Թոմի Ունգերեր

Ժան-Թոմա «Թոմի» Ունգերեր (ֆր.՝ Jean-Thomas "Tomi" Ungerer; նոյեմբերի 28, 1931(1931-11-28)[…], Ստրասբուրգ - փետրվարի 9, 2019(2019-02-09)[…], Կորկ, Մանսթեր, Իռլանդիա), Ֆրանսիացի գրող և նկարագրող։


== Կենսագրություն ==
Ժամագործի որդին երեք տարեկան հասակում կորցրել է հորը։ 1940 թվականին ֆրանսիայի պարտությունից հետո նա վերապրեց երրորդ ռեյխի կողմից Էլզասի բռնակցումը և գերմանացման քաղաքականությունը, և1945 թվականին նա դարձավ դաշնակից ուժերի կողմից «Կոլմարի կաթսան» վերացնելու ժամանակ մղված մարտերի ականատեսը, այդ մասին ավելի ուշ պատմել է ինքնակենսագրական ստեղծագործություններում։ Ֆրանսերենով լեզվով երեխաների և պատանիների ստեղծագործությունների շնորհիվ համաշխարհային համբավ է ձեռք բերել, անգլերեն և գերմաներեն սեփական նկարագրումներով, ինչպես նաև էրոտիկ նկարներով և գովազդներով ևս մեծ ճանաչում է ձեռք բերել։ Կյանքի ընթացքում ուներ հստակ քաղաքական դիրքորոշում, կտրուկ դեմ էր ռասայական խտրականությանը, դատապարտել է Վիետնամում ԱՄՆ-ի պատերազմը, միջուկային սպառազինությունների մրցավազքը և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ընտրությունը։ Ունգերերի ստեղծագործական ժառանգությունը հասնում է 40 հազարի։ նկարները, դրանցից շուրջ 11 հազարը, ինչպես նաև քանդակներն ու խաղալիքները նա նվիրել է իրեն նվիրված Ստրասբուրգի թանգարանին։
1950 ականներից ապրել է ԱՄՆ -ում, որտեղ 1960 ականների վերջին ձեռք է բերել էրոտիկ գրաֆիկայի հեղինակի և BDSM-ի թեմաներով գրքերի հակասական համբավը։ Մի օր, ելույթ ունենալով մանկական գրականության կոնֆերանսում, նա հայտարարել է, «Եթե մարդիկ չծախսեին, երեխաներ չէին լինի, իսկ առանց երեխաների դուք կզրկվեիք աշխատանքից»։ Նման հայացքները խնդիրներ էին ստեղծում ԱՄՆ-ում հրապարակման հետ կապված, և մոտավորապես 1970 թվականներին Ունգերերը և նրա կինը տեղափոխվեցին կանադայի Նոր Շոտլանդիա, երկու տարի անց նա հաստատվեց Իռլանդիայում։
ԱՄՆ-ում Ունգերերը ՀԴԲ-ի ուշադրությունը գրավել է հակապատերազմական ելույթներով, իսկ Իռլանդիայում նա սպառնալիքներ է ստացել ֆրանսիացի ազգայնականներից Գերմանիայի հետ հաշտվելու օգտին իր կարծիքն արտահայտելու համար։ Հրապարակվել է Charlie Hebdo-ում և այս երգիծական շաբաթաթերթի խմբագրության վրա հարձակում է գործվել նացիստների կողմից։


== Մրցանակներ ==
1967 «Հիշատակում», քննադատների մրցանակ մանկական գրականության տոնավաճառ Բոլոնիայում (Իտալիա)  Jean de la Lune
1972 «Հիշատակում», քննադատների մրցանակ մանկական գրականության տոնավաճառ Բոլոնիայում (Իտալիա) Բարբարայի գրքի նկարազարդումների համար
1983 Գյոթեի հիմնադրամի Բուրկհարդտի մրցանակը Բազելում
1995 Գրաֆիկական արվեստի ազգային մեծ մրցանակ(Grand Prix national des arts graphiques)
1998 Հ.Կ. Անդերսենի անվան մրցանակ նկարազարդումների համար
2004 Կարլսրուե տեխնոլոգիական ինստիտուտի պատվավոր դոկտոր
2008
Ֆրանս-գերմանական Բեռլինի ակադեմիայի մրցանակ[fr]


== Պարգևներ ==
1984 Արվեստի և գրականության շքանշանի հրամանատար
1990 Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ
199 Սպան Շքանշան «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար», ֆրանս-գերմանական հարաբերությունների բնագավառում գործունեության համար
2001 Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպա
2004 Ակադեմիական ափի շքանշանի ասպետ
2013 Շքանշանի Հրամանատար «Արժանիքների համար»
2017 Պատվո լեգեոնի շքանշանի հրամանատար։


== Ստեղծագործություններ ==
1943
Deutschland !
1957
The Mellops Go Flying
The Mellops Go Diving for Treasure
The Brave Coward
1958
The Mellops Strike Oil
Crictor (id.)
Agee on Film
1959
Adelaide
Seeds and More Seeds
1960
Christmas Eve at the Mellops
Émile (Emile)
Horrible, an Account of the Sad Achievements of Progress
Inside Marriage
Cartoon 60
Twelve WHK Characters
America für Anfänger
1961
Rufus
Երեք ավազակներ / The Three Robbers, էկրանավորվել է 2007։ Die drei Räuber
The Backside of Washington
1962
Snail, Where Are You?
Der Herzinfarkt
Fredou
The Monocle Peep Show
Cartoon 62
Esquire’s Book of Gambling
Նկարազարդումներ։
Comfortable Words de Bergen Evans
Riddle dee dee de Bennett Cerf
1963
The Mellops Go Spelunking
Come Into My Parlor (coauteur avec Miriam Ungerer)
Նկարազարդումներ։
Frances Face-Maker de William Cole
A Book of Various Owls de John Hollendaer
Wer Zeichnet wie
Die Spottdrossel d’Ambrose Bierce
Esquire’s All About Women de William Cole
A Cat-hater’s Handbook or The Ailurophobe’s Delight de William Cole
The Girl We Leave Behind de Jerome Beatty
A Television Notebook pour CBS Television Network
1964
One, Two, Where’s My Shoe
Les Carnets secrets de Tomi Ungerer (The Underground Sketchbook)
Նկարազարդումներ։
The Clambake Mutiny de Jerome Beatty
Flat Stanley de Jeff Brown
Beastly Boys and Ghastly Girls, poèmes sélectionnés par William Cole
Games Anyone de Robert Thomsen
Dear N.A.S.A., please send me a rocket de Tait Trussell et Paul Hencke
Erlesene Verbrechen und Makellose Morde d’Henry Slesar
1965
Graphis n° 120 vol. 21 de Manuel Gasser (16 pages consacrées à Tomi Ungerer)
Նկարազարդումներ։
Selections from French Poetry de Kenneth F. Canfried
1966
Orlando (Orlando the Brave Vulture)
Jean de la Lune (Der Mondmann)
Nicht Wahr?
Ungerer Meets the Maharadjah
The Party
Նկարազարդումներ։
Mr. Tall & Mr. Small de Barbara Brenner
Oh, What Nonsense!, poèmes sélectionnés par William Cole
Les Trois Bouteilles de Warwick (Warwick’s 3 Bottles) d’Andre Hodeir
The Too Hot to Cook Book de Miriam Ungerer
Guillaume l’apprenti sorcier (The Sorcerer’s Apprentice) de Barbara Hazen et Adolphe Chagot
1967
Eat
Basil Ratzki. Eine Fabel
Le Géant de Zéralda (Zeralda’s Ogre)
Tomi Ungerer
Art Kan-George Tscherny-Tomi Ungerer
Иллюстрации:
What’s Good for a Four Year Old de William Cole
Look! Look! The Giggle Book de William Cole
Cleopatra Goes Sledding de Andre Hodeir
Lear’s Nonsense Verses d’Edouard Lear
A Case of the Giggles, compilation par William Cole
The Donkey Ride de Jean B. Showalter
Ein Bündel Geschichten für Lüsterne Leser d’Henry Slesar
1968
Ask Me a Question
1969
Fornicon (id.)
Der Gestohlene Bazillus
Նկարազարդումներ։
New York für Anfänger d’Herbert Feuerstein
1970
Le Chapeau volant (The Hat)
Tomi Ungerer’s Compromises
1971
Je m’appelle Papaski et voici mes meilleures histoires à dormir debout (I’m Papa Snap and These Are My Favourite No Such Stories)
La Grosse Bête de Monsieur Racine (The Beast of Monsieur Racine)
Affiches (The Poster Art Of Tomi Ungerer)
Posters of Protest
Նկարազարդումներ։
Aschenbrödels Küche d’Alice Vollenweider
1972
Depression
Karikaturen
Die Eifel (coauteur avec Willy Brant)
Նկարազարդումներ։
Oh, That’s Ridiculous!, poèmes sélectionnés par William Cole
1973
Pas de baiser pour maman
1974
Allumette’’
1984
Far out Isn’t Far Enough
1986
Schutzengel der Hölle (Ange gardien de l’enfer, érotique)
1990
Für Fr. und D. gefallen
1991
Fatras, Éditions Vents d’Ouest
1992
L’entraide — illustration sur timbre-poste français
1998
Trémolo,  — traduit de l’allemand Tremolo -
1999
Օտտո։ մեկ արջուկի ինքնակենսագրություն / Otto, autobiographie d'un ours en peluche[fr]  2 211 055 43 5
2000
Le Nuage bleu
2002
À la guerre comme à la guerre
2003
Guillaume l’apprenti sorcier
2007
Neue Freunde (Éd. Diogenes Verlag AG Zürich)
Amis-amies (Éd. L'École des loisirs, Paris)
2008
Zloty (Éd. Diogenes Verlag AG Zürich)
2009
Weepers Circus[fr] À la récré (ֆրանսիական Weepers Circus ռոք խմբի մանկական երգերի աուդիոգրքերի կազմ)
Zloty (Éd. L'École des loisirs, Paris)
2011
L ' Abécédaire-ի մանկական աուդիոգրքերի կազմ Բորիս Վիանի debout Sur Le Zinc խմբի բեմադրության մեջ
2012
Քեն Լոուչի the Angels' Share ֆիլմի պաստառը
2013
Ֆրանս-գերմանական փոստային նամականիշի էսքիզ 50-ամյակին ֆրանկո-գերմանական խաղաղության պայմանագիր
Maître des brumes(L'École des loisirs)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Tomi Ungerer» (անգլերեն)։ artspace.com։ Վերցված է 2019-02-10