armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մորո

Մորո (անգլ.՝ Moro Rock), ժայռ «Սեքվոյա» ազգային պարկի կենտրոնում, Թուլարե շրջան, Կալիֆոռնիայի նահանգ, ԱՄՆ։ Առաջին եվրոամերիկացին, որ եղել է Մորոյում, հանքափոր Հեյլ Թերպն էր, իր երկու խորթ որդիների` Ջորջ և Ջոն Սուոնսոնաների հետ 1861 թվականին։


== Նկարագրություն ==
Մորոն գրանիտե գմբեթավոր մոնոլիտ ժայռ է։ Տարիքն ավելի քան 100 միլիոն տարի է (կավճի ժամանակաշրջան)։
Ժայռի գագաթը ծովի մակարդակից գտնվում է 2050 մետր բարձրության վրա, իսկ Մորոյի հարաբերական բարձրությունը փոքր է` 75 մետր։ Ձմռանը դեպի ժայռը տանող ճանապարհները փակ են ավտոմեքենաների համար, այդ իսկ պատճառով զբոսաշրջիկները ստիպված են ոտքով կայանատեղիից ավելի քան երեք կիլոմետր անցնեն, որպեսզի հասնեն ժայռի ստորոտին։ 1996 թվականին նախատեսվում էր մարդատար մեքենայի մուտքը դեպի ժայռ ամբողջովին փակել և տեղափոխել ավտոբուսի, սակայն այդ պլանները ամբողջովին չիրագործվեցին. աշխատանքային օրերին զբոսաշրջիկները ժայռ են հասնում իրենց մեքենաներով, իսկ ազատ և տոն օրերին` միայն ավտոբուսներով։
Մորոյի արևմտյան լանջը գրեթե ուղղահայաց պատ է՝ շուրջ 300 մետր բարձրությամբ, դրա վրա հաճախ են մարզվում ժայռեր մագլցողները։ Սպորտի այս ձևն արգելված է այստեղ միայն սապսանների բնադրման ժամանակ, ապրիլի 1-ից մինչև օգոստոսի 15-ը։


=== Աստիճաններ ===

Առաջին փայտե աստիճանները, որոնք տանում են դեպի Մորո, կառուցվել է 1917 թվականին, սակայն, արդեն 1920-ական թվականներին այն օգտագործման համար անպետք էր։ Նոր, ավելի ամուր աստիճաններ կառուցվել են 1931 թվականին Բնապահպանության քաղաքացիական կորպուսի կողմից, և այն մինչ օրս օգտագործվում է։ Նրա երկարությունը կազմում է 243 մետր (400 աստիճան), այն առավելագույնս օգտագործում է բնական երկարացումներ, խոռոչներ, խճանկարներ և ծալքեր, իսկ դրա դիզայնը մշակվել է լանդշաֆտային դիզայներ Մերել Սեյդջերի կողմից։ Ժայռի գագաթից աննկարագրելի տեսարան է բացվում դեպի ազգային պարկի արևմտյան մասի, հատկապես դեպի Մեծ արևմտյան ջրբաժանի։ Մագլցումն անվճար է, բայց արգելված է ամպրոպների և ձնաբքի ժամանակ, սանդուղքով չի թույլատրվում նաև շներով և հեծանիվներով այցելությունները։
1978 թվականին այս սանդուղքը ավելացվել է ԱՄՆ-ի պատմական վայրերի ազգային գրանցամատյանի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Скала Моро (անգլ.) на сайте geonames.usgs.gov
Скала Моро (անգլ.) на сайте summitpost.org
Скала Моро (անգլ.) на сайте city-data.com
Վաչև

Վաչև (ուկրաիներեն՝ Вачів), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վաչև գյուղում բնակվում էր 258 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,25 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 206,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անտոնելլո Վենդիտտի

Անտոնելլո Վենդիտտի (իտալերեն՝ Antonello Venditti, մարտի 8, 1949(1949-03-08), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի փոփ երգիչ։ Անտոնելլոն հայտնի դարձավ 70-ականներին իր սոցիալական թեմաներով երգերի շնորհիվ։


== Սկավառակագրություն ==
Theorius Campus (1972)
L'orso bruno (1973)
Le cose della vita (1973)
Quando verrà Natale (1974)
Lilly (1975)
Ullalà (1976)
Cronach (1977)
Sotto il segno dei pesci (1978)
Buona domenica (1979)
Sotto la pioggia (1982)
Circo Massimo (1983, live)
Cuore (1984)
Centocittà (1985, live)
Venditti e Segreti (1986)
In questo mondo di ladri (1988)
Gli anni ’80 (1990, collection)
Diario (1991)
Benvenuti in Paradiso (1991)
Gli anni '70 (1992)
Da San Siro a Samarcanda – L’amore insegna agli uomini (1992, live)
Prendilo tu questo frutto amaro (1995)
Antonello nel Paese delle Meraviglie (1997, live)
Goodbye Novecento (1999)
Se l'amore è amore... (2000, collection)
Circo Massimo 2001 (2001, live)
Il coraggio e l’amore (2002, collection)
Che fantastica storia è la vita (2003)
Campus Live (2005, live)
Diamanti (2006, collection)
Dalla pelle al cuore (2007)
Le donne (2009)
Unica (2011)


== Ծանոթագրություններ ==
Թվալուեթ

Թվալուեթ (վրաց.՝ თვალუეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 600 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 22 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 255 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուցու (այլ կիրառումներ)

Լուցու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Լուցու - գյուղ Էստոնիայի Կիուե շրջանի կազմում։
Լուցու - գյուղ Էստոնիայի Պիլվա շրջանի կազմում։
Լուցու - գյուղ Էստոնիայի Տահևա շրջանի կազմում։
Սկիտկա

Սկիտկա (ուկրաիներեն՝ Скитка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1890 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սկիտկա գյուղում բնակվում էր 578 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 265,14 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կատյուժանկա

Կատյուժանկա (ուկրաիներեն՝ Катюжанка), գյուղ Ուկրաինայի Կիևի մարզի Վիշգորոդի շրջանում։
2008 թվականի տվյալներով Կատյուժանկա գյուղում բնակվում էր 4 245 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարևկա (Նեկլինովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարևկա (այլ կիրառումներ)Մարևկա (ռուս.՝ Марьевка ), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Անդրեևո-Մալենտևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Թատերասեր (ծածկանուն)

Թատերասեր, հայկական ծածկանուն։
Ծածկանունն օգտագործել են հետևյակ անձինք՝

Ալեքսանդր Աբելյան, ծածկանունն օգտագործել է՝ «Գաղութ» (Դոնի Ռոստով) 1914 - № 29:
Ավետիս Ալիքսանյան
Խաչիկ Ամիրյան
Հովհաննես Ավագյան
Սուրեն Ավչյան
Միքայել Բեհրուդյան
Գևորգ Գրիգորյան
Մնացական Գուլազյան
Ռուբեն Զարյան
Խաչատուր Թեխմիշճյան
Անտոն Թումանյան
Արտաշես Կարինյան
Աշոտ Հայրապետյան
Արշակ Հարությունյան
Վահան Հովհաննիսյան
Սարգիս Մելիքսեթյան
Պարգև Միսիրյան
Գևորգ Մկրտումյան
Մկրտիչ Նալպանտյան
Գևորգ Չմշկյան
Գևորգ Պետրոսյան
Զարեհ Սարյան
Առաքել Սարուխանյան
Աշոտ Փալանջյան
Հակոբ Քարյան


== Ծանոթագրություններ ==
Օմսկի մարզ

Օմսկի մարզ (ռուս.՝ Омская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Օմսկ քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Տյումենի, Նովոսիբիրսկի և Տոմսկի մարզերի հետ, ինչպես նաև Ղազախստանի հետ հարավում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օմսկի մարզի պաշտոնական կայք Archived 2005-02-04 at the Wayback Machine.
Նովոուկրաինկա (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոուկրաինկաՆովոուկրաինկա (ուկրաիներեն՝ Новоукраїнка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոուկրաինկա գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կրեմենեց (գյուղ, Ռոժիշչեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրեմենեցԿրեմենեց (ուկրաիներեն՝ Кременець), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրեմենեց գյուղում բնակվում էր 891 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2363 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 377,06 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զալե (գետ)

Զալե (արտասանությունը՝ ˈzaːlə), հայտնի է նաև որպես Սաքսոն Զալե (գերմ.՝ Sächsische Saale) և Թյուրինգյան Զալե (գերմ.՝ Thüringische Saale), գետ Գերմանիայում, Էլբայի ձախ վտակը։ Չպետք է շփոթել Մայն գետի վտակ Փոքր Ֆրանկոնյան Զալեի կամ Ներքին Սաքսոնիայում գտնվող Լայնեի վտակ Զալեի հետ։


== Ընթացք ==

Զալեն սկիզբ է առնում Գրոսեր Վալդշտայն լեռան լանջից Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի Ցել կոմունայի մոտ (Բավարիա)՝ 728 մետր բարձրության վրա։ Ոլորուն ընթացքով հոսում է հյուսիսային ուղղությամբ և, անցնելով Հոֆ քաղաքով, հոսում Թյուրինգիա։ Այն հոսում է Թյուրինգյան անտառապատ ցածր լեռների տակից և հասնում Զալֆելդ հովտին, այնուհետև՝ Ռուդոլշտադտ։ Այստեղ Զալեին է միանում իր վտակ Շվարցան, որի հովտում է գտնվում Շվարցբուրգի ավերված ամրոցը՝ Շվարցբուրգ ընտանիքի նախկին նստավայրը։
Զալֆելդից Զալեն հոսում է Թյուրինգյան անտառի հյուսիսում գտնվող կրաքարային բլրի շրջան և թափ վերցնում դեպի համալսարանական Ենա քաղաքի շրջակայքում գտնվող գմբեթավոր կոնաձև լեռների տակ։ Այն մտնում է Սաքսոնիա-Անհալթ մարզ և անցնում է Բադ Կյոզեն առողջարանային քաղաքով, հոսում բազմաթիվ խաղողի որթատունկերով հարուստ բլուրներով և Նաումբուրգում հասնելով խորը և նավարկելի Ունստրուտին, անցնում է Վայսենֆելս, Մերզեբուրգ, Հալե, Բերնբուրգ և Կալբե քաղաքների մոտով։ Այն վերջապես միանում է Էլբային Բարբի քաղաքի մոտ 413 կիլոմետր հոսելուց հետո՝ 14 կիլոմետր կրճատելով իր բնական 427 կմ երկարությունը։
Զալեն նավարկելի է Նաումբուրգից։ Գետի հովտի ցածր մասի հողերը պարարտ են, և այստեղ մշակում են շաքարի ճակնդեղ։ Զալեի աջ վտակներից են Վայսե-Էլստերը, Ռեգնիցը և Օրլան, ձախ վտակներից են Իլմը, Ունստրուտը, Զալցան, Վիլպերը և Բոդեն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ernst-Otto Luthardt, Reinhard Feldrapp: An der Saale. Vom Fichtelgebirge durch Thüringen bis zur Elbe. Würzburg 1990. 3-8035-1335-9
Wolf Thieme, Markus Altmann (Fotos): Mitten ins Herz. Sie entspringt in Bayern, durchquert Thüringen und fließt in Sachsen-Anhalt in die Elbe – die Saale ist ein Fluss, der alles verbindet. Und jedem Spaß macht: dem Sportler, dem Kulturfreund, dem Faulenzer. In: stern Nr. 26 (22. Juni 2006), S. 84-89. (Online-Version)
Սարահաջի

Սարահաջի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ախալբեդիսեուլ

Ախալբեդիսեուլ (վրաց.՝ ახალბედისეული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խոնի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 200 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 8 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 315 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Խոնի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լի Բո Յոնգ

Լի Բո Յոնգ (հանգըլ՝ 이보영, հունվարի 12, 1979(1979-01-12), Սեուլ, Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասանուհի և մոդել։ Նկարահանվել է մի շարք դորամաներում (հեռուստասերիալ), ինչպիսիք են «Ես լսում եմ քո ձայնը», «Աղջիկս Սեո Յանգն է», «Երկնային պարգև ֊ 14 օր»։


== Կյանք և կարիերա ==
Ծնվել է 1979 թվականի հունվարի 12֊ին Հարավային Կորեայի մայրաքաղաք Սեուլում։ Իր կարիերան սկսել է մասնակցելով գեղեցկության մրցույթի։ 2000 թվականին «Միս Տեջուն» մրցույթում հաղթելուց հետո դարձել է Asiana Airlines ամսագրի մոդել։ Հետագայում դեբյուտել է որպես դերասանուհի և նկարահանվել բազմաթիվ նոր ծրագրերում․ նրա առաջին դերը եղել է «Ջրային ծաղիկների գյուղի մարդիկ» դորամայում։
2007 թվականին Լին Կորեայի առաջին դիզայներ Անդրեյ Կիմի կողմից պարգևատրվել է «Լավագույն դերասանուհի» մրցանակով։ Ավելի ուշ՝ 2008 թվականին նկարահանվել է Once Upon A Time ֆիլմում․ սա նրա առաջին խոշոր դերն է, որը կատարել է Փակ Յոն Վուի հետ։ Ինչպես նաև հաղթել է 44th Baeksang մրցանակաբաշխության «Լավագույն կնոջ դեր» անվանակարրգում։
2005 թվականին դերասանուհին ստանում է իր առաջին դերը «Իմ աղջիկը Սեո Յանգն է» սերիալում, որին հաջորդում է հիմնական դերերը այնպիսի դորամաներում, ինչպիսին են «Սուհ Դոնգի բալադը», «Միսթեր Գուդբայ», «Խաղի թագուհին և հարուստի ծնունդը», որտեղ նկարահանվել է Ջի Հյուն Վուի հետ։ 2009 թվականին իր երկու էկրան բարձրացած մելոդրամաներն են «Շատ տխուր պատմությունը» և «Ես երջանիկ եմ»֊ը։
2013 թվականին Լի Ջոնգ Սուկի հետ նկարահանվել է «Ես լսում եմ քո ձայնը» դորամայում, որը որոշ ժամանակ անց հավաքում է բավականին բարձր վարկանիշ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գաբիդեն Մուսթաֆին

Գաբիդեն Մուսթաֆին (ղազ.՝ Ғабиден Мұстафин, նոյեմբերի 26, 1902(1902-11-26), Bukhar-Zhyrau District, Կարագանդայի մարզ, Ղազախստանի ինքնավար սոցիալիստական խորհրդային հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ - հունվարի 20, 1985(1985-01-20), Ալմաթի, Ղազախական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ղազախ խորհրդային գրող, հասարակական գործիչ, կուսակցական բարձրաստիճան պաշտոնյա, Ղազախական ԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1958)։ 


== Կենսագրություն ==
Մուսթաֆինի «Էր Շոյըն (և այլ պատմվածքներ)» ժողովածուն լույս է տեսել 1929 թվականին։ Նրա «Կյանք կամ մահ» (1941) վեպը, որ ղազախական արձակի առաջին ստեղծագործություններից է, նվիրված է բանվոր դասակարգին։ Հրատարակել է «Միլիոնատեր» (1948) վիպակը, «Շիգանակ» (1945), «Կարագանդա» (1952, ՂԽՍՀ Աբայ Կունանբաևի անվան պետական մրցանակ, 1953), «Փոթորկից հետո» (1959) վեպերը և այլ գործեր։ Թարգմանվել է աշխարհի շատ լեզուներով։
Եղել է Ղազախստանի ԳՄ վարչության նախագահ (1953-1956), վարչության առաջին քարտուղար (1962-1964), ԽՍՀՄ VI գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Պարգևատրվել է Լենինի 2 և այլ շքանշաններով։


== Հիշատակ ==
Գաբիդեն Մուսթաֆինի անունով են կոչվել Ալմա Աթայի փողոցներից մեկը, Կարագանդա քաղաքի № 83 միջնակարգ դպրոցը, Կարագանդայի մարզի Թելմանի շրջանի Կզըլկայըն գյուղի պետտնտեսությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Արքայադուստրը սիսեռահատիկի վրա

Արքայադուստրը սիսեռահատիկի վրա, դանիացի հայտնի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1835 թվականին։ Թարգմանվել է աշխարհի մի շարք լեզուներով, այդ թվում և` հայերեն։


== Սյուժե ==
Հեքիաթը պատմում է մի արքայազնի մասին։ Այս արքայազնն ուզում է ամուսնանալ մի արքայադստեր հետ։ Նա ցանկանում էր գտնել իսկական արքայադուստր։ Արքայազնը շատ էր փնտրել, բայց չէր գտել իր երազած արքայադստերը։ Նա շատ արքայադուստրերի էր տեսել, բայց չգիտեր, թե որն էր իրական արքայադուստրը։ Մի օր, երբ ուժեղ անձրև էր գալիս, հանկարծ թակեցին դարպասները։ Արքայազնը գնաց դարպասները բացելու։ Այնտեղ կանգնած էր մի արքայադուստր։ Արքայազնը նրան ներս հրավիրեց։ Ջուրը թափվում էր աղջկա մազերից և զգեստից։ Արքայադուստրն ասաց, որ ինքն ամենաիսկական արքայադուստրն է։ Ծեր թագուհին որոշում է ստուգել դա։ Արքայադստեր համար անկողին պատրաստելիս 12 վերմակի ու ներքնակի տակ դնում են մի սիսեռահատիկ։ Առավոտյան արքայադուստրն ասում է, որ ինքը վատ է քնել, քանի որ զգացել է կոշտ առարկան։ Բոլորը հասկանում են, որ նա արքայադուստրն է, քանի որ միայն իսկական արքայադուստրը կարող էր լինել այդքան նուրբ ու զգայուն։


== Կերպարներ ==
Արքայազն
Արքայադուստր
Ծեր թագուհին


== Էկրանավորում ==
«Արքայադուստրը սիսեռահատիկի վրա», խորհրդային ֆիլմ, 1976 թվական։
«Արքայադուստրը սիսեռահատիկի վրա», ամերիկյան մուլտֆիլմ, 2002 թվական։
«Արքայադուստրը սիսեռահատիկի վրա», Գ. Վասիլևի և Ա. Իվաշենկոյի երաժշտական ներկայացումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հանս Քրիստիան Անդերսեն - Արքայադուստրը սիսեռահատիկի վրա
Մարինո (Լացիո)

Մարինո (իտալերեն՝  Marino), կոմունա Իտալիայում, Լացիո մարզի Հռոմ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 38630 մարդ (ըստ 2008 թվականի տվյալների), բնակչության խտությունը կազմում է 1478 մարդ/կմ²։ Տարածքը 26 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը 47, հեռախոսային կոդը 06։
Քաղաքի հովանավոր է համարվում Սուրբ San Biagio-ն։


== Ժողովրդագրություն ==


== Քույր քաղաքներ ==
 Բելգիա Անդերլեխտ, Բելգիա
 Ֆրանսիա Բուլոն Բիյանկուր, Ֆրանսիա
 Մեծ Բրիտանիա Համերսմիթ, Մեծ Բրիտանիա
 Գերմանիա Նոյկյոլն, Գերմանիա
 Նիդերլանդներ Զանստադ, Նիդերլանդներ
 Իսպանիա Պատերնա, Իսպանիա
 ԱՄՆ Իրվինգ, ԱՄՆ
 Հունաստան Նաֆպատկոս, Հունաստան


== Հայտնի քաղաքացիներ և բնակիչներ ==
Սանդրո Բենեդետի, ճարտարապետ
Վիտորիա Կոլոննա, պոետ
Ջակոմո Կարիսիմի, երաժիշտ
Ալեսանդրո Կրեշենցի, ֆուտբոլիստ
Դոմենիկո Պակինի, ֆիզիկոս
Օռլանդո Ֆանասկա, ֆուտբոլիստ
Ջուզեպե Ունգարետի, պոետ
Ումբերտո Մաստրոիանի, դերասան
Անտոն Ջուլիո Մաջանո, ռեժիսոր
Հանս Վերներ Հենցե, կոմպոզիտոր


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս. 06 936621
Էլեկտրոնային փոստ. urp@comune.marino.rm.it
Պաշտոնական կայք. [1]


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Միջազգային վիճակագրական ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ալֆա ալիք

Համակարգչային գրաֆիկայում ալֆա կոմպոզիցիան  (անգլ. Alpha compositing) վերաբերում է պատկերը ֆոնի հետ համատեղելուն՝ մասամբ թափանցիկ էֆեկտ ստեղծելու համար։ Այս տեխնիկան հաճախ օգտագործվում է բազմապատիկ պատկերի մշակման և այնուհետև այդ մասերը միավորելու համար մեկ 2D ստացված պատկերի մեջ։

Այսպիսով, ալֆա ալիքը (անգլ. Alpha channel) դատարկ տարածություն է կամ պարզապես թափանցիկություն։
«Ալֆա ալիք» տերմինն առաջին անգամ ստեղծվել է Ալվի Սմիթի կողմից 1970-ականների վերջին։ և մշակվել է 1984 թվականին Թոմաս Փորթերի և Թոմ Դաֆի աշխատության մեջ։
Համակարգչային խաղերում ալֆա ալիքով հյուսվածքները օգտագործվում են օբյեկտի թափանցիկությունը ցույց տալու համար։


== Պատմություն ==
Ալֆա ալիքի հայեցակարգը ներկայացվել է Ալվի Ռեյ Սմիթի և Էդ Քաթմուլի կողմից 1970-ականների վերջին Նյու Յորքի տեխնոլոգիական ինստիտուտի համակարգչային գրաֆիկայի լաբորատորիայում և ամբողջությամբ մշակվել է 1984 թվականին Թոմաս Փորթերի և Թոմ Դաֆի աշխատության մեջ։ 

Ալֆա տերմինի օգտագործումը Սմիթի կողմից բացատրվում է հետևյալ կերպ. «Մենք այն անվանել ենք դասական գծային ինտերպոլացիայի բանաձևի պատճառով 
  
    
      
        α
        A
        +
        (
        1
        −
        α
        )
        B
      
    
    {\displaystyle \alpha A+(1-\alpha )B}
  , որն օգտագործում է հունարեն 
  
    
      
        α
      
    
    {\displaystyle \alpha }
   (ալֆա) տառը՝ այս դեպքում երկու A և B պատկերների միջև ինտերպոլացիայի քանակությունը վերահսկելու համար։ Այսինքն՝ B պատկերի վերևում A պատկերը կազմելիս բանաձևում 
  
    
      
        α
      
    
    {\displaystyle \alpha }
   արժեքը վերցվում է անմիջապես A-ի ալֆա ալիքից։


== Ալֆա խառնուրդ ==
Ալֆա միաձուլումը (անգլ.՝ Alpha blending) կիսաթափանցիկ էֆեկտ ստեղծելու տեխնիկա է` աղբյուրի պիքսելը միավորելով պիքսելին, որն արդեն գտնվում է շրջանակային բուֆերում։ Յուրաքանչյուր պիքսել սովորաբար վերագրվում է կարմիր, կանաչ և կապույտ (RGB) գույնի արժեք։ Եթե ալֆա արժեքը նույնպես համընկնում է, ապա ասվում է, որ պիքսելներն ունեն ալֆա ալիք (բաղադրիչ A):
Ալֆա արժեքը որոշում է, թե որքան թափանցիկ է որոշակի պիքսելը։ Օբյեկտները կարող են ունենալ տարբեր թափանցիկություն, օրինակ՝ 8-բիթանոց ալֆա ալիքը կարող է ներկայացնել թափանցիկության 256 մակարդակ՝ 0-ից (ամբողջ բիթքարտեզը թափանցիկ է) մինչև 255 (ամբողջ բիթքարտեզը անթափանց է)։ Ալֆա միաձուլումը էկրանին երկու օբյեկտների միավորման գործընթացն է՝ հիմնվելով նրանց ալֆա ալիքների վրա։ Ալֆա խառնուրդն օգտագործվում է հետևյալի համար. ստեղծելով թափանցիկություն, ստվերներ, հայելիներ, մառախուղ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուբեն Վարդանյան (գիտնական)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռուբեն Վարդանյան (այլ կիրառումներ)Ռուբեն Սարգսի Վարդանյան (մարտի 20, 1949(1949-03-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1988), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996, թղթակից անդամ՝ 1994)։
Ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Սարգիս Վարդանյանի որդին, կենսաքիմիկոս Գայանե Վարդանյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1984-1995 թվականներին եղել է Մնջոյանի անվան ՆՕՔԻ-ի անալգետիկների և դրանց անտագոնիստների լաբորատորիայի վարիչ, 1992-1998 թվականներին՝ ՀՀ ԱՆ դեղերի և տեխնոլոգիաների գործակալության փոխտնօրեն, 1998-2002 թվականներին՝ ԵՊՀ-ի դեղագիտական քիմիայի ամբիոնի վարիչ, 2002 թվականից՝ Արիզոնայի համալսարանի քիմիայի բաժանմունքի պրոֆեսոր։
Աշխատանքները վերաբերում են կենտրոնական նյարդային և սիրտանոթային համակարգերի վրա ազդող նյութերի սինթեզի և դրանց կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրության հարցերին։ Առաջարկել է ցավազրկող ֆենարիդին և հակաանռիթմային դիպիֆեն նոր պատրաստուկները։


== Երկեր ==
Молодежная конференция по синтетическим и природным физиологически активным соединениям: 1990 : т.л. (АН АрмССР. Ин-т тон. орган. химии им. А.Л. Мнджояна АН АрмССР ; Редкол.: Р.С. Вартанян и др.)
Синтез основных лекарственных средств, Москва, 2005.
Synthesses օf Essential Drugs, Amsterdam, Tokyo, 2006 (համահեղինակ).


== Գրականություն ==
Հայկական համառոտ հանրագիտարան, 2003։ հ.4:


== Ծանոթագրություններ ==
Սյուդադ դե լա Կոստա

Սյուդադ դե լա Կոստա (իսպ.՝ Ciudad de la Costa), մեծությամբ երրորդ քաղաքը Ուրուգվայում,  Կանելոնես դեպարտամենտի խոշորագույն քաղաքը։


== Քույր քաղաքներ ==
 Հոլիվուդ (Ֆլորիդա), ԱՄՆԱղբյուր՝ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայքը
Կանելոնես դեպարտամենտի պաշտոնական կայքը
(957) Կամելիա

(957) Կամելիա (անգլ.՝ Camelia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1921 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,919323 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6766 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,162 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1821,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,197597 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,8° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(957) Կամելիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սալ դ'Անգլ

Սալ դ'Անգլ (ֆր.՝ Salles-d'Angles), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1086 մարդ, բնակչության խտությունը` 49.82 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.8 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 120 կմ հարավ-արևմուտք, Անգուլեմ քաղաքից` 39 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 653 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 467-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 186։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,5 %։ 467 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 431 անձ (238 տղամարդ և 193 կին)։ Գործազուրկ են եղել 36 անձ (14 տղամարդ և 22 կին)։ 186 անաշխատունակներից 38-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 94-ը` թոշակառուներ, իսկ 54-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Թբիլիսիի քաղաքապետների ցանկ

Թբիլիսիի քաղաքապետների ցանկ, ժամանակակից Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի վարչական ղեկավարների ցանկը՝ սկսած միջնադարում, նոր ու նորագույն ժամանակաշրջաններում, երբ քաղաքը հայտնի էր նաև որպես Տփղիս կամ Թիֆլիս։ Պատմական ժամանակագրությունից հայտնի է Թբիլիսիի քաղաքապետների (շահապների, մելիքների, քաղաքագլուխների) ցանկը սկսած 11-րդ դարից։ Ստորև ներկայացված է այդ ցանկը


== Արտաքին հղումներ ==
Սամվել Կարապետյան, Թիֆլիսի քաղաքագլուխները, Երևան 2003 թվական, ISBN 5-8080-0520-5։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմյոնովկա (գյուղ, Յասինովատսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեմյոնովկաՍեմյոնովկա (ուկրաիներեն՝ Семенівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սեմյոնովկա գյուղում բնակվում էր 182 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լուիջի Սերաֆինի

Լուիջի Սերաֆինի (օգոստոսի 4, 1949(1949-08-04), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի նկարիչ, ճարտարապետ և արդյունաբերական դիզայներ։


== Կենսագրություն ==
Սերաֆինին լայնորեն հայտնի է դարձել որպես «Կոդեքս Սերաֆինիանուսի» ստեղծող, մի գրքի, որը լույս է տեսել 1981 թվականին։ «Կոդեքս Սերաֆինիանուս» գիրքը ստեղծելու համար Սերաֆինին ոգեշնչվել է Վոյնիչի ձեռագրից։ 360 էջանոց «Կոդեքս Սերաֆինիանուսը» համարվում է երևակայական ​​աշխարհի հանրագիտարան, որը գրված է «անհայտ լեզվով» և պարունակում է սյուռեալիստական, վառ պատկերազարդումներ։ Գիրքը գրավել է փիլիսոփա Ռոլան Բարտի ուշադրությունը, 1984 թվականին դրա մասին էսսե է գրել Իտալո Կալվինոն։
2009 թվականին մայիսի 11-ին Օքսֆորդի համալսարանի Գրքասերերի ընկերության ժողովի նիստում Սերաֆինին պնդել է, որ Կոդեքսի ցանկում որևէ թաքնված իմաստ չկա, այն ասեմիկ է և գրելաձևն ավելի շատ նման է անգիտակցական գրի։ Նա ցանկացել է, որ իր այբուբենը ընթերցողին փոխանցի այն նույն զգացողությունը, որն զգում է կարդալ չիմացող երեխան, որը նայում է գրքին, որում գրվածն ինչպես ինքը գիտի, հասկանալի է մեծահասակների համար։
1984 թվականին Սերաֆինին ստեղծել է էլ ավելի հազվագյուտ գիրք՝ Pulcinellopedia (piccola) (ռուսերեն տառադարձությունով հայտնի որպես Полишинелепедия), իտալական կատակերգության հերոս Պուլչինելլայի մասին մատիտանկարներով։
1980-ական թվականներին աշխատել է որպես ճարտարապետ և դիզայներ Միլանում։ Սերաֆինիի արվեստի գործերը առանձնանում են մետալեզվությամբ (օրինակ՝ Սանթա և Սուսփիրալ բազկաթոռները, Artemide դիզայներական ընկերության համար նախագծված լապտերներն ու հայելիները)։ 

Աշխատել է Լա Սկալայում Ֆրեդերիկ Էշթոնի բեմադրած «The Jazz Calender» բալետի համար նախատեսված դեկորացիաների, լուսավորության և զգեստների վրա, ինչպես նաև Piccolo Teatro di Milano-ի համար։ Համագործակցել է իտալական հեռուստատեսության հետ՝ հեռուստաալիքների համար լոգոտիպեր ստեղծելով։ Ստեղծել է Ֆեդերիկո Ֆելլինիի վերջին՝ «Լուսնի ձայնը» ֆիլմի նախնական դեկորացիաները։ Որպես հյուր նկարիչ աշխատել է Բանֆ կենտրոնում (Ալբերտա նահանգ, Կանադա)։
Ումբրիայում բացել է խեցեգործական լաբորատորիա։ Պարբերաբար ցուցադրվում է իտալական խոշոր պատկերասրահներում (Fondazione Mudima di Milano, XIII Quadriennale, ժամանակակից արվեստի ազգային պատկերասրահ (Հռոմ))։ 2003 թվականին Նեապոլի «Mater Dei » մետրոյի կայարանում տեղադրվել են Սերաֆինիի պոլիխրոմային բրոնզե «Carpe Diem» արձանն ու խորաքանդակները։
2007 թվականի մայիսին Միլանի ժամանակակից արվեստի տաղավարում, որի համասեփականատերը նաև Սերաֆինին է, անցկացվել է Luna Pac «օնտոլոգիական ցուցահանդեսը»։


== Արտաքին հղումներ ==
luigiserafini.com


== Ծանոթագրություններ ==
Կեղծում

Կեղծում (լատ.՝ falsificatio - կեղծել, իտալերեն՝ falsificare - կեղծել), փաստաթղթերի, հանցավոր արարք, որով անձը որոշակի իրավունքներ (օրինակ՝ գույքի ժառանգման) ձեռք բերելու կամ պարտականություններից (օրինակ՝ զինվորական ծառայությունից) խուսափելու նպատակով պատրաստում է կեղծ փաստաթղթեր (թղթադրամ, պարտատոմս, արձանագրություն և այլն) կամ կեղծում իսկականը (ծննդյան, կրթության վկայական և այլն)։


== Տեսակներ ==
Պաշտոնական կեղծում, երբ պաշտոնատար անձը շահադիտական նպատակով կամ այլ անձնական դրդումներով կեղծում է պաշտոնական փաստաթղթեր
Կեղծում՝ որոշակի հանցագործություն (օրինակ՝ յուրացում) կատարելու նպատակով։ Այս դեպքում կեղծման համար պատասխանատվություն է սահմանվում տվյալ հանցագործությունը (յուրացումը) նախատեսող հոդվածով։


== Տես նաև ==
Fake (արժեքները)
Կեղծելու թանգարան (Փարիզ)
Ստորագրություն։ Կեղծիք
Կեղծ բրենդ
Պատմության կեղծում
Քվեարկության կեղծում
Կեղծ կնիք


== Գրականություն ==
Козлов В. П. Обманутая, но торжествующая Клио: Подлоги письменных источников по российской истории в XX веке. — М.: Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН), 2001. — 224 с. — 2 000 экз. — ISBN 5-8243-0108-5 (в пер.)
Бусева-Давыдова И. Л. Старообрядческие подделки в иконописи: проблема идентификации // Культура сквозь призму идентичности / Под ред. Л. А. Софроновой. — М.: Индрик, 2006. — С. 390—395. — 424 с. — (Библиотека Института славяноведения РАН). — 500 экз. — ISBN 5-85759-387-5 (в пер.)
Либман М., Островский Г. Поддельные шедевры. — М.: Советский художник, 1966. — 112 с. — (Страницы истории искусств).
Александр Чумиков, Михаил Бочаров, Мария Тишкова PR в Интернете. Web 1.0, Web 2.0, Web 3.0. — М.: Альпина Паблишер, 2010. — 136 с. — ISBN 978-5-9614-1342-7
Friedländer М. J. Echt und Unecht. — Berlin, 1929.(գերմ.)
Goll J. Kunstfälscher. — Leipzig, 1962.(գերմ.)
Կարակաշլի (գյուղ, Շարանսկի շրջան)

Կարակաշլի (ռուս.՝ Каракашлы, բաշկիրերեն՝ Ҡараҡашлы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 74 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
.fj

.fj, Ֆիջիի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .fj whois տեղեկություն
Ընդհանուր հայտարար

Ընդհանուր հայտարար (անգլ.՝ Common Ground), Կանադայի գործող վարչապետ Ջասթին Թրյուդոյի գիրքը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 2014 թվականին։ Գիրքը գրվել է այն ժամանակ, երբ Թրյուդոն գլխավորում էր Կանադայի լիբերալ կուսակցությունը։ «Ընդհանուր հայտարարը» Թրյուդոյի քաղաքական փորձառնության հուշագրություն է, որն սկսվում է Սասեքս դրայվ 24 հասցեից (Կանադայի վարչապետի նստավայրը, Թրյուդոյի հայրը ևս եղել է Կանադայի վարչապետ) և հասնում մինչև կանադական խորհրդարանի պատգամավոր դառնալն ու Լիբերալ կուսակցության առաջնորդության ստանձնումը։
2018 թվականին Newmag հրատարակչությունը գիրքը թարգմանել ու հրատարակել է հայերեն։


== Նախապատմություն ==
Կանադայի ռադիոհեռարձակող կորպորացիան գիրքը նկարագրել է որպես "Թրյուդոյի փորձը բնորոշելու ինքն իրեն, մինչև իր քաղաքական հակառակորդները կանեին նրա փոխարեն»։ Բացի այդ, CBC-ն այն բնորոշում է նաև որպես քաղաքական և անձնական հուշագրություն։ Իր գրքում Թրյուդոն պատմում է իր մանկության, ծնողների՝ Պիեռ և Մարգարետ Թրյուդոների բաժանման, մտավոր խնդիրների դեմ մոր պայքարի, եղբոր՝ Միշել Թրյուդոյի մահվան, ինչպես նաև ակտիվ քաղաքականությամբ զբաղվելու իր որոշման մասին։


== Ընդունում ==
The Tyee-ում Քրաուֆորդ Քիլիանը գիրքը բնորոշել է որպես «դաստիարակչական վեպ»՝ նշելով, որ կենսագրականը «կարդացվող գիրք է, որը պետք է ընթերցվի՝ անկախ քաղաքական հայացքներից»։ Ըստ Քիլիանի՝ գրքում Թրյուդոն իրենց ներկայացնում է որպես խելացի, օրինապահ, հեռատես մարդու, որը «հավանաբար ավելի խելացի է, քան իր հայրը»։


== Ծանոթագրություններ ==
Ճայկտուց Սոսնովսկու

Ճայկտուց Սոսնովսկու (լատ.՝ Erodium sosnowskianum), խորդենազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Բազմամյա խոտաբույս է։ Ցողունի երկարությունը հասնում է 5-10 սմ-ի։ Տերևները փետրաձև հատված են, կոթունավոր, գծային կամ սեպաձև։ Ծաղկաբույլը 3-5 ճառագայթներով է։ Ծաղիկները մանր են, մանուշակագույն։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է Արագածի (լեռնագագաթ՝ Արագած) և Գեղամի (Ակնա լճի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակրց 2500-3000 մ բարձրությունների վրա, ալպյան մարգագետիններում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Համարվում է Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերդուս (Հալեպի նահանգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերդուս (այլ կիրառումներ)Բերդուս, գյուղ Կիլիկիայում՝ Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Երմակի սխրանքը (վեպ)

«Երմակի սխրանքը» (ռուս.՝ Подвиг Ермака), Վասիլի Գնուտովի (1911-1999) պատմական վեպը՝ գրված 1986 թվականին։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1986 թվականին Ռոստովի հրատարակչությունում։


== Ստեղծման պատմություն ==
Այս լայնածավալ վեպը գրելու համար Վասիլի Գնուտովը 4 տարի ուսումնասիրել է սիբիրյան քրոնիկները և հատուկ գիտա-պատմական գրականություն, այդ թվում` Գերհարդ Միլերի, Սերգեյ Բախրուշինի, Ալեքսանդր Կոլեսնիկովի, Ռուսլան Սկրինիկովի և այլոց ստեղծագործությունները։


== Բովանդակություն ==

«Երմակի սխրանքը» վեպի գործողությունները տեղի են ունենում Իվան Ահեղի դարաշրջանում։ Առաջին գլուխները նվիրված են Երմակի՝ սահմանամերձ Կաչալինսկ քաղաքի նախկի ատամանի Դնում ծավալած գործունեությանը։ Մի շարք գլուխներ նվիրված են Վոլգայում կազակների գործողություններին, Լիվոնյան պատերազմում նրանց ռազմերթին։ Վեպի երկրորդ մասում նկարագրված է Երմակի ռազմերթը դեպի Սիբիր։ Հերոսը բացահայտվում է կազակների, տեղացիների հետ շփման մեջ, մարտերում, ռազմերթի ծայրահեղ իրավիճակներում։
Երմակն իր վերջին պայքարն անցկացրեց 1585 թվականի  օգոստոսի 5-ից 6-ի գիշերը։


=== Երմակի մահը ===
1585 թվականի օգոստոսին Երմակը տեղեկանում է, որ բուխարյան քարավանը գնում է Սիբիր, և Կուչումն անձամբ ցանկանում է կտրել նրանց ճանապարհը և առգրավել ապրանքը։ Երմակը իր հորեղբոր հետ շտապում է Վագայ գետի ակունքի մոտ, որպեսզի քարավանն ազատ անցնի իր ճանապարհը Իրտիշ գետի երկայնքով։ Երկար ճանապարհից հոգնած՝ նա կազակների հետ տեղավորվում է գետին մոտ հանգստանալու։ Գիշերը բուռն էր ու անձրևոտ։ Բոլոր կազակները խոր քնով էին անցել։ Ոչ ոք չէր սպասում թշնամուն։ Մինչդեռ թաթարները խանի գլխավորությամբ հանկարծակի հարձակվեցին ճամբարի վրա և սկսեցին մորթել քնածներին։ Երմակը, փրկություն փնտրելով, նետվեց դեպի Իրտիշ։ Նա ուզում էր հասնել իր նավակին, բայց գետամակույկը հեռու էր ափից։ Ծանր զրահազգեստը Երմակին տարավ գետի հատակը, և նա խեղդվեց։ Մահացան նաև նրա գրեթե բոլոր ընկերները։ Սիբիրը լքված էր, բայց Երմակի գործը զուր չէր կորել. նրա ռազմերթը ջախջախեց Սիբիրյան խանության ուժը և ռուսների համար բացեց դեպի Ուրալ ճանապարհը։
Նրա հետքով գնացին մյուս վոյեվոդները, որոնք հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում ավարտեցին Կուչումի պարտությունը և վերջապես նրա տիրապետությունը միացրեցին Ռուսական թագավորությանը։


== Հրապարակումներ ==
Гнутов В. П. Подвиг Ермака. Исторический роман. - Ростов н/Д: Ростовское книжное изд-во, 1986. - 366 с.


== Գրականություն ==
Край родной: Хрестоматия / Сост. В. Б. Небратенко, В. Д. Яцык. - М.: «БАО-ПРЕСС»; Ростов н/Д: Изд-во «БАРО-ПРЕСС», 2003. - 368 с. - ISBN 5-89886-074-6.
Дон литературный. Писатели России. Шолоховский край. XIX-XXI вв.: Справ. изд. / Сост. Г. Губанов. - Ростов н/Д, 2006. - 512 с. - ISBN 5-481-00623-5.
Рыжов К. В. 100 великих россиян. - М.: Вече, 2010. - 480 с. - (100 великих). - ISBN 978-5-9533-4583-5.


== Արտաքին հղումներ ==
Ермак Тимофеевич
Великие полководцы. 100 историй о подвигах и победах
Ермак Тимофеевич, проложивший путь Православию в Сибири
Гнутов, Василий Петрович - Подвиг Ермака : Ист. роман
Глава четвертая. …ЕРМАК - КАЗАК МОГУЧИЙ…
Բորիսովա Գրիվա

Բորիսովա Գրիվա (ռուս.՝ Борисова Грива), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1032 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վանեսա Ռեյ

Վանեսա Ռեյ Լիփթակ (անգլ.՝ Vanessa Ray Liptak, հունիսի 24, 1981(1981-06-24), Լիվերմոր, Ալամեդա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի, առավել հայտնի է իր Սիսի Դրեյք դերով «Հմայիչ խաբեբաները» հեռուստասերիալում։


== Դերասանական կարիերա ==
2012 թվականից Ռեյը սկսում է նկարահանվել «Հմայիչ խաբեբաները» հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով Սիսի Դրեյքին (Շառլոտա ԴիԼաուրենտիս)։
2013 թվականին նա միացել է «Կապույտ արյուն» հեռուստասերիալի անձնակազմին 4-րդ եթերաշրջանում և մարմնավորել է Էդի Ջանկոյին։


== Անձնական կյանք ==
Ռեյը այժմ ապրում և աշխատում է Լոս Անջելեսի և Նյու Յորքի միջև։ 2003 թվականի հունվարի 8-ին նա ամուսնացել է Դերեկ Ջեյմս Բեյնհեմի հետ։ Որոշ ժամանակ անց զույգը ամուսնալուծվում է։ 2015 թվականի մարտին Ռեյը իր Թվիթթերի և Ինստագրամի էջերում հրապարակում է, որ նա նշանվել է իր 6 տարվա ենկերոջ՝ Լենդոն Բիրդի հետ, իսկ 2015 թվականի հունիսի 14-ին նրանք ամուսանանում են։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստասերիալ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Օմեն

Օմեն (հոլ.՝ Ommen ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզում։ Տարածքը 179,99 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.336 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.900 եվրո է։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Օմենը համայնք է Նիդերլանդների արևելյան մասում՝ Զվոլեից 20 կմ դեպի արևելք և Դեվենտերից 35 կմ դեպի հյուսիս-արևելք;
Այն կազմված է Օմեն քաղաքից, որը գտնվում է Ֆեխտե գետի ափին,Լեմելե գյուղից և մի քանի ոչ մեծ ագարակներից։


== Պատմություն ==
Ներկայիս Օմեն քաղաքի տարածքւմ մարդիկ բնակություն հաստատել են դեռևս 8-րդ դարում։ Քաղաքի կարգավիճակ Օմենը ստացել է 1248 թ.-ին։


== Քույր քաղաքներ ==
Ռեկկե


== Արտաքին  հղումներ ==
http://www.ommen.nl Օմեն քաղաքի. պաշտոնական կայք
Բելիզ (քաղաք)

Բելիզ (անգլ.՝ Belize), Բելիզ պետության խոշորագույն քաղաքը և նավահանգիստը։ Տեղակայված է Կարիբյան ծովի ափին՝ Բելիզի արևելյան մասում։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի՝ Բելիզի բնակչությունը կազմում է 57 169 մարդ (2010)։


== Պատմություն ==
Հիմնել են անգլիացի նավաստիները 17-րդ դարի վերջին Օուլովեր առվի գետաբերանում։ Որպես փոխաբեռնման հիմք՝ օգտագործվել է  փայտավաճառների և անտառատնտեսների համար։
Ի սկզբանե Բելիզը պետության մայրաքաղաքն էր, բայց 1961 թվականին փոթորիկ Հեթին էական վնաս է հասցրել քաղաքին, ինչից հետո՝ 1970-ականներին մայրաքաղաքը տեղափոխվել է երկրի խորքը՝ Բելմոպան քաղաք։ Չնայած դրան, Բելիզ քաղաքն առ այսօր մնում է վարչապետի և կառավարության նստավայրը։


== Տրանսպորտ ==
Ծովային նավահանգիստ է։ Քաղաքում գտնվում է միջազգային տերմինալով մունիցիպալ օդանավակայան (կոդ TZA), որը քաղաքի կենտրոնից գտնվում է մոտ 3 կմ հյուսիս։ Միջազգային օդանավակայան Բելիզ Սիթի Ֆիլիպ Գոլդսոնը (կոդ BZE) Բելիզից գտնվում է 16 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սուրբ Հովհաննեսի մայր տաճար (1812-1847 թվականներ)՝ ամենահին անգլիկան եկեղեցին Կենտրոնական Ամերիկայում։
Բելիզի թանգարան հին բանտի շենքում (1857 թվական։
Ափամերձ գոտիական թանգարան (ըստ խութերի բնապահպանության՝ էքսպոզիցիա) և Ծովային թանգարան (ծովագնացության վերաբերյալ մոդելների և փաստաթղթերի հավաքածու) նախկին հրդեհային կայանների շենքում։Քաղաքից 50 կմ հարավ-արևմուտք գտնվում է Բելիզի կենդանաբանական այգին։ Ձևավորվել է 1983 թվականին։ Այդ ժամանակ վայրի կենդանիների մասին «Path of the Raingods» ֆիլմի նկարահանումներից հետո մնացել էր ջունգլիներից գողացված 150 կիսագիշատիչ կենդանի։ Նրանց ազատ արձակել չհամարձակվեցին. կենդանիները կարող էին սատկել։ Վերահսկիչ Շարոն Մատոլան հիմնեց բուծարան, իսկ ավելի ուշ՝ կենդանաբանական այգի։ Ներկայումս այնտեղ կա տեղի կենդանական աշխարհի ավելի քան 125 տեսակ։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բելիզի կենդանաբանական այգի
Մարտին Բրեյտուեյտ

Մարտին Բրեյտուեյտ Քրիստինսեն (դան․՝ Martin Braithwaite Christensen, հունիսի 5, 1991(1991-06-05), Էսբյերգ, Ribe County, Դանիա), դանիացի ֆուտբոլիստ, «Միդլսբրո» ակումբի և Դանիայի հավաքականի կիսապաշտպան։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։


== Ակումբային կարիերա ==
Բրեյտուեյտն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է իր հարազատ քաղաքի «Էսբերգ» ակումբում։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ «Կոպենհագեն» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Դանիայի Սուպերլիգայում։ 2011 թվականին Մարտինը ակումբի հետ անցել է առաջին դիվիզիոն, բայց մեկ տարի անց կրկին վերադարձել է հետ։ 2012 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ «Բրոնդբյու» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը «Էսբերգ» ակումբի կազմում։ 2013 թվականին Մարտինն օգնել է ակումբին նվաճել Դանիայի գավաթը։
2013 թվականի ամռանը Մարտինը տեղափոխվել է ֆրանսիական «Թուլուզ» ակումբ։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 2 միլիոն եվրո։ Օգոստոսի 23-ին՝ «Մոնակո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Լիգա 1-ում։ Օգոստոսի 31-ին՝ «Բաստիա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը «Թուլուզ» ակումբի կազմում։
2017 թվականի հուլիսի 13-ին Մարտինը 4 տարվա պայմանագիր է կնքել անգլիական Չեմպիոնշիպի «Միդլսբրո» ակումբի հետ։ Տրանսֆերի առժեքը կազմել է 9 միլիոն ֆունտ։ Ակումբի կազմում նա իր նորամուտը կատարել է օգոստոսի 5-ին՝ մասնակցելով Առաջին տուրի շրջանակներում անցկացվող «Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերս» ակումբի դեմ խաղին (0։1): Սեպտեմբերի 30-ին Մարտինը խփել է իր առաջին գոլը «Միդլսբրո» ակումբի կազմում՝ աչքի ընկնելով «Բրենտֆորդ» ակումբի դեմ տնային խաղի ժամանակ (2:2)։
2018 թվականի հունվարի 31-ին Մարտինը վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է «Բորդո» ակումբ։ Նոր ակումբի կազմում իր նորամուտը նա կատարել է փետրվարի 3-ին՝ մասնակցելով «Ստրասբուրգ» ակումբի դեմ խաղին (2:0)։


== Միջազգային կարիերա ==
2008 թվականին Մարտինը հանդես է եկել Դանիայի տարբեր տարիքային խմբերի պատանեկան հավաքականներում։ 2012 թվականին նա հրավիրվել է խաղալու Գայանայի հավաքականում, որն իր հոր հայրենի երկիրն է, սակայն հրաժարվել է այդ առաջարկից։
2013 թվականի հունիսի 5-ին՝ Վրաստանի հավաքականի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ Բրեյտուեյտը կատարել է իր նորամուտը Դանիայի հավաքականի կազմում։ Օգոստոսի 14-ին՝ Լեհաստանի հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ Մարտինը խփել է իր առաջին գոլը Դանիայի հավաքականի կազմում։
2018 թվականին Մարտինը մասնակցել է Ռուսաստանում կայացած աշխարհի առաջնությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Պերուի, Ավստրիալիայի, Ֆրանսիայի և Խորվաթիայի հավաքականների դեմ խաղերին։


=== Գոլերը Դանիայի հավաքականի կազմում ===


== Ձեռքբերումներ ==
Ակումբային
 «Էսբերգ»

Դանիայի առաջին դիվիզիոնի հաղթող — 2011/2012
Դանիայի գավաթակիր — 2012/2013


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը sports.ru կայքում
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Danish national team profile
(7630) 1979 MR2

(7630) 1979 MR2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի հունիսի 25-ին Էլեանորա Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,844311 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6042 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0845 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1752,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,205465 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,27° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7630) 1979 MR2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բարրա դու Պիրաի գավառ

Բարրա դու Պիրաի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Barra do Piraí), գավառ Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո նահանգում։ Մտնում է Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի հարավային մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 174 248 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 2360,902 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 73,8 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 1 116 430 627,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 6 614,33 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Բարրա դու Պիրաի
Ռիու դաս Ֆլորիս
Վալենսա
Վերվեն (կանտոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վերվեն (այլ կիրառումներ)Վերվեն (ֆր.՝ Vervins), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պիկարդիա շրջանում։ Էնա դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Վերվեն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 8179 մարդ էր։Կանտոնի համարը 234 է։ Վերվեն կանտոնում կա 24 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Վերվեն կոմունան է։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Կաստել Ռիտալդի

Կաստել Ռիտալդի (իտալերեն՝ Castel Ritaldi), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Պերուջա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3071 մարդ։ Խտությունը՝ 140 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 22 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 6044։ Հեռախոսային կոդ՝ 0743։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Մարանան։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք(իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիքուլի-Ուշագի

Ալիքուլի-Ուշագի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 947 կովկասցի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստարոտուրաևո (գյուղ, Երմեկեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտարոտուրաևոՍտարոտուրաևո (ռուս.՝ Старотураево, բաշկիրերեն՝ Иҫке Турай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 741 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հենրիկ Մխիթարյան

Հենրիկ Գևորգի Մխիթարյան, (փետրվարի 16, 1939, գյուղ Մուլքի, Արագածոտնի մարզ), հայ մանկավարժ, մաթեմատիկոս, գյուտարար։


== Կենսագրություն ==
Հենրիկ Մխիթարյանը ծնվել է 1939 թվականին Մուլքի գյուղում, մեկ տարուց ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանում, ապա ավարտել է բարձրագույն կրթությունը Կիրովականի Մանկավարժական ինստիտուտի հեռակա բաժնում։ Ուսման հետ մեկտեղ միաժամանակ մաթեմատիկա է դասավանդել Երևանի միջնակարգ դպրոցում։


== Գյուտեր ==
Մխիթարյանը գյուտարար է։ Ունի գյուտի 20 արտոնագիր։ Գյուտերի մասին իրենց կարծիքն են հայտնել տարբեր գիտնական-գյուտարարներ, և նշել, որ գյուտերից մի քանիսը անհրաժեշտ է ներկայացնել ՀՀ նախագահի մրցանակի։
Հենրիկ Մխիթարյանը պնդում է, որ իր գյուտերը կօգնեն լուծել աշխարհի էներգետիկ ճգնաժամը։ Ըստ գյուտարարի իր հայտնագործած հիդրոէլեկտրակայանը 100%-ից ավել ՕԳԳ ունի։ 2014 թվականի մարտի 13-ին Մխիթարյանը վիրավորական բառեր է բղավել կառավարական շենքից դուրս եկած՝ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանի հետևից, որը ըստ Մխիթարյանի նախանձում է և չի նպաստում իր գյուտերի ֆինանսավորմանը։
Հենրիկ Մխիթարյանը իր գյուտերի վրա ուշադրություն հրավիրելու նպատակով դիմել է հացադուլի 2014 թվականի մարտի 6-ին և հոկտեմբերի 7-ին Կառավարական 3-րդ շենքի դիմաց։
Չնայած գիտական շրջանակներում Հենրիկ Մխիթարյանի գյուտերին թերահավատորեն են վերաբերվում, մտավոր սեփականության գործակալության Գյուտերի, օգտակար մոդելների բաժնի պետ Ավետիս Պերյանը Մխիթարյանի գյուտերի առիթով ասել է, որ յուրաքանչյուր գյուտ արտոնագիր տրամադրելու համար անհատական փորձաքննության է ենթարկվում։ «Մենք արտոնագրեր ենք տալիս այն գյուտերին, որոնք չեն խախտում օրենքները, համապատասխանում են ֆիզիկայի օրենքներին և կարող են աշխատել, իսկ գյուտերի օգտակարությունը որոշում է շուկան»


== Գյուտերից մի քանիսը ==
«Օդի հոսքի առաջացման և էներգիայի ստացման համալիր կայանք» գյուտը, որը կտա տաք ջուր, սառը օդ և կապահովի էներգիայով։
«Կաթսայատուն» գյուտը, աշխատում է առանց ծխնելույզի և վնասակար թափոն չի արտանետում մթնոլորտ։
«Ավտոմեքենայի խլացուցիչ» գյուտը վերացնում է մեքենաների խլացուցիչներից արտանետվող թափոնները։
«Աղբի այրում առանց վնասակար թափոնների արտանետման» գյուտը, այրելուց մթնոլորտ ծուխ չի լցվի։


== Ծանոթագրություններ ==
Լահավեռե

Լահավեռե (էստ․՝ Lahavere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պայուսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 63 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գորբովո (գյուղ, Եմելչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գորբովո (այլ կիրառումներ)Գորբովո (ուկրաիներեն՝ Горбове), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորբովո գյուղում բնակվում էր 487 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1837 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 265,11 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դոնդարլու

Դոնդարլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է  987 ադրբեջանցի բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==