիս շվեդական զորքերին։ Արդյունքում շվեդ գավառապետը ստիպված մի գունդ զինվոր և 50 հեծելազորային է ուղարկում`հարկերը հավաքելու։ Չնայած դրան` օկուպացիան ընդհանուր առմամբ չի հաջողվում։


== Հաշտության պայմաններ ==

Հաշտության պայմանագրով սահմանվում էին հետևյալ զիջումները.

Դանիական Սկոնե, Բլեքինգե, Հալանդ, Բորնհոլմ գավառներն անցնում են Շվեդիային։
Նորվեգիան Շվեդիային է զիջում Բուհուսլեն գավառը, ինչը Շվեդիային անսահմանափակ հնարավորություն է ընձեռում արևմուտքի հետ առևտրական կապեր հաստատելու։
Նորվեգիան Շվեդիային է զիջում Թրյոնդելագ գավառը։
Դանիացիները պարտավորվում են զերծ մնալ հակաշվեդական բոլոր դաշինքներից։
Դանիացիները պարտավորվում են հակաշվեդական բոլոր ուժերի ռազմանավերին զրկել բալթյան նեղուցներով անցում կատարելու հնարավորությունից։
Վերականգնվում են հերցոգ Հոլշտեյն Գոտորբսկու հողային իրավունքները։
Դանիական կողմը պարտավորվում է փոխհատուցել շվեդական օկուպացիոն ուժերի ծախսերը։
Դանիական կողմը պարտավորվում է պատերազմի դեպքում ռազմական օգնություն ցուցաբերել շվեդական կողմին։


== Ծանոթագրություններ ==
Տլումաչ

Տլումաչ (ուկրաիներեն՝ Тлумач), քաղաք Ուկրաինայի Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզի Տլումաչի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1213 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Տլումաչ քաղաքում բնակվում էր 8 632 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19,57 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Թեոդոր Աման

Թեոդոր Աման (ռումիներեն՝ Theodor Aman, մարտի 20, 1831(1831-03-20)[…], Կիմպուլունգ, Muscel County - օգոստոսի 19, 1891(1891-08-19)[…], Բուխարեստ, Ռումինիա), ռումինական նկարիչ, ծագումով հայ։ Համարվում է Ռումինիայում իմպրեսիոնիզմի նախակարապետներից մեկը։


== Կյանքը և գործունեությունը ==
Կազմակերպել է Բուխարեստի գեղարվեստի դպրոցը (1864)։ Ամանի պատմական թեմաներով կտավները, մարտանկարները կրել են թուրք զավթիչների դեմ ռումին ժողովրդի մղած ազգային-ազատագրական պայքարի խոր կնիքը («Ռումինների ճակատամարտը թուրքերի դեմ Սուրբ Գևորգ կղզում», 1859, «Թուրքերի վռնդելը Կրլուգերենից», 1872 և այլն)։ Ունի նաև դիմանկարներ, ռումին գյուղացիների կյանքին ու կենցաղին նվիրված գունանկարներ («Խմբապար», 1890) և օֆորտներ («Գյուղացի», «Եզներ լծելը», 1875 և այլն)։ Ամանի «Ծաղիկներ» նկարը պահվում է Հայաստանի պետական պատկերասրահում։ Մահացել է օգոստոս 19-ին, Բուխարեստում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Vasile Florea and Călin Dan, Th.Aman, Ministry of Culture, 1984
Teodor Simionescu and Adriana Gănescu, Theodor Aman 1831–1891, museum catalog, Fondul Plastic Arts, 1971
B. Mosescu-Maciuca, Theodor Aman, Meridians, 1962
Radu Bogdan, Theodor Aman, Editura de Stat Pentru Literaturǎ şi Artǎ, 1955
Theodor Aman 1831–1891, Rumanian Institute for Cultural Relations with Foreign Countries, 1954


== Արտաքին հղումներ ==
Aman, între conștiința istorică și hedonism (Between Historical Consciousness and Hedonism) by Adrian Silvan Ionescu from Ziarul de Duminică, 6 April 2011
Muzeul Theodor Aman @ Muzeul Municipiului București
Babel (գիրք)

Babel (անգլ.՝ Babel), Փաթի Սմիթի բանաստեղծությունների ժողովածու, որը լույս է տեսել 1978 թվականին։ Գիրքն ունի 202 էջ։ Գիրքը ամբողջովին անգլերեն լեզվով է։ Այն հրատարակել է G. P. Putnam's Sons-ը։


== Բովանդակություն ==


=== Radio Ethiopia ===
«Notice»
«Italy»
«The Tapper Extracts»
«Grant»
«Street of the Guides»
«Rimbaud Dead»
«Sohl»
«Neo Boy»
«Dog Dream»
«Mirza»
«The Stream»
«The Dream of Rimbaud»
«Doctor Love»


=== Alien to Alien ===
«Munich»
«High on Rebellion»
«Ain't It Strange»
«Egypt»
«Rape»
«Space Monkey»
«Suite»


=== Sister Morphine ===
«Notice 2»
«Judith»
«Georgia O'Keefe»
«A Fire of Unknown Origin»
«Edie Sedgewick»
«Judith Revisited»
«Marianne Faithfull»
«Sister Morphine»


=== Pipe Dreams ===
«Bread»
«Sterling Forest»
«Grass»
«Vandal»
«The Amazing Tale of Skunkdog»
«Konya the Shepherd»
«Sandayu the Separate»
«Conteé»
«Saba the Bird»
«Thermos»
«Enculé»


=== Mohammedia ===
«The Sheep Lady from Algiers»
«Penicillin»
«Robert Bresson»
«Carnival! Carnival!»
«k.o.d.a.k.»
«Mad Juana»
«The Salvation of Rock»


=== Corps de Plane ===
«Corps de Plane»
«Jeanne Darc»
«Jenny»
«Health Lantern»
«Hymn»
«The Ninth Hole»
«Thread»
«A Fleet of Deer»
«Easter»


=== Babel ===
«Chain Gang»
«Babel»
«Pinwheels»
«Comic Warrior»
«Babelogue»
«Combe»
«Babel Field»
«Zug Island»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Babel Google Book Search կայքում
Babel Նյու Յորք Թայմս պարբերականում (անգլ.)
Վոյ Վոժ (Սեդ Մեսի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)Վոյ Վոժ (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեդ Մեսա գետի աջ ափին՝ 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 19 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077940
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007794
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Դոբելեի շրջան

Դոբելեի շրջան (լատիշ․՝ Dobeles novads), վարչատարածքային միավոր Լատվիայի արևմտյան մասում, Զեմգալե պատմական մարզում։ Բաղկացած է 10 վոլոստից և Դոբելե քաղաքից, որը և շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը 2015 թվականի հունվարի 1֊ի տվյալներով՝ կազմում է 20 878 մարդ։
Շրջանի մակերեսը 889,7 կմ² է։
Շրջանը կազմավորվել է 2009 թվականի հուլիսի 1֊ին։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի հունվարի 1֊ին բնակչության թվաքանակը կազմում էր 24 390 մարդ։


=== Ազգային կազմ ===
2011 թվականին Լատվիայում անցկացված մարդահամարի արդյունքներով՝ շրջանի ազգային կազմն ու այս տեսքը․


== Տես նաև ==
Լատվիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի պաշտոնական կայք (լատիշերեն)
Մուստաֆա Ալ-Կազիմի

Մուստաֆա Աբդել Լատիֆ Մուշետ (արաբ․՝ مصطفى عبد اللطيف مشتت‎‎), հայտնի է՝ Մուստաֆա Ալ-Կազիմի (مصطفى الكاظمي‎, հուլիսի 5, 1967(1967-07-05), Kadhimiya, Բաղդադ, Իրաք), իրաքցի քաղաքական գործիչ, լրագրող և գրող։ Իրաքի վարչապետը 2020 թվականի մայիսի 7-ից, պարտականությունները կատարել է ապրիլի 9-ից։ Իրաքի արտաքին գործերի նախարարը 2020 թվականի մայիսի 12-ից հունիսի 6-ը։ Իրաքի Ազգային հետախուզական ծառայությունը գլխավորել է 2016 թվականից մինչև 2020 թվականը։


== Կենսագրություն ==
Մուստաֆա Աբդել Լատիֆը ծնվել է Բաղդադում 1967 թվականին։ Ընտանիքը 1963 թվականին Էշ-Շատրից Դի-կար մուխաֆազով տեղափոխվել է Բաղդադի Կադիմիա շրջան։ Հայրը՝ Հաջի Աբդել Լաթիֆ Մուշետ Ալ-Ղարիբավին, Բաղդադի օդանավակայանում տեխնիկական ղեկավար է աշխատել։
2012 թվականին ավարտել է Բաղդադի ԱԹ-Թուրատ մասնավոր համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Ստացել է բակալավրի աստիճանի իրավունք։
Սադդամ Հուսեյնի վարչակարգի հակառակորդն էր։ 1985 թվականին Իրաքյան Քուրդիստանի տարածքով գաղթել է Գերմանիա, իսկ հետո՝ Մեծ Բրիտանիա, ապրել է արտագաղթում։
Մի քանի տարի աշխատել է որպես ամերիկյան «Ալ-Մոնիտոր» թերթի սյունակագիր և խմբագիր։
2003-2010 թվականներին եղել է Լոնդոնում Iraq Memory Foundation-ի (IMF) գործադիր տնօրենը։
2016 թվականի հունիսի 7-ին վարչապետ է նշանակվել Հայդեր ալ-Աբադին Իրաքի Ազգային հետախուզական ծառայության պետ։
2020 թվականի մարտին շիական խմբավորման ներկայացուցիչ Կատաիբ Հեզբոլլահը Մուստաֆա Ալ-Կազիմիին մեղադրել էր 2020 թվականի հունվարի 3-ին Բաղդադի միջազգային օդանավակայանում ԱՄՆ-ի ավիահարվածի հետևանքով «Ղոդս»-ի ուժերի ղեկավար Ղասեմ Սոլեյմանիի և Աբու Մահդի Ալ Մուհանդիսի զոհվելու մեջ։
2019 թվականի նոյեմբերի վերջին վարչապետ Ադիլ Աբդուլ-Մահդի​ն հրաժարական էր տվել։ Հրաժարականը Իրաքի ներկայացուցիչների խորհրդի (խորհրդարանի) կողմից ընդունվել է դեկտեմբերի 1-ին։ 2020 թվականի փետրվարի 1-ին Իրաքի նախագահ Բարհամ Սալեհը Մուհամեդ Թաուֆիկ Ալաուիին նշանակել է երկրի վարչապետ և նրան հանձնարարել կառավարություն ձևավորել։ Մարտի 1-ին Մուհամեդ Թաուֆիկ Ալաուին հրաժարվել է կառավարություն ձևավորել և հետ վերցրել իր թեկնածությունը։ Մարտի 17-ին Իրաքի նախագահը Ադնան ազ-Զուրֆիին նշանակել է երկրի վարչապետ և հանձնարարել նրան կառավարություն ձևավորել։ Ապրիլի 9-ին, այն բանից հետո, երբ Ադնան ազ-Զուրֆին վայր դրեց իր լիազորությունները, Իրաքի նախագահը Մուստաֆա Ալ-Կազիմիին նշանակեց երկրի վարչապետ և նրան հանձնարարեց կառավարություն ձևավորել։
Մայիսի 7-ին Իրաքի ներկայացուցիչների խորհուրդը վստահություն է հայտնել Ալ-Կազիմիի կառավարությանը և հավանություն տվել նրա ծրագրին։ Նույն օրը  Ալ-Կազիմովը երդում է տվել որպես վարչապետ։ Մայիսի 12-ին Մուհամեդ Ալի Ալ-Խակիմին փոխարինել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է դոկտոր Մահդի Ալ-Ալաքի դստեր հետ «Դավա» կուսակցությունից։ Ունի երկու երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոնիս Ավդիյայ

Դոնիս Ավդիյայ (գերմ.՝ Donis Avdijaj;), ալբանական ծագմամբ կոսովո-գերմանացի ֆուտբոլիստ։ Հանդես է գալիս «Շալկե 04» ակումբում և իր ազգային հավաքականում, որպես հարձակվող։


== Կենսագրություն ==
Դոնիս Ավդիյայը ծնվել է Օսնաբրյուկ քաղաքում, ալբանացիների ընտանիքում։
Ավդիյայը ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել հինգ տարեկանից՝ սիրողական «Աթեր» ակումբում։ Հինգ տարեկանից հետո Դոնիսը տեղափոխվել է «Օսնաբրյուկ» ֆուտբոլային ակումբի մանկապատանեկան հավաքական։ Իր հայրենի քաղաքի համանուն ակումբից տեղափոխվել է «Շալկե 04»։


== Ակումբային կարիերա ==
2011/12 մրցաշրջանում՝ «Շալկե 04» ի պատանեկան հավաքականում անցկացրել է 26 խաղ՝ դառնալով 15 գոլի հեղինակ։ Հաջորդ մրցաշրջանում նա զգալիորեն բարելավել է իր խաղամակարդակը, արդյունքում՝ 25 խաղում հեղինակել է 44 գոլ և 13 գոլային փոխանցում։ Հետագայում նա տեղափոխվեց մինչև 19 տարեկանների հավաքական։ Թիմի հետ նա կարողացավ հաղթել Վեստֆալի գավաթը. եզրափակչում «Դորտմունդի Բորուսիայի» դեմ խաղում Դոնիսը դարձավ հաղթական գոլի հեղինակ։
2014/15 մրցաշրջանում Դոնիսը սկսեց մարզվել «Շալկե 04» ակումբի հիմնական կազմում՝ գերմանական չորրորդ դիվիզիոնում։ 2014 թվականի փետրվարին ֆուտբոլիստով սկսեց հետաքրքրվել անգլիական «Լիվերպուլը»։ Հետագայում «Շալկեն» ֆուտբոլիստի հետ նոր պայմանագիր ստորագրեց։ Նրա տրանսֆերը կազմեց 41 միլիոն ֆունտ։ Սեպտեմբերի 17-ին նրան հրավիրել են մասնակցելու Չեմպիոնների լիգային՝ անգլիական «Չելսի» ակումբի դեմ խաղին, սակայն ամբողջ խաղի ընթացքում մնաց պահեստայինների նստարանին։

2015 թվականի հոնվարի 13-ին՝ ստանալով խաղային պրակտիկա, Դոնիս 18 ամիս վարձավճարով մեկնեց ավստրիական «Շտուրմ»։ Փետրվարի 21-ին «Վիներ Նոյշտանդտ» ֆուտբոլային ակուբի դեմ կայացած հանդիպմանը ֆուտբոլիստը դեբյուտեց Բունդեսլիգա՝ 81-րդ րոպեին փոխարինելով Բրայթ Էդոմվոնին։ 83-րդ րոպեին դարձավ գոլային փոխանցման հեղինակ։ Մարտի 21-ին «Ադմիրա Վակեր» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Դոնիսը «Շտուրմի» կազմում դարձավ իր առաջին գոլի հեղինակ։ Այդ մրցաշրջանում ֆուտբոլիստը անցկացրեց 17 խաղ՝ դառնալով 6 գոլի հեղինակ։
2015 թվականի հուլիսի 30-ին Դոնիսը տոնեց իր առաջնախաղը Եվրոպա Լիգայում՝ մասնակցելով «Ռուբին» ակումբի դեմ խաղին (2:3)։ Հանդիպման ժամանակ նա դարձավ մեկ գոլի հեղինակ՝ սակայն ստանալով երկու դեղին քարտ հեռացվեց խաղադաշտից։ 2051/16 մրցաշրջանում անցկացերց 25 խաղ՝ դառնալով 3 գոլի և 7 գոլային փոխանցման հեղինակ։ Վարձավճարի ավարտվելուն պես վերադարձավ «Շալկե 04»։
2016 թվականի նոյեմբերի 24-ին տոնեց իր դեբյուտը «Շալկե 04» ակումբի հիմնական կազմում՝ Եվրոպա Լիգայի առաջնությունում, «Նիցայի» դեմ խաղում (2:0)։ Դեկտեմբերի 20-ին Դոնիսը Գերմանիայի առաջնությունում տոնեց իր առաջին գոլը, որը հեղինաեց գերմանական «Համբուրգ» ակումբի դեմ պաղին (1:2)։


== Միջազգային կարիերա ==
Դոնիսը հանդես է եկել գերմանական տարբեր հավաքակաերում, տարբեր տարիքային խմբերում։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Ավդիյայը հայտարարեց, որ մտադիր է խաղալ Ալբանիայի ազգային հավաքականում։
2017 թվականի մարտի 20-ին ֆուտբոլիստը հրավիրվեց Կոսովոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքական։ Դեբյուտային հանդիպումը կայացել է 2017 թվականի մարտի 24-ին Իսլանդիայի ազգային հավաքականի դեմ խաղին, որը ավարտվել է 1:2 հաշվով։


== Ձեռքբերումններ ==
Անձնական

Ֆրանց Վալտերի մեդալ (մինչև 17 տարեկան)։ 2013


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на официальном сайте «Шальке 04» (գերմ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Զոկան

Զոկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էռնեստ Բեգլարյան

Էռնեստ Սանթուրի Բեգլարյան (հուլիսի 1, 1936(1936-07-01), Հացի - հուլիսի 17, 2008(2008-07-17), Ստեփանակերտ), հայ բանաստեղծ, գրող, լրագրող, մանկավարժ  ։
Գրող, լրագրող Աշոտ Բեգլարյանի հայրն է։


== Կենսագրություն ==
Էռնեստ Բեգլարյանը ծնվել է 1936 թվականին, ԼՂՀ Մարտունու շրջանի Հացի գյուղում։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ Աշխատել է ԼՂ գյուղատնտեսության մարզային տարբեր կառույցներում։ Դասավանդել է Ստեփանակերտի գյուղատնտեսական քոլեջում։ 1988-1991 թվականներին աշխատել է «Կարմիր դրոշ», Ասկերանի շրջանի «Խաչեն» և «Բերդ» թերթերում։
Էռնեստ Բեգլարյանը գրել է քնարական ստեղծագործություններ, առակներ, որոնք թարգմանվել և տպագրվել են տեղական և արտասահմանյան հրատարակչություններում։ Արժանացել է բազմաթիվ պատվոգրերի։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Ժողովածուներ ===
Արև և նարինջ, Բաքու, 1970։
Զարթոնք, Բաքու, 1978։
Ուշացած խոստովանություն, Երևան, 1991։
Հավատքի ոգին, Ստեփանակերտ, 2004։
Հավատ և սեր, Երևան 2006։
«Ես դեռ ողջ եմ», Ստեփանակերտ, 2016 թվական (բանաստեղծությունների ընտրանին հրատարակվել է բանաստեղծի 80-ամյակի կապակցությամբ)։


=== Բանաստեղծություններ` նվիրված Արցախյան ազատամարտին ===
Արցախ
Արցախյան աշուն
Տխուր երգ
Ես արցախցի եմ
Այս քաղաքը
Բերդավան
Դատիր ինձ, ժամանակ
Գիտեմ՝ կապրեն այդ օրերը


== Անդամակցություն ==
ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ
Արցախի գրողների միության անդամ
Հայաստանի գրողների միության անդամ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էռնեստ Բեգլարյանը Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում
Էռնեստ Բեգլարյանն այսօր 80 տարեկան կլիներ
В Степанакерте отметили 80-летие со дня рождения Эрнеста Бегларяна
К 80-летию карабахского поэта Эрнеста Бегларяна
День общины в деревне Аци
Ես դեռ ողջ եմ
Էռնեստ Բեգլարյան 85
Մատրոսսկի (Եգորլիկսկի շրջան)

Մատրոսսկի (ռուս.՝ Матросский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանում։ Մտնում է Ռոգովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Հասան (Արղանա-Մադենի գավառ)

Հասան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։ Գտնվում էր Ծովք լճի արևմտյան ափին, Արղանա-Մադեն քաղաքից 28 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրից Ցերնիկե

Ֆրից Ցերնիկե (հոլ.՝ Frits Zernike, հուլիսի 16, 1888(1888-07-16)[…], Ամստերդամ, Նիդերլանդներ - մարտի 10, 1966(1966-03-10)[…], Amersfoort, Ուտրեխտ, Նիդերլանդներ), նիդերլանդացի ֆիզիկոս, Նիդերլանդների թագավորական ԳԱ անդամ (1946 թ․)։ Ավարտել է Ամստերդամի համալսարանը, որտեղ և ստացել է գիտությունների դոկտորի աստիճան (1915 թ․)։ 1913 թ․-ից աշխատել է Գրոնինգենի համալսարանում (1920-1958 թվականներին՝ պրոֆեսոր)։ Աշխատանքները վերաբերում են օպտիկային, էլեկտրամագնիսականությանը, մաթեմատիկական վիճակագրությանը և այլն։ Մշակել է օպտիկական սարքերի, մասնավորապես, հեռադիտակի և մանրադիտակի տեսությունը։ 1935 թ․-ին հայտնագործել է փուլային ցայտունության մեթոդը և ստեղծել առաջին փուլացայտուն մանրադիտակը։ Նոբելյան մրցանակ (1953 թ․)։


== Ծանոթագրություններ ==
Շառլ Լըկոնտ դը Լիլ

Շառլ Լըկոնտ դը Լիլ (Leconte de Lisle, հոկտեմբերի 22, 1818(1818-10-22)[…], Սեն Պոլ, Ռեյունյոն, Ֆրանսիա - հուլիսի 17, 1894(1894-07-17)[…], Լուվեսյեն), ֆրանսիացի բանաստեղծ և հասարակական գործիչ-հանրապետական։ Ֆրանսիայի ակադեմիայի անդամ (1886)։ 1848 թվականի հեղափոխության մասնակից։ «Պառնասի» գեղագիտության հիմնադիրը։


== Գործունեություն ==
«Բարբարոսական բանաստեղծություններ» (1862) գրքում Լըկոնտ դը Լիլը ձգտել է ճշգրտորեն վերստեղծել պատմության դրվագները։ Մերժել է կրոնը։
Գրել է բանաստեղծություններ, որոնք հաստատում են բնության ուժն ու գեղեցկությունը («Փղեր», «Կուսական անտառ»), բանաստեղծականացնում նախնադարյան բարբարոսներին («Հիալմարի սիրտը») , նույնիսկ գազաններին («Հովազը»), ի հակադրություն բուրժուական բարբարոսների (Ժամանակակիցներին»)։ Փարիզյան կոմունայի (1871) նշանակությունը Լըկոտն դը Լիլը չհասկացավ, բայց հանդես եկավ վերսալյան ռեակցիայի դեմ ուղղված պարսավագրերով («Ժողովրդական հանրապետական կատեխիզիս», «Քրիստոնեության հանրամատչելի պատմությունը»)։ Հեղինակել է «Էրինիները» (1873) ողբերգությունը, «Ողբերգական բանաստեղծություններ» (1884) և «Վերջին բանաստեղծություններ» (1895, ետմահու) ժողովածուները։


== Ծանոթագրություններ ==
Կառլ VIII (այլ կիրառումներ)

Կառլ VIII անունով անձինք անունով Եվրոպայում թագավորել են՝

Կառլ VIII - Շվեդիայի թագավոր 1448-1470
Կառլ VIII - Ֆրանսիայի թագավոր 1483-1498


== Տես նաև ==
Կառլ I (այլ կիրառումներ)
Կառլ II (այլ կիրառումներ)
Կառլ III (այլ կիրառումներ)
Կառլ IV (այլ կիրառումներ)
Կառլ V (այլ կիրառումներ)
Կառլ VI (այլ կիրառումներ)
Կառլ VII (այլ կիրառումներ)
Կառլ IX (այլ կիրառումներ)
Կառլ X (այլ կիրառումներ)
Սան Ռամոն դե լա Նուևա Օրան

Սան Ռամոն դե լա Նուևա Օրան (իսպ․՝ San Ramón de la Nueva Orán), քաղաք Արգենտինայում։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Արգենտինայի հյուսիսարևմտյան ծայրամասում՝ Ռիո Բերմիխո գետի ավազանում՝ արևադարձային անտառային գոտում։ Կլիման անցումային է արևադարձայինից՝ մերձարևադարձային, որին բնորոշ են շոգ և խոնավ ամառներն ու մեղմ, տաք ձմեռները։ Քաղաքի արևմտյան և արևելյան հատվածներում՝ հյուսիսից հարավ ձգվում են երկու լեռնաշղթաներ։
Քաղաքը համարվում է Սալտայի պրովինցիայում գտնվող Օրանի դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։ Ռիո Բերմիխոյի ավազանոում գտնվող այլ քաղաքների հետ միասին Սան Ռամոն դե լա Նուևա Օրանը կազմում է քաղաքային ագլոմերացիա, որի բնակչությությունը կազմում է ավելի քան 130 հազար մարդ (2001 թվականի տվյալներով)։


== Պատմություն և տնտեսություն ==
Ներկայիս քաղաքի տարածքում գաղութաբնակների կողմից առաջին բնակավայրը հիմնվել է 1625 թվականին, սակայն հետագայում այն լքվել է։ Ներկայիս անվանումով նոր քաղաքը կառուցվել է 1794 թվականին՝ «շախմատային տախտակի» նախագծով և անվանվել ալժիրյան հնագույն քաղաքի անվանումով։ Ամբողջ 19–րդ դարում քաղաքը բավականին դանդաղ էր ընդարձակվում, իսկ 1871 թվականին այն ամբողջությամբ ավերվեց երկրարշարժի պատճառով։ 1889 թվականին քաղաքը արդեն վերակառուցվել էր և իր 3500 հոգանոց բնակչությամբ երրորդն էր Սալտայի պրովինցիայում և համարվում էր Օրանի դեպարտամենտի կենտրոնը։ 1915 թվականին Սան Ռամոն դե լա Նուևայում անցկացվեց երկաթգիծ, ինչը նպաստեց քաղաքի հետագա զարգացմանը։
Ներկայումս քաղաքի տնտեսության ամենազարգացած ճյուղը համարվում է վերամշակող արդյունաբերությունը։ Մարդիկ հիմնականում զբաղվում են գյուղատնտեսական հումքի, արևադարձային մրգերի և ծխախոտի վերամշակմամբ։ Գտնվելով Բարիտույի ազգային պարկի հարևանությամբ՝ այն գրավում է մեծաքանակ զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։
Հարուստ հարսնացուն

«Հարուստ հարսնացուն» (ռուս.՝ «Богатая невеста»), 1937 թվականի խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, երաժշտական կատակերգություն, որը նկարահանել է Իվան Պիրևը։ Ֆիլմում հնչում են Իսահակ Դունաևսկու երգերը Վասիլի Լեբեդև-Կումաչի տեքստերի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Բերքահավաքի ժամանակ ուկրաինական կոլտնտեսություններից մեկում աշխատում են կոմերիտականներ տրակտորիստ Պավլոն և կոլտնտեսուհի Մարինկան, որոնք սիրում են միմյանց։ Բայց հաշվետար Կովինկոն վաղուց արդեն սիրահարված է Մարինային և նրանց դեմ լարում է տարբեր դավադրություններ։


== Դերերում ==
Մարինա Լադինինա – Մարինկա Լուկաշ
Ֆեոդոր Կուրիխին – Նաում պապ
Բորիս Բեզգին – Պավլո Զգարա
Իվան Լյուբեզնով – հաշվետար Կովինկո
Ստեպան Շագայդա – վարսավիր 
Աննա Դմոխովսկայա – Պալագա Ֆեոդորովնա
Ալեքսանդր Անտոնով – Դանիլո Բուդյակ
Իվան Մատվեև – Սենկա
Լյուբով Սվեշնիկովա – Ֆրոսկա
Իվան Բոնդար – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)
Դմիտրի Կապկա – բրիգադիր (լուսագրերում նշված չէ)
Նատալյա Գեբդովսկայա – էպիզոդ (լուսագերում նշված չէ)


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Եվգենի Պոմեշչիկով և Արկադի Դոբրովոլսկի
Ռեժիսոր՝ Իվան Պիրև
Օպերատոր՝ Վլադիմիր Օկուլիչ
Կոմպոզիտոր՝ Իսահակ Դունաևսկի
Երգերի բառերը՝ Վասիլի Լեբեդև-Կումաչ
Նկարիչ՝ Մարիա Սիմաշկևիչ


== Տեխնիկական տվյալներ ==
ԽՍՀՄ, 1937 (ԱՄՆ-ում պրեմիերան տեղի է ունեցել 1938 թվականի հունիսի 3-ին)
Ուկրաինֆիլմ
Սև-սպիտակ, 85-96 րոպե։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հարուստ հարսնացուն» «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
«Հարուստ հարսնացուն» Наше Кино կայքում Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
«Հարուստ հարսնացուն» ВидеоГид կայքում Archived 2017-10-05 at the Wayback Machine.
Տուրգենևկա (գյուղ, Բախչիսարայի շրջան)

Տուրգենևկա (ուկրաիներեն՝ Тургенєвка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Teberti), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տեբերտի։
Չճշտված տվյալներով Տուրգենևկա գյուղում բնակվում էր 1 335 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իրակլի Ղարիբաշվիլի

Իրակլի Ղարիբաշվիլի (վրաց.՝ ირაკლი ტარიელის ძე ღარიბაშვილი, հունիսի 28, 1982(1982-06-28), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի քաղաքական և պետական գործիչ։ Ծնվել է 1982 թվականի հունիսի 28-ին Վրաստանի Սովետական Սոցիալիստական հանրապետության Թբիլիսի քաղաքում։ 2013 թվականից Վրաստանի վարչապետ։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին հրաժարական է տվել իր պաշտոնից՝ արտասանելով հետևյալ խոսքերը․ «Այսօր ես որոշում եմ ընդունել հրաժարական տալու իմ պաշտոնից, բայց ես մնում եմ Վրաստանի մարտիկներից մեկը»։


== Կրթություն ==
Դպրոցական տարիներին նա զբաղվել է պրոֆեսիոնալ քիքբռնցքամարտով։ 1998-2002 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի պետական համալսարանում։ 2004 թվականին ավարտել է Փարիզի (Ֆրանսիա) Սորբոնի համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։


== Ընտանիք ==

Իրակլի Ղարիբաշվիլին ամուսնացած է Նունո Տամազաշվիլիի հետ (ծնված 1983 թվականին) և ունի երկու որդի։ Մեծ որդին Նիկոլազ Տավազաշվիլին է (ծնված 2005 թվականին), իսկ կրտսերը Անդրեին է (ծնված 2010 թվականին)։ Հայրը Թամազ Տամազաշվիլին է՝ նախկին ոստիկան-գեներալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիշնյովկա (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիշնյովկաՎիշնյովկա (ռուս.՝ Вишнёвка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 29 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սարսափ

Սարսափ, աֆեկտիվ հուզական վիճակ, վախի բարձր աստիճանը, որն առաջ է գալիս, երբ մարդը հայտնվում է իր կյանքի համար վտանգավոր իրադրության մեջ, կամ երբ իր ինքնագնահատականին լուրջ վտանգ է սպառնում։ Մարդը սարսափ ապրում է նաև այն դեպքում, երբ նման վտանգավոր իրավիճակներում են հայտնվում այն անձինք, որոնց հետ նա ունի հոգեբանական նույնականացման (իդենտիֆիկացիայի) խոր ապրումներ։
Մանկության տարիներին սարսափի վիճակի ապրումը կարող է խոր հիվանդագին ազդեցություն թողնել անձի հետագա զարգացման վրա՝ հանգեցնելով նևրոտիկ խանգարումների։
Սարսափ ապրող մարդը դիմում է ակտիվ կամ պասիվ պաշտպանական գործողությունների։


== Տեսակները ==
ստենիկ (ակտիվացնող)
աստենիկ (պասսիվացնող)Սարսափի էլ ավելի բարձր աստիճանները, որոնց նշանակման համար կարելի է օգտագործել «սոսկում» կամ «զարհուրանք» բառերը, որպես կանոն աստենիկ վիճակներ են առաջ բերում։


== Աղբյուրներ ==
Նալչաջյան Ա. Ա. (1984 թ.)։ Հոգեբանական բառարան (Լույս ed.)։ Երևան։ էջ 240 էջ
Ֆարա Ֆիլորում Պետրի

Ֆարա Ֆիլորում Պետրի  (իտալերեն՝  Fara Filiorum Petri), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1952 մարդ։ Խտությունը՝ 139 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 18.4 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66010։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0871։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Անտոն Մեծը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հունվարի 17-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սագօ Արեան

Սագօ Արեան, հայազգի գրող։
Ծնվել է 1972 թվականին՝ Լիբանանում։ Սովորել է Լիբանանի «Քառասուն Մանուկ» և Խանամիրյան Ազգային վարժարաններում, այնուհետև հետևել է հայագիտության դասընթացների։ 1997-ին տպագրել է բանաստեղծությունների առաջին գրքույկը՝ «Տարտամ տողեր» խորագրով, իսկ 2000-ին երկրորդ գիրքը՝ «Կանայի հարսանիքը»։ Աշխատել է Կիպրոսի Մելքոնյան վարժարանում, իրբև հայոց լեզվի գրականության ուսուցիչ։
Տպագրվել է «Գարուն», «Նոր դար», «Նարցիս», «Գրական թերթ», «Բագին», «Հորիզոն», «Ազդակ», «Արծիւ», «Զարթօնք» «Արարատ» և այլ հայրենի և սփյուռքյան տասնյակ թերթերում և ամսագրերում։
Սագօ Արեանի բանաստեղծական հիմնական նյութերը հայրենիքը կորցրած բանաստեղծի որոնումներն են օտար ափերի մեջ, Սփյուռքի նահանջը, միաժամանակ արաբական, մանավանդ պաղեստինյան պայքարը, որ նա իր բանաստեղծություններում ցույց է տվել իրբև համամարդկային ցավ։ Պատրաստում է բանաստեղծությունների երրորդ գիրքը, որում երևում է աշխարհի վերջին տարիների զարգացմանը դեմ հանդիման կանգնած ստեղծագործ մարդը՝ իր մերկ ներաշխարհով։
Կատարում է թարգմանություններ՝ անգլերենից և արաբերենից։ Ամուսնացած է, ունի երկու որդի՝ Վահագն և Ակսել։
Բազմարժեք տրամաբանություն

Բազմարժեք տրամաբանություն, ժամանակակից տրամաբանության բնագավառը ընդգրկում է տրամաբանական այնպիսի հաշիվները, որտեղ ասույթներին վերագրվում են ցանկացած (բայց երկուսից ավելի) վերջավոր կամ անվերջ թվով ճշմարտային արժեքներ (տրամաբանական նշանակություններ).։ Բազմարժեք տրամաբանություն բացի ձևական մասից՝ ապարատից, ներառում է նաև բազմարժեքության բուն տեսությունը։ Բազմարժեք տրամաբանություն մշակվեց տրամաբանության մեջ մաթեմատիկական մեթոդների արմատավորման, տրամաբանական խնդիրների նկատմամբ զուտ ձևական մոտեցման շնորհիվ, մասնավորապես, երբ հնարավոր դարձավ վերանալու «ճշմարիտ» և «կեղծ» տերմինների առարկայական իմաստից՝ դրանք դիտելով պարզապես իբրև տրամաբանական նշանակություններ, որ կարող են ստանալ ասույթային փոփոխականներն ու դրանք պարունակող բանաձևերը։ Բազմարժեքության սկզբունքը հնարավորություն ընձեռեց նկարագրելու այսպես կոչված անորոշ ասույթների հատկությունները, որոնց հետ գործ ունեն ինդուկտիվ տրամաբանությունն ու մոդալ տրամաբանությունը, և որոնց անհամապատասխանությունը երկարժեքության քրիզիպյան սկզբունքին զգացվում էր ավանդական ձևական տրամաբանության մեջ։ Բազմարժեք տրամաբանությունյան առաջին համակարգերը մշակել են Լուկասևիչը (1920)՝ մոդալ ասույթների հատկությունների նկարագրության համար, և Պոստը (1921)՝ ելնելով ձևական նկատառումներից։ Ուշագրավ են ինտուիցիոնիստական և կոնստրուկտիվիստական բազմարժեք համակարգերը, որոնք սահմանափակում են երրորդի բացառման սկզբունքի գործողության ոլորտը (Հեյթինգ, Գենցեն, Կոլմոգորով, Գլիվենկո և ուրիշներ)։ Բազմարժեք տրամաբանությունյան ապարատի զարգացման, ընդհանուր տեսության ստեղծման գործում ավանդ են մուծել Սլուպեցկին, Յասկովսկին, Գյոդելը, Ռոսերը, Տյուրքետը, Յաբլոնսկին և ուրիշներ։ Բազմարժեք տրամաբանության մեկնաբանություններից հիշարժան է նրա օգտագործումը (Բիրկհոֆ և Նոյման, Դետուշ–Ֆևրիե, Ռայխենբախ) քվանտային մեխանիկայում ծագած տրամաբանական դժվարությունների հաղթահարման համար։ Տեսական կարևոր խնդիրներից է բազմարժեք տրամաբանությունյան հարաբերությունը երկարժեքի նկատմամբ, ցույց է տրված, որ եթե բազմարժեք տրամաբանությունյան համակարգերում կրկնաբանություններ չեն (չեն գործում) երկարժեք տրամաբանության հիմնական օրենքները, հատկապես երրորդի բացառման սկզբունքը և կրկնակի ժխտման կանոնը, ապա կրկնաբանություններ չեն նաև դրանց ժխտումները, ավելին, միշտ հնարավոր է բազմարժեք տրամաբանությունյան համակարգերը երկարժեք (ճշմարիտ–կեղծ) տեսքի բերել՝ «լրացուցիչ» արժեքները բացառելու միջոցով, ուստի բազմարժեք տրամաբանություն չի հակասում երկարժեքին, այլ հանդես է գալիս որպես ավելի ընդհանուր տեսություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Լոկուտա (գյուղ, Կեհտնա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼոկուտաԼոկուտա (էստ․՝ Lokuta), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեհտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 140 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պատերազմ և խաղաղություն (օպերա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պատերազմ և խաղաղություն (այլ կիրառումներ)Պատերազմ և խաղաղություն (ռուս.՝ Война и мир), ռուս երգահան Սերգեյ Պրոկոֆևի երգչախմբային նախերգանքով օպերա 13 տեսարանով։ Լիբրետտոն Սերգեյ Պրոկոֆևի և Միրա Մենդելսոն-Պրոկոֆևայի՝ ըստ Լև Տոլստոյի համանուն վեպի։
Առաջնախաղը համերգային կատարմամբ տեղի է ունեցել Մոսկվայում 1944 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։


== Ստեղծման պատմություն ==
Օպերայի գաղափարն առաջացել էր 1941 թվականի գարնանը, դեռևս Մեծ հայրենական պատերազմից առաջ, երբ Պրոկոֆևը զուգահեռ աշխատում էր այլ ստեղծագործությունների վրա։ Սակայն պատերազմի սկիզբն ստիպեց կոմպոզիտորին հետաձգել բոլոր մնացած աշխատանքները և ամբողջովին զբաղվել հենց այս գաղափարի իրականացմամբ։ 1942 թվականի ապրիլի 13-ից ամբողջովին պատրաստ էր օպերայի հարմարեցումը դաշնամուրին (կլավիր), որը ներառում էր 11 պատկեր։ Հետագայում օպերայի վրա աշխատանքը շարունակվեց, օպերայի նախագիծն ընդլայնվեց, ավելացվեց ևս 2 պատկեր՝ «Եկատերինյան ազնվականների պարահանդես» և «Ռազմական խորհուրդ Ֆիլիում», մյուս տեսարաններն ավելի ծավալուն դարձան։ Ըստ օպերայի նախագծի, որը բաղկացած էր երկու մասին, այն նախատեսվում էր իրականացնել երկու երեկոյի ընթացքում, սակայն գոյություն ունի նաև մեկ երեկոյի տարբերակը, որի համար, հեղինակի հրահանգով, կարելի էր բաց թողնել որոշ հատվածներ։


== Գրականություն ==
Мнацаканова Е. Опера С. С. Прокофьева «Война и мир». — М., 1959. (ռուս.)


== Հրատարակություններ ==
Партитура, Прокофьев С. С., Собр. соч., тт. 7а, б, М." Музгиз, 195S; (ռուս.)
Клавир, Собр. соч., тт. 6а, б, М., Музгиз, 1958. (ռուս.)


== Արտաքին հղումներ ==
«Պատերազմ և խաղաղությունը» Belcanto կայքում (ռուս.)
«Պատերազմ և խաղաղություն» օպերայի համառոտ բովանդակությունը «100 օպերաներ» կայքում Archived 2012-03-06 at the Wayback Machine. (ռուս.)
«Պատերազմ և խաղաղություն» օպերայի լիբրետոն Archived 2016-04-12 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Գուսան (այլ կիրառումներ)

Գուսան բառը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝

Գուսան - ստեղծագործող և կատարող արվեստագետ վաղ միջնադարյան Հայաստանում։
Գուսան - Կոմիտասի երգչախմբի անվանումը։
Գուսան (Կանաչյանի երգչախումբը) - Բարսեղ Կանաչյանի երգչախմբի անվանումը։
Գուսան - հայկական արական անուն
Վահագն Վիշապաքաղի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

Վահագն Վիշապաքաղի հուշարձան, կարող է վերաբերել՝

Վահագն Վիշապաքաղի հուշարձան (Երևան, Էջմիածնի խճուղի), գտնվում է Երևանում` Ծովակալ Իսակովի պողոտայի և Սեբաստիայի փողոցի խաչմերուկի հատվածում։
Վահագն Վիշապաքաղի հուշարձան (Երևան, Վաղարշյան փողոց), գտնվում է Երևանի Արաբկիր համայնքում՝ Վաղարշյան փողոցի թիվ 12 շենքի բակում։ ։
Անժելիկա (Մատու Գրոսու դու Սուլ)

Անժելիկա (պորտ.՝  Angélica), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 6264 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 273,199 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 4,9 մարդ/կմ2։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 49.208.128,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 7.273,93 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,729 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Կուտերգեն

Կուտերգեն (ռուս.՝ Кутерген), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չարիշ գետի ձախ ափով՝ 505 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  13010200312115100008948
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  115100894
Ավազանի կոդը - 13.01.02.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Theatrum Pictorium

Theatrum Pictorium կամ Նկարի թատրոն, 1660-ական թվականներին Դավիդ Կրտսեր Տենիրսի կողմից էրցհերցոգ Լեոպոլդ Վիլհելմ Ավստրիացու համար հրատարակված գրքի սղագրություն։ Այն էրցհերցոգի 1300 նկարներ պարունակող հավաքածուից 243 իտալական նկարներ ներառող կատալոգ է, որն ստեղծվել է Տենիրսի ստեղծած փոքր մոդելներից։ Գրքի համարակալված երկրորդ հրատարակչությունը լույս է տեսել  1673 թվականին։
1646-1656 թվականներին Լեոպոլդ Վիլհելմը Նիդեռլանդների կառավարիչն էր։ Նա ձևավորեց իր ժամանակների լավագույն արվեստի հավաքածուներից մեկը։ 1651 թվականին Յան վան դեն Հեսկեի մահից հետո Տենիրսը դարձավ այդ հավաքածուի համադրողը։ Լեոպոլդ Վիլհելմի հավաքածուն ներառում էր Հանս Հոլբայն Ավագի, Պիտեր Բրեյգել Ավագի, Յան վան Էյքի, Ռաֆայել Սանտիի, Ջորջոնեի, Պաոլո Վերոնեզեի աշխատանքները, ինչպես նաև Տիցիանի 15 կտավներ։ Տենիրսը կազմեց հավաքածուի նկարիչների ցուցակը որպես իր 1673 կատալոգի մաս.

		
Այս ցանկը կարևոր փաստաթուղթ է, որն արտացոլում է Բրյուսելի այդ ժամանակվա նկարների ժամանակակից ճաշակը։ Էրցհերցոգի հավաքածուի միակ կին նկարչուհին Մագդալենա Վուտիերն է։ Նկարազարդումների համար ընտրվել են առավել հայտնի իտալացի նկարիչների գործերը։ Կառավարման վերջում էրցհերցոգը իր հավաքածուով տեղափոխվեց Հոֆբուրգի մաս հանդիսացող Ստալբուրգ։ Վիլհելմ Ավստրիացու հավաքածուն այժմ գտնվում է Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանում։
Նախքան 1659 թվականին Վիեննա տեղափոխվելը, էրցհերցոգ Լեոպոլդ Վիլհելմը իր հավաքածուն ձևավորեց Բրյուսելում, որտեղ Դավիդ Կրտսեր Տենիրսը նկարում էր Բրյուսելի պատկերասրահի առավել գնահատելի սեփականությունը։ Նա դրանք պատկերել է տարբեր կոմպոզիցիաներով, որոնք այժմ գտնվում են տարբեր հավաքածուներում։

		
		
		
		
		
		
		
		


== Պահպանված աշխատանքներ ==
Պահպանված և գրքում թվարկված աշխատանքները հիմնականում գտնվում են Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանում, իսկ մոդելները կամ փորագրված ավելի փոքր մոդելները կորել են կամ գտնվում են այլ հավաքածուներում։ Փորագրություններն ու մոդելները դրոշմվել են բնօրինակ նկարի չափերով, թեև դրանց բնութագրերը հաճախ ճշգրտվել են օգտվելով ալբոմի էջի չափի առավելագույն հնարավորություններից։ Չափերը եղել են 4 alta 3 lata տեսքով, ինչը նշանակում է, 4 ափի չափ բարձր և 3 ափի չափ լայն, ինչպես օրինակ Բասանոյի «Ֆլեյտա նվագող տղան»։

		
		


== Փորագրությունների ցանկ (նկարին կամ մոդելին համապատասխան) ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Complete set of images from the 1660s version with associated metadata listing titles (not in the 1673 book), original artist names (note that the engravings reflect the period attributions by Teniers, while some paintings have since been reattributed), page numbers, and engravers in the Slovak National Gallery
Copy of the 1673 book in the Getty Research Institute on archive.org
Le Grand Cabinet Des Tableaux De L'Archi-Duc Leopold-Guillaume &c. &c. &c., record for a later version published in Amsterdam and Leipzig by Arkstée & Merkus, 1755
Information about an exhibition about this book called David Teniers’s Theatrum Pictorium and the John G. Johnson Collection, June 12, 2010 - January 2011, at the Philadelphia Museum of Art
Գրչակ

Գրչակ (սերբ.՝ Грчак), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում՝ Շումադիայի մարզի Ալեքսանդրովացի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 145 մարդ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Եգորով

Ալեքսանդր Իլյիչ Եգորով (հոկտեմբերի 13 (25), 1883, Բուզուլուկ, Սամարայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 23, 1939(1939-02-23), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), Խորհրդային Միության մարշալ (1935)։ ԽՄԿԿ անդամ 1918 թվականից։
Ավարտել է Կազանի հետևակային յունկերական ուսումնարանը (1905)։ Մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1917 թվականից հարել է ձախ էսեռներին, որոնց հետ կապերը խզել է 1918 թվականի ամռանը։ Կարմիր բանակում ծառայել է 1918 թվականից։ Եղել է Ցարիցինը պաշտպանող 10-րդ, ապա՝ 14-րդ բանակի, Հարավային և Հարավ-Արևմտյան ռազմաճակատների զորքերի հրամանատար (1919-1920)։ Գլխավորել է Կիևի, Պետրոգրադի ռազմական օկրուգները, Կովկասյան կարմրադրոշ բանակը (1922-1924), իսկ 1924 թվականից՝ Ուկրաինայի և Ղրիմի զորքերը։ Եգորովը 1925-1926 թվականներին ռազմական կցորդ էր Չինաստանում։ 1927 թվականից եղել է Բելառուսիայի ռազմական օկրուգի հրամանատարը, 1931 թվականից ԲԳԿԲ-ի շտաբի պետը, 1935 թվականից՝ Գլխավոր շտաբի պետը, 1937-1938 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Պաշտպանության ժողկոմի առաջին տեղակալը։ 1934 թվականից՝ ՀամԿ(բ) կ Կենտկոմի անդամության թեկնածու։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի 2, Վրացական ԽՍՀ և Ադրբեջանական ԽՍՀ Կարմիր դրոշի շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը Նյուպորտում (2014)

ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը Նյուպորտում (2014 թվականի սեպտեմբերի 4-5), 26-րդ բարձր մակարդակի հանդիպում Հյուսիսատլանտյան դաշինքի անդամ երկրների պետությունների ղեկավարների և կառավարությունների ղեկավարների միջև։ Հանդիպումը տեղի է ունեցել Նյուպորտ քաղաքում (Հարավային Ուելս)։


== Հանգամանքներ ==
Սա ՆԱՏՕ-ի երրորդ գագաթնաժողովն է, որը տեղի է ունեցել Մեծ Բրիտանիայում. առաջինը Լոնդոնում անցկացվել է 1977 թվականին, իսկ մյուսը՝ 1990 թվականին։ ՆԱՏՕ-ի պատմության խոշորագույն գագաթաժողովներից մեկը՝ 33 գործընկեր երկրների, այդ թվում՝ միջազգային կազմակերպության (ՄԱԿ, ԵԱՀԿ, ԵՄ) շուրջ 60 բարձրաստիճան պաշտոնյաներ և բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ մասնակցել են գագաթնաժողովին։
«Սառը պատերազմի» ավարտից հետո առաջին անգամ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին ռուսական պատվիրակությունը չի հրավիրվել։
Պատմության մեջ առաջին անգամ ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովին հրավիրված է եղել Մոլդովայի Հանրապետությունը։


== Օրակարգ ==
Գագաթնաժողովի հարցերը նախ և առաջ վերաբերում Էին Աֆղանստանում տիրող իրավիճակին, մասնավորապես, քննարկվել Է ՆԱՏՕ-ի ուժերի կողմից տեղական ուժային կառույցներին անվտանգության ապահովման գործառույթների փոխանցման գործընթացը, ինչպես նաև 2015 թվականին Աֆղանստանում ՆԱՏՕ-ի նոր խորհրդատվական-ուսուցողական առաքելության ծավալման հեռանկարները։
Առանց պետությունների ղեկավարների և կառավարությունների ղեկավարների ուշադրության չի անցել Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակը։ Գագաթնաժողովի նախօրյակին Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Դևիդ Քեմերոնը հայտարարել է, որ այն դեպքում, երբ «Ռուսաստանն ապակայունացնում Է Ուկրաինան» և «անօրինական կերպով անեքսիայի է ենթարկել» Ղրիմը, ՆԱՏՕ-ն պետք է «կենտրոնանա Արևելյան դաշնակիցների երաշխիքների վրա»։


== Արդյունքներ ==
Որոշվել է ՆԱՏՕ-ի երկրներից որևէ մեկի վրա Ռուսաստանի հարձակման դեպքում շուրջ 4000 մարդուց բաղկացած բարձր պատրաստվածության միացյալ օպերատիվ խումբ ստեղծել։ Հիմնական բազան և ուժերի հրամանատարական կենտրոնը նախատեսվում է տեղակայել Մեծ Բրիտանիայում։ Ռուսաստանի հետ սահմանակից երկրներում (Լեհաստան, Մերձբալթյան երկրներ) զորքերի տեղափոխման և ծավալման նախատեսվող ժամկետը չի գերազանցում 48 ժամը։
Տեղի է ունեցել Ուկրաինա-ՆԱՏՕ հանձնաժողովի նիստը։ Ուկրաինայի նախագահի մասնակցությամբ այդ հանդիպմանը քննարկվել են ՆԱՏՕ-ի և Ուկրաինայի միջև համագործակցության բարելավման հարցերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Wall Street Journal: «NATO Rapid-Reaction Force 'Would Strike Hard if Needed'»
BBC News: «Nato rapid response force: Plan to boost Europe presence»
«The future of NATO: NATO flexes its muscle memory» (անգլերեն)։ The Economist։ Վերցված է 2014-10-13
Տիգրան Կարապետյան (այլ կիրառումներ)

Տիգրան Կարապետյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝


=== Քաղաքական գործիչներ ===
Տիգրան Կարապետի Կարապետյան (ծնվ. 1945), հայ քաղաքական գործիչ, հեռուստալրագրող։
Տիգրան Գոռի Կարապետյան, հայ, քաղաքական գործիչ, գործարար, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր «Իմ Քայլը» դաշինքից։


=== Այլ ===
Տիգրան Արշակի Կարապետյան (1922-1990), հայ թարգմանիչ, բանասեր։
Ազատ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ազատ (այլ կիրառումներ)Ազատ, Բաշգառնի, Գառնիի ջուր, գետ Հայաստանի Արարատի և Կոտայքի մարզերում (թեև գլխավորապես ընկած է Արարատի մարզում)։ Երկարությունը՝ 55 կմ, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ մոտ 550 կմ2։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնաշղթայի Սպիտակասար լեռնագագաթի հարավարևմտյան լանջերի 3000-3200 մ բարձրություններից։ Ակունքի մոտավոր կոորդիանատներն են հս.լ. 49°09՛11՛՛ արլ.ե. 45°00՛14՛՛։ Սկզբում՝ մոտ 13 կմ հոսում է հարավարևմտյան ուղղությամբ՝ անցնելով մինչև 600 մ խորություն ունեցող գեղատեսիլ հովտով։ Վերին հոսանքի այս հատվածը՝ մինչև ձախակողմյան Քաջառու (նախկին Դարբանդ) վտակը ընդունելը կոչվում է նաև Ուղտուակունք (Յոթնակունք), իսկ այս վտակի միախառնումից հետո հոսանքով դեպի ներքև՝ մինչև աջակողմյան Գողթ վտակն ընդունելը կոչվում է նաև Միլի։ Այս ընթացքում գետը հոսում է հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ՝ ընդունելով նաև աջակողմյան Սևջուր (կամ Սևկաջուր, նախկին Կարասու) վտակը (վերը ներկայացվածները Ազատի գլխավոր վտակներն են)։

Գառնի գյուղի մոտ գետը վերջնականապես թեքվում է դեպի հարավ-արևմուտք՝ սկզբնական մոտ 9 կմ անցնելով մինչև 180 մ խորություն ունեցող Գառնու կիրճով։ Լանջազատ (Զովաշեն) գյուղի մոտ Ազատի վրա կառուցված է ջրամբար և ՀԷԿ։ Ստորին հոսանքում անցնում է Արարատյան հարթավայրով ու թափվում Արաքս։ Գետաբերանի աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ հս.լ. 39°57՛37՛՛ արլ.ե. 44°29՛17՛՛։
Սնումը հիմնականում ստորերկրյա է (69%) և ձնահալոցքային (21%)։ Ջրի մակարդակի ամենամյա կրկնվող բարձրացումը տեղի է ունենում ապրիլից հունիս, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 46%-ը։ Ջրի տարեկան միջին ծախսը 6,5-7 մ³/վրկ է, տարեկան հոսքը 205-220 միլիոն մ³։ Ազատը հիմնականում արագահոս է, ունի քարքարոտ, սահանքավոր հուն և մեծ անկում։ Ջրերը մասամբ օգտագործվում են գյուղատնտեսական և էներգետիկ նպատակներով։
Ազատ գետի հովիտը շատ մասերում լցված է փլուզումների հետևանքով առաջացած հսկայական ժայռաբեկորներով։ Գետահովիտն արտասավոր վեհություն ունի հատկապես Գողթ գյուղից վերև։ Գետի այս հատվածը բնության յուրօրինակ վայրերից մեկն է։ Այստեղի գեղատեսիլ անձուկ կիրճերը, ամենաբազմազան լերկ ժայռերը, տեղ-տեղ դեպի ձորն իջնող անտառապատ լեռնալանջերը և մեծ բարձրությունից գահավիժող ջրերը հովիտին տալիս են բացառիկ գրավիչ տեսք։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հայաստանի Սովետական Հանրագիտարան, Երևան, 1974, I հատոր, էջ 95
Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարան, Հ.Մ.Այվազյան, Երևան, 2006, էջ 139