Մերսեդես Սոսա

Մերսեդես Սոսա (իսպ.՝ Haydee Mercedes Sosa, հուլիսի 9, 1935(1935-07-09)[…], Տուկուման, Արգենտինա - հոկտեմբերի 4, 2009(2009-10-04)[…], Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի երգչուհի։ Նրան կոչում են «Լատինական Ամերիկայի ձայն», «համրերի ձայն»։ 1960-ական թվականների «Նոր երգ» (իսպ.՝ Nueva canción) շարժման կարկառուն և վառ ներկայացուցիչներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Երգչուհու նախնիները հնդկացի այմարաներն ու ֆրանսիացի փախստականներն են, որոնք Լատինական Ամերիկայում հանդիպել են միմյանց։ Մերսեդեսը ծնվել է 1935 թվականի հուլիսի 9-ին արգենտինյան Սան Միգել դե Տուկուման քաղաքում։ Երգել սկսել է պատանեկան հասակից։ Երբ ընդամենը տասնհինգամյա աղջնակ էր, հաղթել է տեղական ռադիոյի երգի մրցույթը։ Կատարել է ժողովրդական ստեղծագործություններ և ժամանակակից կոմպոզիտորների երգերը։ Նրան նվիրված երգերի շարք կա, որը գրել է Վիոլետա Պարան։ Խորխե Ռաֆայել Վիդելայի կողմից կատարված ռազմական հեղափոխությունից հետո (1976) ենթարկվել է հետապնդումների։ 1979 թվականին ազատազրկվել է. ձերբակալել են հենց բեմում ելույթ ունենալիս։ 1980 թվականին արտագաղթել է Արգենտինայից։ Ապրել է Ֆրանսիայում և Իսպանիայում։ Հայրենիք է վերադարձել 1982 թվականին։
Բազմաթիվ անգամներ հյուրախաղերով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում և եվրոպական երկրներում։ Հանդես է եկել հայտնի շատ երգիչների հետ, զորօրինակ՝ Լուչանո Պավարոտտի, Անդրեա Բոչելլի, Սթինգ, Լոլիտա Տորես, Շակիրա, Շիկո Բուարկե, Սիլվիո Ռոդրիգես, Պաբլո Միլանես և այլք։
Մերսեդես Սոսայի "Balderrama" երգը հնչել է Սթիվեն Սոդերբերգի «Չե» (2008) ֆիլմում։
2009 թվականի սեպտեմբերին Մերսեդեսին Սոսային հոսպիտալացրին էնդոկրին համակարգի և երիկամների խնդիրների պատճառով։ Երգչուհին վախճանվեց հիվանդանոցում հոկտեմբերի 4-ի առավոտյան տ4 տարեկան հասակում։
Բուենոս Այրեսում ի հիշատակ երգչուհու հայտարարվեց եռօրյա սուգ։


== Կոչումներ ==
Մերսեդես Սոսան բազմաթիվ արգենտինյան և լատինաամերիկյան մրցանակների դափնեկիր է։ 1992 թվականին նրան շնորհվել է Բուենոս Այրեսի պատվավոր քաղաքացու կոչում։ ՅՈւՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպան է Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանի երկրներում։
Ունի դոկտորի կոչում (Honoris Causa) Տուկումանի ազգային համալսարանում։


== Սկավառակագրություն ==


=== EPs ===
Juanito Laguna remonta un barrilete (1967)
Niño de mañana (1975)


=== Ստուդիական ալբոմներ ===
La voz de la zafra (1962)
Canciones con fundamento (1965)
Hermano (1966)
Yo no canto por cantar... (1966)
Para cantarle a mi gente (1967)
Con sabor a Mercedes Sosa (1968)
El grito de la tierra (1970)
Hasta la victoria (1972)
Traigo un pueblo en mi voz (1973)
A que florezca mi pueblo (1975)
La Mamancy (1976)
Mercedes Sosa interpreta a Atahualpa Yupanqui (1977)
Serenata para la tierra de uno (1979)
A quien doy (1980)
Como un pájaro libre (1983)
Mercedes Sosa (1983)
Vengo a ofrecer mi corazón (1985)
’86 (1986)
’87 (1987)
Amigos míos (1988)
La Negra (1988)
De mí (1991)
Homenaje a Violeta Parra (1991)
Voz y sentimiento (1992)
¿Será posible El Sur? (1993)
Sino (1993)
Gestos de amor (1994)
Escondido en mi país (1996)
Al despertar (1998)
Misa Criolla (2002)
Corazón libre (2005)
Cantora (2009)
Censurada (2011)
Siempre en ti (2013)
Ángel (2014)
Lucerito (2015)


=== Համերգային ալբոմներ ===
Si se calla el cantor (1977) junto a Gloria Martín
Gravado ao vivo no Brasil (1980)
En Argentina (1982)
Radio Deutsche Welle (1984
Corazón americano (1985) junto a Milton Nascimento y León Gieco
En vivo en Europa (1990)
En familia (1994)
Acústico (2002)
Cantora, un viaje íntimo (2009)
Canción con todos (2009) junto a Santiago Bertis
Deja la vida volar - En gira (2010)


=== Ալբոմների ժողովածու ===
Disco de oro (1975)
Recital (1975)
Gracias a la vida (1975)
A arte de Mercedes Sosa (1985)
30 años (1993)
Oro (1995)
Para cantar he nacido: 40 obras fundamentales (1999)
Grandes éxitos Gold (2000)
La Historia (2002)
La Historia (del folklore). Segunda parte (2006)
Siempre una vida en canciones (2009)


=== Համատեղ ալբոմներ ===
Mujeres argentinas (1969) junto a Ariel Ramírez y Félix Luna
Navidad con Mercedes Sosa (1970) junto a Ariel Ramírez y Félix Luna
Cantata sudamericana (1972) junto a Ariel Ramírez y Félix Luna
Voices of Freedom Concert (1982) junto a Hernán Gamboa y Serenata Guayanesa
Corazón americano (1985) junto a León Gieco y Milton Nascimento
La Negra (1988) junto a Pablo Milanés y Konstantin Wecker
Alta fidelidad (1997) junto a Charly García
Argentina quiere cantar (2003) junto a Víctor Heredia y León Gieco


=== Սինգլեր ===
Gracias a la vida / Te recuerdo, Amanda (1969)
La diablera / Vidala del último día (1971)
Si se calla el cantor / Guitarra de medianoche (1973) junto a Horacio Guarany
Canción de lejos / Corazón (1974)
Recital al cantor / Canoítas tristes (1974) junto a Horacio Guarany
O cio da Terra / San Vicente (1977)
La maza (1983)


=== Համատեղ աշխատանքներ ===
Romance de la muerte de Juan Lavalle (1965)
Cosquín ’69 (1969)
El Santo de la espada (Soundtrack) (1970)
Güemes (La tierra en armas) (Soundtrack) (1971)
Argentina canta así Vol. III (1972)
Aquí Cosquín ’72 (1972)
Argentina Argentina ’72 (1972)
Argentina canta así Vol. IV (1974)
Abril en Managua (1983)
Homenaje a Picasso (1983)
La mémoire chantée de Régine Mellac (1984)
14. Festival des politischen Liedes (1984)
Los grandes en vivo (1984)
La paz del mundo comienza en Centroamérica - Olof Palme in memoriam (1986)
17° Festival des politischen liedes (1987)
El verano del potro (Soundtrack) (1991)
Homenaje a Jorge Cafrune (1993)
Convivencia (Soundtrack) (1994)
Concerto di Natale (1995)
Chiapas (1996)
Todas las voces todas Vol. 1 (1996)
Todas las voces todas Vol. 4 (1996)
Consagrados en Cosquín Vol. 1 (1997)
Consagrados en Cosquín Vol. 2 (1997)
Pampa del indio (1998)
Homenaje a Osvaldo Avena (1998)
A Armando Tejada Gómez (1999)
Honrar la vida (1999)
Yo tengo tantos hermanos. Homenaje a Yupanqui (2001)
Canción para Vieques (2001)
¡Gieco querido! Cantando al León, Vol. 1 (2008)


== Համատեղ աշխատանքներ ==
1973: América joven, vol II (César Isella).
1973: Ahora y aquí (Los Arroyeños).
1976: Gerães (Milton Nascimento).
1980: Sentinela (Milton Nascimento).
1981: Traduzir-se (Raimundo Fagner).
1983: Escondo mis ojos al sol (Nito Mestre).
1984: Kleiton y Kledir en español (Kleiton y Kledir).
1984: Gaudério (Raúl Ellwanger).
1986: Querido Pablo (Pablo Milanés).
1986: Taki Ongoy (Víctor Heredia).
1986: La cuca del hombre (Raúl Ellwanger).
1986: Beth (Beth Carvalho).
1986: Si me voy antes que vos (Jaime Roos).
1988: Bienvenido (Tomás González).
1989: Diamonds & rust in the bullring (Joan Báez).
1989: Corazón libre (Rafael Amor).
1990: Coincidencias (Alberto Cortez).
1990: Singer in the storm (Holly Near).
1990: 17 songs (María Farantouri).
1991: En tiempo real (Julia Zenko).
1992: El amor después del amor (Fito Páez).
1992: Tango canción (Horacio Molina).
1992: En vivo 92 (Víctor Heredia).
1993: Otro sueño (Gabriel Ogando).
1993: Ramírez x Ramírez (Facundo Ramírez).
1994: Señora cuénteme (Gian Marco).
1994: Rock gitano (Pata negra).
1994: Canción con todos... sus amigos (Gonzalo Rei).
1995: Juntando almas II: La memoria del tiempo (Lito Vitale).
1995: Borrando fronteras (Peteco Carabajal).
1996: Nana latina (Nana Mouskouri).
1996: Historias populares (Peteco Carabajal).
1997: Argentina mía (Jairo).
1997: Orozco (León Gieco).
1998: Lo que me costó el amor de Laura (Alejandro Dolina).
1998: Algo más de amor (Francis Cabrel).
1998: 19 nombres de mujer (Los Sabandeños).
1998: La historia esta vol. 6 (León Gieco).
1998: Cuerpo y alma (Pedro Aznar).
1998: Spicy (Lagos - González - Lapouble Trío).
1998: Monedas de sol (Chacho Muller).
1999: María (María Graña).
1999: Eterno Buenos Aires (Rodolfo Mederos).
1999: Cuando es preciso (María Soledad Gamboa).
2000: Todos somos Chalchaleros (Los Chalchaleros).
2000: Desde adentro (Dúo Coplanacu).
2000: Amor (Rafael Amor).
2000: Caja de música (Pedro Aznar).
2000: Chamamé crudo (Chango Spasiuk).
2000: En vivo 2 (Víctor Heredia).
2001: Cosas del corazón (Abel Pintos).
2001: Sí (Detrás de las paredes) (Sui generis).
2001: Flores y ayuno (Claudio Sosa).
2001: Hierro forjado (Franco Battiato).
2001: Sueños (Natalia Barrionuevo).
2001: Canciones blindadas (Piero).
2001: Stis Gitonies Tou Notou (Apurimac).
2001: Cordobés y argentino (Pablo Almirón).
2002: Tierra contada (Federico de la Vega).
2002: Razones (Ricardo Flecha).
2003: Chango sin arreglo (Chango Farías Gómez).
2003: Viento que vino del sur (Ricardo "Chiqui" Pereyra).
2004: País (Coqui Sosa).
2004: Parking completo (David Broza).
2004: La noche final (Los Chalchaleros).
2005: Flecha El canto de los Karaí (Ricardo Flecha).
2005: Argentina Jazz (Córdoba Reunión).
2005: En vivo en el Teatro Ópera (Mariano Mores).
2005: Tiernamente amigos (Víctor Heredia).
2007: Sueños de un hombre despierto (Ismael Serrano).
2007: Gracias a la vida (Guadalupe Pineda).
2007: Almas en el viento (Juan Carlos Cambas).
2008: Shake away (Lila Downs).
2008: Igual a mi corazón (Liliana Herrero).
2008: Pulpa (Orozco - Barrientos).
2008: Piel y barro (Juan Sebastián Garay).
2008: Valses, zambas y... Travesuras (Silvia Pacheco).
2008: Campeiros Vol 2 (Luiz Carlos Borges e Mauro Ferreira).
2009: Tangentes (Alberto Rojo).
2009: Folklore (Orquesta nacional de música argentina Juan de Dios Filiberto).
2009: Yo vengo a ofrecer mi corazón (Anna Saeki).
2010: El hijo del jornalero (Motta Luna).
2011: Otro cantar (Teresa Parodi).
2013: Romance de la luna tucumana (Diego el Cigala).


== Ֆիլմագրություն ==
ԹարգմանչուհիMercedes Sosa "La voz de Latinoamérica" (2013)
Cantora, un viaje íntimo (2009)
Ernesto Sabato, mi padre (2008) ...Entrevistada
Historias de Argentina en Vivo (2001) ...Ella misma
Three worlds, three voices, one vision (1988)
Mercedes Sosa, Algo más que una canción (1983)
Mercedes Sosa, como un pájaro libre (1983) ...Ella misma
Mercedes Sosa "Acústico en Suiza" (1980)
Ésta es mi Argentina (1974) ...Voz en off
Güemes, la tierra en armas (1971) ...Juana Azurduy
Argentinísima (1971) ...Ella misma
El Santo de la espada (1970)ԵրգչուհիLa nave de los locos (1995)
Convivencia (1994)
El caso María Soledad (1993)
Juan, como si nada hubiera sucedido (1987)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքт
Սկավառակագրություն
Երգերի տեքստերը
Մերսեդես Սոսան IMDB կայքում