armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Այրին Շարաֆ

Այրին Շարաֆ (անգլ.՝ Irene Sharaff, հունվարի 23, 1910(1910-01-23), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - օգոստոսի 10, 1993(1993-08-10) կամ օգոստոսի 16, 1993(1993-08-16), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի կոստյումների դիզայներ, Օսկար և Թոնի մրցանակների դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Շարաֆը ծնվել է Բոստոնում։ Սովորել է Նյու Յորքի գեղարվեստի և կիրառական արվեստի դպրոցում, Նյու Յորքի գեղարվեստի ուսանողների լիգայում, Փարիզի Գրանդ Շոմիեր ակադեմիայում։
Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է որպես նորաձևության իլյուստրատոր, այնուհետև սկսել է զբաղվել կոստյումների դիզայնով։ Ֆիլմարտադրությունում նրա գործունեությունը սկսվել է 1931 թվականին Բրոդվեյ ընկերության «Ալիսը հրաշքների աշխարհում» ֆիլմով։ «Թագավորը և ես» (1951) ֆիլմում նա օգտագործում է Թայլանդից բերված մետաքս՝ նորաձևության աշխարհում ստեղծելով նոր տենդենց։
Շարաֆի աշխատանքները ցուցադրվել են «Արևմտյան կողմի պատմություն» (Օսկար մրցանակ, 1961), «Կլեոպատրա» (Օսկար մրցանակ, 1963), «Հանդիպիր ինձ Սենտ Լուիսում», «Ողջույն, Դոլլի», «Սիրելի մայրիկ», «Կեսգիշերի մյուս կողմը», «Ով է վախենում Վիրջինիայի գայլից» (Օսկար մրցանակ, 1966), «Տղաներն ու տիկնիկները», «Մեր կյանքի լավագույն օրերը», «Թագավորը և ես» (Օսկար մրցանակ, 1956), «Ամերիկացին Փարիզում» (Օսկար մրցանակ, 1951), «Զվարճալի աղջիկը», «Փորգի և Բես»։
Շարաֆը կոստյումներ է ստեղծել նաև Ամերիկյան բալետի թատրոնի, Նյու Յորքի բալետի, Մոնտե Կառլոյի ռուսական բալետի համար, նկարազարդումներ է արել նորաձևության ամսագրերի համար՝ Vogueo, Harper's Bazaar:
Սահմանվել է «Թատրոնի զարգացման ֆոնդի» «Irene Sharaff Lifetime Achievement» մրցանակ։ Մրցանակի առաջին ստացողը եղել է Շարաֆը 1993 թվականին։ Մրցանակը շնորհվում է ամեն տարի այն կոստյում դիզայներին, ով իր գործունեության ընթացքում թատրոնի, կինոյի, օպերայի ու պարի բնագավառում հասել է հռչակի և վարպետության։
Շարաֆը մահացել է 83 տարեկան հասակում սրտի կանգից Նյու Յորքում։ Շարաֆը իր և գործընկերոջ Մեմե Զեի գրքերի հավաքածուն նվիրաբերել է Նյու Յորքի գրադարանի հասարակությանը։


== Ֆիլմեր ==


== Գրականություն ==
Irene Sharaff, Broadway and Hollywood: Costumes Designed by Irene Sharaff (Van Nostrans - New York, 1976).


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Այրին Շարաֆ Internet Movie Database կայքում
Այրին Շարաֆը Internet Broadway Database կայքում
http://www.nysoclib.org/collection/sharaff-sze-collection
Մոշկարինի փողոց (Յալթա)

Մոշկարինի փողոց (ռուս.՝ Улица Мошкарина), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է Յալթայի պարտիզանական ջոկատի հրամանատար Դմիտրի Գրիգորևիչ Մոշկարինի պատվին։ Սկիզբ է առնում Խալտուրինի փողոցից, 180 աստիճանով շրջադարձ կատարում դեպի նույն փողոցը և ավարտվում թիվ 9 շենքի մոտ։ Երկարությունը մոտ 310 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Յալթա քաղաքի Մոշկարինի փողոցը սկսվում է Խալտուրինի փողոցից, ընթանալով հարավարևելյան ուղղությամբ՝ հատում է Ավերկինի փողոցը, Լուկոմսկու փողոցը, 180 աստիճանով շրջադարձ կատարում դեպի Խալտուրինի փողոցը և ավարտվում թիվ 9 շենքի մոտ։ Փողոցում կա համարակալված 20 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 13 շենք, աջ կողմում (զույգ համարներ)՝ 7։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 310 մետր է։
Մոշկարինի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298609։
Փողոցն անվանվել է Յալթայի պարտիզանական ջոկատի հրամանատար, կոմունիստ Դմիտրի Գրիգորևիչ Մոշկարինի պատվին։ Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին տարում՝ 1941 թվականի հոկտեմբերի սկզբին Յալթայի և Գուրզուֆի 105 պարտիզաններ բարձրացան լեռներ, իսկ նոյեմբերի 7-ին, ֆաշիստների գալու նախօրեին, նրանց միացան ևս 35-ը տարբեր բնակավայրերից։ Երկու խմբից ձևավորվեց Յալթայի պարտիզանական ջոկատը, որի հրամանատար նշանակվեց հասարակական սննդի միավորման տնօրեն Դմիտրի Մոշկարինը։ Ջոկատը մասնակցել է բազմաթիվ գործողությունների՝ զգալի կորուստներ հասցնելով թշնամուն։ 1941 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ֆաշիստական պատժիչ ուժերը, որոնք զգալիորեն գերազանցում էին ղրիմցիներին, հարձակվեցին Յալթայի պարտիզանական ջոկատի վրա։ Անհավասար մարտում զոհվեց 21 պարտիզան, այդ թվում՝ հրամանատար Դ. Գ. Մոշկարինը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Мошкарина в Ялте
Подробная карта улица Мошкарина, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта


== Արտաքին հղումներ ==
г. Ялта, улица Мошкарина Archived 2019-04-16 at the Wayback Machine.
(8994) Քաշքաշյան

(8994) Քաշքաշյան (անգլ.՝ Kashkashian), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի նոյեմբերի 6-ին Բրայան Սկիֆի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,784238 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1416 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4269 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1696,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212151 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,19° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8994) Քաշքաշյան աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մանսկայա Վոլոսնիցա

Մանսկայա Վոլոսնիցա (ռուս.՝ Манская Волосница), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի ձախ ափին՝ 1772 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000057313
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103005731
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Կամպոբելո դի Մաձարա

Կամպոբելո դի Մաձարա (իտալերեն՝ Campobello di Mazara), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիայի մարզում՝ Տրապանի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 11 190մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 172 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 65 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 91021։ Հեռախոսային կոդը՝ 0924:
Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ Վիտը։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 15-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Երեմիզինո-Բորիսովսկայա

Երեմիզինո-Բորիսովսկայա (ռուս.՝ Еремизино-Борисовская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տիխորեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 2205 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռիվաի Ապին

Ռիվաի Ապին (ինդոն.՝ Rivai Apin, օգոստոսի 30, 1927(1927-08-30), Padang Panjang, West Sumatra, Ինդոնեզիա - ապրիլ 1995, Ջակարտա, Ինդոնեզիա), ինդոնեզական նկարիչ և պոետ, ներկայացել է «45-րդ սերունդ» պոետների խմբում։


== Կարճ հենսագրություն ==
Ազգությամբ եղել է Մինանգկաբաու։ Ջակարտայում ուսումնասիրել է իրավաբանություն։ Աշխատել է «Նուսանտարա», «Հեմա Սուասանա», «Սիասատ», «Զենիթ» և «Զաման Բարու» թերթերի խմբագիր։ 1959-1965 թվականներին եղել է «Լեկրա» կազմակերպության քարտուղարության անդամ։ 1965 թվականի սեպտեմբերի 30-ի իրադարձություններից հետո ձերբակալվել է և գտնվել է անազտության մեջ օ Բուրուում, որը տևել է մինչև 1979 թվականի վերջ։ Գրել է բանաստեղծություններ, որոնք լույս են տեսել 1948 թվականին «Հայրենքի արձագանքը» և 1950 թվականին «Երեքը ճակատագրի դեմ» ժողովածուներում (Հիրիլ Անվարի և Ասրուլօմ Սանի հետ համատեղ)։ Ավելի ուշ՝ 1971 թվականին ավստրալիացի հետազոտող Ավելինգը Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde ամսագրում հրապարակեց բանաստեղծի աշխատություններից մեկը և 1972 թվականին Ավստալիայիում «Երկու չիրականացած աշխարհներից» վերնագրով բանաստեղծությունների ժողովածուն։
Ռիվաի Ապինը առաջինն է հրապարակել իր ընկեր Խաիրիլ Անվարայի «Գրամ ու փոշի» ժողովածուն (1949)։
Բանաստեղծի ձեռագրի վրա մեծ ազդեցություն է թողել անգլո-ամերիկացի պոետ Թոմաս Սթեռնս Էլիոթը։ Ռիվաի Ապինն առաջիններից մեկն էր, ով առաջադրել է դեպի ազգային արմատները կողմնորոշող լոզունգը։ Իր ստեղծագործություններում իրականությունը համադրվում էր ռոմանտիկ դրդապատճառներով։ Նա իր ժամանակին համարվում էր Ինդոնեզիայի անենախելացի բանաստեղծը։


== Հիմնական աշխատանքներ ==
Gema Tanah Air. Djakarta, 1948.
Chairil Anwar; Rivai Apin; Asrul Sani. Tiga menguak takdir, Djakarta: Balai Pustaka, 1950.
Dari dua dunia belum sudah: collected verse of Rivai Apin. Editor H. Aveling. Southeast Asian Studies Program, Murdoch University, 1975.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kumpulan Puisi Rivai Apin.
Բալակլեյսկի քաղաքային խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Բալակլեյսկի քաղաքային խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Балаклійська міська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բալակլեյսկի քաղաքային խորհրդում բնակվում էր 32151 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 157,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 204 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վիլնոյի բելառուսական թանգարան

Վիլնոյի բելառուսական թանգարան (բելառուս․՝ Беларускі музей у Вільні, ամբողջական անվանումը՝ Віленскі беларускі музей імя Івана Луцкевіча), Վիլնոյում (այժմ՝  Վիլնյուս, Լիտվա) գտնվող բելառուսական թանգարան, որը 1921-1945 թվականներին գործել է Բելառուսական գիտական ընկերության և Բելառուսական գիմնազիայի հետ միասին։


== Պատմություն ==

Թանգարանը հիմնադրվել է 1921 թվականին և կոչվել է 1919 թվականին մահացած բելառուս մշակութային գործիչ Իվան Լուցկևիչի պատվին։   
Սկզբնական ցուցանմուշները ձևավորվել են Իվան Լուցկևիչի անձնական հավաքածուից, որն ըստ կտակի՝ հատկացվել է թանգարանին։ Հետագա տարիներին դրանք համալրվել են նոր ցուցանմուշներով։ Ընդհանուր առմամբ թանգարանում գործել են հինգ ցուցահանդեսային դահլիճներ, որտեղ ցուցադրվել են հնագիտական, դրամագիտական, (մետաղադրամներ, մեդալներ և շքանշաններ) ցուցանմուշներ, հնաոճ հագուստ, հնագույն զենքեր, ձեռագրեր և գրքեր, սրբապատկերներ, նկարներ, երաժշտական գործիքներ, փորագրություններ և այլն։ 1941 թվականի գույքագրման համաձայն թանգարանում հաշվառված էր 13450 միավոր պահպանվող ցուցանմուշ, իսկ գրադարանում կար 14 հազար ձեռագիր և հնատիպ գրքեր, որոնց թվում, մասնավորապես, 1517 թվականի Ֆրանցիսկ Սկորիոնի Պրահայի աստվածաշնչի մի մասը, 1588 թվականի Լիտվական Մեծ դքսության օրենքների ժողովածուն, 14-րդ դարի Նովոգրուդոկի ավետարանը, արաբերենի առաջին քերականությունը` Ալ-Կիտաբը, բելառուսերեն տպագրված գրքեր և այլ հազվագյուտ հրատարակություններ։ Հիմնադրման օրվանից մինչև 1939 թվականը թանգարանի տնօրեն է աշխատել Իվան Լուցկևիչի եղբայրը՝ Անտոն Լուցկևիչը, որը 1939 թվականին ենթարկվել է ռեպրեսիայի և մահացել 1942 թվականին։
Թանգարանը լուծարվել է 1944 թվականի վերջին, 1945 թվականի սկզբին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո պահպանված ցուցանմուշները համատեղ ստեղծված հանձնաժողովի միջոցով բաժանվել են Լիտվական ԽՍՀ-ի և Բելառուսական ԽՍՀ-ի միջև։ Քանի որ Բելոռուսիայի կողմի հանձնաժողովի անդամներն այդ երկրի հետ կապ չունեցող անձնավորություններ էին, ցուցանմուշների զգալի մասը մնաց Վիլնյուսում կամ տեղափոխվեց Մոսկվա։ 2001 թվականին Վիլնյուսում որոշեցին վերականգնել Իվան Լուցկևիչի անվան թանգարանը։ Այդ նպատակով ստեղծվեց «Իվան Լուցկևիչի անվան Վիլենյան բելառուսական թանգարան» հասարակական կազմակերպությունը և սկսեցին թանգարանային ցուցանմուշների հավաքագրումը։ Միայն 2010 թվականին Լիտվայի մշակույթի նախարար Արունաս Գելունասի Բելառուս այցելությունից հետո նա  խոստացավ անձամբ զբաղվել «Իվան Լուցկևիչի անվան Վիլենյան բելառուսական պատմա-ժողովրդագրական թանգարանի» վերականգնման խնդիրներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Вiленcкi Музэй
Վիլնյուսում կարող է վերականգնվել բելառուսական թանգարանը
Գաշպար Հելտաի

Գաշպար Հելտաի (հունգարերեն՝ Gáspár Heltai, ծնյալKaspar Helth), 1510[…], Cisnădie, Սիբիու, Ռումինիա - 1574[…], Կլուժ-Նապոկա, Ռումինիա), հունգարացի (ըստ այլ աղբյուրների՝ տրանսիլվանցի սաքս) գրող, հրատարակիչ, ավետարանչական աստվածաբան, ռեֆորմատոր (բարեփոխիչ)։ Անունը, ամենայն հավանականությամբ, առաջացել է  Heltau (հունգ.՝  Nagydisznód, ներկայիս Cisnădie, Ռումինիա) գյուղի անվանումից։ Թեև Կասպերի մայրենի լեզուն գերմաներենն էր, նա իր տպագրատանը բազմաթիվ հունգարերեն գրքեր է հրատարակել։ Նրա փեսայի եղբայրը՝ Ֆերենց Դավիդը, ունիտարիական քարոզիչ էր և Տրանսիլվանիայում ունիտարիական եկեղեցու հիմնադիրը, ում ազդեցությամբ էլ Կասպարը լյութերական իր դավանանքը փոխարինել է կալվինականությամբ։


== Գործունեությունը ==
Սովորել է Վիտենբերգի համալսարանում, 1544 թվականին ՝ որպես քահանա՝ մեկնել է Կլուժ-Նապոկա շրջան, քարոզչությանը զուգահեռ զբզղվել բարեփոխիչ գործունեությամբ։ Հիմնել է առաջին տպագրատունն այդ տարածաշրջանում (նախկին Կոլոշվար, ներկայիս Կլուժ-Նապոկա, Ռումինիա),  առաջին հանրային բաղնիքը, թղթի գործարանը, գարեջրի գործարանը... Իրեն դրսևորել է ոչ միայն որպես հիանալի քարոզիչ, այլև թարգմանիչ, տպագրիչ, հրատարակիչ, գրող, ձեռնարկատեր...Նա համարվում է Կոլոշվարի առաջին կրոնական բարեփոխիչը և հունգարական ունիտարիական ռեֆորմացիայի շունչն ու հոգին էր։ Գիտակների մի խմբի հետ թարգմանել է ու տպագրել Նոր կտակարանի հունգարերեն առաջին, գրեթե ամբողջական թարգմանությունը  ։ Նրա շնորհիվ միաժամանակ աշխարհիկության առաջին տարրերն են մուտք գործել հունգարական գրականություն։
Հելտաիի ամենաարժեքավոր գործը համարում են Անտոնիո Բոնֆինիի Rerum Hungaricum Decades ("Հունգարական իրադարձությունների տասհատորյակ") գրքի վերամշակումն ու թարգմանությունը, որը նա հրատարակել է 1575 թվականին  Chronica az magyaroknak dolgairól ("Հունգարների պատմական գործերի ժամանակագրություն") խորագրով։ Աշխատությունը տպագրվել է Կոլոշվարում (Կլուժ-Նապոկայում)։
Նա հեղինակել է նաև պամֆլետներ, առակներ, որոնցում բացահայտ ու սուր քննադատության է ենթարկել կաթոլիկ եկեղեցին ու հասարակական արատավոր կարգերն ու բարքերը՝ մերկացնելով բուրժուազիայի ուժ հավաքող իշխանության հոռի կողմերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Майтинская К. Е. Венгерский язык. — М., 1955—1960. — Т. 1. — С. 39.
Georg Daniel Teutsch| статья = Helth, Caspar| том = 11| страница = 711—713}}
Jenö Sólyom: Helth, Caspar(չաշխատող հղում). // Neue Deutsche Biographie (NDB). — Bd. 8. —  Duncker & Humblot, 1969. — S. 508.(գերմ.)
The text of the New Testament translation of Heltai in its original orthographic form is available and searchable in the Old Hungarian Corpus.
Շագանակագեղձ

Շագանակագեղձ (Prostata, gl․ prostatica), տղամարդու սեռական գեղձ, գեղձամկանային կենտ օրգան։ Նման է շագանակի, երկարությունը 3-4 սմ, լայնությունը՝ 3-5 սմ, հաստությունը՝ 1,7-2,5 սմ։ Գտնվում է կոնքի խոռոչում, միզասեռական ստոծանու վրա, միզապարկից ցած և առաջ, շրջագրկում է միզապարկի վզիկը և միզուկի սկզբնական (շագանակային) հատվածը։


== Շագանակագեղձի կառուցվածքը ==
Շագանակագեղձը կազմված է երեք բլթից, 30-40 առանձին գեղձիկներից, որոնց միջև գտնվում է օրգանի հենքը կազմող՝ հիմնականում հարթ մկանահյուսվածքը։ Արտաքինից պատված է սպիտակուցային պատյանով։ Գեղձերի ծորանները բացվում են միզուկի շագանակային հատվածի մեջ։ Շագանակագեղձը անոթավորվում է միզապարկային ստորին և ուղիղաղիքային միջին զարկերակների ճյուղերով։


== Շագանակագեղձի ֆունկցիաները ==
Շագանակագեղձը արտադրում է կաթնագույն թանձր արտազատուկ, որը կազմում է սերմնահեղուկի բաղադրության մեծ մասը և պահպանում սպերմատոզոիդների կենսունակությունը։ Շագանակագեղձի մկանային մասը ծառայում է որպես միզուկի ներքին սեղման, հատկապես կանխում է մեզի հոսքը սերմնացայտման պահին։


== Շագանակագեղձի ախտահարումներ ==
Առավել հաճախ հանդիպող հիվանդություններն են՝  պրոստատիտը (շագանակագեղձի բորբոքում) և գեղձուռուցքը (ադենոմա)։
Ֆրանչեսկա դա Ռիմինի

Ֆրանչեսկա դա Ռիմինի (իտալերեն՝ Francesca da Rimini, Francesca da Polenta, 1259, Ռավեննա - 1285, Գրադարա, Պեզարո է Ուրբինո, Մարկե, Պապական մարզ), ազնվական իտալական տիկին, Դանթեի «Աստվածային կատակերգություն» պոեմի գործող անձ, ողբերգական սիրո գրական տիպար։
Ֆրանչեսկա դա Ռիմինին Ռավեննայի սինյոր Գուիդո դա Պոլենտայի դուստրն էր։ Նրան ամուսնացրին Ռիմինիի ազնվական Ջանչոտտո Մալատեստայի հետ, որը կաղ ու տգեղ էր։ Այդ ամուսնությունը, որը կնքվեց իրար հետ երկար ժամանակ գժտված երկու իշխանավորների միջև խաղաղությունը վերահաստատելու համար, թելադրված էր զուտ քաղաքական նկատառումներով։ Ապա Ֆրանչեսկան սիրահարվեց Ջանչոտտոյի եղբորը՝ Պաոլոյին. մի օր երկուսն էլ հանցանքի վրա բռնվեցին և սպանվեցին ամուսնու կողմից։ Ֆրանչեսկան հորաքույրն էր Ռավեննայի սինյոր Գուիդո Նովելլո դա Պոլենտայի, որի մոտ մոտ ապաստանեց աքսորական Դանտեն իր կյանքի վերջին տարիներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պարույր Սևակ ՖՐԱՆՉԵՍԿԱ ԴԱ ՌԻՄԻՆԻ (ԸՍՏ ԴԱՆԹԵԻ)(չաշխատող հղում)
Ֆրանչեսկա դա Ռիմինի
Шесть этюдов из Данте, А. Шендерович (ռուս.)
Паоло и Франческа — легенда и история, воплощения в литературе, музыке, кинематографе, изобразительном искусстве. (ռուս.)
Հոդված letteraturaalfemminile.it կայքում (իտալ.)
Foreign

«Foreign», ամերիկացի երգիչ Թրեյ Սոնգզի երգը։ Թողարկվել է 2014 թվականի մայիսի 13-ին Atlantic Records լեյբլի կողմից, որպես նրա «Trigga» (2014) կոչվող վեցերորդ ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Թրեյ Սոնգզի և Soundz-ի կողմից։ Երգի տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի հունիսի 16-ին։


== Ռեմիքս ==
Երգի պաշտոնական ռեմիքս տարբերակը թողարկվել է կանադացի երգիչ Ջասթին Բիբերի հետ համագործակցությամբ։ Ռեմիքսը նույնպես ընդգրկվել է «Trigga» ալբոմի երգացանկում։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը Յութուբում
American Tragedy Redux

American Tragedy Redux (հայերեն՝ Ամերիկյան ողբերգության վերադարձ), ամերիկյան փանկ-ռեպ Hollywood Undead խմբի առաջին ռեմիքսային ալբոմը՝ կազմված իրենց երկրորդ «American Tragedy» երաժշտական ալբոմի երգերի ռեմիքսներից։ Ալբոմը թողարկվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 21-ին A&M/Octone Records լեյբլում։


== Ալբոմի մասին ==
«American Tragedy» ալբոմի թողարկումից որոշ ժամանակ անց, 2011 թվականի օգոստոսի 11-ին խումբը հայտարարեց երկրպագուների համար «Le Deux» և «Bullet» երգերի ռեմիքսների մրցույթ, որոնցից լավագույնները կմտնեն ալբոմի մեջ։
Թրեքքները ձայագրվեցին տարբեր դիջեյների և երաժիշտների կողմից հունիսից սեպտեմբերը, մինչև խումբը գնաց World War III Tour «Asking Alexandria» խմբի հետ 2011 թվականի վերջին։ Ալբոմի առաջին սինգլը՝ «Levitate»-ն, թողարկվեց 2011 թվականի հոկտեմբերին տեսահոլովակի հետ միասին։


== Ստեղծագործությունների ցուցակ ==


== Դիրքը հիթ շքերթներում ==


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
Hollywood UndeadCharlie Scene - վոկալ, սոլո կիթառ, կոմպոզիտոր
Da Kurlzz - հարվածային գործիքներ, հարվածային գործիքներ, սքրիմինգ, վոկալ, կոմպոզիտոր
Danny - վոկալ, կոմպոզիտոր
Funny Man - վոկալ, կոմպոզիտոր
J-Dog - ստեղնաշարային գործիքներ, սինթեզատոր, դաշնամուր, ռիթմ կիթառ, բաս կիթառ, վոկալ, սքրիմինգ, կոմպոզիտոր
Johnny 3 Tears - վոկալ, կոմպոզիտոր


== Հրատարակություն պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խմբի պաշտոնական կայք
Սելչուկ Ինան

Ինան Սելչուկ (թուրքերեն՝ Selçuk İnan, փետրվարի 10, 1985(1985-02-10), Ալեքսանդրետտա), թուրք ֆուտբոլիստ, Թուրքիայի հավաքականի և «Գալաթասարայի» կիսապաշտպան։ Կատարում է հրաշալի տուգանային հարվածներ, լավ է դիտում դաշտը և կատարում է լավ փոխանցումներ։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Կարիերայի սկիզբ ===
Ինան Սելչուկը սկսել է ֆուտբոլ խաղալ «Կարագակսպորի» և «Դարդանելսպորի» պատանեկական թիմերում։ «Դարդանելսպորի» մեծերի թիմում նշել է նորամուտը պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլ։ Դա տեղի է ունեցել 2002 թվականի դեկտեմբերի 1-ին «Անտալյասպորի» դեմ խաղում, որտեղ Ինանը ընդամենը 17 տարեկան էր։ Այդ հանդիպման ժամանակ էլ խփել է իր առաջին գոլը։
3 մրցաշրջան «Դարդանելսպորի» կազմում անցկացնելուց հետո տեղափոխվում է «Մանիսասպոր», որտեղ հանդես է գալիս մինչև 2008 թվականը, երբ պայմանագիր է կնքում «Տրաբզոնսպորի» հետ։ «Մանիսասպոր» տեղափոխվելուց հետո Ինանը հնարավորություն է ունենում իրեն դրսևորելու Թուրքիայի հավաքականում։


=== «Տրաբզոնսպոր» ===
Նոր ակումբի կազմում առաջին մրցաշրջանում Ինան Սելչուկը անցկացնում է 32 խաղ և աչքի է ընկնում խփած գոլերով, ակումբին օգնում է 3-րդ տեղը զբաղեցնել թուրքական ՍուպերԼիգայում և դուրս գալ Եվրոպայի Լիգա։ Հաջորդ մրցաշրջանում կայացավ նրա նորամուտը եվրոգավաթում։ Թուրքիայի 2009-10 մրցաշրջանում անցկացրեց 28 հանդիպում, որտեղ խփեց 2 գոլ, և կրկին հայտնվեց եվրոգավաթում։ Զուգահեռաբար հաղթեց Թուրքիայի գավաթում։ Վերջին մրցաշրջանը «Տրաբզոնսպորի» կազմում Ինանի համար ամենահաջողը եղավ։ Նա ակումբի հետ զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը և ստացավ թույլտվույթուն մասնակցելու Չեմպիոնների Լիգային։ Երեք մրցաշրջանում միասին անցկացրեց 93 խաղ և խփեց 7 գոլ։


=== «Գալաթասարայ» ===
2011 թվականի մայիսի 25-ին Ինան Սելչուկը ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվում է «Գալաթասարայ»։ Առաջին իսկ մրցաշրջանում ակումբի հետ դառնում է Թուրքիայի չեմպիոն։ Նաև ստանում է պարգևներ (առաջնության լավագույն ասիստենտ, լավագույն կիսապաշտպան, թուրքիայի առաջնության 2011-12 մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ)։ Երկու մրցաշրջանում հիմնական կազմում անցկացնում է 70 խաղ և դառնում 19 գոլի հեղինակ։


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
Կաղապար:/Լիգա


== Հավաքական ==
Խաղացել է Թուրքիայի հավաքականի բոլոր տարիքային հավաքականներում։ 2007 թվականից հանդես է գալիս Թուրքիայի հիմնական կազմում։ Ինանի նորամուտը տեղի է ունեցել 2007 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Մոլդովայի հավաքականի դեմ խաղում։ Առաջին գոլը ազգային հավաքականում խփել է 2012 թվականի մայիսի 24-ին Վրաստանի հավաքականի դարպասին։


=== Գոլերը հավաքականում ===


== Նվաճումներ ==
 «Տարդզոնսպոր»Թուրքիայի գավաթի հաղթող - 2009-10
Թուրքիայի Սուպերգավաթի հաղթող - 2010 «Գալաթասարայ»Թուրքիայի չեմպիոն - 2011-2012, 2012/2013, 2014-15
Թուրքիայի Սուպերգավաթի հաղթող (3) - 2012, 2013, 2015
Emirates Cup - 2013
Թուրքիայի գավաթի հաղթող - 2013-/14ԱնձնականԹուրքիայի առաջնության լավագույն ասիստենտ - 2011-12 (16 գոլային փոխանցում)
Տարվա լավագույն կիսապաշտպան - 2011-12
Առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ - 2011-12
UEFA-ի վարկածով Թուրքիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ - 2012
2012 - 11 լավագույն տուգանային իրացնողներից մեկն է (6-րդ տեղ) (Bleacher Report-ի վարկածով)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Վիճակագրութունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
N-tv

n-tv (արտասանվում է՝ Էն-տէ-ֆաու), գերմանական կոմերցիոն տեղեկատվական ուղղվածության հեռուստաընկերություն։ Ընկերության ստուդիան և կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է Բեռլինում։ Ալիքը պատկանում է RTL Group մեդիախմբին։ Առաջին անգամ ալիքը եթեր է դուրս եկել 1992 թվականի նոյեմբերի 30-ին։ Հեռուստաալիքը հիմնականում ներկայացնում է տեղեկատվական, տնտեսագիտական և գիտահանրամատչելի հաղորդումներ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սզնի սովորական

Սզնի սովորական (լատ.՝ C. ohyacantha), վարդազգիների ընտանիքի, սզնի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ, փոքր ծառ է 3-5 (երբեմն 8) մ բարձրությամբ։ Բազմամյա ճյուղերը բաց մոխրավուն են, ընձյուղները ձիթա- կամ կարմրադարչնագույն։ Երիտասարդ ընձյուղները ծածկված են փափուկ մազմզուկներով, ավելի ուշ՝ մերկ են։ Փշերն ունեն 0,6֊2,5 սմ երկարություն։ Հանդիպում են նաև տերևակալած փշեր։ Բողբոջները կլորավուն ձվաձև են։ Տերևները հակառակ ձվաձև են կամ կլոր հակառակ ձվաձև, բութ գագաթով և ամբողջաեզր, սեպաձև հիմքով, 1,5֊6 սմ երկարությամբ և մինչև 5 սմ լայնությամբ, վառ կանաչ, ներքևի կողմից ավելի բաց գույնի։ Աշնանը չեն գունափոխվում։ Ունեն տերևակոթուն և տերևակից։ Ծաղկաբույլերն ուղղաձիգ են, նոսր, կազմված 6-12 ծաղիկներից, որոնք սպիտակ են կամ վարդագույն։ Բաժակաթերթիկները մնում են պտուղների վրա, առէջները 18֊20 հատ են, կարմիր փոշանոթներով, սռնակները 2-ն են, երբեմն՝ 3-ը։ Պտուղն էլիպսաձև է, ձվաձև կամ գնդաձև, գորշակարմրավուն կամ կարմիր, հազվադեպ դեղին կամ սպիտակավուն։ Կորիզները 2֊3 հատ են։ Ծաղկում է
մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում է օգոստոսին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Անդրկարպատյան մարզի հարավարևմտյան մասում, Արևմտյան Եվրոպայում, Հարավային Անգլիայում, Հարավային Սկանդինավիայում։	Մեր հանրապետությունում մշակվում է գրեթե ամենուրեք։ Առանձնապես մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում սովորական սզնու լիաթերթիկ այլատեսակը
(f. splendens C. K. Schneid.), որը հաճախ է հանդիպում Երևանում։ Չափազանց գեղեցիկ են այս ծառատեսակից ստեղծված ծառուղիները։


== Կիրառություն ==
Սովորական սզնին ապրում է ավելի քան 400 տարի։ Հայտնի է այս ծառատեսակի մի անհատ, որը այդ տարիքում ունի 2,5 մ բնի շրջագիծ։ Լավ է տանում խուզումն ու ձևավորումը։ Պիտանի է մեր հանրապետության ստորին և միջին լեռնային գոտիների համար։
:


== Ծանոթագրություններ ==
Դեյլ Կրովեր


== Դեյլ Կրովեր ==
Դեյլ Կրովեր (անգլ. Dale Crover)՝ ամերիկացի երաժիշտ, առավել հայտնի The Melvins և The Men of Porn խմբերում իր մասնակցությամբ, իսկ որպես թմբկահար Nirvana խմբում։


== Սկավառակագրություն ==
Տամբի Մասաև

Արսենուկո (Տամբի) Մուհամեդովիչ Մասաև (դեկտեմբերի 2, 1991(1991-12-02), Նալչիկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս կոմիկ և հումորիստ։ Լայն ճանաչում է ստացել «Comedy Բաթլ» հեռուստանախագծի շրջանակներում «Լենա Կուկա» դուետի կազմում սկետչերով հանդես գալու, ինչպես նաև «Что было дальше?» ինտերնետ շոուի արդյունքում (որպես մշտական ռեզիդենտ)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1991 թվականին Նալչիկում։ Դպրոցական տարիներին մասնակցել է նկարչական նախաձեռնությունների։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Պյատիգորսկի պետական լեզվաբանական համալսարանում (այժմ՝ Պյատիգորսկի պետական համալսարան)։ Ուսանողական տարիներին խաղացել է ՈւՀԱ-ի «Երեկ հավաքվել էինք», «Հավաքվեցինք» և «Թխվածքաբլիթ» թիմերում։ 2009 թվականին ծանոթացել է «Լենա Կուկա» դուետի իր ապագա թիմակցի՝ այդ պահին «Թխվածքաբլիթ» թիմում հանդես եկող Ռուստամ Ռեպտիլոիդի հետ։
2013 թվականին «Լենա Կուկա» դուետը տեղափոխվել է Մոսկվա՝ ՈւՀԱ-ի «Քոմեդի Բաթլ առանց սահմանների» նախագծի քասթինգին մասնակցելու նպատակով։ Հաղթահարելով փուլերը՝ դուետը հասել է կիսաեզրափակչին։ 2014 թվականին մասնակցել է «Քոմեդի Բաթլ» նախագծին և հասել եզրափակիչ փուլին։ 2015 թվականին ևս մեկ անգամ դուետը մասնակցել է «Քոմեդի Բաթլ» նախագծին և կրկին հաղթել։ 2016 թվականին նախագծում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ 2018 թվականին դարձել է նախագծի կրկնակի հաղթող։
2015 թվականին Տամբին խաղացել է «Երկնքով՝ ոտաբոբիկ» ֆիլմում։
2019 թվականին ընդգրկվել է ՈւՀԱ-ի «Մեկ անգամ Ռուսաստանում» դերասանական կազմի մեջ։ Նույն թվականին դարձել է «Что было дальше?» հումորային ինտերնետ շուի ռեզիդենտ, որը թողարկվում է YouTube-յան LABELCOM ալիքում։ 
2020 թվականին «Լենա Կուկա» դուետը վերածվել է «Lena Kuka crew» սկետչ շոուի, որում Տամբիից և Ռուստամից բացի ընդգրկված են նաև այլ հումորիստներ։ Նախագծի  YouTube-յան ալիքն ունի ավելի քան 800 000 բաժանորդ (2021 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ)։ Սկետչ շոուն նաև հեռարձակվում է «Premier» սթրիմինգային ծառայությունում (2021 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռեպտիլոդը և Տամբին պարերի և կարաոկեյի մասին «Что было дальше» շոուի ժամանակ / the-flow.ru
Ռուբինա Փիրումյան

Ռուբինա Բաղդիկի Փիրումյան (Մինասյան, 1936, Թավրիզ, Իրան), գրականագետ (ԱՄՆ)։ Հայոց լեզվի և գրականության դոկտոր (1989):


== Կենսագրություն ==
Ռուբինա Փիրումյանը ծնվել է 1936 թվականին Թավրիզում։ 1960 թվականին ավարտել է Թեհրանի պետական համալսարանի ճարտարագիտության ֆակուլտետը։ 1978 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Հայոց լեզվի և գրականության դոկտոր, դասավանդում է Կալիֆոռնիայի համալսարանի (Լոս Անջելես) միջին-արևելյան լեզուների ֆակուլտետում։ Գրել է սփյուռքահայ գրականության պատմությանը նվիրված աշխատություններ, մասնավորապես ուսումնասիրել է հայերի ցեղասպանության արտացոլումը 1920-1930-ական (նաև հետագա տարիների) գրականության մեջ։
Հեղինակ է «Աղետին հայ գրական արձագանքները հրեական գրականության համեմատությամբ» (1993, անգլերեն) գրքի, նաև հայկական հարցի ու ցեղասպանության վերաբերյալ ուսումնասիրությունների, որոնք հրապարակվել են ԱՄՆ-ի, [[Կանադայի և այլ երկրների մամուլում ու գիտական ժողովածուներում (հայերեն և անգլերեն)։ Մասնակցել է հայերի ցեղասպանությանը նվիրված մի շարք միջազգային գիտաժողովների (Նյու Օռլեան, 1985, Լոս Անջելես, 1986, 1988, Տորոնտո, 1989, Երևան, 1990)։ Գործուն մասնակցություն ունի Կալիֆոռնիայի հայ գաղութի ազգային և կուսակցական կառույցների ղեկավարության, ինչպես նաև Հայ դատն ու հայերի ցեղասպանությունը ճանաչել տալու ասպարեզում։
Պատրաստել և հրատարակել է «Հայոց ցեղասպանությունը, 1915-1923։ Ուղեցույց աշակերտների և ուսուցիչների համար» (1988) դասագիրքը Կալիֆոռնիայի պետական դպրոցների, «Հայ դատ» ձեռնարկը՝ հայկական դպրոցների բարձր դասարանների (10, 11 և 12) աշակերտության համար։


== Պարգևներ ==
Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Մեսրոպ Մաշտոց շքանշան (1999)


== Երկեր ==
The Armenian Literary Responses to Catastrophe. Competed to the Jewish Experience, L A, 1993
Հայ դատ, Լոս Անճելըս, 1990, 198 էջ, 1994, 190 էջ։
Հայաստանը Հ. Յ. Դ. - բոլշեւիկ յարաբերութիւնների ոլորտում (1917-1921 թթ.), Երեւան, 1997, 421 էջ։
Հայկական հարցի պատմութիւն, Երեւան, 2002, 256 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուժոկ (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)

Լուժոկ (ռուս.՝ Лужок), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 45 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թխկի վրացական

Թխկի վրացական  (լատ.՝ Acer ibericum), ցածրաճ ծառ է՝ մինչև 6-8 մ բարձրությամբ և 50-60 սմ բնի տրամագծով։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Տերևները կոշտ են, եռբլթականի, որով և հեշտությամբ տարբերվում են Հայաստանում տարածված մյուս տեսակներից։ Պտուղները հասունանում են հուլիս-օգոստոս ամիսներին, որոնք մեծ մասամբ վնասվում են տարբեր վնասատուների կողմից և կորցնում կենսունակությունը։ Ինքնացանքը մեծ մասամբ բացակայում է։ Չափազանց չորադիմացկուն է, լուսասեր, ոչ պահանջկոտ հողի նկատմամբ։


== Տարածվածություն ==
Երկարակյաց է՝ ապրում է մինչև 300 տարի։ Տարածված է Կովկասում և Իրանում, հանդիսանում է քսերոֆիլ բուսականության տիպիկ ներկայացուցիչ։ Հայաստանում հանդիպում է արիդային բոլոր տարածաշրջանների ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ մինչև 1600 (1800) մ բարձրությունները։ Հանդիպում է լուսավոր անտառների (լայնատերև սաղարթվոր և գինու տեսակների) կազմում, մաքուր ծառուտներ գրեթե չի կազմակերպում։ Հեռանկարային է չոր, քարքարոտ, էրոզացված լեռնալանջերի անտառապատման համար։ Հայաստանի կանաչապատման մեջ, տարբեր տիպի ու կատեգորիայի տնկարկներում օգտագործվում են նաև թխկու բազմաթիվ ներմուծված տեսակներ։ Դրանցից լայն տարածում ունեն հատկապես կեղծ սոսիատերև (A.pseudoplatanus L.), թաթարական (A.tataicum L.), հովհարանան (A.palmatum Thunb.) և հացենատերև (A.negundo L.) թխկիները։


== Գրականություն ==
Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան
Առանց ընտանիքի (ֆիլմ, 2000)

«Առանց ընտանիքի» (ֆր.՝ Sans famille), ֆրանսիական հեռուստաֆիլմ, որի ռեժիսորը Ժան Դանիել Վերխակն է։ Թողարկվել է 2000 թվականին։ Հիմնված է ֆրանսիացի գրող Հեկտոր Մալոյի համանուն վիպակի վրա։


== Սյուժե ==
Խորհրդավոր սինյոր Վիտալիսը (Պիեռ Ռիշար) թափառական արտիստ է, որը ճանապարհորդում է աշխարհով մեկ։ Մի օր ճակատագիրը նրան բերում է որբ տղա Ռեմիի մոտ (Ժյուլ Սիտրուկ)։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կանովաս դել Կաստիլյո

Անտոնիո Կանովաս դել Կաստիլյո (իսպ.՝ Antonio Cánovas del Castillo; փետրվարի 8, 1828(1828-02-08)[…], Մալագա - օգոստոսի 8, 1897(1897-08-08)[…], Մոնդրագոն, Debagoiena, Գիպուսկոա, Բասկերի երկիր, Իսպանիա), իսպանական քաղաքական գործիչ, Իսպանիայի վարչապետ, բանաստեղծ, պատմաբան և Իսպանիայի թագավորության վերականգնողներից մեկը։ Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ։
Նրա հոր մահից հետո նա գալիս է Մադրիդ և ապրում է իր մոր կողմից հորեղբայր Էստաբանես Կալդերոն Սերաֆինի տանը։ Սովորել է իրավագիտություն, Մադրիդյան համալսարանում և նա վաղուց էր հետաքրքրված իսպանական քաղաքանությամբ։ 1854 թվականին հեղափոխության տարիներին դառնում է հայտնի, Մանսանարեսկի ծրագրի հեղինակներից մեկը։ 1857 թվականին դառնում է Կադիսի կառավարիչ։ 1864 թվականին ստանում է ֆինանսների նախարարի պաշտոնը։ 1868-1874 թվականներին հեղափոխության տարիներին միանում է բուրբոններին և դուրս գալիս հանրապետության դեմ։ 1875 թվականին հիմնում է Պաշտպանողական կուսակցությունը։ Նա ղեկավարել է Իսպանիայի կառավարությունը՝ 1875-1881, 1884-1885, 1890-1892 և 1895-1897 թվականներին։ Սպանվել է իտալացի անարխիստ Անջիոլիլո Միկելի կողմից, 1879 թվականի օգոստոսի 8-ին Մոնդրագոն-ում։
Կանովաս դել Կաստիլյոյի անունը դրված է նաև նրա հայրենի քաղաքի զբոսայգիներից մեկի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Ստեղծագործություններ ==
Historia de la decadencia de España…, 2 ed., Madrid, 1910;
Estudios del reinado de Felipe IV, v. 1—2, Madrid, 1888;
Obras poeticas, Madrid, 1887:
Խուլ եղինջ բծավոր

Խուլ եղինջ բծավոր (լատ.՝ Lamium maculatum), խուլեղինջազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
25-100 սմ բարձրությամբ ուղիղ, թույլ թավոտ ցողունով, մեղրատու բազմամյա խոտաբույս է։ Սրածայր տերևները հակադիր են, ձվաձև և կոթունավոր։ Օղակներում հավաքված ծաղիկները խոշոր են։ Զանգականման թավոտ բաժակը հինգ նշտարաձև սրված ատամիկներով է։ Բաց վարդագույն կամ մուգ կարմիր պսակը երկշուրթ է։ Պտուղները կազմված են 4 եռանիստ պտղիկներից։


== Տարածվածություն ==
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների անտառներում, թփուտներում և խոտառատ սարալանջերին։ Տարածված է Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Արագածոտնի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում և Արցախում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են տերևներն ու ծաղիկները։ Տերևները պարունակում են վիտամին C, կարոտին, դաբաղանյութեր, սապոնիններ, եթերային յուղեր, ֆլավոնոիդներ, իրիդոիդներ և այլն։ Պսակաթերթիկները հավաքում են, չորացնում և պատրաստում թեյ։ Երիտասարդ տերևներն օգտագործում են ապուրներ պատրաստելիս։


== Ծանոթագրություններ ==
1969 թվականի ոսկե գնդակ

Ոսկե գնդակ (ֆր. Ballon d ' or), հարցումը 1969 թվականին անցկացվում էր տասնչորսերորդ անգամ։ Քվեարկության արդյունքները հրապարակվել են France Football-ի 1238 համարում 1969 դեկտեմբերի 23-ին։ Ժյուրիի կազմում ընդգրկված էին 26 մարզական լրագրող հետևյալ ֆուտբոլային ասոցիացիաներից ընդգրկված ՈՒԵՖԱ-ում՝ Ավստրիայի, Անգլիայի, Բելգիայի, Բուլղարիայի, Հունգարիայի, ԳԴՀ-ի, Հունաստանի, Դանիայի, Իռլանդիայի, Իսպանիայի, Իտալիայի, Լյուքսեմբուրգի, Նիդերլանդների, Նորվեգիայի, Լեհաստանի, Պորտուգալիայի, Ռումինիայի, ԽՍՀՄ-ի, Թուրքիայի, Ֆինլանդիայի, Ֆրանսիայի, ԳՖՀ-ի, Չեխոսլովակիայի, Շվեյցարիայի, Շվեդիայի և Հարավսլավիայի։
Քվեարկության հաղթող դարձավ իտալացի Ջաննի Ռիվերան։ Նա առաջ անցավ մեկ այլ իտալացի Լուիջի Ռիվուից և Գերդ Մյուլլերից։


== Քվեարկման համակարգ ==
Յուրաքանչյուր ժյուրիի անդամ ընտրում է հինգ խաղացողների, որոնք, իր կարծիքով հանդիսանում են լավագույն ֆուտբոլիստներ։ Առաջին տեղին հասնում է 5 միավոր, երկրորդին՝ չորս, երրորդին՝ երեք, չորրորդին՝ երկու, իսկ հինգերորդին՝ մեկ միավոր։ Այսպիսով խաղարկությանը եղել է 390 միավոր, խաղացողը կարող է ստանալ առավելագույնը 130 միավոր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
European Footballer of the Year («Ballon d’Or») 1969
Սումգայիթի պատմության թանգարան

Սումգայիթի պատմության թանգարան (ադրբ.՝ Sumqayıtın Tarixi Muzeyi), ադրբեջանական պատմության թանգարան։ Հիմնադրվել է 1967 թվականին և այժմ գտնվում է Սումգայիթում։


== Պատմություն ==

Սումգայիթի պատմության թանգարանը սկսեց իր գործունեությունը միաժամանակ Սումգայիթի պետական արվեստի պատկերասրահի հետ 1967 թվականին։ Սումգայիթի պատմության թանգարանը ստեղծվել է  Ադրբեջանի ԽՍՀ նախարարների խորհրդի 1967 թվականի մարտի 13-ի N 13-Ն հրամանագրով։ Թանգարանը բացվել է 1967 թվականի նոյեմբերի 2-ին։ Թանգարանը առաջինը տեղակայված է Սամեդ Վորգուն փողոցի վրա գտնվող բնակելի շենքի առաջին հարկում։ Սումգայիթի պատմության թանգարանը զբաղեցնում է 360 քմ տարածք։ Թանգարանը արտացոլում է քաղաքի արդյունաբերությունը, կրթությունը, առողջությունը, մշակույթը և բարեկամությունը։ 1988 թվականից թանգարանի համար կառուցվել է հատուկ երկհարկանի շենք։ Թանգարանի սենյակների տարածքը կազմում է 2600 քմ։ Թանգարանի հիմնադրամում պահպանվում են շուրջ 15.000 ցուցանմուշներ։ Թանգարանի ցուցադրությունը արտացոլվում է խոշոր և փոքր սրահներում։


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան
Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
Գանձակի պատմության թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==
Կրիվեցկայա

Կոլոդլիվայա (ռուս.՝ Колодливая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յոժուգա գետի ձախ ափին՝ 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000044923
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004492
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կեռսա (գյուղ, Ահյա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿեռսաԿեռսա (էստ․՝ Kärsa), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ահյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 110 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(331) Էֆերիջիա

(331) Էֆերիջիա (անգլ.՝ Etheridgea), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1892 թվականի ապրիլի 1-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,023395 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7175 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3293 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1920,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187483 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,06° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(331) Էֆերիջիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Փոյնսետի շրջան (Արկանզաս)

Փոյնսետ (անգլ.՝ Poinsett County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.963 կմ² է, բնակչությունը՝ 24.583 մարդ (2007 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հարիսբուրգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1838 թ.։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղում ==
Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում Archived 2016-01-06 at the Wayback Machine.
Գայնիի շրջան

Գայնիի շրջան (ռուս.՝ Гайнский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պերմի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Գայնի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 14934,2 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 15813 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1,06 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Աստերոիդների ցանկ (191401-191500)

Աստերոիդների ցանկ (191301-191400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (191501-191600)
 Աստերոիդների ցանկ (191301-191400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (191501-191600)
Գու Վեյցզյուն

Գու Վեյցզյուն (չին. ավանդ. 顧維鈞, պարզ. 顾维钧, փինյին Gù Wéijūn), նաև հայտնի որպես Վելինգտոն Կու (անգլ. V.K. Wellington Koo, հունվարի 29, 1888 թվական - նոյեմբերի 14, 1985 թվական), չինացի դիվանագետ և քաղաքական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ցզյադինեում (Ցզյանսու նահանգ)։ Ավարտել է Շանհայի Սբ. Յոհաննայի անվան համալսարանը և Կոլումբիայի համալսարանը (1908 թվական)։ 1912 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։
Վերադառնալով Չինաստան` աշխատել է որպես նախագահ Յուան Շինալի քարտուղար։ 1915 թվականին նշանակվել է ԱՄՆ-ում Չինաստանի դեսպան։ 1919 թվականին եղել է Փարիզի խաղաղության վեհաժողովի չինական պատվիրակության անդամ, ով պահանջում է Ճապոնիայից  Չինաստանին վերադարձնել Շանդուն թերակղզին, որի հրաժարվելու պատճառով նա չստորագրեց Վերսալյան խաղաղության համաձայնագիրը։ Եղել է Ազգերի լիգայում Չինաստանի առաջին ներկայացուցիչը։ Վաշինգտոնի համաժողովում (1921-1922) Չինաստանի պատվիրակության անդամ էր։
Արտաքին գործերի նախարար էր (1922 թվականի մայիսից մինչև նոյեմբեր, 1923 թվականի փետրվարից մինչև 1924 թվականի սեպտեմբեր ամիսներին, 1931 թվականին), ֆինանսների նախարար էր (1926 թվականի մայիսին), վարչապետ էր (1924 թվականի հուլիսից մինչև հոկտեմբեր) և Պեկինյան կառավարությունում նախագահի պաշտոնակատար էր քաղաքական քաոսի ժամանակ, որն առաջացել էր ռազմական տարբեր խմբավորումների բախումների պատճառով։ 1924 թվականի մայիսի 31-ին ստորագրել է ՉԱԵՃ չին-սովետական համաձայնագիրը։
1932 թվականից Ազգերի Լիգայում Չինաստանի ներկայացուցիչն է։ 1936-1940 թվականներին Ֆրանսիայում Չինաստանի դեսպանն էր։ Ֆրանսիական ռազմագործողություններից հետո դեսպան էր Մեծ Բրիտանիայում և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1946 թվականը։ Այնուհետև Չինաստանի Հանրապետության (Թայվան) դեսպանն էր ԱՄՆ-ում։
1956 թվականին թողեց դիվանագիտական ծառայությունը և Հաագայում զբաղեցրեց Արդարադատության միջազգային դատարանի դատավորի պաշտոնը։ 1967 թվականին անցավ թոշակի։ Ապրում էր Նյու Յորքում, որտեղ էլ 1985 թվականին մահացավ։


== Փաստեր ==
Հանդիսանում է պետության ամենաերկարակյաց ղեկավարներից մեկն աշխարհում։
Չինաստանի ամենաերկարակյաց նախագահը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Դիվանագիտական բառարան. Քաղաքական գրականության պետական խմբագրություն, Ա. Յա. Վիշինսկի, Ս. Ա. Լոզովսկի, 1948։
Թուլսիդաս

Թուլսիդաս (հինդի՝ तुलसीदास, 1532[…], Rajapur, Uttar Pradesh, Մեծ Մողոլների կայսրություն - 1623[…], Ասսի Գհատ, Վարանասի, Մեծ Մողոլների կայսրություն-1624), հնդիկ բանաստեղծ, Շրի Ռամային նվիրվածության համար հաճախ անվանում էին բարեփոխիչ և փիլիսոփա Ռամանանդի Սամփրադայայից։ Թուլսիդասը ունի մի քանի հայտնի աշխատություններ՝ գրված սանսկրիտով և ավադխիով։ Հայտնի է որպես էպիկական Ռամաչարիտամանասայի հեղինակ, որը սանսկրիտով Ռամայանայի վերապատումն է։
Թուլսիդասը համարվում էր Վալմիկիի՝ սանսկրիտով բնօրինակ Ռամայանայի հեղինակի վերամարմնավորումը։ Նա նաև համարվում է Հանումանին նվիրված հայտնի հիմնի՝ Հանուման Չալիսայի հեղինակը։
Թուլսիդասն իր կյանքի մեծ մասն անց է կացրել Վարանասի քաղաքում։ Վարանասիում Գանգեսի վրա գտնվող Թուլսի Գաթը կրում է նրա անունը։ Վարանասիում կառուցել է Հանումանի նվիրված Սանկատմոչան տաճարը, հենց այն վայրում, որտեղ նրան ի հայտ եկավ Հանումանի տեսիլքը։ Թուլսիդասը սկսեց Ռամլիլա պիեսների բեմադրությունը՝ Ռամայանայի ադապտացված ժողովրդական թատերական ներկայացումները։
Նա համարվում է Հնդկաստանի և աշխարհի մեծագույն բանաստեղծներից մեկը։ Թուլսիդասի և նրա ստեղծագործությունների ազդեցությունը Հնդկաստանի արվեստի, մշակույթի և հասարակության վրա մեծ է, որը կարելի է տեսնել Ռամլիլա պիեսներում, Հինդուստանի դասական և ժողովրդական երաժշտության, հեռուստատեսային սերիալների մեջ։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Թուլսիդասի անունը սանսկրիտով ունի 2 ստուգաբանություն։ Բնօրինակ սանսկրիտով այն գրվում է Tulasīdāsa։ Հունտերյան գրադարձությամբ գրվում է Tulsidas կամ Tulsīdās՝ պահպանելով տեղական արտասանությունը (գրավոր հնդկերեն խոսքում պահպանվում է չարտասանվող տառերի գրությունը)։ Կորսված ձայնավորները հնդկական լեզուներից ջնջված շչվա ձայնարկություններն են, որոնք տարբերվում են շրջանից շրջան։ Թուլսիդաս անունը կազմված է 2 սանսկրիտերեն բառերից՝ Tulasī, որը Ocimum tenuiflorum (Թուլսի) բույսի հնդկական տարատեսակն է և Dāsa, որը նշանակում է ծառա, ստրուկ և նվիրյալ։ Այսպիսով, Թուլսիդաս նշանակում է Թուլսի բույսի ծառա։


== Ստեղծագործություններ ==
Թուլսիդասի գլխավոր երկը 7 գրքից բաղկացած «Ռամայանա» (մոտ 1575) պոեմն է՝ գրված համանուն էպոպեայի սյուժեով։ Հեղինակն է «Օրհներգություններ» (մոտ 1570), «Գովք աստվածուհի Փարվաթին» (1586), «Գովք Սիթային» (1586), «Բանաստեղծությունների ծաղկաշղթա» (1612-1614) ժողովածուների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Ramcharitmanas of Tulasidas, published by Gita Press Archived 2013-09-22 at the Wayback Machine.
Իզաբել Դյուշենե

Իզաբել Դյուշենե (դեկտեմբերի 18, 1963(1963-12-18), Էյլմեր, Գատինո, Քվեբեկ, Կանադա), ֆրանս-կանադական գեղասահորդուհի, հանդես էր գալիս պարեր սառույցի վրա ձևում մեծ եղբոր՝ Պոլ Դյուշենեի հետ։ Նրանք դարձել են 1991 թվականի աշխարհի չեմպիոններ և 1992 թվականի Օլիմպիադայի արծաթե մեդալակիրներ։


== Կարիերա ==
Իզաբելը ծնվել է Կանադայում և չմուշկներով սկսել է սահել վաղ տարիքից։ Առաջին նշանակալից հաջողությանը եղբոր հետ հասել են 1982 թվականին, երբ Կանադայի առաջնությանը դարձել են երկրորդը պատանիների կարգում։
Հետագայում նրանց սահքի ոճը այն ժամանակների համար յուրահատուկ էր ու հեղափոխական։ Իրենց յուրահատուկ ոճի համար Կանադայի գեղասահքի ֆեդերացիայի կողմից արժանացան կոշտ քննադատության, որից հետո էլ Իզաբելն ու Պոլը որոշում են փոխել հավաքական թիմը։ 1985 թվականին նրանք որոշեցին ներկայացնել Ֆրանսիան՝ իրենց մոր հայրենիքը։
Հանդիսատեսի կողմից հիմնականում հիշվում է 1987/88թթ. մրցաշրջանի ազատ ծրագրի անսովոր պարը, որը ոգեշնչումով կազմված էր ջունգլիների հնչյուններով և թմբուկների հարվածներով։ Դատավորների մի մասը արդարացիորեն կարծում էր, որ Քրիստոֆեր Դինայի խորեոգրաֆիան և երաժշտությունը չեն համապատասխանում կանոններին։ Այդ պատճառով էլ գնահատականներում առաջին անգամ նկատվեցին ռեկորդային տարբերություններ։ Եվրոպայի առաջնությունում Լեհաստանի դատավոր Մարիա Միլլերը անսպասելիորեն երկու գնահատականներն էլ մյուս դատավորներից մեկ միավորով ցածր դրեց (վիճաբանությունը դատավորի հետ ուշացրեց մրցույթը 3 րոպե)։ 1988 թվականի օլիմպիական խաղերում արդեն երեք դատավորներ իջեցրին երկրորդ գնահատականը 0,5 միավորով, իսկ կանադական դատավորը, ընդհակառակը, բարձրացրեց այն  0,6-ով։ Արդյունքում գնահատականները արտիստիզմի համար տարբերվեցին 0,8 միավորով։ Այնուամենայնիվ, Դյուշեները շարունակեցին սահել իրենց նորարարական ոճով։
1989 և 1990 թվականների համաշխարհային առաջնություններում նրանք դարձան համապատասխանաբար երկրորդն ու երրորդը։ Զույգն իր միակ ոսկին նվաճել է 1991 թվականին Մյունխենում կայացած աշխարհի առաջնությունում։ Նրանք մեծ հնարավորություն ունեին 1992 թվականին Ալբերվիլում կայացած օլիմպիադայում նվաճել ոսկին, սակայն սխալվեցին և նվաճեցին երկրորդ հորիզոնականը Մարինա Կլիմովա/Սերգեյ Պոնոմարենկո զույգից հետո։ Օլիմպիադան նրանց վերջին սիրողական սպորտաձևի կատարումն էր։
Անուհետև մրցույթներին մասնակցում էին որպես պրոֆեսիոնալներ՝ մինչև Պոլի հետ լուրջ պատահարը 1996 թվականին։
1991 թվականին Իզաբել Դյուշենեն ամուսնացել է հայտնի գեղասահորդ Քրիստոֆեր Դինայի հետ։ 1993 թվականին նրանք ամուսնալուծվեցին։
Այժմ Իզաբելն աշխատում է ֆրանսիական հեռուստատեսությունում՝ որպես սպորտային մեկնաբան։


== Սպորտային ձեռքբերումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Изабель Дюшене на сайте imdb (անգլ.)
Աթեճյան

Աթեճյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գավրիլ Մուզիչեսկու

Գավրիլ Մուզիչեսկու (ռումիներեն՝ Gavriil Musicescu, մարտի 20, 1847(1847-03-20), Իզմայլ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 8, 1903(1903-12-08), Յասի, Ռումինիայի թագավորություն), ռումինացի և մոլդավացի կոմպոզիտոր, խմբավար, երաժշտական-հասարակական գործիչ։
1866 թվականին ավարտել է Յասիի կոնսերվատորիան։ Կատարելագործվել է Արքունական երգչական կապելլայում և Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում (1871-1872)։ 1872-1903 թվականներին՝ Յասիի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր (1901 թվականից՝ տնօրեն)։ Մուզիչեսկուն եկեղեցական խմբերգային երկերի, ռոմանսների, երգերի, ռումինական և մոլդավական ժողովրդական երգերի մշակումների, բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ է։ Ժամանակակից նոտագրությամբ վերծանել և ապա ներդաշնակել է ռումինական և մոլդավական հնագույն եկեղեցական երգերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Երիզա

Երիզա, ավան Մեծ Հայքի Բարձր Հայք նահանգի Եկեղյաց գավառում։ Եղել է անտիկ Հայաստանի կարևորագույն հեթանոսական կենտրոններից մեկը։ Ավանում է գտնվել Անահիտ դիցուհու մեհյանը, որտեղ դրված է եղել Անահիտի ոսկեձույլ արձանը։
Պլինիոս Ավագը հաղորդում է, ոսկեձույլ այդ արձանը կողոպտվել է հռոմեացի զորավար Մարկոս Անտոնիոսի կողմից մթա 34 թ Հայաստան կատարած իր արշավանքի ժամանակ։ Նրա զինվորները ջարդում են Անահիտի ոսկեձույլ արձանը, կտոր-կտոր անելով բաժանում իրար մեջ որպես ավար։ Այդ արշավանքին մասնակցած հռոմեացի ոմն զինվոր հետագայում ճոխ ճաշկերույթ է կազմակերպում Օգոստոս կայսեր պատվին և երբ կայսրը հարցնում է Անահիտի արձանի մասին, զինվորը պատասխանում է, թե ինքն է եղել արձանի վրա առաջինը հարձակվողը և այդ ճաշկերույթի ծախսն էլ հոգացել է Անահիտի արձանի սրունքի մի փոքր կտոր ոսկով։
Անահիտի մեհյանն ուներ ընդարձակ կալվածքներ, հսկայական թվով անասուններ, բազում գանձեր ու թանկագին իրեր։
Ավանն ու նրա հեթանոսական տաճարը բազմամարդ էին լինում մանավանդ Նավասարդի տոնին (օգոստոսի առաջին կեսին), երբ Հայոց նոր տարվա տոնակատարություններին մասնակցելու համար այստեղ էին գալիս հազարավոր ուխտավորներ։
Ներկայումս Երիզա ավանի տեղում գտնվում է Երզնկա (Էրզինջան) բնակավայրը


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Պոպով

Ալեքսանդր Ստեպանովիչ Պոպով (ռուս.՝ Александр Степанович Попов, մարտի 4 (16), 1859, Կրասնոտուրյինսկ, Verkhotursky Uyezd, Պերմի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 31 1905 (հունվարի 13 1906), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս նշանավոր ֆիզիկոս, ռադիոյի գյուտարարներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Պոպովն աշխատել է որպես Կրոնշտադտի ականային սպայական դասարանի դասախոս, իսկ հետագայում՝ որպես Ռուսաստանում առաջին քաղաքացիական էլեկտրատեխնիկական բարձրագույն ուսումնական հաստատության՝ էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտի, պրոֆեսոր և առաջին ընտրովի տնօրեն։


== Գյուտեր ==
Համոզված լինելով, որ կապը հնարավոր է իրականացնել առանց հաղորդալարերի՝ Հենրիխ Հերցի հայտնագործած էլեկտրամագնիսական ալիքների միջոցով, Պոպովը պատրաստեց աշխարհում առաջին ռադիոընդունիչներից մեկը, օգտագործելով նրա սխեմայում զգայուն կոհերեր-ի հատկությունների վերականգնումը ազանշանի գրանցելուց հետո հենց նույն սխեմայով ղեկավարվող մուրճիկի հարվածով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուր ==
Գ. Յա. Մյակիշև, Բ. Բ. Բուխովցև «Ֆիզիկա», 1992 թ., «Լույս» հրատարակչություն