Վերածնունդ (վեպ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վերածնունդ (այլ կիրառումներ)«Վերածնունդ» (անգլ.՝ Revival), Սթիվեն Քինգի հիսունութերորդ վեպը, որն առաջին անգամ թողարկվել է 2014 թվականի նոյեմբերի 11-ին՝ Scribner's հրատարակչության կողմից։ «Վերածնունդը» 2014 թվականին Քինգի գրած երկրորդ վեպն է։


== Սյուժե ==
Մեն նահանգի փոքրիկ քաղաքներից մեկում իր կնոջ և փոքր երեխայի հետ ժամանում է Չարլզ Ջեյկոբս անունով մի քահանա։ Գլխավոր հերոսը, ում կողմից պատմվում են իրադարձությունները, վեցամյա Ջեյմի Մորթոնն է, ով ապրում է բազմազավակ ընտանիքում։ Քաղաքի բոլոր բնակիչները սիրում են բարի Չարլզին, ով հետաքրքրված է էլեկտրականությամբ, ինչպես նաև նրա կնոջն ու երեխային։ Սակայն ամեն ինչ փոխվում է, երբ կինն ու որդին մահանում են սարսափելի ավտովթարից։ Սուրբ Ջեյկոբսը մեծ ցավ է ապրում՝ իմանալով հարազատների մահի մասին և հիասթափվում Աստծուց։ Նա պատարագի ժամանակ մեղադրողական ճառ է արտասանում կրոնի և Աստծո դեմ։ Դրա պատճառով նրան հանում են իր ծառայությունից, և նա հեռանում է քաղաքից՝ նախապես զրուցելով Ջեյմիի հետ։
Ջեյմին մեծանում է երաժիշտ դառնալու ցանկությամբ և մտնում է դպրոցական ռոք խմբի կազմի մեջ, որտեղ ձեռք է բերում կախվածություն թմրանյութից և հանդիպում իր առաջին սիրուն՝ Աստրիդին։ Վերջինիս հետ շարունակական հարաբերություններից հետո նրանք բաժանվում են։ Արդեն բավականին հասունանալով, նա սկսում է պարբերաբար օգտագործել հերոին և ամեն անգամ ընդունում ավելի մեծ չափաբաժին։ Մի անգամ տոնավաճառում նա գրեթե կորցնելով գիտակցությունը՝ հանդիպում է մի մարդու, որի մեջ նա տեսնում է Չարլզին։ Ջեյմին ուշագնաց է լինում և արթնանում արդեն նախկին քահանայի տանը։ Ջեյկոբսը նրան է պատմում իր ապրած կյանքը և այն մասին, թե ինչքան լուրջ է խորացել էլեկտրականության մեջ, որն իր պատկերացմամբ գրեթե աստվածային է։ Նա իր «գաղտնի էլեկտրականության» շնորհիվ Ջեյմիին փրկում է թմրամոլությունից և նրանք բաժանվում են։
Արդյունքում Ջեյմիին հետապնդում են կողմնակի ազդեցություններ, այդ թվում նաև հալյուցինացիաներ, որ նա իբրև սուր առարկաներով ծակծկում է իրեն, որպեսզի հերոին ներարկի, ինչպես նաև տարօրինակ ու սարսափելի երազներ, որտեղ նա տեսնում էր իր ընտանիքի մահացած անդամներին։ Այս ամենը հանգեցնում է այն բանին, որ Ջեյմին սկսում է հետաքննություն և բացահայտում է, որ մյուսները, որոնք բուժվել են Ջեյկոբսի կողմից, նույնպես տառապում են կողմնակի ազդեցություններից, որոնք որոշ դեպքերում բերում են ինքնասպանության։
Մի քանի տասնամյակ անց Ջեյկոբսն էլեկտրոնային փոստի միջոցով կապվում է Ջեյմիի հետ և ցույց տալիս մի նամակ, որը գրվել է Աստրիդի կողմից քահանային՝ իրեն բուժելու խնդրանքով։ Նրա մոտ թոքերի ուռուցք է։ Ջեյկոբսը խոստանում է բուժել նրան, բայց միայն այն պայմանով, որ Ջեյմին դառնա իր անձնական օգնականը վերջին փորձարկման ժամանակ։ Ջեյմին դժկամորեն համաձայնում է, բայց միայն իր առաջին սիրեցյալի համար։
Ջեյմին և Աստրիդի ընկերուհի Ջեննին (ով ինչպես վերջում պարզվում է նրա օգնականն է) օգնում են Ջեյկոբսին պատրաստվել վերջնական էքսպերիմենտին։ Ջեյկոբսը վերջացրել է իր «գաղտնի էլեկտրականության» աշխատանքները, ամենակարող էներգիայի աղբյուրը, որն օգտագործվում է իր կողմից երկար տարիներ իրականացվող հրաշալի բուժումներում։ Հիմա Ջեյկոբսը պարտավոր է օգտագործել այդ էներգիայի մասսայական ալիք և ուղարկել այն մահացու հիվանդ կնոջ վրա, ում անունն է Մերի Ֆեյ, ով տեղափոխվել է իր լաբորատորիա։
Էքսպերիմենտը տեղի չի ունենում այնպես, ինչպես պատկերացնում էր Ջեյկոբսը։ Վերակենդանացած Մերի Ֆեյն իրոք դառնում է դուռ դեպի ոչ երկրային կյանք, սակայն ի դժբախտություն Ջեյմիի և Ջեյկոբսի, այնտեղ չկա քահանաների համար դրախտ, ոչ էլ դժոխք մեղսավորների համար։ Դրա փոխարեն բոլորին սպասվում է նույն ճակատագիրը՝ խառնաշփոթ, որտեղ բոլոր մարդիկ ծառայում են զզվելի արարածների, որոնց ղեկավարում է Թագուհին, ով ունի մեծ մրջյունի տեսք։ Ջեյկոբսը մահանում է ուժեղ էլեկտրահարությունից, իսկ Թագուհին փորձում է դուրս գալ արտաքին աշխարհ և հարձակվել Ջեյմիի վրա, սակայն նա սպանում է կենդանացած Մերի Ֆեյին և վերջ դնում այդ ամենին։
Ավելի ուշ, այն մարդիկ, ովքեր բուժվել են Ջեյկոբսի կողմից, խելագարվում են և սպանում իրենց և ուրիշներին։ Նրանց թվում է նաև Աստրիդը, ով սպանում է իր օգնականին և իրեն։ Ջեյմին, ով ողջ է մնում Ջեյկոբսի բուժումից հետո, մնում է հակադեպրեսանտների հույսին։ Նա գիտի, որ անկախ այն բանից, թե ինչ է տեղի ունենում, նա միևնույնն է մեռնելու է և ընկնելու Թագուհու մոտ։


== Գրման պատմություն ==
Վեպի մասին Քինգի կողմից առաջին ակնարկն արվել է 2013 թվականի հունիսի 20-ին, երբ նա որպես նոր դուրս եկող «Գմբեթի տակ» հեռուստասերիալի գովազդ՝ տեսազրույց էր անում իր ընկերների հետ։ Զրույցի ընթացքում գրողն ասաց, որ իր նոր՝ «Վերածնունդ» վեպի կեսն արդեն գրել է։ Վեպի մասին պաշտոնապես հայտարարվեց 2014 թվականի փետրվարի 12-ին։ Վեպի մի հատված ներառված էր Քինգի «Բժիշկ Քուն» ստեղծագործության տպագրված հրատարակության վեջնամասում, որը լույս էր տեսել 2014 թվականի հունիսի 10-ին (ԳՄԴ 978-1451698855)։
«Rolling Stone» ամսագրի հարցազրույցին Քինգը նշեց, որ «Վերածնունդը» ոգեշնչված է Արթուր Մեյքենի «Մեծ Աստծո թաթը» և Մերի Շելլիի «Ֆրանկենշտեյն» ստեղծագործություններից։ Ինչպես Քինգի մյուս վեպերը, այս մեկի մտահղացումը նույնպես նրան հետապնդում էր դեռևս մանուկ հասակից։


== Կարծիքներ ==
«Վերածնունդը» հիմնականում ստացավ դրական գնահատականներ, ներառյալ այն փաստը, որ շատ քննադատներ այն նմանեցրեցին սարսափ ժանրի դասական ստեղծագործությունների՝ ինչպիսիք են Մերի Շելլիի «Ֆրանկենշտեյնը» և Արթուր Մեյքենի «Մեծ Աստծո թաթը», ինչպես նաև կոսմիկ-սարսափ ժանրի հեղինակ Հուարդ Ֆիլիպս Լովքրաֆթի գրքերը։ 2015 թվականի հուլիսին «Վերածնունդը» Goodreads կայքում 5 բալից ստացել էր 3,76՝ հիմնվելով 35,517 գնահատականների վրա, իսկ Barnes & Noble կայքում գնահատվելով 209 քննադատների կողմից՝ ստացավ 3,5 միավոր։
Նյու Յորք Թայմսի Դենիել Տրուսոնին «Վերածնունդը» նկարագրեց այսպես, «մաքուր Սթիվեն Քինգ․․․ «Վերածնունդը» կարդալիս զգում ես, որ վարպետ հեքիաթասացը ժամանակ ունի պատմելու իր կյանքի մասին»։ Տրուսոնին նշեց նաև, որ գիրքը լցված է բարձր և ցածր մշակութային ակնարկներով։ Ի հավելումն «Աստվծաշնչի» և «Ֆրանկենշտեյնի», գիրքն ուղիղ կապեր ունի Մենլո Պարկի, Դեն Բրաունի «X փաստաթղթերը», «Մոռացված գրքեր» ստեղծագործությունների հետ, որոնք այրվել են Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից։
Վաշինգտոն Փոստի խմբագիր Էլիզաբեթ Հենդը նույնպես բարձրաձայնեց «Վերածննդի» ոգեշնչման աղբյուների մասին։ «Քինգի արձակը միշտ վերջում պայթում է, ներառելով ժամանակակից ռեալիզմը և կոսմիկ-սարսափը»։


== Ուրիշ ստեղծագործությունների հետ կապ ==
Ջեյմի Մորթոնի հետ խոսակցության ժամանակ Չարլզ Ջեյկոբսը հիշեցնում է այն մասին, որ նա աշխատել է «Ջոյլենդ» զվարճանքի այգում, որը գտնվում է Հյուսիսային Կարոլինայի ափամերձ շրջաններում և այժմ փակ է։ «Ջոյլենդ» այգին նկարագրված է Քինգի «Երջանկության երկիր» վեպում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official Page for Revival on StephenKing.com
«Վերածնունդ» վեպի կարծիքները Knigosearch.com կայքում Archived 2014-12-19 at the Wayback Machine.