Յոհաննա Մյունտեր

Յոհաննա Էլիսաբեթ Մյունտեր (դան․՝ Johanne Elisabeth Münter, ծննդյամբ` Իոնսոն (դան․՝ Johnson), մայիսի 13, 1844(1844-05-13), Rønne, Բորնհոլմ, Դանիա - հուլիսի 27, 1921(1921-07-27), Hellebæk, Helsingør Municipality, Մայրաքաղաքային տարածաշրջան, Դանիա), դանիացի գրող և կանանց իրավունքների պաշտպան։ 1895 թվականին ամուսնու հետ Ճապոնիա կատարած ճանապարհորդությունից հետո նա մի քանի գիրք է գրել ճապոնացի կանանց մասին` ինքն էլ հրապուրված լինելով այդ երկրով։ 1890-ականներին մասնակցել է կանանց իրավունքների պաշտպանության շարժմանը՝ ելույթ ունենալով մշակույթի և կրոնի մասին Կին ընթերցողների ասոցիացիայում (Kvindelig Læseforening): Միացել է նաև Դանիայի կանանց պաշտպանության ասոցիացիային (Danske Kvinders Forsvarsforening) և Կարմիր խաչի կանանց բաժամունքին։ 1904 թվականին Մյունտերը Բեռլինում մասնակցել է Կանանց միջազգային ընտրական ալյանսի (IWSA) հիմնադիր համաժողովին։ 1906 թվականին հիմնադրել և ղեկավարել է Կանանց ընտրական ակումբը (Danske Kvindeforeningers Valgretsforbund), որը անդամակցել է Դանիայի Կանանց միացյալ ընտրական իրավունքի համար շարժմանը (Danske Kvindeforeningers Valgretsforbund): Մյունտերը եղել է Ամստերդամում (1908) և Լոնդոնում (1909) անցկացված IWSA համաժողովների պատվիրակ։


== Կենսագրություն ==
Յոհաննան ծնվել է 1844 թվականի մայիսի 13-ին Ռյոննեում (Բորնհոլմ), նավատեր Պետեր Ջոնսոնի (1786-1850) և Մարեն Քիրստին Սոննի (1801-1882) ընտանիքում։ 1865 թվականին Յոհաննան ամուսնացել է ռազմածովային սպա` Ալեքսանդր Հերման Յակոբ Բալթաս Մյունտերի հետ (1837-1932)։
1873 թվականից նա 10 տարի ապրել է Մալմյոյում (Շվեդիա), որտեղ նրա ամուսինը նավաշինարանի տնօրեն էր, ինչպես նաև Դանիայի հյուպատոս։ 1883 թվականին Յոհաննան տեղափոխվում է Կոպենհագեն, մինչդեռ ամուսինը աշխատում էր Հեռավոր Արևելքում՝ որպես ռազմական խորհրդական Չինաստանում և Ճապոնիայում։ Նրա և ամուսնու հայացքների աններդաշնակությունը ավելի հաճախ էր զգացվում, որը հատկապես ցայտուն դրսևորվեց 1895 թվականին Ճապոնիա կատարած այցի ժամանակ։ Մյուս կողմից, այդ ճանապարհորդությունը ոգեշնչեց նրան սկսել դասախոսություններ և գրքեր հրատարակել իր ճանապարհորդությունների և փորձի մասին։ Մասնավորապես, նրա «Minder fra Japan» աշխատության մեջ նկարագրվում է ճապոնացի կանանց վիճակը և իր հմայքը դանիացիների համար էկզոտիկ երկրների նկատմամբ։ Մյունտերը սկսեց հետաքրքրվել կանանց իրավունքների համար շարժմամբ 1895 թվականի Կոպենհագենի կանանց ցուցահանդեսից հետո և 1890-ականների վերջին սուֆրաժիստական ընկերությունների ազդեցության ներքո։ Նա նաև ուսումնասիրել և գրել է բուդդիզմի և սինտոիզմի մասին, որոնք նա համարում էր անհամատեղելի քրիստոնեության հետ։ 1901 թվականին Մյունտերը հրատարակեց «Բուդդիզմի պատմություն» (դան․՝ Buddhismens Historie), իսկ 1914 թվականին՝ «Էզոտերիկ բուդդիզմ» (դան․՝ Den esoteriske Buddhisme) գրքերը։
Կանանց շարժման հետ կապված նա դարձավ Դանիայի կանանց պաշտպանության ասոցիացիայի և Կարմիր խաչի կանանց բաժամունքի անդամ։ 1904 թվականին Բեռլինում մասնակցել է Կանանց միջազգային ընտրական ալյանսի (IWSA) հիմնադիր համաժողովին, ինչպես նաև եղել է Ամստերդամում (1908) և Լոնդոնում (1909) անցկացված IWSA համաժողովների պատվիրակ։ 1906 թվականին նա հիմնադրել և ղեկավարել է կանանց ընտրական իրավունքի կազմակերպությունը՝ Կանանց ընտրական ակումբ (դան․՝ Kvindevalgretsklubben, KVK), որը հայտնի է դարձավ որպես «Frou Munter Club»: Չնայած այն ուներ ընդամենը հարյուր անդամ, նրանցից շատերը ընտրության իրավունքի և մարդու իրավունքների տեսանկյունից շատ ազդեցիկ կանայք էին։ Մյունտերը կապված էր Դանիայի կանանց միասնական ընտրական իրավունքի շարժման հետ, և դրա միջազգային քարտուղարն էր 1904-1909 թվականներին, որտեղ նրան հաջորդեց Տորա Դաուգորդը։ Մյունտերը խմբագրում էր Կանանց ընտրական ակումբի «Kvindestemmerets-Bladet» ամսագիրը (1907-1913)։ Հրատարակվել է նաև այնպիսի հրատարակություններում, ինչպիսիք են Berlingske Tidende, Damernes Blad, Kvindernes Blad և Husmoderens Blad:
Յոհաննա Մյունտերը մահացել է Հելեբեկում 1921 թվականի հուլիսի 27-ին։ Թաղված է Կոպենհագենի Արևմտյան գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==