armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գաբրիել Մերկադո

Գաբրիել Իվան Մերկադո (իսպ.՝ Gabriel Iván Mercado; մարտի 18, 1987(1987-03-18)[…], Պուերտո Մադրին, Չուբուտ, Արգենտինա), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, Սևիլյա ֆուտբոլային ակումբի և Արգենտինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==
Գաբրիել Մերկադոն «Ռասինգ» ֆուտբոլային ակումբի դպրոցի շրջանավարտ է։ 2007 թվականի փետրվարի 21-ին «Սան-Լորենսոյի» դեմ խաղում նա նշեց իր դեբյուտը Արգենտինայի առաջնությունում։ 2009 թվականի նոյեմբեր 30-ին «Բենֆիլդի» դեմ խաղում Գաբրիելը խփեց իր առաջին գոլը «Ռասինգի» կազմում.
2010 թվականին ֆուտբոլիստի իրավունքների 50%-ը  800 հազար դոլարով ձեռք է բերել «Էստուդիանտես» ֆուտբոլային ակումբը։ Օգոստոսի 7-ին «Օլդ Բոյս» ակումբի դեմ խաղում Մերկադոն նշեց իր դեբյուտը  Լա Պլատայի ակումբում։ Սեպտեմբերի 12-ին իր նախկին թիմի «Ռասինգի» դեմ խաղում  նա խփել է իր առաջին գոլը  «Էստուդիանտեսի» կազմում։ Նույն տարում, Գաբրիել Մերկադոն դարձավ Արգենտինայի չեմպիոն։
2012 թվականին Մերկադոն տեղափոխվել է արգենտինական «Ռիվեր Պլեյտ» ակումբ։ Օգոստոսի 6-ին «Բելգրոնո» ակումբի դեմ խաղում նա նշեց իր դեբյուտը նոր ակումբում։ 2013 թվականի սեպտեմբեր 16-ին  «Արսենալի» դեմ պայքարում Գաբրիելը խփեց իր առաջին գոլը «Ռիվերի» կազմում։ 2014 թվականին Մերկարդոն հաղթել է Արգենտինայի սուպերգավաթը և երկրորդ անգամ դարձել երկրի չեմպիոն։
2016 թվականի ամռանը Գաբրիելը տեղափոխվել է իսպանական «Սևիլյայի» հետ, ստորագրելով երեք տարվա պայմանագիր։ Օգոստոսի 21-ին «Էսպանյոլի»  դեմ խաղում Մերկադոն նշեց իր նորամուտը Լա Լիգայում։ Իսկ ահա «Բետիսի» դեմ պայքարում  նա խփեց իր առաջին գոլը «Սևիլյայի համար։


== Միջազգային կարիերա ==
2007 թվականին, Արգենտինայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Մերկադոն հաղթեց աշխարհի երիտասարդական գավաթը՝ որը կայացել էր Կանադայում։
2010 թվականի փետրվար 11-ին Ճամայկայի դեմ ընկերական խաղում Գաբրիելը նշեցի իր դեբյուտը Արգենտինայի ազգային հավաքականի կազմում։
2016 թվականի մարտ 25-ին 2018 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլուի շրջանակներում՝ Չիլիի ազգային հավաքականի դեմ խաղում Մերկադոն խփեց առաջին գոլը հավաքականի կազմում։
Նույն տարվա ամռանը Միացյալ Նահանգներում Գաբրիելը դարձավ Ամերիկայի գավաթի արծաթե մրցանակակիր։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Պանամայի, ԱՄՆ-ի, Վենեսուելայի  և երկու անգամ Չիլիի հավաքականի դեմ խաղերին։


== Ձեռքբերումներ ==
Ակումբային

 «Էստուդիանտես»1 Արգենտինայի ֆուտբոլի առաջնություն - 2010 «Ռիվեր Պլեյտ»1 Արգենտինայի չեմպիոն - 2014
Հարավամերիկյան գավաթի դափնեկիր - 2014
Հարավային Ամերիկայի ռեկոպայի դափնեկիր - 2015
Լիբերտադորեսի գավաթի դափնեկիր - 2015
Արգենտինայի սուպերգավաթի դափնեկիր - 2014Միջազգային
 Արգենտինայի երիտասարդական հավաքական (մինչև 20)

1 Ֆուտբոլի աշխարհի երիտասարդական առաջնություն - 2007 Արգենտինա

2 Ամերիկայի գավաթ - 2016


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Argentine Primera statistics
վիճակագրությունը National Football Teams կայքում
Gabriel Mercado at Football Lineups(չաշխատող հղում)
Մոխրագույն սագ

Մոխրագույն սագ (լատ.՝ Anser anser), բադերի ընտանիքին պատկանող ջրլող թռչուն։ Նստակյաց է, տարածված։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 75-90 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 147-180 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 2,5-4,4 (հազվադեպ՝ 6) կգ։ Փետրածածկը դարչնագույն-մոխրագույն է, ոտքերը՝ վարդագույն, գլուխը և կտուցը՝ մեծ։ Թռչելիս վերևից ակնառու են բաց մոխրագույն դաստակաթևը և գոտկատեղը։ Կտուցը նարնջագույն է։ Երիտասարդը թվացյալ խայտավոր է, մեջքին և կողքերին ցայտուն բաց գույնի գծերը բացակայում են։


== Կենսակերպ ==
Խիստ հնչեղ ձայնով թռչուն է, թռիչքի ընթացքում լսելի են եռահնչյուն ճիչեր։ Մոխրագույն սագերը թռչում են սեպաձև երամ կազմած (30-100 թռչուն)՝ սագերին բնորոշ կռնչոցով։ Բնակվում է եղեգի ու ջրեղեգի առկայությամբ ջրային տարածքներում, կեր է փնտրում դաշտերում։


== Սննդառություն ==
Սնվում է ջրային և դաշտային խոտաբույսերով, անողնաշարավորներով, սերմնահատիկներով։


== Բնադրում ==
Բույնը բավական ծավալուն է (տրամագիծը՝ 110-180 սմ)՝ եղեգի ցողունների և այլ ջրային բույսերի կույտ՝ լճակների ափեզրի խիտ եղեգնուտում։ Ձվերը բներում հայտնվում են մարտի վերջից մայիսի առաջին կեսին։ Դնում է 86 մմ տրամագծով, սպիտակ 4-6 ձու (1 ձվի զանգվածը՝ 167,8-185 գ է՝ մայր թռչունի միջին կենդանի զանգվածի 5,3%-ը)։ Թխսակալում է էգը՝ 27-28 օր. բնից հեռանալիս ձվերը քողարկում է սեփական աղվափետուրներով ու եղեգի տերևներով։ Ձագերը բներում հայտնվում են մայիսի վերջ հունիսին։
Ներկայումս ՀՀ տարածքում մոխրագույն սագերի թվաքանակը և բնադրման համակեցությունները խիստ կրճատվել են։ 1998-2005-ին կենսապայմանների և պահպանության միջոցների բացակայության, որսագողության ու տնային պայմաններում բազմացնելու նպատակով ձվերը հավաքելու հետևանքով Արարատյան դաշտում բնադրումը խիստ կասկածելի է։ Կարիք ունի անհատական պաշտպանության։ Չուի ժամանակ հանդիպում է Ախուրյանի ջրամբարում հատկապես գարնանը։


== Պահպանություն ==
Հազվագյուտ տեսակ է։ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Ներկայումս Արարատյան հարթավայրի գերխոնավ տարածքներում կարելի է հանդիպել մոխրագույն սագի 30-50 բնադրող զույգի։ Ձմեռող անահտների թիվը տատանվում է 50-150-ի սահմաններում։
Վտանգման հիմնական գործոններն են եղեգնուտների հրդեհումը, բնադրման շրջանում անհանգստացման գործոնը և որսագողությունը։
Գրանցված է Բեռնի կոնվենցիայի Հավելված 2–ում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Սեկոնդո Պարմենսե

Սան Սեկոնդո Պարմենսե (իտալերեն՝ San Secondo Parmense), կոմունա Իտալիայում, Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5047 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 132 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 38.20 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 43017։ Հեռախոսային կոդը՝ 0521։


== Մարդիկ ովքեր կապված են քաղաքի հետ ==
Վիտո Ֆրացցի (1888-1975), իտալացի կոմպոզիտոր - ով ծնվել է Սան Սեկոնդո Պարմենսե քաղաքում։
Կամիլիա Գոնզագա (1500-1585), Սան Սեկոնդոյի կոմսուհի։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Խալտուրինի նրբանցք (Դոնի Ռոստով)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խալտուրինի փողոց (այլ կիրառումներ)Խալտուրինի նրբանցք (ռուս.՝ Халтуринский переулок), նրբանցք Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Լենինյան և Հոկտեմբերյան շրջաններում։ Անվանվել է ի պատիվ ռուս բանվոր հեղափոխական Ստեպան Նիկոլաևիչ Խալտուրինի։ Նախկինում` մինչև 1924 թվականը, կոչվել է Նիկոլայի նրբանցք։


== Աշխարհագրություն ==
Խալտուրինի նրբանցքը սկսվում է Դոն գետի առափից` Բերեգովայա փողոցից և ավարտվում Մեչնիկովի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը մոտ 3 կիլոմետր է։ Հատվում է բազմաթիվ փողոցների հետ, այդ թվում` Տուրգենևի, Մոսկովյան, Սոցիալիստիչեսկայա, Շահումյան, Բոլշայա Սադովայա, Պուշկինի, Մաքսիմ Գորկու, Կրասնոարմեյսկայա, Վարֆոլոմեևի և այլն։


== Պատմություն ==
Խալտուրինի նրբանցքը Դոնի Ռոստով քաղաքի հնագույն նրբանցքներից մեկն է. սկզբում եղել է ծայրամաս, հետագայում դարձել է «միջին խավի»` բժիշկների, իրավաբանների, մանր առևտրականների նրբանցք։ Բացառություն էր Գլխավոր հեղեղատի հատվածը` Սադովայա (այժմ` Բոլշայա Սադովայա) և Կուզնեչնայա (այժմ` Պուշկինի) փողոցների միջև, որը բնակեցված էր աղքատ բանվորական դասակարգով, և որը պարբերաբար ենթարկվում էր ջրհեղեղների։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Բանվոր հեղափոխական Ստեպան Խալտուրինը, որի պատվին անվանվել է նրբանցքը, կատարել է մահափորձ Ալեքսանդր II կայսրի նկատմամբ։ Ցարական ընտանիքի անդամներից ոչ ոք չի տուժել, սակայն սպանվել է տասնինը և վիրավորվել քառասունութ զինվոր։
Ինչպես դարեր առաջ, Խալտուրինի նրբանցքի և Սոգլասիա փողոցի հատման տեղում պարբերաբար տեղի է ունենում տների հեղեղում։
Խալտուրինի նրբանցքի թիվ 48 շենքում 1925-1934 թվականներին մոր հետ ապրել է ապագա գրող, 1970 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ալեքսանդր Սոլժենիցինը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրավերե

Գրավերե (իտալերեն՝ Gravere), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 682 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 38 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10050։ 
Հեռախոսային կոդ՝ 0122։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Աստվածածինը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 8-ին։


== Ժողովրդագրոթյուն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0122 622 912
Էլեկտրոնային հասցե։ info@comune.gravere.to.it
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.gravere.to.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ուդմուրտսկայա Տուկլյա

Ուդմուրտսկայա Տուկլյա (ռուս.՝ Удмуртская Тукля), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 59 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սոկրատեսի մահը

«Սոկրատեսի մահը» (ֆր.՝ La Mort de Socrate), Ժակ Լուի Դավիդի պատմական կտավը (1787), Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուից (Նյու-Յորք, ԱՄՆ)։


== Ստեղծման պատմություն ==
1786 թվականի սկզբին նկարը Դավիդին պատվիրել էր փարիզյան խորհրդարանի խորհրդատու Շառլ Միշել Տրյուդեն դե լա Սաբլերմը։ Այն ժամանակից ի վեր ինչ Դիդոն այս սյուժեն խորհուրդ էր տվել նկարիչներին «Դրամատիկական պոեզիայի մասին» տրակտատում,  նրան անդրադարձել էին գեղանկարիչները, այդ թվում՝ Շալը, Ալիզարը (ֆր.՝ Jean-Baptiste Alizard, 1762), Սանե։ Դիդրոնը հիմք ընդունելով «Ֆեդոնի» վերջին էջում տեղ գտած պատմությունը Պլատոնի մասին, փիլիսոփայի մահվան պատմությունը բաժանել է 5 տեսարանի. Սոկրատեսը բանտում, Սոկրատեսը երկու անգամ հրաժարվում է փախուստից,  վիճաբանություն դատավորների հետ՝ հոգու անմահության մասին, Սոկրատեսը թունավոր մոլեխինդ է ընդունում։
Դավիդը ընտրել է այն պահը, երբ աշակերտներով շրջապատված Սոկրատեսը դահիճի ձեռքից վերցնում է թույնի գավաթը։ Օգնության համար նա դիմել է գիտնական հելլենագետ Ռ. Ադրիին։
Վերջինս 1786 թվականի ապրիլի 6-ին նկարչին գրած նամակում փոխանցում է փիլիսոփայի մահվան պատմությունը։


== Նկարագրություն ==
Մերկ քարե պատի մոտ դրված է մահճակալ։ Որի վրա Սոկրատեսը հրաժեշտ է տալիս աշակերտներին։ Հատակին ընկած են կապանքները, որոնցից արդեն ազատել են փիլիսոփային։ Նկարիչը հակադրել է ծեր ու խիստ փիլիսոփային խորը հիասթափությանը, որը կուտակվել է նրա շուրջը։ Դահիճը, ով թույնը տալիս է բանտարկյալին ցնցված է։
Հաջող ընտրված երանգավորումը և կոմպոզիցիայի ամբողջությունը հարմարորեն առանձնացրել է Դավիդի «Սոկրատեսի մահը» նրա հին մրցակից Պեյրոնի նույն թեմայով կտավից։ Վերջինիս նկարը ստեղծվել է դ'Անժիվիյի պատվերով և հայտնվել է այն նույն սրահում, որտեղ գտնվում էր Դավիդի աշխատանքը։ Նույն թեմայով երկու կտավ, նման կոմպոզիցիաներ, ձգտում են պահպանել պատմական ճշգրտությունը, առաջացրել են քննադատների հետաքրքրությունը։ Առաջնության արմավենին հանձնվել էր Դավիդին։ Կոմս Պոտոցկին համարում էր, որ Պեյրոնի ստեղծագործությունը «ընդգծել է Դավիդի կտավի առավելությունները, հանրությանը ցույց տալով որ տաղանդ ունենալով հանդերձ կարելի  գտնվել նրանից ցած»։ Դավիդի աշխատանքին բարձր գնահատական է տվել Ջոշուա Ռեյնոլդսը, նշելով, որ «Սոկրատեսի մահը» կարելի է դնել այնպիսի որմնանկարների հետ մեկ շարքում, ինչպիսիք են՝ Միքելանջելոն Սիքստինյան կապելլայում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Герман М. Ю., «Давид», серия «Жизнь замечательных людей» М, «Молодая гвардия», 1964 (рос)
Варшавский А. «Жак Луи Давид» (в кн. «С веком наравне», М, 1977 (рос)
Шнаппер А. Давид. — М.: Изобразительное искусство, 1984.
Warren E. Roberts: Jacques-Louis David, revolutionary artist. Art, politics and French revolution. University of North Carolina Press, Chapel Hill, N.C. 1989, ISBN 0-8078-1845-3
Antoine Schnapper et Arlette Sérullaz, David, Paris, RMN, 1989, n°76, p. 178
Elmar Stolpe: Klassizismus und Krieg. Über den Historienmaler Louis David. Campus-Verlag, Frankfurt/M. 1985, ISBN 3-593-33488-7
Nokia

Nokia Corporation (ֆիններեն՝ Nokia Oyj, արտասանվում է նոկիա), ֆիննական անդրազգային ընկերություն, բջջային, ֆիքսված, լայնաշերտ և IP ցանցերի հեռահաղորդակցական սարքավորումների արտադրող։ 2000-ական թվականներին գերիշխում էր բջջային հեռախոսների համաշխարհային շուկայում (2013 թվականից Nokia ապրանքանիշի ներքո հեռախոսները թողարկվում են այլ արտադրողների կողմից)։
2013 թվականի սկզբի դրությամբ ընկերությունում աշխատում էր մոտ 100 հազար աշխատակից, 2000-ական թվականների վերջին աշխատակիցների թիվը հասել է 132 հազարի։ Ընկերության արտադրանքը վաճառվում է աշխարհի ավելի քան 150 երկրներում։ 2012 թվականին կորցրել է առաջին տեղը բջջային հեռախոսների շուկայում՝ զիջելով Samsung-ին՝ 19 տոկոս մասնաբաժնով 22 տոկոսի դիմաց։
2011-2012 թվականներին շուկայի մասնաբաժնի կորստի պայմաններում սկսել է ակտիվորեն համագործակցել Microsoft-ի հետ, ըստ էության, հրաժարվելով Symbian բջջային սարքերի համար սեփական օպերացիոն համակարգի աջակցությունից և MeeGo օպերացիոն համակարգի զարգացումից՝ անցնելով Windows Phone հարթակ, 2013 թվականի աշնանը Microsoft-ը վաճառել է իր բջջային բիզնեսը 5,44 մլրդ եվրոյով։ 2015 թվականի ապրիլին Alcatel-Lucent-ի հետ ստորագրվել է պայմանագիր, որի համաձայն՝ այս ընկերությունը ձեռք է բերվելու $ 15,6 միլիարդ դոլարով։ 2016 թվականի մայիսին հայտարարվել է անկախ HMD Global ընկերության հետ Nokia ապրանքանիշի ներքո հեռախոսներ և պլանշետներ արտադրելու համագործակցության մասին։ 2010 թվականի վերջի դրությամբ գործունեության հիմնական ուղղություններից մեկը դարձել է 5G շարժական կապի ցանցերի համար ստանդարտների հաջորդ սերնդի մշակումը և դրանց փորձարկումը կապի գործող օպերատորների ցանցերում։
Ընկերության գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Հելսինկիի Էսպոո քաղաքում։


== Անվան ծագում ==
Ընկերությունը իր անունը ստացել է Նոկիա քաղաքի անունից, որը գտնվում է Ֆինլանդիայում Նոկիանվիրտա գետի ափին, որտեղ Ֆրեդրիկ Իդեստամը 1868 թվականին կառուցել է իր երկրորդ թղթի գործարանը։ Ընկերությանը Nokia Ab  անվանումը տրվել է 1971 թվականին։
Ենթադրվում է, որ գետի անունն առաջացել է հին ֆիննական ֆիններեն՝ nois բառից (հոգնակի թիվ՝ ֆիններեն՝ nokia), ինչը նշանակում է սև սամույր, որը ժամանակին հայտնաբերվել է այդ վայրերում։ Երբ սամույրը անհետացել է, այս բառը սկսել է նշանակել ցանկացած սև մորթի ունեցող կենդանի, օրինակ՝ կզաքիս կամ ջրաքիս։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
1213

1213 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1213 թվականն է, 
XIII դարի 13-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Միզյակով

Միզյակով (ուկրաիներեն՝ Мізяків), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միզյակով գյուղում բնակվում էր 815 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2469,7 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մոժի դաս Կրուզիսի գավառ

Մոժի դաս Կրուզիսի  (պորտ.՝ Microrregião de Mogi das Cruzes) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Կամպինաս մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1 363 322 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2062,103  կմ²։ Բնակչության խտությունը 661,1  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 9 120 158 198,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 7 236,53 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,776։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Պոա
Սաեզոպոլիս
Սուզանու
Վարազ-Գնել Գնունի

Վարազ-Գնել Գնունի (7-րդ դար - 635), հայ զորավար Բյուզանդական կայսրությունում՝ Հերակլ Ա կայսեր կառավարման ժամանակ (610-641)։ Մժեժ Գնունու ազգականը և գործակիցը, Գնունիների նախարարական տոհմից։


== Կենսագրություն ==
635 թվականին, Հերակլ Ա-ի դեմ կազմակերպված ապստամբությանը մասնակցած Հայաստանի բյուզանդական մասի կառավարիչ Դավիթ Սահառունուն կալանավորում է Մժեժ Գնունին և առաքում կայսերական պալատ։ Ճանապարհին իր կապանքները կտրելով՝ Դավիթ Սահառունին սպանում է այն մարդկանց, որոնք տանում էին իրեն։ Այնտեղից վերադառնալով՝ իր շուրջն է միաբանում հայոց զորքերը, հարձակվում զորավար Մժեժ Գնունու վրա և նրա զորքը իր կողմը գրավելով՝ պարտության մատնում, ապա սպանում Մժեժին ու նրա գործակից Վարազ-Գնել Գնունուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Տոմանթեա կանճրականման

Տոմանթեա կանճրականման (լատ.՝ Tomanthea carthamoides), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
15-40 սմ բարձրությամբ, պարզ կամ ճյուղավորված փղոսկրագույն ցողուններով բազմամյա բույս է։ Տերևներն ամբողջական, էլիպսաձև կամ նշտարաձև են, ունեն երկար, ներքև սահող, ցողունագիրկ, կաշենման և հաստ արտահայտված ջղեր։ Զամբյուղները մեծ են, գագաթնային, մեկական, բազմածաղիկ և ձվաձև։ Ծածկոցի թերթերն ունեն կաշենման, հարթ և նեղ-եռանկյուն հավելուկներ։ Ծաղիկները կպչուն են, ոսկեգույն կամ դեղին։ Պապուսի խոզանները կրկնակի են, բարակ թարթիչավոր։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ուրծի լեռնաշղթայի ստորոտ, Սուրենավանի շրջակայք)։ Աճում է նաև Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում (Արևմտյան Հայաստան՝ Մուշ, Վան)։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700-900 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև չոր քարքարոտ, կրաքարային լանջերին, օշինդրային կիսաանապատներում և ֆրիգանոիդներում։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ ֆլորիստիկական շրջանում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է ինտենսիվ յուրացվող տարածքում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլեգ Գոլովկո

Օլեգ Գոլովկո (ուկրաիներեն՝ Оле́г Федо́тович Головко́, սեպտեմբերի 1, 1940(1940-09-01), Գայսինի շրջան, Վիննիցայի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի բանաստեղծ:


== Կենսագրություն ==
Օլեգ Ֆեոդարի Գոլովկոն ծնվել է 1940 թվականին, Վինիցկի մարզի Ռախնի-Սոբովի գյուղում: Տոմսկի երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներների ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատել է Սիբիրի, Ուկրաինայի քաղաքներում: Այնուհետև աշխատել է Բայկալ-Ամուրյան մայրուղում որպես էլեկտրաֆիկացիայի, ազդանշանիչների և կապի բաժնի վարիչ:
Լույս է ընծայել բանաստեղծությունների ժողովածուներ։


== Օլեգ Գոլովկոն հայերեն ==
Բալլադ ուղիղ գծի մասին; «Զարմանալի են այս հորդ գետերը...»; Քաղաքը: Ոսկե դարպասներ (ուկրաինական քնարերգություն), Ե., «Սովետական գրող», 1977 էջ 112-115: Թարգմ.՝ Գ. Օհանյան:


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոսելկա (այլ կիրառումներ)

Նովոսելկա, կարող է վերաբերել՝

Նովոսելկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Նովոսելկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Մալբերի փողոցի թագավորներ

Մալբերի փողոցի թագավորներ (անգլ.՝ Kings of Mulberry Street), 2019 թվականին նկարահանված հարավաֆրիկյան-հնդկական կինոկատակերգություն-դրամա, որի պրոդյուսերը, սցենարիստն ու ռեժիսորը Ջուդի Նաիդուն է։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Աաքիլ Հոոսեն, Ամիթ Սինգը, Ռիզել Ջանուկը, Նևիլ Փիլեյը, երկրորդական-աջակցող դերերում՝ Քեշան Չեթին, Քրիս Ֆորիսթը, Կոգի Նաիդուն, Թիրու Նաիդուն։ Ֆիլմը Nickelodeonի և Քոմեդի Սենթրալի հետ համատեղ ֆիլմը տարածվել է Indigeneous Film Distribution-ի կողմից։ Ֆիլմն անդրադառնում է Հնդկաստանի Բոլիվուդ թատրոնի գործունեությանը 1980-ական թվականներին։ Ֆիլմի թատերական թողարկումը 2019 թվականի հունիսի 28-ին կայացել է Հարավային Աֆրիկայում, և քննադատներից ստացել է դրական արձագանքներ։ Ֆիլմն ընտրվել է նաև ցուցադրվելու մի քանի միջազգային կինոփառատոներում, մասնավորապես Շլինգելի 24-րդ միջազգային և Սենթ Լուի կինոփառատոներում։


== Դերերում ==
Աաքիլ Հոոսեն - Թիքի Չեթթի
Շաան Նաթաու - Հարոլդ Սինգղ
Ամիթ Սինգ - Դև Սինղ
Նևիլ Փիլեյ - Ռաջա
Քեշան Չեթթի - Սայզ
Քրիս Ֆորիսթ - Միսթր Ուայթ
Ռիզել Ջանուկ - Չարմայն Չեթի
Թիրու Նաիդու - Ռեգի Չեթի
Կոգի Նաիդու - Գրեննի Չեթի
Քիմբերլի Արթուր - Լեյլա


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1980-ականների սկզբին հնարովի Սուգարհիլ շրջանում։ Ֆիլմը ներկայացնում է երկու երիտասարդ հնդիկ տղաների արկածներ, որոնք ստիպված են ինչ-որ կերպ մարտահրավերներն ու խոչընդոտները հաղթահարելու ձև գտնել, որպեսզի ջախջախեն տեղական հանցագործ տանտիրոջ, որը սպառնում է նրանց ընտանիքներին։


== Արտադրություն ==
Ֆիլմի հիմնական հատվածները նկարահանվել են Վերուլամում և Տոնգաատում, որոնք գտնվում են Նատալում։ Ֆիլմի պաշտոնական թատերական թրեյլերը ներկայացվել է 2019 թվականի հունիսի 16-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
(1666) վան Գենտ

(1666) վան Գենտ (անգլ.՝ van Gent), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1930 թվականի հուլիսի 22-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,184946 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7853 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5846 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1179,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,305171 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,69° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1666) վան Գենտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պաու Բրազիլ ազգային պարկ

Պաու Բրազիլ ազգային պարկ (պորտ.՝ Parque Nacional Pau Brasil), ազգային պարկ Բահիա նահանգում, Բրազիլիա։ Այն Ատլանտյան անտառ բիոմի մաս է կազմում։


== Տեղագրություն ==
Պաու Բրազիլ ազգային պարկը գտնվում է Ատլանտյան անտառի բիոմում։ Ընդգրկում է 19 027 հա տարածք։ Պարկը ստեղծվել է 1999 թվականի ապրիլի 20-ի հրամանագրով, փոփոխության է ենթարկվել 2010 թվականի հունիսի 11-ին։ Գտնվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության ինստիտուտի հսկողության ներքո։ Այն դարձել է Կենտրոնական Ատլանտյան անտառի էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը ստեղծվել է 2002 թվականին։ Ազգային պարկը տեղակայված է Պորտու Սեգուրու մունիցիպալիտետում (Բահիա)։ Պաու Բրազիլը տեղակայված է Ֆրադես և Բուրանհեմ գետերի միջև։ Տարածքը ափամերձ հարթավայր է, որը գտնվում է 100-150 մետր բարձրության վրա։ Այն մասնատված է շատ խորը հովիտներով, որոնցով հոսում են գետեր։ Դրանցից շատերը սկիզբ են առնում ազգային պարկից։
Տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է 1 389 մմ։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 21-26 °C, միջինը՝ 23 °C է։ Ազգային պարկն ընդգրկում է Ատլանտյան անտառի բիոմի խիտ ցածրադիր խոնավ անտառները, որոնցում աճում են պաու-բրազիլյան ծառերը (Caesalpinia echinata)։ Կան էնդեմիկ բույսերի 71 տեսակներ։ Դրանք են՝ Arapatiella psilophylla, Tibouchina elegans, Manilkara multifida և այլն։


== Պահպանություն ==
Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության պահպանվող տարածքների II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Ազգային պարկի հիմնական նպատակն է՝ պահպանել բնական էկոհամակարգերի էկոլոգիական հարմարություններն ու գեղեցկությունը՝ հնարավորություն ընձեռելով գիտական հետազոտությունների, կրթական գործունեության և էկոլոգիական զբոսաշրջության համար։ Կենդանական աշխարհը բազմազան է․ յագուար, պումա, արծիվ, փայտփորիկ, երկարապոչ թութակ և բզեզ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Lamas, Ivana Reis; Crepaldi, Maria Otávia; Mesquita, Carlos Alberto Bernardo (2015) (portuguese), Uma Rede no Corredor, Conservação Internacional (CI-Brasil), ISBN 978-85-98830-28-5, http://www.conservation.org/global/brasil/publicacoes/Documents/Uma%20Rede%20no%20Corredor.pdf, վերցված է 2016-10-22 
 (portuguese) Parna do Pau Brasil, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-03-03-ին, https://web.archive.org/web/20160303170900/http://www.icmbio.gov.br/portal/biodiversidade/unidades-de-conservacao/biomas-brasileiros/mata-atlantica/unidades-de-conservacao-mata-atlantica/2205-parna-do-pau-brasil.html, վերցված է 2016-05-02 
 (portuguese) Unidade de Conservação: Parque Nacional Pau Brasil, MMA: Ministério do Meio Ambiente, http://sistemas.mma.gov.br/cnuc/index.php?ido=relatorioparametrizado.exibeRelatorio&relatorioPadrao=true&idUc=176, վերցված է 2016-05-02
Չճանաչված կամ մասամբ ճանաչված պետությունների ցանկ

Տարածքներ, որոնք ինքնահռչակվել են, որպես անկախ պետություններ, վերահսկում են իրենց տարածքը և միևնույն ժամանակ չունեն դիվանագիտական հարաբերություններ ՄԱԿ-ի անդամ երկրների կամ նրանց մի մասի հետ։


=== Մասամբ ճանաչված պետություններ ===
 Աբխազիա — ինքնահռչակվել է 1992 թ.։ 2008 թ-ից ճանաչվել է Ռուսաստանի, Վենեսուելայի, Նիկարագուայի և Նաուրուի կողմից։
 Հարավային Օսիա — ինքնահռչակվել է 1991 թ.։ 2008 թ-ից ճանաչվել է Ռուսաստանի, Վենեսուելայի, Նիկարագուայի և Նաուրուի կողմից։
 Հյուսիսային Կիպրոս — հռչակվել է 1983 թ. այն ճանաչվում է միայն Թուրքիայի և Աբխազիայի կողմից։ Փաստացի մտնում է ԵՄ կազմի մեջ։
 Չինաստանի Հանրապետություն — ընդգրկում է Թայվան կղզու տարածքը, ճանաչվում է 23 երկրների կողմից։
 Պաղեստին — հիմնադրվել է 1949 թ, և ճանաչվում է 110 պետությունների կողմից։ Ներկա պահին փաստացի բաժանված է 2 մասի։
 Սահարայի Արաբական Դեմոկրատական Հանրապետություն Սահարայի Հանրապետություն — ճանաչվում է 49 երկրի կողմից և հանդիսանում է Աֆրիկյան Միության անդամ։


=== Չճանաչված պետություններ ===
 Արցախ — հռչակվել է 1991 թ.։ Արևելյան, հյուսիսային և հարավային մի քանի շրջաններ, ներառյալ, Շահումյանի շրջանը, գտնվում են Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։
 Սոմալիլենդ — հռչակվել է 1991 թ.։ Փաստացի Սոմալիից բաժանված երկրամաս։
 Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետություն - հռչակվել է 2014 թ.։
 Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետություն - հռչակվել է 2014 թ.։


=== ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ, որոնք չեն ճանաչվում որոշ պետությունների կողմից ===
 Հայաստան — հռչակվել է 1991 թ.։ Չի ճանաչվում Պակիստանի կողմից, որպես օժանդակություն Ադրբեջանի։
 Իսրայել — հռչակվել է 1948 թ.։ Չի ճանաչվում 24 մուսուլմանական պետությունների կողմից։
 Կիպրոս — հռչակվել է 1960 թ.։ Չի ճանաչվում Թուրքիայի կողմից։
 Հյուսիսային Կորեա — հռչակվել է 1948 թ.։ Չի ճանաչվում Հարավային Կորեայի, Ճապոնիայի, ԱՄՆ-ի, Էստոնիայի և Ֆրանսիայի կողմից։
 Հարավային Կորեա — հռչակվել է 1948 թ.։ Չի ճանաչվում Հյուսիսային Կորեայի կողմից։
 Չինաստան - հռչակվել է 1949 թ.։ Չի ճանաչվում ՄԱԿ-ի 13 անդամ երկրների կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Adrian Florea, "De Facto States: Survival and Disappearance (1945–2011)." International Studies Quarterly, Volume 61, Issue 2, June 2017, Pages 337–351
Florea Adrian (6 May 2020)։ «Rebel governance in de facto states»։ European Journal of International Relations (SAGE Publishing) 26 (4): 1004–1031։ doi:10.1177/1354066120919481  
Geldenhuys Deon (2009)։ Contested States in World Politics։ Palgrave Macmillan։ ISBN 978-0-230-23418-5 
Ker-Lindsay James (2012)։ The Foreign Policy of Counter Secession: Preventing the Recognition of Contested States (1st ed.)։ Oxford: Oxford University Press։ ISBN 9780199698394 
Nationalities Papers. Special Issue on the Emergence and Resilience of Parastates.
Մասնագիտական կողմնորոշում

Մասնագիտական կողմնորոշում, գիտականորեն հիմնավորված միջոցառումների համակարգ, որը երիտասարդությանը նախապատրաստում է մասնագիտություն ընտրելու և աշխատանքի տեղավորվելու գործում, նպաստում անձի բազմակողմանի զարգացմանը, կարողությունների բացահայտմանը։ Մասնագիտական կողմնորոշման աշխատանքները ղեկավարում են կրթության, պրոֆտեխնիկական կրթության և աշխատանքային ռեսուրսները տնօրինող մարմինները։
Սուրեն Այվազյան (այլ կիրառումներ)

Սուրեն Այվազյան կարող է վերաբերել՝

Սուրեն Այվազյան - հայ աշխարհագրագետ։
Սուրեն Այվազյան - հայ արձակագիր։
Սուրեն Այվազյան - հայ բժիշկ։
Սուրեն Այվազյան - հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից
Հայաստանի սահմանադրական պատմություն

Հայաստանի սահմանադրական պատմություն, Հայաստանի իրավական համակարգի հիմքը հանդիսացող հիմնական օրենքի պատմությունը, ներառյալ՝ Սահմանադրության ընդունումը, փոփոխությունները, լրամշակումները և սահմանադրական հանրաքվեները, ինչպես նաև հայ ազգային-ազատագրական պայքարի ընթացքում և նախորդիվ հղացած սահմանադրաիրավական մտքի գաղափարական հայեցակարգը։
Հայ իրավունքի պատմությունն ունի պատմական հնագույն ակունքներ, մինչդեռ այդ իրավունքների (ներառյալ՝ սովորութային իրավունք, դատական նախադեպեր) սահմանադրական ամրագրումը թվագրվում է ավելի ուշ շրջանի։ Պատճառն այն է, որ ուշ միջնադարում և նոր շրջանում հայկական ազգային պետականության բացակայությունը անհնարին է դարձնում սահմանադրական մշակույթի ներմուծումը։ Այնուամենայնիվ, նույնիսկ օտարների կողմից Հայաստանի բռնազավթման պայմաններում՝ 18-րդ դարում հայ սահմանադրական միտքը զարթոնք է ապրում։ Հայոց պատմության մեջ Սահմանադրության նախագծման ամենահամարձակ փորձերից է հայ ազգային շարժման Մադրասի խմբակի, մասնավորապես՝ Շահամիր Շահամիրյանի կողմից շարադրված «Որոգայթ փառացը», որը միաժամանակ և՛ Հայաստանի ազատագրության ծրագիր էր, և՛ ապագա անկախ Հայաստանի սահմանադրության նախագիծը։ «Որոգայթ փառացը» ամբողջությամբ հիմնված էր ժամանակի արևմտաեվրոպական լուսավորական գաղափարների վրա, սակայն գործնականում երբեք չի կիրառվում։
Սեփական իրավական համակարգ, և առաջին հերթին՝ Սահմանադրություն ունենալու իրական նախադրյալներ ստեղծվում են 1918 թվականին՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության հռչակմամբ, սակայն անկախության կարճ ժամանակահատվածը բավարար չի լինում արտաքին ճնշումների և ներքին անկայունության ծանրագույն իրավիճակում գտնվող Հայաստանի համար սեփական Սահմանադրություն մշակելու և ընդունելու համար։
Հայաստանի առաջին Սահմանադրությունն ընդունվում է 1922 թվականի փետրվարի 3-ին՝ ՀԽՍՀ բանվորների, գյուղացիների և կարմիրբանակայանինների պատգամավորական խորհուրդների առաջին համագումարում։ Խորհրդային տիրապետության շուրջ 70-ամյա պատմության ընթացքում Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը վիճակվում է ունենալ երեք սահմանադրություն։
Հայաստանի անկախ հանրապետության առաջին Սահմանադրությունը ընդունվում է 1995 թվականի հուլիսի 5-ին՝ համաժողովրդական հանրաքվեի դեմոկրատական ուղով։ Սահմանադրության ընդունումից հետո հուլիսի 5-ը դառնում է պետական տոն։ Սահմանադրությունն ամրագրում է Հայաստանի Հանրապետության բնույթը՝ որպես ինքնիշխան, ժողովրդավարական, իրավական և սոցիալական պետության, հռչակում մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները, սահմանում հանրապետության կառավարման ձևը՝ հիմնված օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի վրա։ Հայաստանում սահմանադրական հանրաքվեներ տեղի են ունեցել 1995, 2003, 2005 և 2015 թվականներին։ Նախատեսվում էր անցկացնել նաև 2020 թվականի ապրիլի 5-ին։


== Հայաստանի հիմնական օրենքը միջնադարում ==


=== Մխիթար Գոշի դատաստանագիրք ===


=== Կանոնական սահմանադրություն ===


=== Սմբատ Սպարապետի դատաստանագիրք ===
Լամբալ (կանտոն)

Լամբալ (ֆր.՝ Lamballe), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Բրետան շրջանում։ Կոտ դ'Արմոր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Սեն Բրիյո օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 20168 մարդ էր։Կանտոնի համարը 2218 է։ Կանտոնում կա 11 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Կարմրավոր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարմրավոր (այլ կիրառումներ)Կարմրավորը, կամ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, 7-րդ դարում կառուցված եկեղեցի է, որը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում, կառուցել են Գրիգոր և Մանաս քահանաները։ Ընդգրկված է  Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Նկարագրություն ==
Այս խաչաձև կենտրոնագմբեթ փոքր եկեղեցու արտաքին չափսերն են 5,9 x 7,4 մետր։
Կարմրավորը Հայաստանում միակ եկեղեցին է, որի կարմիր կղմինդրե տանիքը մինչ օրս պահպանվել է։ Ութանիստ թմբուկը պսակված է կղմինդրածածկ կորագիծ վեղարով, որը նույնանյութ և նմանաձև տարրի պահպանված հնագույն օրինակն է։ Կարմրավորը արտաքուստ և ներքուստ խաչաձև գմբեթավոր եկեղեցի է։ Եկեղեցու կղմինդրը ամուր սեղմված է կրային շաղախի մեջ և լրացուցիչ մեխված է։ Եկեղեցու արտաքին պատերին պահպանվել են արձանագրություններ, որտեղ նշվում է գյուղի այն բնակիչների մասին, ում միջոցներով կառուցվել է եկեղեցին, ինչպես նաև ոռոգման ջրանցքի կառուցման դժվարությունների մասին։

Կարմրավորի շուրջը կան շատ հետաքրքիր խաչքարեր, որոնցից առավել հայտնի է Ծակ-Քարը, որն իր անունը ստացել է պատվանդանում ծակի պատճառով (1268)։ Հնում Կարմրավորը կուսանաց վանք է եղել։ Այնտեղ մինչ օրս պահվում են ուշադրությանը արժանի երկու հնություններ։ Դրանցից առաջինը մի հնդկական նկարազարդ վարագույր է, որը բերվել էր 1798-1799 թթ. Կալկաթայից, իսկ մյուսը՝ Շուխոնց ավետարանը, ձեռագիր ավետարան է, որը 1873 թ. նվիրաբերել է աշտարակցի Շուխյանց ընտանիքը։
Եկեղեցու դուռը փայտից է զարդարված փորագրություններով ու երգող հրեշտակներով և պատրաստվել է ազգային վարպետ Սարգիս Պողոսյանի կողմից 1983 թ ։
Կարմրավորի կողքին՝ մի գողտրիկ անկյունում է գտնվում նաև հայ մեծ բանաստեղծ Գևորգ Էմինի գերեզմանը։


== Անվան ծագումը ==
Ըստ ավանդության, Աշտարակում ապրող երեք քույրերը սիրահարվում են Սարգիս անունով մի երիտասարդի։ Ավագ երկու քույրերը որոշում են իրենց զոհաբերել՝ կրտսերին երջանկություն պարգևելու համար և ծիրանագույն ու կարմիր զգեստ հագնելով իրենց նետում են անդնդախոր ձորը։ Այս լուրն իմանալով` փոքր քույրը, սպիտակ զգեստ հագնելով, նույնպես իրեն ձորն է նետում, իսկ Սարգիսը այս դառը վշտից դառնում է ճգնավոր։ Հետագայում ձորի եզրին երեք եկեղեցիներ են հայտնվում՝ Կարմրավորը, Ծիրանավորը և Սպիտակավորը։
Կա նաև տարածված մեկ այլ կարծիք՝ կապված եկեղեցիների անվանածագման հետ։ Ասում են՝ Սպիտակավոր եկեղեցու որմնանկարներից մեկում Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի գլխանոցը սպիտակ է, իսկ Կարմրավորում և Ծիրանավորում՝ համապատասխանաբար կարմիր և ծիրանագույն։


== Աղբյուրներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Armeniapedia
Կարմրավոր Եկեղեցի, Աշտարակ, Հայաստան
Աշտարակի Կարմրավոր եկեղեցին Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում
Նկարներ։
Օլեշկի (քաղաք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օլեշկի (այլ կիրառումներ)Օլեշկի (ուկրաիներեն՝ Олешки), քաղաք Ուկրաինայի Խերսոնի մարզի Ցյուրուպինսկի շրջանում, շրջանային ենթակայության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ալեշկի։
2011 թվականի տվյալներով Օլեշկի քաղաքում բնակվում էր 45 217 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 60,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 396,88 մարդ/կմ²։
Մինչև 2016 թվականը կոչվել է Ցյուրուպինսկ (ուկրաիներեն՝ Цюрупинськ)։ 2016 թվականի մայիսի 19-ին Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի որոշմամբ քաղաքը վերանվանվել է Օլեշկի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-04-20 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Բիենկուր

Բիենկուր (ֆր.՝  Biencourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 124 մարդ, բնակչության խտությունը` 55.86 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.22 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 135 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 45 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 77 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 58-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 19։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,3 %։ 58 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 52 անձ (28 տղամարդ և 24 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին)։ 19 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (325901-326000)

Աստերոիդների ցանկ (325801-325900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (326001-326100)
 Աստերոիդների ցանկ (325801-325900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (326001-326100)
Սմբատ Հակոբյան (ճարտարագետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սմբատ Հակոբյան (այլ կիրառումներ)Սմբատ Հայկի Հակոբյան (մարտի 20, 1930(1930-03-20), Երևան, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-էներգետիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1993), պրոֆեսոր (1995)։


== Կենսագրություն ==
1953 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1955-1957 թվականներին աշխատել է Գյումուշի ջրէկ-ում, 1957-1960 թվականներին Հայէներգոյի հարավային էլեկտրացանց ձեռնարկությունում, 1960-1973 թվականներին՝ Էներգետիկայի ԳՀԻ-ում, 1973-1983 թվականներին եղել է Մոսկվայի գազի արդյունաբերության էկոնոմիկայի համամիութենական ինստիտուտի Երևանի մասնաճյուղի լաբորատորիայի վարիչ, 1983 թվականից ՀՊՃՀ պրոֆեսոր։
Աշխատանքները վերաբերում են էներգետիկայի համակարգերը մասնագիտացված հաշվիչ մեքենաներով մշակման, գազատար ցանցերի գլխավոր պլանի զարգացման հարցերին։ Հեղինակ է ուսումնական ձեռնարկների։


== Ծանոթագրություններ ==
Lindemann

Լինդեման (Lindemann), խումբը ստեղծվել է Ռամշտայն խմբի վոկալիստ Թիլլ Լինդեմանի և շվեդ պրոդյուսեր, մուլտիինստրումենտալիստ Փեթեր Թեգթգրենի (Peter Tägtgren) միավորմամբ։


== Ձայնադարան ==


=== Ալբոմներ ===
Skills In Pills (Հմտություններ հաբերում) (2015 թ.-ի մայիս)


== Արտաքին հղումներ ==
www.facebook.com/Lindemann (պաշտոնական)
Յուբա շրջան (Կալիֆոռնիա)

Յուբա շրջան (անգլ.՝ Yuba County), ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1632 կմ² է, բնակչությունը՝ 72155 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մերիսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Համբլտոն

Համբլտոն (անգլ.՝ Hambleton), ոչ մետրոպոլիտեն շրջան (անգլ.՝ non-metropolitan district), հանդիսավոր ոչ մետրոպոլիտեն Նորթ Յորքշիր կոմսության մեջ։
Վարչական կենտրոն՝ Նորթալերտոն քաղաք։

Համբլտոնի տարածքը 1,311.17 կմ²-է, որոնց մեծ մասը` 1,254.90 կմ²-ը կանաչ տարածքներ են։
Շրջանի տարածքի մոտ 75%-ը գտնվում է Մոուբրեյի և Յորքի հովիտներում։ Այս երկու հովիտները հիմնականում բաղկացած են ցածրադիր, ինտենսիվ մշակվող վարելահողերից, որոնք հիմնականում օգտագործվում են գյուղատնտեսության համար։ 16%-ը գտնվում է North York Moors ազգային պարկում, իսկ մնացած 1%-ից մի փոքր ավելի՝ Յորքի կանաչ գոտու տարածքում։
Շրջանը գտնվում է Հյուսիսային Յորքշիր կոմսության կենտրոնական մասում, հյուսիսում սահմանակից է Դարհեմ կոմսությանը։


== Կազմ ==
Շրջանի կազմի մեջ մտնում են 4 քաղաք։

Բեդեյր
Իսինգվոլդ
Նորթալերտոն
Թերսկև ավելի քան 150 համայնք(անգլ.՝ civil parish)


== Ծանոթագրություններ ==
120 Days

120 Days, նորվեգական երաժշտական նվագախումբ, որը ստեղծվել է 2001 թվականին։ Սկզբում այն կոչվել է The Beautiful People և գործել է Քրիսթիանսուն կոմունայում, ավելի ուշ մասնակիցները տեղափոխվել են Օսլո։ Խմբի անդամներն են Յունաս Դալը, Արնե Քվալվիկը, Հետիլ Օվենսենը և Օդնե Մեյսֆորդը։
Երկու մինի ալբոմ թողարկելով Public Demand լեյբլում՝ խումբը պայմանագիր է կնքել նորվեգական հայտնի Smalltown Supersound ինդի-լեյբլի հետ։ 2006 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թողարկվեց 120 Days դեբյուտային համանուն ալբոմը, որը մի քանի դրական արձագանքներ ստացավ հյուսիսամերիկյան մամուլում։ Խումբը համերգային շրջագայությունն անցկացրել է ԱՄՆ-ում սկավառակի թողարկումից անմիջապես հետո։ Վերադառնալով Օսլո 2008 թվականին՝ երաժիշտները սկսեցին աշխատել հաջորդ ձայնասկավառակի համար։ 2012 թվականի մարտին խումբը թողարկեց երկրորդ ալբոմը՝ 120 Days II անվանումով, որի պրոդյուսերը Հանս-Պետեր Լինդսթրյոմն էր։
Նույն թվականին 120 Days–ը դադարել է գոյություն ունենալ՝ սեպտեմբերի 8-ին Rockefeller Music Hall–ում անցկացնելով վերջին համերգը։


== Սկավառակագրություն ==
The Beautiful People EP (2003)
Sedated Times EP (2004)
120 Days (2006)
120 Days II (2012)


== Ծանոթագրություններ ==
Շիրակի լեռներ

Շիրակի լեռներ, Եսաղուլի լեռնաշղթա, Եսաուլի լեռնաշղթա, Իլիի լեռնաշղթա, Յասաղուլի լեռնաշղթա, Յասայուլի լեռնաշղթա, Յասաուլ, Յասաուլի լեռնաշղթա, լեռնաշղթա Հայաստանի Շիրակի մարզում։
Ձգվում է լայնակի ուղղությամբ՝ Ախուրյանի հովտից մինչև Չիչխանի ստորին հոսանքը։ Երկարությունը 36 կմ է, միջին բարձրությունը՝ 2300 մ, առավելագույնը՝ 2556 մ (Ցուլասար լեռ)։ Ձևավորվել է գոգածալքային կառույցի վրա։ Կազմված է էոցենի նստվածքահրաբխածին ապարներից։ Լանջերն անհամաչափ են՝ կտրտված էրոզիոն հովիտներով։ Հաճախակի են սելավները։ Լանդշաֆտը լեռնատափաստանային է։
Ծալքաբեկորային է՝ կազմված կրաքարերից, անդեզիտադացիտնեիից, տուֆակոնգլոմերատներից և այլ ապարներից։ Հյուսիսային լանջերը մեղմաթեք են, հարավային՝ զառիթափ, որտեղ զարգացած են սելավային երևույթները։ Բաբձրադիր գոտում կան հարթ մակերևույթներ։ Բուսական ծածկը հիմնականում տափաստանային է։
Լայնակի ուղղությամբ ձգվում են Փամբակ գետի և նրա վտակ՝ Չիչկանի միջև՝ մինչև Ախուրյան գետը։ Ամենաբարձր գագաթը Ցուլասարն է՝ 2556 մ, երկարությունը՝ 36 կմ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ղազար Ա Ջահկեցի

Ղազար Ա Ջահկեցի, (հայտնի է նաև որպես Ճահկեցի, ծ. թ. անհայտ, Ճահուկ գավառ – 1751, ամփոփված է Վաղարշապատի Ս. Գայանե եկեղեցու գավթում), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1737 թվականից, մատենագիր, աստվածաբան։ Ղազար Ա Ջահկեցին հաջորդել է Աբրահամ Գ Կրետացուն։


== Կենսագրություն ==
Նախքան կաթողիկոս ընտրվելը եղել է հայրապետական նվիրակ Զմյուռնիայում։ Պարսկական իշխանություններից հալածվել և աքսորվել է Սևանա կղզի, 1747 թվականին ազատվել և վերահաստատվել է կաթողիկոսական գահին։ Կառուցել է Էջմիածնի վանքի Վեհարանը և Ղազարապատ հյուրանոցը։ Երկասիրել է «Գիրք Աստուածաբանական որ կոչի Դրախտ ցանկալի»-ն (1735)՝ նվիրված Հայ եկեղեցու դավանանքի պաշտպանությանը, «Գիրք Աղօթից որ կոչի Աստուածաղերս»-ը (1744, 2 հրտ., 1786)։ Գրել է նաև տաղեր, որոնք ամփոփված են իր «Գիրք Նորաբոյս որ կոչի Երգարան»-ում (1737)։
Կաթողիկոսական գահին Ղազար Ա Ջահկեցուն հաջորդել է Մինաս Ա Ակնեցին։


== Աշխատություններ ==
Ղազար Ջահկեցի, Գիրք աստուածաբանական, որ կոչի Դրախտ ցանկալի, Կ. Պոլիս, 1735։ Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Գիրք նորաբոյս, որ կոչի Երգարան, Կ. Պոլիս, 1737։(չաշխատող հղում)
Ղազար Ջահկեցի, Գիրք աղօթից, որ կոչի Աստուածաղերս, Կ. Պոլիս, 1742։ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Ղազար Ջահկեցի, Գիրք աղօթից, որ կոչի Աստուածաղերս, 2-րդ հրատ., Նոր Նախիջևան, 1792։ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.


== Գրականություն ==
Ք. Կոստիկյան, Հայոց եկեղեցու շահերի եւ հայապահպանության համար Ղազար Ջահկեցի կաթողիկոսի ձեռք բերած շահական հրովարտակների մասին,- «Բանբեր Մատենադարանի», 18, Երեւան, 2008, էջ 111-124։
Հայգիտական համազգային կենտրոն:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002
Բենյո լե Ժյուիֆ (կանտոն)

Բենյո լե Ժյուիֆ (ֆր.՝ Baigneux-les-Juifs), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Բուրգունդիա շրջանում։ Կոտ դ՛ Օր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Մոնբար օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 1581 մարդ էր։Կանտոնի համարը 2104 է։ Կանտոնում կա 15 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Կոցյուրի

Կոցյուրի (ուկրաիներեն՝ Коцюри́), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոցյուրի գյուղում բնակվում էր 315 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 266,95 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գուրուպի

Գուրուպի (պորտ.՝ Gurupi), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Գուրուպի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 71 197 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 836,65 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 39,45 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1958 թվականի նոյեմբերի 14-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 675.700.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 9.431,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,793 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։


== Սպորտ ==
Քաղաքում գործում է համանուն ֆուտբոլային ակումբ։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Գուրուպիի մասին
Ղևոնդ Հովնանյան

Ղևոնդ Հովնանյան (հոկտեմբերի 20, 1817(1817-10-20), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - հունվարի 26, 1897(1897-01-26), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա), հայ բանասեր, լեզվաբան, թարգմանիչ։ Պողոս Հովնանյանի եղբայրը։ Սովորել է Կ.Պոլսի ֆրանսիական, 1835 թվականից՝ Վիեննայի Մխիթարյան վարժարաններում։ Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության անդամ (1838)։


== Գործունեություն ==
Եղել է միաբանության տպարանապետ, Կ. Պոլսի Մխիթարյան վարժարանի ուսուցիչ, 1868-1870 թվականներին՝ թուրքականի ասիստենտ Վիեննայի Արևելյան ակադեմիայում, 1887-1890 թվականներին՝ «Հանդես ամսօրյայի» խմբագրապետ։ Տիրապետել է հունարենին, լատիներենին, գերմաներենին, ֆրանսերենին, արաբերենին և այլն։ Ա. Գարագաշյանի և Հ. Գաթըրճյանի հետ թարգմանել է Ժ. Բ. Բոսյուեի «Խօսք վասն տիեզերական պատմութեան» (1841) աշխատությունը, որտեղ կյանքի է կոչել «ոսկեդարյան» գրաբարը։ «Հետազօտութիւնք նախնեաց ռամկօրէնի վրայ» (մաս 1, տետր 1 և 2, 1897) գրքում Հովնանյանը հավաքել է հայ հին գրականության մեջ հանդիպող ռամկորեն (ժողովրդախոսակցական գրաբար) հատվածները և ավելի ուշ շրջանի հայ հեղինակների (Ներսես Շնորհալի, Մխիթար Հերացի, Սմբատ Գունդստաբլ, Վարդան Այգեկցի, Մխիթար Գոշ և այլք) երկերից նմուշներ, ուսումնասիրել դրանք, և ըստ այդմ, առաջին թարգմանիչներից մինչև միջնադարի ստեղծագործողները, հայերենը բաժանել երկու շրջանի, առաջինն անվանելով «ռամկախառն գրաբար», երկրորդը՝ «գրաբարախառն ռամկօրէն»։ Գրքի նախաբանում («Նախաշաւիղ») Հովնանյանը հիմնավոր փաստերով հաստատում է հայկական բարբառների գոյությունը V դարում և դրանից առաջ, ապա եզրակացնում, որ գրաբարը մշակվել է առօրյա խոսակցական լեզվի հիմքի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Օգյուստ Բրավե

Օգյուստ Բրավե (ֆր.՝ Auguste Bravais, օգոստոսի 23, 1811(1811-08-23)[…], Անոնե - մարտի 30, 1863(1863-03-30)[…], Le Chesnay), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, բյուրեղագիտության հիմնադիրներից մեկը։ 


== Կենսագրություն ==
Փարիզի Պոլիտեխնիկական դպրոցն ավարտելուց հետո Բրավեն ընդունվել է նավատորմ, որպես ծովային սպա մեկնել է հյուսիսային երկրներ, որտեղ կատարել է բազմաթիվ օդերևութաբանական և երկրաբանական դիտարկումներ։
Ստանալով լեյտենանտի կոչում ՝ նա թողեց ծովային ծառայությունը և հրավիրվեց Լիոն որպես աստղագիտության պրոֆեսոր։ Մի քանի տարի անց Բրավեն սկսեց ղեկավարել  Մայր բուհի ֆիզիկայի ամբիոնը, իսկ 1854 թվականին ընտրվեց Փարիզի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
1848 թվականին գտնելով տարածական բյուրեղացանցերի հիմնական տեսակները (տես Բրավե բյուրեղացանցերը), և արտահայտելով այն վարկածը, որ դրանք կառուցված են տիեզերքում օրինաչափորեն տեղակայված կետերից,սկիզբ դրեց բյուրեղների կառուցվածքի երկրաչափական տեսությանը։


== Աշխատանքներ ==
Note sur les polyèdres simétriques de la géometrie, "Journal de mathématiques pures et appliquées", 1849, t. 19;
Sur les systèmes formés par des points distribués régulièrement sur un plan ou dans l'espace, "Journal de l'École polytechnique", 1850, t. 19;
Études cristallographiques, P., 1866.


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Большая советская энциклопедия
Иностранные члены Российской академии наук XVIII−XXI вв.: Геология и горные науки. / Отв. редактор И. Г. Малахова. М.: ГЦ РАН, 2012. − 504 с. ISBN 978-5-904509-08-8 (эл. версия).
Օռնավասո

Օռնավասո (իտալերեն՝ Ornavasso), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3320 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 128 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 26 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28877։ Հեռախոսային կոդ՝ 0323։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0323 838300
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@ornavasso.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.ornavasso.vb.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրիդրիխ Թեոդոր Ֆիշեր

Ֆրիդրիխ Թեոդոր Ֆիշեր (գերմ.՝ Friedrich Theodor Vischer, հունիսի 30, 1807(1807-06-30)[…], Լյուդվիգսբուրգ, Շտուտգարտի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Բադեն-Վյուրթեմբերգ - սեպտեմբերի 14, 1887(1887-09-14)[…], Գմունդեն, Վերին Ավստրիա, Ավստրիա), գերմանացի փիլիսոփա, հեգելյան գեղագիտության վերաբերյալ դասընթացների (1846-1858) հեղինակ։
Հարել է փսիխոլոգիզմին, մշակել է «Ներզարգացման» տեսությունը, ըստ որի գեղագիտական ընկալման հիմքն է «ուղեկից պատկերացումների» միագումարումը բարդ, բազմակազմ գործընթացի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Միհրդատ Պերգամացի

Միհրդատ Պերգամացի (հին հունարեն՝ Μιθριδάτης ὁ Περγαμηνός), հայտնի նաև որպես Միհրդատ I Բոսպորցի, ազնավական Անատոլիայից, որը Պոնտոսի արքա Միհրդատ VI Եվպատորի՝ սիրուհուց՝ Գալաթիայի արքայադուստր Ադոբոգիանա Ավագից ծնված որդին է։ Նա ուներ նաև զտարյուն քույր, որի անունն էր Ադոբոգիանա Կրտսեր։ Պոնտացի արքայազնը ուներ պարսկական, մակեդոնական և գալաթիական ծագում։


== Կենսագրություն ==
Հայրը՝ Միհրդատ VI Պոնտացին, որդուն ուղարկում է Պերգամոն՝ կրթություն ստանալու, որտեղ նա դառնում է քաղաքի առաջատար քաղաքացիներից մեկը։ Միհրդատը Թրոկմի ցեղի վրա իշխում էր որպես տետրարխ։ Մ․թ․ա․ 48/47 թվականների ձմռանը Կեսարը Աքիլլեսի՝ Պտղոմեոս XIII-ի զորահրամանատարի զորքերի կողմից պաշարված էր Ալեքսանդրիայում։ Միհրդատը զորք է հավաքում և շտապում Կեսարին օգնության։ Արդյունքում Կեսարի և Միհրդատի միացյալ ուժերը հաղթանակ են տանում Նեղոսի ճակատամարտում, իսկ հետագայում տեղի ունեցած Զելայի ճակատամարտի արյունքում Կեսարը Միհրդատին նշանակում է Բոսպորի թագավորության արքա՝ հրամայելով պատերազմ սկսել նրա զարմիկներ Դինամիսի և վերջինիս ամուսնու՝ Ասանդերի դեմ, որոնք այնտեղ իշխող միապետներ էին, և զավթել իշխանությունը։ Շուտով Դինամիսի և Ասանդերը պարտություն են կրում Միհրդատի զորքի կողմից և վերջինս դառնում է Բոսպորի թագավորության արքա։ Այնուամենայնիվ, Կեսարի՝ մ․թ․ա․ 44 թվականին տեղի ունեցած սպանությունից հետո Կեսարի զարմիկ և ժառանգ Օկտավիանոս Օգոստոսի օգնությամբ Բոսպորի թագավորությունում նորից իրենց իշխանությունն են վերականգնում Դինամիսը և Ասանդերը։ Շուտով Միտրիդատը գահընկեց արվեց և սպանվեց։
Միհրդատը պատկերված էր Ֆուրիո Մենիկոնին 1963 թվականին նկարված «Կլեոպատրա» ֆիլմում։


== Տոհմածառ ==


== Տես նաև ==
Նեղոսի ճակատամարտ (մ․թ․ա․ 47)
Զելայի ճակատամարտ (մ․թ․ա․ 47)


== Գրականություն ==
Mayor, Adrienne: "The Poison King: The Life and Legend of Mithradates, Rome's Deadliest Enemy" Princeton: Princeton University Press, 2009, 978-0-691-12683-8
Анохин В. А. История Боспора Киммерийского. — Киев : Одигитрия, 1999. — 254 с. — ISBN 966-95501-3-9.


== Ծանոթագրություններ ==