Մորիս Բառես

Մորիս Բառես (ֆր.՝ Auguste-Maurice Barrès, օգոստոսի 19, 1862(1862-08-19), Charmes - դեկտեմբերի 4, 1923(1923-12-04)[…], Նյոյի սյուր Սեն, Սենա, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի վիպասան, էսսեիստ, ազգայնականության (նացիոնալիզմի) տեսաբան, քաղաքական գործիչ; Ստացել է իրավաբանական կրթություն։ Ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։ Հեղինակն է «Ես-ի պաշտամունքը» (Le Culte du moi) եռագրության, որ բաղկացած է հետևյալ գրքերից. «Բարբարոսների հայացքի ներքո» (Sous l’oeil des Barbares (1888), «Ազատ մարդ» (Un Homme libre (1889) և «Բերենիսի պարտեզը» (Jardin de Bérénice (1891)։  Հիշարժան երկերից են նաև  Du Sang, du volupté et de la mort-ը (1894), Greco ou le secret de Tolède-ն (1911) և Jardin sur l'Oronte-ը (1923); Հանրահայտ Դրեյֆուսի գործի դատաքննության ժամանակ արտահայտվել է ընդդեմ հրեա զինվորական Ալֆրեդ Դրեյֆուսի, որ մեղադրվում էր լրտեսության մեջ։ Քարոզչական եռանդուն աշխատանք է կատարել Ժաննա դ՛Արկի պաշտամունքը արմատավորելու և տարածելու նպատակով։
Որոշ պատմաբանների կարծիքով՝ առաջինը Մորիս Բառեսն է գործածել «նացիոնալ սոցիալիզմ» («նացիզմ») եզրույթը։


== Կենսագրություն ==
Մորիս Բառեսը ծնվել է 1862 թվականի օգոստոսի 19-ին Շարմ սյուր Մոզելում։ Մանկությունն անցել է Լոթարինգիայում, որը 1870-1871 թվականների պատերազմում ֆրանսիացիների կրած պարտության հետևանքով, Էլզասի հետ մեկտեղ, հանձնվել է գերմանացիներյն։ Պատմական այդ իրադարձությունը խոր ու անջնջելի դրոշմ է թողել Բառասի ներաշխարհի ու ստեղծագործության վրա։ 27 տարեկանում ընտրվել է պատգամավոր և իր տևական քաղաքական գործունեության ընթացքում ջանացել է, ձախաթևյան շրջանակների հետ համագործակցելով, կերտել նացիոնալ (ազգայնական) սոցիալիզմ։ Ձգտելով պաշտպանել ֆրանսիացի աշխատավորների շահերը՝ դեմ է եղել ներգաղթյալներին և արտասահմանից ապրանքների ներմուծմանը։ Դրեյֆուսի դատի շուրջ ծավալված թեժ բանավեճերն ու քաղաքական-գաղափարական պայքարը նրան հեռացրել են սոցիալիզմից ու սոցիալիստներից և նրա մեջ բյուրեղացրել նացիոնալիզմը՝ ազգայնականությունը, որը, սակայն, էքսպանսիոնիստական չէր, այլ՝ պաշտպանողական։ Նա ուզում էր, որ Ֆրանսիան կարողանա իրեն վերադարձնել 1871 թվականի ֆրանս-պրուսական պատերազմի հետևանքով կորցրածը։ Թշնամաբար էր տրամադրված գերմանացիների նկատմամբ։ Փառաբանում էր ռազմատենչությունն ու ավանդապաշտությունը՝ շեշտելով անցյալի դերն ու ազդեցությունը ազգի կյանքում։
Իր գրական գործերում նա լիարժեքորեն ի հայտ է բերել թե՛ նուրբ վերլուծական միտք և թե՛ բարձր քնարական ոգի, դրսևորել է նաև խորհրդապաշտությանը բնորոշ արտահայտչաձևեր և, իհարկե, խոր ազգայնականություն։ Միաժամանակ խորամուխ է եղել իսպանական մշակույթի ուսումնասիրման մեջ, սիրել է ու բարձր գնահատել այն։
Կյանքի որոշ շրջանում եղել է ռազմատենչ, մոլեռանդ հակասեմական (թեև, Յուջին Վեբերի կարծիքով, այդ հարցում նրա հայացքներն ու վերաբերմունքն ավելի չափավոր ու մեղմ էին, քան բլանկիստներից շատ-շատերինը)։


== Երկեր ==


=== Վեպեր ===
Le Culte du moi. Examen des trois idéologies (ինքնակենսագրական եռագրություն)
Sous l'oeil des barbares. - Paris։ Lemerre, 1888 Gallica
Un homme libre. - Paris։ Perrin, 1889 Gallica
Le Jardin de Bérénice. - Paris։ Perrin, 1891 Gallica
L'Ennemi des Lois. - Paris։ Perrin, 1893 Gallica
Le Roman de l'énergie nationale (трилогія)
Les Déracinés. - Paris։ Fasquelle, 1897 Gallica
L'Appel au soldat. - Paris։ Fasquelle, 1897
Leurs figures. - Paris։ Juven, 1902
Les Bastions de l'Est (եռագրություն)
 Au service de l'Allemagne. - Paris։ A. Fayard, 1905
Colette Baudoche. - Paris։ Juven, 1909
La Colline inspirée. - Paris։ Émile Paul, 1913 Archive.org
Un jardin sur l'Oronte. - Paris։ Plon, 1922


=== Վիպակ ===
La vierge assassinée, avec une lettre-préface de l'Auteur. Paris։ E. Sansot & Cie, 1904


=== Թատերգություն ===
Une journée parlementaire, comédie de moeurs en 3 actes. - Paris։ Charpentier et Fasquelle, 1894 Gallica


=== Ուղեգրություններ ===
Du sang, de la volupté, de la mort: Un amateur d'âmes. Voyage en Espagne, Voyage en Italie, etc.. - Paris։ Charpentier et Fasquelle, 1894 Gallica
Amori et Dolori sacrum. La mort de Venise. - Paris։ Juven, 1903 Gallica
Le Voyage de Sparte. - Paris։ Juven, 1906 Archive.org
Le Gréco ou le Secret de Tolède. - Paris։ Émile-Paul, 1911
Une enquête aux pays du Levant. - Paris։ Plon, 1923.


=== Քաղաքագիտական աշխատություններ ===
Étude pour la protection des ouvriers français. - Paris։ Grande impr. parisienne, 1893 Gallica
Scènes et doctrines du nationalisme - Paris։ Juven, 1902 Gallica
Les amitiés françaises. - Paris։ Juven, 1903
La grande pitié des Eglises de France. - Paris։ Émile-Paul, 1914
Une visite à l'armée anglaise. - Paris։ Berger-Levrault, 1915 Gallica
Les Diverses Familles spirituelles de la France. - Paris։ Émile-Paul, 1917 Gallica
L'Ame française et la Guerre (chroniques). - Paris։ Émile-Paul, 1915–1920
Le Génie du Rhin. - Paris։ Plon, 1921
Faut-il autoriser les congrégations? Les Frères des écoles chrétiennes. - Paris։ Plon-Nourrit, 1923 Gallica
Souvenirs d'un officier de la Grande armée, par [Jean-Baptiste-Auguste Barrès]; publiés par Maurice Barrès, son petit-fils. - Paris։ Plon-Nourrit, 1923


=== Անթոլոգիա ===
Quelques cadences. - Paris։ Sansot, 1904 Gallica


=== Հետմահու հրատարակություններ ===
Le Mystère en pleine lumière. - Paris։ Plon, 1926
Les Maîtres. - Paris։ Plon, 1927
Mes cahiers. - Paris։ Plon, 1929–1957 (14 томів)


=== Նորագույն հրատարակություններ ===
Scènes et doctrines du nationalisme. - Paris։ Editions du Trident, 1987
Mes cahiers: 1896–1923. - Paris։ Plon, 1994; herausgegeben von Guy Dupré
Journal de ma vie extérieure. - Paris։ Julliard, 1994; ISBN 2-260-01111-X
Romans et voyages. - Paris։ Editions Robert Laffont, 1999 (2 томи)
Un jardin sur l'Oronte. - Transbordeurs, 2005; ISBN 2-84957-006-0
La Colline inspirée. - Paris։ Rocher, 2005; ISBN 2-268-05249-4
Sparte: Paysage d'un mythe. - Magellan & Cie, 2004; ISBN 2-914330-63-4


== Գրականություն ==
https://web.archive.org/web/20150127000047/http://etheses.dur.ac.uk/2779/1/2779_856.pdf%7Cfechaarchivo%3D27 de enero de 2015
https://web.archive.org/web/20150126234739/http://revista-hc.com/includes/pdf/34_09.pdf%7Cfechaarchivo%3D26 de enero de 2015}}
https://books.google.es/books?id=JU3th4LnKvsC}}(չաշխատող հղում)
https://archive.org/details/historyoffascism00payn}}
https://books.google.es/books?id=94H61cGGGQ8C}}(չաշխատող հղում)
National Socialism and Antisemitism։ The Case of Maurice Barres (autor - Zeev Sternhell, publicación=Journal of Contemporary History, volumen=8|número=4|año=1973|páginas=47-66|issn=0022-0094
Inheritance and Dilettantism։ the Politics of Maurice Barrès, (autor - Eugen Weber, publicación - Historical Reflections / Réflexions Historiques|volumen=2|número=1|año=1975|páginas=109-131|issn=0315-7997
Albert Thibaudet, La vie de Maurice Barrès, Nouvelle Revue Française, Paris, 1924
François Mauriac, La rencontre avec Barrès, 1945, Paris (Nouvelle édition։ La Table ronde, 1993. ISBN 2-7103-0609-3
Jean-Marie Domenach, Barrès par lui-même, Éditions du Seuil, Paris, (1962)
Zeev Sternhell, Maurice Barrès et le nationalisme français, Éditions Complexe, Bruxelles, 1985
Emmanuel Godo, Ego scriptor : Maurice Barrès et l'écriture de soi, Éditions Kimé, Paris, 1998. ISBN 2-84174-099-4
Sarah Vajda, Maurice Barrès, Flammarion, Paris, 2000; ISBN 2-08-067770-5
Joseph Desaymard, Bourget, Barrès et l'Auvergne. Notes et souvenirs, en "L'Auvergne Littéraire" pp. 11–19, nº 115, 1946.
Marcel Laurent, Pascal et Barrès, in "L'Auvergne Littéraire", pp. 1–21, nº 187, 4ème trim. 1965.
Jean Godfrin, Barrès Mystique, Éd. La Baconière, Neuchâtel, 1962, 290p.
François Broche, Maurice Barrès, Lattès, 1987
Yves Chiron, Barrès et la terre, Sang de la Terre, 1987
Jean-Michel Wittmann, Maurice Barrès romancier. Une nosographie de la décadence, Champion, 2000.
Textes de Maurice Barrès,'Blaise Pascal et l'Auvergne',préface d'Emmanuel Godo,Au Signe de la Licorne,1999,240p.
Jean Pierre Colin, "Maurice Barrès, le prince oublié", infolio, 2009, 249p.
Paul Bourget, La leçon de Barrès, A la cité des livres, Paris 1924.
http://rodin.uca.es/xmlui/bitstream/handle/10498/9542/17216837.pdf%7Curlarchivo=https://web.archive.org/web/20150126235222/http://rodin.uca.es/xmlui/bitstream/handle/10498/9542/17216837.pdf%7Cfechaarchivo=26(չաշխատող հղում)
http://escholarship.org/uc/item/8p45g78n#page-2%7Cvolumen=23%7Cnúmero=1%7Caño=2007%7Capellido


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Բառեսի երկերը Ebooksgratuits կայքում
Maurice Barrès en el "Jardin de Bérénice" en Camargue Archived 2020-09-19 at the Wayback Machine., paseo literario por el sitio Mistral et noroît Archived 2020-01-28 at the Wayback Machine.
Philippe Zard, L'arbre et le philosophe. Du platane de Barrès au marronnier de Sartre (2009) en la publicación online Silène
La visite chez Barrès - Portrait de l’antidreyfusard en philosémite Archived 2012-07-07 at the Wayback Machine. (enero de 2010); artículo de François Miclo en Causeur