armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գևորգ Դևրիկյան

Գևորգ Խաչատուրի Դևրիկյան (1937, հոկտեմբերի 1, Դոնի Ռոստով - 1996, սեպտեմբերի 5, Երևան), հայ արձակագիր, հրապարակախոս։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1977 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1965 թվականից։


== Կենսագրություն ==
1961 թվականին ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանը։ 1961-1962 թվականներին աշխատել է «Երևան» թերթի խմբագրությունում որպես սրբագրիչ, 1962-1965 թվականներին՝ «Կոմունիզմի ուղիով» (Էջմիածին) որպես պատասխանատու քարտուղար, 1965-1967 թվականներին՝ նույն թերթում խմբագրի տեղակալ, 1967-1970 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի մամուլի պետական կոմիտեում որպես ավագ խմբագիր 1970-1974 թվականներին՝ նույն կոմիտեում խմբագրական բաժնի պետ։ 1974-1982 թվականներին եղել է «Սովետական գրող» հրատարակչության բաժնի վարիչ, 1986 թվականից՝ «Արևիկ» հրատարակչության գլխավոր խմբագիր։
Դևրիկյանի ստեղծագործության թեմատիկան արդիականությունն է, հայոց պատմությունը, ազգային լավագույն ավանդույթների ժառանգման խնդիրները։
Դևրիկյան ընտանիքի և ավագ որդու՝ Վարդան Դևրիկյանի նախաձեռնությամբ Գևորգ Դևրիկյանի ծննդյան 75-րդ տարեդարձին լույս է տեսել «Հայոց մեծերը» գիրքը, որը հեղինակի վերջին գիրքն է և հանդիսանում է նրա ստեղծագործական կյանքի հանրագումարը։


== Ստեղծագործություններ ==
Վեպեր

«Վիրավոր կռունկ», 1978
«Տրդատ ճարտարապետ», 1983
«Գոյամարտ», 1986Վիպակ

«Երկրագունդը կլոր է», 1985Պատմվածքներ

«Մաքառում»։ «Գիրը մնաց հիշատակող», 1980 (1985 թվականից՝ «Մաքառում» հեռուստապիես)
«Մանկության տուն», 1989
«Պատմվածքներ», 1997Հրապարակախոսական հոդվածների ժողովածուներ

«Սրբացած հուշարձան», 1975
«ճակատագրի ճանապարհներ», 1978
«Հարգանք», 1987


== Ժամանակակիցները Գևորգ Դևրիկյանի մասին ==


== Երկերի մատենագիտություն ==
Վիրավոր կռունկ, Երևան, 1973, 276 էջ։
Սրբացած հուշարձան, Երևան, 1975, 304 էջ։
Վիրավոր կռունկ (վեպ), Երևան, 1977, 596 էջ։
Դևրիկյան Գևորգ, Աբրահամյան Հենրիկ, Ճակատագրի ճանապարհներ, Երևան, 1978, 204 էջ։
Մաքառում։ Գիրը մնաց հիշատակող։ Օպերացիա ԲՈՒՀ (պատմվածքներ), Երևան, 1980, 496 էջ։
Տրդատ ճարտարապետ (վեպ), Երևան, 1983, 528 էջ։
Երկրագունդը կլոր է (վիպակ), Երևան, 1985, 248 էջ։
Գոյամարտ, Երևան, 1986, 816 էջ։
Հարգանք (հրապարակախոսություն), Երևան, 1987, 272 էջ։
Մանկության տուն, Երևան, 1989, 504 էջ։
Նոր Արաբկիր։ Ապրող կոթող, Երևան, 1995, 120 էջ։
Պատմվածքներ, Էջմիածին, 1997, 136 էջ։
Հայոց մեծերը (ակնարկ-էսսեներ), Երևան, 2012, 480 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջերմուկի հրետակոծություն (2022)

Ջերմուկի հրետակոծություն, Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքի հրետակոծությունը տեղի է ունեցել 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ից մինչև սեպտեմբերի 15-ը՝ Հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում՝ ադրբեջանական զինված ուժերի նախահարձակ ահաբեկչական գործողությունների ժամանակ։ Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից սկսած լայնածավալ ագրեսիայի ժամանակ կիրառվել է` խոշոր տրամաչափի զինատեսակներ, հրետանի, հրթիռային համակարգեր, անօդաչու թռչող սարքեր։


== Նախապատմություն ==


=== Արցախյան շարժում ===


=== Արցախյան ազատամարտ ===


=== 44-օրյա պատերազմ ===


=== Ադրբեջանական զինուժի ներխուժումը Հայաստան ===


== Պատմություն ==


=== Սեպտեմբերի 13 ===
Ժամը 03։00-ին Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանը հայտարարություն է տարածում, ըստ որի ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից տարբեր զինատեսակներից, այդ թվում ծանր հրետանային զենքերից արդեն 2 ժամ ինտենսիվ հրետակոծվում են Կապանի, Գորիսի, Ջերմուկի, Վարդենիսի ու հարակից համայնքները։ Ըստ ստացված տեղեկությունների թիրախավորվում են նաև քաղաքացիական ենթակառուցվածքները։
Freedom House միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունն իր մտահոգությունն է հայտնում ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից հայկական բնակավայրերի հրետակոծության կապակցությամբ։

ՀՀ ՊՆ մամուլի խոսնակ Արամ Թորոսյանը տեղեկացնում է, որ սեպտեմբերի 13-ին Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկված ռազմական գործողությունների հետևանքով հայկական կողմն ունի զոհեր և վիրավորներ, տվյալները ճշտվում են։ Նա նաև տեղեկացնում է, որ սեպտեմբերի 13-ի կեսգիշերնանց, Ադրբեջանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները հրետանային միջոցների, ականանետերի ու ԱԹՍ–ների կիրառմամբ ինտենսիվ կրակ են բացել հայ–ադրբեջանական շփման գծի միանգամից մի քանի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի ուղղությամբ։ Մասանվորապես, Սոթքի, Վարդենիսի, Գորիսի, Կապանի, Արտանիշի և Իշխանասարի ուղղությամբ տեղակայված դիրքերը։ Հարվածներ են հասցվում նաև քաղաքացիական ենթակառուցվածքներին։ ՊՆ խոսնակը հավելում է, որ հայկական զինված ուժերի ստորաբաժանումներն ամբողջ ծավալով կատարում են իրենց  առջև դրված մարտական խնդիրները։


== Հետևանքներ ==


=== Սեպտեմբերի 20 ===
Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի կողմից հարուցված վարչական վարույթի շրջանակում սեպտեմբերի 19-20-ը աշխատակիցները եղել են Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ համայնքում։ Տեսչական մարմնի աշխատակիցներն ԱԻՆ-ի, «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի, ՏԻՄ ներկայացուցիչների ներգրավվածությամբ զննություն են իրականացրել Հայաստանի տարածքի նկատմամբ Ադրբեջանի կողմից սանձազերծած լայնածավալ ագրեսիայի ընթացքում սեպտեմբերի 12-15-ը Ջերմուկի վարչական տարածքում հրետակոծության հետևանքով հրդեհված անտառային տարածքներում։ Տեսչական մարմինը հայտնում է, որ զննվել է շուրջ 7 հեկտար անտառային տարածք։ Հաշվարկվում է բնությանը հասցված վնասի չափը։


== Ծանոթագրություններ ==
Էմիլի Ջենաուեր

Էմիլի Ջենաուեր (անգլ.՝ Emily Genauer, հուլիսի 19, 1911(1911-07-19) - օգոստոսի 23, 2002(2002-08-23)), ամերիկացի արվեստաբան Նյու Յորքում, աշխատել է «New York World,»  և «Newsday» լրագրերի համար։ Նա 1974 թվականին արժանացել է «Պուլիտցերյան» մրցանակի։


== Ժամանակակից արվեստի չեմպիոն ==
Նա ծնվել է Ստատեն Այլենդում 1911 թվականին։ Հայրը սիրողական քանդակագործ էր։ Հանթերի քոլեջում և Կոլումբիայի համալսարանի լրագրության բաժնում սովորելուց հետո նա սկսել է աշխատել որպես գրող` «New York World» թերթի համար. այստեղ նա  1930-ականներին ի վերջո քննադատի որակավորում ստացավ։ Ֆրեդերիկ Գաշի հետ ամուսնանալուց հետո նա պահեց իր օրիորդական անունը որպես թալիսման։
Նա կարևոր դեր էր խաղում ժամանակակից նկարչին` ինչպիսիք են Մարկ Շագալը, Դիեգո Ռիվերան և Պաբլո Պիկասոն, իր ընթերցողներին ներկայացնելու գործում։ Նա 1949 թվականին թողեց թերթը (որն արդեն ստացել էր «New York World-Telegram» անվանումը)՝ Սառը պատերազմի ժամանակ, երբ Համաշխարհային Տելեգրամի նախագահ Ռոյ Ու. Հաուարդը դժգոհեց, որ այն նպաստում է անհաջողակ նկարիչների առաջընթացին։ Ջենաուերը միացավ Նյու Յորքի Հերալդ Տրիբունային, որտեղ նա 1967 թվականից ի վեր աշխատեց որպես արվեստաբան։ Այնուհետև նա գնաց աշխատելու «Newsday»-ի համար։
Ջենաուերը նաև գրքեր է գրել և 1966 թվականից 1970 թվականներին աշխատել հումանիտար գիտությունների ազգային խորհրդում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վառանգու (գյուղ, Հալյալա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎառանգուՎառանգու (էստ․՝ Varangu), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Հալյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 68 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Զորավանք վանական համալիր (Ռշտունիք գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զորավանք (այլ կիրառումներ)Զորավանք, վանք Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Ռշտունիք գավառում։ Գտնվում է Վանա լճի ափին, Աղթամար կղզու դիմաց։ 19-րդ դարի վերջերին հիմնահատակ ավերված էր։


== Ծանոթագրություններ ==
Գևորգ Ալիխանյան

Գևորգ Սարգսի Ալիխանյան (1897, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 13, 1938(1938-02-13), Կոմունարկա, Sosenskoye Settlement, Նովոմոսկովսկի վարչական շրջան, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ պետական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Թբիլիսիի Ներսիսյան դպրոցում։ 1917-1918 թվականներին աշխատել է կուսակցության Թիֆլիսի կոմիտեում։ 1918 թվականին Կովկասյան երկրամասային կոմիտեն նրան գործուղում է Լոռի։ Հետո նա անցնում է Բաքու և այստեղ աշխատում որպես քաղաքի շրջաններից մեկի կուսկազմակերպիչ։ Բաքվի կոմունայի անկումից հետո նա մնում է քաղաքում՝ որպես պրոֆեսիոնալ-ընդհատակյա աշխատող։ Հետագայում փոխադրվում է Թիֆլիս և այստեղ 1919 թվականին ընտրվում Թիֆլիսի կոմիտեի անդամ ու քարտուղար։ Հենց այդ պաշտոնում էլ ձերբակալվում և բանտ է նետվում։
Բաքվում խորհրդային կարգերի վերահաստատումից հետո 1920 թվականի ապրիլից նորից աշխատում է այնտեղ որպես Բաքվի կոմիտեի ագիտպրոպբաժնի վարիչ, իսկ տարվա վերջից աշխատում է Հայաստանում որպես ՀԿ(բ)Պ Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար։ Փետրվարյան ապստամբությունից հետո տեղափոխվում են Մոսկվա, որտեղ աշխատում է որպես կուսակցության Բաումանի շրջկոմի ագիտպրոպբաժնի վարիչ։
1923-1925 թվականներին աշխատում է Լենինգրադում՝ որպես Վասիլեօստրովսկի շրջկոմի կազմբաժնի վարիչ։ Լենինգրադի կուսակցական կազմակերպությունից որպես պատգամավոր, նա մասնակցում է կուսակցության XII և XIII համագումարներին։
Լենինգրադում Ալիխանյանը ժողովներում և մամուլում սուր քննադատության է ենթարկում Զինովևին, որի համար վտարվում է մարզից և աշխատանքի ուղարկվում Սիբիր։ Այստեղ նա ընտրվում է Չիտա քաղաքի շրջկոմներից մեկի քարտուղար։
Կենտկոմի որոշումով Ալիխանյանը ետ է կանչվում 1926 թվականին և նորից աշխատանքի է անցնում Լենինգրադում՝ սկզբում որպես Վոլոդարսկու կուսշրջկոմի և ապա որպես Վիբորգյան կուսշրջկոմի կազմբաժնի վարիչ։ 1927 թվականին ընտրվում է կուսակցության XV համագումարի պատգամավոր։ Հենց այդ շրջանում լույս է տեսնում նրա «Ինքնաքննադատության և ներպարտիական դեմոկրատիայի մասին» գրքույկը։ 1929 թվականին Ալիխանյանը սովորում է ՀամԿ(բ)Կ Կենտկոմի մարքսիզմ-լենինիզմի դասընթացներում։ Այդ շրջանում լույս է տեսնում նրա «Պարտիայի սոցիալական կազմի կարգավորման հարցերը» գրքույկը՝ Գևորգ ստորագրությամբ։
Դասընթացներն ավարտելուց հետո 1930 թվականին աշխատում է Բաքվում՝ որպես Բայիլովյան շրջկոմի քարտուղար, որտեղից և ընտրվում է կուսակցության XVI համագումարի պատգամավոր։ Համագումարից հետո նա աշխատանքի է ուղարկվում Տաշքենդ, որտեղ մինչև 1931 թվականի հունիսը աշխատում է որպես ՀամԿ(բ)Կ Միջինասիական բյուրոյի կազմբաժնի վարիչ։ Այնուհետև ետ է կանչվում Մոսկվա և աշխատում Կոմինտերնի գործադիր կոմիտեում՝ որպես կադրերի բաժնի վարիչ։ 1935 թվականին մասնակցում է Կոմինտերնի VII կոնգրեսին։ Այստեղ նա աշխատում է մինչև իր ձերբակալումը՝ 1937 թվականի մայիսը։ Նա ուսումնասիրում է օտար լեզուներ և հոդվածներ է գրում։


== Ծանոթագրություններ ==
Երեք արջեր (մուլտֆիլմ)

«Երեք արջեր», 1958 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի կողմից նկարահանված խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ։ Ռեժիսոր Ռոման Դավիդովը ռուսական ժողովրդական հեքիաթը էկրանավորել է ըստ Լև Տոլստոյի մշակման։


== Սյուժե ==
Վարվառուշկան տատիկին չենթարկվելով, գնում է անտառ` սունկ հավաքելու և մոլորվում է։ Անտառին մոտ նա մի խրճիթ է գտնում։ Իսկ այդ խրճիթում ապրում էին երեք արջեր, որոնք այդ օրը տնից բացակայում էին։ Հայր արջը փայտն էր կտրում, մայր արջը ազնվամորի էր հավաքում, իսկ փոքր արջը խաղում ու ազնվամորի էր ուտում։ Վարվառուշկան մտնում է խրճիթ և տեսնում է սեղան և երեք աթոռ, սեղանի վրա` երեք ափսե։ Աղջիկը ճաշ է ուտում, փոքր աթոռի վրա նստած ճոճվում և կոտրում է այն։ Հետո նա տեսնում է երեք մահճակալ` մեծ, փոքր և ավելի փոքր։ Թռչկոտում է մեծ մահճակալի վրա, հետո` հաջորդի վրա, իսկ փոքրի վրա քնում է։ Շուտով տան տերերը վերադառնում են տուն։ Տեսնում են սեղանի վրայի անկարգությունը և կոտրված աթոռը։ Արջի քոթոթը իր մահճակալի վրա քնած աղջիկ է տեսնում և սկսում է բղավել։ Վարվառուշկան, արթնանալով տեսնում է արջերին, պատուհանից ցատկում է և շտապում տուն։


== Մուլտֆիլմի մասին ==


== Թողարկում DVD ձևաչափով ==
2005 թվականին Սոյուզմուլտֆիլմում DVD-ով թողարկվել է «Տատիկի հեքիաթներ 4» մուլտֆիլմների ժողովածուն։ Հավաքածուի մեջ էին մտնում հետևյալ հեքիաթները.«Գնդիկ Բոքոնիկ» (1956), «Երեք պարկ խորամանկություն» (1954), «Երեք փայտահատներ»(1959), «Երեք արջեր» (1958), «Ու՞մ կոներն են անտառում» (1965), «Տարբեր անիվներ» (1960), «Մաշենկան և արջը» (1960), «Տատիկը մի այծ ուներ» (1983), «Քաղցրաբլիթ» (1993)։

2005 թվականին Սոյուզմուլտֆիլմում DVD-ով թողարկվել է «Միխալ Պոտապիչ» ժողովածուն, որի մեջ մտնում էին հետևյալ մուլտֆիլմերը։«Երկու ագահ քոթոթներ» (1954), «Կռվարար արջուկ» (1955), «Պապն ու թոռը» (1950), «Երեք արջեր» (1958), «Քեռի Միշա» (1970), «Գեներալ Տոպտիգին» (1971), «Ցողուններ և արմատներ (մուլտֆիլմ)» (1974), «Արջ, լորենու ոտք» (1984), «Մաշենկա» (1992)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Три медведя(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Роман Давыдов — Энциклопедия отечественного кино Archived 2016-12-24 at the Wayback Machine.
Ежегодник кино 1958. М.: Искусство, I960. С. 127, 309.[2]
Նովի Գրադ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովի Գրադ (այլ կիրառումներ)
Նովի Գրադ (բոս․՝ Bosanski Novi, սերբ.՝ Нови Град / Novi Grad, խորվ.՝ Bosanski Novi), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի հյուսիսային հատվածում։ Համարվում է համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։ Մտնում է Սերբական Հանրապետության Պրիեդոր շրջանի կազմում։ Քաղաքը տեղակայված է Ունա գետի վրա՝ Խորվաթիայի հետ սահմանին։ Քաղաքում գործում են փոստ, հիվանդանոց, տարրական և միջնակարգ դպրոցներ, խանութներ, մշակութային կենտրոններ և այլն։


== Անվանում ==
Մինչև բոսնիական պատերազմը քաղաքը կոչվել է Բոսանսկի Նովի։ Պատերազմից հետո Սերբական Հանրապետության կառավարության կողմից քաղաքը անվանափոխվել է Նովի Գրադ, կամ ուղղակի Նովի, որը սակայն հետագայում ժամանակավորապես չեղարկվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի դատարանի կողմից և հաստատվել է Նովի Գրադ անվանումը։


== Աշխարհագրություն ==
Նովի Գրադ համայնքը տեղակայված է Բոսնիա և Հերցեգովինայի հյուսիսարևմտյան հատվածում՝ Սանա և Ունա գետերի միջև։ Զբաղեցնում է 470 կմ² մակերես։ Այստեղ գերակշռում է բարեխառն մայրցամաքային կլիման։


== Պատմություն ==
Նովի Գրադ քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվել է 1280 թվականին՝ հռոմեական Castrum Novum անվանման ներքո, որը թարգմանաբար նշանակում է «նոր քաղաք»։ 1895 թվականին Ավստրո-Հունգարական կառավարիչները քաղաքը անվանափոխել են Բոսանսկի Նովի։ Ունա և Սանա գետերի վրա եղել են փայտե կամուրջներ։ Բնիկները զգուշանում էին գարնանային և աշնանային վարարաջրերից։ 1872 թվականին Բոսանսկի Նովին դարձել է Բոսնիական Կրաինայի առաջին համայնքը, որը ունեցել է երկաթուղային կայարան։ Կայարանը համայնքին առավելություն էր տալիս ուրիշների նկատմամբ։ Առաջին հիվանդանոցը այստեղ կառուցվել է մոտավորապես 1872 թվականին։


== Բնակչություն ==


=== 1991 թվական ===
Քաղաք՝

բոսնիացիներ - 6,831 (50,27 %);
սերբեր - 5,121 (37,68 %);
հարավսլավներ - 1,117 (8,22 %);
խորվաթներ - 187 (1,37 %);
այլազգիներ - 332 (2,46 %).ընդամենը։ 13,588 մարդ


=== 2006 թվական ===
2006 թվականին համայնքի բնակչության մեծամասնությունը կազմում էին էթնիկ սերբերը։


=== 2013 թվական ===
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 11 063 մարդ, իսկ համայնքի բնակչությունը՝ 28 799 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օնե Բալյուկոնե

Օնե Բալյուկոնե (Օնա Բալյուկոնիտե, լիտ.՝ Onė Baliukonė, հունիսի 1, 1948(1948-06-01), Alytus District Municipality, Լիտվա - նոյեմբերի 20, 2007(2007-11-20), Վիլնյուս, Լիտվա), լիտվացի բանաստեղծուհի և էսսեների հեղինակ, մշակույթի և արվեստի ոլորտում նվաճումների համար Ազգային մրցանակի դափնեկիր (2004)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1948 թվականի հունիսի 1-ին Կանչենայ գյուղում, որը չորս կիլոմետր էր հեռու Դաուգայ քաղաքից, որտեղ ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ 1970 թվականին ավարտել է Վիլնյուսի համալսարանը «լիտվերեն լեզու և գրականություն» մասնագիտությամբ։ Եղել է աշակերտների համար «Մոկսլեյվիս» („Moksleivis“) ամսագրի խմբագրության, մանկավարժների համար «Դիալոգաս» („Dialogas“) շաբաթաթերթի, մշակութային «Դիենովիդիս» („Dienovidis“) շաբաթաթերթի աշխատակիցը։
Առաջին գրական փորձը կատարել է 1968 թվականին։ 1975 թվականից Լիտվայի գրողների միության անդամ է։ 2000 և 2001 թվականներին իր գեղարվեստական ստեղծագործությունների ցուցադրություններ է կազմակերպել։ Երկարատև հիվանդությունից հետո վախճանվել է Վիլնյուսում և թաղվել Անտոկոլի գերեզմանոցում։


== Ստեղծագործություն ==
Առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են 1968 թվականին։ Բանաստեղծությունների առաջին „Laukinės vaivorykštės“ («Դաշտային ծիածաններ») ժողովածուն տպագրվել է 1971 թվականին, այնուհետև հրատարակվել են բանաստեղծությունների մի քանի գրքեր, էսսեների երկու ժողովածու, հեքիաթներ։ «Պոեզիայի գարուններ» („Poezijos pavasaris“, 1997), 1998) ալմանախի համահիմնադիրն է։

Օնե Բալյուկոնեին ռուսերեն թարգմանել է Գեորգի Եֆրեմովը։


== Մատենագրություն ==


=== Բանաստեղծություններ ===
„Laukinės vaivorykštės. Eilėraščiai“. Vilnius: Vaga, 1971
„Viltis. Eilėraščiai“. Vilnius: Vaga, 1976
„Iš kelio dulkių. Eilėraščiai“. Vilnius: Vaga, 1982
„Tėve mūsų gyvenime. Eilėraščiai“. Vilnius: Vaga, 1986
„Vaduok. Eilėraščiai“. Vilnius: Vaga, 1994
„Bokštai. Eilėraščiai“. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 1996
„Elgetaujanti saulė. Eilėraščiai“. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 1998
„Neregio sodai. Eilėraščiai“. Vilnius: Vaga, 2001
„Akmuva. Eilėraščiai“. Vilnius: Vaga, 2003


=== Էսսե, արձակ, թարգմանություններ ===
„Kelionės fragmentai. Esė“. Vilnius: Vaga, 1987
„Širdies neatskiriamasis Monsinjoras Kazimieras Vasiliauskas mūsų atsiminimuose“ (կազմող, 2002)
„Ant sapnų tilto. Esė“. Vilnius: Alma littera, 2003
„Iki švytėjimo: Kazimiero Vasiliausko laiškai Zitai Žemaitytei, 1950-1972“. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 2004
„Kopų karalienė. Pasaka“. Vilnius: Gimtasis žodis, 2006
Beinsa Duno. „Mokytojas kalba“ (թարգմանություն ռուսերենից) 1997


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օնե Բալյուկոնե
Օնե Բալյուկոնե(անգլ.)
Ժուրավիչի (գյուղ, Կիվերցիի շրջան)

Ժուրավիչի (ուկրաիներեն՝ Журавичі), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ժուրավիչի գյուղում բնակվում էր 1 309 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2954 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 443,13 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ինդեպենդենսիա (Ուրուգվայ)

Ինդեպենդենսիա (իսպ.՝ Independencia)՝ բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Ֆլորիդա դեպարտամենտում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է՝ 396 մարդ.

Աղբյուր։ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ինդեպենդենսիայի պլանը
Սպորտային խաղեր

Սպորտային խաղեր, խաղային մրցաձևեր, որոնց հիմքում ընկած են մրցության ընթացքում զանազան մարզական առարկաներով (սովորաբար գնդակ) որոշակի նպատակակետը (մրցակցի դարպասը, հրապարակը, այլ) խոցելու տեխնիկական և տակտիկական տարբեր հնարքներ։ Սպորտային խաղերի բովանդակությունը և կազմակերպումը կարգավորվում է պաշտոնական կանոններով։ Խաղերի մեծ մասը բնական շարժումների, ֆիզիկական վարժությունների (վազք, թռիչք, նետում և այլն) համալիր է, որ կատարում է խաղացողը մենակ կամ խաղընկերների համագործակցությամբ՝ ձգտելով ստեղծել հաղթանակի համար նպաստավոր խաղային իրավիճակ։ 
Սպորտային խաղերում մարզիկները անմիջական, մերձավոր պայքարի մեջ են մտնում միմյանց հետ։ Խաղերի լայն տարածումը պայմանավորված է նրանց մատչելիությամբ, բովանդակությամբ և կազմակերպման հարաբերական պարզությամբ, մասնակիցների և հանդիսատեսների վրա ներգործության ուժով։ 
Կարող են լինել թիմային (վոլեյբոյ, ֆուտբոլ, հոկեյ և այլն), անհատական (շախմատ, շաշկի են) և թիմային-անհատական (բադմիտոն, սեղանի թենիս, գոլֆ են)։ Մրցում են տարբեր տարիքի և սեռի անձինք։ 
Սպորտային խաղերի կանոնները մշակում են համապատասխան միջազգային ֆեդերացիաները, ազգային սպորտային խաղերինը (ամերիկյան ֆուտբոլ, գորոդկի, ռուսական շաշկի և այլն)՝ ազգային ֆեդերացիաները։ Անցկացվում են սպորտային խաղեր աշխարհի, մայրցամաքների, առանձին երկրների առաջնություններ։ 
Սպորտային խաղերը մտնում են օլիմպիական խաղերի, Ասիական խաղերի, Պանամերիկյան խաղերի, սպարտակիադաների և այլ միջոցառումների ծրագրում։
Խուդերեյդե

Խուդերեյդե (հոլ.՝ Goedereede ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 71,32 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.398 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.500 եվրո է։
Լիպի (այլ կիրառումներ)

Լիպի, կարող է վերաբերել՝

Լիպի - գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանում
Լիպի - գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում
Վանամիիսա (գյուղ, Մուհու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎանամիիսաՎանամիիսա (էստ․՝ Vanamõisa), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Չիկնիր

Չիկնիր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Արաբկիրի գավառակում։ Գտնվում էր Արաբկիր քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ուոլթեր Թևիս

Ուոլթեր Սթոուն Թևիս (անգլ.՝ Walter Stone Tevis, փետրվարի 28, 1928(1928-02-28)[…], Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա - օգոստոսի 8, 1984(1984-08-08)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք), ամերիկացի ֆանտաստ գրող։


== Կենսագրություն ==
Ուոլթեր Թևիսը ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում և մեծացել Սանսեթ շրջանում։ Տասը տարեկանում ծնողները ստիպված են եղել նրան մեկ տարով հանձնել Սթենֆորդի մանկական առողջարան, իսկ իրենք գնացել են Կենտուկի նահանգի Մեդիսոն շրջան, որտեղ ընտանիքը հողամաս է ստացել։ Երբ Ուոլթերը 11 տարեկան էր, նա ինքնուրույն գնացքով եկել է ծնողների մոտ։
Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտին 17-ամյա Թևիսը Խաղաղ օվկիանոսում ծառայել է որպես ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի «Գամիլտոն» նավակողի հյուսնի օգնական։ Ծառայությունն ավարտելուց հետո՝ 1945 թվականին, ավարտել է դպրոցը և ընդունվել Կենտուկիի համալսարան։ Այնտեղ նա ստացել է անգլերեն գրականության բակալավրի և մագիստրոսի աստիճան։ Ուսման ժամանակ Թևիսն աշխատել է բիլիարդի սրահում և նույնիսկ պատմվածք գրել բիլիարդի մասին՝ «The Big Hustle», որը հրատարակվել է 1955 թվականին «Collier's» ամսագրում։
Թևիսի պատմվածքները հայտնվել են նաև «Cosmopolitan», «Esquire», «Galaxy Science Fiction», «Playboy», «Redbook» և «Saturday Evening Post» ամսագրերում։
Թևիսի անդրանիկ վեպը՝ «The Hustler», լույս է տեսել 1959 թվականին։ Դրան հաջորդել է 1953 թվականին հրատարակված «The Man Who Fell to Earth» վեպը։ 1965 թվականից մինչև 1978 թվականը Թևիսն Օհայոյի համալսարանում դասավանդել է անգլերեն գրականություն և ստեղծագործական գրարվեստ։
Թևիսի վեց վեպերից երեքն էկրանավորվել է։ 2020 թվականին Նեթֆլիքս սթրիմինգային ծառայությունն էկրանավորել է 1989 թվականին գրված «Թագուհու գամբիտը» վեպը և նկարահանել 7 սերիայից բաղկացած մինի սերիալ։
1984 թվականին Թևիսը մահացել է թոքի քաղցկեղից և թաղվել Ռիչմոնդում (Կենտուկի նահանգ)։


== Էկրանավորումներ ==
Խաբեբան
Փողի գույնը
Մարդը, որն ընկել է երկրի վրա
Թագուհու գամբիտը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Ուոլթեր Թևիսը «Ֆանտաստիկայի լաբորատորիայի» կայքում(ռուս.)
Իշախառանչ

Իշախառանչ (լատ.՝ Gryllotalpa gryllotalpa), արջուկ, ուղղաթևերի կարգի միջատ։ Երկարությունը՝ 35-50 մմ, առջևի զույգ ոտքերը՝ փորող տիպի, ատամնավոր, խիստ խեցեվորված։ Ապրում է օրգանական նյութերով հարուստ, խոնավ հողերում։ Սնվում է բույսերի սերմերով, արմատներով, արմատավզիկով, ցողունով, ինչպես նաև անձրևորդերով, միջատներով։ Վնասում է բանջարաբոստանային և դաշտային բույսերը, հատկապես ջերմոցներում։ 
Տարածված է Հայաստանի բոլոր շրջաններում։ Պայքարի միջոցներն են՝ թունավոր գրավչանյութերի օգտագործում, որոնք հող են մտցվում 3-5 սմ խորությամբ մինչև ցանքը կամ տնկումից հետո։ Արդյունավետ է հողի աշնանային ֆումիգացիան։ Ֆումիգանտները հող են մտցվում 15 սմ խորությամբ։
Խոլորձ

Խոլորձ (օրխիդեա) (լատ.՝ Orchis), խոլորձազգիների ընտանիքի ցամաքային կամ էպիֆիտ խոտաբույսերի ցեղ։


== Տարածում ==
Տարածված է ամենուրեք, հատկապես արևադարձային և մերձարևադարձային շրջաններում։ Առավելապես հանդիպում են էպիֆիտ տեսակները, որոնք հարմարվել են ծառերի ցողունների վրա աճելուն։ Ցամաքային ձևերը կոճղարմատավոր են, հաճախ պալարանման հաստացումներով, աճում են մարգագետիններում, անտառներում, ճահիճներում։  Հայաստանում հայտնի է 14 տեսակ, որոնց գերակշռող մասն աճում է մերձալպյան անտառային գոտում (Ձիթանից սար, Լալվար, Սյունիք, Վայոց ձոր)։ Դեկորատիվ նշանակություն ունեն, ծաղիկները վարդագույն են, ծիրանագույն, հաճելի հոտով և նեկտարով։ Փոշոտվում են միջատների միջոցով։


== Կիրառություն և նշանակություն ==
Խոլորձի որոշ տեսակներ օգտագործվում են բժշկության, սննդի և օծանելիքի արդյունաբերության մեջ։
Խոլորձի՝ օխիդեայի, ծաղիկը նման է նրբաճաշակ արվեստի գործի։ Նա այնքան գեղեցիկ է, որ մի քանի երկրներ այն դարձրել են ազգային սիմվոլներ, օրինակ՝ Վենեսուելան, Հոնկոնգը։ Օրխիդեան տրոպիկական բույս է, այդ բույսի տեսակներից մեծ մասը կարելի գտնել տրոպիկներում, որտեղ նրանք աճում են ծառերի ճյուղերի կամ ցողունի վրա։ Մարդիկ միշտ հիանում են օրխիդեաներով, և հավաքածու են պահում։


== Անվան ծագում ==
«Օրխիդեա» անունը կրում են շատ ֆիրմաներ, օրինակ այդպես է կոչվում հարսանեկան գործակալությունը, ինչպես նաև անշարժ գույքի գործակալությունը և կանացի սպիտակեղենի խանութը։ Օրխիդեաները թանկարժեք են, բայց շատ գեղեցիկ են, նրանց մասին կարելի է ասել՝

Նրանք աճում են բոլոր մայրցամաքներում, բացի Անտարկտիդայից
Որպեսզի ծաղիկների փոշին ստանաք, օրխիդեայի որոշ տեսակներ նմանվում են էգ միջատների և այդպիսով ընդունում են արու միջատներին, այդպիսով կատարվում է փոշոտումը։
Ամենահեշտը Ֆալենոպսիս օրխիդեայի աճեցնելն է։
Վանիալա Օրխիդեան ունի բարձր կոմերցիոն արժեք, քանի որ օգտագործվում է կերակրի մեջ, նրանից պատրաստում են վանիլային էսենցիա։
Օրխիդեան հաճախ են օգտագործում բնակարանները զարդարելու համար։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է, որ կան մոտ 35000 տեսակի օրխիդեաներ, կան նաև հիբրիտներից արհեստական ստացվածներ։


== Աճեցում ==
Կավե կամ պլաստիկ ծաղկամաններում կամ տուփերում։ Պետք է անցքեր լինեն ծաղկամանի տակ և կողքերին, հետո պետք է լցվի դրենաժ, պենոպլաստի կտորներ, կեղևներ`գերադասելի  է` եղևնու 5-ից 20 միլիմետրանոց կտորներից, որոնց լվանում են տեղավորելուց առաջ։ Օրխիդեան պետք է ջրել եռացած կամ թորած ջրով, երբեմն ամիսը 1-2 անգամ, այն պետք է պարարտացնել հատուկ օրխիդեայի համար նախատեսված պարարտանյութերով։


== Գեղարվեստական գրականության մեջ ==
Օրքիդեա։ Աննա Սաքսե, «Հեքիաթներ ծաղիկների մասին», Ե., Դարակ, 2020, էջ 97-99։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Օթելլո-67

Օթելլո-67 (ռուս.՝ Отелло-67), Մոնրեալի Համաշխարհային ցուցահանդեսի պատվերով (Էքսպո-67) մինի ֆիլմերի մրցույթին մասնակցության համար ստեղծված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ: Նկարահանվել է 1967 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում, ռեժիսոր Ֆեոդոր Խիտրուկի կողմից: Տևողությունը մեկ րոպե է:


== Սյուժե ==
Կես րոպեի ընթացքում մարդը, որն արգելակել է լուսացույցի մոտ, հասցնում է ճանապարհի մոտ տեղադրված հատուկ ցուցադրող սարքի վրա դիտել մեծ դասական Ուիլյամ Շեքսպիրի «Օթելլո» ստեղծագործության «թեթևացրած» տարբերակը:
Մուլտֆիլմը պատմություն է այն մասին, թե ինչպես է ժամանակակից քաղաքակրթությունը արժեզրկում համաշխարհային մշակույթը:


== Հեղինակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Օթելլո-67» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Օթելլո-67» — Հայրենական կինոյի հանրագիտարան(չաշխատող հղում)
Хитрук Ф. С. О зарождении идеи фильма Киноведческие записки № 73, 2005
Կլարա Արնհայմ

Կլարա Արնհայմ (գերմ.՝ Clara Arnheim, ապրիլի 24, 1865(1865-04-24), Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն - օգոստոսի 28, 1942(1942-08-28), Տերեզիենշտադտ, Terezín), հրեական ծագմամբ գերմանացի նկարիչ։ Առավել հայտնի է Բալթյան ծովափին ձկնորսների շրջանում արված նկարազարդումներով։ 
Պատմաբան Ֆրից Արնհայմի քույրն է։


== Կենսագրություն ==

Չնայած Կլարայի ընտանիքն ընդդիմադրում էր կնոջ պրոֆեսիոնալ նկարիչ դառնալու գաղափարին, նա Բեռլինում սովորել է Ֆրանց Սկարբինայի մոտ, Ֆարիզում՝  Էդմոն Աման-Ժանի մոտ։ Ի թիվս այլ կազմակերպությունների, անդամակցել է նաև "Verein der Berliner Künstlerinnen" (Կին նկարիչների միություն) Գերմանացի նկարիչների միությանը։
1914 թվականին Լայպցիգի գեղարվեստի ակադեմիայի (գերմ.՝ Hochschule für Grafik und Buchkunst) 150-ամյակի կապակցությամբ երկու գրաֆիկական աշխատանքներ է ցուցադրել «Internationalen Ausstellung für Buchgewerbe und Grafik» (BUGRA)-ում և արժանացել ոսկե մեդալի։
1920-ական թվականների սկզբին Հեննի Լեհմենին օգնել է ստեղծելու «Կապույտ ամբարը» (գերմ.՝ Blaue Scheune), Hiddensee- ի ցուցահանդեսային վայր Հիդդենզե կոմունայում, որտեղ նա հետագայում բնակվել է։ Հիմնադրվել է «Hiddensoer Künstlerinnenbund» կազմակերպությունը, որի անդամներն են Էլիզաբեթ Անդրաեն, Քեյթ Լուվենթալը, Կատերինա Բամբերգը, Էլիզաբեթ Բուքսելը և այլք։
Նացիստական բռնազավթումից հետո մասնագիտորեն որակազրկվել է (Berufsverbot) և չի կարողացել ցուցադրվել կամ պատվերներ ընդունել։ Տարիների ընթացքում ոտնձգություններն ավելացել են, և նա անհնար է համարել ռացիոնալ քարտ ձեռք բերելը։ Բարեբախտաբար Հիդդենզեում գտնվող նրա ընկերները կարողացել են նրան գաղտնի սնունդ տալ։ Հրեաների ճամփորդության արգելքի ընդունումից հետո չի կարողացել տուն վերադառնալ, և ռեսուրսների ապառումից հետո 1942 թվականի հուլիսին տեղափոխվել է Տերեզիեշտադտ համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ մի քանի շաբաթ անց մահվան է դատապարտվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ruth Negendanck: Hiddensee. Die besondere Insel für Künstler, Atelier im Bauernhaus, Fischerhude 2005, 978-3-88132-288-1.
Ilka Wonschik: "Es war wohl ein anderer Stern, auf dem wir lebten …" : Künstlerinnen in Theresienstadt. Berlin : Hentrich & Hentrich, 2014 978-3-95565-026-1


== Արտաքին հղումներ ==
Literature by and about Clara Arnheim in the German National Library catalogue
Literature about Clara Arnheim in the State Bibliography (Landesbibliographie) of Mecklenburg-Vorpommern
Clara Arnheim Archived 2018-01-31 at the Wayback Machine. @ Der Hiddensoer Künstlerinnenbund
Հովհաննես Խալֆայան

Հովհաննես քահանա Խալֆայան (1775, Վան, Վանի էյալեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1840), հայ հոգևորական, պատմիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Վանում։ Մահացել է 1840 թվականին և թաղվել է Արարուց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում։


== Աշխատություններ ==
Հովհաննես Խալֆայանը գրել է մի պատմություն, որն սկսում է հին ժամանակներից և մասնավորելով իր խոսքը Վանի փաշաների մասին, այն հասցնում է մինչև 1800 թվականը՝ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Ղուկասի (1780-1800) մահը և Երուսաղեմի Պետրոս Եդովկիացի պատրիարքի ժամանակները (1793–1800): Իր տարեգրությունը Վանի նկարագրության, ինչպես նաև Վանի բարբառի ուսումնասիրության համար հարուստ նյութ է պարունակում, քանի որ այն գրվել է Վանի ժողովրդական բարբառով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրայովայի համալսարան

Կրայովայի համալսարան (ռումիներեն՝ Universitatea din Craiova), պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն ռումինական Կրայովա քաղաքում։


== Պատմություն ==
Կառուցվել է 1947 թվականին՝ որպես գյուղատնտեսության բարձրագույն դպրոց։ 1948 թվականին վերածվել է գյուղատնտեսական ինստիտուտի։ 1951 թվականին Կրայովայում բացվում է Տեխնիկական ինստիտուտ, իսկ 1959 թվականին՝ նաև մանկավարժական ինստիտուտ։
1965 թվականին Ռումինիայի կառավարության հրահանգով բացվում է Կրայովայի համալսարանը։
Գտնվում է քաղաքի նախկին Արդարադատության պալատի շենքում, որը կառուցված է նեոդասական ոճով։


== Ֆակուլտետներ ==
Համալսարանը ունի 16 ֆակուլտետ, 2 քոլեջ և մի քանի հետազոտական կենտրոններ․

Բանասիրական ֆակուլտետ
Մաթեմատիկայի և բնական գիտությունների ֆակուլտետ
Քիմիայի ֆակուլտետ
Ֆիզիկայի ֆակուլտետ
Սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետ
Աստվածաբանության ֆակուլտետ
Ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտի ֆակուլտետ
Գյուղատնտսության ֆակուլտետ
Այգեգործության ֆակուլտետ
Իրավունքի և վարչական գիտությունների ֆակուլտետ
Տնտեսագիտության և գործնական վարչարարության ֆակուլտետ
Էլեկտրոտեխնիկայի ֆակուլտետ
Մեքենաշինության ֆակուլտետ
Էլեկտրոմեխանիկայի և ինժեներության ֆակուլտետ
Ավտոմատացման,քոմփյութերացման և էլեկտրոնիկայի ֆակուլտետ
Ինժեներության և տեխնոլոգիական համակարգերի մենեջմենթի ֆակուլտետՃանաչված է միջազգային հարթակներում՝ «Ունիվերսիտատեա» ֆուտբոլային ակումբի շնորհիվ, որը մի քանի անգամ դարձել է Ռումինիայի չեմպիոն, Ռումինիայի ֆոտբոլի գավաթակիր։


== Կրայովայի համալսարանի տարեգրություն ==
Համալսարանը հրապարակում է Կրայովայի համալսարանի տարեգրություն գիտական ամսագիրը (ռումիներեն՝ Analele Universitatii din Craiova)։


== Աշխատակազմ ==
Անա Մարիա Բրինե
Միոմիր Վուկոբրատովիչ
Թյուդոր Գեորգե
Քրիստինա Զամֆիր
Իերոսիմոս II


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Universitatea din Craiova (ռում.)
Universitatea din Craiova(ռում.)
Շամբի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Շամբ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 5 հուշարձան (3 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Բլոկ

Ալեքսանդր Բլոկ (Александр Александрович Блок, նոյեմբերի 16 (28), 1880, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 7, 1921(1921-08-07)[…], Պետրոգրադ, Խորհրդային Ռուսաստան), ռուս բանաստեղծ։ Ծնվել է մշակութային ընտանիքում (հայրը՝ պրոֆեսոր, մայրը՝ գրող)։ Առաջին բանաստեղծությունները սկսել է գրել հինգ տարեկան հասակում։ Կրթություն է ստացել Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի՝ պատմական-բանասիրական ֆակուլտետում, որի ռեկտորն էր նրա պապը՝ Ա. Ն. Բեկետովը։
1903 թ. ամուսնացել է Դմիտրի Մենդելեևի դստեր՝ Լյուբով Մենդելեևայի հետ։ 1904 թ. լույս է տեսնում նրա բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Բանաստեղծություններ գեղեցիկ տիկնոջ մասին» վերնագրով։
1917 թ. հեղափոխական իրադարձությունները արտացոլվել են Բլոկի բանաստեղծություններում, հոդվածներում և հատկապես «Տասներկուսը» պոեմում։ Մահացել է 1921 թ. օգոստոսի 7-ին՝ չդիմանալով նյութական ծանր պայմաններին։
Բլոկի ստեղծագործությունը պարունակում է մի քանի ուղղություններ։ Նրա վաղ շրջանի ստեղծագործություններին հատուկ է «սիմվոլիզմը»։ Հետագայում իր բանաստեղծություններում անդրադարձել է ժողովրդի սոցիալական վիճակին, համամարդկային թեմաներին։ Բլոկի բանաստեղծություններն ու «Տասներկուսը» պոեմը թարգմանվել են հայերեն։


== Ծանոթագրություններ ==
1959 թվականի ԱՄՆ-ի լավագույն սինգլներն ըստ Billboard ամսագրի

1959 թվականի լավագույն սինգլներ(անգլ.՝ Billboard Year-End Hot 100 singles of 1959), Billboard ամսագրի ամենահայտնի սինգլների վեջնական ցուցակն ըստ 1959 թվականի վաճառքի տվյալների։


== 1959 թվականի ցուցակ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Billboard Hot 100


== Արտաքին հղումներ ==
Top 100 лучших синглов по годам (Архив)
Billboard Top Hits 1959—1967 mp3billboardtophits.blogspot.com
Շիկու Բուարկի

Շիկու Բուարկի (պորտ.՝ Chico Buarque, իսկական անուն՝ Francisco Buarque de Hollanda, հունիսի 19, 1944(1944-06-19)[…], Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), բրազիլացի կոմպոզիտոր, երգիչ, դերասան, բանաստեղծ և արձակագիր, ժամանակակից Բրազիլիայի մշակութային կյանքի խոշորագույն գործիչ։


== Կենսագրություն և ստեղծագործություններ ==
Հայտնի բրազիլացի պատմաբանի որդին է։ Սան Պաուլոյի համալսարանում սովորել է ճարտարապետություն, սակայն հինգերորդ կուրսից դուրս է եկել, հրապուրվելով երաժշտությամբ և երազելով երգել, ինչպես Ժուան Ժիլբերտուն, երգեր գրել ինչպես Տոմ Ժոբիմը, իսկ բանաստեղծությունները՝ ինչպես Վինիսիուշ դե Մորաիշը։ 1965 թվականին ձայնագրում է իր առաջին սինգլը։ 1960-ական թվականների վերջին դառնում է «Բրազիլական ազգային երաժշտություն» (MPB) շարժման նախաձեռնողներից մեկը։
1960-ական թվականների կեսերից հանդես է եկել նաև որպես դրամատուրգ, 1970-ականներին սկսեց գրել արձակ ոճի ստեղծագործություններ։ Նրա Բուդապեշտ (2003) վեպը արժանացել է Բրազիլիայի խոշորագույն Ժաբուտի մրցանակին։
Հալածվել է ռազմական ռեժիմով, եղել է բանտում, կարճ ժամանակով մնացել Իտալիայում։ Մշտապես ենթարկվել է բախման գրաքննության հետ, հանդես է եկել կեղծանուններով։
Որպես երաժիշտ և դերասան նկարահանվել է կինոյում, այդ թվում մասնակցել է Կառլոս Սաուրայի Ֆադու ֆիլմի նկարահանումներին (2007):


== Ճանաչում ==
Շիկու Բուարկիի բանաստեղծությունները և արձակները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նրա գրած սցենարներով ֆիլմերը, այդ թվում նաև նրա վեպերի էկրանավորումները արժանացել են մրցանակների։ Նրա երգերը կատարում են երգիչներ ամբողջ աշխարհով մեկ (Ֆրանսիայում դրանք երգում են Կլոդ Նուգարոն, Դալիդան և ուրիշները)։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Սկավառակագրություն ===


=== Գրքեր ===
1966: A Banda (բանաստեղծություններ և երգեր)
1974: Fazenda Modelo
1979: Chapéuzinho Amarelo (բանաստեղծությունների գիրք երեխաների համար)
1981: À Bordo do Rui Barbosa
1991: Estorvo
1995: Benjamin
2003: Budapeste (рус.пер. 2009)


=== Պիեսներ ===
1965: Morte e Vida Severina
1967—1968: Roda Viva
1973: Calabar
1975: Gota d'água
1978: Ópera do Malandro
1983: O grande circo místico (ըստ Ժորժի դե Լիմի պոեմի)
2003: Cambaio


=== Ֆիլմեր ===
1972: Quando o carnaval chegar (սցենարիստ)
1983: Para viver um grande amor (սցենարիստ)
1985: Ópera do Malandro (պիեսի էրկանավորում, ռեսժիսոր՝ Ռույ Գերրա)
2000: Estorvo (ըստ նույնանուն վեպի)
2003: Benjamin (ըստ նույնանուն վեպի)
2009: Budapeste (ըստ նույնանուն վեպի)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Երգերի տեքստերը on line Archived 2007-10-19 at the Wayback Machine.
Շիկու Բուարկին Allmusic(չաշխատող հղում) կայքում
Շիկու Բուարկին IMDB կայքում
[1] (ռուս.)(ռուս.)
Շիկու Բուարկին Լրագրողական դահլիճում
Մոլդովա (գյուղ, Լյուգանուսե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոլդովա (այլ կիրառումներ)Մոլդովա (էստ․՝ Moldova), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Լյուգանուսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Դեյվիդ Լի

Դեյվիդ Լի (անգլ.՝ David Lee, ապրիլի 29, 1983(1983-04-29), Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Ներկա պահին հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Բոստոն Սելտիքս» ակումբում։ «Գոլդեն սթեյթ Ուորիորս» ակումբի կազմում 2015 թվականին ճանաչվել է NBA-ի չեմպիոն։


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը NBA.com կայքում(անգլ.)
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Archived 2021-03-12 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Ատազանավիր/ռիտոնավիր

Ատազանավիր/ռիտոնավիր, hամակցված դեղամիջոց։ Նախատեսված ՄԻԱՎ/ՁիԱՀ-ի բուժման համար։ Այն ատազանավիրի և ռիտոնավիրի համակցումն է։ Կարող է փոխարինել լոպինավիր/ռիտոնավիրին։ Ներքին ընդունման դեղամիջոց է։
Կողմնակի ազդեցությունները մինիմալ են։ Դրանցից են՝ որովայնային ցավը, լուծը, դեղին մաշկը, մկանային ցավը, և գլխացավը։ Լյարդի խնդիրներ ունեցող մարդկանց դեպում դեղի կիրառություն պետք է լինի խիստ վերահսկելի։ Ենթադրվում է, որ հղիության ընթացքում կիրառությունը անվտանգ է։ Ազատանավիրը գործում է որպես պրոտեազների ինհիբիտոր, իսկ ռիտոնավիրը մեծացնում է ատազանավիրի ազդեցությունը։
Համակցված դեղամիջոցը Հնդկաստանում արտոնագրվել է 2012 թվականին, իսկ ԱՄՆ-ում՝ 2017 թվականից գտնվում է կիրառման թույլտվության հաստատման ընթացքի փուլում։ Այն պատկանում է ԱՀԿ-ի հիմնական դեղերի շարքին, որոնք ամենաանվտանգը և արդունավետն են առողջության համար։ Ըստ 2012 թվականի տվյալների տարեկան արժեքը կազմել է 281 ԱՄՆ դոլար։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուղամի միջազգային կենտրոն

Մուղամի միջազգային կենտրոն (ադրբ.՝ Beynəlxalq Muğam Mərkəzi), Բաքվում գտնվող մուղամի կենտրոն։ Ստեղծվել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2005 թ. ապրիլի 6-ի հրամանագրով։ Նույն թվականի օգսոտոսին, Բաքվում, մերձծովյան ազգային այգու տարածքում Իլհամ Ալիևը, նրա կինը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան Մեհրիբան Ալիևան և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրեն Կոիտիրո Մացուուրան տեղադրել են կառուցվող համալիրի առաջին քարը։


== Արտաքին հղումներ ==
Մուղամի միջազգային կենտրոնը Archived 2019-12-13 at the Wayback Machine.
Մուղամ Archived 2009-04-10 at the Wayback Machine.
Մուղամը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կայքում


== Պատկերասրահ ==
Ջոնաթան Դեյթոն

Ջոնաթան Դեյթոն (անգլ.՝ Jonathan Dayton, հոկտեմբերի 16, 1760(1760-10-16), Էլիզաբեթ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 9, 1824(1824-10-09), Էլիզաբեթ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), Նյու Ջերսիի բնակիչ, ամենաերիտասարդ սահմանադրության հեղինակն աշխարհում. իր ժամանակին նա է գրել ԱՄՆ Սահմանադրությունը։


== Կենսագրություն ==
Ավարտելով Նյու-Ջերսի Քոլեջը, ընդունվել է Կոնտինենտալ բանակի շարքերը։ Պատերազմի ավարտից հետո ստացել է իրավաբանական կրթություն և ստացել է փաստաբանի աստիճան։ Մասնակցության հրավեր է ստացել Սահմանադրության քննարկման գործընթացին և գրել է այն, անտեսելով նրա որոշ կետերի քննադատությունները։ 
1787-1788 թթ. Նա Նյու Ջերսի նահանգի Կոնտինենտալ կոնգրեսի անդամ էր։ Նրա հայրը՝ Էլիաս Դեյթոնը նույնպես կոնգրեսի անդամ էր, սակայն այդ տարիներին նա այնտեղ գնալ չէր կարող։ Չորս տարի անընդմեջ նա եղավ ԱՄՆ Կոնգրեսի անդամ, որպես Նյու Ջերսի նահանգի ներկայացուցիչ, նստում էր ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատում։
1795-1799 թթ. Կոնգրեսում իր աշխատանքի չորրորդ և հինգերորդ շրջաններում նա Ներկայացուցիչների պալատի նախագահի պաշտոնում էր։
1799-1805 թթ. ծառայել է ԱՄՆ Սենատում։
Նրա անունով է կոչվել Դեյթոն քաղաքը, որը գտնվում է Օյահո նահանգում։


== Ժառանգություն ==
Օհայոի Դեյթոն քաղաքը կոչվել է Ջոնաթան Դեյթոնի անունով, թեև նա երբեք չի եղել այդ բնակավայրում։ Այն հիմնադրվել է 1796 թ.-ին, այն ժամանակ, երբ Դեյթոնը ստորագրեց Սահմանադրության հաստատման փաստաթուղթը։ Մինչ այդ քաղաքի տարածքը 250,000 ակր (1.011 կմ ²) պատկանում էր Արթուր Սենտ-Կլերի, Ջեյմս Ուիլկինսոնի և Իսրաիլ Լադլուի ընկերությանը (տարածք Մայամիի գետավազանում)։
Նրա անունով են կոչվել Նյու Ջերսի նահանգի Ջոնաթան Դեյթոնի ավագ դպրոցը, Նյու Ջերսի նահանգի Դեյթոն շրջանը, Նյու Ջերսիի Դեյթոն թաղամասը,Նյու Ջերսիի նահանգի Դեյթոնյան փողոցը, Դեյթոն թաղամասը և՛ Դեյթոնում, և՛ Նյու Ջերսիում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը «Ազգային արխիվներում»
IPhone-արտ

iPhone-արտ (անգլ.՝ iPhone art), ինտերակտիվ արվեստի տեսակ, որը ստեղծվում է iPhone-ի, iPad-ի կամ iPod Touch-ի էկրանին և տարբերվում է iPhone-ի վրա ստեղծված գեղանկարչության գործերից, որոնք սեղծվել են նկարչության համար նախատեսված Brushes կամ ArtRage հավելվածներով։
iPhone-արտը զարգացել է էկրանային ինտերակտիվ արվեստից, որը ավելի վաղ սովորաբար ներկայացվել է անհատական համակարգիչների կամ տարբեր պատկերասրահներում և թանգարաններում պատի վրա ամրացվող էկրանների վրա։ ITunes-ի և App Store-ի միջոցով պարզ տարածման շնորհիվ արվեստի այս ձևը ներկայումս իրական վերածնունդ է ապրում, քանի որ դեռևս 1990-ականներին և 2000-ականներին ստեղծված ինտերակտիվ արվեստի գործերը հեշտությամբ կարող են հարմարեցված լինել iPhone-ի և iPad-ի համար, իսկ ոմանք նույնիսկ դառնում են բեսթսելեր զվարճանքի և երաժշտության կատեգորիաներում, որտեղ նրանք սովորաբար հայտնվում են, քանի որ iTunes խանութում ներկայումս չկա «Արվեստ» կատեգորիան։
Առաջին iPhone-նկարիչներ են համարվում Միլտոս Մանետասը և Մեմո Ատկենը, որոնք միասին ստեղծել են JacksonPollock հավելվածը, FATTAG-ի հեղինակ Թեո Ուոթսոնը, Gravilux-ի  և Bubble Harp-ի հեղինակ Սքոթ Սնայպը  և Yellowtail-ի հեղինակ Գոլան Լևինը։
Այնպիսի նկարիչներ, ինչպիսիք են Դևիդ Հոքնին, Կորլիս Բլեյքլին և Մերի Ահարոն Ուոքերը (ավելի լայնորեն հայտնի է iPhoneArtGirl կեղծանունով), անցկացրել են մի շարք գեղարվեստական ցուցահանդեսներ, որտեղ ներկայացրել են իրենց արվեստի գործերը, որոնք ստեղծվել են բացառապես իրենց iPad-ներով։ «Ամեն օր ես ծաղիկներ եմ նկարում և ուղարկում  իմ ընկերներին, որպեսզի նրանք ամեն առավոտ թարմ ծաղիկներ ունենան», ― ասում է Հոքնին, ով նախկինում ևս փորձարկել է նոր տեխնոլոգիաներով, մասնավորապես, ֆաքսով տպագրությամբ, Polaroid տեսախցիկով նկարված լուսանկարների կոլաժներով և համակարգչային նկարներով։ «Թվային տեխնոլոգիաները ժամանակակից արվեստի գործիք են», այսպես է շարունակում նկարիչը։
Երաժիշտ Դեյմոն Ալբարնը Հյուսիսային Ամերիկայում իր շրջագայության ժամանակ տարբեր հավելվածների օգնությամբ ձայնագրել է Gorillaz ամբողջ նոր "The Fall" ալբոմն իր iPad-ով։
iPhone-արտը, որոշ քննադատների կարծիքով, կարող է վտանգ ներկայացնել արվեստի պատկերասրահներում թվային արվեստի գործերի ներկայացման ավանդական պրակտիկային, քանի որ առանձին նկարիչներ կարող են տարածել իրենց հավելվածները՝ ուղղակիորեն դիմելով լայն հանրությանը, ընդ որում հրաժարվելով արտ-դիլերների ծառայություններից և պատկերասրահների հետ համագործակցությունից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
iphoneart.org
iPhoneArt.com
Կազանկա (գյուղ, Զիանչուրինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿազանկաԿազանկա (ռուս.՝ Казанка, բաշկիրերեն՝ Казанка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 337 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սիվրի

Սիվրի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Նոր Խանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Կրոմինիյա

Կրոմինիա  (պորտ.՝ Cromínia), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Մեյա Պոնտի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3 539 մարդ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 369,917 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 10,4 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1953 թվականի նոյեմբերի 12-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը 2003 թվականի դրությամբ կազմում է 20 438 135,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականի դրությամբ կազմում է 5 429,90 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ կազմում է 0,769 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման կիսաանապատային է։
Արցախյան պատերազմներում զոհվածների հուշարձան (Վեդի)

Արցախյան պատերազմներում զոհվածների հուշարձան, Արցախյան պատերազմներում զոհվածների հիշատակին նվիրված հուշարձան Արարատի մարզի Վեդի քաղաքում։ Բացվել է 2021 թվականի հունվարի 27-ին՝ Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի,  Հայոց բանակի կազմավորման 29-րդ տարեդարձի նախօրեին։ 


== Պատմություն ==
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է խաչքար, որի աջ կողմում տեղադրված գիրք-հուշաքարի վրա փորագրված են Գարեգին Նժդեհի խոսքերը.

Հուշարձանի ձախ կողմում տեղադրված են 5 պարկուճներ։ Խաչքարի հետևում բացվում է պուրակ, որտեղ տեղադրված են Արցախյան պատերազմներում զոհված վեդեցիների լուսանկարները։
Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը, Արարատի մարզպետ Ռազմիկ Թևոնյանը, զոհված զինծառայողների ընտանիքի անդամներ, հարազատներ ու ծառայակից ընկերներ, ազատամարտիկներ, Վեդիի քաղաքային իշխանության ներկայացուցիչներ, համայնքների ղեկավարներ, մարզի բնակիչներ։
Հայրենիքին իրենց կյանքը նվիրաբերած հերոսների հիշատակին նվիրված տարածքի բարեկարգումն ու հուշարձանի կառուցումն իրականացրել է «Վեդու քաղաքացիական նախաձեռնությունը»։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վեդի քաղաքում բացվել է Արցախյան պատերազմներում զոհվածների հիշատակին նվիրված հուշարձան
Ելենա Օշանինա

Ելենա Նիկոլաևնա Օշանինա (ռուս.՝ Елена Николаевна Ошанина, հունիսի 12, 1874(1874-06-12), Pokrovskoye, Pokrovsky District, Oryol Oblast, Maloarkhangelsk Uyezd, Օրյոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - ոչ վաղ քան 1936, Կազան, Ռուսական կայսրություն), ռուս հեղափոխական-նարոդնիկ, էսեռների կուսակցության անդամ։
Հայտնի ռուս հեղափոխական Մարիա Նիկոլաևնա Օլովեննիկովայի (Օշանինա) դուստրը, ռուս հեղափոխականներ Նատալիա և Ելիզավետա Օլովեննիկովաների զարմուհին։


== Կենսագրություն ==
Հին ազնվականական տոհմի ներկայացուցիչ, Օռլովի վերահսկիչ պալատի չինովնիկ Նիկոլայ Դմիտրիևիչ Օշանինի և օռլովյան հարուստ կալվածատիրոջ դուստր Մարիա Նիկոլաևնայի (օրիորդական՝ Օլովեննիկովա) ընտանիքի միակ երեխան էր։ Նարոդնիկական գաղափարներով տարված մայրը 1875 թվականին մեկնեց Սանկտ Պետերբուրգ, իսկ ընտանիքի հայրը մահացավ 1878 թվականի գարնանը, երբ աղջիկը չորս տարեկան էր։ Աղջկա դաստիարակությամբ զբաղվեց տատիկը՝ Լյուբով Դանիլովնա Օլովեննիկովան։
Օռլովի գիմնազիան ավարտելուց հետո 4 տարի աշխատեց ուսուցչուհի։ Սարատովում ընդունվեց բուժակության դասընթացներ։ 1899 թվականին նա մասնակցում էր ուսանողների հեղափոխական խմբակներին, պահում և տարածում էր արգելված գրականություն, տպում էր թռուցիկներ։ 1902 թվականի  մայիսի 5-ին Սարատովում անցկացվող քաղաքական ցույցերին մասնակցելու համար Սարատովի դատական պալատի որոշմամբ նա աքսորվում է Ենիսեյի նահանգի Մինուսինսկի ուեզդի Ասկիզի տարածաշրջանային վարչություն։
1904 թվականին Ելենա Օշանինային կրկին ձերբակալեցին և ուղարկեցին Մինուսինսկի բանտ, որտեղ մնաց 5 ամիս։ Այնուհետև նա փախավ արտասահման, ապրեց Շվեյցարիայում մինչև 1905 թվականի հունիսը, որից հետո անլեգալ վերադարձավ Ռուսաստան։ Ընդունվեց սոցիալիստ-հեղափոխականների կուսակցություն և աշխատում էր Չեռնիգովի ու Կազանի նահանգներում «Կատյա» և «Աննա» մականուններով։
1906 թվականին Ելենա Օշանինային ձերբակալեցին և պահեցին Կազանի բանտում մեկ տարի՝ մինչև դատավարությունը։ Կազանի դատական պալատը նրան դատապարտեց 4 տարվա ազատազրկման «թափառաշրջիկության» և 2 տարվա ճորտության՝ գյուղացիների շրջանում հակակառավարական քարոզչության համար։ Երբ բացահայտվեց նրա իսկական անունը, Կազանի օկրուգային դատարանը 1909 թվականի մայիսի 13-ին Չիստոպոլում դատապարտեց նրան 3 տարվա տաժանակիր աշխատանքի։ Վերաքննիչ բողոքով Կազանի դատական պալատը չեղյալ հայտարարեց այս պատիժը՝ հաշվի առնելով 1905 թվականի համաներումը և ուժի մեջ թողեց 1907 թվականի վճիռը։ 1909 թվականին ազատ արձակվեց և աշխատում էր որպես բուժակ մինչև 1917 թվականը։  
Եղել է նախկին քաղբանտարկյալների և աքսորյալների ընկերության անդամ, հուշագրությունների հեղինակ է։


== Գրականություն ==
Воспоминания «Из тюремных скитаний». — «Каторга и ссылка», 1923. № 6. С.119-136.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ошанина, Елена Николаевна