Դմիտրի Ցիլիկին

Դմիտրի Վլադիմիրովիչ Ցիլիկին (ռուս.՝ Дми́трий Влади́мирович Цили́кин, հոկտեմբերի 28, 1961(1961-10-28), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 27, 2016(2016-03-27), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), ռուս դերասան, լրագրող, լուսանկարիչ, երաժշտական և թատերական քննադատ։


== Կենսագրություն ==
Դմիտրի Ցիլիկինը ծնվել է 1961 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Լենինգրադում։ 1982 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի բեմական արվեստի պետական ինստիտուտը։ 1982 թվականից մինչև 1990 թվականը եղել է Սանկտ Պետերբուրգի Ն․ Ակիմովի անվան կոմեդիայի ակադեմիական թատրոնի դերասան։
1992 թվականին մուտք է գործել լրագրություն՝ սկսելով աշխատել «Պիկ ժամ» թերթում, որտեղ ճանապարհ է անցել լրագրողից մինչև «Մշակույթ և հասարակություն» դաշինքի խմբագիր։ Բացի այդ, Ցիլիկինը նաև խմբագրել է այլ թերթերում և ամսագրերում, այդ թվում՝ «Известия», «Ведомости», «Коммерсантъ», «Московские новости», «Время новостей», «Vogue», «Elle», «Эксперт», «Профиль», «Театр» և այլն։ Միաժամանակ նա եղել է «Росбалт» տեղեկատվական գործակալության տեսաբան և որպես հեղինակ ու հաղորդավար աշխատել է «Ռոսիա 1», «Հինգերորդ ալիք» հեռուստաալիքներում և «Эхо Петербурга» ռադիոկայանում։
2016 թվականի մարտի 27-ին Դմիտրի Ցիլիկինը սպանվել է իր բնակարանում։
Թաղվել է 2016 թվականի ապրիլի 9-ին Սերաֆիմովյան գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործություն ==
2013 թվականի ապրիլին Ցիլիկինը դարձել է մամուլի ոլորտում «Искра» ազգային մրցանակի «Գրախոսություն» անվանակարգում հաղթող։ Ցիլիկինը նաև 2001 թվականին արժանացել է «Ոսկե գրիչ» մրցույթի ժյուրիի հատուկ մրցանակին և ընդգրկվել է «Ոսկե դիմակ» թատերական մրցանակի փորձագիտական խորհրդի կազմում։ 2016 թվականին Ցիլիկինին արդեն հետմահու հանձնվել է ևս մեկ «Ոսկե գրիչ» մրցանակ՝ «Մշակութային տարածություն» անվանակարգում։

Թատերական գրախոսություններհոդվածներ «Տուն, որը կառուցել է Սվիֆթը», «Նոր ժամանակ» ներկայացումների մասին («Деловой Петербург», 2015 թվականի դեկտեմբեր),
հոդվածներ «Սիմֆոնիաներ երեք շարժումներում» և «The Demons» ներկայացումների մասին («Деловой Петербург», 2016 թվականի հունվար),
հոդվածներ «Ռիկի-Տիկի-Տավի», «Երազ աշնան մասին» ներկայացումների և «Սիմոն Բոկանեգրա» օպերայի մասին («Деловой Петербург», 2016 թվականի փետրվար),
հոդվածներ «Այսօր։ 2016, «Վարագույրի մյուս կողմում», «Նամակագիրք» ներկայացումների մասին («Деловой Петербург», 2016 թվականի մարտ)։


== Սպանություն և հետաքննություն ==
2016 թվականի մարտի 31-ին Դմիտրի Ցիլիկինը մահացած է հայտնաբերվել իր բնակարանում։ Սպանվածի մարմնի վրա հայտնաբերվել է կտրող-ծակող գործիքով հասցված մոտ երեսուն վնասվածք։ Կոտրանքի հետքեր չեն հայտնաբերվել. մարդասպանը եղել է զոհի հյուրը։ Հանցագործությունն իրականացնելուց հետո մարդասպանը սպանվածի բնակարանից վերցրել է նոութբուք, հեռախոս և գումար՝ 43,5 հազար ռուբլի ընդհանուր գումարի չափով, ինչպես նաև զոհին փակել է բնակարանում իր իսկ բանալիներով։ Մահը գրանցվել է մարտի 27-ին՝ ժամը 17:00-ի սահմաններում՝ արյան կորստի հետևանքով։
Սպանությունից մեկ շաբաթ անց հետաքննությունը պարզել է հանցագործի ինքնությունը. նա եղել է հիդրոօդերևութաբանական համալսարանի 21-ամյա ուսանող Սերգեյ Կոսիրևը։ Հանցագործը ձերբակալվել է ոստիկանության կողմից ապրիլի 7-ին և շուտով խոստովանել սպանությունը։ Հետաքննության ընթացքում պարզվել է նաև, որ մարդասպանը և զոհը հազիվ են ծանոթ եղել (միայն համացանցում նամակագրության միջոցով)։ Կոսիրևի խոստովանությամբ՝ նա գիտեր Ցիլիկինի նույնասեռականության մասին և ի սկզբանե ծրագրել էր նրա վրա կոմպրոմատ հավաքել, որպեսզի հետո շանտաժի ենթարկեր նրան՝ սպառնալով աութինգով։ Սակայն, ինչպես պարզել է ոստիկանությունը, Կոսիրևը, մեկնելով լրագրողի հետ հանդիպման, իր հետ վերցրել է որսորդական դանակ, տրավմատիկ ատրճանակ, մաքուր հագուստի և ձեռնոցի հավաքածու, ինչը կարող է խոսել նախապես ծրագրված սպանության մասին։ Ավելի ուշ՝ հարցաքննություններից մեկի ժամանակ, մարդասպանը հայտարարել է, որ կիսում է աջ ծայրահեղական հայացքները և հանդիսանում է «մաքրող, սրբող անձ», իսկ սպանության պատճառ է հանդիսացել ոչ թե անհանդուրժողականությունը, ինչպես նշվում է ոստիկանական արձանագրության մեջ, այլ ատելությունը։
Այնուամենայնիվ, հետաքննությունը պաշտոնական եզրակացության մեջ եկել է այն եզրահանգմանը, որ սպանությունը կենցաղային բնույթ է ունեցել և կատարվել է «հանկարծակի ծագած վիճաբանության» հիման վրա։ Այդ կապակցությամբ ավելի քան 40 մշակութային գործիչ, այդ թվում՝ Ալեքսանդր Սոկուրովը, Ալեքսանդր Մելիխովը, Աննա Ալեքսախինան և ուրիշներ, խնդրագիր են ներկայացրել՝ պահանջելով քրեական գործը վերաորակավորել որպես որոշակի սոցիալական խմբի նկատմամբ ատելության հողի վրա հանցագործություն (սպանություն հոմոֆոբիայի հողի վրա)։ Ցիլիկինի սպանությունից հետո «New York Times» թերթում հրապարակվել է հայտնի ԼԳԲՏ ակտիվիստ Մաշա Հեսսենի հոդվածը՝ ռուսական մշակույթի շատ հայտնի գործիչների խորհրդավոր սպանությունների մասին, ինչպիսիք են օրինակ՝ Իլյա Զիմինը, Վյաչեսլավ Տիտովը, Ալեքսեյ Դևոտչենկոն, որոնք մահացել են նման հանգամանքներում։
2017 թվականի մայիսին մարդասպանը դատապարտվել է 8,5 տարի խիստ ռեժիմով ազատազրկման։ 2017 թվականի սեպտեմբերին ներկայացված բողոքարկումից հետո դատարանն ուժի մեջ է թողել դատավճիռը։


== Մատենագիտություն ==
Лурье С. А., Циликин Д. В. Письма полумертвого человека. — СПб : «Янус», 2004. — ISBN 5-98278-008-1.
Циликин Д. В. Вопрос ниже пояса. ОНА. — СПб : «Азбука-классика», 2002. — ISBN 5-352-00210-1.
Циликин Д. В. ОН. Вопрос ниже пояса. — СПб : «Азбука-классика», 2002. — ISBN 5-352-00209-8.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դմիտրի Ցիլիկին։ «Ցանկացած մասնագիտության մեջ խելացի մարդիկ ավելի քիչ են, քան հիմար» (2009 թվականի հարցազրույց)(ռուս.)
Դմիտրի Ցիլիկինի հուշեր («Вечерний Санкт-Петербург», 2016 թվականի ապրիլի 1)(ռուս.)