armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Իզատին

Իզատին, հետերոցիկլային միացություն, դեղնակարմիր բյուրեղներ են, հալ. ջերմաստիճանը՝ 203,5°C, լուծվում է ացետոնում, բենզոլում, մեթիլալկոհոլում, տաք ջրում, վատ՝ սառը ջրում և եթերում։ Իզատինը հանդես է գալիս երկու տաուտոմեր՝ լակտամային և լակտիմային ձևով։
Ունի թույլ հիմնային և թթվային հատկություն, հիմքերի և թթուների հետ առաջացնում է աղեր։ Հեշտությամբ ալկիլացվում է, ացիլացվում, նիտրացվում ևն։ Ստացվում է ինդիգոյի օքսիդացումից, անիլինից և այլ եղանակներով։ Իզատինը և դրա մի քանի ածանցյալներ կիրառվում են կուբային ներկերի ստացման, ինչպես նաև 
  
    
      
        A
        g
        ,
        C
        u
        ,
        C
        o
      
    
    {\displaystyle Ag,Cu,Co}
   և այլ տարրեր հայտնաբերելու համար։
Խիկար (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խիկար (այլ կիրառումներ)Խիկար, հայկական անուն։ Առաջացել է Խիկար իմաստունի անունից։ Նշանակում է «իմաստուն, իմաստակ»։ Որպես իգական անուն սկսել է գործածվել 14-րդ դարից։ Այժմ արական անձնանուն է և քիչ գործածական։


== Գործածություններ ==
Խիկար, կին Ստեփանոս քահանայի, որ մի հին Ագվետարան գնելով, 1348 թվականին նորից կազմել ու ծաղկել տվեց։
Խիկար, կին Առաքելի և մայր Վարդան քահանայի, ով Պառուագրակ անապատում 1455 թվականին Սարգիս գրչին գրել տվեց մի Մաշտոց։
Խիկար, անորոշ ձևով հիշատակված է 1549 թվականին Ծարի մի արձանագրության մեջ։
Խիկար, հիշատակված է 1627 թվականին և անթվական մի տապանագրում, որ գտնվում է Հաղպատում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Ֆերդինանդո դի Պուլիա

Սան Ֆերդինանդո դի Պուլիա (իտալերեն՝ San Ferdinando di Puglia) կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզի Բարլետա-Անդրիա-Տրանի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 11963 մարդ (2016 թ.), բնակչության խտությունը կազմում է 338,66 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 41,23 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 71046, հեռախոսային կոդ՝ 0883։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Դու կարո՞ղ ես գաղտնիք պահել

«Դու կարո՞ղ ես գաղտնիք պահել» (անգլ.՝ Can You Keep a Secret?), Սոֆի Քինսելլայի առաջին ոչ սերիական վեպը, որն առաջին անգամ լույս է ընծայել Dial Press Trade Paperback հրատարակչությունը (Մեծ Բրիտանիա) 2003 թվականին։ Գրքի գլխավոր հերոսուհին ընկնում է անախորժ դրության մեջ, երբ պարզվում է, որ իր նոր ղեկավարին հայտնի են իր բոլոր գաղտնիքները։ Խնդիրն այն է, որ նա ինքն է նրան պատմել ամեն ինչ՝ չիմանալով, թե ով է նա իրականում։


== Սյուժե ==
Էմման գեղեցիկ ու երիտասարդ աղջիկ է Անգլիայից։ Նա կայուն, բայց ձանձրալի հարաբերությունների մեջ է «իդեալական» տղայի հետ, և ամեն կերպ ձգտում է բարձրանալ կարիերայի սանդուղքով բազմազգ կորպորացիայում, որի կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է Լոնդոնում։ Ինքնաթիռով թռչելիս ընկնելով մրրկային շարժման մեջ՝ Էմման վախից իր գաղտնիքները պատմում է հարևան նստատեղին նստած գեղեցկատես անծանոթին։ Ի զարմանս իրեն՝ Էմման հասկանում է, որ անծանոթն այն ընկերության գլխավոր տնօրենն է, որտեղ ինքն աշխատում է։


== Հրատարկությունների տարբերություններ ==
Վեպի ամերիկյան հրատարակությունը որոշակիորեն տարբերվում է բրիտանականից, օրինակ՝ գրքի սկզբով, երբ Էմման տղային օգնում է ընտրել խաղալիք ինքնաթիռում։ Այդ էպիզոդը բացակայում է ամերիկյան հրատարակությունում։ Դրանից հետո Էմման գնում է լոգարան՝ զուգահեռաբար զրուցելով իր ընկերուհի Լիսսայի հետ նրա ընկերոջ մասին։ Ավելի ուշ Լիսսան Էմմային պատմում է, որ հենց նոր լինելով ակումբում, տեսել է Էվան ՄաքԳրեգորին։ Բրիտանական հրատարակությունում ընկերուհու հետ զրուցելու ժամանակ Էմման ոչ թե գնում է լոգարան, այլ նշան է անում ձեռքին։ Դրանից բացի, ամերիկյան տարբերակում կա էպիզոդ, որում Էմման ու նրա ընկեր Քոննորն ուզում են, որ Էմմայի ղեկավարն իրենց տեսնի սիրով զբաղվելիս։ Բրիտանական հրատարակությունում, ընդհակառակը, նրանք փորձում են մնալ աննկատ։


== Էկրանավորում ==
Վեպի համանուն էկրանավորումը, որը թողարկվել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, նկարահանվել է Փիթեր Հաթչինսգի սցենարով։ Ռոմանտիկական կատակերգությունում գլխավոր դերերը կատարել են Ալեքսանդրա Դադդարիոն և Թայլեր Հեքլինը։


== Ծանոթագրություններ ==
Արսիտա

Արսիտա  (իտալերեն՝ Arsita), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Տերամո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 961 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 28 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 64031, հեռախոսային կոդ՝ 0861:
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Նիկոլաը Տոլենտինոն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0861 995525
Գլխավոր կայք։ http://tecuting.it/c067003/hh/index.php?x=531b00e6d174e2ee671ce79717302940&jvs=1


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Կոբրալովո (ավան, Գատչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոբրալովոԿոբրալովո (ռուս.՝ Кобралово), ավան Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2175 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
LMFAO

LMFAO, ամերիկյան էլեկտրո-փոփ դուետ, ստեղծվել է 2006 թ.-ին՝ Լոս Անջելեսում։ Անդամները՝ դիջեյ Ռեդֆուն (Dj Redfoo) և Սքայ Բլուն (Sky Blu), ովքեր ազգականներ են։ Դիջեյ Ռեդֆուն (իսկական անունը՝ Ստեֆան Քենդալ Գորդի) ծնվել է 1975 թ. սեպտեմբերի 3-ին, իսկ Սքայ Բլուն (Սքայլեր Հասթեն Գորդի)՝ 1986 թ.-ի օգոստոսի 23-ին։ Ռեդֆուն ճանաչված պրոդյուսեր Բերի Գորդիի որդին, իսկ Սքայ Բլուն՝ թոռն է։ Ռեդֆուն Սքայ Բլուի հորեղբայրն է։ Սկզբում դուետը կոչվում էր Sexy Dudes, այնուհետև Սքայի տատիկի խորհրդով վերանվանվեց LMFAO-ի (անգլերեն Laughing My Fucking Ass Off գրային եզրի հապավմամբ)։ 
2008-ի հուլիսին iTunes Store-ում թողարկելով «Party Rock» մինի ալբոմը՝ նոյեմբերին դուետը պայմանագիր կնքեց Interscope ձայնագրման ընկերության հետ։ «Party Rock»-ը Billboard 200-ում 33-րդ տեղում է հաստատվում, և 2-րդ տեղում՝ U.S.Dance Chart-ում։Los Anjeles Times թերթում «Party Rock»-ը նկարագրվեց որպես մի ալբոմ։ Դուետի առաջին սինգլը՝ «I՛m in Miami Bitch»-ը, թողարկվեց 2008-ի դեկտեմբերին և Billboard Hot 100-ում 51-րդը դարձավ։ 2010-ի ապրիլին LMFAO-ն մասնակցեց Դեյվիդ Գետտայի «Gettin Over You» տրեկի ձայնագրմանը, որը միջազգային հիթ դարձավ և ցնցող հաջողություն ունեցավ։ Այնուհետև դուետը ձայնագրեց իր երկրորդ ալբոմը՝ «Sorry for Party Rocking»-ը, որը թողարկվեց 2011-ի հունիսի 17-ին։ Առաջին սինգլը՝«Party Rock Athem»-ը, դուետի ամենահաջողված սինգլը դարձավ՝ ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Մեծ Բրիտանիայի ու մի շարք այլ երկրների հիթ շքերթներում հաստատվելով առաջին հորիզոնականներում։ 2011-ին LMFAO-ն իր առաջին համերգային շրջագայությունը կատարեց. ելույթներ ունեցավ Սինգապուրում, Մանիլայում,Ֆիլիպիններում,Չինաստանում,Թայվանում, Մալազիայում։ 2011-ի օգոստոսին «Sexy and I Know it» երգի հիման վրա տեսահոլովակ նկարահանվեց։ 2011-ի օգոստոսին դուետը հայտարարեց, որ ցանկանում է ձայնագրել երրորդ ալբոմը, որը ծրագրում է թողարկել 2012-ին։ Այլևայլ գործունեությունից բացի դուետը «Party Rock» կոչվող հագուստի դիզայներական գիծ է զարգացնում։


== Սկավառակագրություն ==
Party Rock (2009)
Sorry for Party Rocking (2011)
Let's get ridiculous (2014)


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2016-07-18 at the Wayback Machine.
Սողանջիկ

Սողանջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Խարգին

Խարգին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 2-3 կմ հարավ֊արևելք, լճափնյա կանաչապատ հարթության վրա։


== Պատմություն ==
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը կոտորվել է, փրկվածները տարագրվել են Արևելյան Հայաստան։
Ըստ Լինչի այստեղ գտել են Արգիշտի II թագավորի (մթա 714-690) սեպագիր արձանագրություն։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 15 տուն, 1909 թվականին՝ 23 տուն հայ, իսկ Մեծ եղեռնի նախօրեին՝ 30 տուն հայ և թուրք բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարան

Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարան (ադրբ.՝ Bəhruz Kəngərli muzeyi), հուշահամալիր թանգարան՝ նվիրված ադրբեջանցի նկարիչ, գծանկարիչ և գեղանկարիչ Բահրուզ Շիրալիբեկ օղլու Քյանգյարլիին։ Թանգարանը գտնվում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Նախիջևան քաղաքի Աթաթուրքի և Իստիգլալ փողոցների խաչմերուկում։ Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարանի ղեկավարը Սաբինա Ալիջանլին է։


== Պատմություն ==
Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարանը ստեղծվել է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն Մեջլիսի նախագահի 2001 թվականի մայիսի 22-ի հրամանագրով և Ադրբեջանի Հանրապետության նախարարների կաբինետի 2002 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ` ադրբեջանական գեղանկարչության հայտնի գործիչ Բահրուզ Քյանգյարլիի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով։ 2002 թվականի հունիսի 18-ին տեղի է ունեցել թանգարանի բացման արարողությունը, որին մասնակցել է նաև Ադրբեջանի նախագահ Հեյդար Ալիևը։


== Ցուցադրություն ==
Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարանում ցուցադրվում են արվեստի և մշակույթի բազմաթիվ նմուշներ, որոնցից 56-ը նկարչի նկարների բնօրինակն է, ինչպես նաև նկարչի և նրա ընտանիքի լուսանկարներ, նրա կյանքի և ստեղծագործությունների հետ կապված, կենցաղային իրերի և այլ առարկաների 300 նմուշներ։
2012 թվականին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևը հրամանագիր է ստորագրել Բահրուզ Քյանգյարլիի 120-ամյակի տոնակատարության կաղմակերպման վերաբերյալ։ Հրամանագրի համաձայն, թանգարանում անցկացվել են մի շարք միջոցառումներ։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 9-ին թանգարանում բացվել է ցուցահանդես՝ նվիրված նկարչի 120-ամյակին։ 2018 թվականի փետրվարի 2-ին թանգարանում կայացել է Բահրուզ Քյանգյարլիի երեք աշխատանքների շնորհանդեսը, որոնք Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարանի կողմից փոխանցվել էին Նախիջևանի Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարանին։


== Թանգարանի շենք ==
Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1897 թվականին և հանդիսանում է պատմա-ճարտարապետական հուշարձան։ 20-րդ դարում շենքը ծառայում էր որպես աղջիկների դպրոց, սկզբում՝ որպես մանկավարժական, այնուհետ՝ բժշկական տեխնիկում։ 2012-2013 թվականներին շենքը վերակառուցվել է, իսկ 2013 թվականի հունիսի 24-ին կայացել է շենքի բացումը։ Երկհարկանի շենքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 560 քառակուսի մետր, առաջին հարկում կա 7 սենյակ, իսկ երկրորդում` 5։
Շինությունը կառուցված էր հում աղյուսից, երեսապատված է բոված աղյուսով, պատերի հաստությունը 90 սմ է։ Շենքի երկրորդ հարկի արևմտյան կողմում կա պատշգամբ, իսկ շենքի մուտքը գտնվում է հյուսիսային կողմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
National Academy of Sciences of Azerbaijan. Nakhchivan Branch The Encyclopaedia of Nakhchivan Monuments. — Nakhchivan, 2008. — 521 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Գարկալնեի շրջան

Գարկալնեի շրջան (լատիշ․՝ Garkalnes novads), վարչատարածքային միավոր Լատվիայի կենտրոնական մասում։ Բնակչությունը 2010 թվականի հունվարի 1֊ի տվյալներով՝ կազմում է 7227 մարդ։
Շրջանի մակերեսը 150,5 կմ² է։
Շրջանը կազմավորվել է 2009 թվականի հուլիսի 1֊ին։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի հունվարի 1֊ին բնակչության թվաքանակը կազմում էր 7227 մարդ։


=== Ազգային կազմ ===
2011 թվականին Լատվիայում անցկացված մարդահամարի արդյունքներով՝ շրջանի ազգային կազմն ու այս տեսքը․


== Տես նաև ==
Լատվիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գարկալնեի շրջանի պաշտոնական կայք Archived 2009-08-31 at the Wayback Machine. (լատիշերեն)
Քրիստափոր Ա Արծրունի

Քրիստափոր Ա Արծրունի (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 5-րդ դար), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 472 - 478 թվականներին, Արծրունիների նախարարական տոհմից։ Հաջորդել է Գյուտ Ա Արահեզացի կաթողիկոսին և առանց օծվելու վարել կաթողիկոսական պաշտոնը։ Քրիստափոր Ա Արծրունուն հաջորդել է Հովհաննես Ա Մանդակունին։


== Հիշատակություններ ==
Թովմա Արծրունին Պարսից Պերոզ արքայի կառավարման ժամանակ հիշատակում է Քրիստափոր Հայոց կաթողիկոսին, սակայն չի նշում, որ նա Արծրունյաց տոհմից է։ Քրիստափորը Ասորեստանի, Խուժաստանի (Պարսկաստան), Դերջանի և Խաղտիքի կողմերի բնակիչների և եպիսկոպոսների համար մի թուղթ է գրում, որով զգուշացնում է չխառնվել նեստորականների աղանդին։ Այդ թուղթը խաբեությամբ իր ձեռքն է վերցնում ասորի նեստորական վանական Բարծուման և տանում Պերոզ արքայի մոտ ու ասում, որ այս ամենը գրել է Հայոց կաթողիկոսը և խորհում է ապստամբություն, իսկ Հայոց նախարարներին խորհուրդ է տալիս հնազանդվել Բյուզանդիայի կայսրին։ Պերոզի հրամանով, Բարծումա ասորին, անմեղ ձևանալով գալիս է Մեծ Հայքի Արզնարզյուն (Աղձնիք) և Մոկաց աշխարհներ և սկսում բռնությամբ նեստորական աղանդը տարածել։ Հետագայում Բարծուման տեղի տալով Մերշապուհ Արծրունու սպառնալիքներին, լքում է Արզնարզյունը։
Միքայել Չամչյանը կարծում է, որ Պերոզը, Գյուտ Ա Արահեզացուն զրկելով կաթողիկոսությունից, նրա փոխարեն կաթողիկոս է կարգել Քրիստափոր Արծրունուն։ Նման եզրակացության համար հիմք է ծառայում Թովմա Արծրունու վերը նշված հաղորդումը։ Միքայել Չամչյանը հղում անելով Թովմա Արծրունուն գրում է՝.«Իսկ Պերոզ արքայ ետ դնել փոխանակ Գիւտայ կաթողիկոս ՚ի վերայ հայոց զՔրիստափոր յազգէ Արծրունեաց. յորոյ երկրորդ ամի փոխեցաւ առ տէր երանելին Գիւտ, կացեալ ՚ի հայրապետութեան մինչեւ ցնստիլ Քրիստափորայ` ամս. ժ. եդաւ ՚ի գիրս հարց իւրոց ՚ի գեղջն Ոթմսու ՚ի գաւառին Վանանդայ։ Յետ վախճանելոյ երանելւոյն Գիւտայ` եկն ՚ի Հայս Բարծումա ոմն նեստորական, եւ էրկ խռով ութիւն մեծ. եւ եղեւ պատճառ բազում չարեաց. այլ թէ ո'վ էր այս Բարծումա, խօսեցուք համառօտիւ ՚ի ծագմանէ անտի նորա։»


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչեայ Աճառեան, Երեւան, 1942, Հատոր 5, Ցուցակ 1, Էջ 227-228
«Պատմություն Արծրունյաց տան», Թովմա Արծրունի, Բ. բ.
«Ոսկի-բարեկամ հայ ընտանեաց», Գրիգոր Մանդակունի Դ. տպ., Թիֆլիս, 1912, էջ 392
«Պատմութիւն հայոց», Միքայել Չամչյան, հտ. Բ, Վենէտիկ, 1785. էջ 152 (430, 529)
«Եղիշէ վարդապետ եւ իւր Պատմութիւնն Հայոց պատերազմի», Ներսես Ակինյան, Վիեննա։ Մխիթարյան տպարան, 1932, էջ 60-61
Վերխ-Իրմեն

Վերխ-Իրմեն (ռուս.՝ Верх-Ирмень), գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Օրդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3479 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վինցենտի Պոլի կալվածք

Վինցենտի Պոլի կալվածք (լեհ.՝ Dworek Wincentego Pola), կալվածք Լեհաստանի Լյուբլին քաղաքում։ Կալվածքում է գտնվում պոետ և աշխարհագրագետ Վինցենտի Պոլի կենսագրական թանգարանը, որը Լյուբլինի թանգարանի ստորաբաժանումն է։


== Պատմություն ==
Շենքը, որտեղ տեղակայված է թանգարանը, կլասիցիզմի ոճով է, կառուցվել է 18-րդ դարի վերջում Ֆիրլեյուվշիզնի կալվածքի տարածքում և կոչվում էր Կուենու կալվածք։ 1804-1810 թվականներին տունը պատկանում էր Վինցենտի Պոլի հորը՝ Ֆրանցիսկ Քսավեր Պոլին, որից հետո վաճառվել է ընտանիքի՝ Լվով տեղափոխվելու պատճառով։ 1860 թվականին Լյուբլինի վոևոդության քաղաքացիները տունը նվիրեցին Պոլերի ընտանիքին, ում սեփականության տակ այն մնաց 17 տարի։
1969 թվականին շենքը տեղափոխեցին Լյուբլինի Կալինովշչիզնա փողոց (տուն 13), որտեղ ծրագրվում էր թանգարան ստեղծել բաց երկնքի տակ, որի առաջին օբյեկտը պետք է լիներ Վինցենտի Պոլի տունը։
1972 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Վինցենտի Պոլի մահվան 100 տարելիցի կապակցությամբ բացվեց նրա կենսագրական թանգարանը։


== Հավաքածու ==
Թանգարանում են պահվում Վինցենտի Պոլի ձեռագրերը, նրա գրքերի և նրա մասին կենսագրական հետազոտությունների հրատարակությունները, ինչպես նաև նամակագրությունը։ Բացի այդ ներկայացված են Պոլ ընտանիքի փաստաթղթերը, պոետի թոռան՝ Յուլիուշ Պոլի նկարները, 19-րդ դարի կահույքը, 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի բացիկների հավաքածուն, 19-20-րդ դարերի թերթեր։
Վինցենտի Պոլը Կրակովի համալսարանում հիմնել է երկրի առաջին աշխարհագրության ամբիոնը, այդ պատճառով զարմանալի չէ, որ թանգարանում գտնվում է գլոբուսների մեծ հավաքածու՝ 110 ցուցանմուշ, ինչպես նաև քարտեզներ և աշխարհագրական այլ հրատարակություններ։

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վինցենտի Պոլի կալվածքի պաշտոնական կայքը (լեհ.)
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Բերդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի Բերդ քաղաքում։


== Պատմություն ==
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու օծման սրբազան արարողությունը տեղի է ունեցել 2014 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ Բացման արարողությանը ներկա են եղել հանրապետության նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ՀՀ Տավուշի մարզպետ Հովիկ Աբովյանը, բարձրաստիճան պետական ու հոգևոր այրեր, մարզի հոգևոր դասը՝ Տավուշի թեմի առաջնորդ Եզնիկ արքեպիսկոպոս Պետրոսյանը։ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին կառուցվել է բարերարությամբ լուսահոգի պարոն Ջոն Սթիվենսի (Ֆրեզնո, ԱՄՆ)։ Եկեղեցու հիմնարկեքը կատարվել է 2012 թվականի մայիսի 20-ին։ Եկեղեցու հեղինակը ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ Արտակ Ղուլյանն է, շինարարությունն իրականացրել է «Այգեձոր» ընկերությունը։ Օծման արարողության ընթացքում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը կատարել է եկեղեցու Սուրբ Սեղանի օծումը, որից հետո օծվել են եկեղեցու 16 սյուները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Բերդ, Տավուշ
Նազուկ (թխվածքաբլիթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նազուկ (այլ կիրառումներ)Նազուկ, հայկական հրուշակեղեն, որը պատրաստվում է ալյուրից, կարագից, շաքարավազից, թթվասերից, խմորիչից, վանիլային հավելումներից, ձվից, հաճախ օգտագործում են ընկույզ։


== Մշակույթում ==
Նազուկ հրուշակեղենը հաճախ է հիշատակվում 2012 թվականին նկարահանված «Իմ քեռի Ռաֆայելը» կինոկատակերգությունում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (328801-328900)

Աստերոիդների ցանկ (328701-328800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (328901-329000)
 Աստերոիդների ցանկ (328701-328800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (328901-329000)
Հոտառության օրգաններ

Հոտառության օրգաններ, մարդու և կենդանիների օրգաններ, որոնց միջոցով իրականանում է հոտառությունը։ 

Մարդկանց հոտառության օրգանները տեղակայված են քթի խոռոչի վերին (ետին) հատվածում, ոսկրային ելուստների՝ խեցիների, մասամբ նաև քթի միջնորմի վրա և ծածկված են հոտառական էպիթելով։
Կաթնասունների մեծ մասի (մակրոսմատիկների) հոտառական շրջանը մեծացած է քթի խոռոչի ոսկրային պատի հավելյալ խեցիների հաշվին։ Սողունների և որոշ կաթնասունների քթի միջնորմում, բացի հիմնական հոտառության օրգաններից, տեղադրված է նաև Ցակոբսոնի օրգանը։
Ձկների հոտառության օրգանները զույգ փոսիկներ են կամ պարկեր, որոնք գտնվում են գլխի վրա, բերանային ճեղքին մոտ։ Միջատների մոտ դրանք անտենաների վրա գտնվող զգայական գոյացություններ են, հոտառական սենսիլներ։Հոտառության օրգանների առանձնահատուկ ֆունկցիան ապահովում են հոտառական էպիթելի իլիկաձև ընկալող բջիջները, որոնց ընդհանուր թիվը ճագարների մոտ հասնում է մինչև 100 մլն, մարդկանց մոտ՝ 10 մլն։ Նշված բջիջներն ունեն կենտրոնական և ծայրամասային ելուստներ։ Երկար, նուրբ, կենտրոնական ելուստը մյուս նույնանման ելուստների հետ կազմում է ոչ միելինապատ հոտառական նյարդը։ Ծայրամասային ելուստը վերջանում է կոճղեզանման լայնացումով, որն իր մակերեսին կրում է մի խուրձ բարակ մտրակներ՝ հոտառական մազիկներ։ Վերջիններս ընկղմված են բջիջներից արտադրվող լորձի մեջ և ենթադրում են, որ դրանց մեջ է իրականանում հոտավետ նյութերի մոլեկուլների առաջնային փոխազդեցությունը բջջի հետː
Մարջան Սատրապի

Մարժան Սատրապի (նոյեմբերի 22, 1969(1969-11-22)[…], Ռաշթ, Գիլան, Իրան), ծագումով իրանցի գրող, նկարիչ, կոմիկսների ձևավորող և ռեժիսոր։ Ապրում է Փարիզում և ստեղծագործում է ֆրանսերեն։ Ծնվել է Իրանում, մեծացել է Թեհրանում, կոմունիստական ընտանիքում, որը մինչև իսլամական հեղափոխությունը ներգրավված էր Իրանում կոմունիստական և սոցիալիստական շարժման մեջ։ Նա հաճախել է ֆրանսիական լիցեյ և մանուկ հասակում ականատես եղել քաղաքացիական ազատությունների վրա աճող ճնշմանը և իրանական քաղաքականության ամենօրյա հետևանքներին, ներառյալ Շահի գահազրկումը, Այաթոլլա Խոմեյնիի վաղ ռեժիմը և Իրան-Իրաք պատերազմի առաջին տարիները։ 1983 թ. ծնողները տասնչորսամյա Մարժանին ուղարկում են Վիեննա՝ իրանական ռեժիմից հեռացնելու նպատակով։ Ըստ իր ինքնակենսագրական վեպի՝ նա ապրել է այնտեղ իր ավագ դպրոցի տարիներին և ապա վերադարձել Իրան՝ բարձրագույն ուսուցում ստանալու։ Այնուհետև ուսումնասիրել է տեսողական հաղորդակցություն՝ ժամանակի ընթացքում ձեռք բերելով մագիստրոսի կոչում Թեհրանի Ազադ Համալսարանի արվեստի բաժնում։ Հետագայում Սատրապին տեղափոխվել է Ստրասբուրգ (Ֆրանսիա)։ Աշխատակցում է աշխարհի տարբեր ամսագրերի և թերթերի, ներառյալ «Նյու Յորքրին» և «Նյու Յորք թայմսին»։ Աշխարհում բեսթսելեր են դարձել Սատրապիի կոմիքսային ինքնակենսագրական «Պերսեպոլիսը» և «Պերսեպոլիս 2»-ը։ Նրա հաջորդ գրքերը՝ «Ասեղնագործությունները» և «Սալորով հավը» նույնպես արժանացել են Անգուլեմի «Տարվա ալբոմ» մրցանակներին։ Նա նաև հանդես է եկել որպես համառեժիսոր Պերսեպոլիս մուլտֆիլմում, որը առաջադրվել էր «Օսկար» մրցանակի, որպես լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (2241)

Ժողովածու (2241), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2241 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21X16 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 112 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր մետաքս։


== Բովանդակություն ==
Մխ. Սեբաստացւոյ Ճարտասանութիւն։
Պատմութիւն Մարիամայ Մազդաղինացւոյ։
Պատմութիւն չարչարանաց տեառն։
Քարոզք (Սիմ. Երևանցի, Առ. Սիւնեցի, անանուն)։


== Ծանոթագրություններ ==
Twerk It

«Twerk It», ամերիկացի ռեփեր Project Pat-ի երգը, որում իրենց մասնակցությունն ունեն նաև երգիչ Ty Dolla Sign-ը, ռեփերներ Վիզ Խալիֆան ու Wale-ը։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2015 թվականի հունվարի 20-ին և ընդգրկվել է Project Pat-ի «Mista Don't Play 2: Everythangs Money» անվանումը կրող իններորդ ալբոմում։


== Թողարկում ==
Երգը ներկայացվել է 2014 թվականի նոյեմբերի 16-ին, սակայն որպես սինգլ iTunes-ում թողարկվել է 2015 թվականի հունվարի 20-ին։ «Mista Don't Play 2: Everythangs Money» ալբոմը, որում ընդգրկված է «Twerk It»-ը, վաճառքի դուրս եկավ 2015 թվականի ապրիլին։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի փետրվարի 24-ին Project Pat-ի VEVO ալիքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում
Երգի տեքստը Archived 2015-09-05 at the Wayback Machine. MetroLyrics կայքում
Վոլին (գյուղ, Նովոգորոդսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոլին (այլ կիրառումներ)Վոլին (ռուս.՝ Волынь), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (142901-143000)

Աստերոիդների ցանկ (142801-142900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (143001-143100)
 Աստերոիդների ցանկ (142801-142900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (143001-143100)
Ուստյումովո

Ուստյումովո (ռուս.՝ Устюмово, բաշկիրերեն՝ Үҫтем), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 192 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռուտիկվեռե

Ռուտիկվեռե (էստ․՝ Rutikvere), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Կոիգի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մոլոչարկա (այլ կիրառումներ)

Մոլոչարկա, կարող է վերաբերել՝

Մոլոչարկա - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում
Մոլոչարկա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մակեևկայի քաղաքային խորհրդում
Մոլոչարկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանում
Արմավենի (լրագիր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմավենի (այլ կիրառումներ)Արմավենի, եգիպտահայ անդրանիկ պարբերականը։ Լույս է տեսել 1865 թ-ին, Կահիրեում (ընդամենը՝ 4 համար)։ Հիմնադիր-տնօրեն՝ Մկրտիչ արք. Քեֆսիզյան, խմբագիր՝ Աբրահամ Մուրադյան։ Ձգտել է ամրապնդել Հայ առաքելական եկեղեցու դերը համայնքի կյանքում։
Եգիպտահայ անդրանիկ պարբերականն է։ Ունեցել է կղերա–պահպանողական, հակասահմանադրական ուղղություն, պաշտպանել է աղայական դասի շահերը։ Տպագրել է կրոնա–բարոյական նյութեր, հոդվածներ, լուրեր Եգիպտոսի, ինչպես նաև մյուս հայ գաղութների մասին, արձագանքել է միջազգային քաղաքական և առևտրական կյանքին, արծարծել առհասարակ գաղութահայ մշակութային կյանքի հարցեր։ Ուներ հետաքրքրական տեղեկությունների, զվարթ ժամանցի, հանելուկների, ծանուցումների ընդարձակ բաժին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վոզնեսենկա (գյուղ, Մարյինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոզնեսենկաՎոզնեսենկա (ուկրաիներեն՝ Вознесенка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոզնեսենկա գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պրեդտեչինո

Պրեդտեչինո (ուկրաիներեն՝ Предтечине), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Պրեդտեչինո գյուղում բնակվում էր 377 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թոնի Ալեգբե

Էնթոնի Բենսոն Ալեգբե (անգլ.՝ Tony Alegbe, հոկտեմբերի 10, 1981(1981-10-10), Նիգերիա), նիգերիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։


== Կարիերա ==
Ալեգբեն սկսել է կարիերան 1999 թվականին նիգերիական «Շուտինգ Ստարզ» ֆուտբոլային ակումբում։ 2001 թվականին գնացել է Ուկրաինա, որտեղ սկսել է խաղալ «Մետալուրգ», «Կրավբաս», «Կարպատներ» ֆուտբոլային ակումբներում։ Հայրենի երկիր վերադառնալուց հետո պայմանագիր է ստորագրել «Վիկի Տուրիստս» ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Տուրիստսում խաղացել է մեկ մրցաշրջան։


== Ազգային հավաքական ==
Ալեգբեին առաջին անգամ կանչեցին հավաքական 2002 թվականի նոյեմբերի 1-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)}
Վիճակագրութունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
Ամանդա Պլամմեր

Ամանդա Մայքլ Պլամմեր (անգլ.՝ Amanda Michael Plummer, մարտի 23, 1957(1957-03-23), Նյու Յորք, Նյու Յորք), ամերիկացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Դերասաններ Քրիստաֆեր Պլամմերի և Թէմմիի դուստրն է:
Հայտնի է 1991 թվականի «Թագավոր-ձկնորս» ֆիլմից։


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ ==
1996 Ամենալավ հյուրընկալված դերասանուհին դրամատիկական հեռուստասերիալում
2005 Ամենալավ հյուրընկալված դերասանուհին դրամատիկական սերիալում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Аманда Пламмер (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Պերվոմայսկի շրջան (Նիկոլաևի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պերվոմայսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Պերվոմայսկի շրջան (ուկրաիներեն՝ Первомайський район), շրջան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պերվոմայսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1319 կմ²։


== Բնակչություն ==
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 37000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28,05 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Պլազմային ռեակտոր

Պլազմային ռեակտոր պլազմաքիմիական կամ պլազմային մետալուրգիական ագրեգատի հանգույց, որում իրականացվում են ջերմազանգվածափոխանակության պրոցեսները և ցածր ջերմաստիճանային պլազմայի մասնակցությամբ ընթացող քիմիական ռեակցիաները։
Պլազմային ռեակտոր են կոչվում ոչ միայն առանձին հանգույցները, այլև պլազմային ագրեգատներն ամբողջությամբ։


== Հիմնական պահանջներ ==
Պլազմային ռեակտորներին ներկայացվող հիմնական պահանջներն են․ ռեագենտների բավականաչափ լրիվ խառնումը, փոխազդեցության գոտու պահանջվող երկարության ապահովումը, արդյունավետ ջերմազանգվածափոխանակության պայմանների ստեղծումը նվազագույն ջերմային կորուստների դեպքում։ Եթե պլազմայի ստեղծման համար կիրառում են բարձր հաճախային ինդուկցիոն պլազմատրոններ, ապա հնարավոր է ռեակցիոն գոտու և պարպման ծավալի համատեղում (այսպես կոչված, բաց տիպի Պլազմային ռեակտոր)։


=== Շիթային պլազմային ռեակտորներ ===
Շիթային պլազմային ռեակտորները, որոնցում պլազման ստացվում է ձևավորված շիթի տեսքով, լինում են ուղղահոս և հանդիպական հոսքերով։ Պլազմային հոսքի հավասարաչափ ջերմային դաշտ ստեղծելու, դրա հզորությունը մեծացնելու, ռեագենտների խառնումը բարելավելու, ջերմազանգվածափոխանակությունն ինտենսիվացնելու համար հեռանկարային են բազմաղեղ պլազմային ռեակտորները։


== Տես նաև ==
Պլազմային մեատլուրգիա,
Պլազմաքիմիա
Ջեռուցում

Ջեռուցում, շենքերի արհեստական տաքացում՝ մարդու նորմալ ինքնազգացողությունը, տեխնոլոգիական պրոցեսների նորմալ ընթացքը, սարքավորումների, նկարների, նյութերի ու արտադրանքի պահպանումն ապահովելու համար (բնակելի շենքերում ջերմաստիճանը պետք է լինի 18°—20°С, հանդիսասրահներում՝ 16°С, վիրահատարաններում՝ 25°С, մսի, կաթի արտադրությունում՝ 5° С)։ Ջեռուցման համակարգից շենքին մատուցվող ջերմության քանակը (որոշվում է շենքի ջերմության կորուստների և շենքում անջատվող ջերմության քանակների տարբերությամբ) կարգավորվում է ջեռուցման համակարգերի ավտոմատացմամբ և ջեռուցիչ սարքերի վրա տեղադրված կարգավորիչ ծորակներով։ 
Ջեռուցման համակարգերը լինում են կենտրոնական և տեղական։ Զեռուցման կենտրոնական համակարգերում ջերմությունն արտադրվում է տաքացվող շենքերում կամ նրանցից դուրս գտնվող կաթսայատներում, ինչպես նաև ջերմաէլեկտրակայաններում, որտեղից տաքացնող ջերմակիրը խողովակաշարերով փոխադրվում է շենքերում տեղադրված ջեռուցիչ սարքերը։ Զեռուցման կենտրոնական համակարգերը ստորաբաժանվում են ըստ ջերմակրի (ջուր, օդ, շոգի) տեսակի։ 
Առավել մեծ տարածում է ստացել (բնակելի, հասարակական և արդիական որոշ շենքերում) ջրային ջեռուցումը։ Լայնորեն կիրառվում է նաև օդային ջեռուցումը, որի դեպքում ջեռուցումը համատեղվում է օդափոխության կամ օդի կոնդիցիոնման հետ։ Բնակելի, հասարակական և որոշ արդիական շենքերում (որտեղ պահանջվում է օդի բարձր մաքրություն) ընդլայնվում է պանելային ջեռուցման (ջերմությունը ջեռուցվող շենք է հաղորդվում պատերում և միջնորմերում տեղադրված հարթ ջեռուցիչ պանելներով) և ճառագայթային ջեռուցման կիրառումը։ Որոշ թերությունների պատճառով ժամանակակից շինարարության մեջ շոգեջեռուցման կիրառումը զգալիորեն կրճատվել է։ 
Սակավահարկ շենքերում սովորաբար կիրառվում են ջեռուցման տեղական համակարգեր, որոնցում ջերմության աղբյուրները և ջերմատու մակերևույթը միավորված են։ Այստեղ ջերմությունն արտադրվում է ջեռուցվող սենյակներում։ Տեղական ջեռուցման տարածված տեսակ է համարվում վառարանային ջեռուցումը, որը փոխարինվել է առավել կատարյալ և շահավետ համարվող կենտրոնական ջեռուցման, ինչպես նաև տեղական ջեռուցման այլ տեսակներով՝ գազային և էլեկտրական ջեռուցումով։ 
Ջեռուցման տեխնիկան ունի բազմադարյան պատմություն։ Առաջին ջեռուցիչ սարքավորումները հայտնի էին դեռևս քարի դարում։ Մ․թ․ սկզբին ի հայտ եկան ծխնելույզներով ջեռուցիչ վառարանները։ Ջեռուցման տեխնիկայի զարգացման կարևոր փուլ էր կենտրոնական համակարգերի ստեղծումը։ 15-րդ դարում սկսեցին կիրառվել օդային, իսկ 19-րդ դարում՝ ջրային ջեռուցումը և շոգեջեռուցումը։ 20-րդ դարի սկզբին ստեղծվեց ճառագայթային և պանելային ջեռուցումը, զարգացում ստացան ջերմամատակարարման, ջերմաֆիկացման և կենտրոնական ջեռուցման համակարգերը։
Արբան (Էն)

Արբան (ֆր.՝  Arbent), կոմունա ֆրանսիական Էն գավառում, Նանտյուա շրջանում, Հյուսիսային Օյոննա գավառում։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Արբանը գտնվում է ծովի մակերևույթից 565 մ բարձրության վրա, Օյոննա քաղաքից 5 կմ հյուսիս-արևելքում, Յուրայի լեռներում, ձգվում է Ruisseau de Merdanson գետի երկայքնով։


== Պատմություն ==
Արբանը հիմնադրվել է 1100 թվականին կառուցված վանքի շուրջը։ Սկսած 1402 թվականից Արբանը պատկանում էր Սավոյայի կոմսությանը, իսկ 1601 թվականի՝ Լիոնի համաձայնագրի, Արբանը անցավ Ֆրանսիայի տիրապետության տակ։ XVII դարում Արբանը ավերվեց Ֆրանսիայի և Ֆրանշ Կոնտեի միջև տեղի ունեցող քաղաքացիական պատերազմների հետևանքով։


== Տեսարժան վայրեր ==
XV դարին կառուցված Սուրբ Լավրենտիոսի գոթական եկեղեցի։ XVII դարում ավերված վանքից մինջ օրս ոչինչ չի պահպանվել։


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը առավելապես զբաղված է գյուղատնտեսությամբ։ Օյոննա քաղաքին մոտ լինելու շնորհիվ գոյություն ունի մոտ 80 ձեռնարկություն, որոնցից ամենամեծը զբաղվում է պլաստմասսայի արդյունաբերությամբ։
Կոմունան ունի լավ տրանսպորտային կառուցվածք։ Այն գտնվում է Մոնրեալ լա Կլյուզ-Սենտ Կլոդ մայրուղու մոտակայքում։ Մոտակայքում է գտնվում նաև Օյոննա օդանավակայանը։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարով կազմել է 3476 մարդ։
Բնակչության թվակքանակը ըստ INSEE-ի


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Arbent on Lion1906 Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Arbent on Google Maps
Arbent on Géoportail, National Geographic Institute (IGN) website
Arbant on the 1750 Cassini Map
Arbent on the INSEE website
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հենրի Պարկինս Հոպներ

Կապիտան Հենրի Պարկինս Հոպներ (1795, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - դեկտեմբերի 22, 1833(1833-12-22), Լիսաբոն, Պորտուգալիա), Մեծ Բրիտանիայի ռազմածովային թագավորական նավատորմի սպա, Արկտիկայի հետախույզ և տեխնիկական գծագրող/արվեստագետ։ Իր կարիերայի ընթացքում մասնակցել է նաև երկու անհաջող ճանապարհորդությունների․ 1816 թվականին թագավորական «Ալսեսթ» և 1825 թվականին «Ֆյուրի» նավերի կործանմանը։


== Վաղ կյանք ==
Ծնվել է Լոնդոնում և եղել անգլիացի դիմանկարիչ Ջոն Հոպների և ամերիկացի քանդակագործ Պատիենս Ռայթի դուստր Ֆոբի Ռայթի (1761-1827) չորրորդ զավակը։ Շատ բան հայտնի չէ նրա կրտսեր քույր-եղբայրների մասին։ Ունեցել է երեք ավագ եղբայրներ, որոնց հայրը նկարել է 1791 թվականի «Հոպներ երեխաները» կտավում, որն այժմ գտնվում է Արվեստի ազգային պատկերասրահի հավաքածուի կազմում։

Քեթրին Համբդեն Հոպներ (1784–1828),  «Բրիտանական Արևելահնդկական» ընկերության դատավոր
Ռիչարդ Բելգրավ Հոպներ (1786-1872), բրիտանական գլխավոր հյուպատոս Վենետիկում,
Ուիլսոն (երբեմն հայտնի որպես Վիլյամ) Լասսել Հոպներ (1788–?), Նկարիչ


== Կարիերա ==
Հոպները անդամագրվել է Թագավորական նավատորմին 1808 թվականին և ծառայել Նապոլեոնյան պատերազմների և 1812 թվականի Անգլո-ամերիկյան պատերազմի ժամանակ։ Աշխատանքային կարիերան սկսել է «էնդիմիոն» նավի վրա, երբ նրան հրամայել էին գնալ Լա Կորունյա։ 1815 թվականին նշանակվել է կրտսեր լեյտենանտ։ Հաջորդ տարի նա ծառայել է խորտակված «Ալսեսթ» նավի վրա նավապետ Մուրեյ Մաքսվելի հրամանատարությամբ և ուղեկցել Լորդ Ամհերստին դեպի Չինաստան՝ կայսր Ցզյացինին դիվանագիտական առաքելության նպատակով։ Երբ «Ալսեսթ» նավը խորտակվել է, Հոպները տեղափոխվել է Օստ-Հնդկական «Լայոն» նավը, որպեսզի օգնի իր նավաբեկված ընկերներին։
1818 թվականին լեյտենանտ Հոպները ծառայում էր «Ալեքսանդր» նավի վրա լեյտենանտ Ուիլյամ Էդուարդ Պարրիի հրամանատարությամբ։ Հոպները մասնակցել է դեպի Արկտիկա ևս երեք ճանապարհորդությունների Պարրիի հրամանատարության ներքո։
Հոպների գեղարվեստական և ստեղծագործական տաղանդները օգտակար էին այս ճանապարհորդությունների ժամանակ։ Նրա նկարազարդումները տպագրվել են Ջոն Ռոսի և Պարրիի արշավախմբային պատմվածքների հետ։ Բացի այդ, Հոպները երկու սեզոն է մասնակցել Արքայական Արկտիկական թատրոնում, որը հիմնադրվել էր Պարրիի կողմից՝ երկարատև ձմեռների ընթացքում ձանձրույթը հաղթահարելու համար։ Հոպներն ինքն էր Արկտիկայում ամեն ամիս անցկացվող դիմակահանդեսների կազմակերպիչը։ Ինչ վերաբերում է դիմակահանդեսներին, Փերին նշել է. «Բացառվում է, որ որևէ այլ գաղափար մեզ ավելի երջանկացներ կամ ավելի ճիշտ համապատասխաներ մեր իրավիճակին»։


== Հետագա կյանք ==
Անառողջությունը նրան խանգարել է ուղեկցել Փարիին 1827 թվականին դեպի Հյուսիսային բևեռ իր ճանապարհորդության ընթացքում։ 1829 թվականին ծովակալ Ռոսին ուղեկցելու Հոպների խնդրանքը մերժվել է։
Հոպները երբեք չի ամուսնացել։ 1833 թվականի դեկտեմբերի 22-ին մահացել է Լիսաբոնում՝ դեպի Հարավային Եվրոպա շրջագայության ընթացքում։


== Անվանակոչումներ ==
Կանադայի մի քանի վայրեր անվանակոչվել են նրա պատվին, այդ թվում՝
Քեյփ Հոփները Հյուսիսարևմտյան տարածքներում
Հոպներ Ինլեթը, Հոպներ գետը, Հոպներ նեղուցը Նունավուտում
Հոպներ կղզին Օնտարիո նահանգում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Burnet Inlet, Barrow's Strait, from a sketch by Henry Parkyns Hoppner
Photo, Fury beach, Somerset Island, Nunavut, Canada
Վորինգեն

Վորինգեն (գերմ.՝ Woringen), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան։ Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 1889 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010)։ Զբաղեցնում է 17,54 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 78 219։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Գոլֆ

Գոլֆ (անգլ.՝ golf), մարզախաղ ռետինե գնդակի (քաշը՝ 42,5 գրամ) և մականների (երկարությունը 85-100 սմ) օգնությամբ, որը տեղի է ունենում կանաչածածկ դաշտում։


== Կանոնները ==
Խաղի մասնակիցները ձգտում են, 9-18 հավասար մասերի բաժանված դաշտի 100-600 յարդ (91-546 մետր) երկարություն ունեցող մրցուղիներով մականով հարվածելով գնդակին, այն գցել մրցուղու վերջում գտնվող փոսիկների մեջ։ Գնդակը փոսիկի մեջ գցող մարզիկը ստանում է մեկ միավոր։ Հանդիպումները անցկացվում են 18,36 կամ 72 միավորի հաշվարկով։
Գոլֆը միջազգային մարզաձև է։ Պրոֆեսիոնալ գոլֆի խոշորագույն մրցաշարերը ողջ աշխարհով մեկ ցուցադրվում են հեռուստատեսությամբ։ Բազմաթիվ մարդիկ խաղում են նաև սիրողական գոլֆ։ Խաղի նպատակն է հատուկ մականով այնպես հարվածել փոքրիկ գնդակին, որ այն գլորվելով ընկնի կանաչ սիզամարգում (գրին) փորված փոսիկի մեջ։ Խաղացողներն օգտագործում են մականների հավաքածու (մեկ խաղացողի համար՝ 14-ից ոչ ավելի)։ Յուրաքանչյուր փոսիկի համար խաղացողն ընտրում է ամենահարմար մականը։


== Կանոններ ==

Գոլֆ խաղում են երկուսով կամ զույգերով։ Հաղթում է այն խաղացողը կամ զույգը, որը գնդակը փոսիկի մեջ է գլորում նվազագույն թվով հարվածներով։ Մի քանի փոսիկներով մրցամարտի դեպքում մրցամարտի արդյունքը հաշվվում է յուրաքանչյուր փոսիկի գրավումով առանձին-առանձին, և հաղթում է ավելի շատ փոսիկներ գրավողը։
Առաջին հարվածի համար գնդակը դնում են փոքր-ինչ բարձր հողի հատուկ հատվածի՝ պատվանդանի կամ նշագծի վրա։ Պատվանդանից հետո տարածվում է կարճ խուզած խոտի շերտը (ֆերվեյ)։ Այդ շերտը ձգվում է մինչև սիզամարգը՝ գրինը, որտեղ գտնվում է փոքրիկ դրոշակով նշված փոսիկը։ Կարճ խուզած խոտի շերտի 2 կողմերով ձգվում են բարձր խոտով՝ մոլախոտով, ծածկված տեղամասերը՝ դաշտի անհարթ մասը։ Խաղացողի գործողությունները դժվարացնում են ծառերը, թփերը և այլ արգելքներ՝ առվակները կամ ավազածուղակները (բունկերները)։


== Խաղադաշտ ==
Գոլֆի խաղադաշտը բաժանված է 18 հավասար մասերի՝ մրցուղիների, որոնց վերջում գտնվում են փոսիկները։ Այդ 18 փոսիկների գրավումը կազմում է խաղի 1 ռաունդը։ Յուրաքանչյուր փոսիկի արդյունքի հաշվման միավորը փարն է՝ հարվածների այն թիվը, որ հաջող խաղի դեպքում գոլֆ խաղացողը պետք է կատարի յուրաքանչյուր կոնկրետ փոսիկի համար կամ ամբողջ դաշտում։ Յուրաքանչյուր փոսիկի համար տրվում է 3–5 հարված։ Բոլոր փոսիկների փարերի գումարը կազմում է դաշտի ընդհանուր փարը։ 18 փոսիկով ստանդարտ խաղադաշտի համար, որպես կանոն, այն հավասար է 70–72-ի։


== Մրցաշար ==
Գոլֆի խոշոր մրցաշարերը սովորաբար անցկացվում են 4 օրվա ընթացքում։ Խաղում են օրական 1 ռաունդ։ Խոշոր մրցաշարերի թվին է պատկանում «Մեծ քառյակը»՝ ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի բաց առաջնությունները, ԱՄՆ-ի վարպետների և ԱՄՆ-ի գոլֆի պրոֆեսիոնալ խաղացողների միության մրցաշարերը։
Խաղային սեզոնի ընթացքում աշխարհի առաջատար գոլֆիստները մասնակցում են նաև դրամական մրցանակներով (կոմերցիոն) մրցաշարերի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայաստանի Ազգային Գոլֆի Ասոցիացիա
Գոլֆի մասին դասարան․ամ կայքում Archived 2016-09-05 at the Wayback Machine.
Վագիվեռե

Վագիվեռե (էստ․՝ Vagivere), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Լիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Նոր քաղաքապետարան (Մյունխեն)

Նոր քաղաքապետարան (գերմ.՝ Neues Rathaus) (իտալերեն՝ Municipio Nuovo), գտնվում է Մյունխենի գլխավոր հրապարակի` Մարիենպլացի հյուսիսային կողմում։ Նախատեսված է քաղաքային իշխանությունների՝ քաղաքապետի, Քաղաքային խորհրդի, քաղաքային կառավարման աշխատանքների համար։


== Պատմություն ==
Այն կառուցվել է 1867-1908 թվականների ընթացքում, Գեորգ ֆոն Հոբերիսերի գլխավորությամբ։ Նեոգոթական ոճի կառույց է։ 1874 թվականին Հին քաղաքապետարանից այս շինություն է տեղափոխվում Մյունխենի Քաղաքային խորհուրդը, որը մինչ օրս էլ այստեղ է ծավալում իր գործունեությունը։


== Նկարագրություն ==
Շինությունն ունի ավելի քան 400 սենյակ և զբաղեցնում է մոտ 9000 մ² տարածք։ Ճակատային հատվածը, որն ունի մոտ 100 մետր երկարություն, զարդարված է բավարացի դուքսերին և Վիտելսբախների դինաստիայի թագավորներին, լեգենդար մարդկանց ու սրբերին նվիրված պատկերներով։
Նոր քաղաքապետարանի 85 մետր բարձրությամբ աշտարակ կարելի է բարձրանալ վերելակի օգնությամբ։ Աշտարակի գլխավոր զարդը նորածին մի մանկան պատկերն է, որը ձախ ձեռքում պահում է Աստվածաշունչն, իսկ աջով օրհնում է քաղաքը։
Այժմ շինության հիմնային մասը ծառայում է որպես բացօթյա սրճարան, իսկ առաջին հարկի որոշ սենյակներ հատկացված են մանր բիզնեսի համար։


=== Ժամացույցներ ===
Գլխավոր աշտարակը զարդարում են հատուկ ժամացույցները, որոնք 15 րոպե տևողությամբ տիկնիկային ներկայացում են ցուցադրում։ Ամեն օր ժամը 11-ին միաժամանակ ղողանջում են շինության 43 զանգերը, պատուհանները բացվում են, և մարդկային հասակ ունեցող 32 կերպար սկսում են քաղաքային կյանքի պատկերներ խաղալ։
Դուքս Վիլհելմ V -ն ու նրա կինը բացված են հայտարարում 1568 թվականի Մարիենպլացում իրենց հարսանեկան արարողության առթիվ կազմակերպված ասպետական մրցույթը։ Սկսվում է իսկական արարողություն. հանդիսավոր շքերթով ներկայանում են հրացանակիրներն ու խիզախ ասպետներն իրենց ձիերով։ Դուքսի նշանով ասպետները նետվում են միմյանց վրա և պայքարում հաղթողի կոչման համար։ Հաղթողին ճանաչելուց հետո սկսվում է երգն ու պարը` ի նշան 1517 թվականի ժանտախտի հաղթահարման համընդհանուր ուրախությանը։ Ամռանն այս ներկայացումը սկսվում է նաև ժամը 12-ին ու 17-ին։


== Պատկերասրահ ==
Ժամացույցների տիկնիկային ներկայացումը
		
		
		
		
Կոնֆերենս սրահներ - միջանցքներ - աստիճանահարթակներ
		
		
		
		
		
		
		

Նոր քաղաքապետարանի ընդհանուր տեսքը
		
		


== Գրականություն ==
Oscar Doering: Zwei Münchener Baukünstler, Gabriel von Seidel, Georg von Hauberrisser, hrsg. von der Allgemeinen Vereinigung für christliche Kunst München, Nr. 51 u. 52, München 1924, S. 14–15.
Klaus Gallas (1979)։ München. Von der welfischen Gründung Heinrichs des Löwen bis zur Gegenwart: Kunst, Kultur, Geschichte։ Dölling u. Galitz։ ISBN 3-7701-1094-3 
Das Neue Rathaus in München. Georg von Hauberrisser (1841–1922) und sein Hauptwerk։ DuMont։ 2006։ ISBN 3-937904-24-7 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նոր Քաղաքապետարան muenchen.de կայքում.
muenchen.de: Neues Rathaus Archived 2009-03-05 at the Wayback Machine. (գերմ.)
Neues Rathaus info and photos
Pen and ink drawing of Neues Rathaus, München Archived 2012-11-30 at Archive.is
Դյուզկոմ

Դյուզկոմ, ձմեռանոց Կարսի մարզի Օլթիի օկրուգում, Օլթիի տեղամասում։ 1907 թվականին ուներ 101 բնակիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մադմուազել Դյուվալ

Մադմուազել Դյուվալ (ֆր.՝ Mlle Duval, 1718[…] - ոչ վաղ քան 1775 կամ 1775, Փարիզ), ֆրանսիացի կլավեսինահար, երգչուհի և կոմպոզիտոր։ 


== Կենսագրություն և ստեղծագործություն ==
Մադմուազել Դյուվալի ծագման, կյանքի և կրթության մասին ոչ մի տեղեկություն չի պահպանվել, նույնիսկ նրա անունը հայտնի չէ։ Նրա մասին կցկտուր տեղեկությունները հանդիպում են իր ապրած դարաշրջանի փատաթղթերում։ Հնարավոր է, որ նա Փարիզի ազգային օպերայում եղել է երգչուհի և պարուհի։ Պահպանվել է 1736 թվականի անստորագիր նամակ, որում ասվում էր, որ Փարիզը «տաղանդավոր Դյուվալին» գիտեր «Լեգենդ» անվամբ, քանի որ նա եղել է ապօրինածին երեխա։
1736 թվականին, երբ նա դարձել է 18 տարեկան, կայացել է նրա կոմպոզիտորական դեբյուտը` «Հանճարներ, կամ Սիրո կերպարանքներ» (ֆր.՝ Les Génies, ou Les caractères de l'Amour) «հերոսական բալետն» ըստ Փլյորի դե Լիոնայի լիբրետոյի։ Ներկայացումից երևում է, որ օրիորդ Դյուվալի հովանավորն եղել է արքայազն Կարինիանոն։ Դյուվալի ստեղծագործությունը դարձել է կին կոմպոզիտորների երկրորդ օպերան, որը բեմադրվել է Փարիզի ազգային օպերայում (առաջինը եղել է 1694 թվականին, Էլիզաբեթ Ժակե դե լա Գերրի «Կեփալոս և Պրոկրիս» բալետը)։ Ըստ կարծիքի, որը հրապարակվել է Mercure de France-ում, օրիորդ Դյուվալն զարմացրել է հանրությանը նրանով, որ ամբողջ բալետի հետ միաժամանակ նվագել է կլավեսին, «նախերգանքից մինչև վերջին նոտա»։ Քննադատներից մեկը գրել է, որ նրա երաժշտությունն արժանի է Ժան Ֆիլիպ Ռամոյի «Նրբակիրթ Հնդկաստանի» հարմոնիային»։      
Հետագայում Դյուվալը կանոնավոր կերպով հանդես է եկել Օպերայում երկու դերով. ըստ երևույթի, մոտավորապես 1770 թվականին նրա համար նշանակվել է դրամական նպաստ։ Վերջին անգամ նրա անունը հիշատակվել է 1775 թվականին, Օպերայի պարուհիների շարքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Bertil H. Van Boer Duval [or Duvall, Mademoiselle] // Historical Dictionary of Music of the Classical Period. — Scarecrow Press, 2012. — P. 173.
Mary F. McVicker Mlle Duval // Women composers of classical music: 369 biographies from 1550 into the 20th century. — McFarland & Company, 2011. — P. 22—23. — ISBN 978-0-7864-4397-0
Jacqueline Letzter, Robert Adelson Women writing opera: creativity and controversy in the age of the French Revolution. — University of California Press, 2001. — P. 17.


== Արտաքին հղումներ ==
James R. Anthony։ «Duval, Mlle (first name unknown)»։ Grove Music Online
Սերգեյ Ավագյան (գրող)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերգեյ Ավագյան (այլ կիրառումներ)Սերգեյ Ավագի Ավագյան (նոյեմբերի 1, 1926(1926-11-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրող, լրագրող, գյուղատնտեսական գիտությունների թեկնածու, «Շարուր» հայրենակցական միության պատվավոր նախագահ, Շրջակա միջավայրի անվտանգության գիտությունների միջազգային ակադեմիայի թղթակից-անդամ, Հայաստանի լրագրողների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Սերգեյ Ավագի Ավագյանը ծնվել է 1926 թվականի նոյեմբերի 1-ին Երևան քաղաքում։ Ծնողները՝ Ավագ Ավագյանը և Վարդանուշ Բեկնազարյանը, Շարուրի կոտորածներից փախչելով հասել են Երևան։
Գերազանց ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և 1944 թվականի վերջերին զորակոչվել է խորհրդային բանակ, զորացրվել է 1950 թվականի սկզբներին։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի համամիութենական անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը, աշխատել է հանրապետության տարբեր շրջաններում։ 1967 թվականին հեռակա կարգով ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան Հայկական մանկավարժական ինստիտուտի կենսաբանության և քիմիայի բաժինը։
Ավարտել է ԿԿ Երևանի քաղաքային կոմիտեի Մարքսիզմ-լենինիզմի համալսարանը։ 1971 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համամիութենական թռչնաբուծական և տեխնոլոգիական գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտուրան և նույն տարում Լենինգրադում (Սանկտ Պետերբուրգ) ատենախոսել թեզ։ Սերգեյ Ավագյանին շնորհվել է գյուղատնտեսական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ Ընտրվել է Շրջակա միջավայրի անվտանգության գիտությունների միջազգային ակադեմիայի թղթակից-անդամ։
Կազմակերպել է «Շարուր» հայրենակցական միությունը, որի պատվավոր նախագահն է։ Հայաստանի ազատամարտի վետերանների միության քաղաքական խորհրդի անդամ է։
Նրա շնորհիվ նախկին Շահվերդյան փողոցը վերանվանվել է Շարուրի փողոց, իսկ Սելիմի լեռնանցքը վերանվանվել է՝ Վարդենյաց։


== Ստեղծագործական կյանք ==
Հրատարակել է 30 անուն գիրք՝ «Շարուր», «Սուրմալու», «Հայ իրավաբաններ», «Նշանավոր հայուհիներ», «Սնունդը և մենք», «Ցեղասպանությունն Արևելյան Հայաստանում» և այլն։
Հայաստանի լրագրողների միության անդամ է։ Տպագրել է շուրջ 350 հոդված՝ մասնագիտական, հասարակական, քաղաքական թեմաներով, մասնակցել է մի շարք կոնֆերանսների։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
Պարգևատրվել է ԽՍՀՄ կառավարական, նաև Հայաստանի Հանրապետության մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կաբասես

Կաբասես  (իսպ.՝  Cabacés) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պրիորատ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 31․3 կմ2, բնակչությունը՝ 347 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d’Estadística de Catalunya
Información general Archived 2008-05-13 at the Wayback Machine.
Datos de Cabacés