armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մուշովկա

Մուշովկա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։ Գյուղը գտնվում էր խոր ձորակի մեջ։


== Պատմություն ==
1895 թվականին գյուղի բնակչությունը թաքնվելով մոտակա քարանձավներում, մի կերպ փրկվեց կոտորածից։ Գյուղն ավերվել է, իսկ բնակչությունը կոորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
Ըստ Ս. Ծոցիկյանի XIX դարի վերջին ուներ 800 հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղում գտնվում է Մուշողկունի վանքը, Ս. գևորգ և Ս. Թորոս վանքերը ու մի քանի ավերված եկեղեցիներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրյադի

Ուրյադի (ռուս.՝ Урьяды, բաշկիրերեն՝ Уръяҙы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 249 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անապատի ձեռք

Անապատի ձեռք (իսպ.՝ Mano del desierto), քանդակ Ատակամա անապատում։ Գտնվում է Չիլիի Անտոֆագաստա  տարածաշրջանում՝ Պանամերիկյան թիվ 5 մայրուղուց 400 մետր հեռավորության վրա։


== Նկարագրություն ==
Քանդակը պատկերում է մարդու ձախ ափ, որը կարծես երկրի տակից դուրս է գալիս մոտավորապես երեք քառորդով։ Քանդակի բարձրությունը 11 մետր է։ Հեղինակը չիլիացի Մարիո Իրարասաբալն է։ Հեղինակի մտահղացմամբ՝ իր աշխատանքը պետք է արտահայտի մարդկային անարդարությունը, մենությունը, վիշտը և տառապանքը, իսկ այդքան նկատելի չափը՝ խոցելիությունը և անօգնականությունը։ Քանդակի նյութը բետոն է պողպատե շրջանակի վրա։ 
Բացումը տեղի է ունեցել 1992 թվականի մարտի 28-ին։


== Վերահսկողություն ==
Քանդակը հայտնի վայր է նկարահանման համար, այն հայտնվել է բազմաթիվ գովազդային հոլովակների և երաժշտական տեսահոլովակների մեջ։ «Ձեռքը» հաճախ նախշում են գրաֆիտով, դրա համար էլ իշխանությունները պարբերաբար մաքրում են այն, մասնավորապես՝ 2013 թվականին զբոսաշրջության համաշխարհային օրվա տոնակատարության շրջանակներում Անտոֆագաստայի իշխանությունները և երկրի զբոսաշրջության նախարարությունը 20 կամավորների ուժերով կազմակերպել են քանդակի մաքրման աշխատանքները։ 
Հուշարձանի խնամքն իր վրա է վերցրել «Միավորում հանուն Անտոֆագաստայի» կազմակերպությունը (իսպ. La Corporación Pro Antofagasta), որի անդամները զբաղվում են հուշարձանի մաքրմամբ և այցելուներին կոչ անում մակագրություններ չթողնել դրա վրա։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Corporación Pro Antofagasta — Escultura Mano del Desiertocorporacionproa.blogspot.com.es կայքում (իսպ.)
Չերնորուդկա

Չերնորուդկա (ուկրաիներեն՝ Чорнорудка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1620 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չերնորուդկա գյուղում բնակվում էր 1 005 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4986 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 201,56 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Միացյալ Թագավորության մշակույթ

Միացյալ թագավորության մշակույթը հարուստ է և բազմազան։ Բազմաթիվ գործոններ են ազդել մշակույթի վրա՝ կղզիական բնույթի պետություն լինելը, պետության պատմությունը որպես արևմտյան դեմոկրատիայի առաջատար և ռազմաքաղաքական նշանակալից երկիր, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ պետությունը ձևավորվել է չորս առանձին պետությունների հաշվին, որոնցից յուրաքանչյուրը պահպանել է իր ավանդույթները, սովորությունները և սիմվոլները։ Բրիտանական կայսրության ազդեցության շնորհիվ իր հերթին տարածում է գտել նաև լեզուն և մշակույթը նրա նախկին գաղութներում՝ ներառելով Ավստրալիան, Կանադան, Հնդկաստանը, Իռլանդիան, Նոր Զելանդիան, Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները։


== Ճարտարապետություն ==
Անգլիական ճարտարապետությունը սկսվել է Անգլոսաքսերի ճարտարապետությունից։ Անգլիայում գոնե հիսուն կանգուն եկեղեցի Անգլոսաքսական ծագում ունի։ Այնտեղի բոլոր եկեղեցիները բացի մեկից կառուցվել են քարից։


== Խոհանոց ==
Անգլիացիները ունեն իրենց ավանդական նախաճաշը, որի մեջ մտնում է՝ բեկոն, ձվեր, խորոված լոլիկներ, խորոված սնկեր, որոնք հիմնականում մատուցվում են սուրճի կամ թեյի հետ։ Մեկ ուրիշ ավանդական ճանաչված կերակուր է «Անգլիական Սուրբ Ծննդյան ընթրիք»-ը, որը պարունակում է՝ Հնդկահավի միս, որն առաջին անգամ մատուցվել է 1573 թվականին, և բանջարեղեն։


== Գրականություն ==
Անգլիական գրականությունը սկսվել է Անգլոսաքսական գրականությունից։ Էլիզաբեթյան դարաշրջանը Անգլիական գրականության համար համարվում է «Ոսկե շրջան», որովհետև այդ ժամանակաշրջանում են ապրել մի շարք հիանալի գրողներ ինչպիսիք են՝ Ուիլյամ Շեքսպիրը և այն։ Անգլիացի հայտնի գրողներից են նաև՝ Չարլս Դիկենսը, Ռուդյարդ Կիպլինգը, Շարլոտտե Բրոնտեն և այլն։


== Երաժշտություն ==
1962 թվականին «The Beatles» խումբը դարձավ իրենց ժամանակաշրջանի ամենահայտնի խումբը։ Հիմա Անգլիայի ամենահայտնի արտիստներից են՝ Էլթոն Ջոնը, Սթինգը, Էրիկ Կլեպտոնը, Սփայս գրլսը, Քոլդփլեյը, Ադելը, Էդ Շիրենը, Սեմ Սմիթը և One Direction-ը։


== Կատարողական Արվեստ ==
Մեծ բացօթյա երաժշտական փառատոնները շատ հայտնի են հիմնականում ամռանը և աշնանը։ «The Notting Hill» կառնավալը անցկացվում է ամեն տարի սկսած 1966 թվականից։ Այն անցկացվում է Լոնդոնի «Notting Hill» շրջանի փողոցներում։ Այն առաջնորդում են Բրիտանացի Աֆրիկացի-Կարիբիանները։ Կառնավալին այցելում է մոտավորապես մեկ միլիոն մարդ, որը այն դարձրել է Բրիտանիայի ամենամեծ բացօթյա փառատոնը և աշխարհի ամենամեծ փառատոններից մեկը։ 2006 թվականին հասարակությունը քվեարկեց, որ փառատոնը դառնա Անգլիայի ցուցանիշներից մեկը։


== Աղբյուրներ ==
Cultural icons of England
Select bibliography of books about Englishness
Ոսկե բուլլա 1242

Ոսկե բուլլա Հունգարիայի Բելա IV թագավորի 1942 թվականի հրովարտակն է, որով թագավորը Գրադեց բնակավայրին տվել է «ազատ թագավորական քաղաքի» իրավունքներ։ Փաստաթուղթը հրատարակվել է 1242 թվականի նոյեմբերի 16-ին Վիրովիտիցեում և հաստատվել է 1266 թվականին։ Բնօրինակը գրված է 57X46 սմ չափերի մագաղաթի վրա, որը այժմ պահպանվում է Խորվաթիայի պետական արխիվում, իսկ պատճենը ցուցադրվում է Զագրեբի թանգարանում։


== Նախապատմություն ==
1241 թվականի գարնանը Շայո գետի մոտի ճակատամարտում մոնղոլները Բաթու Խանի հրամանատարությամբ ջախջախել են հունգարա-խորվաթական բանակը։ 1241-1242 թվականների ձմռանը մոնղոլները հասել են մինչև ժամանակակից Զագրեբի տարածքները, ոչնչացրել այստեղի բնակավայրերը և թալանել Զագրեբի տաճարը։ Մոնղոլների հեռանալուց հետո Բելա IV թագավորը, զգուշանալով նոր հարձակումներից և համոզվելով, որ վատ ամրացված փոքր քաղաքները թշնամու համար արգելք չեն, ամրացված քաղաքային բնակավայրերի ստեղծումը խրախուսող մի շարք փաստաթղթեր է ստորագրել, որոնցից մեկն էլ Ոսկե բուլլան էր։


== Պայմաններ ==
Ոսկե բուլլան «Զագրեբ բլրի քաղաքը» հռչակում էր ազատ թագավորական քաղաք։ Քաղաքը պետք է ղեկավարեր քաղաքապետի դեր կատարող քաղաքային դատավորը (խորվ.՝ gradski sudac, լատ.՝ iudex), որին յուրաքանչյուր տարի ընտրում էին քաղաքացիները։ Ընտրվում էին նաև ութ իրավաբան (լատ.՝ jurati) և քաղաքային խորհրդի քսան անդամներ։ Բուլլան որոշում էր քաղաքի սահմանները՝ Մեդվեդնիցա սարերից հարավ, Վրապչակ գետակից արևմուտք, Սևա գետից հյուսիս։ Քաղաքը թագավորի անմիջական ենթակայության տակ էր և չէր ենթարկվում ո՛չ տեղական ֆեոդալներին, ո՛չ էլ Կապտոլ քաղաքի եպիսկոպոսներին։ Միջնադարում Գրադեցի քաղաքացիների անհնազանդությունը Կապտոլի եպիսկոպոսներին հանգեցրել է քաղաքացիական պատերազմների։ Գրադեցի քաղաքացիները ազատված էին պետական հարկերից և տուրքերից։ Քաղաքում դրամահատարան է բացվել և այստեղ է հավաքվել 30-րդ մասի հարկը, որից քաղաքն ազատվել էր 1267 թվականին։ Արդյունքում Գրադեցը դարձել է Հունգարա-խորվաթական թագավորության ֆինանսական կենտրոն։ Որպես ազատ թագավորական քաղաք Գրադեցում 1256 թվականից տոնավաճառներ էին կազմակերպվում, որոնք նույնպես չէին հարկվում։
Արտոնությունների դիմաց Գրադեցի քաղաքացիները պարտավոր էին քաղաքի շուրջ ամրություններ կառուցել, ինչն էլ արել են 1266 թվականին։ Նրանք նաև պարտավոր էին թագավորի այցի ժամանակ «12 ցուլ, 1000 բոքոն և 4 տակառ գինի» տալ։ Թագավորը իր` 1266 թվականի այցի ժամանակ չեղարկել է այս պայմանը։ Պարտավորությունների մեջ էի նաև Սլավոնիայի դուքսի կամ Խորվաթիայի բանի այցելության ժամանակ հոգալ նրանց կարիքները։ Ողջ պատմության ընթացքում Խորվաթիայի բանը միայն մեկ անգամ է այցելել։ Ամուր պարիսպների և առևտրական երկու մայրուղիների հատման կետում գտնվելու պատճառով Գրադեցի բնակչությունը 14-րդ դարում հասավ 3000 մարդու, որի արդյունքում դարձավ այդ ժամանակվա Կենտրոնական Եվրոպայի առաջատար քաղաքներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
1942 թվականի Ոսկե բուլլի տեքստը (հունգարերեն) Archived 2020-02-25 at the Wayback Machine.
Latković Božidar (2005)։ La Bula áurea de 1242 : Gradec—origen medieval de Zagreb = Zlatna bula iz 1242. : Gradec—srednjovjekovno porijeklo Zagreba (hr, es)։ Rijeka: Croatian Academy of Sciences and Arts։ ISBN 953-219-247-6
Հովհաննես Ղուկասյան (այլ կիրառումներ)

Հովհաննես Ղուկասյան անուն ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ հայերին՝

Հովհաննես Ղուկասյան (բանաստեղծ) (1919 - 2000) - հայ բանաստեղծ
Հովհաննես Հաբեթի Ղուկասյան (1947) - հայ իրավաբան
Ելենա Սոտնիկ

Ելենա Սոտնիկ (ուկրաիներեն՝ Олена Сергіївна Сотник, դեկտեմբերի 21, 1982(1982-12-21), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի իրավաբան, քաղաքական գործիչ, Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի 8-րդ գումարման Ժողովրդական պատգամավոր Ինքնօգնության կուսակցությունից։ Կոմիտեի քարտուղարը և Եվրամիության օրենսդրությանը ուկրաինական օրենսդրության ադապտացման, Եվրոպայի խորհրդի շրջանակներում Ուկրաինայի պարտավորություններին նրա պատասխանատվության ապահովման և Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի կոմիտեի Եվրոպական ինտեգրման ոլորտում միջազգային-իրավական պարտավորությունների օրինագծերի համապատասխանության գնահատման հարցերով ենթակոմիտեի ղեկավարը։


== Կրթություն ==
2005 թվականին ավարտել է Ուկրաինայի ներքին գործերի ազգային ակադեմիան՝ ստանալով Իրավագիտություն մասնագիտությամբ գերազանցության դիպլոմ։ Նույն տարում ավարտել է Համայնքային կառավարման ակադեմիան՝ ստանալով գերազանցության դիպլոմ՝ «Տնտեսագետ մենեջեր» որակավորում և «Քաղաքային ինքնակառավարում» լրացուցիչ մասնագիտություն։ 2011-2012 թվականներին սովորել է Ուկրաինայի քաղաքական հետազոտությունների դպրոցում (Եվրոպայի խորհրդի նախագիծը Ուկրաինայում)։ 2012 թվականին ավարտել է Մ.Պ. Դրագոմանովի անվան ազգային մանկավարժական համալսարանը՝ «Հոգեբանություն» մասնագիտությամբ։


== Խորհրդարանական գործունեություն ==
2014 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում առաջադրվել է «Ինքնօգնության» կուսակցության կողմից 10-րդ համարի ներքո։  Զբաղեցնում է հետևյալ պաշտոնները։

Միջխորհրդարանական միությունում ազգային խորհրդարանական խմբի գործադիր կոմիտեի անդամ
Ասոցիացիայի խորհրդարանական կոմիտեի ուկրաինական մասի անդամ
Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովում մշտական պատվիրակության անդամ
Բելգիայի հետ միջխորհրդարանական կապերի խմբի ղեկավար
ԱՄՆ-ի հետ միջխորհրդարանական կապերի խմբի անդամ
Կանադայի հետ միջխորհրդարանական կապերի խմբի անդամ
Ֆրանսիայի հետ միջխորհրդարանական կապերի խմբի անդամ
Գերմանիայի հետ միջխորհրդարանական կապերի խմբի անդամ
Մեծ Բրիտանիայի հետ միջխորհրդարանական կապերի խմբի անդամ
Շվեյցարիայի հետ միջխորհրդարանական կապերի խմբի անդամ


== Այլ ձեռքբերումներ ==
2016 թվականից Մոդելային շրջան նախագծի մասնակիցն է, որի նպատակն է նպաստել Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի կայացմանը։ 2019 թվականի փետրվարին դարձել է Յելի համալսարանի ծրագրի առաջին ուկրաինացի կին կրթաթոշակառու (ԱՄՆ-ում «World Fellows» 16 կրթաթոշակառուներից մեկը։


== Ընտանիք ==
Ամուսինը՝ գործարար Անատոլի Ամելինն է, ինչպես Ելենան, նա նույնպես 2012 թվականին ավարտել է Ուկրաինայի քաղաքական հետազոտությունների դպրոցը և ընդգրկված էր Ասպեն-Ուկրաինա շրջանավարտների ասոցիացիայի համակարգող խորհրդի կազմում։ Անատոլի Ամելինը Ուկրաինայի ապագայի ինստիտուտի (Ukrainian Institute for the Future) հիմնադիրներից է, որն իրեն ներկայացնում է որպես անկախ վերլուծական կենտրոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на сайте Ассоциации юристов Украины (ուկր.)
Իստոբնոե (գյուղ, Ռեպյովսկի շրջան)

Իստոբնոե (ռուս.՝ Истобное), գյուղ Ռուսաստանի, Վորոնեժի մարզի Ռեպյովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1500 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժան Օնորե Ֆրագոնար

Ժան Օնորե Ֆրագոնար (ֆր.՝ Jean-Honoré Fragonard, ապրիլի 5, 1732(1732-04-05)[…], Գրաս, Ծովափնյա Ալպեր, Ֆրանսիա - օգոստոսի 22, 1806(1806-08-22)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի գեղանկարիչ։
Սովորել է Ժան Բատիստ Շարդենի և Ֆրանսուա Բուշեեի մոտ։ 1756–1761 թվականներին, 1773–74 թվականներին ստեղծագործել է Իտալիայում։
Շարունակելով Բուշեի արվեստի ավանդույթները, երբեմն տուրք տալով ռոկոկո ոճին, Ֆրագոնարը միաժամանակ, հասել է առօրյա (նաև ժող․) կյանքի քնարական տեսարանների, մարդկային ինտիմ զգացմունքների, բնության բանաստեղծականության վերարտադրման։ Կոլորիտի թարմությամբ ու նուրբ դեկորատիվությամբ, նկարելակերպի թեթևությամբ, սահուն կոմպոզիցիոն ռիթմերով աչքի ընկնող Ֆրագոնարի ստեղծագործությունները լի են զգայականությամբ, կյանքի հաճույքի պոեզիայով («Ճոճքի երջանիկ պատահականությունները», 1766, Ուոլլես հավաքածու, Լոնդոն, «Լողացող կանայք», 1775, Լուվր, Փարիզ), ներթափանցված են կերպարների սեթևեթ տվայտանքների նկատմամբ հազիվ նկատելի ծաղրով («Գողունի համբույր», Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ) կամ հերոսների ճակատագրի հանդեպ անկեղծ, որոշ չափով սենտիմենտալ համակրանքով («Աղքատ ընտանիք», Ալեքսանդր Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան, Մոսկվա)։ Լուսաստվերի նրբին էֆեկտները բնորոշ են նրա բազմաթիվ գծանկարներին և օֆորտներին։
Այլ նշանավոր գործերից են Ճոճանակ և Սողնակ կտավները։


== Ծանոթագրություններ ==
Խելագար Մաքս։ Զայրույթի ճանապարհ

«Խելագար Մաքս։ Զայրույթի ճանապարհ» (անգլ.՝ Mad Max: Fury Road), ավստրալիացի ռեժիսոր Ջորջ Միլլերի մարտաֆիլմ, որը «Խելագար Մաքս» քառապատման մեջ չորրորդ ֆիլմն է։ Գլխավոր դերակատարը բրիտանացի դերասան Թոմ Հարդին է, իսկ մնացած դերերը պատկանում էին Շարլիզ Թերոնին, Նիկոլաս Հոլտին և այլոց։
Գործողությունները իրականցվել են պոստապոկալիպտիկական ապագայում՝ քաղաքակրթության անկումից հետո։ Ֆիլմում հերոսները փորձում են ջրատար ֊բեռնատարով կտրել անցնել անապատը և հասնել մինչև «Առասպելական Կանաչ Աշխարհ», որը գտնվում է արևելքում։ Նրանց հետապնդում է բռնակալ Անմահ Ջոյը, որը կանանց համարում էր իր գողացված սեփականությունը։ Ֆիլմի պրեմիարան տեղի է ունեցել 2015 թվականի մայիսի 7-ին Չինական TCL թատրոնում, Լոս Անջելեսում․ որպես միջազգային վարձույթ կինոնկարը տրվել է 2015 թվականի մայիսի 14-ից։ Ֆիլմը հասել է առևտրային մեծ հաջողությունների և արժանացել քննադատների բարձր գնահատականների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.madmaxmovie.com/ Խելագար Մաքս։ Զայրույթի ճանապարհ. պաշտոնական կայք
«Mad Max: Fury Road»(անգլ.) ֆիլմը Box Office Mojo  կայքում
Mad Max: Fury Road(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
Գոլֆո Արանչի

Գոլֆո Արանչի (իտալերեն՝ Golfo Aranci)՝ համայնք Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Օլբիա-Տեմպիո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2206 մարդ (2008 թ.), բնակչության խտությունը՝ 5465 մարդ/կմ², զբաղեցրած տարածքը՝ 3797 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 7020, հեռախոսային կոդը՝ 0789։
Հովանավոր սուրբը համարվում է Հովսեփը։ Տոնն ամեն տարի տոնվում է մարտի 19-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunedigolfoaranci.it/ Archived 2006-02-18 at the Wayback Machine.
Տոոմպեա ամրոց

Տոոմպեա ամրոց (էստ․՝ Toompea loss), ամրոց համանուն բլրի վրա՝ Տալլինի կենտրոնում։ Էստոնիայի հնագույն ու ամենամեծ ճարտարապետական կառույցներից մեկն է։


== Պատմություն ==
Ավանդության համաձայն՝ Տոոմպեա բլուրը ստեղծվել է Լինդայի՝ Կալևիպոեգի մոր կողմից։ Դեռ հնագույն ժամանակներից այս բլուրն օգտագործվել է որպես պաշտպանական միջոց, քանզի տեղանքի շնորհիվ այդտեղ ավելի հեշտ էր պաշտպանվել թշնամիներից։ Ամրոցը հիմնադրման վայրն Էստոնիայի ամենավաղ բնակեցված տարածքներից է, որի շուրջն էլ հետագայում տարածվել է Տալլին քաղաքը։
1219 թ. ամրոցը գրավվել է դանիացի խաչակիրների կողմից, որոնց առաջնորդում էր Վալդեմար II-ը։ 1227 թ. ամրոցն անցել է Սուսերակիրների օրդենին, ովքեր նախաձեռնեցին ամրոցի վերակառուցումը։ Միայն 10 տարի անց դանիացիները կարողացան իրենց վերադարձնել այն, սակայն 1346 թ. նրանք ամրոցը վաճառեցին Տևտոնյան օրդենին։
Ամրոցը հարմար էր վանական համալիրի համար. այնտեղ կար մատուռ, ղեկավարի տուն ու հանրակացարան ասպետների համար։ Տևտոնյան օրդենն է կառուցել նաև մինչև օրս կանգուն աշտարակները, այդ թվում՝ «Բարձրահասակ Գերման» ամենահայտնի ամրոցը։ Վերջինս ունի 96 մ բարձրություն։ Ներկայումս ամեն օր՝ արևածագին, Էստոնիայի օրհներգի հնչյունների ներքո աշտարակի գագաթին բարձրացվում է Էստոնիայի դրոշը։ Դրոշն իջեցվում է մայրամուտին։
Տոոմպեա ամրոցը Լիվոնյան պատերազմից հետո անցնում է շվեդիայի, ու նրանց տիրապետության տակ մնում մինչև 1561 թ.։ Շվեդները ամրոցը դարձրին ադմինիստրատիվ կենտրոն, ինչպիսին էլ այն մնում է մինչև օրս։
1710 թ. ամրոցն անցնում է Ռուսական կայսրությանը, որ վերակառուցեց ամրոցն ու դարձրեց պալատ։ Ամրոցի արևմտյան հատվածում կառուցվեցին նոր շենքեր՝ բարոկկո ու նեոկլասիցիզմի ոճով։ Ամրոցում տեղավորվեց Էստոնիայի կառավարությունը։
1981 թ. Էստոնիայի Հանրապետության անկախության հռչակումից հետո Տևտոնյան օրդենի նախկին մենաստանի դիմաց կառուցվում է կառավարության շենքը, որի շինարարությունն ավարտվում է 1922 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տոոմպեա ամրոցի պատմությունը(ռուս.)
Ամրոցի մասին VirtualGuide.ru կայքում
Մանկուկ (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մանկուկ (այլ կիրառումներ)Մանկուկ, հայկական արական անուն։ Հայերեն մանուկ բառի փաղաքշական ձևն է։ Հիշատակվել է մեկ անգամ։


== Գործածություններ ==
Մանկուկ, միաբան Հավուցթառ վանքի, ուր կա իր տապանաքարը՝ 1246 կամ 1248 թվականից։
Մանկու, հիշատակված է 1749 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պերվոմայսկի (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պերվոմայսկի (այլ կիրառումներ)Պերվոմայսկի (ռուս.՝ Первомайский), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2243 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ապարտհեյդի թանգարան

Ապարտհեյդի  թանգարան  (անգլ.՝ Apartheid Museum), թանգարան Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Յոհաննեսբուրգ քաղաքում։ Բացվել է 2001 թվականի նոյեմբերին և պատմում է 20-րդ դարում ՀԱՀ-ում տիրապետող ապարտհեյդի ռեժիմի մասին։


== Ապարտհեյդ ==

1948 թվականից մինչև 1994 թվականը Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում գոյություն ունեցած Ապարտհեյդի համակարգը հիմնված էր ռասայական սեգրեգացիայի վրա, քանի դեռ երկրում իշխանությունը պատկանում էր Ազգային  կուսակցությանը։ Ամբողջ բնակչությունն օրենքով բաժանված էր չորս խմբի՝ սևամորթ աֆրիկացիների, սպիտակների, ասիացիների (հիմնականում հնդիկների) և «գունամորթներ»։ Ապարտհեյդի համակարգի ներդրման ընթացքում ՀԱՀ սևամորթ բնակչությունը զրկվել էր գրեթե բոլոր քաղաքացիական իրավունքներից։ Այս համակարգի դեմ դիմադրությունները հանգեցնում էին ՀԱՀ սևամորթ բնակչության ապստամբություններին, որոնք միշտ դաժանորեն ճնշվում էին։ Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում գոյություն ունեցող Ապարտհեյդի պատճառով երկիրը մշտապես ենթարկվել է միջազգային ճնշումների, կիրառվել են տնտեսական պատժամիջոցներ։ 1990-ական թվականների սկզբներից երկրի կառավարող էլիտան սկսեց փոփոխությունների գնալ, Հարավաֆրիկյան Հանրապետության նախագահ Ֆրեդերիկ դե Կլերկը հայտարարեց համընդհանուր ժողովրդավարական ընտրություններ, որոնք կայացան 1994 թվականի ապրիլի 26-ից 29-ը։ Ընտրություններում հաղթեց ԱԱԿ-ն՝ ստանալով ընտրողների ձայների մեծամասնությունը՝ 63-%, իսկ Ազգային կուսակցությունը հավաքեց 21-%։ 1994 թվականի մայիսի 9-ին Ազգային ասսամբլեան ՀԱՀ նախագահ ընտրեց Նելսոն Մանդելային։ ՀԱՀ-ում մոտ 45 տարի տևած Ապարտհեյդի ժամանակաշրջանն ավարտվեց։


== Պատմություն ==
Թանգարանը կառուցվել է «Գոլդ Ռիֆ  Սիթի» ընկերության կողմից  2001 թվականին զբոսաշրջիկների ներգրավման ծրագրի շրջանակներում։  Մինչև 1994 թվականը ՀԱՀ-ում խաղատների գործունեությունն արգելված էր և բոլոր խաղատները գտնվում էին  բանտուստանների տարածքում։ Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսի իշխանության գալուց հետո բանտուստանների համակարգը վերացվեց։ Կառավարությունը համաձայնվեց «Գոլդ  Ռիֆ Սիթի» ընկերությանը տրամադրել արտոնագիր, եթե վերջինս պարտավորվի կառուցել թանգարան։ Ապարտհեյդի թանգարանի շինարարության ծախսերը կազմեցին շուրջ 80 միլիոն հարավաֆրիկյան ռենդ։


== Նկարագրություն ==
Մշտական ցուցադրությունն էքսկուրսիա  է իրականացնում Ապարտհեյդի քառասունվեցամյա պատմության վերաբերյալ, սկսած դրա հաստատման օրվանից՝ 1948 թվականից մինչև վերացումը՝ 1994 թվականը։ Ցուցադրվում է, թե ինչպիսին է եղել սպիտակ փոքրամասնության իշխանությունը, «սև համայնքի» զարգացումը և նրա դիմադրությունը ռեժիմի դեմ։ Ցուցահանդեսից բացի թանգարանն իր արխիվում ունի տարբեր փաստաթղթեր, լուսանկարներ, պլակատներ և ֆիլմեր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ապարտհեյդի թանգարանի ուղեցույց
Հիռմուստե (գյուղ, Կիռգեսաառե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՀիռմուստեՀիռմուստե (էստ․՝ Hirmuste), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կիռգեսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մուտնայա (այլ կիրառումներ)

Մուտնայա, կարող է վերաբերել՝

Մուտնայա - գետ Ռուսաստանում, Գուդիրվոժի վտակը
Մուտնայա - գետ Ռուսաստանում, Էկերբակի վտակը
Մուտնայա - գետ Ռուսաստանում, Նեսայի վտակը
Մուտնայա - գետ Ռուսաստանում, Ստորին Տերսի վտակը
Մուտնայա - գետ Ռուսաստանում, Վերին Տերսի վտակը
Մուտնայա - գետ Ռուսաստանում, Ցիլմայի վտակը
Մուտնայա - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Կրոնոցկի ծոց
Մուտնայա - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Մուտնայա ծովածոց
Էդուարդ Ալթունյան (այլ կիրառումներ)

Էդուարդ Ալթունյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Էդուարդ Ալթունյան (ճարտարապետ) (1922-1995), հայ ճարտարապետ։
Էդուարդ Ալթունյան (1958-1992), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Մորոցո

Մուրացանո  (իտալ․՝ Morozzo), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2034 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 97 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 21 ։ Փոստային ինդեքս՝ 12040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0171 772001


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
I Really Want You

«I Really Want You», բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ All the Lost Souls-ի չորրորդ սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2008 թվականի օգոստոսի 4-ին։ UK Singles Chart-ում սինգլը զբաղեցրել է 171-րդ հորիզոնականը։


== Վարկանշային աղյուսակ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոուզենսկի շրջան

Նովոուզենսկի շրջան (ռուս.՝ Новоузенский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սարատովի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նովոուզենսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 4100 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 32255 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7,87 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Խոլմովեց

Խոլմովեց (ուկրաիներեն՝ Холмовець), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Խոլմովեց գյուղում բնակվում էր 715 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3585 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օկտյաբրսկոե (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕկտյաբրսկոեՕկտյաբրսկոե (ռուս.՝ Октябрьское, բաշկիրերեն՝ Октябрьский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 191 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բուլատ (այլ կիրառումներ)

Բուլատ, կարող է վերաբերել՝

Բուլատ - ածխածնային ձուլածո պողպատ
Բուլատ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում
Ժողովածու (5035)

Ժողովածու (5035), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5035 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1873-1884 թվականներին Բարդուղիմեոս Տիլոյանց գրիչի կողմից Վանում։ Ստացողը եղել է Բարդուղիմեոս Տիլոյանցը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 46 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` լուսանցազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 3ա, 29բ (1873 թ.), 31ա (1884 թ.):


== Բովանդակություն ==
Պետրոս Բերթումեան Կշիռ արդարութեան։
Յովհաննես Վանականի Մեկնութիւն Ուրախացիր պսակ շարականին։
Վարդ. Արևելցւոյ Մեկնութիւն Անթառամ ծաղիկ շարականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերին Վալսա

Վերին Վալսա (ռուս.՝ Верхняя Валса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Նենեցյան ինքնավար օկրուգով։ Գետաբերանը գտնվում է Շելինա գետի ձախ ափին՝ 91 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 61 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000079769
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007976
Ավազանի կոդը —03.05.03.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Լիպեցկի մարզ

Լիպեցկի մարզ (ռուս.՝ Липецкая область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Լիպեցկ քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Կուրսկի, Օրյոլի, Տուլայի, Ռյազանի, Տամբովի և Վորոնեժի մարզերի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լիպեցկի մարզի պաշտոնական կայք
Էմպոլի (այլ կիրառումներ)

Էմպոլի, կարող է վերաբերել՝

Էմպոլի - կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Ֆլորենցիա գավառում
Էմպոլի - իտալական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Էմպոլի քաղաքից
Սահակ Բագրատունի (այլ կիրառումներ)

Սահակ Բագրատունի անունով անձինք Հայաստանում իշխել են՝

Սահակ Բագրատունի - Բագրատունյաց նահապետ իշխան 4-րդ դարի վերջին
Սահակ Բագրատունի - հայոց մարզպան 481-482 թվականներին
Սահակ Բագրատունի - հայոց իշխան 753-770 թվականներին
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ղուկասավան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Աստվածածին Եկեղեցի (Ղուկասավան),Հայ առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Արարատի մարզի Մասիսի շրջանի Ղուկասավան գյուղում, կառուցվել է 18-րդ դարում։ Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ է, ներկայումս խոնարհված է և կիսավեր վիճակում։ Ըստ 1894 թվականի մի շարք վավերագրերի, եկեղեցուն սպառնացել է փլուզման վտանգը։ Ցավոք սրտի 19-րդ դարի վերջում եկեղեցին վերջնականապես փլուզվել է։ 


== Պեղումներ ==
2018 թվականին սկսվել է հետախուզական պեղումներ։ Հնագիտական խմբի մեջ ընդգրկված են նաև մասիսցիներ, խմբի ղեկավարն է հնագետ Լևոն Մկրտչյանը։ Աշխատանքների արդյունքում ուրվագծվել են եկեղեցու հատակագիծը, հարավային ավանդատունը, հայտնաբերվել են եկեղեցական արարողությունների ժամանակ օգտագործվող պարագաներ։ Հետախուզական փուլին հաջորդելու է չափագրման և վերականգնման փուլը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
My Heart Will Go On

«My Heart Will Go On», կանադացի երգչուհի Սելին Դիոնի երգը, Ջեյմս Քեմերոնի «Տիտանիկ» ֆիլմի գլխավոր սաունդթրեքը։ Երգի հեղինակը Ջեյմս Հորներն է, բառերը գրել է Ուիլ Ջենինգսը, պրոդյուսերը Ուոլտեր Աֆանասեֆն է։ Ստեղծագործությունը թողարկվել է Դիոնի «Let's Talk About Love» ալբոմում 1997 թվականին, այն գլխավորել է տարբեր երկրների, ներառյալ ամերիկյան (Billboard Hot 100), բրիտանական (UK Singles Chart) և ավստրալիական (ARIA) չարթերը։ Ավստրալիայում և Գերմանիայում սինգլը թողարկվել է 1997 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, իսկ այլ երկրներում՝ 1998 թվականի հունվարին և փետրվարին։ Ստեղծագործությունը դարձել է երաժշտության պատմության մեջ ամենահայտնի և 1998 թվականի ամենավաճառված երգը։ Երգը արժանացել է Օսկար մրցանակի «Լավագույն երգ» անվանակարգում, Ոսկե գլոբուս մրցանակի «Լավագույն երգ» անվանակարգում և Գրեմմի մրցանակի՝ «Տարվա ձայնագրություն», «Տարվա երգ» և այլ անվանակարգերում։


== Չարթեր ==


== Հավաստագրումներ և վաճառքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ակն (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս Ակն (այլ կիրառումներ) և Ակնաղբյուր (այլ կիրառումներ):Ակն, Ակնաղբյուր, Ակնաջուր, Ակնո վտակ, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Ակն գյուղաքաղաքից, բարձրադիր մի քարաժայռից և, իր մեջ առնելով Խնկաձոր առվակը՝ թափվում է Եփրատ։ Ոմանք Ակնը սխալմամբ նույնացնում են Սարըչիչագ լեռներից սկիզբ առնող Ոսկեգետակին և անվանում են նաև Սև ջուր։ Կառուցված լինելով այս գետակի ակունքների վրա՝ գյուղաքաղաքը կոչվել է Ակն, սրանից էլ իր անունն է ստացել գետակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիշա Լեման

Ալիշա Լեման (գերմ.՝ Alisha Lehmann, հունվարի 21, 1999(1999-01-21), Tägertschi, Բեռն, Շվեյցարիա),  շվեյցարացի ֆուտբոլիստ, «Ասթոն Վիլլա» ակումբի և Շվեյցարիայի հավաքականի հարձակվող։


== Ակումբային կարիերա ==
Նա իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Յանգ Բոյզ» ակումբում։ 2018 թվականի օգոստոսին նա պայմանագիր է կնքել «Վեսթ Հեմ Յունայթեդ»-ի հետ։ «Մրճահարների» մարզիչ Մեթ Բերդը տպավորված է եղել Լեմանի խաղով Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում, որը հյուրընկալվել է Շվեյցարիայի կողմից։ 2019 թվականի ապրիլին այն բանից հետո, երբ Ալիշան խփել է 8 գոլ և օգնել ակումբին դուրս գալ Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ, «Վեսթ Հեմ Յունայթեդ»-ը  երկարաձգել է նրա պայմանագիրը։
2021 թվականի հունվարի 27-ից, մինչև մրցաշրջանի ավարտը, Լեմանը խաղացել է  «Էվերթոն»-ի կազմում»։ Մրցաշրջանի ավարտին Ալիշան դարձել է «Աստոն Վիլլայի» ֆուտբոլիստ»։ 


== Միջազգային կարիերա ==
Լեմանը Շվեյցարիայի հավաքականի կազմում իր նորամուտը նշել է 2017 թվականի հոկտեմբերին։ Նա իր առաջին գոլն ազգային հավաքականի կազմում խփել է 2018 թվականի մարտի 2-ին՝ Կիպրոսի կանանց գավաթի Ֆինլանդիայի դեմ խաղում։


== Անձնական կյանք ==
Լեմանը բիսեքսուալ (երկսեռական)  է,  նա նախկինում հարաբերությունների մեջ է եղել Շվեյցարիայի հավաքականի մեկ այլ խաղացող Ռամոնա Բախմանի հետ։ Նա այժմ հանդիպում է «Ասթոն Վիլլա»-ի  բրազիլացի խաղացող Դուգլաս Լուիսի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Профиль на сайте женского футбольного клуба «Астон Вилла»
Профиль на сайте швейцарского футбольного союза
Ամպլիֆիկացիա (այլ կիրառումներ)

Ամպլիֆիկացիա կարող է վերաբերել՝

Ամպլիֆիկացիա - ԴՆԹ-ի պատճենների թվաքանակի ավելացում
Ամպլիֆիկացիա (գրականություն) - Ընդարձակաբանություն, ոճաբանական ֆիգուր
Կակվինսկիե Պեչի

Կակվինսկիե Պեչի (ռուս.՝ Каквинские Печи), գյուղ Ռուսաստանի, Սվերդլովսկի մարզի Կարպինսկ քաղաքային օկրուգի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ամեն ինչ կարող եմ

Ամեն ինչ կարող եմ (անգլ.՝ Absolutely Anything), 2015 թվականին նկարահանված բրիտանական գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ։ Ֆիլմի ռեժիսորը Թերրի Ջոնսն է, իսկ սցենարի հեղինակը՝ Ջոնսը և Գևին Սքոթը։ Գլխավոր դերերում ներկայանում են Սիմոն Փեգը, Քեյթ Բեքինսեյլը, Սանջիվ Բասկարը, Ռոբ Ռիգլը, Էդի Իզարդը և Ջոհաննա Լումլին՝ հնչունավորված Մայքլ Փալինի, Թերրի Ջոնսի, Թերի Գիլիամի, Ջոն Կլիսի, Էրիկ Այդլի և Ռոբին Ուիլյամսի կողմից։ Սա վերջին ֆիլմն էր, որտեղ Ռոբին Ուիլյամսը ունեցավ դերակատարություն։
Սա առաջին ֆիլմն է, որտեղ ներկայանում են «Մոնթի Փիթոն» խմբի բոլոր կենդանի անդամները, 1983 թվականին նրանց «Մոնթի Փիթոնի կյանքի նշանակություն»-ից հետո։ Ֆիլմը նաև նշանավորվում է նրանով, որ քսան տարիների ընթացքում Ջոնսը առաջին անգամ հանդես է գալիս, որպես ֆիլմի ռեժիսոր։ Ֆիլմը թողարկվել է 2015 թվականի օգոստոսի 14-ին Լայնսգեթ Միացյալ Թագավորություններ-ի կողմից։


== Սյուժե ==
Հիասթափված ուսուցիչ Նեյլ Քլարկը հանկարծ ձեռք է բերում և օգտագործում ունակություն՝ անելու այն ամենը, ինչ ցանկանում է։ Տիրելու մոլուցքով տառապող այլմոլորակայինները, որոնք դիտում էին նրան տիեզերքից, նրան մի փորձության են ենթարկում։ Երբ նա փորձում էր այս նոր գտած ուժերը օգտագործել և գլուխ հանել հետագայում առաջացող իրադարձություններից, նա կանչում է իր հավատարիմ շուն ընկերոջը և լավագույն ընկերոջը՝ Դենիսին, որպեսզի օգնեն նրան գլուխ հանել։


== Երաժշտություն ==
Ավստրալիացի երգչուհի Քայլի Մինոգը ձայնագրեց և թողարկեց մի գովազդային սինգլ, որը կոչվում է «Ամեն ինչ և ընդհանրապես ամեն ինչ»՝ որպես սաունդթրեկ։ Երաժշտության մի տեսահոլովակ կա Մինոգի YouTube-ի պաշտոնական էջում։


== Ծանոթագրություններ ==
Միխայլովկա (գյուղ, Վրադիևկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիխայլովկաՄիխայլովկա (ուկրաիներեն՝ Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վրադիևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1869 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 106 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,374 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թոմի Յուրիչ

Թոմի Յուրիչ (անգլ.՝ Tomi Jurić, հուլիսի 22, 1991(1991-07-22), Սիդնեյ, Ավստրալիա), ավստրալիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է գալիս շվեյցարական «Լյուցերն»-ի և Ավստրալիայի ազգային հավաքականի կազմում։


== Ակումբային կարիերա ==
2013 թվականի փետրվարի 10-ին Թոմի Յուրիչը պայմանագիր է կնքել ավստրալիական «Ադելաիդա Յունայթեդ»-ի հետ։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը Թոմին նշել է փետրվարի 16-ին՝ «Սելտիկ»-ի դեմ խաղում։ Հենց այդ խաղում նա խփել է իր առաջին գոլը, իսկ հանդիպումն ավարտվել է 1-2 հաշվով։
2013 թվականի մայիսի 20-ին Յուրիչը տեղափոխվել է «Վեստերն Սիդնեյ»։ Նա թիմի հետ կնքել է 2-ամյա պայմանագիր։ Իր դեբյուտը թիմի կազմում նա նշել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ «Սենտրալ Կոստ Մարիներս»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 1-1 հաշվով։ «Վեստերն Սիդնեյ»-ի կազմում իր առաջին գոլը Թոմին խփել է 2014 թվականի մայիսի 7-ին՝ «Սանֆրեչե Հիրոսիմա»-ի դեմ խաղում։ Իր առաջին մրցաշրջանում Թոմի Յուրիչը մասնակցել է 29 հանդիպման և դարձել 12 գոլի հեղինակ։
2015 թվականի օգոստոսի 15-ին 1-ամյա պայմանագիր է կնքել հոլանդական «Ռոդա»-ի հետ։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը Յուրիչը նշել է սեպտեմբերի 2-ին՝ «Ֆեյենորդ»-ի դեմ խաղում։ Նա 71-րդ րոպեին փոխարինել է Էդվինա Գայասին։
2016 թվականի հուլիսի 2-ին Թոմի Յուրիչը տեղափոխվել է «Լյուցերն»։ Իր առաջին իսկ խաղում նա դարձել է նաև գոլի հեղինակ։


== Միջազգային կարիերա ==
Ավստրալիայի ազգային հավաքականի կազմում իր դեբյուտը Թոմին նշել է 2013 թվականի հուլիսի 20-ին՝ Հարավային Կորեայի հավաքականի դեմ խաղում։ Հավաքականի կազմում մասնակցել է Ասիայի Գավաթի 2015 թվականի խաղարկությանը, որտեղ դարձել է չեմպիոն։


== Ձեռքբերումներ ==
Ասիայի Չեմպիոնների լիգայի գավաթակիր - 2014
Ասիայի գավաթի խաղարկության հաղթող - 2015


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Պերվոմայսկոե (ավան, Կալինովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊերվոմայսկոեՊերվոմայսկոե (ուկրաիներեն՝ Первомайське), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերվոմայսկոե ավանում բնակվում էր 208 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,576 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 361,11 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կրասնի Խոլմ (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնի ԽոլմԿրասնի Խոլմ (ռուս.՝ Красный Холм), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 148 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Միխայիլ Պիսմեննի

Միխայիլ Պիսմեննի (ռուս.՝ Михаил Андреевич Письменный, դեկտեմբերի 8, 1944(1944-12-08), Նոգինսկ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 16, 2011(2011-12-16), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս գրող և թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Կուդինովի մեքենաշինական տեխնիկումը, աշխատել է որպես փականագործ, խառատ և կոնստրուկտոր տարբեր գործարաններում, իսկ Կոմենսկու համալսարանի (Բրատիսլավա) փիլիսոփայության ֆակուլտետն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես հաղորդավար և թարգմանիչ «Ռուսաստանի ձայնը» (ռուս.՝ Голос России) ռադիոկայանում։ «Ռուսաստանի ձայնը» ռադիոկայանում դարձել է Ալեքսանդր Պուշկինի 200-ամյակին նվիրված «Պուշկինը և սլովակյան պոեզիան» հաղորդաշարի հեղինակ։
2008 թվականից աշխատել է որպես արձակի խմբագիր Кольцо «А» ալմանախում։ Եղել է Մոսկվայի գրողների միության անդամ։
Միխային Պիսմեննին մահացել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Նոգինսկում։


== Մատենագրություն ==
Письменный М.А. Библейские истории: В пересказе Михаила Письменного. — Москва: Престиж Бук, 2011. — 848 с. — 4050 экз. — ISBN 978-5-371-00234-1.
Письменный М.А. Блатное и балетное: Повести и рассказы. — Москва: Арт Хаус медиа, 2012. — 448 с. — ISBN 978-5-902976-77-6.
Письменный М.А. Время Бога: Роман. — Москва: Престиж Бук, 2013. — 872 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-4459-0001-6.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
 Климова Г. Михаил Письменный.
 Крюкова Е. Внезапное и ожидаемое (Письменный. М. Блатное и балетное). ДН. 2013, № 6.
Белорусец С. Раб в каплях. О книге Михаила Письменного. Юность. 2013, № 9. Стр. 316.
 Сафронова Е. Сто лет тюрьма да балет.  (Письменный. М. Блатное и балетное). НГ. 06.09.2012.


== Հրատարակություններ ==
Михаил Письменный. Неделимый мир Галины Климовой. (О книге Г. Климовой "Север-Юг".
Михаил Письменный. Литературы русской История. Повесть.
Михаил Письменный. Парламент Солженицына
Михаил Письменный. Русский рай (О книге Е. Елагиной "Островитяне)
Михаил Письменный. Прощеное воскресенье (О книге Т. Кузовлевой "Между небом и небом").
Михаил Письменный. Колпачок. Повесть.
Михаил Письменный. Витязь. Повесть.
Михаил Письменный. Стихи об утраченной Родине (О книге С. Вермишевой "Мятежная нежность").
Михаил Письменный. Раб в каплях. Повесть.
Михаил Письменный. Публикации в журнале Меценат и мир


== Արտաքին հղումներ ==
Միխայիլ Պիսմեննիի ստեղծագործությանը նվիրված կայք
Աստերոիդների ցանկ (241501-241600)

Աստերոիդների ցանկ (241401-241500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (241601-241700)
 Աստերոիդների ցանկ (241401-241500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (241601-241700)
Գլեբովո (գյուղ, Մոշենսկի շրջան)

Գլեբովո (ռուս.՝ Глебово), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Մոշենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հակոբ Պերպերյան

Հակոբ Պերպերյան (1872, Կեսարիա - 1916), հայ բժիշկ, դեղագործ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1872 թվականին, Կե­սա­րի­այում։ Հավանաբար 1897 թվականին դեղագործական կրթություն է ստացել Կ. Պոլսում։
1897-1916 թվականներին Կեսարիայում դեղագործ է աշխատել։
1916 թվականին տարագրվել է և նահատակվել Դա­մաս­կոսից հարավ՝ Հաուրանի շրջանի Թըսըլ բնակավայրում, 44 տարեկանում։


== Գրականություն ==
Ալպօյաճեա ն Արշակ, Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ, Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937։
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Լակիսի

Լակիսի (ռուս.՝ Лакисы), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բաբաևյան հրուշակեղենի կոնցեռն

{{Տեղեկաքարտ Ընկերություն
|պատկեր =}

«Բաբաևյան հրուշակեղենի կոնցեռն» (ռուս.՝ Кондитерский концерн Баба́евский, նախկին Աբրիկոսովների և որդիների ընկերակցություն), գործարան, հրուշակեղենի հին ձեռնարկություն։ Գտնվում է Մոսկվայում (Փոքր Կրասնոսելսկի փողոց, 7)։


== Պատմություն ==
1804 թվականին նախ ստեղծվել է քաղցրավենիքի փոքր արտադրամաս, իսկ գործարան սկսել է կոչվել արդեն Մոսկվայի առաջին համքարության վաճառական Ալեքսեյ Աբրիկոսովի ժամանակ։ 1918 թվականին դարձել է պետական։ 2002 թվականին Ինկոմբանկի սնանկանալուց հետո  կոնցեռնի բաժնետոմսերի փաթեթը վաճառվել է «Ամիդիս» ՍՊԸ-ին 800 միլիոն ռուբլիով։ 2014 թվականին այս ընկերությունը դարձավ 210 տարեկան։
2003 թվականից մտավ «Միացյալ հրուշակագործներ» հոլդինգի կազմի մեջ, որն այժմ հանդիսանում է Մոսկվայի ու ամբողջ Ռուսաստանի ամենախոշոր հրուշակեղենի ձեռնարկությունը։ «Միացյալ հրուշակագործներ» հոլդինգի կազմում են այժմ ոլորտի առաջատարները՝ «Կրասնի Օկտյաբր» ու «Ռոտ Ֆրոնտ» ընկերությունները։
«Բաբաևյան» բրենդի հպարտությունն իր բարձրորակ մուգ շոկոլադն է, որը պատրաստում են հատընտիր կակաոյի հատիկներից ու կակաոյի յուղից։
Այս բրենդի մասնագետները տարբեր ժամանակներում ստեղծել են քաղցրավենիքի ավելի քան 200 նոր տեսակ, ինչպիսիք են՝ «Բաբաևյան», «Ոգեշնչում», «Լյուքս», «Այցելություն», «Բաբաևյան սկյուռիկ» և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2015-06-10 at the Wayback Machine.
Ֆաբրիկայի պատմությունը պաշտոնական կայքում Archived 2015-06-10 at the Wayback Machine.
Ալեքսեևսկոե (գյուղ, Ամվրոսիևսկի շրջան)

Ալեքսեևսկոե (ուկրաիներեն՝ Олексіївське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսեևսկոե գյուղում բնակվում էր 434 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գրզի Ներքին

Գրզի Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։ Գտնվում էր Գրզի գյուղի մոտակայքում։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արամ Մկրտչյան

Արամ Սայադի Մկրտչյան հուլիսի 17, 1965(1965-07-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ , Հայաստանի խորհրդարանի նախկին պատգամավոր։

1983—1985 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։
1985—1990 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, մասնագիտությամբ ինժեներ-էներգետիկ է։
1989—1991 թվականներին աշխատել է գյուղատնտեսության էլեկտրոֆիկացիայի համամիութենական ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղում, որպես ինժեներ։
1991—1993 թվականներին եղել է քրիստոնեա-ձեռներեցների ֆոնդի փոխնախագահ։
1993 թվականից եղել է Քրիստոնեա դեմոկրատիայի  աջակցության ֆոնդի  գործադիր տնօրեն։
1994—1995 թվականներին ընտրվել է ՀՀ Գերագույն խորհրդի սահմանադրական հանձնաժողովի անդամ։
1995—1999 թվականներին դարձել է խորհրդարանի պատգամավոր, պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, ԱԺ «Հանրապետություն» խմբակցության անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԱՐԱՄ ՍԱՅԱԴԻ ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Արամ Սայադի Մկրտչյան
Ռովանյատե

Ռովանյատե  (իտալերեն՝ Rovagnate), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում։ Բնակչության թիվը կազմում է 2569 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 642 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 4 կմ² տարածք։ Հեռախոսի կոդ՝ 039։ Փոստային ինդեքս՝ 23888։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ Ուշմա

Մեծ Ուշմա (ռուս.՝ Большая Ушма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կլյազմա գետի աջ ափում՝ 390 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 42 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կլյազմա գետն է։ Գետի ենթաավազանը Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010300712110000031870
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110003187
Ավազանի կոդը - 09.01.03.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
(1736) Ֆլոիրակ

(1736) Ֆլոիրակ (անգլ.՝ Floirac), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Գայ Սուլիի կողմից Բորդոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,228882 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8517 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6061 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1215,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,296192 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,55° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1736) Ֆլոիրակ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դացե Ռուկշանե

Դացե Ռուկշանե (լատիշ․՝ Dace Rukšāne, օգոստոսի 7, 1969(1969-08-07), Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի արձակագիր, դրամատուրգ, սցենարիստ, թարգմանիչ, հրապարակախոս, խմբագիր։
Ծնվել է Ռիգայում 1969 թվականին։ Երեք վեպերի՝ «Սիրավեպիկ» (2002), «Բեատրիսի անկողնային պատմությունները» (2002), «Ինչու էիր լաց լինում» (2003), պատմվածքների ժողովածուների՝ «Հարյուր սեքսոտ շաբաթ օր» (2005), «Զրույցներ հարաբերությունների մասին» (2008), «Կիպսալայի թռչունները» (2009), և էսսեների հեղինակ է։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են գերմաներեն, դանիերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Անգլերենից Ռուկշանեի թարգմանությամբ լույս են տեսել Իվ Էնցլերի «Հեշտոցի մենախոսությունները» (2004) պիեսը, Հենրի Միլերի «Ուղղակի խենթանում եմ Հարրիի համար» վեպը «Այդ խենթ, խենթ Հարրին» անվանումով (2005) և բեմադրվել են Լատվիայի բեմերում։ Այս գրքում ներկայացված են Դացե Ռուկշանեի «Կիպսալայի թռչունները» ժողովածուից երկու պատմվածք։
Հեղինակն ապրում է Ռիգայում։ 2004 թվականից մինչ օրս «Լիլիտա» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն է։


== Դացե Ռուկշանեն հայերեն ==
Ֆլամինգո-սագերը; Բուն։ Լատվիայի ժամանակակից արձակ, Ե., «Անտարես», 2013, էջ 85-95։ Լատվիերենից թարգմ.՝ Նաիրա Խաչատրյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Փարչի

Փարչի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տանֆուգի

Տանֆուգի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 453 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բեթի Ֆրիդան

Բեթի Ֆրիդան (Բեթի Նաոմի Գոլդշտեյն, անգլ.՝ Betty Friedan, փետրվարի 4, 1921(1921-02-04)[…], Պերորիա, Իլինոյս, ԱՄՆ - փետրվարի 4, 2006(2006-02-04)[…] կամ փետրվարի 6, 2006(2006-02-06), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկյան ֆեմինիզմի առաջնորդներից մեկն է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հրեական ընտանիքում։ Ֆրիդանը հանդես էր գալիս կանաց իրավահավասարության համար, տղամարդկանց հավասար աշխատավարձից մինչև երկրի քաղաքական կյանքի մասնակցույթուն, և հղիության ընդհատման արգելքի վերացման։
Դեռ երիտասարդ տարիներին նա ակտիվ էր հրեական և մարքսիստական շրջաններում։ Ավելի ուշ նա գրել է, թե ժամանակ առ ժամանակ ինչպես էր մեկուսացված զգում հրեական հասարակությունից, ինչպես նաև, որ «Անարդարության նկատմամբ կիրքը... հակասեմականության անարդարության իմ զգացումներից» (անգլ.՝ «passion against injustice...originated from my feelings of the injustice of anti-Semitism»)։ Նա հաճախել է Պեորիայի միջնակարգ դպրոցը և ակտիվ մասնակցություն է ունեցել դպրոցական թերթի գրման գործում։ Երբ թերթում սյունակ գրելու խնդրանքը մերժվեց, նա և նրա վեց ընկերները հրապարակեցին «Tide» գրական ամսագիրը, որտեղ քննարկվում էր ընտանեկան կյանքը։
1938 թվականին նասովորել է Սմիթի կանանց քոլեջում (անգլ.՝ Smith College)։ Ոսման առաջին տարում նա կրթաթոշակ է ստացել` ուսման մեջ առաջադիմության համար։ Երկրորդ կուրսում նա տարվել է պոեզիայով և մի շարք բանաստեղծություններ է հրապարակել։ 1941 թվականին նա դարձել է քոլեջի թերթի գլխավոր խմբագիրը։ Նրա ղեկավարությամբ խմբագրվոող հոդվածները դարձան ավելի քաղաքական` զբաղեցնելով ուժեղ հակապատերազմյան դիրքորոշում։
1966 թվականին Ֆրիդանը ստեղծել է ԱՄՆ-ի կանանց ազգային կազմակերծությունը և դարձել նախագահ։


== Ստեղծագործություն ==
Բեթի Ֆրիդան հայտնիություն է ձեռք բերել 1963 թվականին` «Կանացիության գաղտնիքը»(«The Feminine Mystique») գրքի հրապարակումից հետո։Գրքում ասվում էր, որ «կանացիություն» հասկացությւոնը հնարել են տղամարդիկ, որպեսզի արդարացնեն տնային տնտեսուհու և մոր դերը, որը ժամանակակից աշխարհում տրվում է կնոջը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Horowitz, Daniel Betty Friedan and the Making of The Feminine Mystique: The American Left, the Cold War and Modern Feminism. — Amherst, MA: Կաղապար:Нп3, 2000. — ISBN 9781558492769