Ռիք Ռիորդան

Ռիք Ռիորդան (անգլ.՝ Rick Riordan, հունիսի 5, 1964(1964-06-05)[…], Սան Անտոնիո, Տեխաս, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող, որն առավել հայտնի է որպես Պերսի Ջեքսոնի մասին պատմող վիպաշարի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Ռիք Ռիորդանը ծնվել է 1964 թվականին ամերիկյան Սան Անտոնիո քաղաքում՝ ուսուցչի ընտանիքում։ Մայրը եղել է նկարչուհի և երաժիշտ, իսկ հայրը ծեփագործում էր արձանիկներ, այնպես որ ընտանիքում միշտ տիրում էր ստեղծագործական մթնոլորտ։
Սան Անտոնիոյի դպրոցն ավարտելուց հետո ապագա գրողը որոշեց դառնալ կիթառահար և ընդունվեց Հյուսիսային Տեխասի քոլեջ, սակայն առանց ավարտելու տեղափոխվեց Օստին քաղաքի համալսարան։ Այստեղ նա ստացավ երկու բարձրագույն կրթություն՝ մեկը պատմության, մյուսը՝ անգլերեն լեզվի բնագավառում։
Իր առաջին գրական փորձը Ռիորդանը ձեռք է բերել դպրոցում։ 13 տարեկանում գրեց մի պատմություն և նույնիսկ մտադիր էր այն որևէ տեղ տպագրել, սակայն հետո մտափոխվեց։ Միաժամանակ դպրոցական տարիներից սկսել է հետաքրքրություն տածել հունական և սկանդինավյան դիցաբանության հանդեպ։ Քոլեջում սովորելու ընթացքում Ռիորդանը երեք տարի եղել է դպրոցի ամառային ճամբարի գեղարվեստական ղեկավարը, և հենց այդ ժամանակ էլ հղացել է կիսաստվածների ճամբարի գաղափարը։
Ռիորդանի առաջին աշխատավայրը Տեխասի Նյու Բրաունֆելս քաղաքի դպրոցն էր։ Դրանից հետո ընտանիքի հետ միասին 8 տարով տեղափոխվեց Սան Ֆրանցիսկո, որից հետո վերադարձավ հայրենիք, ևս վեց տարի աշխատեց որպես միջին դասարանների ուսուցիչ։ Այդ ամենից հետո որոշեց դառնալ գրող։
Ռիորդանն ապրում է Տեխասում՝ Սան Անտոնիո քաղաքում։


=== Ընտանիք ===
Ռիք Ռիորդանն ամուսնացած է Բեքքիի հետ, ունեն երկու որդի՝ Հեյլին և Պատրիկը։ Նաև ունի ոսկե լաբրադոր ցեղատեսակի շուն և երկու սև կատու։ Քանի որ Հեյլին հետաքրքրվում էր հունական առասպելներով, Ռիորդանը հենց նրա համար է սկսել գրել հունական հերոսների և աստվածների մասին գրքեր։


== Գործունեություն ==
Ռիորդանն իր առաջին վեպը գրել և տպագրել է 1997 թվականին։ «Վառ կարմիր տեկիլա» վերնագրով (բնագիր անվանումը՝ «Big red tequila») այդ գիրքը դետեկտիվ-առեղծվածային շարքի հիմք դրեց՝ դետեկտիվ գրականության ոլորտում արժանանալով ԱՄՆ-ի բոլոր բարձրագույն գրական մրցանակներին՝ Էնթոնիի, Շամուսի մրցանակներ, Էդգար Ալլան Պոյի անվան մրցանակ։ Գրքում խոսվում է Սան Անտոնիոյից մասնավոր խուզարկու, մարտարվեստի վարպետ և անգլիական միջնադարյան գրականության պրոֆեսոր Տրես Նավարի մասին։
2005 թվականին ի հայտ եկավ Ռիորդանի առաջին գիրքը Պերսի Ջեքսոնի և օլիմպիական աստվածների մասին երեխաների համար նոր շարքից՝ «Պերսի Ջեքսոնը և կայծակներ գողացողը»։ Այդ գրքերի գլխավոր հերոսը տասներկուամյա մի տղա է, ով տառապում է դիսլեքսիայով և մի օր հասկանում, որ ինքը հին հունական աստծո որդի է։ Պերսի Ջեքսոնի մասին առաջին գրքի հրատարակումից հետո մինչ օրս գրողի ամեն մի նոր ստեղծագործություն մշտապես զբաղեցնում է «Նյու Յորք Թայմս» օրաթերթի բեսթսելերների ցուցակի գլխավոր հորիզոնականները։
«20th Century Fox» կինոընկերությունը ձեռք է բերել «Կայծակներ գողացողները» ֆիլմի էկրանավորման իրավունքը։ Ֆիլմը թողարկվել է 2010 թվականին։ Հաջորդ գիրքը՝ «Պերսի Ջեքսոնը և հրեշների ծովը», 2006 թվականին ԱՄՆ-ում ճանաչվել է երեխաների համար լավագույն գիրք։ Վիպաշարի չորրորդ գիրքը վաճառվել է ավելի քան մեկ միլիոն օրինակով։
2008 թվականին Ռիորդանը հանդես եկավ «39 բանալի» անվամբ վիպաշարի ստեղծման գաղափարով և գրեց շարքի առաջին գիրքը։ Այս շարքին ևս մեծ հաջողություն էր սպասվում, իսկ Սթիվեն Սփիլբերգի ընկերությունը ձեռք բերեց վեպը էկրանավորելու իրավունք։


== Ստեղծագործություններ ==


=== «Կիսաստվածների ճամբար» շարք ===


==== «Պերսի Ջեքսոնը և օլիմպիացիները» շարք ====
«Պերսի Ջեքսոնը և կայծակներ գողացողը» (2005 թվականի հուլիսի 1)
«Պերսի Ջեքսոնը և հրեշների ծովը» (2006 թվականի ապրիլի 1)
«Պերսի Ջեքսոնը և տիտանի անեծքը» (2007 թվականի մայիսի 11)
«Պերսի Ջեքսոնը և մահվան լաբիրինթոսը» (2008 թվականի մայիսի 6)
«Պերսի Ջեքսոնը և օլիմպիացիները․ Գաղտնի նյութեր» (2009 թվականի փետրվարի 10)
«Պերսի Ջեքսոնը և վերջին կանխագուշակությունը» (2009 թվականի մայիսի 5)


==== Լրացուցիչ նյութեր ====
«Պերսի Ջեքսոնը և օլիմպիացիները։ Ամբողջական ուղեցույց» (2010 թվականի հունվարի 18)
«Պերսի Ջեքսոն․ Հերոսների և հրեշների դաժան աշխարհը» (2009 թվականի փետրվարի 11)
«Պերսի Ջեքսոնը և Ապոլլոնի քնարահարը» (2013, պատմություն)
«Հունական աստվածներ․ Պերսի Ջեքսոնի պատմությունները» (2014 թվականի օգոստոսի 19)
«Հունական հերոսներ․ Պերսի Ջեքսոնի պատմությունները» (2015 թվականի օգոստոսի 18)


==== «Օլիմպոսի հերոսները» շարք ====
«Կորած հերոսը» (2010 թվականի հոկտեմբերի 12)
«Նեպտունի որդին» (2011 թվականի հոկտեմբերի 4)
«Աթենասի տարբերանշանը» (2012 թվականի հոկտեմբերի 2)
«Հադեսի տունը» (2013 թվականի հոկտեմբերի 8)
«Օլիմպոսի արյունը» (2014 թվականի հոկտեմբերի 14)


==== Լրացուցիչ նյութեր ====
«Կիսաստվածների օրագրերը» (2012 թվականի օգոստոսի 14)


==== «Աստվածների ժառանգները» շարք ====
«Կարմիր բուրգ» (2010 թվականի մայիսի 4)
«Կրակե գահ» (2011 թվականի մայիսի 9)
«Օձի ստվերը» (2012 թվականի մայիսի 1)


==== Լրացուցիչ նյութեր ====
«Քեյն ընտանիքի ողջ մնալու ուղեցույց» (2012 թվականի մարտի 20)


==== «Կիսաստվածներ և մոգեր» (2016) ====
«Սեբեկի որդին» (2013 թվականի մայիսի 7)
«Սերապիսի գավազանը» (2014 թվականի ապրիլի 8)
«Պտղոմեոսի թագը» (2015 թվականի մարտի 31)


==== «Մագնուս Չեյզ և Ասգարդի աստվածները» շարք ====
«Լետայի սուրը» (2015 թվականի հոկտեմբերի 6)
«Թորի մուրճը» (2016 թվականի հոկտեմբերի 4)
«Ննջեցյալների նավը» (2017 թվականի հոկտեմբեր)


==== «Ապոլլոնի փորձությունները» շարք ====
«Գաղտնի պատգամախոս» (2016 թվականի մայիսի 3)
«Գաղտնի կանխագուշակություն» (2017 թվականի մայիսի 2)
«Այրվող լաբիրինթոս» (2018 թվականի մայիսի 1)
«Տիրանի դամբարանը» (2019 աշուն)
«Գիրք 5» (2020)


==== Գծանկարչական վեպեր ====
«Կայծակ գողացողը» (2010 թվականի հոկտեմբերի 12)
«Կարմիր բուրգ» (2012)
«Հրեշների ծովը» (2013 թվականի հուլիսի 2)
«Տիտանի անեծքը» (2013 թվականի հոկտեմբերի 8)
«Կորած հերոսը» (2014 թվականի հոկտեմբերի 7)
«Կրակե ջահ» (2015 թվականի հոկտեմբերի 6)
«Նեպտունի որդին» (2017 թվականի փետրվարի 21)


==== «39 բանալի» շարք ====
«Ոսկորների լաբիրինթոս» (2008)
«39 բանալիների ներածություն․ Արգելված գաղտնիքների սև գիրք» (2010)
«Վեսպերների ապստամբությունը» (2011, Պիտեր Լերանժիսի, Գորդոն Կորմանի և Ջուդ Ուոթսոնի հետ համատեղ)


==== «Տրես նավար» շարք ====
«Վառ կարմիր տեկիլա» (1997 թվականի հունիսի 2)
«Այրիի երկու քայլը» («անգլ.՝ The Widower’s Two-Step», 1998 թվականի մայիսի 4) - Էդգար Ալլան Պոյի մրցանակ
«Տեխասի վերջին թագավորը» («անգլ.՝ The Last King of Texas») (2001 թվականի ապրիլի 3)
«Դևը ուղևորվում է Օստին» («անգլ.՝ The Devil Went Down to Austin») (2002 թվականի հունիսի 25)
«Southtown» (2004 թվականի դեկտեմբերի 28)
«Mission Road» (2005 թվականի հունիսի 28)
«Ապստամբների կղզին» («անգլ.՝ Rebel Island») (2007 թվականի սեպտեմբերի 30)


==== Այլ վեպեր ====
«Cold Springs» (2004)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-10-23 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Works by or about Ռիք Ռիորդան in libraries (WorldCat catalog)