Դեղերի տեսակներ

Դեղերի տեսակներ,  դեղամիջոցների և այլ միացությունների մի շարք, որոնք ունեն նմանատիպ քիմիական կառուցվածքներ, գործողության նույն մեխանիզմը (այսինքն ՝ կապված է նույն կենսաբանական թիրախի հետ), գործողության հարակից եղանակ, կամ օգտագործվում են նույն հիվանդությունը բուժելու համար։
Դեղերի հիմնական դասակարգման համակարգը բաժանվում է 4 դասերի հիերարխիկ տիպով։ Օրինակ ՝ ֆիբրատները պատկանում են դեղերի քիմիական դասակարգմանը (ամֆիպաթիկ կարբոքսինաթթուներ), որոնք ունեն նույն ազդման մեխանիզմը (PPAR agonist) և օգտագործվում են նույն հիվանդությունների բուժման համար (աթերոսկլերոզ)։ Ոչ բոլոր PPAR ագոնիստներն են ֆիբրամատներ, ոչ բոլոր եռգլիցերիններն են PPAR ագոնիստներ, և ոչ բոլոր աթերոսկլերոզ բուժող դեղերն են եռգլիցերինների քանակը իջեցնող միջոցներ։
Դեղերի տիպերը հիմնականում սահմանվում են նախադեղի հիման վրա՝ ամենակարևորը և ամենաբնորոշ հիմնական հատկանիշով, այդ հատկանիշը օգտագործվում է համեմատության համար։


== Համապարփակ համակարգում ==
Անատոմիական թերապևտիկ քիմիական համակարգում (ATC)-ամենատարածված դեղեր. Համատեղում է դասակարգումը օրգան համակարգի և թերապիայի,ֆարմակոլոգիական և քիմիական հատկությունների հիման վրա։
Բժշկության  համակարգված անվանակարգում(SNOMED)- ներառում է մի բաժին, որը նվիրված է դեղերի դասակարգմանը։


== Քիմիական դասակարգում ==
Դեղերի դասակարգման այս տիպը հիմնաված է քիմիական պատկերի և դասակարգում է իրենց քիմիական կառուցվածքի հիման վրա։ Դեղերի դասակարգում,որոնք հիմնված են քիմիական կառուցվածքի վրա ներառում են՝


== Ազդեցության մեխանիզմ ==
Այս դասակարգման տիպը ունի բիոքիմիական ծագում և դասակարգվում են ըստ իրենց բիոքիմիական թիրախի։ Տվյալ խմբի դեղերը ունեն ազդման նույն մոլեկուլյար մեխանիզմը և ազդում են հատուկ կենսաբանական թիրախի վրա։ Գործողության մեխանիզմը ներառում է նաև այդ կենսաբանական թիրախում գործունեության տեսակը։ Ըստ ընկալիչների վրա ազդեցության լինում են՝ ագոնիստ,անտագոնիստ, ինվերս ագոնիստ կամ մոդուլյատոր։ Ֆերմենտի թիրախին ունի ակտիվատոր և ինհիբիտոր։ Իոնային անցուղիների ակտիվատորներ կամ արգելակիչներ։ Դասակարգում ըստ ազդեցության մեխանիզմի՝ 


== Ազդեցության եղանակ ==
Այս դասակարգման տեսակակը ունի կենսաբանակն ծագում և դասակարգվում են իրենց առաջացրած անատոմիական և ֆունկցիոնալ փոփոխոիթյունների հիման վրա։ Դեղեր որոնք դասակարգվում են ընդհանուր ազդեցության եղանակների հիման վրա՝


== Թերապևտիկ դասակարգում ==
Այս դասկարգման համար հիմք է թե որ պաթոլոգիաների ժամանակ են օգտագործում դեղը։ Այս դասակարգման մեջ ներառված տեսակներն են՝


== Ամալգամային դասակարգում ==
Բժշկական կարիքներից ելնելով որոշ դեղամիջոցներ ամալգամացվել են։ ՈՀՍԲԴ-ն առաջին օրինակն է։ Հակաբորբոքային դեղերի ավելի լայն դասը պարունակում է նաև ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր։ Ի սկզբանե այս խումբը կոչվել է հակաբորբոքային դեղեր, սակայն 1950ականներին  կորտիկոստերոիդների հայտնաբերումից հետո, շրջանառության մեջ մտավ ՈՀՍԲԴ անվանումը։
Անվանման «հակաբորբոքային» հատվածը ցույց է տալիս ազդման մեխանիզմը, իսկ «ոչ ստերոիդ» հատվածը տարբերակում է այս խմբի դեղերը, մնացած խմբի դեղերից, որոնք նույնպես ունեն ազդման նույն մեխանիզմը։ Նմանատիպ օրինակ է նաև Հիվանդություն մոդիֆիկացնող հակառևմատիկ դեղամիջոցների խումբը, որում «հիվանդություն մոդիֆիկացնող»ը ցույց է տալիս ազդման մեխանիզմը, իսկ «հակառևմատիկ»-ը՝ ազդման թերապևտիկ սպեկտրը։

Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր (ՈՀՍԲԴ)
Մոդիֆիկացված հակառևմատիկ դեղեր 


== Դասակարգման այլ համակարգեր ==
Գոյություն ունեն դասակարգման այլ տարբերակներ, օրինակ՝ կենսաբժշկական դասակարգման համակարգ, որոնք որոշվում են լուծելիության և աղիքների թափանցելիությոան հատկանիշներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Drug names and classes»։ PubMed Health։ United States National Library of Medicine։ Վերցված է 2015-11-07 
«Information by Drug Class»։ Drug Safety and Availability։ United States Food and Drug Administration։ Վերցված է 2015-11-07