armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Աչախարման

Աչախարման, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
Յուրի Ռայկով

Յուրի Ռայկով (ռուս.՝ Ю́рий Андре́евич Райко́в, օգոստոսի 8, 1946(1946-08-08)), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1974 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը և 1987 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական ակադեմիան։ 1974 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։ Տիրապետում է իսպաներենի և անգլերենի։ Պատմական գիտությունների դոկտոր։

1994 թվականից մինչև 1997 թվականը Ֆիլիպիններում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանության խորհրդական-դեսպանորդ։
2001-ից մինչև 2002 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության Ասիայի երկրորդ դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
2002 թվականի հունիսի 17-ից մինչև 2007 թվականի հունվարի 17-ը Լաոսի Հանրապետությունում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1995 թվականի նոյեմբերի 10)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2005 թվականի մարտի 5)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դեսպանը գիտի ինչ անել
Սիրան Սեզա

Սիրան Սեզա (Զարիֆյան-Քյուփելյան Սիրան Տաճատի, փետրվարի 9, 1903(1903-02-09), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - սեպտեմբերի 8, 1973(1973-09-08), Բեյրութ, Լիբանան), հայ արձակագիր, հրապարակախոս, խմբագիր։
Բանաստեղծ Մատթեոս Զարիֆյանի քույրը։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է տեղի ամերիկական քոլեջը և Նյու Յորքի Կոլումբիայի համալսարանի գրականության-լրագրության ու լեզուների ֆակուլտետը։ 1932 թվականին Բեյրութում հիմնել և 15 տարի խմբագրել է «Երիտասարդ հայուհի» հանդեսը, որի էջերում անդրադարձել է հայապահպանման խնդրին, կարևորել սփյուռքահայ կնոջ դերը մանուկների հայեցի դաստիարակության գործում։ «Պատնեշը» (1959) և «Մեղավորուհին» (1960) ժողովածուներում ամփոփված պատմվածքներում Սեզան Սիրանը կերտել է հայ, ինչպես և այլազգի կանանց կերպարներ, որոնք կապիտալի աշխարհում բարոյական հենարաններ են որոնում՝ ազնվորեն ապրելու համար։ Երեխաների համար մշակել է հայկական հեքիաթների մի շարք՝ "Հեքիաթներու աշխարհեն" (1973)։ Վահե Վահյանի հետ կազմել և խմբագրել է Զարիֆյանի "Ամբողջական գործեր" (1966) ստվար հատորը։ Մշակութային և դաստիարակչական գործունեության համար լիբանանյան կառավարությունը նրան պարգևատրել է "Արժանյաց կարգ" (1967) շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
A History of Armenian Women's Writing, 1880-1922
Seza (1903-1973) | Armenian Women
Չանաքլըք

Չանաքլըք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Ադյաման (Ուրֆայի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ադյաման (այլ կիրառումներ)Ադյաման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգի Ուրֆայի գավառում։
1986 թվականի տվյալներով Ադյամանը կորցրել է իր նշանակությունը և վերածվել է անշուք բնակավայրի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուդոլֆ Ցվետկո

Ռուդոլֆ Ցվետկո (սլովեներեն՝ Rudolf Cvetko. նոյեմբերի 17, 1880(1880-11-17) կամ 1880, Կրան, Կրայնա դքսություն, Ավստրո-Հունգարիա - դեկտեմբերի 15, 1977(1977-12-15) կամ 1977, Լյուբլյանա, Սլովենիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), սլովենիացի նախկին սուսերամարտիկ, ով հաջողությամբ մասնակցել է 1912 թվականին Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերին։ Նա դարձել է օլիմպիական խաղերին մասնակցելու իրավունք ստացած և օլիմպիական մեդալ նվաճած առաջին սլովենիացի մարզիկը։ Օլիմպիադայում հանդես է եկել Ավստրիայի թրասուսերակիրների թիմում և նրա կազմում արժանացել արծաթե մեդալի (առաջին տեղը գրավել և ոսկե մեդալով պարգևատրվել են հունգարացի մարզիկները)։


== Կենսագրություն ==
Ռուդոլֆը ծնվել է Սենոժեչե քաղաքում, սլովենիացի ոստիկան Յանեզ Ցվետկոյի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում ընտանիքով տեղափոխվել է Լյուբլյանա, որտեղ էլ նա ավարտել է տարրական դպրոցը։ Միջնակարգն ավարտել է Տրիեստում, այնուհետև 13 տարի ծառայել Զագրեբում տեղակայված 16-րդ հունգարական (խորվաթական) հետևակային գնդում, արժանացել լեյտենանտի զինվորական կոչման։ 1904 թվականից սկսել է զբաղվել մարզական սուսերամարտով, 1905 թվականին դարձել սուսերամարտի հրահանգիչ, 1908 թվականին՝ մարզաձևի հիմնական մարզիչ։ 1912 թվականին մասնակցել է օլիմպիական խաղերին։ Բանակից զորացրվելուց հետո դասավանդել է Գորիցայի պետական դպրոցում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբից դարձյալ զորակոչվել է, աչքի ընկել մարտերում, ստացել կապիտանի կոչում, պարգևատրվել «Մարտական ծառայությունների համար» բրոնզե մեդալով։
Առաջին աշխարհամարտից հետո ծառայության է անցել ոստիկանությունում, որտեղ 1926 թվականին արդեն գնդապետի կոչում ուներ։ Թոշակի է անցել, ղեկավարել «Իլլիրիա» մարզական ակումբի սուսերամարտի բաժինը։ Երկրորդ համաշխարհայինից հետո երիտասարդ մարզիկներ է պատրաստել «Տաբոր» մարզական ակումբում, միաժամանակ աշխատել Սլովենիայի սուսերամարտի միությունում։ Բացի այդ, Լյուբլյանայում գործող թատերական արվեստների ակադեմիայում և ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտում աշխատել է որպես սուսերամարտի հրահանգիչ։ Բեղմնավոր աշխատանքի համար արժանացել է բազմաթիվ պարգևների։ 
2012 թվականին Ռուդոլֆ Ցվետկոյին, հետմահու, պավավոր անկյուն են հատկացրել սլովենական սպորտի հերոսների սրահում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Enciklopedija Slovenije, s.v. »Cvetko, Rudolf«
Rudolf Cvetko : zbornik, ur. Tomaž Pavlin, Pomembne osebnosti slovenskega športa, ur. Rajko Šugman (Ljubljana, 2002).


== Արտաքին հղումներ ==
Rudolf Cvetko Olympic medals and stats
Профиль на сайте Databaseolympics.com (անգլ.)
Կոլերետո Ջակոզա

Կոլերետո Ջակոզա (իտալերեն՝  Colleretto Giacosa), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 627 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 157 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբը Սան Ֆելիչեն է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս.0125 76125
Էլեկտրոնային փոստ՝ colleretto.giacosa@canavese.to.it
Պաշտոնական կայք. http://www.comune.collerettogiacosa.to.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Վիշնու

Վիշնու, գլխավոր աստված բրահմայական և հնդու կրոններում (Բրահմայի և Շիվայի հետ կազմում են պանթեոնի եռյակը)։ Անձնավորում է հավետ կենարար բնությունը։ «Ռիգվեդայում» ներկայացվում է իբրև արեգակնային աստվածություն, որը ցրում է գիշերը երկիրը պաշարած խավարի դևերին, չարքերից փրկում մարդկանց, ամոքում նրանց վիշտը։ 
Վիշնուի պաշտամունքն առավելապես տարածված է Հյուսիսային Հնդկաստանում։


== Տես նաև ==
Գարուդա


== Ծանոթագրություններ ==
Ռազմադաշտային թերապիա

Ռազմադաշտային թերապիա, բժշկական դիսցիպլին, ուսումնասիրում է զենքի ազդեցությունից և զինծառայողների աշխատանքի ու կենցաղի պայմանների առանձնահատկություններից առաջացող հիվանդագին պրոցեսների (ներքին օրգանների) առաջացման մեխանիզմները, կլինիկական ընթացքը, բուժումը և կանխարգելումը, մշակում և պրակտիկայում ներդնում է բժշկական էվակուացիայի փուլերում հիվանդներին և վիրավորներին ցույց տրվող բժշկական օգնության կատարելագործված մեթոդները։ Տերմինն առաջարկել է Ե․ Սմիռնովը, 1940 թվականին։ Ռազմադաշտային թերապիաի հիմնական խնդիրներն են՝ զինվորական անձնակազմի հիվանդացության ուսումնասիրությունները ռազմական, գործողությունների և թիկունքի ծառայության պայմաններում, ինչպես նաև ռազմաբժշկական փորձաքննության հարցերի մշակումը՝ բժշկական մյուս գիտությունների և ռազմական բժշկական կագիաության նվաճումների հիման վրա։ Սովետական առողջապահության և կարմիր բանակի բժշկական ծառայության կազմակերպման շնորհիվ ստեղծվեց զինծառայողներին բժշկական օգնություն ցույց տալու կուռ համակարգ։ Քաղաքացիական պատերազմի ծայրահեղ դժվարին պայմաններում վիրավորներին և հիվանդներին ցույց է տրվել որակյալ թերապևտիկական օգնություն։
Ռազմադաշտային թերապիաի գիտականորեն ձևավորվել է Հայրենական պատերազմի (1941 —1945 թթ.) տարիներին։ Սկզբում ստեղծվեց հիվանդների իուլային բուժման համակարգ, հայտնի դարձան ախտաբանական պրոցեսների առանձնահատկությունները ռազմական պայմաններում։ Պարզվեց, որ պատերազմի ժամանակ անհետանում կամ հազվադեպ են հանդիպում ռեմատիզմի հոդային ձևը, բրոնխային հեղձուկը, թոքերի կրուպոզ բորբոքումը և ալն, առավել հաճախ են հանդիպում մարսողության օրգանների հիվանդությունները, համաճարակային լյարդաբորբը, հիպերտոնիկ հիվանդությունը, ինչպես նաև ռազմական վնասվածքների հետ կապված ներքին օրգանների հիվանդությունները։ Գիտնականորեն հիմնավորված և ժամանակին կիրառած բուժկանխարգելիչ միջոցառումները և բժշկական էվակուացիայի համակարգը հնարավորություն տվեցին վիրավոր և հիվանդ զինծառայողներին բուժվելուց հետո վերադառնալ մարտական շարքերը։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին բոլոր ռազմաճակատների բժիշկների կոլեկտիվը՝ անվանի թերապևտներ Մ․ Վովսիի, Վ․ Վասիլենկոյի, է․ Գելշտայնի, Պ․ Եգորովի, Ա․ Ղուկասյանի, Ն․ Կուրշակովի, Ն․ Մոլչանովի, Ա․ Մյասնիկովի, Ս․ Պոսպելովի և այլոց ղեկավարությամբ ուսումնասիրել են ռազմադաշտային թերապիաի առավել կարևոր հարցերը, ընդհանրացրել բժշկական էվակուացիայի փուլերում իրենց աշխատանքի հարուստ փորձը և պատերազմից հետո հրատարակել «Սովետական բժշկագիտության փորձը 1941 — 1945 թվականներին հայրենական մեծ պատերազմում» ( 1—35, 1951—55) աշխատությունը։ Ետպատերազմյան շրջանը բնորոշվում է ռազմադաշտային թերապիաի հետագա զարգացմամբ․ սովետական և արտասահմանյան թերապևտները մեծ ուշադրություն են դարձնում համակցված մարտական ախտահարումների դեպքում (մարտական վնասվածքների զուգակցումը ճառագայթային հիվանդության հետ, մարտական թունավոր նյութերից առաջացած ախտահարումները) թերապևտիկ օգնության և բուժման նոր մեթոդների ու ձևերի մշակմանը։ ՀՍՍՀ-ում ռազմադաշտայի թերապիաի դասավանդվում է Երևանի բժշկական ինստիտուտի հոսպիտալային թերապիայի ամբիոնում։
1299

1299 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1299 թվականն է, 
XIII դարի 99-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Հունվարի 27 - Օսմանյան կայսրության հիմնադրումը Օսման I-ի կողմից։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Եվբեա (նոմոս)

Եվբեա (հուն․՝ Εύβοια), նոմոս Հունաստանի Հանրապետության արևելքում։ Վարչականորեն մտնում է Կենտրոնական Հունաստան պերիֆերիայի կազմի մեջ։
Նոմոսի վարչական կենտրոնը համարվում է Խալկիդա քաղաքը։
Ըստ 2001 թվականին Հունաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ նոմոսի բնակչությունը կազմում է 215 136 մարդ։ Հիմնական բնակիչները հույներն են, որոնք խոսում են հունարենով։
Նոմոսը զբաղեցնում է 4 167 կմ² տարածք։


== Ծանոթագրություններ ==
Իմրե Կալման

Իմրե Էմմերիխ Կալման (հունգ.՝ Kálmán Imre, գերմ.՝ Emmerich Kalman, հոկտեմբերի 24, 1882(1882-10-24)[…], Շիոֆոկ, Սոմոգի, Հունգարիա - հոկտեմբերի 30, 1953(1953-10-30)[…], Փարիզ), հունգարացի կոմպոզիտոր, «Վիեննական օպերետի» դասական։
Սովորել է Բուդապեշտի երաժշտության ակադեմիայում։ Գրել է 20 օպերետ՝ «Չարդաշի թագուհին» («Սիլվա», 1915), «Բայադերա» (1921), «Կոմսուհի Մարիցա» (1924), «Կրկեսի իշխանուհին» (1926), «Մոնմարտրի մանուշակը» (1930) և այլն։ Մի շարք ստեղծագործություններում Իմրե Կալմանը չի խուսափել սալոնային մակերեսայնությունից։ Լավագույն օպերետներն առանձնանում են սյուժետային իրադրության, երաժշտական դրամատիզմի զարգացման սրությամբ, բուֆոնադայի և քնարականի զուգորդումով։
Կալմանը հրաժարվել է «վիեննական օպերետի» կանոններից ու կաղապարից, երկերում օգտագործել հունգարական երաժշտական բանահյուսության տարրեր, ձգտել ժանրի դեմոկրատացման։ 1938 թվականին վտարանդվել է Շվեյցարիա, 1940 թվականից՝ ապրել ԱՄՆ-ում։ Իմրե Կալմանի «Սիլվա», «Բայադերա», «Մարիցա», «Կրկեսի իշխանուհին», «Մոնմարտրի մանուշակը» և այլ օպերետներ բեմադրվել են Երևանում։


== Գրականություն ==
Кальман Вера. Помнишь ли ты? Жизнь Имре Кальмана. - М.: Познавательная книга плюс, 2002, 336 с. ISBN 5-05-005406-0.
Юрий Нагибин. Блестящая и горестная жизнь Имре Кальмана. / В кн.: Музыканты. - М.: Современник, 1986. - (Новинки «Современника»).
Трауберг Л. Жак Оффенбах и другие. - М.: Искусство, 1987. (гл. 12-я: Кальман)
Ярон Г. М. О любимом жанре. - М.: Искусство, 1960.
Савранский В. (сост.) Имре Кальман. Сборник статей и воспоминаний. - М.: Советский композитор, 1980.


== Ծանոթագրություններ ==
Յանտրա (այլ կիրառումներ)

Յանտրա, կարող է վերաբերել՝

Յանտրա - սանսկրիտ բառ, որն օգտագործվում է առեղծվածային դիագրամների համար
Յանտրա - գետ Բուլղարիայի հյուսիսում, Դանուբ գետի աջ վտակը
Հաունդորֆ

Հաունդորֆ  (գերմ.՝ Haundorf), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վայսենբուրգ Գունցենհաուզեն շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2683 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 51,34 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 77 138։
Կոմունան բաժանված է 4 գյուղական համայնքի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Արտեմ Աղաջանով

Արտեմ Պետրոսի Աղաջանով (մայիսի 15, 1913(1913-05-15), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 29, 1989(1989-08-29), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայազգի երաժշտագետ, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Արտեմ Աղաջանովը ծնվել է 1913 թվականի մայիսի 15-ին, Մոսկվա քաղաքում։ 1930 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի բանֆակը, 1939 թվականին՝ Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիան՝ Ս. Ի. Սպոսոբինի, Լ. Ա. Մաազելի դասարաններ։ Սովորելու տարիներին դասավանդել է նույն կոնսերվատորիային կից երաժշտական ուսումնարանում, 1393 թվականից կոնսերվատորիայում։ 1948-1951 թվականնեին եղել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի փոխտնօրեն, միաժամանակ, 1939-1941 թվականին՝ ԽՍՀՄ ռադիոպետկոմի երաժշտական բաժնի գլխավոր խմբագիր։ Նրա սաներից է եղել Առնո Բաբաջանյանը։
1950 թվականին արժանացել է Ուզբեկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործչի կոչմանը, 1952 թվականին՝ արվեստագիտության թեկնածու, 1987 թվականին՝ պրոֆեսորի։
Հեղինակ է «Սոլֆեջոյի դասընթաց» (1965, 1974, 1985) ուսումնական ձեռնարկի, սիմֆոնիկ, խմբերգերի, կամերային երկերի, կինոյի և թատրոնի երաժշտությունների, մշակել է հայկական, ուզբեկական, թուրքմենական ժողովրդական երգեր։
Արժանացել է ԽՍՀՄ Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի։
Որդին կոմպոզիտոր, դաշնակահար է, ավարտել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի (Ս. Բալասանյանի, Ն. Ն. Սիդելնիկովի դասարաններ) և դաշնամուրի (Վ. Վ. Գոռնոստաևայի դասարան) բաժինները։ Գրել է սիմֆոնիկ գործեր։


== Գրականություն ==
Сборник двухголосных диктантов из музыкальной литературы, [ноты], М., 1947; Русские народные музыкальные инструменты, М., 1949;


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմունա (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոմունա (այլ կիրառումներ)Կոմունա (ռուս.՝ Коммуна), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 36 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զարդաջուր (գետ)

Զարդաջուր, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Գեղաբերդ գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Զանգեզուրի լեռներից և Արևիս գյուղից 4,5 կմ արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 3 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Չոռնոմոռսկ

Չոռնոմոռսկ (ուկրաիներեն՝ Чорноморськ), քաղաք Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Իլյիչևսկի քաղաքային խորհուրդում, մարզային նշանակության քաղաք։ Հիմնադրվել է 1954 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Չոռնոմոռսկ քաղաքում բնակվում էր 59 229 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 26 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3075 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2016-04-14 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Յավար Քալանթարլի

Յավար Աբաս ղիզի Քալանթարլի (ադրբ.՝ Yavər Abbas qızı Kələntərli, մարտի 26, 1902(1902-03-26), Շամախի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 5, 1979(1979-02-05), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի խանենդե, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ;


== Կենսագրություն ==

Յավար Քալանթարլին ծնվել է 1902 թվականի մարտի 26-ին Շամախիում։ Նա սովորել է աղջիկների դպրոցում։ Յավարը 1922 թվականին ավարտել է մեկամյա երաժշտական դասընթացը։ 1924 թվականին նա հանդիպել է կոմպոզիտոր Մուսլիմ Մագոմաևին։ Յավար Քալանթարլիի երաժշտական գործունեությունը սկսել է Մուսլիմ Մագոմաևի օգնությամբ։ Նա եղել է մուղամի և ադրբեջանական ժողովրդական երգերի մեծ կատարող։ 1932-1937 թվականներին եղել է Ադրբեջանի ռադիոյի մենակատար։ 1937-1941, 1945-1951 թվականներին եղել է Ադրբեջանի օպերայի և բալետի թատրոնի մենակատար։ Նա կատարել է Լեյլիի (Լեյլի և Մեջնուն օպերա, Ուզեիր Հաջիբեկով), Ասլիի (Ասլի և Քերեմ օպերա, Ուզեիր Հաջիբեկով) և Էրեբզենգիի (Շախ Իսմայիլ օպերա, Աբդուլ Մագոմաև) դերերը։
Նա կատարել է «Բայաթի-Շիրազ», «Սեգյահ», «Մահուր», «Բայաթի-քուրդ», «Շուռ» մուղամները։ Մուղամներից բացի, Յավար Քալանթարլին կատարել է նաև ժողովրդական երգեր։
Յավար Քալանթարլին մահացել է 1979 թվականի փետրվարի 5-ին Բաքվում։


== Կոչումներ և Պարգևներ ==
Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ - 1939;


== Արտաքին հղումներ ==
Յավար Քալանթարլի - «Շուռ»
Յավար Քալանթարլի - «Բայաթի-քուրդ»
Յավար Քալանթարլի - «Բայաթի-Շիրազ»
Յավար Քալանթարլի


== Ծանոթագրություններ ==
Ջինիշյան հիշատակի հիմնադրամ

Ջինիշյան հիշատակի հիմնադրամը (Ջինիշյան հիշատակի ծրագիր), բարեգործական կազմակերպություն է։


== Պատմություն ==
«Ջինիշյան հիշատակի ծրագիր» (ՋՀԾ) կազմակերպությունը հիմնվել է 1966 թվականի մայիսի 7-ին, ԱՄՆ-ում՝ Վարդան Ջինիշյանի կողմից, ի հիշատակ իր ծնողների՝ վերապատվելի տեր և տիկին Հարություն և Կատրին Ջինիշյանների։ 1966 թվականից սկսած ՋՀԾ-ի ծառայություններն ուղղված են Լիբանանի, Սիրիայի, Իրանի, Իրաքի, Երուսաղեմի, Թուրքիայի և հակամարտությունների ու անկայունության շրջաններում գտնվող այլ երկրների կարիքավոր հայերին։ ՋՀԾ-ն օգնում է բնակարանի, սննդի, հագուստի և բժշկական խնամքի կարիք ունեցողներին։
1993 թվականի սեպտեմբերին ՋՀԾ-ն գործունեություն է ծավալել նաև Հայաստանում «Ջինիշյան հիշատակի հիմնադրամ» (ՋՀՀ) անվանումով։
Հայաստանում ՋՀՀ-ն ունի խորհրդատվական մարմին, որի անդամներն են Հայ առաքելական, Հայ ավետարանական, Հայ կաթողիկե եկեղեցիների ներկայացուցիչները։


== Առաքելություն ==
ՋՀՀ առաքելությունն է օգնության, զարգացման և հոգևոր վերելքի ծրագրերի միջոցով սատարել ծանր պայմաններում գտնվող մեր հայրենակիցներին՝ դուրս գալու չքավորությունից և հաղթահարելու հուսահատությունը։


== Նպատակներ ==
ՋՀՀ-ի գլխավոր նպատակն է օժանդակել Հայաստանում սոցիալական և տնտեսական խնդիրներին ուղղված տևական լուծումներ առաջարկող միջոցառումներին։ Հիմնադրամը ոգեշնչում է մարդկանց օգտագործել իրենց իսկ ներուժը՝ բարելավելու կենսապայմանները և խթանելու համայնքի զարգացումը։
Հիմնադրամը Հայաստանում գործունեություն է ծավալում հիմնականում 6 ուղղություններով՝

համայնքների զարգացում
առողջապահություն
գործարարության զարգացում
օգնություն
հոգևոր վերելք
բնակարանաշինությունԱշխատանքն իրականացնում է երեք մոտեցումներով՝

ա. կազմակերպություններին և համայնքներին տրվող դրամաշնորհներ
բ. համագործակցություն այլ կազմակերպությունների հետ
գ. ՋՀՀ-ի կողմից իրականացվող ինքնուրույն ծրագրեր1993-2002 թթ. ՋՀՀ-ն Հայաստանում իրականացրել է 430 ծրագիր, այդ թվում համայնքների զարգացման 205, առողջապահության՝ 57, օգնության 65, հոգևոր վերելքի 37, գործարարության զարգացման 66 և բնակարանաշինության 10 ծրագիր։ Այդ ծրագրերից հիշատակելի են հանրային առողջապահության ուսուցումը («Մինչև մեկ տարեկան երեխայի խնամքը» գիրքը հրատարակվել է ՋՀՀ-ի առողջապահության ծրագրերի շրջանակում), համայնքների զարգացման ծրագիրը («Փախստականների հարցերով նորվեգական խորհրդի» համագործակցությամբ ՋՀՀ-ն ֆինանսավորել է Բյուրեղավան քաղաքի փախստականների համար խորհրդի կողմից կառուցված 47 բնակելի տների խմերու ջրի համակարգերի աշխատանքները), նորածին ունեցող ընտանիքներին օժանդակելու ծրագիրը (2001 թվականից սկսած ՋՀՀ-ն Երևանի 5 ծննդատների միջոցով նորածնի փաթեթներ է բաշխում 3-րդ, 4-րդ երեխան ունեցող րնտանիքներին)։
«Հոգևոր վերելքի» ծրագրով ՋՀՀ-ն Սուրբ Ծննդյան նվերներ է բաժանում մանկատներին և հատուկ գիշերօթիկ դպրոցներին։ 2002 թվականին 1500 երեխա ստացել է Սուրբ Ծննդյան նվերներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջինիշյան հիշատակի հիմնադրամ
Պոլ Կիրակոսյան

Պոլ Մանուկի Կիրակոսյան (դեկտեմբերի 25, 1926(1926-12-25)[…], Երուսաղեմ, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - նոյեմբերի 20, 1993(1993-11-20), Բեյրութ, Լիբանան), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1946 թվականին ավարտել է Երուսաղեմի «Պիետրո Ժակոբետտի» գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1946-1954 թվականներին ստեղծագործել է Բեյրութում, 1954 թվականին մեկնել է Ֆլորենցիա՝ գեղարվեստի ակադեմիայում կատարելագործվելու։ 1961 թվականից հաստատվել է Բեյրութում։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
Ստեղծագործել է դիմանկարի, բնանկարի և թեմատիկ-կոմպոզիցիոն պատկերի բնագավառներում («Արաքսի դիմանկարը», «Այգաբաց», «Քաղաք», «Այց ծննդկանին», «Լիբանանյան բնանկար», «Սպասում», «Ընտանիք», «Ագարակ», «Գյուղի աղջիկը», «Զրույց», «Համեստ ընտանիք», «Ընթերցողը» և այլն)։
Իր կտավներում Կիրակոսյանն արտացոլել է նաև աստանական հայության կյանքն ու կենցաղը («Դեր Զոր», «Գաղթ», «Կարպետագործը»), որոնց բնորոշ են հյութեղ երփնագիրը, գույնի նուրբ զգացողությունը։


== Ցուցահանդեսներ ==
Ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ՝ Բեյրութում, Ֆլորենցիայում, Փարիզում, Վաշինգտոնում, Երևանում (1972) և այլուր։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Հայաստանի նկարիչների միության Մարտիրոս Սարյանի անվան մրցանակով (1981)։


== Ծանոթագրություններ ==
María

«María», երգ, որը ձայնագրել է պուերտոռիկացի երգիչ Ռիկի Մարտինն իր A Medio Vivir երրորդ ալբոմի համար։ Թողարկվել է որպես սինգլ 1995 թվականի նոյեմբերի 21-ին լատինաամերիկյան երկրներում, իսկ ավելի ուշ նաև այլ երկրներում։ «María» երգը վաճառվել է ավելի քան հինգ միլիոն օրինակով և դարձել է այդ տարվա երկրորդ ամենավաճառվող սինգլը աշխարհում և Մարտինի առաջին միջազգային հիթային սինգլը։


== Տեսահոլովակ ==
Գոյություն ունեն տեսահոլովակի երեք տարբերակներ։ Վերջինը նկարահանվել է Ֆրանսիայում։ Նրա ռեժիսորը եղել է Մեմո Դել Բոսկեն։


== Կոմերցիոն հաջողություն ==
1996 թվականի հուլիսին Ռիկի Մարտինը երգը թողարկել է CD-ով, որն առաջինն է նրա համար ԱՄՆ-ում։ Երգը մեծ հաջողություն է ունեցել Hot Latin Songs հիթ-շքերթում՝ հասնելով վեցերորդ հորիզոնականին, իսկ CD-սկավառակի վաճառքի հետ միասին հայտնվել է Billboard Hot 100 հիթ-շքերթի ութսունութերորդ հորիզոնականին։ Երգի ռեմիքս տարբերակներ են ձայնագրել Պաբլո Ֆլորեսը և Խավիեր Գարզան։
«María»-ն դարձել է Մարտինի առաջին միջազգային հիթը՝ ընդգրկվելով լավագույն տասնյակներում աշխարհի շատ երկրներում, այդ թվում՝ առաջին հորիոնականն զբաղեցնելով բելգիական Վալլոնիայում (տասը շաբաթ անընդմեջ), Ֆրանսիայում (ինը շաբաթ) և Ավստրալիայում (վեց շաբաթ)։ Ավելի ուշ «María» և «La Copa de la Vida»  երգերը թողարկվել են սկավառակով՝ երկու «A» կողմերով։
Սինգլը Ֆրանսիայում ստացել է ադամանդե հավաստագիր՝ վաճառվելով 1,400,000 օրինակով, 2 անգամ ստացել պլատինե հավաստագիր Բելգիայում, պլատինե՝ Ավստրալիայում և ոսկե մի քանի եվրոպական երկրներում։
Երգը դարձել է 1996 թվականի Salsa e Merengueբրազիլական հեռուստասերիալի գլխավոր թեման և մեծ հաջողություն է ունեցել Բրազիլիայում։
Երգը հնչել է նաև «Just Dance 2014»-ում։


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կարանբաշ (այլ կիրառումներ)

Կարանբաշ, կարող է վերաբերել՝

Կարանբաշ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։
Կարանբաշ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Վասիլի Կոտլյար

Վասիլի Նիկիտայի Կոտլյար  (ուկրաիներեն՝ Василь Федорович Котляр, մայիսի 30, 1931(1931-05-30), Գորբանևկա, Պոլտավայի շրջան, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 2, 2011(2011-01-02), Պոլտավա, Ուկրաինա), խորհրդային երկրաբան, լրագրող, դրամատուրգ։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1947), պրոֆեսոր (1949)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Լենինգրադի լեռնային ինստիտուտը (1926)։ 1929-1950 թվականներին աշխատել է Համամիութենական երկրաբանական ԳՀԻ-ում։ 1963 թվականից ղեկավարում է Մոսկվայի երկրաբանա-հետախուզական ինստիտուտի հազվագյուտ և ցրված տարրերի հանքավայրերի հետախուզության ամբիոնը (1976 թվականից՝ պրոֆեսոր)։


== Գիտական գործունեություն ==
Կոտլյարի շուրջ 250 աշխատությունները վերաբերում են օգտակար հանածոների հանքավայրերի երկրաբանության, հրաբխածին ֆորմացիաների հանքաբերության հարցերին։ Նա առաջին գիտնականներից է, որոնք պարբերաբար հետազոտել են Հայաստանի մետաղային հանքավայրերը։
Նրա գրչին են պատկանում Վայքի, Կապանի, Հանքավանի, Շամշադինի և Հայաստանի այլ հանքային շրջանների մանրամասն նկարագրությունները։ Կոտլյարը լենինյան մրցանակի դափնեկիր է (1972)։
Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։
Շիրին

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շիրին (այլ կիրառումներ)Շիրին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սպարկերտի գավառակում։
XX դարի սկզբներին ուներ 7 տուն հայ բնակիչ։
Շիրինի մոտ էր գտնվում Շիրինից Ս. Գևորգ վանքը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սուպեր Մարիո Բրադըրս

«Super Mario Bros.» (ճապ.՝ スーパーマリオブラザーズ, թարգմ.՝ Սուպեր Մարիո եղբայրներ), «Նինթենդո» ընկերության կողմից 1985 թվականին թողարկված պլատֆորմային համակարգչային խաղ։
Սկզբնապես թողարկվել է Ճապոնիայում՝ «Family Computer», իսկ այնուհետև Հյուսիսային Ամերիկայում և Եվրոպայում՝ «Nintendo Entertainment System» (NES) տնային խաղահամակարգերի համար։
Խաղի գլխավոր հերոսը (պրոտագոնիստ) Մարիոն է (երկու հոգանոց ռեժիմի ժամանակ երկրորդ խաղացողը կառավարում է Մարիոյի եղբայր Լուիջիին), ով ճանապարհորդելով Սնկի թագավորությունում, պետք է փրկի արքայադուստր Փիչին չար Բաուզերի ճիրաններից։
20 տարի շարունակ «Super Mario Bros.»-ը համարվել է բոլոր ժամանակների ամենավաճառված վիդեոխաղը։ Ամբողջ աշխարհում վաճառվել է 40 միլիոն օրինակ, որով այն դառնում է «Nintendo Entertainment System» (NES) պլատֆորմի (Հայաստանում ավելի շատ օգտագործվել է դրա «Դենդի» կրկնօրինակ-պլատֆորմը) այցեքարտային խաղը, և առանցքային դերակատարում ունենում շուկայում պլատֆորմի առաջատար դիրք գրավելու հարցում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Nintendo Japan-ի Super Mario Bros. Deluxe պաշտոնական կայքը(անգլ.)
'Bizarro World'(անգլ.)
Կինգսնեյկի աստղադիտարան

Կինգսնեյկի աստղադիտարան (անգլ.՝ Kingsnake Observatory, աստղադիտարանի կոդը` — «446»), աստղադիտարան ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգի Սեգին քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1998 թվականին։ Աստղադիտարանի ղեկավարն է Ջոն ՄաքԿլասկին։


== Աստղադիտարանի գործիքներ ==
0,45-մ f/4.5 Նյուտոնի համակարգի աստղադիտակ + ԼԿՍ խցիկ


== Հիմնական նվաճումները ==
Հայտնաբերվել են 113 աստերոիդ 1998-ից 2005 թվականները։
3711 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակված 2001-ից 2005 թվականները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները

Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումներըNASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը

Որոնում «Kingsnake Observatory» բառերով
Ալեքսանդրա Խոխլովա

Ալեքսանդրա Սերգեևնա Խոխլովա (անգլ.՝ Aleksandra Sergeyevna Khokhlova, ծնյալ՝ Ալեքսանդրա Սերգեևնա Բոտկինա, ռուս.՝ Александра Сергеевна Хохлова, հոկտեմբերի 4, 1897(1897-10-04), Բեռլին, Գերմանական կայսրություն - օգոստոսի 22, 1985(1985-08-22), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուսական կայսրության և խորհրդային դերասանուհի, թատրոնի ռեժիսոր, գրող և մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==

Բժիշկ Սերգեյ Բոտկինի (1859–1910) և Ալեքսանդրա Պավլովնա Բոտկինայի (ծնյալ՝ Տրետյակովա, 1867–1959) դուստր Ալեքսանդրան ծնվել է Բեռլինում, որն այն ժամանակ Գերմանական կայսրությունում էր։ Անաստասյա անունով քույր է ունեցել և հանդիսացել բարերար և արվեստի հովանավոր Պավել Տրետյակովի թոռնուհին։ 1914 թվականին ամուսնացել է ռուս դերասան Կոնստանտին Խոխլովի հետ, որից Սերգեյ անունով որդի է ունեցել։
1916 թվականին ռեժիսոր Բորիս Սուշկևիչի նկարահանած «Փոթորիկ» կինոնկարում, ինչպես նաև 1918 թվականին ռեժիսոր Վլադիսլավ Ստարևիչի նկարանահված «Լոլա» կինոնկարում հանդես է եկել որպես երկրորդական դերակատար։ 1919 թվականին ընդունելության քննություն է հանձնել Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտում, որտեղ հանդիպել է կինոյի գործընկերոջը և ապագա կյանքի ընկերոջը՝ Լև Կուլեշովին։ 1920 թվականին վերջինիս նկարահանած «Կարմիր ռազմաճակատ» կինոնկարում է նկարահանվել, որտեղ ռեժիսորը նույնպես դեր էր կատարում։ Խոխլովայի կարիերան կինոնկարներում կարճատև է եղել, երբ նա իր ընտանիքի հարստության ու կայսր Նիկոլայ II-ի հետ կապեր ունենալու պատճառով զրկվել է բարեհաճությունից։
Դերասանությունից և ռեժիսորությունից բացի Խոխլովան Կուլեշովի հետ նաև դասախոսել է պետական ինստիտուտում։ 1935 թվականին ճանաչվել է Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ։
Ամուսնու հետ հրատարակել է «Հիսուն տարի կինոյում» հուշագրությունը։
Մահացել է Մոսկվայում 87 տարեկանում։


== Կինոնկարների ընտրանի ==


=== Դերակատարումներ ===
«Երկաթե գարշապար» (1919), ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Գարդին
«պարոն Վեսթի անհավանական արկածները բոլշևիկների երկրում», կատակերգություն, (1924), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով
«Մահվան շողը» (1925), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով, Խոխլովան ռեժիսորի օգնականն էր
«Ըստ օրենքի» (1926), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով
«Քո ծանոթուհին» (1927), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով
«Մեծ մխիթարողը» (1933), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով, Խոխլովան ռեժիսորի օգնականն էր
«Սիբիրացիներ» (1940), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով


=== Ռեժիսոր ===
«Ճարմանդների գործը»  (1929)
«Սաշա» (1930)
«Խաղալիքներ» (1933)


=== Ռեժիսորի օգնական ===
«Մենք Ուրալից ենք» (1943), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով


== Ծանոթագրություններ ==


== արտաքին հղումներ ==
Aleksandra Khokhlova Archived 2019-08-09 at the Wayback Machine. at the Women Film Pioneers Project
Դիանո Արենտինո

Դիանո Արենտինո (իտալերեն՝ Diano Arentino), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 684 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 82 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18013։ Հեռախոսային կոդ՝ 0183։
Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Մարգարիտ Անտիոքացին։ Տոնը նշվում է հուլիսի 20-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ՝


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0183 43048
Էլեկտրոնային հասցեն՝ uffici@comune.dianoarentino.im.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.dianoarentino.im.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Սաո (այլ կիրառումներ)

Սաո, կարող է վերաբերել՝

Սաո - հին հունական դիցաբանությունում նիմփա-ներեուհի
Սաո - Նեպտուն մոլորակի անկանոն բնական արբանյակ
Ընկուզեք (այլ կիրառումներ)

Ընկուզեք, կարող է վերաբերել՝

Ընկուզեք - գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, Օլթիի վտակ Սիվրիչայի օժանդակը
Ընկուզեք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում
Եդդի Չոքուր

Եդդի Չոքուր, գետ Սև ծովի ավազանում, հոսում է Տրապիզոնի արևելյան մասով։


== Գրականություն ==
«Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» Թ. Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան։ Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երևան, 1986։
Բոստանսու (լեռ)

Բոստանսու, լեռ Կիլիկիայում, նրա լեռնային մասում, Քարամանի մարզում Մութ քաղաք-ավանից ոչ հեռու։


== Ծանոթագրություններ ==
Մակերևութային ակտիվ նյութեր

Մակերևութային ակտիվ նյութեր, ֆազերի բաժանման մակերևույթի վրա ադսորբվելու ունակ նյութեր, որոնց չնչին քանակները (
  
    
      
        0
        ,
        01
        −
        0
        ,
        1
        %
      
    
    {\displaystyle 0,01-0,1\%}
  ) խիստ փոքրացնում են մակերևութային լարվածությունը։ Մակերևութային ակտիվ նյութերը օրգանական միացություններ են, որոնց մոլեկուլները կազմված են միջավայրի հետ տարբեր կերպ փոխազդող ատոմական խմբերից՝ ածխաջրածնային ռադիկալներից (հիդրոֆոբ, լիոֆիլ) և բևեռային (հիդրոֆիլ՝ 
  
    
      
        C
        O
        O
        H
         
      
    
    {\displaystyle COOH~}
  , 
  
    
      
        O
        H
         
      
    
    {\displaystyle OH~}
  , 
  
    
      
        N
        
          H
          
            2
          
        
         
      
    
    {\displaystyle NH_{2}~}
   և այլն) խմբերից։ Հիդրոֆոբ խմբերի թույլ փոխազդեցությունը ջրի հետ պայմանավորում է ջրից նրանց վանվելու և օրգանական ֆազ անցնելու ձգտումը, իսկ բևեռային խմբերը մոլեկուլները պահում են ջրային ֆազում կամ ձգտում են օրգանական ֆազից նրանց տեղափոխել դեպի ջուր։ Տարբերում են ցածրամոլեկուլային և բարձրամոլեկուլային, իոնային (անիոնային՝ օրգանական թթուները և դրանց աղերը, կատի ոնային՝ ամինները, չորրորդային ամոնիումային աղերը և այլն) և ոչ իոնային (պոլիօքսիէթիլենային եթերներ), ինչպես նաև միցեչներ առաջացնող ու չաոաջացնող մակերևութային ակտիվ նյութեր։ Մակերևութային ակտիվ նյութերը օգտագործվում են արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, բժշկության մեջ և կենցաղում, որպես լվացող միջոցներ, օճառներ, ֆլոտացնող, մանածագործական օժանդակ, նավթամթերքների որակը բարձրացնող նյութեր, էմուլսիաների և կոլոիդային համակարգերի կայունացուցիչներ և այլն։ Լայն կիրառումը պահանջում է ստեղծել շրջապատը չկեղտոտող, բնական պայմաններում կենսաքիմիական քայքայման ենթարկվող մակերևութային ակտիվ նյութեր։ Բնական մակերևութային ակտիվ նյութերը կարևոր են կենսաքիմիական պրոցեսներում, մտնում են արյան, մարսողական, բուսական հյութերի բաղադրության մեջ։
Տուլեշ

Տուլեշ (սերբ.՝ Тулеш), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում՝ Շումադիայի մարզի Ալեքսանդրովացի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 496 մարդ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:


== Ծանոթագրություններ ==
Իգոր Կոստենկո

Իգոր Իգորևիչ Կոստենկո (ուկրաիներեն՝ І́гор І́горович Косте́нко, դեկտեմբերի 31, 1991(1991-12-31), Զուբրեց, Բուչաչի շրջան, Տերնոպոլի մարզ, Ուկրաինա - փետրվարի 20, 2014(2014-02-20), Կիև, Ուկրաինա), ուկրաինացի լրագրող, ուսանող-աշխարհագրագետ, Եվրոմայդանի ակտիվիստ և Ուկրաիներեն Վիքիպեդիայի խմբագիր։
Զոհվել է Ուկրաինայի Եվրոմայդանի ընթացքում՝ համալսարանական փողոցում։ Արժանացել է Ուկրաինայի ազգային հերոսի և Տարվա վիքիպեդիստի կոչումներին։


== Կենսագրություն ==
Իգոր Կոստենկոն ծնվել է Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Զուբրեց գյուղում։ Նրա ծնողներն աշխատել են Սանկտ Պետերբուրգում, Ռուսաստանում։ Այստեղ էլ նա մեծացել է՝ ապրելով իր տատիկի և պապիկի հետ։
Սովորել է Զուբրեցի հանրակրթական դպրոցում և հետաքրքրված է եղել պատմությամբ և աշխարհագրությամբ։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Լվովի համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետի մենեջմենթ կառավարում բաժնում։
Իգորն աշխատել է «Սպորտանալիտիկ» ինտերնետ-հրատարակությունում որպես լրագրող։ Նա եղել է «allsport24.com» ռուսալեզու սպորտային կայքի ստեղծման նախաձեռնողը։
Իգոր Կոստենկոն եղել է ուկրաիներեն վիքիպեդիայի ակտիվ խմբագիր (մասնակցային անունը՝ Ig2000): Վիքիպեդիայում խմբագրելով շուրջ 2,5 տարի նա ստեղծել է 280 հոդված և կատարել է շուրջ 1600 խմբագրումներ։ Նրա գրված հոդվածներից մեկը ստացել է «լավ հոդվածի» կարգավիճակ։
Սիրել է սպորտ, մասնավորապես՝ ֆուտբոլ։ Եղել է Լվով քաղաքը ներկայացնող «Կարպատի» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագուն։


== Եվրոմայդանի ժամանակ ==
Իգոր Կոստենկոն առաջին իսկ օրվանից ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Եվրոմայդանի ցույցներին և հանրահավաքներին։ Իգոր Կոստտենկոն սպանվել է հեղափոխական գործողությունների ընթացքում։
Նա սպանվել է 2012 թվականի փետրվարի 20-ին Կիևում։ Նրա դիակը հայտնաբերվել է համալսարանական փողոցի վրա։ Իգորը ստացել է երկու փամփուշտ՝ մեկը գլխին, իսկ մյուսը կրծքավանդակին։ Բացի այդ նա հայտնաբերվել է կոտրված ոտքով։


== Տարվա վիքիպեդիստ ==
2014 թվականի օգոստոսի 10-ին Լոնդոնում ընթացող Վիքիմանիա համաժողովի փակման արարողության ընթացքում Վիքիպեդիայի համահեղինակ Ջիմմի Ուելսը Իգոր Կոստենկոյին ճանաչեց տարվա վիքիպեդիստ։
2014 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Ջիմմի Ուելսը մրցանակը հանձնեց Իգորի ծնողներին՝ անձամբ մեկնելով Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիև։


== Ծանոթագրություններ ==
(20376) Ջոյհայնես

(20376) Ջոյհայնես, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մայիսի 22-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(20376) Ջոյհայնես աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լետինո

Լետինո (իտալերեն՝ Letino), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 783 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 25 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 31 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81010, հեռախոսային կոդ՝ 00823։


== Բնակչություն ==


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0823 945004
Էլեկտրոնային փոստ՝ comuneletino@tiscali.it
Պաշտոնական կայք http://www.comune.letino.ce.it Archived 2008-05-04 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.letino.ce.it Archived 2008-05-04 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Իասիարա

Իասիարա  (պորտ.՝ Iaciara), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Գոյաս նահանգի արևելյան մասում։ Մտնում է Վան դու Պարանան գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 841 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 625,284 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 7,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 150.849.655,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 4.270,34 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,728 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Իասիարայի մասին
Պարիլյակ բարձր

Պարիլյակ բարձր (լատ.՝ Smilax excelsa), շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող մշտադալար, փաթաթվող, երկտուն մինչև 20-25 մ երկարությամբ ցողունով ծածկասերմ բույս, որը ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Բույսն ունի կառչող, անկյունավոր, մոխրագույն ցողուններ, որոնք հասնում են մինչև 20-25 մ երկարության։ Դրանք ծածկված են խիստ ամուր, ուղիղ, սուր, դեպի ներքև ուղղված փշերով, որոնց երկարությունը հասնում է 0,5-0,8 սմ։ Տերևներն ամբողջաեզր են, կարճ կոթուններով, սրտաձև հիմքով, կլորավուն կամ եռանկյուն ձվաձև, 6-8,5 սմ երկարությամբ և 4-8 սմ լայնությամբ, աղեղնաձև ջղավորությամբ, տերևակոթունի հիմքում երկուական բեղիկներով, որոնց միջոցով ամրանում է հենարանին։ Հովանոցանման ծաղկաբույլերը կազմված են 4-10 կանաչասպիտակավուն ծաղիկներից։ Պտուղը կարմիր, գնդանման հատապտուղ է՝ մինչև 1 սմ տրամագծով։ Խոնավասեր է և լուսասեր։ Արմատներում մեծ քանակությամբ սապոնին է պարունակում։ Երիտասարդ ընձյուղներն օգտագործվում են որպես ձնեբեկ։ Ծաղկում է մայիս-հւնիս ամիսներին, իսկ պտուղները հասունանում են հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին։
Տարածված է Կովկասում, Բալկանյան թերակղզում, Փոքր Ասիայում, Հյուսիսային Իրանում։ Աճում է խոնավ գետահովտային անտառներում՝ հաճախ անանցանելի դարձնելով դրանք։ Հանդիպում է նաև թփուտներում, անտառների եզրերին։ Զանգվածային կարգով տարածված է Արևմտյան Անդրկովկասում, կոլխիդյան անտառներում։ Հայաստանում հանդիպում է Աղստև (Իջևան-Այգեհովիտ) և Դեբեդ (Ախթալա-Բագրատաշեն) գետերի ստորին հոսանքներում՝ ծովի մակերևույթից մինչև 1000 մ բարձրության վրա։ Բազմանում է արմատային մացառներով և սերմերով։ Ջերմասեր է, ցրտահարվում է -25°–ից ցածր սառնամանիքների դեպքում։


== Նկարագրություն ==
Մերկ փշոտ ցողուններով, փաթաթվող կամ սողացող երկտուն թուփ է։ Կոճղարմատն ամուր է, երկար և սողացող։ Հերթադիր և լայն ձվաձև տերևները վերին մասում սրացած են, իսկ ցանցաջիղ, 1-1,5 սմ երկարությամբ կոթերը հիմքի մոտ երկու ոլորված բեղիկներով են։ Կիսահովանոցներում 4-10-ական հավաքված ծաղիկները կանաչավուն են, հատապտուղը՝ կարմիր և գնդաձև։


== Տարածվածություն ==
Հանդիպում է միայն Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Այրում, Նոյեմբերյան, Բերդ, Իջևան, Այգեհովիտ, Ախթալա)։ Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Նախակովկասը, Դաղստանը, Արևմտյան, Հարավարևմտյան, Կենտրոնական, Արևելյան Անդրկովկասը, միջերկրածովյան ավազանը, Ղրիմը, Անատոլիան, Սիրիան և Հյուսիսային Իրանը։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 500-1000 մ բարձրությունների վրա, խոնավ անտառներում և գետերի երկարությամբ։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ ֆլորիստիկական շրջանում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 50 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է անտառային գոտում, որը ենթարկվում է մարդածին զգալի ճնշման։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես անորոշ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պարիլյակ բարձր, էջ 78
Փեբե (տիտանուհի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փեբե (այլ կիրառումներ)Փեբե, տիտանուհի. Կեոսի կինը, Լետոյի և Աստերիայի մայրը, Ապոլլոնի և Արտեմիսի տատը։ Համարվում է Դելփյան Ապոլլոնի տաճարի հիմնադիրը. այդ սրբավայրը Փեբեն նվիրել է իր թոռանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջրթնիկ

Ջրթնիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում։ Գտնվում էր Մարութակ լեռան արևմտյան փեշերին։


== Բնակչություն ==
1914 թ.-ին ուներ 30 տուն՝ 390 հայ բնակչով։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել իսկ բնակիչները կոտորվել են 1915-1916 թվականներին։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ջրթնիկն ուներ Վիշապասպան Ս. Գևորգ անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գառլատե

Գառլատե  (իտալերեն՝ Garlate), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2525 մարդ, խտությունը կազմում է 1.180 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 2,14 կմ²։ Փոստային ինդեքս 23851։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0341։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.garlate.lc.it/php/index.php/(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==
Ադամ Սևիջ

Ադամ Ուիթնի Սևիջ (անգլ.՝ Adam Whitney Savage, հուլիսի 15, 1967(1967-07-15), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), հատուկ էֆֆեկտների ամերիկացի մասնագետ, ով «Լեգենդները կոտրողները» (անգլ.՝ MythBusters) հեռուստահաղորդման վարողը և համապրոդյուսերն է։


== Մանկություն ==
Ծնվել է Նյու Յորքում. մեծացել է Նյու Յորք նահանգի Ուեստչեստեր շրջանում։ Հայրը նկարիչ, անիմատոր և ռեժիսոր էր։ Ադամ երեխա-դերասան էր. հնչյունավորում էր տարբեր հերոսների, ում նրա հայրը ստեղծում էր «Սեզամ Փողոցը» մանկական սերիաների համար։ Նա նկարահանվել է «Չարմին» զուգարանի թղթի գովազդում և Բիլի Ջոելի «You’re Only Human» տեսահոլովակում։


== Գործունեություն ==
Ադամը իր սեփական խաղալիքներն է սկսել պատրաստել այն ժամանակվանից, երբ կարողացել է բռնել մկրատը։ Նա աշխատել է որպես կինոմեխանիկ, մուլտիպլիկատոր, գրաֆիկ դիզայներ, սցենարիստ, խաղալիքներ պատրաստող, զոդող բանվոր, լանդշաֆտների դիզայներ։ Աշխատանքում նա օգտագործում էր մի շարք տարբեր նյութեր, ինչպիսիք են մետաղը, թուղթը, ապակին, պլասմասսան, ռեզինը, փրփուրը, աշխատել է հիդրավլիկով, նեոնով և այլն։
1993 թվականին Ադամը վերջապես կենտրոնացավ համակցված կինոնկարահանումների ոլորտի վրա։ Նա աշխատել է այնպիսի ֆիլմերի վրա, ինչպիսիք են.

Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ I։ Թաքնված սպառնալիք
Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ II։ Կլոնների հարձակումը
Տերմինատոր 3. Մեքենաների ապստամբությունը
Մատրիցա։ Վերալիցքավորում
Մատրիցա. ՀեղափոխությունՆերկայումս բացի «Լեգենդները կոտրողներից»` Ադամը նաև մոդելավորում է դասավանդում Սան Ֆրանցիսկոյի արվեստների ակադեմիայում։ Նա նաև ժամանակ է գտնում իրեն արվեստի մեջ կատարելագործելու համար։ Սան Ֆրանցիսկոյում, Նյու Յորքում և ԱՄՆ-ի այլ քաղաքում ավելի քան 50 ցուցահանդեսներ ընդգրկել են իր ստեղծագործությունները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Յութուբյան էջը
Ֆեյսբուքյան էջը
Սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիա

Սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիա (ՍԹԿ), էկոլոգիական չափորոշիչ, աղտոտող քիմիական նյութի առավելագույն կոնցենտրացիան շրջակա միջավայրում, որի երկարատև ամենօրյա ազդեցությունը բացասաբար չի ազդում մարդու առողջության կամ այլ ընկալիչի և սերունդների վրա։
Ըստ աղտոտվող օբյեկտի՝ տարբերում են աղտոտող նյութի առավելագույն կոնցենտրացիա օդում (մթնոլորտում, աշխատանքային տեղամասում), ջրամբարներում (ձկնաբուծական, խմելու, կենցաղային) և հողում (վարելահողերում)։ ՍԹԿ-ի սահմանային թույլատրելի նորմատիվները միասնական են ՀՀ ամբողջ տարածքում։ Անհրաժեշտության դեպքում առանձին տարածքների համար կարող են սահմանվել առավել խիստ նորմատիվներ։ Այդ նորմատիվները և դրանց որոշման եղանակները հաստատվում և գործողության մեջ են դրվում ՀՀ Կառավարության սահմանած կարգով։
Վլադիմիր Վարդանյան (քաղաքական գործիչ)

Վլադիմիր Դավիթի Վարդանյան (օգոստոսի 26, 1979(1979-08-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ ԱԺ 7-րդ («Իմ քայլը» խմբակցության) և 8-րդ («Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության) գումարումների պատգամավոր։ 2019 թվականի փետրվարի 2-ից ԱԺ Պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Վլադիմիր Վարդանյանը ծնվել է Երևանում՝ 1979 թվականի օգոստոսի 26-ին։
Միչև 2000 թվականը սովորել է Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում, իսկ 2002 թվականին ավարտել է նույն ֆակուլտետի մագիստրատուրան։ Իրավագիտության մագիստրոս է։ 2002 թվականին ընդունվել է ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի ասպիրանտուրան, 2004 թվականին՝ տեղափոխվել ԵՊՀ ասպիրանտուրան։ Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու է։
2003-2006 թվականներին աշխատել է որպես ՀՀ սահմանադրական դատարանի աշխատակազմի իրավախորհրդատվական ծառայության գլխավոր մասնագետ, 2006-2013 թվականներին՝ նույն ծառայության միջազգային պայմանագրերի բաժնի վարիչ, 2013-2016 թվականներին եղել է նույն ծառայության պետ։ 2016-2018 թվականներին աշխատել է ՀՀ սահմանադրական դատարանի խորհրդական։ 2005 թվականից դասախոսում է ԵՊՀ-ում։ 2007-2015 թվականներին դասախոսել է նաև Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանում։ 2014-2015 թվականներին՝ Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի միջազգային և եվրոպական իրավունքի ամբիոնի վարիչ։ 2016 թվականից մինչև 2019 թվականի հունվար՝ «Սահմանադրական մշակույթ» միջազգային վերլուծական կենտրոնի գործադիր տնօրեն։ 2018 թվականի ապրիլից մինչև 2019 թվականի հունվար ղեկավարել է ՀՀ սահմանադրական դատարանի աշխատակազմը։
2015 թվականից համակարգել է Իրավաբանների համահայկական խորհրդաժողովի խորհրդին առընթեր «Հայոց ցեղասպանության իրավական հարցերի» գիտավերլուծական կենտրոնը։ 2018 թվականից Հայոց ցեղասպանության թանգարան ինստիտուտի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ է։


== Քաղաքական գործունեություն ==
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։
2019 թվականի հունվարի 18-ից ՀՀ ԱԺ պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ է։


== Գիտական գործունեություն ==
Հեղինակել է մեկ մենագրություն և 30-ից ավել գիտական հոդվածներ։


== Ընտանիք ==
Վլադիմիր Վարդանյանը ունի երկու զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աջ Շապինա

Աջ Շապինա  (ռուս.՝ Правая Щапина), գետ Ռուսաստանում,Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 59 կմ է։ Այն հոսում է Շապինա գետի ձախ մասում 69 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  19070000112120000014151


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1]
Պիթեկանթրոպոս

Պիթեկանթրոպոս (հունարեն՝ πίνηχος - կապիկ և άνθρωπος - մարդ), հնագույն մարդկանց (արխանթրոպոսների) ներկայացուցիչ, որի ոսկորները գտնվել են Ճավա կղզում։
Պիթեկանթրոպոսի կմախքի մնացորդներ (գանգի կափարիչ, կոնքոսկր, ատամներ) առաջին անգամ հայտնաբերել է հոլանդացի գիտնական Է․ Դյուբուան՝ 1890-1892 թվականներին։ Մինչև 1973 թվականը գտնվել են ավելի քան 20 նմուշի գանգամասեր, ստորին ծնոտներ, կոնքոսկրերի հատվածներ, առանձին ատամներ։ Առանձնապես հետաքրքիր է 1969 թվականին գտնված գանգը (պահպանված դիմահատվածով)։
Պիթեկանթրոպոսը քայլել է ուղղահայաց դիրքով, ունեցել խոշոր (միջինը՝ 900 սմ3) և բարդ կառուցվածքով ուղեղ։ Գանգը եդել է կարճ, անկյունավոր ծոծրակով, ակնավերևի զարգացած թմբիկով, ստորին ծնոտը՝ առանց կզակի ելուստի։ Պիթեկանթրոպոս սինանթրոպոսի, ատլանթրոպոսի և հայդելբերգյան մարդու հետ մտնում է Homo erectus (լատ.՝ ուղղակեցվածք մարդ) տեսակի մեջ։ Նոր տվյալներով (1972) պիթեկանթրոպոսն ունի 1,2 մլն տարվա վաղեմություն։