Սուլֆասալազին

{{Դեղամիջոց
|type       = 
|image      = Sulfasalazine.svg
|width      = 
|image2     = 
|width2     = 
|drug_name  = 
|latin_name = 
|IUPAC_name = 2-հիդրօքսի-5-[(E)-2-{4-[(պիրիդին-2-իլ)սուլֆամոիլ]ֆենիլ}դիազեն-1-իլ]բենզոյաթթու
|molecular_weight = 398.394 գ/մոլ
|CAS_number = 599-79-1
|PubChem    = 5384001
|DrugBank   = DB00795
|substance  = 
|component1 = 
|class1     = 
|component2 = 
|class2     = 
|source     = 
|target     = 
|group      = 
|ATC_prefix = A07
|ATC_suffix = EC01
|ICD10      = 
|bioavailability = <15%
|metabolism = 
|elimination_half-life = 5-10 ժամ
|excretion  = 
|forms      =
|routes_of_administration = Պերօրալ
|trademarks = Ազուլֆիդին, Սալազոպիրին, Սուլազին, այլ
}}
Սուլֆասալազին, վաճառքային անվանումներից մեկն է Ազուլֆիդին, դեղամիջոց, որն օգտագործվում է ռևմատոիդ արթրիտը, ոչ սպեցիֆիկ խոցային կոլիտը և Կրոնի համախտանիշը բուժելու համար։ Այն ռևմատոիդ արթրիտի բուժման առաջին շարքի դեղամիջոց է։ Այն օգտագործվում է պերօրալ։
Կողմնակի ազդեցություններ դիտվում են մարդկանց 25%-ի մոտ։ Դրանք ներառում են ախորժակի կորուստը, սրտխառնոցը, գլխացավը և ցանը։ Ծանր կողմնակի ազդեցություններից են ոսկրածուծի գործառույթի ընկճումը, լյարդի, երիկամի խնդիրները։ Այն չի օգտագործվում ասպիրինի կամ սուլֆոնամիդի նկատմամբ ալերգիա ունեցող մարդկանց մոտ։ Հղիության ժամանակ օգտագործումը անվտանգ է երեխայի համար։ Սուլֆասալազինը հակառևմատիկ դեղամիջոցների խմբին է պատկանում։ Հստակ հայտնի չէ նրա ազդեցության մեխանիզմը, բայց այն տրոհվում է սուլֆապիրիդինի և 5-ամինոսալիցիլաթթվի։
Սուլֆասալազինը թույլատրվել է օգտագործման համար ԱՄՆ-ում 1950 թվականին։ Այն ԱՀԿ դեղամիջոցների ցանկում է, որպես առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և ապահով դեղամիջոցներից մեկը։ Սուլֆասալազինը հասանելի է որպես ունիվերսալ պրեպարատ։ Զարգացող երկրներում արժեքը 9–33$ է 1 ամսվա բուժման կուրսի համար։ ԱՄՆ-ում այն արժի 25-50$ 1 ամսվա բուժման կուրսի համար։


== Բժշկական կիրառություն ==
Սուլֆասալազինը օգտագործվում է աղիների բորբոքային հիվանդությունների բուժման համար, որոնցից են ոչ սպեցիֆիկ խոցային կոլիտը և կրոնի հիվանդությունը։ Այն նաև օգտագործվում է ռևմատոիդ արթրիտի և այլ բորբոքային բնույթի արթրիտների դեպքում (պսորիատիկ արթրիտ, ռեակտիվ արթրիտ)։
Այն սովորաբար չի տրվում 2 տարեկանից փոքր երեխաներին։


== Կողմնակի ազդեցություններ ==
Սուլֆասալազինի նյութափոխանակության արդյունքում առաջանում է սուլֆապիրիդին։ Պլազմայում եղած մակարդակը պետք է վերահսկվի ամեն 3 ամիսը մեկ, իսկ ավելի հաճախակի պետք է վերահսկվի հիվանդության սկզբում։ 50 μg/l-ից ավել մակարդակները կապված են կողմնակի ազդեցությունների հետ։
Հազվադեպ, սուլֆասալազինը կարող է առաջացնել ծանր դեպրեսիա երիտասարդ տղաների մոտ։ Այն նաև կարող է առաջացնել օլիգոսպերմիա և ժամանակավոր անպտղություն։ Հայտնաբերվել է նաև իմուն թրոմբոցիտոպենիա։
Սուլֆասալազինը ընկճում է դիհիդրոպտերոատ սինթազան և կարող է առաջացնել ֆոլաթթվի անբավարարություն, որի հետևանքով կլինի մեգալոբլաստային սակավարյունություն և այլ անցանկալի հետևանքներ։
Սուլֆասալազինը կարող է առաջացնել հեմոլիտիկ սակավարյունություն գլյուկոզ-6-ֆոսֆատ դեհիդրոգենազայի պակաս ունեցող մարդկանց մոտ։
Սուլֆասալազինը կարող է գրգռել ստամոքսը, առաջացնել փսխում, սրտխառնոց, ախորժակի կորուստ, գլխացավ, գլխապտույտ և անսովոր հոգնածություն։ Մաշկը և մեզը կարող են դառնալ գազարագույն, և կարող են զարգանալ ալերգիկ ռեակցիաներ։


== Ֆարմակոլոգիա ==
Սուլֆասալազինի ամբողջ դեղաչափի մոտ 90%-ը հասնում է հաստ աղի, որտեղ դրա մեծ մսը նյութափոխանակվում է սուլֆապիրիդինի և մեսալազինի (նաև հայտնի որպես 5-ամինոսալիցիլաթթու)։ Երկու արգասիքներն էլ ակտիվ են, սուլֆապիրիդինի մեծ մասը հետագայում ներծծվում է և նյութափոխանակվում է, բայց մեսալազինի մեծ մասը չի ներծծվում և մնում է աղիքներում։
Չփոփոխված, հիդրոքսիլացված և գլյուկուրոնացված սուլֆապիրիդինի խառնուրդը հեռանում է մեզով, ինչպես և ացետիլաված մեսալազինը և չնյութափոխանակված սուլֆասալազինը։
Ազդեցության մեխանիզմը պարզ չէ, բայց սուլֆասալազինը և իր նյութափոխանակության արգասիքները ունեն իմունաճնշիչ, հակաբակտերիալ և հակաբորբոքային ազդեցություններ։ Այն նաև ընկճում է ցիստին-գլուտամատային փոխադրիչը։


== Հետազոտություններ ==
Սուլֆասալազինը փորձարկվել է զիռոզի, իդիոպաթիկ եղնջացանի և ամիլոիդոզի դեպքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Web MD