Նովոսիբիրսկ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովոսիբիրսկ (այլ կիրառումներ)Նովոսիբիրսկ (ռուսերեն՝ Новосиби́рск), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Սիբիրյան երկրամասում։ Բնակչության թվաքանակով երրորդ տեղն է զբաղեցնում Ռուսաստանում , առաջին տեղը՝ սիբիրյան տարածաշրջանում և Ռուսաստանի ամբողջ ասիական մասում։
Սիբիրյան դաշնային օկրուգի, Նովոսիբիրսկի մարզի և նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Մարզային նշանակության քաղաք է, խոշոր ագլոմերացիայի միջուկ, առևտրական, գործարար, մշակութային, արդյունաբերական, տրանսպորտային, կրթական ու գիտական կենտրոն։ Նրան սպասարկող «Տոլմաչևո» միջազգային օդանավակայանը համարվում է ամենաբանուկը նսիբիրյան ողջ տարածաշրջանում։ Նովոսիբիրսկում են գտնվում Ռուսաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի սիբիրյան մասնաճյուղի գլխավոր մասնաշենքերը և նախագահությունը։
Բնակավայրը հիմնվել է 1893 թվականին, քաղաքի  կարգավիճակ ստացել 1903-ին։ 2018 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 1.612,833, 2021 թվականի հունվարին՝ 1 620 162:
Գտնվում է Օբ գտի երկու ափերին, Նովոսիբիրսկի ՀԷԿ-ի ամբարտակի կառուցման արդյունքում ստեղծված ջրամբարի մերձակայքում։ Զբաղեցնում է  502,7 քառակուսի կիլոմետր տարածք։
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի 2020 թվականի հուլիսի 2-ի հրամանագրով Նովոսիբիրսկին շնորհվել է «Աշխատանքային արիության քաղաք» («Город трудовой доблести“») կոչումը։


== Քույր քաղաքներ ==
Նովոսիբիրսկը բարեկամական սերտ հարաբերություններ ունի հետևյալ քաղաքների հետ.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


=== Կլիմա ===
Նովոսիբիրսկին բնորոշ է մայրցամաքային խոնավ կլիման, որը Կյոպպենի կլիմաների դասակարգմամբ կրում է Dfb նիշը։ Ամառները համեմատաբար տաք են, կարճատև, ձմեռները՝ չափազանց ցուրտ, արկտիկյան ցրտաշունչ քամիների սուր կերպով զգացվող ազդեցությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Войтушенко Е. Г., Золотова Г. В., Лурье Е. Е., Рахимова Т. Н., Харчук Л. М., Юмина А. Н. Календарь знаменательных и памятных дат по Новосибирской области, 2013 год / Рахимова Т. Н.. — Новосибирск: Новосибирская государственная областная научная библиотека, 2012. — 254 с. — 350 экз. — ISBN 978-5-88742-099-8(չաշխատող հղում)
Гладкова В. А. Проблемы развития туризма на территории Новосибирской области // Географическая наука, туризм и образование: современные проблемы и перспективы развития / Редкол.: Н. Н. Понамарёва и др.. — Новосибирск: Новосибирский государственный педагогический университет, 2015. — 272 с. — (Материалы IV Всероссийской научно-практической интернет-конференции (г. Новосибирск, 1—27 апреля 2015 г.)). — 100 экз. — ISBN 978-5-00023-770-0
Туризм в Новосибирске // Новосибирск: энциклопедия / Редкол.: гл. ред. В. А. Ламин и др.. — Новосибирск: Новосибирское кн. издательство, 2003. — 1071 с. — ISBN 5-7620-0968-8
Протопопов Н. Н., Дворин А. Н. Новосибирск: (Экономико-географический очерк) / Под ред. проф.-доктора В. В. Ревердатто и Г. В. Малкина; АН СССР. Всесоюзное географическое общество, Новосибирский отдел.. — Новосибирск, 1948. — 48 с. — 5000 экз.
Справочник по городу Ново-Николаевску. К 100-летию города. — З-е. — Новосибирск: ВО «Наука»: Сибирская издательская фирма, 1992. — 231 с. — ISBN 5-02-030263-5
Чекмарёва Г. В. Организация средств размещения туристов. — Новосибирск: Новосибирский государственный технический университет, 2008. — 56 с. — ISBN 978-5-7782-1016-5
Лучицкая И. О., Белая Н. И., Арбузов С. А. Климат Новосибирска и его изменения. — Новосибирск: Издательство СО РАН, 2014. — 224 с. — 100 экз. — ISBN 978-5-7692-1399-1
Актуальные проблемы развития Новосибирской области и пути их решения / под ред. А. С. Новосёлова, А. П. Кулаева. — Новосибирск: ИЭОПП СО РАН, 2014. — 312 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-89665-283-0
Жернаков В. и др. Виды города Ново-Николаевска, 1895—1913. Фотоальбом. — СПб.: Т-во Художественной печати, 1914. — 30 с.
Поспелов Е. М. Географические названия мира. Топонимический словарь / отв. ред. Р. А. Агеева. — 2-е изд., стереотип. — М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2002. — 512 с. — 3000 экз. — ISBN 5-17-001389-2


== Արտաքին հղումներ ==
Panoramic views of Novosibirsk
Նովոսիբիրսկյան ամսագիր սիբիրյան կյանքի մասին՝ "Sib.fm"
- Նովոսիբիրսկյան հեռուստանորություններ. «Վեստի-Նովոսիբիրսկ» Archived 2013-01-13 at Archive.is {{|ru}}
Լուսանկարներ
Նովոսիբիրսկյան գործարար կյանքի նորություններ
Նովոսիբիրսկը լուսանկարներում