Ռոբերտ Շտեռլ

Ռոբերտ Հերման Շտեռլ (գերմ.՝ Robert Sterl, հունիսի 23, 1867(1867-06-23)[…], Դրեզդեն, Սաքսոնիայի թագավորություն - հունվարի 10, 1932(1932-01-10)[…], Շտրուպեն), գերմանացի գեղանկարիչ և գրաֆիկ։


== Կենսագրություն ==

Ռոբերտ Հերման Շտեռլը ծնվել է 1867 թվականին՝ քարտաշ Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Շտեռլի ընտանիքում։ 1873-1881 թվականներին տարրական դպրոց է հաճախել Դրեզդենում։ Ուսումը շարունակել է Դրեզդենի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Նա աշակերտել է նկարիչներ Լեոն Փոլեին, Յուլիուս Շոլցին, Վիլհելմ Վալթերին, իսկ 1886 թվականից մագիստրանտ էր բելգիացի գեղանկարիչ Ֆերդինանդ Պաուվելսի մոտ։
1887-1904 թվականներին Շտեռլը աշխատում էր որպես բնանկարիչ, դիմանկարիչ և նկարազարդող, Դրեզդենում մասնավոր նկարչական դպրոց ուներ կանանց համար։ 1894 նա «Գեղանկարիչների միության» հիմնադիրներից մեկն էր։ 1897 ամուսնացել է Հելենե Հեդելթի հետ (1873–1950)։ Նրանք զավակներ չունեին։ 1904 թվականին Շտեռլը դասավանդել է Դրեզդենի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում՝ որպես ուսուցիչ, 1906 թվականից՝ որպես պրոֆեսոր։ Այստեղ նա աշխատել է մինչև 1931 թվականը։ Այս ժամանակ նա դարձել է արվեստագետների «Die Zunft» միության հիմնադիրներից մեկը։ 1909 թվականին դարձել է արվեստագետների «Berliner Secession» խմբակի պատվավոր անդամ։ 1913-1930 թվականներին եղել է Դրեզդենի պատկերասրահի հանձնաժողովի անդամ, 1920 թվականից նաև՝ պատկերասրահի խորհրդի և արվեստագետների միության ժյուրիի անդամ։ 1915 թվականին Շտեռլը վարպետության դասեր էր տալիս Դրեզդենի արվեստի ակադեմիայում՝ մահացած Գոթհարդ Կոյլի փոխարեն։ Առաջին համաշխարհային պատերազմին նա մասնակցել է որպես պատմանկարիչ։ Նա օժանդակում էր նաև Դրեզդենի արվեստի ակադեմիայի ուսանողական խորհրդին. ցուցադրությունների և վաճառքների ժամանակ նա հետաքրքրվում էր ժամանակակից և երիտասարդ նկարիչների գործերով։
1919 թվականին Ռոբերտ Շտեռլը գնեց 1912-1913 թվականներին կառուցված բնակարան Նաունդորֆում՝ Սաքսոնական Շվեյցարիայում, կառուցել տվեց մի մեծ արհեստանոց և կնոջ հետ Դրեզդենից տեղափոխվեց այստեղ։
Ռոբերտ Շտեռլը մահացել է Նաունդորֆի իր տանը՝ 1932 թվականի հունվարին՝ երկարատև հիվանդությունից հետո։ 1937 նրա գերեզմանաքարն է կերտել Օտտո Ռոմեչը։ Շտեռլն իր ունեցվածքը կտակել է որպես նվիրատվություն՝ Դրեզդենի ակադեմիայի երիտասարդ արվեստագետներին և նկարիչներին։ Նրա անվան ֆոնդը իր նաունդորֆյան բնակարանը դարձրել է տուն-թանգարան, որտեղ մինչ օրս հանգամանալից կերպով ներկայացվում է նրա կյանքն ու ստեղծագործությունը։


== Երկեր ==

Ռոբերտ Շտեռլը Մաքս Լիբերմանի, Մաքս Սլևոգթի և Լովիս Քորինթի հետ մեկտեղ հանդիսանում է գերմանական իմպրեսիոնիզմի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Ուսումը Դրեզդենի գեղարվեստի ակադեմիայում 1890 թվականին որպես մագիստրանտ ավարտելուց հետո նա մինչև կյանքի վերջ կապված մնաց իր քաղաքին։ Այսպես, դարավերջին նկարիչներ Կարլ Բանցերի և Վիլհելմ Կլաուդիուսի հետ ընկերանալով, նա ներգրավվեց Գոփելնի արվեստագետների միության շարքերը։ Գրեթե 30 տարի՝ մինչ իր մահը որպես պրոֆեսոր նա մեծ ազդեցություն է ունեցել սաքսոնական արվեստի զարգացման վրա։
Ռոբերտ Շտեռլը իր ողջ կյանքի ընթացքում եղել է պահանջված նկարիչ, չնայած այն փաստին, որ նրա գործերից շատերը այնքան էլ հավակնոտ չեն թվում։
Իր մի շարք կտավներում ակնհայտ կերպով արտացոլված է իր՝ քարտաշի ընտանիքից սերելու փաստը։ Իր կտավներում նա հաճախ պատկերում է աշխատանքային և տեխնոլոգիական առաջընթացը։ Շտեռլը ուսումնասիրել է այս թեման համարյա 30 տարի՝ 1893-1920 թվականներին։ 1920 նրա՝ քարտաշներ պատկերող կտավներից մեկը ռուսական մոտիվներ պարունակող «Հուղարկավորություն՝ երկու քահանայով» կտավի հետ միասին հեռացվել է Դրեզդենի Նոր վարպետներ պատկերասրահից։


== Պարգևներ ==
Դրեզդենի գեղարվեստի ակադեմիայի ոսկե մեդալ՝ Bene Merentibus (1900)
Մալմոյի միջազգային ցուցադրության ոսկե մեդալ (1914)
Լայպցիգի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր (1927)
Նրա անունով է կոչվել փողոց Դրեզդենում
Նրա անունով է կոչվել փողոց Նաունդորֆում։ Նրա նախկին արվեստանոցի համարն էր 30։ Այստեղ է գտնվում նաև նրա գերեզմանը։


== Ստեղծագործություններ ==

Akademiemodell – Afrikaner im Halbakt (1887), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
Arbeiter in der Tongrube (1901), Դրեզդենի քաղաքային պատկերասրահ
Elbebaggerer (1905), Դրեզդենի ազգային պատկերասրահ, Նոր վարպետներ պատկերասրահ
Bildnis der Königinwitwe Carola (1905), Դրեզդենի քաղաքային պատկերասրահ
Steineklopferin (1907), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
Ernst von Schuch dirigiert das Orchester (1908), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
Arthur Nikisch dirigiert (1910), Գեորգ Շեֆերի թանգարան, Շվայնֆուրտ
Marktplatz in Nischni Nowgorod (1910), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
Steinbrecher (1911), Լայպցիքի գեղարվեստի թանգարան
Steinbrecher (1911), Ֆոլկվանգ թանգարան, Էսսեն
Ernst von Schuch dirigiert den Rosenkavalier (1912), Բեռլինի ազգային թանգարան, Բեռլինի ազգային պատկերասրահ
Schiffszieher an der Wolga (1912), Դրեզդենի Նոր վարպետներ պատկերասրահ
Steinauflader am Kippkarren (1913), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
Bildnis Dr. Otto Posse (1917), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
Bildnis Heinrich Ernemann (1919), գողացված
Kalmückenboot auf der Wolga (1920), Դրեզդենի Նոր վարպետներ պատկերասրահ
Selbstbildnis (1920), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում


== Ռոբերտ Շտեռլի անվան պարգև ==
Դրեզդենի բարեգործական ընկերությունը շրջանի և Դրեզդենի գեղարվեստի դպրոցը 1997 թվականից ամեն տարի հանձնում է Ռոբերտ Շտեռլի անվան պարգև։ Ժյուրին, որը բաղկացած է դպրոցի երեք պրոֆեսորներից և հիմնադրամի երկու ներկայացուցիչներից, ընտրում է դպրոցի լավագույն աշակերտին, ով ստանում է 3000 եվրո կրթաթոշակ։ Պարգևատրության արարողությունն անց է կացվում նրա տանը՝ Նաունդորֆում և ուղեկցվում է նկարների ցուցադրությամբ։


== Գրականություն ==
Karl Brix: „…mitten aus dem Leben…“ Zum 100. Geburtstag von Robert Sterl. In: Sächsische Heimatblätter. Heft 5/1967, S. 193–198.
Robert Sterl und die Kinder, Gemälde, Graphiken und Zeichnungen im Robert-Sterl-Haus, Text: Horst Zimmermann, Hrsg. Sammelstiftungen des Bezirkes Dresden, 1998.
Robert-Sterl-Haus, Naundorf/Struppen, Sächsische Museen, Band 14, Sächsische Landesstelle für Museumswesen, Hrsg. Joachim Voigtmann, Berlin 2004, ISBN 3-422-03103-0.
Die Dresdner Gesellschaft in Porträtzeichnungen von Robert Sterl, Begleitheft zur Sonderausstellung, Text: Kristina Popova, Hrsg. Robert-Sterl-Haus, Naundorf, Sammelstiftungen des Bezirkes Dresden, 2007.
Robert Sterl. Werkverzeichnis der Gemälde und Ölskizzen, bearb. v. Kristina Popova, hrsg. v. Birgit Dalbajewa und Gisbert Porstmann, Sandstein Verlag, Dresden 2011, ISBN 978-3-942422-63-5.
Horst Zimmermann: Der Maler Robert Sterl. Leben und Werk in Briefen und Selbstzeugnissen, Sandstein Verlag, Dresden 2011, ISBN 978-3-942422-62-8.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Robert-Sterl-Haus Archived 2015-02-14 at the Wayback Machine. (ehemaliges Wohnhaus in Naundorf, heute Museum)
Robert Sterl in Dresden (Stadtwiki Dresden)
Werke in den Staatlichen Kunstsammlungen Dresden, Galerie Neue Meister Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Abbildungen von Werken in der Deutschen Fotothek, SLUB-Dresden