Գրադա Կիլոմբա

Գրադա Կիլոմբա (պորտ.՝ Grada Kilomba, 1968, Լիսաբոն, Պորտուգալիա), պորտուգալացի միջդիսցիպլինար նկարչուհի և գրող, ում ստեղծագործությունները քննադատորեն ուսումնասիրում են հիշողությունը, տրավման, գենդերը, ռասիզմը և հետգաղութատիրությունը։ Նա օգտագործում է տարբեր ձևաչափեր՝ արտահայտվելու համար՝ սկսած տեքստից մինչև բեմական ընթերցանություն և կատարում (կատարողական գիտելիքներ)։ Ավելին, նա համատեղում է ակադեմիաան և քնարերգությունը։ 2012 թվականին նա հրավիրյալ պրոֆեսոր է եղել Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանում գենդերային և հետգաղութային հետազոտությունների գծով։


== Կենսագրություն ==
Գրադա Կիլոմբան ծնվել է Լիսաբոնում, ծագումով Արևմտյան Աֆրիկայից է (Սան Տոմե և Պրինսիպի և Անգոլա)։ Լիսաբոնի Կիրառական հոգեբանության ինստիտուտում (ISPA) նա սովորել է կլինիկական հոգեբանություն և հոգեվերլուծություն։ Պորտուգալիայում որպես հոգեբան աշխատելու ընթացքում նա աշխատել է հոգեբուժությամբ պատերազմից տուժած մարդկանց հետ (Անգոլայից և Մոզամբիկից) և նախաձեռնել է տարբեր գեղարվեստական ​​և թերապևտիկ նախագծեր տրավմայի և հիշողության, ինչպես նաև Ֆրանց Ֆանոնի աշխատանքների վերաբերյալ։ Գրադա Կիլոմբան ստացել է կրթաթոշակ Հայնրիխ Բյոլ հիմնադրամից՝ ասպիրանտուրայի համար, որը նա ավարտել է 2008 թվականին Բեռլինի ազատ համալսարանում, որտեղ նա նաև աշխատել է որպես հրավիրյալ դասախոս։
2009-2010 թվականներին եղել է Բեռլինի մշակութային հետազոտությունների ինստիտուտի անդամ։ Հետագա տարիներին նա դասավանդել է հետգաղութային ուսումնասիրություններ, հոգեվերլուծություն և Ֆրանց Ֆանոնի աշխատանքը տարբեր համալսարաններում, այդ թվում՝ Բեռլինի ազատ համալսարանում, Բիլեֆելդի համալսարանում և Գանայի համալսարանում։ Նա նաև եղել է Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի գենդերային և հետգաղութային հետազոտությունների պրոֆեսոր։ Այնտեղ նա ուսումնասիրություններ է անցկացրել աֆրիկյան սփյուռքների վերաբերյալ, ի թիվս այլ թեմաների, և դասավանդել է ապագաղութային ֆեմինիզմի, գիտելիքի ապագաղութացման և կատարողական գիտելիքի մասին։ Նա դասախոսություններ է կարդում Եվրոպայում և շարունակաբար ցուցադրում է իր արվեստը տարբեր խմբակային և անհատական ​​ցուցահանդեսներում։
Կիլոմբան մեկնաբանել է, թե ինչպես են 1970-ական և 1980-ական թվականներին հետֆաշիստական ​​Պորտուգալիայում ռասիզմի վաղ փորձառությունները ձևավորել նրա աշխարհընկալումը։ 2009 թվականին գերմանական Bundeszentrale für politische Bildung-ը մեկնաբանել է. «Նրա գրական ստեղծագործությունը միավորում է հետգաղութային դիսկուրսը և քնարական արձակը՝ ստրկության, գաղութատիրության և առօրյա ռասիզմի հետքերով»։


== Աշխատանքներ ==
Կիլոմբան մանրամասնում է իր աշխատանքը, որ «Իմ նպատակն է միշտ յուրացնել տարածքները նոր գիտելիքների կոնֆիգուրացիաներով։ Այն քաղաքական աշխատանք է, որը զուգահեռ է իմ գեղարվեստական աշխատանքին։ Մտադրությունն է ապագաղութացնել դիսկուրսը»։ 2008 թվականին նա հայտնի է դարձել, ավելի լայն լսարանի համար իր Plantation Memories (2008) գրքի միջոցով, ամենօրյա ռասիզմի դրվագների ժողովածու հոգեվերլուծական պատմվածքների տեսքով, որն առաջին անգամ հրապարակվել է Գրականության միջազգային փառատոնի համար Haus der Berliner Festspiele-ում։ Կարճ պատմությունները հիմնված են երիտասարդ աֆրո-գերմանուհիների փորձառությունների վրա և նայում են, թե ինչպես է առօրյա ռասիզմը առնչվում ձայնի և խոսելու իրավունքի, մազերի քաղաքականության, տարածության, սեռի, վնասվածքի, մաշկի քաղաքականության և սեռական քաղաքականության հետ։ Կիլոմբան, օրինակ, հարցնում է.

2013 թվականին Կիլոմբան վերամշակել է Plantation Memories-ը (2008)՝ որպես բեմական ընթերցում Բեռլինի Ballhaus Naunynstraße թատրոնում։ Թատրոնը գրել է նրա ստեղծագործության մասին. «Գրադա Կիլոմբային իր «Գաղութաբնակեցման հիշողություններ՝ ամենօրյա ռասիզմի դրվագներ» գրքով հաջողվում է իր հակիրճ և խորը լեզվով բացահայտել ռասիստական բռնության և ռասիստական տրավմայի հետևանքները։ Մեկ տարի անց ներկայացումը ցուցադրվել է Haus der Berliner Festspiele-ում։ «Իր ներկայացումներում Գրադա Կիլոմբան բանավոր աֆրիկյան ավանդույթը բերում է ժամանակակից համատեքստ՝ օգտագործելով տեքստեր, պատմվածք, պատկերներ և տեսանկարահանումներ՝ վերականգնելու հետգաղութային աշխարհի հիշողություններն ու իրողությունները»։
Վերջին աշխատություններում Կիլոմբան ավելի ու ավելի է մտահոգված տեսական և քաղաքական տեքստերի կատարողական բեմադրությամբ, ներառյալ Conakry (2013) ֆիլմն աֆրիկացի ազատամարտիկ Ամիլկար Կաբրալի մասին։ Նա կարճամետրաժ ֆիլմը մշակել է ռեժիսոր Ֆիլիպ Սեզարի և ռադիոյի խմբագիր ու ակտիվիստ Դիանա ՄըքՔարթիի հետ։ Conakry-ն իրականացվել է Բեռլինի Haus der Kulturen der Welt-ում («Համաշխարհային մշակույթների տուն») և ցուցադրվել Art Tatler International-ում, Institut für Film und Videokunst-ում և Fundação Calouste Gulbenkian-ում (Լիսաբոնի Գյուլբենկյան հիմնադրամ) և այլն։
Deutsche Welle-ին տված հարցազրույցում Կիլոմբան ժամանակակից ռասիզմի վերաբերյալ ասել է.

2015 թվականից Գրադա Կիլոմբան մշակում է «Գիտելիքի ապագաղութացում. գիտելիքի կատարում» նախագիծը։ Կամպնագելից գրում են նրա «Գիտելիքի ապագաղութացում. գիտելիքի կատարում» դասախոսական ներկայացման մասին. «Իր դասախոսական ներկայացման ժամանակ Գրադա Կիլոմբան բացահայտում է դասական գիտելիքի արտադրության բռնությունը և հարցնում է. շոշափում է այս գաղութային վերքը՝ բացելով հիբրիդային տարածություն, որտեղ ակադեմիական և գեղարվեստական լեզվի միջև սահմանները մշուշոտվում են, և գիտելիքի ու ուժի կառուցվածքները փոխվում են»։
«Գիտելիքի ապագաղութացում. գիտելիքի կատարում»-ը ցուցադրվել է Ամստերդամի համալսարանում, Լինչոպինգի համալսարանում (Շվեդիա) և Վիեննական սեցեսսիոնիզմում, ի թիվս այլոց։ Նախագիծն ուղեկցվում է փորձարարական տեսանյութերով, ինչպիսին է When I Write (2015), որտեղ Գրադա Կիլոմբան ուսումնասիրում է հետգաղութային թեմաների համար գրելու գործառույթը։ When I Write-ի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականին Վիեննայի սեցեսսիոնիզմի ժամանակ։ «Կիլոմբան մեզ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել մեր նարցիսիստական հասարակության մեջ, որը քիչ բան է առաջարկում խորհրդանիշների, պատկերների և բառապաշարների միջոցով, որոնցով կարելի է զբաղվել ներկայի հետ»։


== Հրապարակումներ ==
Plantation Memories. Episodes of Everyday Racism
Die Farbe unseres Geschlechts: Gedanken über „Rasse“, Transgender und Marginalisierung
Die Kolonisierung des Selbst – der Platz des Schwarzen
"Don't You Call Me Neger!" – Das N-Wort, Trauma und Rassismus
Rewriting the Black Body
Mythen, Masken und Subjekte – Kritische Weißseinsforschung in Deutschland
Who can speak? Decolonizing Knowledge
Asking, We Walk: The South As New Political Imaginary


== Ցուցադրումներ ==
Goodman Gallery Johannesburg, South Africa. Artwork: Speaking the Unspeakable (2018), 17 March – 14 April 2018
10th Berlin Biennale for Contemporary Art, Berlin, Germany. Artwork: Illusions Vol. II, Oedipus (2018), 9 June - 9 September 2018
Goodman Gallery, Booth R12, Basel, Switzerland. Artwork: Table Of Goods (2017), 13–16 June 2018
Contemporary Art Gallery, Toronto, Canada. Solo Exhibition: Secrets To Tell, 23 June - 3 September 2018
Goodman Gallery, Cape Town, South Africa. Group Exhibition: In Context This Past Was Waiting For Me, Artwork: Illusions Vol. II, Oedipus (2018), 30 August - 29 September 2018
Frieze Art Fair, Goodman Gallery, Booth A08, London, UK. Artwork: Illusions Vol. II, Oedipus (2018), 3–7 October 2018
Paço Das Artes, São Paulo, Brazil. Group Exhibition: Do Silêncio À Memória. Artwork: Plantation Memories (2018), 13 November 2018 - 10. January 2019
E-Flux And Participant Inc., New York, USA. Group Exhibition: The Black City, Glosses. Artwork: Illusions Vol. I, Narcissus And Echo (2017), 2 December 2018 - 13. January 2019
Verbier Art Summit, Verbier, Switzerland. Artwork: We Are Many. Art, The Political And Multiple Truths, 1–2 February 2019
Pavilion Of Contemporary Art, Performing Pac, Milan, Italy. Artwork: Illusions Vol. II, Oedipus (2018), 1–3 March 2019
Wilfried Lentz, Rotterdam, Netherlands. Artwork: lIlusions Vol. I And Vol. II. 6 February - 24 March 2019
Kadist Art Foundation, Paris, France. Group Exhibition Affective Utopia, Artwork: lIlusions Vol. I And Vol. II, 9 Feb 2019 – 21 Apr 2019
Bildmuseet, Umeå University, Sweden. Solo Exhibition: A World of Illusions. 11 October 2019 - 8 March 2020
McLaughlin Gallery, Berlin, Germany. Solo Exhibition: The Words That Were Missing. 1 May 2021 - 12 Jun 2021
Rautenstrauch-Joest-Museum, Cologne, Germany. Group Exhibition: RESIST! The Art of Resistance, Artwork: Plantation Memories (2018), 1 April - 5 September 2021


== Ֆիլմեր ==
2011՝ White Charity` Կարոլին Ֆիլիպի և Թիմո Քիզելի կողմից
2013՝ Conakry՝  Դիանա ՄըքՔարթիի և Ֆիլիպ Կեսարի հետ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
{{{1}}} Գրադա Կիլոմբա. պաշտոնական կայք
White Charity (ֆիլմ)