Նիկոլայ Ռիժկով

Նիկոլայ Իվանի Ռիժկով կամ Նիկոլայ Ռիժկով (ռուս.՝  Николай Иванович Рыжков, սեպտեմբերի 28, 1929(1929-09-28), Դիլեևկա (ավան, Ձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդ), Toretsk City council, Դոնեցկի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս պետական և կուսակցական գործիչ։ Ավարտել է Կրամատորսկի մեքենայաշինական տեխնիկումը, ապա Ուրալի ճարտարագիտական ինստիտուտը։ 1971-1985 թվականներին զբաղեցրել է պետական և կուսակցական բարձր պաշտոններ. 1985-1991 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի նախագահ։ 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին նշանակվել է Սպիտակի երկրաշարժի հետևանքների վերացման աշխատանքները ԽՍՀՄ մասշտաբով համադրելու և տուժածներին օգնություն ցույց տալու համար ստեղծված ԽՄԿԿ ԿԿ քաղբյուրոյի հանձնաժողովի նախագահ։ Եղել է աղետից տուժած վայրերում, հսկայական կազմակերպչական աշխատանք կատարել բնակչությանն անհետաձգելի օգնություն ցույց տալու, ավերված քաղաքներն ու գյուղերը վերականգնելու ուղղությամբ։
Ռիժկովը միջազգային ասպարեզում հանդես է գալիս հայանպաստ ելույթներով, կարևորում Հայաստան-Ռուսաստան ռազմավարության անհրաժեշտությունը։
Գյումրիում տեղադրված է Ռիժկովի հուշատախտակը՝ դիմաքանդակով, Սպիտակում՝ կիսանդրին։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 5-ին արժանացել է «Հայաստանի ազգային հերոս» Հայաստանի բարձրագույն կոչման։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==

1966, 1979 թթ.՝ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի երկու շքանշան։
1969, 1979 թթ.՝ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ։
1970 թ.՝ «Պատվավոր աշխատանքի համար մեդալ» (Լենինի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ)։
1971 թ.՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան։
1974, 1976 թթ.՝ երկու Լենինի շքանշան։
1985 թ.՝ Հայրենական պատերազամի 1-ին աստիճանի շքանշան։
1997 թ.՝ «Մոսկվայի 850-ամյակին նվիրված» մեդալ։
2001 թ.՝ Գյումրու պատվավոր քաղաքացի
2004 թ.՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշան։
2004 թ.՝ Իշխան Յարոսլավ Իմաստունի շքանշան։
2005 թ. «Կազանի 1000-ամյակին նվիրված» մեդալ։
2008 թ.՝ ՀՀ «Հայաստանի ազգային հերոս» շքանշան։
2008 թ., դեկտեմբերի 5՝ Հայաստանի ազգային հերոս։
2009 թ.՝ ՌԴ նախագահի պատվոգիր։
2013 թ.՝ Պատվո շքանշան։
2014 թ.՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան։
2014 թ.՝ «Սուրբ Սահակ, Սուրբ Մեսրոպ» շքանշանով։


== Գրականություն ==
Bialer, Seweryn (1986). The Soviet Paradox: External Expansion, Internal Decline. I.B.Tauris. ISBN 978-1-85043-030-8.
Belin, Laura; Orttung, Robert (1997). The Russian Parliamentary Elections of 1995: The Battle for the Duma. M.E. Sharpe. ISBN 978-0-7656-0084-4.
Gill, Graeme; Markwick, Roger (2002). Russia's Stillborn Democracy?: From Gorbachev to Yeltsin. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-924041-8.
Hahn, Gordon (2002). Russia's Revolution from Above, 1985–2000: Reform, Transition, and Revolution in the Fall of the Soviet Communist Regime. Transaction Publishers.ISBN 978-0-7658-0049-7.
Hough, Jerry (1997). Democratization and Revolution in the USSR, 1985–1991. Brookings Institution Press. ISBN 978-0-8157-3748-3.
Hough, Jerry; Davidheiser, Evelyn; Lehmann, Susan (1996). The 1996 Russian Presidential Election. Brookings Institution Press. ISBN 978-0-8157-3751-3.
Service, Robert (2003). History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-first Century. Penguin Books Ltd. ISBN 978-0-14-103797-4.
Åslund, Anders (1992). Market Socialism or the Restoration of Capitalism?. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-41193-6.


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրություն: Archived 2007-05-04 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Անձնական տեղեկություններ դաշնաին խորհրդի կայքում: Archived 2012-12-21 at Archive.is (ռուս.)
Նիկոլայի Ռիժկով, Մայր Հայաստան: Archived 2017-09-19 at the Wayback Machine. (հայ.)
Նիկոլայի Ռիժկով, Dasaran.am: Archived 2016-09-05 at the Wayback Machine. (հայ.)
Նիկոլայի Ռիժկով, համառոտ կենսագրություն: (հայ.)Տեսանյութեր

Նիկոլայի ՌիԺկով, Փաստավավերագրական ֆիլմ: Archived 2018-09-26 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Նիկոլայի Ռիժկով: (ռուս.)
Նիկոլայ Ռիժկով Գյումրիում: (հայ.)
«Վլադիմիր Պուտինն այցելելու է Հայաստան». Նիկոլայ Ռիժկով: (հայ.)


== Ծանոթագրություններ ==