Դանիել Սթարչ

Դանիել Սթարչ (անգլ.՝ Daniel Starch, 1883, Լա Քրոս, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - 1979), ամերիկացի մարքեթոլոգ, մարքեթինգի ոլորտում առաջին ուսումնասիրողներից մեկը, հոգեբան։


== Կենսագրություն ==
Դանիել Սթարչը ծնվել է 1883 թվականի մարտի 8-ին Վիսկոնսին նահանգի Լա Կրոսսե քաղաքում։ Սթարչի ակադեմիական գործունեությունն սկսվել է նախապատրաստական դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1899 թվականին։ 1903 թվականին ավարտել է Այովա նահանգի Մորնինգսայդ քոլեջը՝ հոգեբանության և մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճանով։ 1904 թվականին Սթարչը դարձել Է Այովայի համալսարանի մագիստրոսի աստիճան ստացած ամենաերիտասարդ ուսանողը։
Դանիել Սթարչի գործունեությունն սկսվել է Պետական համալսարանում հոգեբանության դասավանդմամբ, այնուհետև մի քանի տարի դասավանդել է Հարվարդում որպես պրոֆեսոր։ 1923 թվականին նա բացել է մարքեթինգային հետազոտությունների իր ընկերությունը։ Գովազդի ընկալման և սպառողական վարքագծի ուսումնասիրության ընտրովի մեթոդները Սթարչն սկսել է կիրառել դեռևս 1919 թվականին։
1922 թվականին նա մշակել է գովազդի կարդացվողությունը չափելու ընթացակարգ, որը նրա կողմից անվանվել է ճանաչման մեթոդ (անգլ.՝ recognition method)։ Այն դարձել է չափման մեթոդիկայի հիմքը, որը նա օգտագործել է իր բազմամյա պրակտիկայում։ Սթարչն առաջինն է, ով լիովինն շփոթության մեջ է ընկել ռադիոլսարանի չափի հետազոտությամբ։ Ավելի ուշ բացել է «Starch Readership Service»-ը, որը գովազդի ոլորտի մասնագետներին ապահովում է հրապարակվող գովազդին ընթերցողների արձագանքի մասին անհրաժեշտ տեղեկություններով։ Ընկերության հիմնական խնդիրը եղել է «Starch Advertising Rating Report» հրատարակությունը, որը հիմք է ընդունվել տպագիր գովազդի արդյունավետությունը հաշվարկելիս։
1940-ական թվականների կեսերին Սթարչն սկսել է գովազդի պարամետրերի միջև հարաբերակցության համակարգված հետազոտություններ և այն, թե որքանով է այն ազդում ապրանքի գնման վրա։ Նրան հաջողվել է գովազդի արդյունավետության բավականին պարզ ցուցանիշ առաջարկել, և այդ արդյունքը մարքեթինգի մեջ նոր եզրույթներ է առաջացրել. անգլ.՝ to starch նշանակում է «չափել գովազդի արդյունավետությունը», անգլ.՝ starch scores՝ «գովազդի արդյունավետության ցուցանիշներ»։ Դանիել Սթարչը բազմիցս արժանացել է մրցանակների՝ մարքեթինգային հետազոտություններում ունեցած ավանդի համար։ 1951 թվականին նրան ընտրել են Ամերիկյան մարքեթինգային ասոցիացիայի Փառքի սրահում։ Նույն տարում Սթարչն արժանացել է Փաուլ Դ. Կոնվերսի մրցանակի՝ մարքեթինգային կրթության զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար։
Սթարչի ստեղծագործության մեջ դրսևորված է այն փաստը, որ գովազդի հոգեբանությունն արդեն իր կայացման փուլում կլանել է մանկավարժական հոգեբանության ձեռքբերումներն ու փորձը։ Չափման սանդղակների կառուցման սկզբունքներն ու հնարքները, դրանց աշխատունակությունը ստուգելու եղանակները, որոնք Սթարչը կիրառել է մանկավարժական չափման իր վաղ աշխատանքներում, հետագայում օգտագործվել է նրա կողմից, երբ նա ուսումնասիրել է կարդացվողությունը և գովազդի արդյունավետությունը։


== Աշխատանքներ ==
«Փորձեր մանկավարժական հոգեբանությունում» (1911)
«Գովազդ․ նրա սկզբունքները, պրակտիկա և տեխնիկա» (1914)
«Գովազդի սկզբունքներ» (1923)
Հեյզել Մարթա Սթենթոնի, Վիլհելմինա Քյորթի, Ռոջեր Բարթոնի հետ համատեղ՝ «Մարդկային վարքագծի կառավարում․ հոգեբանական առաջին գիրքը քոլեջի ուսանողների համար» (1936)
Հեյզել Մարթա Սթենթոնի, Վիլհելմինա Քյորթի հետ համատեղ՝ «Հոգեբանությունը կրթության մեջ» (1941)
«Գովազդային տեղեկատվության և արդյունքների չափում» (McGraw-Hill, 1966)
«Հայացք ապագային. ինչպե՞ս լինել հիանալի մարդ» (Vantage Press, 1973)
«Կրթական չափումներ»
«Ինչպե՞ս զարգացնել սեփական կատարողական ունակությունը» (1943)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դանիել Սթարչի էջն Այովայի համալսարանի Փառքի սրահում(անգլ.)
Դանիել Սթարչի պրոֆիլը adage.com կայքում(անգլ.)