Աբսենտ

Աբսենտ (ֆր.՝ absinthe от հին հունարեն՝ ἀψίνθιον — դառը օշինդր), ոգելից խմիչք, որին անիսի համ ու հոտ է տրված, և որը քամված է մի շարք բույսերի ծաղիկներից ու տերևներից և սովորաբար պարունակում է շուրջ 70 % (երբեմն՝ 75 % և նույնիսկ 89,9 %) էթիլ սպիրտ։ Աբսենտի կարևորագույն բաղադրիչը դառն օշինդրի մզուքը՝ էքստրակտն է (լատ.՝ Artemisia absinthium), որի եթերային յուղերում կա մեծ քանակությամբ տույոն։


== Բաղադրությունը և հատկանիշները ==
Տույոնը երկար ժամանակ համարվում էր աբսենտի ազդող գլխավոր բաղադրիչներից մեկը։ Դա թունավոր նյութ է, որի մասին տիրապետում էր այն կարծիքը, թե հալյուցինացիաներ է առաջացնում Հետագայի ուսումնասիրությունները չեն հաստատել դա, այնինչ XIX դարում գտնում էին, որ բարձր թնդությամբ աբսենտի առաջ բերած արբեցությանը տույոնը հավելում է վառ դրսևորվող գրգռիչ գործողություններ, որոնք հաճախ հանգեցնում են անվերահսկելի ագրեսիայի։ Սակայն ժամանակակից ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ աբսենտի հալյուցինածին հատկությունները մեծապես չափազանցված են։
Աբսենտն ավանդաբար բնական կանաչ գույն է ունենում, թեև կարող է նաև անգույն լինել։ Գեղարվեստական գրականության մեջ այն հաճախ պատկերավոր կերպով անվանվում է  "la fée verte" (կանաչ հուրի-փերի) կամ «կանաչ վհուկ»։ Երբեմն սխալմամբ դասում են լիկյորների շարքին՝ մոռանալով, որ նրան շաքար չի հավելվում և, ուրեմն, պարզապես ոգելից խմիչք է, որն ավանդաբար շշալցվում է բարձր թնդությամբ։
Աբսենտն սկզբնապես պատրաստվել է շվեյցարական Նյոշատել կանտոնում, 18-րդ դարի վերջերին։ 19-րդ դարի վերջերին և 20-րդի սկզբներին շատ սիրված խմիչք է դարձել Ֆրանսիայում, հատկապես արվեստագետների՝ նկարիչների, գրողների բոհեմական շրջանակում։ Աբսենտի հայտնի սիրահար էր Վան Գոգը, ում մասին ասում են, որ այդ խմիչքը դույլերով էր խմում։
Եվ քանի որ աբսենտը ներկայացվել է որպես հոգեկանի վրա ազդեցություն գործող, հալյուցինացիաներ ծնող, վտանգավոր խմիչք, մի շարք երկրներում, ներառյալ ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան, Նիդերլանդները, Բելգիան, Շվեյցարիան, Ավստրո-Հունգարիան,  դրա օգտագործումն արգելվել է՝ սկսած 1915 թվականից։
1990-ական թվականներից ժամանակակից Եվրոպական Միության երկրներում այդ արգելքը հանվել է, և 21-րդ դարի սկզբներին աբսենտի մոտավորապես  200 բրենդներ էին արդեն արտադրվում մեկ տասնյակից ավելի երկրներում՝ Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում, Ավստրիայում, Գերմանիայում, Նիդերլանդներում, Իսպանիայում, Չեխիայում և այլուր։


== Գրականություն ==
Adams, Jad (2004) Hideous absinthe: a history of the devil in a bottle, London: I.B. Tauris. 1860649203
Arnold Wilfred Niels (June 1989)։ «Absinthe»։ Scientific American։ Վերցված է September 18, 2010 
Blumer D. (2002)։ «The Illness of Vincent van Gogh»։ American Journal of Psychiatry 159 (4): 519–26։ PMID 11925286։ doi:10.1176/appi.ajp.159.4.519 
Conrad Barnaby (1996)։ Absinthe: History in a Bottle։ San Francisco: Chronicle Books։ ISBN 978-0-8118-1650-2 
Crowley Aleister (1918)։ «Absinthe: The Green Goddess»։ The International XII (2)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-09-18-ին։ Վերցված է 2019-10-06 
Eadie MJ (2009)։ «Absinthe, epileptic seizures and Valentin Magnan»։ The Journal of the Royal College of Physicians of Edinburgh 39 (1): 73–78։ PMID 19831287 
Guthrie R. Winston (2010)։ A Taste for Absinthe։ New York: Clarkson Potter։ էջ 176։ ISBN 978-0-307-58753-4։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-02-28-ին։ Վերցված է 2019-10-06 
Huisman M., Brug J., MacKenbach J. (2007)։ «Absinthe is its history relevant for current public health?»։ International Journal of Epidemiology 36 (4): 738–44։ PMID 17982755։ doi:10.1093/ije/dym068 
Lachenmeier Dirk W., Nathan-Maister David, Breaux Theodore A., Sohnius Eva-Maria, Schoeberl Kerstin, Kuballa Thomas (2008)։ «Chemical Composition of Vintage Preban Absinthe with Special Reference to Thujone, Fenchone, Pinocamphone, Methanol, Copper, and Antimony Concentrations»։ Journal of Agricultural and Food Chemistry 56 (9): 3073–81։ PMID 18419128։ doi:10.1021/jf703568f 
Lachenmeier Dirk W., Walch Stephan G., Padosch Stephan A., Kröner Lars U. (2006)։ «Absinthe – A Review»։ Critical Reviews in Food Science and Nutrition 46 (5): 365–77։ PMID 16891209։ doi:10.1080/10408690590957322 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

"Absinthe's second coming"—An April 2001 article in Cigar Aficionado about the first absinthe commercially produced in France since the 1915 ban.
"Swiss face sobering future after legalizing absinthe" Archived 2016-12-02 at the Wayback Machine.—A March 2005 Reuters article about the legalising of absinthe in Switzerland.
"The Mystery of the Green Menace"—A November 2005 Wired magazine article about a New Orleans man who has researched the chemical content of Absinthe and now distills it in France.
"The Return of the Green Faerie"—A wine and spirit journal article about the history, ritual, and artistic cult of Absinthe.
The Wormwood Society Archived 2006-04-24 at the Wayback Machine.—An independent organisation supporting changes to the US laws and regulations concerning absinthe. Provides articles, a forum and legal information.
"What Is Absinthe"—Article discussing absinthe and its effect over mind and body.