Վեներան և Մարսը

«Վեներան և Մարսը միավորված են Էրոսով» (իտալերեն՝ Venere e Marte uniti da Amore), վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ Պաոլո Վերոնեզեի կտավ, նկարել է 1570-ական թվականներին՝ կտավի վրա՝ յուղով։ Չափերը կազմում է 205,7-ից 161 սմ։ Այժմ նկարը պահվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում (ԱՄՆ)։
Նկարը գրվել է Սուրբ Հռոմեական կայսրության Ռուդոլֆ II կայսերի պատվերով և եղել է նկարչի պատվիրված երեք դիցաբանական և սիրային աշխատանքներից մեկը։ Մյուս երկուսը այժմ պահվում են Նյու Յորքի Ֆրիկի հավաքածույում. «Առաքինության այլաբանություն և արատ» ինչպես նաև «Իմաստության և ուժի այլաբանություն»։ Մետրոպոլիտեն-թանգարանի Վերոնեզեի նկարը նվիրված է հռոմեական սիրո աստվածուհի՝ Վեներային և ռազմի Աստված՝ Մարսի ռոմանտիկ հարաբերություններին, նկարագրված՝ Օվիդիուսի «Մետամորֆազներում»։


== Նկարագրություն ==
Երկու սիրահարների հանդիպումը տեղի է ունենում հովվերգական, խաղաղարար մթնոլորտում։ Ձախ կողմում կանգնած է մերկ աստվածուհին, որը ձախ ձեռքով գրկում է իր առջև զենք ու զրահով նստած Մարսի մեջքը։ Վեներայի աջ ձեռքը հենված է կրծքի վրա, որից կաթ է հոսում, ինչն ընդգծում է նրա կանացիությունը։ Աջ կողմում գտնվում է պատերազմի աստվածի մարտական ձին, որը ընտելացվում է էրոսներից մեկով։ Նրա ուրվագիծը հիմնված է անտիկ հեծյալ հուշարձանների մոդելների վրա։ Կենդանու ընդգծված մկանները արտահայտում են նրա ուժը, իսկ թեքված գլուխը և հանգիստ աչքերը մեղմացնում են նրա կերպարը։  Երկու փոքրիկները ծառայում են որպես բանալի՝ աշխատանքը հասկանալու համար։ Ձին զարդարող առաջին նորածինը խորհրդանշում է հնազանդությունը Մարս աստծո սիրային ցանկություններին։ Երկրորդ փոքրիկը, որը կապկպում է Վեներայի ոտքը, խորհրդանշում է հավերժական սիրո և ներդաշնակության սիրահարների միությունը խաղաղ ժամանակներում։ Վեներայի կրծքի կաթը խորհրդանշում է աշխարհի հարստությունը, որը մարդկության համար աղբյուր է։ Նկարչի ստորագրությունը կարելի է գտնել քարե հիմքի վրա. «PAVLUS VERONENSIS F»։


== Մեկնաբանություն ==
Վերոնեզեն պահպանել է կոմպոզիցիայի հավասարակշռությունը։ Յուրաքանչյուր կերպար ունի իր սեփական տարածքը, որը չի խախտվել պատահական տարրերով։ Նկարիչը նկարի վրա աշխատելիս բազմիցս վերաներկել է կտավը։ «Art Criticism from a Laboratory» գրքում Ալան Բերոուսի կողմից նկարագրված ռենտգեն հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Վեներայի մարմնի գտնվելու վայրը այլ է եղել և այն հավանաբար ծածկված է եղել ներքևից ձգվող զարդարանքով։ Անմեղ քերովբենը սկզբնական տարբերակում չի եղել։ Անհասկանալի է, թե ինչու է Վերոնեզեն այդ փոփոխությունները կատարել։ Վեներան կատարել էր բոլորովին այլ տոնով, ավելի քան՝ կեղծ բարեպաշտության, իսկ էրոսների բացակայությունը բեմին հաղորդել Է երկու սիրահարների հանդիպման ավելի ցածր էրոտիկ իմաստ։ Նկարչի կատարած փոքր փոփոխություններն աշխատանքին հոգևորության և մաքրության նոր չափ են հաղորդել։


== Պրովենանս ==
1621 թվականին կազմվել է Ռուդոլֆ II-ի Պրահայի Գրադի հավաքածու ստեղծագործությունների կատալոգ։ Դարերի ընթացքում նկարը բազմիցս փոխել է սեփականատերերին՝ տեղաշարժվելով ամբողջ Եվրոպայում։ Նա գտնվել է Գաբսբուրգի Ֆերդինանդ III-ի տիրապետության տակ, իսկ 1648 թվականին շվեդների Պրահա ներխուժումից հետո հայտնվել է Շվեդիայի թագուհի Քրիստինայի հավաքածուի մեջ, որը նրան իր հետ տարել է հռոմեական աքսոր։ Այնուհետև, կտավն անցել է Վերմեսկալկայի ընտանիքին պատկանող սեփականությանը, իսկ հետո հայտնվել է Փարիզի Հայտնի Օռլեանյան հավաքածուում։ 1792 թվականին Վերոնեզեի կտավը դարձել է Էդուարդ դե Վալկյեի հավաքածուի մի մասը Բրյուսելում, սակայն 1798 թվականին վերադարձել է Փարիզ, իսկ հետո մեկնել Լոնդոն։ Անգլիական մի քանի սեփականատերերի փոփոխությունից հետո 1910 թվականին աշխատանքը վաճառվել է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանին։


== Ծանոթագրություններ ==