Անդրեյ Զվյագինցև

Անդրեյ Պետրովիչ Զվյագինցև (ռուս.՝ Андре́й Петро́вич Звя́гинцев, փետրվարի 6, 1964(1964-02-06), Նովոսիբիրսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս կինոռեժիսոր և սցենարիստ։ Վենետիկի կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակի դափնեկիր և Կաննի կինոփառատոնի դափնեկիր։ Երկու անգամ առաջադրվել է Օսկար մրցանակի` «Օտարալեզու լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում (Լևիաթան (2014) և «Չսեր» (2017) ֆիլմերով)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1964 թվականի փետրվարի 6-ին Նովոսիբիրսկում։ Մայրը, Գալինա Ալեքսանդրովնան, դպրոցում աշխատել է որպես ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի։ 2000 թվականին Նովոսիբիրսկից տեղափոխվել է Մոսկվա։ Հայրը` Պյոտոր Ալեքսանդրովիչը, աշխատել է որպես ոստիկան։ Կյանքի առաջին երկու ամիսները Անդրեյն անց է կացրել Նովոմիխայլովկայում, որտեղ նրա մայրն աշխատանքային պրակտիկա է անցել։ Հայրն ընտանիքը լքել է ուրիշ կնոջ համար. երբ Անդրեյը հինգ տարեկան էր։ Մինչև հոր կյանքի վերջ նրանք չեն կարողացել կարգավորել հարաբերությունները.
1984 թվականին Զվյագինցևն ավարտել է Նովոսիբիրսկի թատերական ուսումնարանի դերասանական ֆակուլտետը (Լև Բելովի արվեստանոցը)։ Սկսել է աշխատել Նովոսիբիրսկի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում, սակայն շուտով զորակոչվել է բանակ որպես կոնֆերանսիե Նովոսիբիրսկի զինվորական նվագախմբում։
1986 թվականին Նովոսիբիրսկից տեղափոխվում է Մոսկվա` ընդունվելու Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարան, որի դերասանական ֆակուլտետն ավարտել է 1990 թվականին (Եվգենի Լազարևի արվեստանոցը)։
Թատերական արվեստի համալսարանն ավարտելուց հետո Զվյագինցևը թատրոն չի մտնում, քանի որ ըստ իր խոսքերի, «այդ ժամանակ այն ինձ հիասթափեցրել էր, քանի որ սկսել էր հաճոյանալ հանդիսատեսի առաջ, թատրոնն սկսել էր «արտադրանք» թողարկել` արվեստով զբաղվելու փոխարեն»։
Անդրեյը փորձում է գրել, գրում է մի քանի պատմվածքներ, սակայն այս գործը շարունակություն չի ունեցել։ Նա լրջորեն տարվում է կինոյով, Կինոյի թանգարանում դիտում է Ժան Լյուկ Գոդարի, Միքելանջելո Անտոնիոնիի, Ակիրա Կուրոսավայի, Ինգմար Բերգմանի հետահայաց ցուցադրությունները։
Մինչև 1993 թվականը աշխատել է որպես բակապան, քանի որ դա հնարավորություն էր տալիս նրան ապրել Վլադիմիր Մայակովսկու անվան ակադեմիական թատրոնի մոտ գտնվող ծառայողական բնակարանում, 1825 թվականին կառուցված բակապանների նախկին տանը, 50 քմ-անոց սենյակում։ Հետո, մինչև 2000 թվականը նկարահանել է գովազդային հոլովակներ։
Մասնակցել է մի քանի թատերական ներկայացումների բեմադրությանը, նկարահանվել է ֆիլմերի դրվագային դերերում։ 2000 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել որպես ռեժիսոր։
Անդրեյ Զվյագինցևը հայտնի է դարձել 2003 թվականին «Վերադարձ» ֆիլմի թողարկումից հետո։ Ֆիլմն արժանացել է երկու «Նիկա», երկու «Ոսկե առյուծ» (որպես լավագույն ֆիլմ և լավագույն ռեժիսորական դեբյուտ) և երկու «Ոսկե արծիվ» կինոմրցանակներ։
Զվյագինցևի հաջողությունը կրկնվել է 2014 թվականին, «Լևիաթան» ֆիլմի լույս ընծայումով, որն արժանացել է մի շարք պարգևների, այդ թվում և` «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի որպես լավագույն օտարալեզու ֆիլմ, ինչպես նաև` «Օսկար»-ի առաջադրում նույն անվանակարգում։
2017 թվականին Զվյագինցևի «Չսեր» մելոդրաման արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի ժյուրիի մրցանականին։
2018 թվականին ընդգրկված է եղել Կաննի 71-րդ կինոփառատոնի ժյուրիի կազմում։


== Անձնական կյանք ==
Զվյագինցևի առաջին կինը դերասանուհի Իրինա Գրինյովան էր։ Միասին ապրել են 6 տարի, որից հետո ամուսնալուծվել են։ Երկրորդ կինը` Աննա Մատվեևան, մոնտաժող է։
Որդին` Պյոտրը, ծնվել է 2009 թվականին։


== Ֆիլմեր ==


=== Ռեժիսոր ===
2000 - հեռուստասերիալ «Սև սենյակ»
2003 - «Վերադարձ»
2007 - «Վտարում»
2008 - «Ապոկրիֆ», կարճամետրաժ, ի սկզբանե` «Նյու Յորք, ես սիրում եմ քեզ» կինոալմանախի մաս
2011 - «Գաղտնիք», կարճամետրաժ
2011 - «Ելենա»
2014 — «Լևիաթան»
2017 — «Չսեր»


=== Սցենարիստ ===
2007 - «Վտարում» (Օլեգ Նեգինի հետ համատեղ)
2008 - «Ակոպրիֆ»
2011 - «Ելենա» (Օլեգ Նեգինի հետ համատեղ)
2014 - «Լևիաթան» (Օլեգ Նեգինի հետ համատեղ)
2017 - «Չսեր» (Օլեգ Նեգինի հետ համատեղ)


=== Դրվագային դերասան ===
1992-1994-«Գորյաչև և ուրիշներ»
1995-Շիրլի-միրլի
1998-«Անդրադարձ»-քարտուղար
1999-«Ծանոթանանք» (հեռուստասերիալ)
2000-«Սեր մինչև գերեզման»
2000-«Կամենսկայա։ Մահ ու մի քիչ սեր»-Վալերի Տուրբին


== Ծանոթագրություններ ==


== Մատենագրություն ==
Елена: История создания фильма Андрея Звягинцева / Андрей Звягинцев, Олег Негин, Михаил Кричман; Изд-во Cygnnet, Лондон, Великобритания, 2014. — 224 с. ISBN 978-0-9570416-1-5


== Գրականություն ==
Звягинцев Андрей Петрович // Российское кино 1986—2006: Биофильмографический справочник: Сценаристы. Режиссёры. Актёры / Сост.: Наталья Милосердова при участии Владимира Мартынова; Отв. ред. Н. Милосердова; Федеральное агентство по культуре и кинематографии Российской Федерации. Научно-исследовательский институт киноискусства.. — М.: Материк, 2008. — Т. 1 (А—К). — С. 107-108. — 592 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-85646-131-1 (в пер.)
Дыхание камня. Мир фильмов Андрея Звягинцева / Сборник статей и материалов. — М.: «Новое литературное обозрение», 2014. ISBN 978-5-4448-0083-6. 456 стр.


== Արտաքին հղում ==
Անդրեյ Զվյագինցևի պաշտոնական կայք