armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հանշու

Հանշու կամ նախկին Հանի պատմություն, Չինաստանի պատմությունն է՝ ավարտված 111 թվականին, ընդգրկել է նախկին Հան դինաստիան․ սկսած մ․թ․ա 206 թվականի առաջին իմպերատորից մինչև՝ 23 թվականի Վան Մանի անկումը։ Նաև անվանում են նախկին Հանի գիրք։
Աշխատությունը գրվել է դատարանի պաշտոնյա Բան Գուի (32-92 թվականներ) կողմից, իր քրոջ՝ Բան Զաոյի օգնությամբ՝ շարունակելով իրենց հոր՝ Բան Բիաոյի աշխատանքը։ Նրանք կառուցել են իրենց աշխատանքը Շի Ցզիի աշխատության հիման վրա, բայց նրանք առաջինն էին վերլուծական կենսագրությունում, որն ընդգրկել է մի դինաստիա։ Սա լավագույն աղբյուրն է, երբեմն միակը, մի շարք թեմաների և շրջանների համար։ Երկրորդ աշխատությունը՝ ուշ Հանի գիրքը ընդգրկել է արևելյան Հանի շրջանը՝ սկսած 25 մինչ 220 թվականը և գրվել է 5-րդ դարում՝ Ֆան Յեի (398–445) կողմից։


== Բովանդակություն ==
Այս աշխատությունը շարունակել է զարգացնել Սիմա Ցյանը։ Այն հաճախ հիշատակվում է որպես՝ Ուշ ավանդույնթներ (後傳), ինչը ցույց է տալիս, որ ավագ Բանի աշխատանքը շարունակվել է։ Այդ ժամանակաշրջանի այլ գիտնականներ․ Լիու Հսին և Յանգ Սիոնգը նույնպես աշխատել են Սիմայի աշխատության վրա։ Բան Բիաոյի մահից հետո նրա ավագ որդին՝ Բան Գուն դժգոհ էր իր հոր աշխատանքից և սկսեց նոր պատմություն, որը սկսվում էր Հան դինաստիայով։ Այն առանձնանում էր Սիմայի պատմությունից, որը սկսվում էր Չինաստանի վաղ առասպելական ղեկավարներով։ Այսպիսով, Բան Գուն, դինաստիայի պատմության համար ընդունեց տարեգրության ձևաչափը, որը մեր օրերում պատմագրության մոդելն է։
Այն ժամանակաշրջանում, որտեղ նրանք համընկել են Բան Գուն գրեթե բառացի վերցրել է Սիմա Ցյանի նյութերը, չնայած որոշ դեպքերում նա ընդլայնել է դրանք։ Նա նաև միացրել է որոշ բաներ, ինչ գրել է իր հայրը (դժվար է հստակորեն ասել, թե որքանը)։ Ամբողջական աշխատանքը կազմված է եղել 100 բաժնից, և ներառել է՝ իրավունք, գիտություն, աշխարհագրություն և գրականություն։ Բան Գուի կրտսեր քույրը՝ Բեն Զաոն ավարտել է գիրքը 111 թվականին, Բան Գուի բանտում մահից 19 տարի հետո։ Ինչպես ենթադրվում է նա գրել է 13-20 հատոր (8 ժամանակագրական աղյուսակ)։ Տարեգիրքը և 3 գլուխները՝ նվիրված են Վան Մանին, որը թարգմանվել է անգլերեն Դաբս Հոմերի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Հանշու․ ամբողջսական տեքստ
Pan Chao (Ban Zhao), Female Historian
Silk Road Seattle
Հանշու 《漢書》 Չինարեն տեքստ՝ համապատասխան անգլերեն բառապաշարով


== Գրականություն ==
Yap, Joseph P, (2019). The Western Regions, Xiongnu and Han, from the Shiji, Hanshu and Hou Hanshu. 978-1792829154
Ալազան (գետ)

Ալազան (հայերեն՝ Աղուան, ադրբ.՝ Qanıx, վրաց.՝ ალაზანი) , գետ Վրաստանում և Ադրբեջանում (մասամբ հոսում է երկու հանրապետությունների սահմանով), Կուրի ձախ վտակը (թափվում է Մինգեչաուրի ջրամբարը)։ Սկիզբ է առնում Մեծ Կովկասի հարավային լանջերից։ Երկարությունը 391 կմ է։


== Անվանում ==
Անվանումը վրացերեն է. բառացի նշանակում է «խոնավ վայր» (ալա «խոնավ», զանի «վայր»)։ Հայկական աղբյուրներում հիշատակվում է Աղուան անունով։


== Աղբյուրներ ==
Օրնիլիոս դե Կամերոս

Օրնիլիոս դե Կամերոս (իսպ.՝ Hornillos de Cameros), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Տերա-դե-Կամերոս շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 11,90 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 13 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 47 կմ հեռավորության վրա։
Բուրգենլանդ

Բուրգենլանդը (գերմ.՝ Burgenland, խորվ.՝ Gradišće, սլովեն.՝ Gradiščanska, պրեկ. Gradišče, հունգ.՝ Várvidék, Őrvidék կամ Felsőőrvidék, չեխ․՝ Hradsko), Ավստրիայի 9 նահանգներից մեկն է։ Գտնվում է երկրի արևելյան մասում։ Նահանգակենտրոնը Այզենշտադ քաղաքն է։ 2007 թ-ի տվյալներով նահանգի բնակչությունը կազմում է 278000 մարդ (9-րդը Ավստրիայում)։ Այդ երկրի ամենաերիտասարդ երկրամասն է. պաշտոնապես դաշնային երկրամասի կարգավիճակ է ստացել է 1921 թվականին։ Զբաղեցնում է 3961,80 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բուրգենլանդը սահմանակից է Ստորին Ավստրիային և Շտիրիային, ինչպես նաև պետական սահմաններ ունի Սլովենիայի, Սլովակիայի և Հունգարիայի հետ։ Այստեղ ավստրիացիներից բացի բնակվում են նաև խորվաթներ և հունգարացիներ։ Իր հերթին Բուրգենլանդը բաժանված է 9 շրջանների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Նահանգի պաշտոնական կայք էջը
Բուրգենլանդի տուրիստական ուղեցույց
Պաղին (Բալուի գավառ, Բալուից հյուսիս)

Պաղին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից հյուսիս։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին 10 տուն բնակիչ, որից 6-ը` հայկական։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յարդ

Յարդ (անգլերեն` yard հապավումը` yd), երկարության անգլիական չափի միավոր է։


== Ծագում ==
Ըստ ավանդույթի Անգլիայի Էդգար Խաղաղասեր (959-975 թթ.) թագավորի քթի ծայրից մինչև դեպի կողմ բացված ձեռքի միջնամատի հեռավորությունն է։


== Կապը երկարության մյուս միավորների հետ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գիլգամեշ արքա

Գիլգամեշ (, ոչ թե , Gilgameš, բնօրինակը` Bilgamesh- թարգմանաբար` «Նախահայրը երիտասարդ է» (Bil.ga «նախահայր», «տարեց»:33 և Mes/Mesh3 «երիտասարդ տղա»:174)), ըստ շումերական արքայացանկի, Ուրուկ քաղաքի 5-րդ արքա։ Հաջորդել է Դումուզ արքային և թագավորել մ.թ.ա. 2652-ից մինչև 2602 թ.։ Գիլգամեշը Լուգալբանդա արքայի և Նինսուն դիցուհու որդին էր։ Նա նկարագրվում է որպես մեկ երրորդով մարդ, իսկ երկու երրորդով աստված։
Գիլգամեշը հայտնի է հատկապես Գիլգամեշիի էպոսից։ Այս էպոսը կազմված է առասպելական հերոսապատումներից, որոնցում գլխավոր դերակատարն է Գիլգամեշը։ Այս պատմությունները դարեր շարունակ փոխանցվել են բանավոր կերպով, իսկ հետագայում գրի են առնվել սեպագրերով։ Այս էպոսի վերջնական տարբերակը հավանաբար ստեղծվել է մ.թ.ա. 12-րդ դարում։
Ըստ առասպելի, Գիլգամեշը պարտության է մատնել Ագգային՝ Քիշի արքային, և դրանով վերջ տվել Շումերի վրա Քիշի տիրակալությանը։ Սակայն ըստ պատմական տվյալների, ոչ թե Ուրուկն է պարտության մատնել Քիշին, այլ այն ժամանակ հզոր Ուր քաղաքը։
Էպոսի 11-րդ վահանակը պատմում է Գիլգամեշի դեպի հյուսիս՝ աստվածների երկիր ճանապարհորդության մասին։ Այդ երկիրը լեռնային է (Մինչդեռ Շումերը և հարակից երկրները դաշտավայր են) և գտնվում է Եփրատ գետի ափին։ Ժամանակին այդ երկրում է փրկվել Ութնապիշտի անունով մարդը, ում տապանը հասել էր Նացիր կոչված լեռան մոտ։ Որոշ մեկնաբաններ համարում են, որ խոսքը Հայկական լեռնաշխարհի մասին է։


== Ծանոթագրություններ ==
(160) Ունա

(160) Ունա (անգլ.՝ Una), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1876 թվականի փետրվարի 20-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,72835 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5517 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,905 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1646,07 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,218703 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,82° անկյուն։
Ունա աստերոիդը պատկանում է Լիդիայի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(160) Ունա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արագուաինա

Արագուաինա  (պորտ.՝ Araguaína), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Արագուաինայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 130 105 մարդ՝ 2005 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 4000 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 33,19 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1958 թվականի նոյեմբերի 14-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.076.303.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 8.440,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,749 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Արագուաինայի մասին
Դուբինո (գյուղ, Մուկաչևոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դուբինո (այլ կիրառումներ)Դուբինո (ուկրաիներեն՝ Дубино), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դուբինո գյուղում բնակվում էր 694 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1212 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 572,61 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բոլշայա (գետ, թափվում է Բայկալ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոլշայա (այլ կիրառումներ)Բոլշայա (ռուս.՝ Большая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բուրյաթիա հանարապետությունում, Հյուսիս-Բայկալիան մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բայկալ գետի ափում։ Գետի երկարությունը 70 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անգրո Բայկալյան ավազանային շրջանին։ Գետի գետային ավազանը՝ Բայկալ։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 16040000112116300003535
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 116300353
Ավազանի կոդը - 16.04.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 16
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Տոռես Էլ Ֆարո

Տոռես Էլ Ֆարո (իսպ.՝ Torres El Faro թարգմանաբար նշանակում է Փարոսի աշտարակներ),   փոխկապակցված զույգ երկվորյակ երկնաքերներից կազմված բարձրաբերձ բնակելի համալիր Արգենտինայի մայրաքաղաք և խոշորագույն քաղաք Բուենոս Այրեսի Պուերտո Մադերո շրջանի հարևանությամբ։ Երկնաքերներն ունեն 160 մետր բարձրություն և մինչև վերջերս համարվում էին Բուենոս Այրեսի ամենաբարձր կառույցները։
Աշտարակների շինարարությունը սկսվել և ավարտվել է տարբեր ժամանակներում, առաջինի կառուցումն ավարտվել է 2003, երկրորդինը՝ 2005 թվականին։ Երկուսի բնակարաններն էլ շատ կարճ ժամանակամիջոցում վաճառվել են։ Շինարարությունում գործածվել են ուժեղացված բետոն, հատուկ ամրության ապակի, ալյումին:Ըստ նախագծերի՝ երկվորկյակ շենքերը պետք է ունենային 170 մետր բարձրություն, 48 հարկ սակայն շրջակա միջավայրի պահպանության հետ կապված հիմնախնդիրների պատճառով որոշում է ընդունվել կանգ առնել 160 մետրի վրա և բավարարվել 46 հարկով։
Զույգ երկնաքերները միմյանց հետ կապված են օդային չորս կամուջներով։ Այս խոշոր բնակելի համալիրն ունի ընդհանուր առմամբ 57190 քառակուսի մետր մակերես, 160 բնակարան, արտաքին ջրավազաններ, spa, սաունա, մարզադահլիճներ, ստորգետնյա երկու ավտոկայանատեղի՝ բնակիչների և հյուրերի ավտոմեքենաների համար և բազում այլ հարմարություններ; Երկու երկնաքերները իրար կապող օդային ամենաբարձր կամրջի վրա գործում է նաև գրադարանը։
Շրջակայքում ևս ստեղծվել ու գործում են սննդի, տրանսպորտային, մշակութային բազմաթիվ օբյեկտներ՝ մի քանի ռեստորան, եկեղեցի, շուկաներ (ընդ որում՝ դրանցից մեկը՝ անտիկ), մետրոյի կայարան, գրախանութ; Մոտակայքում կա նաև գետային նավահանգիստ, մի փոքր ավելի հեռվում՝  պահպանության տակ գտնվող անտառաշերտ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
El Faro Towers :: Triposo.com Archived 2019-02-25 at the Wayback Machine.
El Faro I, Buenos Aires - SkyscraperPage.com
Torres el Faro, Buenos Aires - Interpon United Arab Emirates
Apartment El Faro Towers, Buenos Aires - ByT Argentina
Obras Metálicas S. A.
Մանկական թանգարան (Հունաստան)

Հունական մանկական թանգարան (հունարեն՝ Ελληνικό Παιδικό Μουσείο), թանգարան Աթենքում, որը հիմնադրվել է 1987 թվականին և նվիրված է Հունաստանի տարբեր շրջաններից մինչև 14 տարեկան երեխաների աշխատանքներին։
Թանգարանի հիմնական գործունեության մեջ է մտնում դպրոցական և նախադպրոցկան մշակութային և կրթական միջոցառումների կազմակերպումը, հաշմանդամություն ունեցող երեխաների համար խմբերի վարում և միջոցառումների կազմկերպում։ Թանգարանում նաև ներկայացված են աֆրիկացի երեխաների խաղալիքների հավաքածու, որը նվիրել է «Փրկենք երեխաներին» կազմակերպությունը, ինչպես նաև Պակիստանի Կալաշ գյուղակի երեխաների նկարների հավաքածու։
Թանգարանը տեղավորված է մոտակայքում կառուցված երկու շենքերում, որոնց նախագիծը հատուկ մշակված է երեխաների համար։ Թանգարանը հիշատակվում է The Athens Assignment գրքում։
Աֆրիկական մետրոյի ամենամոտ կայարանը «Սինտագմա» կայարանն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ(հուն.)(անգլ.)
Հունական մանկական թանգարան - Աթենքի տեղեկատվական ուղեցույց(ռուս.)(հուն.)(անգլ.)
Լեոնբերգ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լեոնբերգ (այլ կիրառումներ)Լեոնբերգ (գերմ.՝ Leonberg), քաղաք Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Շտուտգարտի վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Բյոբլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 9033 է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 48,73 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 15 028։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջը
Սուուռի-Ռուուգա

Սուուռի-Ռուուգա (էստ․՝ Suurõ-Ruuga), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ուրվականը (ֆիլմ, 2015)

«Ուրվականը», ռուս ռեժիսոր Ալեքսանդր Վայտիսկիի ֆիլմերից, որը հայտնվել է մեծ էկրաններին 2015 թվականի մարտի 26-ին։


== Սյուժե ==
Տաղանդավոր ինքնաթիռներ նախագծող, իր կողմից նորարարություն ներկայացնող Յուգ-1 ինքնաթիռի հեղինակը Յուրի Գարդեևը պլանավորում էր ցույց տալ ինքնաթիռի հնարավորությունները առաջիկա Ժուկովսկու ավիասալոնում և հաղթել կառավարական տենդերը։ Բայց ներկայացումից մի քանի օր առաջ Յուրին հարբած նստում է ղեկին և մահանում է ավտովթարից։ Նա դառնում է ուրվական, որին ոչ ոք չի տեսնում, բացի դպրոցական Վանյա Կուզնեցովից, որին պատահական տեսել էր փողոցում։ Վանյան շատ կոմպլեքսավորված պատանի է, որը տառապում է մոր հոգատարությունից, անպատասխան սիրուց և դասընկերների ծաղրանքներից։ Այդուհանդերձ Գարդեևը հասկանում է, որ տղան գործը ավարտին հասցնելու և նորինքնաթիռը օդ բարձրացնելու միակ շանսն է։ Արդյունքում նրանք միավորում են ուժերը՝ իրենց պրոբլեմները լուծելու համար։ Նրանց պետք է լինում դիմակայել Պոլզունովին՝ Գարդեևի հակառակորդին, որը ուզում է, որ տենդերը չփոխանցվի Գարդեևին։


== Դերերում ==


== Սաունդթրեք ==
Սաունդթրեքի ստեղծմանը մասնակից է եղել Վասյա Օբլոմովը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Призрак» на сайте компании СТВ
Пресс-релиз и трейлер на сайте Ռոսիա 1.
Актеры и роли Archived 2015-07-08 at the Wayback Machine. фильма Призрак (Весь список)
Александр Войтинский о съёмках фильма «Призрак»
Александр Войтинский - о премьере фильма «Призрак» (авторская программа Евгения Додолева «Правда-24», 2015)
Александр Войтинский о фильме «Призрак»
Ապահունիք

Ապահունիք, գավառ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի կազմում, Տարածվում էր Վանա լճի առափնյա շրջաններում։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածվում էր Հարքից հյուսիս-արևելք՝ Արածանիի ափերին


== Պատմություն ==
Տանուտիրական Հայքի դարաշրջանում, պատկանել է Հայկ Նահապետից սերած Ապահունիների իշխանական տանը։ Գավառի տարածքում էին գտնվում Մանավազկերտ քաղաքը և Ծումբ բերդը։
Գավառի նշանավոր պատմական վայրերից էր Թոնդուրակ կամ Թոնդրակա բնակավայրը, որից իր անունն է ստացել 9-11-րդ դդ. Հայաստանում լայն տարածում ստացած թոնդրակյան աղանդավորական շարժումը։


== Տես նաև ==
Տուրուբերան
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Գրականություն ==
Թ.Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Մայակ (գյուղ, Կեգիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄայակՄայակ (ուկրաիներեն՝ Маяк), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչևի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռիք Ֆոքս

Ուլրիկ Ալեքսանդր (Ռիք) Ֆոքս (անգլ.՝ Ulrich Alexander "Rick" Fox, հուլիսի 24, 1969(1969-07-24), Տորոնտո, Կանադա), կանադացի հեռուստատեսության և կինոյի դերասան, նախկին բասկետբոլիստ, ով մասնագիտական կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Բոստոն Սելտիքս» (1991-1997 թթ.) և «Լոս Անջելես Լեյքերս» (1997-2004 թթ.) ակումբներում՝ խաղալով թեթև հարձակվողի դիրքում։ «Լեյքերսի» կազմում Ֆոքսը երեք անգամ դարձել է NBA-ի չեմպիոն՝ 2000, 2001 և 2002 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
NBA.com էջ
Ռիք Ֆոքս - IMDb էջ
Օկտյաբրսկայա (Բելորեչենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕկտյաբրսկայաՕկտյաբրսկայա (ռուս.՝ Октябрьская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Բելորեչենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ադրբեջանը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Ադրբեջանը առաջին անգամ մասնակցել է Եվրատեսիլ երգի մրցույթին 2008 թվականին, երբ Իչթիմայի հեռուստատեսությունը (ԻՀՏ) դարձավ Եվրոպական հեռարձակողների միության (ԵՀՄ) ակտիվ անդամ։ Նախկինում Ադրբեջանը ցուցադրել էր Եվրատեսիլ երգի մրցույթը՝ ձեռք բերելով հեռարձակման իրավունք Եվրոպական հեռարձակողների միությունից։
Ադրբեջանը վերջին երկիրն է Կովկասում, որը մասնակցեց այս մրցույթին։ Առաջինը եղել է Հայաստանը` (2006 թ.) և երկրորդը Վրաստանը` (2007 թ.) թվականներին։
2011 թվականին Ադրբեջանը հաղթեց մրցույթում, ինչը թույլ տվեց, որպեսզի Ադրբեջանը դառնա հաջորդ տարվա հյուրընկալող երկիրը։


== Մասնակիցներ ==
     Հաղթող
     Երկրորդ հորիզոնական
     Երրորդ հորիզոնական
     Չորրորդ հորիզոնական
     Հինգերորդ հորիզոնական
     Վերջին հորիզոնական
     Ավտոմատ անցնելը եզրափակիչ
     Չանցնելը եզրափակիչ
     Չի մասնակցել կամ որակազրկվել է


== Եվրատեսիլը Ադրբեջանում ==


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տես նաև ==
Ադրբեջանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունները Եվրատեսիլում


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Ադրբեջանի էջը Eurovision.tv կայքում
Էլ Ալտո (դեպարտամենտ)

Էլ Ալտո (իսպ.՝ Departamento de El Alto), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Կատամարկա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 2327 կմ²։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 3570 մարդ՝ 2001 թվականի 3400-ի փոխարեն, որը կազմում է 5,0% աճ։ Բնակչության խտությունը՝ 1,5 մարդ/կմ²։ Վարչական կենտրոնը Էլ Ալտոն է։


== Աշխարհագրություն ==
հյուսիսում՝ Սանտա Ռոստա դեպարտամենտին
արևելքում՝ Սանտյագո դել Էստերո դեպարտամենտին
հարավում՝ Լա Պաս և Անկաստի դեպարտամետներին
արևմուտքում՝ Վալե Վեխո և Պակլին դեպարտամենտներին


== Խոշորագույն բնակավայրեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նիզկինիչի

Նիզկինիչի (ուկրաիներեն՝ Низкиничі), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1500 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիզկինիչի գյուղում բնակվում էր 731 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 89,15 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեծ ութնյակի պետերբուրգյան գագաթնաժողով

Մեծ ութնյակի 32–րդ հանդիպում, 2006 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում տեղի ունեցած գագաթնաժողով։ Մասնակցում էին հետևյալ երկրների առաջին դեմքերը՝

 ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշ,
 Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկել,
 Եվրամիություն, ԵԿ նախագահ Ժոզե Մանուել Բարրոզու,
 Իտալիայի վարչապետ Ռոմանո Պրոդի,
 Կանադայի վարչապետ Ստիվեն Հարբեր,
 Ճապոնիայի վարչապետ Ջունիչիրո Կոիզումի,
 Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Թոնի Բլեեր,
 Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտին,
 Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակ։


== Հյուրի կարգավիճակով երկրներ ==
 Բրազիլիայի նախագահ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվա,
 Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն նախագահ Տաբո Մբեկի,
 Հնդկաստանի վարչապետ Մանմոհան Սինգհ,
 Մեքսիկայի նախագահ Վիսենտե Ֆոքս,
 Չինաստանի նախագահ Հու Ձինթաո։Նրանք հյուրընկալվել էին Ստրելնայում գտնվող Կոնստանտինի պալատում՝ Սանկտ Պետերբուրգ–Պետերգոֆ ճանապարհին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուզեյ-Տուկլյա

Ուզեյ-Տուկլյա (ռուս.՝ Узей-Тукля), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 637 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լիմոնե սուլ Գարդա

Լիմոնե սուլ Գարդա (իտալերեն՝ Limone sul Garda)՝ կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 1034 մարդ, խտությունը՝ 40 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0365։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0365 954008
Էլեկտրոնային հասցե։ անհայտ
Գլախվոր կայք։ http://www.visitlimonesulgarda.com


== Արատաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Հելմբրեխթս

Հելմբրեխթս (գերմ.՝ Aidhausen), կոմունա Գերմանիայում` Բավարիա երկրամասի Հոֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմել է 8873 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 58,66 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 4 75 136։
2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Հելմբրեխթս համայնքի բնակչությունը կազմել է 8497 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
1202

1202 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1202 թվականն է, 
XIII դարի 2-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Չորրորդ խաչակրաց արշավանքը սկիզբը։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Չհագեցած ածխաջրածիններ

Չհագեցած ածխաջրածիններ, բաց շղթայով ածխաջրածիններ, որոնց մոլեկուլներում երկու հարևան ածխածնի ատոմների միջև կա կրկնակի կամ եռակի կապ։


== Դասակարգում ==
Չհագեցած ածխաջրածինների դասին են կարգվում ալկենները, ալկինները, դիենները և նրանց պոլի-ածանցյալները։

Ալկեններ (էթիլենի շարք), ընդհանուր բանաձև՝ СnН2n, կապերի քանակը՝ մեկ կրկնակի կապ 
Դիեններ(պրոպադիենի շարք), ընդհանուր բանաձև՝ СnН2n-2, կապերի քանակը՝ երկու կրկնակի կապ 
Ալկիններ (ացետիլենի շարք), ընդհանուր բանաձև՝ СnH2n-2, կապերի քանակը՝ մեկ եռակի կապ 


== Իզոմերիա ==
Ինչպես հագեցած ածխաջրածիններին, այնպես էլ չհագեցածներին, բնորոշ է կառուցվածքային իզոմերիան։ Գոյություն ունեն նաև միջդասային իզոմերիաներ ալկենների և ցիկլոալկանների, ինչպես նաև ալկինների և դիենների միջև։


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Հոմոլոգիական շարքերի առաջին մի քանի ներկայացուցիչները գազեր են, ավելի բարձր դասի միացությունները՝ հեղուկ, իսկ դրանից հետո՝ պինդ նյութեր են (գնալով նրանց հալման և եռման ջերմաստիճանները մեծանում են)։ Շատերին բնորոշ է ուժեղ սուր հոտ։


== Քիմիական հատկություններ ==
Շատ ռեակցունակ են, տալիս են դեհիդրման, հիդրման, տեղակալման, օքսիդացման, պոլիմերման և այլ ռեակցիաներ։ Նրանք հեշտությամբ միացնում են բրոմը, հեշտ օքսիդացվում են կալիումի պերմանգանատի լուծույթով։


== Ստացում ==
Կարող են ստացվել ալկանների դեհիդրման ճանապարհով։ Օրինակ՝ էթանից ստանում են էթիլեն, բութանից՝ բութադիեն։ Չհագեցած ածխաջրածինները առաջանում են նաև նավթի կրեկինգից։


== Տես նաև ==
Հագեցած ածխաջրածիններ
Արոմատիկ ածխաջրածիններ
Կարբոցիկլիկ միացություններ
Ածխաջրածիններ


== Ծանոթագրություններ ==
Անիբ Յու

Անիբ Յու (ռուս.՝ Аныб-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Ակունքը հոսում է հյուսիս-արևմուտք, ապա հյուսիս անտառապատ վայրում։ Գետաբերանը գտնվում է Վիչեգդա գետի ձախ ափին՝ 607 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 84 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000016378
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001637
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Պելմեններ

Պելմեններ (ռուսերեն՝ пельмени - Պելմենի, եզակի թվով՝ պելմեն), անեկ խմորից և աղացած մսի կամ ձկան խճողակից պատրաստված կերակուր։


== Անվանումը ==
Պելմենները Ռուսաստանի խորքերում և Սիբիրում բնակվող ուգրո-ֆիննական ազգությունների, ուդմուրտների, կոմի-պերմյակների, մանսիների և ֆինների ազգային կերակուրն է։ Հաճախ այն անվանում են սիբիրյան պելմեններ, քանի որ թափանցելով Սիբիր, այն վերապրել է իր երկրորդ ծնունդը։ Համաձայն ստուգաբանական բառարանների, ռուսերեն Пельмени (պելմեններ) անվանումը փոխառված է ուգրո-ֆիննական լեզուներից։ Այն կազմված է «պել»՝ ականջ և «նյան»՝ հաց բառերից, այսինքն՝ «հացե ականջ»։ Միառժամանակ տարբեր աղբյուրներ մատնացույց են անում կոնկրետ լեզու, որից նշված բառը ներթափանցել է ռուսերենի մեջ (ուդմուրտերեն, մանսիերեն, կոմի, ֆիններեն): Խորհրդային պատմաբան և գերբագետ Վիլյամ Պոխլյոբկինը գտնում էր, որ պելմենները ռուսական խոհանոց մտել են Ուրալից՝ 14-րդ դարի վերջին և 15-րդ դարի սկզբին։


== Պատրաստման եղանակը ==
Պելմենների խմորը պատրաստվում է ալյուրով, ձվով և ջրով (հազվադեպ՝ կաթով)։ Դասական պելմենների խճողակը պատրաստում են տավարի, խոզի և ոչխարի մսից, որին ավելացնում են զանազան համեմունքներ, սոխ, հաճախ նաև սխտոր։ Հնարավոր է որպես հումք օգտագործել նաև արջի, եղջերուի, որմզդեղնի, սագի միս, ձուկ, խոզի ճարպ, կարտոֆիլ, կաղամբ և այլն։
Արդեն պատրաստի պելմենները լցնում են եռացող ջրի կամ արգանակի մեջ և եփում այնքան, մինչև դրանք դուրս գան ջրի երես, որից հետո թողնում են ևս 2-5 րոպե։ Եփվելու ընթացքում արգանակի մեջ ավելացնում են դափնետերև և գլուխ սոխ։ Դասական պելմեններն ուտում են 3%-անոց քացախով, պղպեղով, դարչինով կամ ծովաբողկով։ Կարելի է դրա հետ մատուցել նաև զանազան սոուսներ, մայոնեզ, թթվասեր, կարագ և այլն։ Այն մատուցվում է նաև արգանակով՝ որպես ջրալի ապուր։ Հաճախ եփելուց հետո կամ հում վիճակում պելմենները նաև տապակում են։


== Տարածվածությունը ==
Նմանատիպ կերակուրներ ունեն շատ ժողովուրդներ, որոնք պատրաստվում են նույն սկզբունքով, ինչ պելմենները։ Չինաստանում դա ցզյաոցզին է կամ վոնտոնը, Բուրյաթիայում այն կոչվում է պոզի, Մոնղոլիայում՝ բուզ, Կենտրոնական Ասիայում՝ մանտու, Տիբեթում՝ մոմո, Միջին Ասիայում՝ չուչվարա, Ադրբեջանում՝ դյուշբարա, Վրաստանում՝ խինկալի, Հայաստանում՝ բորակի (թաթար բորակու տարատեսակներից է), Ուկրաինայում՝ վարենիկ, Իտալիայում՝ ռավիոլի, Գերմանիայում՝ մաուլտաշեն և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պատրաստենք միասին. Պելմենի
Նոթեր Շերլոք Հոլմսի մասին

«Նոթեր Շերլոկ Հոլմսի մասին» կամ «Շերլոկ Հոլմսի հիշողությունները» (անգլերեն՝ The Memoirs of Sherlock Holmes), 11 դետեկտիվ պատմություններից բաղկացած պատմվածաշար՝ գրված Արթուր Կոնան Դոյլի կողմից։ Հրատարակվել է 1894 թվականին։


== Պատմվածքները ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նոթեր Շերլոք Հոլմսի մասին
(2860) Պասասենտենիում

(2860) Պասասենտենիում (անգլ.՝ Pasacentennium), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,332836 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8306 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8351 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1301,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,276616 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,68° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2860) Պասասենտենիում աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Շավարշ Գարագաշ (դերասան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շավարշ Գարագաշ (այլ կիրառումներ)Շավարշ (Պողոս) Գարագաշ (1874, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1941), հայ դերասան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կոստանդնուպոլիսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի Մխիթարյանների դպրոցում, ապա ուղարկվել է Վենետիկ, որտեղ երեք տարի սովորելուց հետո վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս։ Խաղացել է Արշակ Պենկլյանի խմբում սկսած 1893 թ.-ից։ Առաջին անգամ հանդես է եկել «Ջաղացպանի աղջիկը» պիեսում։ Քյուչյուկ Իսմայիլի խմբում խաղացել է որպես երկրորդ տենոր։ Ա.Պենկլյանի հետ խաղացել է Տ. Չուխաջյանի «Լեբլեբիջի հոր-հոր աղա» օպերետում։ Պատերազմից հետո աշխատել է հայկական և թուրքական խմբերում։ Գլխավոր դերերից են Օթելլո, Կորրադո և այլն։ 1930-ականներին ղեկավարել է պոլսահայ «Ազգային դրամատիկ» թատերախումբը, հիմնականում աշխատել է Ա.Մնակյանի խաղացանկով։


== Աղբյուրներ ==
Ինուշպուա

Ինուշպուա, Վանի թագավորության արքա Մենուայի ավագ որդին։ Ինուշպուան նշված է իր պապի Իշպուինիի (մ.թ.ա. 824-810) արքայի և հոր Մենուայի (մ.թ.ա. 810-786) սեպագիր արձանագրություններում։ Հավանաբար նա եղել է իր հոր գահակիցը նրա կառավարման ընթացքում և գահաժառանգը։
Ս. Հմայակյանի կարծիքով Ինուշպուան հաջորդել է հորը՝ Մենուային, բայց կարճ է կառավարել։ Ինուշպուային հաջորդել է նրա եղբայրը Արգիշտի Ա-ն (մ.թ.ա. 786-764) ։ Որոշ գիտնականներ նրա անունը նմանեցնում են Մովսես Խորենացու "Հայոց Պատմություն" աշխատությունում հիշատակված Հայկյան հարստության արքա Արայան Արայի որդի Անուշավան Սոսանվերի անվան հետ։


== Օգտագործված Գրականության Ցանկ ==
Գ. Ղափանցյան "Ուրարտուի Պատմությունը" - Երևան 1940
Б. Пиотровский "Ванское Царство (Урарту)" - Москва 1959
Ս. Հմայակյան "Վանի Թագավորության Պետական Կրոնը " - Երևան 1990
Բարբարա Պոլաստրինի

Բարբարա Մարիա Սիմոնետա Պոլաստրինի (իտալերեն՝ Barbara Maria Simonetta Pollastrini, սեպտեմբերի 30, 1947(1947-09-30), Դարֆո Բոարիո Թերմե, Բրեշիա, Լոմբարդիա, Իտալիա), իտալացի քաղաքական գործիչ, Պրոդիի երկրորդ կառավարության իրավունքների և հնարավորությունների հավասարության նախարար (2006-2008)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1947 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Դարֆո Բոարիո Թերմե համայնքում՝ բուրժուական ընտանիքում։ Ավարտել է Բոկոնիի համալսարանը, դիպլոմային աշխատանքը գրել է Շառլ Ֆուրիեի մասին, հետագայում որոշ ժամանակ դասավանդել է համալսարանում։ Երիտասարդական ձախակողմյա շարժման վերելքի ժամանակ՝ 1968 թվականին՝ միացել է իտալացի մաոիստական կոմունիստների միությանը, որն ավելի հայտնի է իր կենտրոնական օրգանի Servire il popolo-ի («Ծառայել ժողովրդին») անվանմամբ, գլխավորել է դրա միլանյան բաժանմունքը, հետագայում տեղափոխվել Իտալական կոմկուսակցությունը։ 1980-ական թվականների վերջից սկսած Միլանում գլխավորում էր Իտալական Կոմունիստական Կուսակցությունը։
«Մաքուր ձեռքեր» գործողության շրջանակներում 1993 թվականի սեպտեմբերի 30-ին պաշտոնապես մեղադրվել է ԻԿԿ-ի ապօրինի ֆինանսավորման մեջ, սակայն 1996 թվականի ապրիլի 16-ին լիովին արդարացվել է։
1992 թվականից 1994 թվականներին Պատգամավորների պալատում անդամակցել է Ժողովրդավարական կուսակցության 11-րդ գումարման ձախակողմյա ուժին։ 2001 թվականի մայիսի 30-ից 2006 թվականի ապրիլի 27-ը եղել է Ձախակողմյա ժողովրավարներ-Ձիթապտղի ծառ կուսակցության 14-րդ գումարման անդամ է, իսկ 15-րդ գումարումից սկսած՝ Ժողովրդավարական կուսակցության անդամ։
2006 թվականի մայիսի 17-ից 2008 թվականի մայիսի 8-ը զբաղեցնում էր Պրոդիի երկրորդ կառավարության Իրավունքների և հնարավորությունների հավասարության նախարարի պաշտոնը։
Ռոզի Բինդիի հետ միասին պատրաստել է օրինագիծ՝ հայտնի Diritti e doveri delle coppie conviventi անվանմամբ, որը կարգավորում էր դե ֆակտո ամուսնությունները՝ ներառյալ նույն սեռի ներկայացուցիչների ամուսնությունը, սակայն այն չի ընդունվում խորհրդարանի կողմից՝ մինչև 2008 թվականի արտահերթ ընտրությունները։ Նախագծի վերանայման ընթացքում արդարադատության նախարար Կլեմենտե Մաստելան դեմ քվեարկեց օրինագծին։
2012 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Միլան քաղաքում և Միլան շրջանում Ժողովրդավարական կուսակցության ներկուսակցական քվեարկության արդյունքում, հավաքելով 4527 քվե, հաղթել է ընտրությունները, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 24-25-ին կատարված ընտրությունների արդյունքում դարձել է խորհրդարանական ընտրությունների տեղական կուսակցության ղեկավարը։


== Անձնական կյանք ==
Առաջին ամուսնությունը կայացել է սոցիոլոգ Ռենատո Մանհեյների հետ, երկրորդը՝ բանկիր Պիետրո Մոդիանոյի, որը SEA ընկերության տնօրենների խորհրդի գլխավորն էր և միլանական օդանավակայանների կառավարիչը։ 1999 թվականին տարել է հիստերէկտոմիա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Barbara Pollastrini» (իտալերեն)։ Facebook։ Վերցված է 2016-07-08 
«Barbara Pollastrini (Barbara Maria Simonetta Pollastrini)»։ Gruppi parlamentari (իտալերեն)։ Camera dei Deputati (Portale storico)։ Վերցված է 2016-07-06 
«POLLASTRINI Barbara - PD» (իտալերեն)։ Camera dei Deputati։ Վերցված է 2016-07-08
Լուջի

Լուջի (վրաց.՝ ლუჯი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 21 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 73 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նեպլևկա

Նեպլևկա (ռուս.՝ Неплевка), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Սուրսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ադրիանա Սկլենարիկովա

Ադրիանա Սկլենարիկովա (սլովակ.՝ Adriana Sklenaříková, հայտնի է նաև Ադրիանա Կարեմբեու անվամբ, ծնվ.՝ 17 սեպտեմբերի, 1971, Բրեզնո, Չեխոսլովակիա), սլովակ սուպերմոդել և դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ադրիանա Սկլենարիկովան ծնվել է 1971 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Սլովակիայի Բրեզնո քաղաքում։ Բժշկություն է սովորել Պրահայում։


== Կարիերա ==
Իր գեղեցիկ արտաքին ու շատ բարձր հասակի շնորհիվ Ադրիանա Սկլենարիկավոն գրավել է Նյու Յորքի Next և Միլանի Elite Modeling մոդելային գործակալությունների ուշադրությունը։ Թեև մեծ ճանաչման նա արժանացել է միայն Wonder Bra ընկերության Wonder Bra Girl (հայերեն՝ միս լավագույն կրծկալ) ընտրվելուց հետո, մինչ այդ նա արդեն հասցրել էր նկարահանվել գովազդային բազմաթիվ հոլովակներում։
Իր կարիերայի սկզբում նա աշխատել է Next (Նյու Յորք) և Elite Modeling (Միլան) գործակալություններում։ Հետագայում նա ներկայացրել է այնպիսի ընկերություններ, ինչպիսիք են՝ Byron Lars, Laura Biagiotti, Levante Hosiery, Love Sex Money, Onyx Jeans, Peroni Beer, Red Point, Roberto Cavalli: Նյու Յորքում որպես մոդել աշխատել է նաև Victoria's Secret ընկերությունում։
Ադրիանա Սկլենարիկովան հանդես է եկել նաև որպես դերասանուհի, նկարահանվելով մի շարք ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Աստերիքսն Օլիմպիական խաղերին» (2008)։ Մասնակցել է «Պարեր աստղերի հետ» շոուի ֆրանսիական տարբերակի առաջին եթերաշրջանին։


=== Անձնական կյանք ===
Ադրիանա Սկլենարիկովան 1998 թվականին ծանոթացել է ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ Քրիստիան Կարեմբեուի հետ. նույն թվականի դեկտեմբերին նրանք ամուսնացել են։ Նրանք բնակվել են Մադրիդում։ Այդ ամուսնությունը դարձել է 1998 թվականի ամենահայտնի իրադարձություններից մեկը Իսպանիայում, քանզի Ադրիանան Եվրոպայում ամենահայտնի մոդելներից մեկն էր, իսկ Քրիստիան Կարեմբեուն Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի լավագույն խաղացողներից մեկը, որ այդ տարի դարձել էր աշխարհի չեմպիոն։ 2011 թվականի մարտի 9-ին ֆրանսիական Paris Match ամսագրին տված հարցազրույցում Ադրիանան նշել է, որ բաժանվում է ամուսնուց։ Որպես ամուսնալուծության պատճառ Ադրիանան նշել է այն, որ ամուսինն իրեն կասկածել է դավաճանության մեջ, որովհետև լրագրողներն իրեն լուսանկարել են այլ տղամարդու հետ։ Հետագայում Ադրիանա Սկլենարիկովան հրաժարվել է ամուսնալուծության վերաբերյալ խոսել լրագրողների հետ՝ պատճառաբանելով, որ չի ուզում հրապարակայնորեն քննարկել իր անձնական կյանքը։
2014 թվականի հունիսի 14-ին Ադրիանա Սկլենարիկովան ամուսնացել է հայազգի գործարար Արամ Օհանյանի հետ։ Մարոկկոյի Մարաքեշ քաղաքում տեղի ունեցած հարսանեկան արարողությանը ներկա էին կինոյի ու շոու բիզնեսի բազմաթիվ աստղեր։
2000 թվականին Ադրիանա Սկլենարիկովան՝ որպես ամենաերկար ոտքերն ունեցող կին, գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։ Նրա ոտքերի երկարությունը (գոտկատեղից մինչև ոտնաթաթը) կազմում է 125 սմ։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ադրիանա Սկլենարիկովան fashionmodeldirectory.com կայքում (անգլ.)
Ադրիանա Սկլենարիկովա (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Խաշտա (Սիլվանի գավառ)

Խաշտա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Սիլվանի գավառակում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 50 տուն քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մշակույթ (հանդես, Դամասկոս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մշակույթ (այլ կիրառումներ)«Մշակույթ», արվեստի և գրականության պարբերագիրք։ Լույս է տեսել 1967, 1970 թվականին (ընդամենը՝ 5 գիրք), Դամասկոսում։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Ա․ Նաճարյան։ Սփյուռքահայության առաջնահերթ խնդիրն է համարել ազգապահպանումն ու կապերի ամրապնդումը Խորհրդային Հայաստանի հետ։ Ներկայացրել է սփյուռքի ստեղծագործողներին, հայ սովետական գրողներին ու արվեստագետներին։ Տեղ է հատկացրել արաբական գրականությանը։ «Մշակույթ»-ը անդրադարձել է Սովետական Հայաստանի 50-ամյակի տոնակատարություններին, նրա կեսդարյա հաջողություններին։
Բոստանապանը (պատմվածք)

«Բոստանապանը» (ռուս.՝ Бахчевник), ռուս խորհրդային  գրող Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի պատմվածքը՝ գրված 1925 թվականին։


== Հրապարակումներ ==
Առաջին անգամ «Բոստանապանըն» պատմվածքը լույս է տեսել «Կոմսոմոլիա» ամսագրում 1925 թվականի ապրիլի 1-ի թիվ 1 համարում։ Պատմվածքն ընդգրկվել է «Երկնագույն տափաստան» (1926) և «Երկնագույն տափաստան։ Դոնի պատմվածքներ։ 1923-1925» (1931) հեղինակային ժողովածուներում։


== Սյուժե ==
Ստեղծագործության սյուժեի հիմքում ընկած է հեղափոխության և քաղաքացիական պատերազմի տարիներին կազակական ընտանիքի մասնատման պատմությունը։ Ստանիցայի ռազմա-դաշտային դատարանի պարետի ավագ որդին` Ֆեոդորը, ծառայության է անցնում «կարմիրների» մոտ, ինչի արդյունքում ընտանեկան բախումը վերածվում է ողբերգության։ Հայրը սպանում է մորը՝ Կարմիր բանակի գերեվարված զինվորներին հաց տանելու համար։ Ամենափոքր որդին՝ Միտկան, ստիպված հեռանում է տնից և դառնում է ստանիցայի բոստանապանը. նա իր խրճիթում թաքցնում է ավագ եղբորը, որը մահապատժի էր ենթարկվել և խուսափում էր մահապատժից։ Ֆեոդորին ձերբակալելու փորձ կատարելիս Միտկան կացնով սպանում է հորը։


== Պատմվածքի գործողությունների վայր ==
Գեորգի Սիվովոլովը, հիմնվելով պատմվածքի տեղագրական բնութագրերի վրա, Կարգինսկայա ստանիցան համարում է պատմվածքի գործողությունների վայրը. «Կարգինսկի ճանապարհով գումակները Հյուսիսային ռազմաճակատ էին տանում զենք և զինամթերք, այնտեղից հետ էին բերում վիրավոր կազակներին, որոնց իջեցնում էին ստանիցայի ատամանի վարչության մոտակայքում գտնվող հրապարակում»։ Ինչպես գրում է Գեորգի Սիվովոլովը, 1918 թվականին Կարգինսկում վերականգնվեց ռազմա-դաշտային դատարանը և ուղեկցորդ պահակախումբը։


== Քննադատություն ==
«Նոր աշխարհ»-ից Վ. Յակերինը պատմվածքը գնահատեց «բարձր և արժեքավոր». 

«Գիրքը և արհմիությունները» ամսագիրը հստակեցրեց.

Վերլուծելով Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի իրատեսական վարքագիծը՝ Գ. Լեժնևը «Բոստանապանը», «Ջրապտույտ», «Արատ» պատմվածքների վերաբերյալ գրել է.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Шолоховская энциклопедия/ Колл. авторов; глав. ред. Ю. А. Дворяшин; вступ. ст. М. М. Шолохов. — М.: Издательский дом «СИНЕРГИЯ», 2013. — 1216 с.: ил. ISBN 978-5-94238-022-9


== Արտաքին հղումներ ==
Бахчевник.
Бахчевник
Анализ рассказов Шолохова 20—30-х годов
Իջևանի լեռներ

Իջևանի լեռներ, Իջևանի լեռնաշղթա, Կայենի լեռնաշղթա, լեռնաբազուկ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Գուգարաց լեռների հարավ-արևելյան մասում։ Սկսվում են Հաղարծին գետի ակունքներից և ձգվում համարյա զուգահեռականի ուղղությամբ մինչև Աղստև գետը՝ Իջևան քաղաքի մոտ, երկարությունը՝ 32 կմ։ Ամենաբարձր կետը՝ Հովք լեռ (2507 մ)։
Տեկտոնական խախտումներով բարդացած հորստաձև բարձրացում է՝ կազմված էոցենի, կավճի և յուրայի ապարներից։ Կատարային մասը հարթ է, լեռնագագաթները սեղանաձև են, լանջերը՝ զառիթափ ու մասնատված։ Տիրապետում են ֆիզիկական ու քիմիական հողմնահարումները։
Առկա են կարստային երևույթներ։ Լանջերը մինչև 2000 մ անտառապատ են, ավելի բարձր՝ լեռնատափաստանային և լեռնամարգագետնային բուսածածկույթ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Շոխտ

Շոխտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արասի (Բրազիլիա)

Արասի (պորտ.՝ Araci), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Սերրանայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 57 649 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 524,068 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 32,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 71.501.587,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.475,23 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,557 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Անտիկ տաղաչափություն

Անտիկ տաղաչափություն, չափածոյի կառուցման եղանակ, որ տիրապետող էր հին հունական և հռոմեական գրականության մեջ։ Հիմնվում էր երկար և կարճ վանկերի առկայության վրա։ Կարճ վանկի արտասանության ժամանակամիջոցը կոչվում էր մորա (ամանակ)։ Երկար վանկն իր տևողությամբ հավասար էր երկու ամանակի։ Բանաստեղծն այնպես պետք է ընտրեր և դասավորեր երկար ու կարճ վանկերը, որպեսզի տողերի արտասանության ժամանակամիջոցները հավասար լինեին։ Այդ իսկ պատճառով անտիկ տաղաչափությունը կոչվում է նաև քանակական կամ չափական (մետրական) ոտանավոր։
Երկար և կարճ վանկերի տարբեր համադրություններից ստեղծվում են բանաստեղծական ոտքի տարբեր տեսակներ։ Դրանց հունարեն անվանումները (յամբ, անապեստ, քորեյ, դակտիլ, ամֆիբրաքոս և այլն) պահպանվել են մինչ այսօր, չնայած ժամանակակից պոեզիայում բանաստեղծական ոտքը ոչ թե կարճ ու երկար, այլ շեշտված և անշեշտ վանկերի զուգորդությունն է։
Անտիկ տաղաչափության ամենատարածված չափերից են հեկզամետրը և պենտամետրը։


== Հեկզամետր ==
Հեկզամետրը (հունարեն՝ Ήεχ-վեց և μετρον-չափ) անտիկ տաղաչափության ամենատարածված ձևերից մեկն էր։ Բանատողը բաղկացած էր վեց ոտքից՝ հինգ դակտիլ և մեկ քորեյ։ Հեկզամետրով են գրվել Հոմերոսի «Իլիականն» ու «Ոդիսականը», Վիրգիլիոսի «Էնեականը» և այլն։ Հեկզամետրը կիրառվում է նաև ժամանակակից պոեզիայում՝ անտիկ գրականությունից կատարված թարգմանություններում և գրական ոճավորման նպատակով՝ այն տարբերությամբ, որ ժամանակակից բանաստեղծական ոտքը ոչ թե երկար և կարճ, այլ շեշտված և անշեշտ վանկերի զուգորդությունն է։


== Պենտամետր ==
Պենտամետրը (հունարեն՝ πενταμετρος-հնգաչափ) անտիկ տաղաչափության մեջ հնգոտնյա դակտիլով գրված տողն էր։ Հիմնականում հանդես է եկել հեկզամետրի հետ՝ կազմելով, այսպես կոչված, էլեգիական դիստիքոսի երկրորդ տողը։


== Դիստիքոս ==
Դիստիքոս (հունարեն՝ διςτίκός-երկտող)-անտիկ տաղաչափության բանաստեղծական տեսակ, որը բաղկացած է երկու տողից։ Առաջին տողը գրվում էր հեկզամետրով, երկրորդը՝ պենտամետրով։ Երկու տողերը միասին կոչվում էին էլեգիական դիստիքոս, քանի որ այդպիսի տներով գրվում էին հիմնականում էլեգիաները։ Դիստիքոսը կարող է լինել նաև ինքնութույն բանաստեղծություն՝ ավարտված մտքով։


== Տես նաև ==
Բանաստեղծական ոտք
Բանատող
Յամբ
Անապեստ
Դակտիլ
Քորեյ
Ամֆիբրաքոս
Ամանակ
Էլեգիա


== Աղբյուրներ ==
Էդ. Ջրբաշյան, Հ. Մախչանյան, Գրականագիտական բառարան, էջ 21, 182, 251, 100
Իեստե

Իեստե (էստ․՝ Õeste), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ջորնիկ Փոքր

Ջորնիկ Փոքր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սյուռգավեռե

Սյուռգավեռե (էստ․՝ Sürgavere), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սուուռե-Յաանի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 346 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Փիլիպոս Ա Աղբակեցի

Փիլիպոս Ա Աղբակեցի (1500-ականներ - մարտի 25, 1655(1655-03-25), Վաղարշապատ), հայ հոգևորական, ամենայն հայոց կաթողիկոս (1633-1655 թթ)։ Հաջորդել է Մովսես Գ Տաթևացի կաթողիկոսին, վերջինիս կտակի համաձայն։ Նրա մասին բազում գովաբանական խոսքեր է գրում Առաքել Դավրիժեցի պատմագիրը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1593 թ. Աղբակ գավառի Էրնկան գյուղում։ 1630 թ. ձեռնադրվել է եպիսկոպոս և մինչ կաթողիկոս դառնալը եղել է իր ուսուցչի՝ Մովսես Գ Տաթևացու գործակիցը։ Իր հայրապետության տարիներին շարունակել է Մովսես կաթողիկոսի լուսավորական, նորոգչական, շինարարական գործերը։ Մայր Աթոռի բոլոր փայտաշեն կառույցները, որոնք ավերված էին, նորոգում ու կառուցում է հիմնովին։ Քարով և աղյուսով կառուցում է Մայր տաճարի արևելյան խցերը, ամառային սեղանատունը, եկեղեցու առջևի սալահատակը, հարավային կողմի ձիթհանը։ Գրեթե ամբողջովին վերակառուցում է Սուրբ Հռիփսիմեի և Սուրբ Գայանեի տաճարները։
1637 թ. գնալով Սպահան քաղաքը, բերում է Լուսավորչի Սուրբ Աջը, որ Շահ Աբաս Մեծը տարել էր Սուրբ Աթոռի 12 քարերի հետ միասին։ 1651 թ. գնալով Երուսաղեմ, այնտեղ կանգնեցնում է Սուրբ Հակոբի Ավագ խորանը, ինչպես նաև գույնզգույն քարերով սալապատում եկեղեցու հատակը։ Գալով Պոլիս՝ ազատում է եկեղեցիներն իրենց պարտքերից, որոնք առաջացել էին պատրիարքների՝ միմյանց միջև ծագած հակառակություններից։
1653 թ. վերադառնալով Մայր Աթոռ սկսում է արևմտյան կողմի մեծ զանգակատան շինարարությունը՝ մինչ սյուների ներքին կամարները, իսկ մնացյալը շարունակում է նրան հաջորդող Հակոբ Դ Ջուղայեցի կաթողիկոսը։ Այս առումով արձանագրություն է փորագրված Մայր տաճարի արևմտյան դռան վերին հատվածում։
Փիլիպոս Ա Աղբակեցի կաթողիկոսի ազգաշնորհ գործերից է նաև Արագած լեռից Օշական գետը ջուր անցկացնելը, Սևանի ծովակից Զանգու գետի ջրի ավելացումը, որոնք իրականացնում է խոշոր դրամական ծախսեր ներդնելով։
Վախճանվել է 1655 թ. և ամփոփվել Սուրբ Հռիփսիմեի տաճարի հյուսիսային խորանում։


== Գրականություն ==
Առաքել Դավրիժեցի, Գիրք պատմութեանց, Եր., 1990:
Սիմէօն Կաթուղիկոս Երեւանցի, Ջամբռ, Գիրք, որ կոչի յիշատակարան արձանացուցիչ, հայելի եւ պարունակող բնաւից որպիսութեանց Սրբոյ Աթոռոյս, եւ իւրոց շրջակայից վանօրէիցն, Վաղարշապատ, 1873։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Սիմեոն կաթողիկոս Երևանցի, Ջամբռ, Եր., 2003։
Առաքել Դավրիժեցի, Գիրք պատմութեանց, Եր., 1990։
Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարան, Եր., 2002։
Վարազդատ Յարութիւնեան, Սուրբ Էջմիածնի շինարար գահակալները, Ս. Էջմիածին, 1996։


== Արտաքին հղումներ ==
Փիլիպոս Ա Աղբակեցի կաթողիկոսի կողմից Պարսկահայոց տրված կոնդակը (1641 թ. հոկտեմբեր 28)։