Մարիա Ստեպանովա

Մարիա Միխայլովնա Ստեպանովա (ռուս.՝ Мари́я Миха́йловна Степа́нова, հունիսի 9, 1972(1972-06-09), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս բանաստեղծուհի, արձակագիր և էսսեիստ։ Անդրեյ Բելիի մրցանակի դափնեկիր (2005), «Московский счёт» մրցանակի (2006, 2009, 2018), և  «Մեծ գիրք» ազգային գրական մրցանակի (2018) դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
1995 թվականին ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը։ 2007-2012 թվականներին եղել է OpenSpace.ru ինտերնետային հրատարակության գլխավոր խմբագիրը, իսկ  2012 թվականից՝ Colta.ru նախագծի գլխավոր խմբագիրը։ Բնակվում է Մոսկվայում։ Մի շարք երիտասարդական հրապարակումներից հետո առաջին անգամ մամուլում տպագրվել է 1996 թվականին (ալմանախ «Բաբելոն»)։
Հետագայում տպագրվել է նաև «Знамя», «Новое литературное обозрение», «Зеркало», «Волга», «©оюз Писателей», «Критическая Масса» ամսագրերում, «Улов», «Urbi», ալմանախներում, «TextOnly» ամսագրերում և այլ ամսագրերում։ Բանաստեղծությունների առաջին երեք գրքերը՝ «Հյուսիսային հարավցիների երգեր», «Երկվորյակների մասին», «Ահա լույսը» տարբեր հրատարակչություններում տպագրվել են 2001 թվականին։ 2014 թվականին լույս է տեսել ակնարկների առաջին ժողովածուն` «Памяти памяти» գրքով (2017) Ստեպանովան դրսևորել է իրեն որպես փիլիսոփայական և վավերագրական արձակի հեղինակ։ Պարբերաբար հրատարակում է նաև բանաստեղծական թարգմանություններ անգլերենից (մասնավորապես, Էդվարդ Էսթլին Քամինգսից), 2019 թվականին լույս է տեսել անգլիացի բանաստեղծուհի Սթիվի Սմիթի ազատ թարգմանությունների գիրքը։
2000 թվականին դարձել է «Սուրբ Մատթեոսի կիրք-2009» երաժշտական նախագծի գաղափարի և տեքստերի հեղինակներից մեկը։ 2018 թվականին եղել է V-A-C հիմնադրամի «Գլխավոր փորձ» գեղարվեստական նախագծի հեղինակներից։ Նախագիծը դարձել է նշանավոր իրադարձություն Մոսկվայի գեղարվեստական կյանքում` զարգացնելով անձնական և սոցիալական հիշողության միահյուսման թեման, որի հետ Ստեպանովան արդեն աշխատել է արձակում և էսսեներում։
Ստեպանովայի ստեղծագործությունները բազմիցս թարգմանվել են անգլերեն, այդ թվում հատուկ նրա պոեզիային նվիրված մրցույթի շրջանակներում (2017), որը կազմակերպվել է «Աշխարհի շուրջը» ամսագրի կողմից (հաղթող է ճանաչվել ԱՄՆ-ում բնակվող թարգմանիչ Դմիտրի Մանին)։ Ստեպանովայի բանաստեղծություններն ու արձակը թարգմանվել են նաև բուլղարերեն, եբրայերեն, իսպաներեն, իտալերեն, գերմաներեն, ֆիններեն, ֆրանսերեն և այլ լեզուներով։ «Памяти памяти» գրքի տպագրման իրավունքները (2020 թվականի աշնան դրությամբ) ձեռք են բերել տասնինը երկրների հրատարակիչներ (թարգմանություններն արդեն տպագրվել են ութ երկրներում)։
2018-2019 թվականներին Ստեպանովան եղել է Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի պրոֆեսոր, Զիգֆրիդ-Անզելդի (գերմ.՝ Siegfried-Unseld-Professur) հյուրընկալ պրոֆեսորական շրջանակներում, Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայից հյուրերի կազմում։


== Պարգևներ ==


=== Որպես բանաստեղծ ===
«Знамя»  ամսագրի մրցանակ (1993, 2011),
Պաստեռնակի անվան մրցանակ (2005, «Артист в силе» անվանակարգում),
Անդրեյ Բելիի մրցանակ (2005),
Հուբերտ Բուրդա հիմնադրամի մրցանակ Արևելյան Եվրոպայի լավագույն երիտասարդ քնարերգուին (Գերմանիա, 2006),
«Московский счёт» մրցանակ (Հատուկ մրցանակ, 2006, Մեծ մրցանակ, 2009; Հատուկ մրցանակ, 2018),
Իոսիֆ Բրոդսկու հիշատակի Հիմնադրամի մրցանակ-կրթաթոշակ   (2010),
Lerici Pea Mosca մրցանակ (Իտալիա-Ռուսաստան, 2011),
Anthologia մրցանակ (2012)։2013 թվականին Մարիա Ստեպանովայի «Կիրեևսկի» գիրքն ընդգրկվեց «Различие» բանաստեղծական մրցանակի կարճ ցուցակում։


=== Որպես արձակագիր ===
«Ясная Поляна» մրցանակի «Ընթերցողների ընտրություն» հատուկ մրցանակ (2018),
«Մեծ գիրք» Ազգային գրական մրցանակ (2018),
«НОС» մրցանակ (2019),
Մրցանակ «Կամուրջներ. Բեռլին» (գերմ.՝ Brücke Berlin) գերմաներեն թարգմանված լավագույն գրքի համար (Գերմանիա, 2020, թարգմանչուհի Օլգա Ռադեցկայայի հետ միասին)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Մատենագիտություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Мария Степанова»։ Журнальный зал։ Վերցված է 2013-12-06 
«Мария Степанова»։ Новая карта русской литературы։ Վերցված է 2013-12-06 
«Мария Степанова»։ Лица русской литературы։ Վերցված է 2013-12-06