Սոսե Մայրիկ

Սոսե Մայրիկ (իրական անունը՝ Սոսե Վարդանյան, 1868, Բիթլիսի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - փետրվարի 10, 1953(1953-02-10), Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։
Աղբյուր Սերոբի կինն ու զինակիցը։


== Կենսագրություն ==
Սոսեն ծնվել է 1868 թվականին Սասունում՝ Նեմրութ լեռան փեշերին գտնվող Թեղուտ գյուղում՝ բազմանդամ ընտանիքի տեր Մարգար Դրո-Աստանտուրի հարկի տակ։ Հազիվ 13 տարեկան էր, երբ սասունցի հայերի ավանդության համաձայն՝ ծնողները ցանկանում են ամուսնացնել Սոսեին։ Սակայն Սոսեն ըմբոստանում է և որոշում կյանքը կապել Խչեենց Սերոբի հետ։ Հայ ազատագրական շարժման տարիներին եղել է ամուսնու կողքին։
Սոսե Մայրիկը մահացել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում 1953 թվականին։ 1990-ական թվականերին նրա աճյունը տեղափոխվել և հողին է հանձնվել Եռաբլուրում։


== Գործունեություն ==
Սոսե Մայրիկը մասնակցել է հայդուկային կռիվների, ինչի համար ժողովուրդը նրան օծել է Մայրիկ պատվանունով։
1898 թվականին Բաբշենի կռվից հետո, Սերոբի հետ ապաստանել է Սասունում։ 1899 թվականին 2000 թուրք զինվորներ ու քրդեր պաշարել էինԳելիեգուզան գյուղը, ուր ապաստանել էր Սերոբն իր ընտանիքով և 12 ֆիդայիններով։ Մինչ այդ, սասունցու ձեռքով նենգաբար թունավորվել էր Սերոբը։ Թշնամին՝ տեսնելով Սերոբի անօգնական վիճակը, հարձակվել է գյուղի վրա։ Այդ անհավասար կռվում զոհվել են Սոսեի ամուսինը, որդին՝ Հակոբը, Սերոբի եղբայրները՝ Մխեն և Զաքարը։ Սոսեն, վերցնելով ամուսնու հրացանը, շարունակել է քաջաբար մարտնչել և վիրավորվել է; Վիրավոր ժամանակ գերվել է և տարվել Բիթլիս, իսկ շուտով՝ ազատ արձակվել։ Բշարե Խալիլը կտրել էր մահացած Սերոբի գլուխը և հայերին ահաբեկելու նպատակով ձողի վրա Սասունի լեռներից հասցրել մինչև Բաղեշ։
1904 թվականի Սասունի ապստամբությունից հետո Սոսե Մայրիկը տեղափոխվել է Վան, ապա՝ Կովկաս։ Նրա մյուս որդին՝ Սամսոնը, զոհվել է Կարինում՝ ջարդերի ժամանակ։
1920 թվականի վերջին՝ Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո, Սոսե Մայրիկը տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս, ապա հաստատվել Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում, որտեղ էլ 1953 թվականին վախճանվել է։ 1998 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է Երևան և ամփոփվել Եռաբլուրում։


== Ֆիդայական սկզբունքներից բացառություն ==
Ֆիդայիների սկզբունքներից մեկն էր չամուսնանալը, ամուսնացած լինելու պարագայում՝ հեռու մնալ իրենց ընտանիքներից։ Սակայն Սոսեն մնացել է իր ամուսնու հետ և բաժանել վտանգներով լեցուն նրա աստանդական կյանքը։ Սոսեն հայրենասեր հայ կնոջ կերպարի մարմնավորումն է։ Հայդուկների շրջանում դժգոհություններ կային, նրանցից ոմանք ասում էին. 

Չնայած այս դժգոհություններին, Սոսեն հանդիսացել է ոգեշնչման աղբյուր։


== Աղբյուր Սերոբի մահից հետո ==
Հուսեյն էֆենդին կաշառում է մի սասունցու, որը Գեղաշենի գյուղապետ Ավոն էր, ով 1899 թվականին ծխախոտով թունավորում է Սերոբին և վերջինիս գտնվելու վայրի մասին հայտնում ցեղապետ Խալիլ աղային։ Հայդուկն անհավասար մարտում մինչև վերջին շունչը կռվում է և նահատակվում։ Սոսեն որդու հետ հասնում է ամուսնու գրաված դիրքերը և հերոսաբար շարունակում կռիվը։ Թուրքերը գերի են վերցնում վիրավոր և ուշակորույս Սոսեին։ Նրան նետում են Բաղեշի բանտ։ Այստեղից ազատվելուց հետո Սոսեն անցնում է Կովկաս, ապա՝ Պոլիս և վերջապես հաստատվում Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում, որտեղ 1952 թվականին վախճանվում է։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տես նաև ==
Սոսեի փողոց


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սոսեյի մասին genocide.ru կայքում
﻿﻿Սօսէ Մայրիկ (1868-1953). Ֆետայական շարժման կանացի՝ մայրակա՛ն շունչը Archived 2016-03-06 at the Wayback Machine.