armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դադի վանքի վերանորոգումը 1997-2011 թվականներ (գիրք)

«Դադի վանքի վերանորոգումը 1997-2011 թվականներ» (անգլ.՝ The restoration of Dadivank monastery between 1997 and 2011), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի կողմից 2015 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 17-րդ գիրքը (Գիրք ԺԷ)։ Այն հեղինակել է Սամվել Այվազյանը։ Տպագրվել է երկլեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն։ Աշխատությունը ներկայացնում է հայկական միջնադարյան պաշտամունքային առավել աչքի ընկնող վանական համալիրներից մեկի` Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Դադիվանք գյուղում գտնվող Դադի վանքի վերականգնման աշխատանքները 1997-2011 թվականներին։ Գրքում ներկայացված են նաև բովանդակությանն առնչվող արժեքավոր լուսանկարներ։
«Դադի վանքի վերանորոգումը 1997-2011 թվականներ» գիրքը հրատարակվել է Դադի վանքի Կաթողիկե եկեղեցու կառուցման 800-ամյակի առթիվ (1214-2014)։ Աշխատության հրատարակմանը նպաստել է ԱՄՆ-ի Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպությունը և անանուն բարերարը, ով բարեգործությունը կատարել է ի հիշատակ Ադրինե Մարտիրոսյանի։


== Տես նաև ==
Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
Դադիվանք


== Ծանոթագրություններ ==
Պարսկաստան (կտավ)

«Պարսկաստան», հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի 1913 թվականին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Սարյանի տուն-թանգարանում։


== Նկարագրություն ==
1913 թվականին Պարսկաստան կատարած այցից հետո Սարյանը գրել է.

Ի տարբերություն կոստանդնուպոլսյան և եգիպտական շրջանի ստեղծագործությունների՝ Սարյանի պարսկական շրջանի գործերն աչքի չեն ընկնում վառ գույներով։ Սարյանը նկատում է, որ Պարսկաստանի քաղաքների ամենահետաքրքիր վայրը խայտաբղետ և մարդաշատ շուկան է, որտեղ կարելի էր տեսնել ծալապատիկ նստած նարգիլե ծխող և նարդի խաղացող պարսիկ վաճառականների։ Նկարիչը զարմանում էր նրանց դեմքերի անտարբերությունից։ Տղամարդկանց կողքին նստած կանանց դեմքերը սառած դիմակների էին նման։ Այս ամենը Սարյանը պատկերել է «Պարսկաստան» կտավում։ Հիմնվելով պարսկական մանրանկարչության ավանդույթների վրա՝ Սարյանը կտավը ստեղծել է ազատ գեղանկարչական մեկնաբանությամբ։


== Կտավի վերականգնում ==
«Պարսկաստան» կտավը դեռևս Սարյանի կենդանության օրոք վնասվել էր ջեռուցման խողովակի վթարից և նկարի զգալի մասը ջրից քայքայվել էր։ 2011 թվականին հայ-իտալական «Պիլոտային ծրագրի» շրջանակներում «Պարսկաստան» կտավը վերականգնվել է իտալացի նկարիչ Լուչիանա Բիլիոտիի
կողմից։


== Տվյալներ ==
«Պարսկաստան», 1913, կտավ, տեմպերա, 140 х 185 սմ։ Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարան, Երևան


== Ծանոթագրություններ ==
Իսուեռե

Իսուեռե  (իսպ.՝ Isuerre), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Սառագոսա պրովինցիայի Առագոն ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սինկո Վիլյաս շրջանում։ Տարածքը կազմում է 20 կմ2։ Բնակչությունը՝ 37 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 139 կմ հեռավորության վրա։
Բայենկուր

Բայենկուր (ֆր.՝  Bayencourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 83 մարդ, բնակչության խտությունը` 45.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.84 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 33 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին կար 56 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 44-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 12։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,6 %։ 44 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 37 անձ (24 տղամարդ և 13 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (1 տղամարդ և 6 կին)։ 12 անաշխատունակներից 6 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 2-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հափուկ

Հափուկ (լատ.՝ Reseda), հափուկազգիների ընտանիքի միամյա, հազվադեպ՝ բազմամյա խոտաբույսեր, երբեմն՝ կիսաթփեր։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Տերևները հերթադիր են, ամբողջական կամ փետրաձև կտրտված, ծաղիկներն անկանոն են, երկսեռ՝ խմբված հասկանման կամ ողկուզանման ծաղկաբույլերում։ Պտուղը տուփիկ է։


== Հայաստանում ==
ՀՀ-ում հայտնի է 6 տեսակ (դեղին, հոտավետ, գնդապտուղ, մանրապտուղ և այլն)՝ տարածված ստորին և միջին լեռնային գոտիների քարքարոտ վայրերում, անտառների բացատներում և այլն։ Հոտավետ հափուկը (լատ.՝ Reseda odorata) կիրառվում է ծաղկաբուծության մեջ, դեղնավուն հափուկից (լատ.՝ Reseda luteola) ստացվում է ներկանյութ։


== Տեսակներ ==

Reseda alba
subsp. myriosperma
Reseda arabica
Reseda aucheri
Reseda barrelieri
Reseda bucharica
Reseda complicata
Reseda decursiva
Reseda ellenbeckii
Reseda glauca
Reseda globulosa
Reseda gredensis
Reseda inodora
Reseda jacquinii
subsp. litigiosa
Reseda lanceolata
Reseda lutea
subsp. neglecta
Reseda luteola
subsp. biaui
Reseda media
Reseda minoica
Reseda muricata
Reseda odorata
Reseda orientalis
Reseda paui
subsp. almijarensis
Reseda phyteuma
subsp. collina
Reseda pruinosa
Reseda scoparia
Reseda stenostachya
Reseda stricta
Reseda suffruticosa
subsp. barrelieri
Reseda tymphaea
subsp. anatolica
Reseda undata
subsp. gayana
subsp. leucantha
Reseda urnigera
Reseda villosa
Reseda virgata
Reseda viridis


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Васильченко И. Т. Семейство резедовые (Resedaceae) // Жизнь растений. В 6-ти т. / Гл. ред. А. Л. Тахтаджян. — М.: Просвещение, 1981. — Т. 5. Ч. 2. Цветковые растения. / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — С. 74—75. — 512 с. — 300 000 экз.
Всё о лекарственных растениях на ваших грядках / Под ред. Раделова С. Ю. — СПб.: ООО «СЗКЭО», 2010. — С. 214. — 224 с. — ISBN 978-5-9603-0124-4


== Արտաքին հղումներ ==
Резеда в Энциклопедии декоративных садовых растений
Резеда: описание таксона на сайте Плантариум Archived 2017-03-08 at the Wayback Machine.
Միխայլովսկի շրջան (Ամուրի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միխայլովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Միխայլովսկի շրջան (ռուս.՝ Михайловский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ամուրի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պոյարկովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3039 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 16425 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Կուրգանոե (այլ կիրառումներ)

Կուրգանոե, կարող է վերաբերել՝

Կուրգանոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում
Կուրգանոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում
Կուրգանոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում
Տղիբուլ

Տղիբուլ (վրաց.՝ ტყიბული), քաղաք Վրաստանի Իմերեթի մարզում. նույնանուն մունիցիպալիտետի վարչական կենտրոնը։ Ընկած է Ռաչա լեռնաշղթայի Նակարելա սարի հարավարևմտյան լանփերին՝ Քութայիսից 42 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք, Թբիլիսիից 165 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ռիոն-Թբիլիսի-Տղիբուլ երկաթգծի վերջին կետն է։ Բնակչությունը՝ ▼8620 մարդ (2022)։ Քաղաքի մերձակայքում կառուցվել են Տղիբուլի և Շաորայի հիդրոէլեկտրակայանները։ Կա քարածխի հանքավայր, որտեղ անվտանգության կանոնները չպահպանելու հետևանքով 2018 թվականին փլուզումներ են տեղի ունեցել՝ խլելով ընդհանուր առմամբ 18 ածխահատի կյանք։
Քաղաքապետարանի շենքի մոտ կանգնեցված է եղել Իոսիֆ Ստալինի արձանը, որը դրված է եղել դեռևս վերջինիս կենդանության օրոք, բայց հետագայում ապամոնտաժվել է։ Շևարդնաձեի նախագահության շրջանում նրա իսկ կարգադրությամբ վերականգնվել է, հետագայում դարձյալ ապամոնտաժվել՝ կապված քաղաքի կենտրոնի վերակառուցման աշխատանքների հետ.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ткибули հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում 
«Современный толковый словарь» изд. «Большая Советская Энциклопедия», 1997 г.


== Արտաքին հղումներ ==
описание города Ткибули
Ролик о Ткибули на youtube
Железная дорога Кутаиси — Ткибули(չաշխատող հղում) на «Сайте о железной дороге»(չաշխատող հղում) Сергея Болашенко


== Տես նաև ==
Իմերեթ
Ժոնակ

Ժոնակ (ֆր.՝ Jaunac), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 143 մարդ, բնակչության խտությունը` 36.48 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.92 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 100 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 26 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 87 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 73-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 14։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 83,9 %։ 73 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 68 անձ (34 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (4 տղամարդ և 1 կին)։ 14 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոսևաստոպոլ (գյուղ, Բերեզնեգովատոեի շրջան)

Նովոսևաստոպոլ (ուկրաիներեն՝ Новосевастополь), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզնեգովատոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1890 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսևաստոպոլ գյուղում բնակվում էր 557 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1919 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լիսոր

Լիսոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։ Գտնվում է գավառակի հյուսիսարևելյան սահմանի մոտ՝ Սարգուր գետի վերին հոսանքում՝ գետի ափին։ Լիսորից քիչ հարավ գտնվում էր Լիասոր գյուղը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Իսլամական օրացույց

Իսլամական, Մուսուլմանական կամ Հիջրի օրացույց, (արաբ․՝ التقويم الهجري‎‎ աթ-թաքվիմ ալ-հիջրի), լուսնի օրացույց է, որի տարին բաղկացած է 12 լուսնային ամիսներից, տարին կազմում է 354 կամ 355 օր։ Օրացույցը օգտագործվում է մուսուլմանների կողմից կրոնական տոների օրերը պարզելու համար, օրինակ Ռամադանի կամ Հաջի օրերը ճշգրիտ հաշվելու համար։ Մուսուլմանական երկրներում ամենօրյա կյանքում օգտագործվում է Գրիգորյան օրացույցը
Մոտավորապես 2018 թվականի սեպտեմբերի 11-ից 2019 թվականի օգոստոսի 30-ը համընկնում է Իսլամական օրացույցի 1440 տարուն։


== Տես նաև ==
Իսլամ
Նախա-Իսլամական օրացույց


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Helmer Aslaksen The Islamic Calendar (անգլ.)
Khalid Chraibi, The reform of the Islamic calendar: the terms of the debate, Tabsir.net, September 2012 (անգլ.)
Դերևենսկոե (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)

Դերևենսկոե (ուկրաիներեն՝ Деревенське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1610 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դերևենսկոե գյուղում բնակվում էր 247 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 77,67 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մծիրի

Մծիրի (ռուս.՝ Мцыри), Միխայիլ Լերմոնտովի ռոմանտիկ պոեմը, որը գրվել է 1839 թվականին և լույս է տեսել 1840 թվականին։ Այն վերաբերում է Լերմոնտովի կովկասյան ուշ գրված ստեղծագործություններին և համարվում է ռուսական ռոմանտիկ պոեզիայի դասական նմուշներից մեկը։


== Սյուժե ==
Պոեմի սյուժեն Լերմոնտովը վերցրել է կովկասյան կյանքից։

Դեպքերը տեղի են ունենում Մցխեթում։ Մի օր ռուս գեներալը ուղևորվելով Թիֆլիս՝ իր հետ տանում է փոքրիկ գերի երեխայի։ Երեխան հիվանդանում է և գեներալը թողնում է նրան վանքում։ Մցխեթցի վանականները դաստիարակում են երեխային որպես քրիստոնյայի։ Վայրենի մանուկը սովորում է խոսել վրացերեն և պատրաստ է վանականի ուխտ ընդունել։ Սակայն ծեսի նախօրյակին ընդոծինը՝ Մծիրին, փախչում է։ Նրան երեք օր անօգուտ փնտրում են։ Որոշ ժամանակ անց գտնում են Մցխեթի մոտերքում, խոտերի մեջ ընկած։ Երբ ուշքի է գալիս, վանականները սկսում են քննել նրան։ Մծիրին լուռ է։ Նրան փորձում են կերակրել, բայց հրաժարվում է ուտելուց։ Հասկանալով, որ որոշել է արագացնել իր վախճանը, մոտն են բերում իրեն դաստիարակած վանականին։ Ծերուկը գալիս է։ Նա շատ է կապված Մծիրիի հետ և ուզում է, որ եթե անգամ սրան վիճակված է մեռնել, նախքան դա քրիստոնեական ավանդույթի համաձայն մեղքերի թողություն խնդրի, խոստովանի մեղքերը։

Սակայն Մծիրին մեղք չի համարում այն, որ փախել է՝ իր նախնիների նման բնության հետ միասնության մեջ ապրելու համար։ Ուզում է ապրել ինչպես ազատ արծիվները, գայլերը, հովազները։ Մի հովազի հետ նա կռվել է անտառում և հաղթել։ Բնության մեջ նա վերադարձրեց այն, ինչը հավետ կորած էր համարում՝ մանկության հուշերը։ Հիշում է հորը, քույրերին և եղբայրներին։ Միայն մի մեղք ունի նա իր հոգում։ Դա ուխտադրժությունն է։ Դեռ վաղուց էր խոստացել ինքն իրեն վանքից փախչել հայրենի տուն։ Փախուստի դիմելով՝ նա ուղևորվում է դեպի Արևելք, Արևելք… Բայց վերադառնում է նույն վայրը, որտեղից սկսել էր փախուստը։ Նա համոզված է, որ վանքում, որը բանտ է կոչում, նա ոչ միայն թուլացել է մարմնով, այլև կորցրել է ճանապարհացույցը։ Առանց այդ զգայարանի ոչ մի գազան, ոչ մի լեռնցի այս կողմերում գոյատևել չի կարող։ Նա դուրս էր պրծել վանքի պատերից, սակայն նրան պահել են իր հոգու ներսում գոյացած պատերը։ Հենց այս բացահայտումն է մահացու գործում նրա հոգում, ոչ հովազից ստացած մեղքերը։
Միակ բանը, որ նա խնդրում է, որ իրեն թաղեն այգում այնպես, որ այդտեղից երևա Կովկասը։ Քամին, որ փչում է լեռներից, գուցե հասցնի հայրենի տանից եկող զրույցի կամ երգի մի պատառիկ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Лермонтовская энциклопедия / Мануйлов, Виктор Андроникович. — 1981. — 746 с.
Лермонтов / Андроников, Ираклий Луарсабович. — 1951. — 320 с.
(3343) Նեձել

(3343) Նեձել (անգլ.՝ Nedzel), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի ապրիլի 28-ին Լոուրենս Տաֆի կողմից Սոկոռոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,35227 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6235 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0811 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1317,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273195 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,04° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3343) Նեձել աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(7791) Իբիցիկլ

(7791) Իբիցիկլ (անգլ.՝ Ebicykl), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի մարտի 1-ին Միլոշ Տիխիի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,134849 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6179 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6518 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2027,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177574 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,01° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7791) Իբիցիկլ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
BTS World

BTS World (ստիլիզացված՝ BTS WORLD) համակարգչային խաղ է, որը մշակվել է Takeone Company Corp-ի կողմից և հրատարակվել է Netmarble-ի կողմից։ Խաղացողները ստանձնում են BTS-ի մենեջերի դերը՝ 2012-ից յոթ անդամներից յուրաքանչյուրի հետ տարբեր ճանապարհորդություններ կատարելով՝ սկսած մինչև իրենց դեբյուտը, մինչև 2019 թվականը։


== Խաղընթացք ==
BTS World-ը վիզուալ վեպի ոճավորված համակարգչային խաղ է, որտեղ պատմվածքի մեծ մասը ապավինում է օգտագործողի և խաղի նիշերի փոխազդեցություններին կտտացնելուն։ Խաղը հիմնված է խոսակցությունների և ընտրության վրա, որոնք ազդում են հետագա գլուխների վրա։ Խաղացողը կարող է նաև ոճավորել նիշերը և խաղաթղթային խաղ խաղալ՝ որոշակի գնահատականի հասնելու համար։
Խաղում օգտագործվում են BTS-ի անդամների իրական լուսանկարներ և ձայնագրություններ։ Իր պաշտոնական կայքում տեղադրված են անդամների լուսանկարների և պատկերասրահների պատկերասրահներ՝ որպես խաղի կերպարներ։
Մեկ այլ ռեժիմ, որը կոչվում է «Another Story», ունի նմանատիպ խաղընթացք, բայց ունի տարբեր պատմություններ, քանի որ նրանցից յուրաքանչյուրը կենտրոնանում է խաղացողի և BTS-ի միայն մեկ անդամի վրա, կարծես նրանք միասին չէին այդ ժամանակ։


== Անձնավորություններ ==
Խաղի պաշտոնական կայքում նկարագրությունների հիման վրա, «Another Story» ֆիլմում կան յոթ տարբեր կերպարներ։


== Ծրագրավորում ==
Հաղորդվում էր, որ BTS World-ը երկու տարի գտնվում էր զարգացման մեջ։ Netmarble-ը պնդում էր, որ խմբի ուժեղ երկրպագությունը «հանգեցնում է լավ պոտենցիալ շուկայի՝ բոլորովին նոր խաղ ստեղծելու համար»։ Խաղը հիմնված է անդամների իրական անհատականությունների վրա։


== Լրատվամիջոցների լուսաբանում ==
Ազատվելուց առաջ խաղը ստացավ ԶԼՄ-ների զգալի լուսաբանում։ CNBC-ն ասում է, որ խաղը «հնարավորություններ է տալիս կառաջարկի միկրոշրջանառությունների համար»։ MTV-ը հաղորդում է խմբի համար ծանոթ մարդկանց համար «Խաղը կարող էր դառնալ ուսուցման հզոր գործիք բոլորի համար, ովքեր պարզապես մտնում են իրենց երաժշտության մեջ»։


== Ներկաներ ==


== Սաունդթրեք ==
Խաղում ներկայացված են խմբից բնօրինակ երաժշտություն։ Ուղեկցող սաունդթրեք ալբոմը՝ BTS World: Original Soundtrack-ը, ամբողջ աշխարհում թողարկվել է 2019 թվականի հունիսի 28-ին։
Ձայնային երաժշտությանն աջակցել են երեք համագործակցության սինգլներ՝ «Dream Glow»-ը՝ Ջին-ից, Ջիմին-ից, և Ջոնգուկ-ից, որոնք ներկայացնում են բրիտանացի երգչուհի Charlie XCX-ին (հունիսի 7),  J-Hope-ի և V-ի «A New New Day» ֆիլմը, որում ներկայացված է շվեդ երգչուհի Զառա Լարսոնը (հունիսի 14), և RM-ի և Suga-ի «All Night», թողարկվելուց հետո բացահայտվեց խաղի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստեփան Զելինսկի

Ստեփան Պավելի Զելինսկի, (օգոստոսի 13, 1847(1847-08-13), Յարըմջա, Նախիջևանի գավառ, Թիֆլիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 22, 1904(1904-10-22), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն), հայ ազգագրագետ, տնտեսագետ, պատմաբան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1843 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ ծագումով սավրեցի հայ ծնողների ընտանիքում։ Կնքվելով հայ առաքելական եկեղեցում՝ ստացել է Սամսոն անունը, սակայն հայրը ուղղափառ եկեղեցի դիմելով՝ վերստին մկրտել է և անվանել Ստեփան։
1866 թվականին ավարտել է Նախիջևանի գավառական գիմնազիան, 1870 թվականին՝ Թիֆլիսի Ալեքսանդրյան ինստիտուտը և նշանակվել Զաքաթալայի գավառական ուսումնարանի ուսուցիչ։ 1872 թվականին տեղափոխվել է Երևան՝ որպես պրոգիմնազիայի և Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոցի ուսուցիչ։
Տիրապետել է հայերեն, ռուսերեն, արևելյան ու եվրոպական մի քանի լեզուների։ 1883 թվականին տեղափոխվել է Սուխում, որտեղ ժանդարմական վարչությունը նրա դեմ քաղաքական մեղադրանք հարուցելով՝ ստիպել է թողնել պաշտոնը։ Որոշ ժամանակ անց Զելինսկին նշանակվել է Թիֆլիսի պետական կալվածների նախարարության պաշտոնյա։ Պաշտոնական գործերով եղել է Երևանի, Նախիջևանի, Օրդուբադի, Դարալագյազի, Զանգեզուրի, Շամախիի, Լենքորանի և այլ գավառներում, ձեռնարկել Անդրկովկասի ազգաբնակչության կենցաղին վերաբերող նյութերի հավաքմանը։
1882 թվականին ռուս գրող և պատմաբան Դ․ Լ․ Մորդովցևի հետ մասնակցել է Արարատ կատարած վերելքին։ Մասնակցել է Թիֆլիսի հնախոսական ժողովի աշխատանքներին, եղել Հայոց բարեգործական ընկերության, Ռուսաց արքայական այգեգործական ընկերության Կովկասյան բաժանմունքի, Կայսերական ազգագրական ընկերության անդամ։
Մահացել է 1904 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ երկարատև և ծանր հիվանդությունից հետո։
Մամուլում («Արձագանք», «Մշակ») տպագրվել են Զելինսկու՝ Նախիջևանի գավառի հայերի կենցաղին, ժողովրդական բժշկությանը, Անդրկովկասի այգեգործությանը և այլ հարցերի նվիրված հոդվածներ։ Ազգագրական ուսումնասիրություններից կարևոր են XIX դարի վերջին Անդրկովկասի արքունական գյուղացիների տնտեսական վիճակին և կենցաղին նվիրված նրա աշխատությունները։ Զելինսկու ուսումնասիրությունների մեծ մասն անտիպ են։


== Երկեր ==
Մանկական խաղեր, «Արձագանք», 1890» № 5։
Исследование экономического быта гос․ крестьян в Зангезурском уезде․․#․, Тифлис, 1886.
Племенной состав, религия и происхождение гос․ крестьян Закавказского края, Свод материалов по изучению эконо–мического быта гос․ крестьян Закавказского края, т․ 1, Тифлис, 1887.
Экономический быт гос․ крестьян в Шорагяле Александро- польского уезда Эриванской губернии, Тифлис, 1893.
Народно-юридические обычаи у армян Закавказского края, Тифлис, 1899․


== Ծանոթագրություններ ==
Քվեդա Էծեր

Քվեդա Էծեր (վրաց.՝ ქვედა ეწერი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սամտրեդիայի շրջան‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 130 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սամտրեդիայից հեռու է 14 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 121 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոկսա (գյուղ, Բուտուրլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոկսա (այլ կիրառումներ)Մոկսա (ռուս.՝ Мокса), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բուտուրլինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մելս Հակոբյան

Մելս Ավետիսի Հակոբյան (հոկտեմբերի 1, 1950(1950-10-01), Ստեփանավան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական և պետական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երեւանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը `էներգետիկայի բնագավառում մասնագիտությամբ։
1972 - 1985 թվականներին աշխատել է «Հայէներգո» համակարգում։
1985 - 1992 թվականներին եղել է  «Հայէներգոյի» գլխավոր դիսպետչեր։
1992 - 1993  թվականներին եղել է ՀՀ էներգետիկայի և վառելիքի նախարարի առաջին տեղակալ։
1993 թվականի փետրվար-ապրիլ ամիսներին եղել Հայաստանի էներգետիկայի և վառելիքի նախարար։
1993 - 1996  թվականներին եղել է «Հայէներգոյի» գլխավոր տնօրեն։
1996 թվականին նշանակվել է Սևան-Հրազդան կասկադի հիդրոէլեկտրակայանների տնօրեն։
Միջազգային էներգետիկ կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն։
1995 թվականին ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 101 ընտրատարածքից։


== Ծանոթագրություն ==
Գատիշչենսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Գատիշչենսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Гатищенська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գատիշչենսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 767 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 64.7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11.86 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լե Լոժ Սոլս

Լե Լոժ Սոլս (ֆր.՝ Les Loges-Saulces), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 155 մարդ, բնակչության խտությունը` 23.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.74 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 36 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 114 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 91-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 23։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,8 %։ 91 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 80 անձ (46 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (5 տղամարդ և 6 կին)։ 23 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Տալագանտե

Տալագանտե (իսպ.՝ Talagante), քաղաք Չիլիում։ Համանուն կոմունայի և Տալագանտե պրովինցիայի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 49 957 մարդ (2002)։ Քաղաքը և կոմունան մտնում են Տալագանտե նահանգի և մայրաքաղաքային շրջանի կազմի մեջ։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 128,1 կմ², բնակչությունը՝ 74 237 մարդ (2017)։ Բնակչության խտությունը 579,72 մարդ/կմ² է։


== Տեղագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Չիլիի մայրաքաղաք Սանտյագո քաղաքից 35 կմ հարավ-արևմուտք։
Կոմունան սահմանակից է․

հյուսիսում՝ Պենյաֆլոր կոմունային,
հյուսիս-արևելքում՝ Կալերա դե Տանգո կոմունային,
արևելքում՝ Սան Բեռնարդո կոմունային,
հարավում՝ Իսլա դե Մայպո կոմունային,
արևմուտքում՝ էլ Մոնտե կոմունային։


== Ժողովրդագրություն ==
2012 թվականի մարդահամարի ընթացքում Վիճակագրության ազգային ինստիտուտի (INE) կողմից հավաքված տեղեկությունների համաձայն՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է։


== Կարևոր բնակավայրեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումեր ==
Կոմունայի պաշտոնական կայքը(իսպ.)
Տալագանտե կոմունա (citypopulation.de)
Հուա Մեյ

Հուա Մեյ, (ծնվել է օգոստոսի 21-ին, 1999 թ-ին), իգական սեռի մեծ պանդա է։ Նա առաջին մեծ պանդայի ձագն է, որը մեծացել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Ծնվել է Բայ Յունից (մայր) և Շի Շի պանդայից (հայր) Սան Դիեգո կենդանաբանական այգում։ Միլիոնավոր մարդիկ ամբողջ աշխարհում դիտում էին՝ ինչպես է մեծանում Հուա Մեյը Պանդա Քամ կենդանաբանական այգում։
Հուա Մեյը Բայ Յունի Մեյ Շենգ, Սու Լին, Զեն Զեն, Յուն Զի և Սաո Լիվու ձագերից ավագն է։ Այս ձագերի հայրը Գաո Գաոն է։
2004 թվականի փետրվարին, հասուն տարիքում, Հուա Մեյը տեղափոխվեց Վոլոնգի ազգային արգելոց Սիչուան նահանգում, Չինաստան, որտեղ նա ավելի լավ էր հաղորդակցվում։ 2007 թվականի վերջին, ծնվեցին Հուա Մեյի երկվորյակները. Թուան Թուան և Մուան Մուան, և Մեյ Լինգը 2004 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, արական և իգական երկվորյակները՝ Վեյ Վեյը և Թինգ Թինգը 2005 թվականի օգոստոսի 29-ին, մյուս արական երկվորյակները՝ Հուա Լոնգը և Հուա Աոն, ծնվել են 2007 թվականի հուլիսի 16-ին։
2008 թ-ի Սիչուանի երկրաշարժից հետո Վոլոնգում վնասվեց հսկա պանդա հիմնարկությունը. որի հետևանքով Հուա Մեյը տեղափոխվեց Բիֆենգսիա Պանդա հետազոտական հաստատություն Յաանուն։ 2009 թվականի հուլիսին, ծնվեց Հուա Մեյի միակ իգական սեռի ձագը՝ Հաո Հաոն։ 2010 թվականի սեպտեմբերին Հուա Մեյը ծննդաբերեց իր ութերորդ արական ձագը՝ Յանգ Հուն։ Այնուհետև, 2012 թվականի օգոստոսին, նա ծննդաբերեց իր իններորդ իգական ձագը՝ Ջիա Ջիան, իսկ տասներորդ արական ձագը ծնվել է 2013 թվականի հուլիսին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Panda Profile at San Diego Zoo Archived 2013-12-03 at the Wayback Machine.
Photos of Hua Mei from birth through 3 years old
Տաշտիպի շրջան

Տաշտիպի շրջան (ռուս.՝ Таштыпский район Хакасии, խակ.՝ Тастып аймағы), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Խակասիա հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տաշտիպ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 20290 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 15871 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,78 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Կըյըկլու

Կըյըկլու, Ղըյղլու (ադրբ.՝ Qıyıqlı), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում։


== Պատմություն ==


== Աշխարհագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կըյըկլու բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Շուրֆ

Շուրֆ (գերմ.՝ Schurf), մինչև 25 մ խորության և ուղղանկյուն, քառակուսի կամ կլոր հատվածքով ուղղաձիգ կամ թեք հանքային փորվածք, որը տարված է անմիջապես երկրի մակերևույթից՝ օգտակար հանածոները հետախուզելու, օդափոխության, պայթեցման աշխատանքների, ջրահեռացման և այլ նպատակների համար։
Բալի սեզոն

«Բալի սեզոն» (թուրքերեն՝ Kiraz Mevsim), թուրքական հեռուստատեսային մելոդրամա, որի գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Օզգե Գյուրելը և Սերքան Չայօղլուն։ Հեռուստասերիալի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի հուլիսի 4-ին FOX հեռուստաընկերությամբ։ Հայտարարվել էր, որ երկրորդ եթերաշրջանի պրեմիերան տեղի է ունենալու 2015 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, սակայն կայացել է նույն տարվա հոկտեմբերի 3-ին։ Վերջին սերիան ցուցադրվել է 2015 թվականի նոյեմբերի 28-ին։ Սերիաների ընդհանուր քանակը 59-ն է, որոնցից յուրաքանչյուրը տևում է 90 րոպե։


== Սյուժե ==
Հեռուստասերիալի գլխավոր դերասանուհին Օյքյու անունով մի աղջիկ է։ Երիտասարդ և գեղեցիկ Օյքյուն առաջարկում է ծանոթանալ իր հետ, որ իմանանք նրա դրամատիկ պատմությունը, որը լի է սիրով և ռոմանտիկայով։
Օյքյուն սիրահարվել էր դեռ վաղ տարիքում, այդ իսկ պատճառով իրավիճակը հեշտ չէր։ Դեռ երեխա տարիքում նա գաղտնի սիրահարված է եղել Մեթե անունով մի երիտասարդի։ Աղջկա համար ծանր տեսնել, որ երիտասարդ տղան նրա վրա ուշադրություն չի դարձնում և Օյքյուին ընդունում է որպես իր քրոջ։ Ավելի ուշ, Մեթեն սիրահարվում է Օյքյուի մտերիմ ընկերուհուն Շեյմային։ Անհայտ է, թե ինչպես կդասավորվեին հարաբերությունները սիրային այս եռանկյունում, եթե ճակատագիրը Օյքյուին և Արազին չմիավորեր։ Այդ հանդիպումը դարձավ կարևոր, եթե ոչ որոշիչ։ Տարբեր հանգամանքներ ստիպեցին երիտասարդներին մտերմանալ։ Օյքյուն հասկանում է, որ ինքը հանդիպել է իր իրական սիրուն։


== Դերասաններ և կերպարներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ալ-Ղիզլանիայի շրջան

Ալ-Ղիզլանիայի շրջան (արաբ․՝ ناحية الغزلانية‎‎), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հարավում՝ Ռիֆ Դիմաշկ մարզում։ Հանդիսանում է Դումայի գավառի յոթ շրերջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Ալ-Ղիզլանիա քաղաքն է։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 36,715 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա ավանները կազմում են 388.02 քառ.կմ տարածք։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեկ կադր, մեկ րոպե

Մեկ կադր, մեկ րոպե (Մեկ կադր), կարճամետրաժ կինոյի ամենամյա միջազգային կինոփառատոն, որն ավանդաբար անցկացվում է հունիսին Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում։


== Պատմություն ==
«Մեկ կադր» կինոփառատոնը հիմնադրվել և առաջին անգամ անցկացվել է 2003 թվականին։ Մրցույթի ստեղծման նախաձեռնողները եղել են կինոռեժիսոր Գագիկ Ղազարեն ու ժամանակակից փորձարարական արվեստի հայկական կենտրոնը։ Առաջին փառատոնին մասնակցել է 13 հեղինակ, իսկ արդեն հաջորդ տարի մասնակիցների թիվն զգալիորեն ավելացել է։ Ըստ կանոնների՝ մրցույթին մասնակցում են մեկ րոպեանոց ֆիլմեր, որոնք նկարահանված են «մեկ միացումով»։ Ընդ որում, մասնակիցների համար չկա տարիքային, սեռի կամ ազգային, իսկ ֆիլմի համար՝ ժանրային սահմանափակում։ Դրանից բացի, փառատոնի ծրագրում կա նաև կարճ (մինչև 30 րոպե) ֆիլմերի առանձին ծրագիր, ինչպես նաև «Կինո առանց սահմանների» մրցույթ։ Փառատոնին կարող են մասնակցել ինչպես պրոֆեսիոնալ ռեժիսորների ֆիլմեր, այնպես էլ սիրողական մակարդակի, այդ թվում նաև հեռախոսի տեսախցիկով արված նկարահանումներ։ Ըստ կազմակերպիչների՝ փառատոնի հիմնական նպատակն է աշխարհի համար բացահայտել հետաքրքիր հեղինակների և նրանց արվեստը հասանելի դարձնել հանդիսատես լայն շրջանակների։
2010 թվականին «Մեկ կադր» VIII կինոփառատոնում ցուցադրվել է մեկ րոպե տևողությամբ 250 ֆիլմ։ Փառատոնին իրենց աշխատանքները ներկայացրել են ռեժիսորներ 27 երկրներից։ 2011 թվականին IX կինոփառատոնին մասնակցել է 337 հեղինակ աշխարհի 45 երկրներից, ներկայացվել են շուրջ 400 մեկ րոպեանոց և կարճամետրաժ ֆիլմեր։ «Մեկ կադրի» շրջանակներում տեղի է ցուցադրվել են անկախ և փոքր բյուժետային ֆիլմերի միջազգային փառատոնների մասնակցած կինոնկարներ։ Փառատոնի հանդիսատեսին ներկայացվել է հատուկ ծրագիր, որում ներառվել են Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի, «Ոսկե ծիրան» բարձրագույն կինոդպրոցի և Մշակույթի եվրոպական հիմնադրամի կողմից ներկայացված ֆիլմեր։
2012 թվականի մայիսին անցկացվել է «Մեկ կադր» X հոբելյանական փառատոնը, որում ներկայացվել է ավելի քան 300 կինոնկար ինը երկրներից։ Մեկ րոպեանոց ֆիլմերի մրցութային ծրագրի համար ընտրվել է 61 աշխատանք։ «Կարճ ֆիլմեր» անվանակարգում ներառվել են 23, իսկ «Կինո առանց սահմանների» անվանակարգում՝ 17 ֆիլմեր։


== Անվանակարգեր ==
Մեկ րոպեանոց լավագույն ֆիլմ
Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ
Կինո առանց սահմանների


== Կարծքիներ փառատոնի մասին ==


== Ծանոթագրություններ ==
(9528) Կյուպերս

(9528) Կյուպերս (անգլ.՝ Kuppers), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 7-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,877266 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,68 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0745 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1782,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,201946 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,22° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9528) Կյուպերս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նովոնիկոլաևկա (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոնիկոլաևկաՆովոնիկոլաևկա (ռուս.՝ Новониколаевка, բաշկիրերեն՝ Яңы Николаевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մարկոս (Հռոմի պապ)

Հռոմի պապ Մարկոս, (մահացել է 336  թ. հոկտեմբերի 7) եղել է Կաթոլիկ եկեղեցու Հռոմի Պապը` 336թ. հունվարի 18-ից մինչև հոկտեմբերի 7։


== Կենսագրություն ==
Ըստ Liber Pontificalis-ի, նա հռոմեացի էր։ Նրա հոր անունը Պրիսկուս էր։ Սեղբեստրոս I-ից հետո Հռոմի Պապ ընտրված Մարկոսը պաշտոնավարել է ընդամենը 8 ամիս՝ 336 թ. հունվարի 18-ից մինչ իր մահը՝ հոկտեմբերի 7-ը։
Ամենայն հավանականությամբ նրա պաշտոնավարման ժամանակ սկսվեց արձանագրվել եպիսկոպոսների և մարտիրոսների ցուցակների գրառումները, որոնք հայտնի են որպես Depositio episcoporum և Depositio martyrum: Նրա ժամանակ արիոսականությունը ընկնում է ուժեղ գոտեմարտի շուրջ։
Նա պատվիրեց Հռոմում կառուցել երկու բազիլիկա` Սբ. Մարկոսի և Սբ. Բալբինիի։
Մարկը մահացավ իր բնական մահով։ Թաղվեց Բալբինայի կատակոմբում։ 1048 թ.-ին նրա մնացորդները տեղափոխվեցին Վելետրի քաղաք, իսկ 1145 թ.-ից տեղափոխվեց  Հռոմում գտնվող Սբ. Մարկոսի Բազիլիկա, որտեղ նրան պահում են զոհասեղանի տակ, սափորի մեջ։ Նրա տոնը նշվում է ամեն տարի հոկտեմբերի 7-ին։


== Տես նաև ==
Հռոմի Պապ
Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Марк, римский папа»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Պոնտորմո

Պոնտորմո (իսկական անունը՝ Ջակոբո Կարուչի Jacopo Carucci, մայիսի 24, 1494, Էմպոլի, Ֆլորենցիա, Տոսկանա, Իտալիա - դեկտեմբերի 31, 1556(1556-12-31) կամ հունվարի 2, 1557(1557-01-02), Ֆլորենցիա), իտալացի գեղանկարիչ, Ֆլորենցիայի գեղանկարչության դպրոցի ներկայացուցիչ, մաներիզմի հիմնադիրներից մեկը։


== Ստեղծագործություն ==
10 տարեկան հասակում, կորցնելով հորը, Պոնտորմոն մեկնել է Ֆլորենցիա, որտեղ անցկացրել է իր ամբողջ կյանքը։ Սովորել է Պիեռո դի Կոզիմոյի և Անդրեա դել Սարտոյի մոտ։ Պոնտորմոյի վաղ աշխատանքների վրա նկատելի է Լեոնարդո դա Վինչիի և Սարտոյի ազդեցությունը (Պոջո ա Կայանոյում Մեդիչիների վիլլայի կամարամահիկի զարդանկարը)։ Ավելի ուշ նրա ստեղծագործության վրա իր ազդեցությունն է ունեցել Դյուրերի փորագրությունների հետ ծանոթությունը։ Պոնտորմոն աստիճանաբար հեռացել է Վերածննդի ավանդույթից։ 
Նրա նշանավոր գործերն են՝ «Քրիստոսը Էմմաուսում» (1525, Ուֆֆիցի, Ֆլորենցիա), «Մադոննան Սուրբ Հովսեփի և Հովհաննես Մկրտիչի հետ» (Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ), «Մարիամի և Եղիսաբեթի հանդիպումը» (Սան-Միքելե եկեղեցի, Կարմինյանո, 1528-1530)։


== «Իջեցում խաչից» ==
Պոնտորմոյի լավագույն աշխատանքներից մեկը «Իջեցում խաչից» ստեղծագործությունն է (1528, Ֆլորենցիա, Սանտա-Ֆելիչիտա[en] եկեղեցի)։ Նկարում բացակայում է տարածական հարաբերությունների հստակությունը, կերպարները մոտ են առաջին պլանին։ Կոմպոզիցիայի ամուր հենարանի բացակայությունն ստեղծում է անկայունության տպավորություն, ընդգծում է զարգացող մաներիզմի առաջին գործերից մեկի դրամատիզմը և լարվածությունը։


== Կերպարն արվեստում ==
Նկարչի կյանքին է նվիրված «Պոնտորմո[it]» ֆիլմը (2003, ռեժիսոր Ջովանի Ֆագո, Իտալիա), որի գլխավոր դերում հանդես է գալիս Ջո Մանտենյան։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
С. Дзуффи Большой атлас живописи. — М.: Олма-Пресс, 2002. — С. 116,117. — 431 с. — ISBN 5-224-03922-3

Летта Э. М. Понтормо. Россо Фьорентино [1994]. Пер. с итальянского М. И. Майская. М., 1998.
Дажина В. Д. Влияние зрелищно-карнавальной и театральной культуры Возрождения на творчество раннего Понтормо // Советское искусствознание `79.1. М. 1980. С. 104-122
Дажина В. Д. Портретное творчество Понтормо (к проблеме генезиса раннеманьеристического портрета) // История и теория мировой художественной культуры. Вып. 2. Образ человека в литературе и искусстве. М., 1996. С. 150-161.
Дажина В. Д. Росписи Якопо Понтормо в хоре церкви Сан Лоренцо // Искусство и культура Италии эпохи Возрождения и Просвещения. М., 1997. С. 106-120.


== Արտաքին հղումներ ==
Պոնտորմոյի աշխատանքների հղումները աշխարհի թանգարաններում
Պոնտորմոն Alorence Art Guide-ում
Արտյոմ Ֆալյան

Արտյոմ Գրիգորի Ֆալյան (դեկտեմբերի 27, 1919(1919-12-27), Բաքու, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն - սեպտեմբերի 24, 1977(1977-09-24), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ (կիսապաշտպան), մարզիչ, ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ (1967)։
Հանդես է եկել Բաքվի «Դինամո», «Նեֆթյանիկ» թիմերում։ ԽՍՀՄ առաջնության բարձրագույն խմբում անցկացրել է 23 խաղ։ 1950 թ.-ից մարզել է Բաքվի թիմերը, այնուհետև գլխավորել է Երևանի «Արարատը» (1965-1967 թթ.), Լենինգրադի «Զենիթը», Դոնեցկի «Շախտյորը»։
1965 թ.-ին «Արարատը» նրա ղեկավարությամբ հաղթող դարձավ ԽՍՀՄ առաջնության առաջին խմբի մրցաշարում, ֆուտբոլիստներն արժանացան փոքր ոսկե մեդալների ու տեղափոխվեցին բարձրագույն խումբ։


== Աղբյուրներ ==
Կիզաս

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կիզաս (այլ կիրառումներ)Կիզաս (ռուս.՝ Кызас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պիժմա գետի ձախ ափում՝ 158 կմ հեռավորության վրա Գետի երկարությունը 32 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկոմու ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Վյատա գետն է, գետի ենթաավազանը Վետկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Կոտելնիչ գետն է՝ մինչև Կամ.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պազիան դի Պրատո

Պազիան դի Պրատո (իտալերեն՝ Pasian di Prato), կոմունա Իտալիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 9187 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 575 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33037։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 0432 645911
Էլեկտրոնային փոստ՝ pasian@pasian.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.pasian.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine. (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Գաղմա Կոդորի

Գաղմա Կոդորի (վրաց.՝ გაღმა კოდორი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Աբաշայի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 11 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Աբաշայից հեռու է 45 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 259 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոլինյանի (գյուղ, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴոլինյանիԴոլինյանի (ուկրաիներեն՝ Долиняни), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1560 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դոլինյանի գյուղում բնակվում էր 470 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2004 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 234,53 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նովո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոՆովո (ռուս.՝ Ново), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայոց ցեղասպանության հուշակոթող (Ռոսարիո, Արգենտինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշակոթող (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշակոթող, հուշակոթող Արգենտինայի Ռոսարիո քաղաքում (Parque de Las Colectividades‎ Rosario, Santa Fe Argentina)։


== Պատմություն ==
Հուշակոթողը կառուցվել է հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի 90-ամյա տարելիցի առթիվ։ Գտնվում է Պարանա գետին հարակից զբոսայգում։ Հուշակոթողի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2005 թվականի հուլիսի 30-ին, բացման արարողությանը մասնակցել են Ռոսարիոյի քաղաքապետ Միգել Լիվշիցը և Արգենտինայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Արա Այվազյանը։


== Տվյալներ ==
Պարանա գետին հարակից "Las Colectividades" այգում գտնվող հուշակոթողի վրա փորագրված է.
«Ռոսարիոյի հայ համայնքի կողմից, թուրքերի կողմից իրականացրած ցեղասպանության 1.500.000 զոհերի հիշատակի 90-ամյակին. 1915-2005»։ Պատկերված է նաև Երևանում գտնվող Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վալենտինովո

Վալենտինովո (ուկրաիներեն՝ Валентинове, Ղրիմի թաթարերեն՝ Yuqarı Camin), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Յուստինովկա։
2001 թվականի տվյալներով Վալենտինովո գյուղում բնակվում էր 336 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կիբլիցկոե (գյուղ, Գադյաչի շրջան)

Կիբլիցկոե (ուկրաիներեն՝ Кіблицьке), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1870 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կիբլիցկոե գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,337 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 115,73 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զուրաբ Պատարիձե

Զուրաբ Ալեքսանդրի Պատարիձե (սեպտեմբերի 9, 1928(1928-09-09), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 5, 1982(1982-06-05), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ 1955 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է ծառայողի ընտանիքում։ 1952 թվականին ավարտել է Վրաստանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, 1971 թվականին՝ ԽՄԿԿ ԿԿ-ին կից հեռակա բարձրագույն կուսակցական դպրոցը։ 1952-1962 թվականներին աշխատել է հանքի հերթափոխի, տեղամասի պետ, հանքի վարիչ, գլխավոր ինժեներ, հանքվարչության տնօրեն, «ճիաթուրամարգանեց» տրեստի գլխավոր ինժեներ։ 1962-1967 թվականներին՝ Վրաստանի կոմկուսի ճիաթուբայի քաղկոմի առաջին քարտուղար։ 1967-1972 թվականներին աշխատել է ԽՄԿԿ ԿԿ ապարատում։ 1972-1975 թվականներին՝ Վրաստանի կոմկուսի ԿԿ քարտուղար։ 1975 թվականից Վրացական ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի նախագահն էր։ ԽՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու 1976 թվականից։ ԽՍՀՄ 4-5 գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։ Պարգևատրվել էր Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։
Միսսիսիպի շրջան (Միսսուրի)

Միսսիսիպի շրջան (անգլ.՝ Mississippi County), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.070 կմ² է, բնակչությունը՝ 14.358 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Չառլստոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1842 թ.։
Չեպիշչևո

Չեպիշչևո (ռուս.՝ Чепищево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սանրաբեղ չրխկան

Սանրաբեղ չրխկան (լատ.՝ Ctenicera pectinicornis), չրխկանների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
14-19 մմ երկարությամբ, մուգ կանաչ կամ մուգ կապույտ մարմնով, մետաղական փայլով միջին մեծության բզեզ է։ Բեղիկները սև են, առանց փայլի, ոտքերը դարչնագույն կամ կարմրագորշագույն են, իսկ վերնաթևերը՝ երբեմն բաց գունավորված զոլով։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Եվրոպայում, Կովկասում և Սիբիրում։ Հայաստանում հայտնի է Վանաձոր (Լոռու մարզ), Դիլիջան (Տավուշի մարզ) քաղաքների և Հանքավան գյուղի (Կոտայքի մարզ) շրջակայքերից։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում է անտառային, անտառատափաստանային գոտիների խիտ խոտածածկ հատվածներում և բացատներում։ Ամենակեր (պոլիֆագ) թրթուրն ապրում է հողում, հանդիպում՝ անտառածածկ տեղերում։ Հայաստանի պայմաններում զարգացումը հավանաբար տևում է երկու տարի։ Հասուն բզեզների թռիչքը դիտվում է մայիս, հունիս ամիսներին։


== Պահպանություն ==
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Հանդիպում է հազվադեպ։
Վտանգման հիմնական գործոններն են հողի պնդեցմանը հանգեցնող անտառահատումները և չկարգավորված ռեկրեացիոն ծանրաբեռնվածությունը։
Պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Գաղտենի թեփուկավոր

Գաղտենի թեփուկավոր  (լատ.՝ Lathraea squamaria), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Ծառերի և թփերի վրա հատուկ ծծիչների օգնությամբ ամրացվող, բազմամյա, քլորոֆիլից զուրկ մակաբույծ է։ Լայն հակադիր թեփուկանման տերևները դասավորված են հաստ սպիտակավուն մսալի կոճղարմատի վրա։ Կոճղարմատը աճում է գետնի տակ հաճախ խաչաձև ճյուղավորվելով և առաջացնելով նոր ծծիչներ։ 30 սմ բարձրությամբ ծաղկաբույլերով վերգետնյա հաստ ցողունները վաղ գարնանը դուրս են գալիս հողի մակերես։ Բաց վարդագույն կամ բաց մանուշակագույն վերգետնյա, գեղձային մազիկներով ծածկված ցողունային մասը հաստ է։ Թեփուկանման նստադիր տերևները դասավորված են կղմինդրաձև։ Ծաղիկները հավաքված են գագաթային բազմածաղիկ ծաղկաբույլերում։ Զանգականման բաժակն ունի չորս եռանկյունաձև ատամիկներ։ Ստորին մասում խողովակաձև, վերին մասում՝ լայնացած պսակը երկշուրթ է։ Չորս առէջները ամրացած են պսակին, իսկ երկար և մերկ սռնակը դուրս է գալիս պսակից։ Բազմաթիվ կլորավուն գորշ սերմերով պտուղը գնդաձև-ձվաձև տուփիկ է։ Չորանալիս ամբողջ բույսը սևանում է։ Թունավոր բույս է։


== Տարածվածություն ==
Աճում է անտառներում և թփուտներում՝ ամրանալով բոխենու, հաճարենու, տխլենու, ինչպես նաև այլ ծառերի և թփերի արմատներին։ Հանդիպում է Տավուշի Սյունիքի մարզերում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են ամբողջ բույսը ծաղկման շրջանում։ Կիրառում են անպտղաբերության դեպքերում՝ ձվաբջջի օվուլյացիան կանոնավորելու և բեղմնավորման ընթացքի խթանելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարակալ

Բարակալռուս.՝ Баракал գետը գտնվում է Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետությունում։ Գետի երկարությունը 76կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ինչպես հայտնում է Ռուսաստանի պետական ռեգիստրը գետը պատկանում է ռուսական Ուրալ գետավազանային տարածքների, ջրային կառավարման։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 12010000512112200005133
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 112200513
Ավազանի կոդը - 12.01.00.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 12
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==