Մալիհա Լոդհի

Մալիհա Լոդհի, մի շարք աղբյուրներում նաև Մալիհա Լոդի (ուրդու՝ مليحه لودهى‎, HI, PhD, նոյեմբերի 15, 1953(1953-11-15), Լահոր, Պակիստան), պակիստանցի հրապարակախոս, գիտնական-քաղաքագետ, կրթության գործիչ և դիվանագետ։ Միացյալ Նահանգներում և Մեծ Բրիտանիայում Պակիստանի դեսպան (2003-2008), 2015-2019 թվականներին ՄԱԿ-ում Պակիստանի մշտական ներկայացուցիչն է (այդ պաշտոնում առաջին կինը)։


== Կենսագրություն և գործունեություն ==
Մալիհա Լոդհին ծնվել է «վերին» միջին դասի ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է նախկին ծովային սպա, որն ավելի ուշ սկսել է զբաղվել նավթային բիզնեսով և «Attock Oil Co» բրիտանական-պակիստանական նավթային ընկերությունում հասել է ղեկավար դիրքի։ Մայրը ստացել է բարձրագույն կրթություն և լրագրության մագիստրոսի աստիճան, հրավիրվել է Միացյալ Նահանգներ՝ շարունակելու կրթությունը, սակայն որոշել է թողնել կարիերան` հօգուտ տան և երեխաների՝ դստեր և երկու որդիների խնամքի։
Ընտանիքում հասկանում էին կրթության արժեքը։ Մալիհան անձամբ միջնակարգ կրթություն է ստացել Լահորի, Կարաչիի և Ռավալպինդիի կաթոլիկ դպրոցի դպրոցներում, որից հետո մեկնել է Մեծ Բրիտանիա՝ բարձրագույն կրթություն ստանալու։ 1972 թվականին ընդունվելով Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոց՝ նա 1976 թվականին ստանում է տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան «Հանրային ֆինանսներ» մասնագիտությամբ, որից հետո հետագայում սովորում է քաղաքական գիտություններ՝ պաշտպանելով «Բհուտո, Պակիստանի ժողովրդական կուսակցություն և քաղաքական զարգացում Պակիստանում 1967-1977 թվականներին» թեմայով ատենախոսությունը և 1980 թվականին ստանալով քաղաքագիտության դոկտորի կոչում։
Մալիհա Լոդհիի որակավորման բարձրացումը ուղեկցվում էր իր սեփական ուսուցչական գործունեությամբ. նա որոշ ժամանակ դասընթացներ է վարել Իսլամաբադի Կաիդ-ի-Ազամա համալսարանում, իսկ հետագայում հինգ տարի (1980-1985) դասավանդել է քաղաքագիտություն և քաղաքական սոցիոլոգիա սեփական մայր բուհում։ Նույն ժամանակահատվածում նա ամուսնացել է Լոնդոնի բանկիրի հետ, սակայն հինգ տարի անց ամուսնալուծվել է՝ նրան թողնելով որդուն՝ Ֆեյսալին։
1986 թվականին՝ Պակիստան վերադառնալուց հետո, Մալիհա Լոդհին լրագրությամբ է զբաղվել։ 1987 թվականին սկսելով անգլալեզու «The Muslim» ամսագրին աշխատակցել՝ նա մի քանի տարի անց բարձրացել է մինչև գլխավոր խմբագրի պաշտոնը, իսկ հետագայում մասնակցել Պակիստանի խոշորագույն անգլալեզու «The News International» թերթի ստեղծմանը։ Ենթադրվում է, որ Լոդհիի լրագրողական գործունեությունը և կապերը դեր են խաղացել Պակիստանի վարչապետ Բենազիր Բհուտտոյի պաշտոնին վերադառնալու գործում։ Միևնույն ժամանակ, Մալիհա Լոդհին Բհուտոյի ջատագով չէր և հայտնի էր նրա խիստ քննադատությամբ։ Վերջինս մի անգամ վկայել է անձամբ Բենազիրը՝ մի քանի ամերիկացի կոնգրեսականների հետ հանդիպման ժամանակ Մալիհային ներկայացնելով որպես «իր գլխավոր քննադատ»։
Մալիհա Լոդհիի դիվանագիտական գործունեությունն սկսվել է նրա համար անսպասելի կերպով, երբ 1993 թվականի հոկտեմբերին հանկարծ Բենազիր Բհուտտոյից առաջարկություն է ստացել այլ երկրների հետ Պակիստանի դիվանագիտական հարաբերություններում կարևորագույն պաշտոններից մեկը զբաղեցնելու՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում դեսպան։ Չսպասելով դրան՝ Մալիհան խնդրել է վարչապետից ժամանակ մտածել, բայց երկու օր անց ճնշման տակ արագ որոշում է կայացնում, ընդունում է այն՝ հետաձգելով վերջին հինգ տարվա ընթացքում երկրի պատմության վերաբերյալ գիրք գրելու սեփական ծրագրերը։ 1997 թվականին ավարտելով իր դեսպանական կադենցիան՝ ավելի ուշ Մալիհա Լոդհին կրկին նշանակվել է Միացյալ Նահանգներում դեսպանատուն ղեկավարելու 1999-2002 թվականներին, իսկ հետագայում նաև ուղարկվել է Լոնդոն՝ որպես Միացյալ Թագավորությունում Պակիստանի դիվանագիտական հարաբերությունների մեջ արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնակատարի։ Միացյալ Նահանգներում դեսպանի պաշտոնում Լոդհիի նպատակներից մեկը, ըստ նրա, եղել է փոխել դիվանագիտական գործընկերների պատկերացումը Պակիստանի մասին՝ որպես «կոպիտ պետության», և համոզել նրանց, որ ավելի ճիշտ է աջակցել իր երկրին որպես ժողովրդավարական մուսուլմանական պետության օրինակ, քան մերժել գործընկերությունը՝ թուլացնելով Պակիստանի դիրքորոշումը ավելի արմատական իսլամական ռեժիմների առջև։ Իր երկրորդ ամերիկյան կադենցիայի ընթացքում Լոդհին մասնակցել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչություններից հետո քննարկումներին՝ դեր խաղալով Պակիստանին որպես գործընկեր, այլ ոչ թե Միացյալ Նահանգների թշնամիներ ընդունելու գործում։
2015 թվականի փետրվարից Մալիհա Լոդհին զբաղեցնում է Միավորված ազգերի կազմակերպությունում Պակիստանի մշտական ներկայացուցչի պաշտոնը։


== Ճանաչում, պարգևներ և պատվավոր կոչումներ ==
2002՝ Hilal-e-Imtiaz շքանշան՝ Պակիստանի կառավարությունից քաղաքացիական ծառայության համար
2004՝ Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի պատվավոր անդամություն
2005՝ Լոնդոնի Մետրոպոլիտեն համալսարանի գիտությունների դոկտորի պատվավոր աստիճան։Մալիհա Լոդհին մուսուլմանական աշխարհի ամենահայտնի կին քաղաքական գործիչներից մեկն է։ Երկրորդական աղբյուրների պնդմամբ՝ 1994 թվականին նա Թայմ ամսագրի կողմից ներառվել է 100 քաղաքական գործիչների և համաշխարհային առաջնորդների ցուցակում, որոնց ազդեցությունը կորոշի 21-րդ դարի դեմքը՝ դառնալով այդ ցուցակում Պակիստանի միակ ներկայացուցիչը։


== Մասնավոր մատենագիտություն ==
ԳրքերMaleeha Lodhi. The future of Pakistan-U.S. relations: opportunities and challenges. — Washington DC : Institute for National Strategic Studies, National Defense University, 2009.
Pakistan: beyond the "crisis state" / Maleeha Lodhi (editor). — London, Hurst / New York, Columbia University Press, 2011. — ISBN 978-0231702447.ՀոդվածներMaliha Lodhi. India Votes for Democracy: The Sixth Parliamentary Elections in India, March 1977 : [անգլ.] // Pakistan Horizon. — 1977. — Vol. 30, no. 2 (June). — P. 13-34. — ISSN 0030-980X.

Maleeha Lodhi. Pakistan in crisis : [անգլ.] // Journal of Commonwealth and comparative politics. — 1978. — Vol. 16, no. 1 (March). — P. 60-78.

Maleeha Lodhi. Deterring dissent in education : [անգլ.] // Index on censorship. — 1985. — Vol. 14, no. 2 (April). — P. 28-36.

Maleeha Lodhi. Still a cold war : [անգլ.] // World Today. — 1998. — Vol. 54, no. 5 (May). — P. 133-136.

Maleeha Lodhi. The External Dimension : Collection of articles previously published in Daily News, Karachi, Pakistan : [անգլ.]. — Jang Publishers, 1991. — 314 p.

Maleeha Lodhi. Pakistan's encounter with democracy : Collection of essays, articles, newsreports and analyses previously appeared in various Pakistani newspapers and journals in 1990-1993 : [անգլ.]. — Vanguard, 1994. — 347 p.


== Ծանոթագրություններ ==


== Լրացուցիչ գրականություն ==
Marilyn Séphocle. Ambassador Maleeha Lodhi of the Islamic Republic of Pakistan // Then, They Were Twelve: The Women of Washington's Embassy Row. — Greenwood Publishing Group, 2000. — P. 133-148. — 218 p. — ISBN 9780275968335.
Maneesha Tikekar. Across the Wagah: An Indian's Sojourn in Pakistan : [անգլ.]. — Bibliophile South Asia, 2004. — P. 176, 281. — 360 p. — ISBN 9788185002347.

A Report on Farewell Tributes to High Comissioner, Dr. Maleeha Lodhi: London; 8 May 2008 : [անգլ.] // Foreign Affairs Pakistan. — 2008. — Vol. 35, no. 4-6. — P. 84-86.

Howard B. Schaffer, Teresita C. Schaffer. Working the Congress: The Brown Amendment // How Pakistan Negotiates with the United States: Riding the Roller Coaster. — US Institute of Peace Press, 2011. — P. 92-94. — 199 p. — ISBN 9781601270757.
Feroz Khan. The Dawn of a Nuclear Power // Eating Grass: The Making of the Pakistani Bomb : [անգլ.]. — Stanford University Press, 2012. — P. 295. — 368 p. — ISBN 9780804784801.

Tariq Ali. The Duel: Pakistan on the Flight Path of American Power : [անգլ.]. — Simon and Schuster, 2012. — P. 199. — 336 p. — ISBN 9781471105883.

Karamat Iqbal. Dear Birmingham: a conversation with My Hometown : [անգլ.]. — Xlibris Corporation, 2013. — P. 12, 128. — 228 p. — ISBN 9781483612799.

Robert L. Grenier. 88 Days to Kandahar: A CIA Diary : [անգլ.]. — Simon and Schuster, 2015. — P. 67-76. — 464 p. — ISBN 9781476712079.

Michel Morel. Chapitre 24. La Déception de Kaboul // Vous êtes Moi : [фр.]. — Editions Publibook, 2015. — P. 236-237. — 252 p. — ISBN 9782342035766.