Բենչո Օբրեշկով

Բենչո Օբրեշկով (բուլղար․՝ Бенчо Обрешков, ապրիլի 27, 1899(1899-04-27) կամ հուլիսի 24, 1899(1899-07-24), Karnobat, Բուլղարիայի իշխանություն - ապրիլի 8, 1970(1970-04-08), Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղար ժանրային գեղանկարիչ, դիմանկարիչ, գրաֆիկ, Բուլղարիայի միջպատերազմական ժամանակաշրջանի ամենախոշոր նկարիչներից մեկը։
Օբրեշկովն Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո որպես նկարիչ զարգացել է եվրոպական գեղանկարչության երկու հզոր դպրոցներում. դրանցից մեկը ֆրանսիական դպրոցն էր իր ուշ շրջանի ֆովիզմով, նոր ծնվող սյուրռեալիզմով և տեսանելի նեոկլասիցիզմով, մյուսը գերմանական դպրոցն էր, որտեղ նոր նյութականությունը համատեղվում էր էքսպրեսիոնիզմի և Բաուհաուզի հետ։ Նկարչական տարբեր ուղղությունների հետ շփված Օբրեշկովը փորձում էր տեղական` բուլղարական գեղանկարչությանը հաղորդել փարիզյան դպրոցի ճաշակը։


== Կենսագրություն ==
Բենչո Օբրեշովը ծնվել է 1899 թվականի ապրիլի 27-ին, Բուլղարիայի արևելքում գտնվող Բուրգասի մարզի Կարնոբատ քաղաքում, որը Սև ծովից հեռու է 100 կմ և հայտնի բուլղար գրող Դիմիտր Պոլյակովի հայրենիքն է։


=== Երիտասարդություն ===
Որպես գեղանկարիչ նրա աշխարհայացը ձևավորվել է գեղարվեստական մի շարք տարբեր համակարգերի ազդեցությամբ։
1918-1920 թվականներին սովորել է Բուլղարիայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիայում, որտեղ նրա ուսուցիչներն են եղել համոզված ռեալիստ Պետկո Կլիսուրովը (1865-1933) և մոդեռնին ձգտող, Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի սան, պրոֆեսոր Իվան Անգելովը։
1926 թվականին գեղանկարչի մասնագիտությամբ ավարտել է Դրեզդենի գեղարվեստի ակադեմիան` սովորելով Օսկար Կոկոշկայի և Օտտո Դիկսի դասարանում։ Փարիզում մասնագիտացել է որպես քանդակագործ` աշակերտելով հայտնի քանդակագործ Էմիլ Անտուան Բուրդելին, 1925-1927 թվականներին մասնակցել է փարիզյան մի շարք ցուցահանդեսների։ Բուլղարիա է վերադարձել 1927 թվականին։
Հայրենիքում Բենչո Օբրեշկովը դարձել է 20-րդ դարի 30-ական թվականներին ձևավորված բուլղարական գեղանկարչության նորարարների խմբի առաջատարներից մեկը։
Մասնակցել է «Հայրենի արվեստ» շարժմանը (1925), եղել է «Նոր նկարիչների ընկերակցության» անդամ (1931), իսկ հետագայում` դրա նախագահը (1937)։


=== Պատերազմ ===
1944 թվականին, երբ Սոֆիան դաժանորեն ռմբակոծվում էր, ռումբի պայթյունից կործանվել է այն շենքը, որտեղ ապրում էր Օբրեշկովն իր ընտանիքի հետ։ Այս շենքում էր նաև նկարչի արվեստանոցը։ Ընտանիքը հրաշքով փրկվում է` ապաստանելով նկուղում։ Սակայն նկարչի 350 գեղանկարները, ընտանեկան արխիվը, անձնական լուսանկարները, արտասահմանյան պատկերազարդ գրքերով հսկայական գրադարանը ոչնչանում են.


=== Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետություն ===
1946 թվականին Բուլղարիայում կոմունիստական ռեժիմի հաստատումից հետո Բենչո Օբրեշկովը մի շարք այլ հայտնի նկարիչների հետ երկրի իշխանությունների կողմից «ֆորմալիստ» է հայտարարվել։ 1956 թվականին լեհ լրագրողին տված հարցազրույցի տպագրումից հետո Օբրեշկովին երեք տարով հեռացրել են Բուլղարաիայի նկարիչների միությունից։
Օբրեշկովը «Хитър Петър» (1960) ֆիլմի բեմադրող նկարիչն է։
1946 թվականին նկարիչն արժանացել է Բուլղարիայի վաստակավոր նկարչի կոչման, պարգևատրվել է «Կյուրեղ և Մեթոդիոս» երկրորդ աստիճանի շքանշանով և Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության երկրորդ աստիճաննի շքանշանով։ 1969-1970 թվականներին եղել է Նկարիչների միություն ստեղծագորական ֆոնդի նախագահ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Обрешков, Бенчо Йорданов. Бенчо Обрешков 1899-1970 / Данаилов, Борис; Иванова, Слава; Рангелова, Бистра. — София: Нац. музей на бълг. изобразително изкуство, 2009. — ISBN 978-954-9473-12-4
Домусчиева-Тодорова, Зорина; Обрешков, Бенчо Йорданов. Човекът и художникът Бенчо Обрешков. — София: АЯ, 2009. — ISBN 978-954-90661-3-5
Кръстев, Кирил. Бенчо Обрешков. — София: Български художник, 1982. — 272 с.
Иванов, Борис. Бенчо Обрешков представен от Борис Иванов. — С.: Български художник, 1964. — 39 с. Արխիվացված է Ապրիլ 1, 2016 Wayback Machine-ի միջոցով:


== Արտաքին հղումներ ==
Invaluable.com
Artnet.com