armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պնևմատիկ շինարարական կոնստրուկցիաներ

Պնևմատիկ շինարարական կոնստրուկցիաներ, փափուկ թաղանթներ, որոնց ներքին փակ ծավալի մեջ օդամուղ տեղակայանքներով (օդափոխիչներ, օդափուքեր, կոմպրեսորներ) մթնոլորտային օդ է մղվում և որի հետևանքով այդ կոնստրուկցիաները ձեռք են բերում կայունություն և արտաքին բեռնվածքներին դիմադրելոլ հատկություն (կրողունակություն)։ 
Առաջին անգամ Պնևմատիկ շինարարական կոնստրուկցիաները կիրառվել են 1946 թվականին՝ ռադիոլոկացիոն կայանի շրշահոսիչի կառուցման ժամանակ (ինժեներ Ու․ Բերդ, ԱՄՆ)։ Հետագա տարիներին Պնևմատիկ շինարարական կոնստրուկցիաները տարածում են ստացել բազմաթիվ երկրներում։ Պնևմատիկ շինարարական կոնստրուկցիաների թաղանթները պատրաստվում են պոլիմերներով (այդ թվում՝ կաուչուկով) պատած տեխնիկական գործվածքներից կամ ամրանավորված թաղանթներից։ Թաղանթների և գործվածքների ուժային հիմք են ծառայում սինթետիկ նյութերից, հազվադեպ՝ ապակաթելքից պատրաստված թելերը։ Պնևմատիկ շինարարական կոնստրուկցիաները լինում են երկու հիմնական տիպի օդահենարանային, որտեղ թույլ սեղմած (ավելցուկային ճնշումը՝ 0,1-1 կն/մ2) օդը մղվում է անմիջականորեն կառույցի թաղանթի տակ, և օդակիր, որտեղ ուժեղ սեղմած (ավելցուկային ճնշումը 30-700 կպնևմաձողայինն/մ2) օդը լցնում է միայն Պնևմատիկ շինարարական կոնստրուկցիաների կրող տարրերը։ 
Օդակիր պնևմատիկ շինարարական կոնստրուկցիաները ստորաբաժանվում են և պնևմապանելային կոնստրուկցիաների։ Կիրառվում են նաև համակցված թաղանթներ՝ պահող կոնստրուկցիաներով, օդահենարանային ինչպես նաև ճոպաններով, ցանցերով, ձգապարաններով և դիաֆրագմաներով ուժեղացված պնևմատիկ շինարարական կոնստրուկցիաներ։
Սիլվան Վիդմեր

Սիլվան Վիդմեր (գերմ.՝ Silvan Widmer, մարտի 5, 1993(1993-03-05), Արաու, Շվեյցարիա), շվեյցարացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Բազելի և Շվեյցարիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է աջ պաշտպանի դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Աարաու ===
Վիդմերը Աարաուի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2011 թվականի հուլիսի 23-ին՝ Վինտերտուրի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը խփեց նոյեմբերի 21-ին՝ Սանկտ Գալենի դեմ խաղում։ Օգոստոսի 6-ին Վիդմերը 2 գոլի հեղինակ դարձավ Վադուցի դեմ խաղում։ Օգոստոսի 25-ին նա 3 գոլային փոխանցում տվեց Լուգանոյի դեմ խաղում՝ 3-1 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին։ 2013 թվականի ապրիլի 1-ին շվեյցարացին հեթ-տրիկ ձևակերպեց Վոլենի դեմ խաղում։ Աարաուի կազմում Վիդմերը անցկացրեց 70 հանդիպում՝ դառնալով 11 գոլի և 6 գոլային փոխանցման հեղինակ։


=== Ուդինեզե ===
2012 թվականի ապրիլի 10-ին Վիդմերը պայմանագիր կնքեց Ուդինեզեի հետ, սակայն թիմին միացավ 2012-13 մրցաշրջանից հետո։ Իր դեբյուտը Ուդինեզեի կազմում նշեց 2013 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ փոխարինելով Դուշան Բաստային Եվրոպայի Լիգայի որակավորման 3-րդ փուլի Շիրոկի Բրիեգի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Սերիա A-ում անցկացրեց նոյեմբերի 3-ին՝ Ինտեր Միլանի դեմ խաղում։ Իր առաջին մրցաշրջանում Վիդմերը անցկացրեց 21 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։
2014 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Վիդմերը 2 գոլային փոխանցում տվեց Պարմայի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 4-2 հաշվով։ Իր առաջին գոլը Ուդինեզեի կազմում խփեց նոյեմբերի 2-ին՝ Ջենոայի դեմ խաղում։ 2015 թվականի հունվարի 22-ին Վիդմերը հեռացվեց խաղադաշտից Նապոլիի դեմ Իտալիայի գավաթի խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 68-րդ րոպեին։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ին շվեյցարացին գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Վերոնայի դեմ խաղում։ Ուդինեզեի կազմում Վիդմերը անցկացրեց 142 հանդիպում՝ դառնալով 5 գոլի և 18 գոլային փոխանցման հեղինակ։


=== Բազել ===
2018 թվականի հուլիսի 12-ին Վիդմերը 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Բազելի հետ։ Իր դեբյուտը նշեց հուլիսի 21-ին՝ Սանկտ Գալենի դեմ խաղում։ Օգոստոսի 12-ին նա 2 գոլային փոխանցում տվեց Սիոնի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 3-2 հաշվով։


== Միջազգային կարիերա ==
Վիդմերը ներկայացրել է Շվեյցարիան մինչև 18, մինչև 19 և մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։ Շվեյցարիայի ազգային հավաքականում իր դեբյուտը նշեց 2014 թվականի հոկտեմբերի 14-ին՝ փոխարինելով Շտեֆան Լիխտշտայներին Սան Մարինոյի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը հավաքականի մեկնարկային կազմում անցկացրեց 2017 թվականի հունիսի 1-ին՝ Բելառուսի դեմ ընկերական խաղում։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2018 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ


=== Միջազգային վիճակագրություն ===
2018 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիդմերի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Վիդմերը transfermarkt-ում
Վիդմերը soccerbase.com-ում
Վիդմերը WhoScored.com կայքում
Վիդմերը Սերիա A-ի պաշտոնական կայքում Archived 2018-08-22 at the Wayback Machine.
Վիդմերը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Ռոսթալ

Ռոսթալ (գերմ.՝ Roßtal), համայնք Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության հարավ-արևելքում՝ Բավարիայի երկրամասի (Վերին Բավարիա) Ֆյուրտի շրջանում։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների, համայնքի բնակչությունը կազմում է 9764 մարդ։
Համայնքը զբաղեցնում է 44,40 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսը՝ 90574։ Համայնքի բնակչության լեզուն համարվում է գերմաներենը։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ամրոցային թումբ

Ամրոցային թումբ՝ բարձր հողային լիցք ամրոցում, սովորաբար՝ առջևում փորված փոսով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուրմանտաու

Կուրմանտաու (ռուս.՝ Курмантау, բաշկիրերեն՝ Ҡормантау), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 451 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեն Լիզե (կանտոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեն Լիզե (այլ կիրառումներ)Սեն Լիզե (ֆր.՝ Saint-Lizier), կանտոն Ֆրանսիայում։ Գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ դեպարտամենտում։ Մտնում է Սեն Ժիրոն շրջանի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 0916։
Սեն Լիզե կանտոնի մեջ հաշվվում է 16 կոմունա, որից գլխավորն է Սեն Լիզեն։


== Կանտոնի կոմունաներ ==


== Բնակչություն ==
Կանտոնի բնակչությունը 2006 թվականին կազմում էր 7 165 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Արյեժ դեպարտամենտի կոմունաների բնակչությունը INSEE կայքում
Սեն Լիզե կանտոնի տեղադիրքը Ֆրանսիայի քարտեզի վրա(չաշխատող հղում)
Զելյոնի Կոլոդեզ (գյուղ, Չուգուևի շրջան)

Զելյոնի Կոլոդեզ (ուկրաիներեն՝ Зелений Колодязь), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգուևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1705 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնի Կոլոդեզ գյուղում բնակվում էր 650 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1300,0 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աստերոիդների ցանկ (238701-238800)

Աստերոիդների ցանկ (238601-238700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (238801-238900)
 Աստերոիդների ցանկ (238601-238700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (238801-238900)
Ժողովածու (5287)

Ժողովածու (5287), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5287 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1623-1632 թվականներին Գասպար երեց գրիչի կողմից Ըղուերձ գիւղաքաղաքում (Արու տան)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 12.5x19 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 129 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր, սպիտակ կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 96ա, 96բ, 97բ, 111ա, 123բ։


== Բովանդակություն ==
Մաշտոց ձեռաց։
Տեսիլ Մարիամու։
Թուղթ երկնառաք։


== Ծանոթագրություններ ==
Գռասար

Գռասար, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գեղամա լեռնաշղթայի կատարային մասում, Գռիձոր գետի վերնագավառից հարավ։ Բարձրությունը 3182 մ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեսլի Ստեֆանսոն

Լեսլի Էնն Ստեֆանսոն (անգլ.՝ Leslie Ann Stefanson, մայիսի 10, 1971(1971-05-10), Ֆարգո, Հյուսիսային Դակոտա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, ֆոտոմոդել, նկարիչ և քանդակագործ։ Առավել հայտնի է «Գեներալի աղջիկը» ֆիլմից, որտեղ խաղացել է Էլիզաբեթ Քեմփբելի դերը։


== Կենսագրություն ==
Լեսլի Ստեֆանսոնը ծնվել է 1971 թվականի մայիսի 10-ին Հյուսիսային Դակոտայի Ֆարգո քաղաքում և մեծացել Մինեսոտայի Մուրհեդե քաղաքում։


== Գործունեություն ==
1994 թվականին Լեսլին սկսել է նկարահանվել  «Կովբոյների մոտ այդպես է ընդունված» ֆիլմում՝ մարմնավորելով մի աղջկա դեր։ 2003 թվականին Ստեֆանսոնը խաղացել է իր 18-րդ և վերջին դերը «Այլմոլորակայինների որսորդը» ֆիլմում։
Լեսլին նաև ֆոտոմոդել է եղել։
Վերջին տարիներին նաև զբաղվում է նկարչությամբ և քանդակագործությամբ։


== Անձնական կյանք ==
2002 թվականից Լեսլին ամուսնացած է դերասան Ջեյմս Սփեյդերի հետ, որի հետ նշանվել է 2008 թվականին։ Զույգն ունի մեկ որդի, ով ծնվել է 2008 թվականի օգոստոսի 31-ին։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լեսլի Ստեֆանսոնի պաշտոնական կայք
Լեսլի Ստեֆանսոն (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Բակուր (Ուրֆայի նահանգ)

Բակուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տինկովա

Տինկովա (էստ․՝ Tõnkova), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կարինե Մինասյան

Կարինե Աղասու Մինասյան (օգոստոսի 29, 1965(1965-08-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Կոլեգիայի անդամ (նախարար)։


== Կրթություն ==
1982-1987 թթ. սովորել և ավարտել է Մոսկվայի Ս. Օրջոնիկիձեի անվան կառավարման ինստիտուտը՝ մեքենաշինական արդյունաբերության կառավարման ինժեներ-տնտեսագետի մասնագիտությամբ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1988-1992 թթ. - Երևանի «Ֆերրիտ» գործարանի աշխատանքի և աշխատավարձի բաժնի ինժեներ-տնտեսագետ։
1992-1997 թթ. - ՀՀ կառավարությանն առընթեր Կառավարման և տնտեսական բարեփոխումների ինստիտուտի կրտսեր մասնագետ, ապա առաջատար մասնագետ, ապա բաժնի վարիչ։
1997-1998 թթ. - Հայաստանի բանկերի ասոցիացիայի տնտեսագետ, ապա ավագ մասնագետ։
1998-2002 թթ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի մակրոտնտեսական և բանկային հետազոտությունների կենտրոնի բանկային համակարգի զարգացման հետազոտությունների բաժնի պետ։
2002 թ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի բանկային մեթոդաբանության և վերլուծությունների վարչության պետ։
2002-2009 թթ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ։
2004-2007 թթ. - «Ֆինանսաբանկային քոլեջ» հիմնադրամի խորհրդի անդամ։
2005 թվականից - ՀՀ ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամի խորհրդի անդամ։
2009 թ. սեպտեմբերի 3-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամի պաշտոնից։
2009 թ. սեպտեմբերի 3-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ։
2010 թ. մայիսի 25-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալի պաշտոնից։
2010 թ. մայիսի 25-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարի առաջին տեղակալ։
2011 թ. մարտի 9-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Ասիական զարգացման բանկի կառավարիչների խորհրդում Հայաստանի Հանրապետության կառավարչի փոխարինող անձ (փոխկառավարիչ)։
2013 թ. նոյեմբերի 14-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր ներկայացուցիչ։
2014 թ. մայիսի 27-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Ասիական զարգացման բանկի կառավարիչների խորհրդում Հայաստանի Հանրապետության կառավարչի փոխարինող անձի (փոխկառավարչի) պարտականություններից։
2014 թ. հունիսի 3-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի առաջին տեղակալի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։
2014 թ. հունիսի 7-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Նախագահի խորհրդական։
2014 թ. դեկտեմբերի 27-ի ՀՀ Նախագահի հրամանագրով 2014 թ. դեկտեմբերի 30-ից ազատվել է ՀՀ Նախագահի խորհրդականի պաշտոնից։
2015 թ. հունվարի 2-ից Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Կոլեգիայի անդամ (նախարար) է։
2016 թ. փետրվարի 1-ից Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Կոլեգիայի անդամ է (նախարար) ներքին շուկաների, տեղեկատվայնացման և տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաների գծով։Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության խորհրդի անդամ է։


== Պարգևներ ==
Անանիա Շիրակացու մեդալ (2013)։
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի հուշամեդալ։
ՀՀ վարչապետի հուշանվեր (2014)։
Շնորհվել են մի շարք միջազգային ֆինանսատնտեսական կառույցների սերտիֆիկատներ։Ազատ տիրապետում է ռուսերեն և անգլերեն լեզուներին։
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։


== Ծանոթագրություններ ==
(5103) Դիվիս

(5103) Դիվիս (անգլ.՝ Divis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,749628 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7082 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7911 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1665,36 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,216169 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5103) Դիվիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արշակ Բ (այլ կիրառումներ)

Արշակ Բ անունը կարող է վերաբերել՝

Արշակ Բ - հայոց թագավոր 350-368 թվականներին
Արշակ Բ - հայկական առաջին օպերան, 1868 թվական
Արշակ Բ Փառնավազ - վրաց թագավոր մ.թ.ա. 20-1 թվականներին


== Տես նաև ==
Արշակ Ա - Հայաստանի թագավոր «խառնակ ժամանակաշրջանում» 34-35 թվականներին
Վլադիմիր Տիտով (այլ կիրառումներ)

Վլադիմիր Տիտով, կարող է վերաբերել՝

Վլադիմիր Տիտով — ռուսական դիվանագետ
Վլադիմիր Տիտով — սովետական և ռուս տիեզերագնաց
ՎՄ-80

ՎՄ-80 չինական արտադրության համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ։


== Արտադրություն ==
ՎՄ-80 համակարգերի արտադրույթունը սկսվել է 1999 թվականին։ ՎՄ-80 համակարգերը ՎՄ-40 համակարգերի ավելի արդիականացված և հզորացված տարբերակն է։ Արդիականացման նպատակն էր բարձրացնել շարժունակությունը և մարտունակությունը, ավելացել հեռահարությունը և ճշտգրտությունը և այլն։ Ներկայումս ՎՄ-80 համակարգերը արտահանվում են ՆՕՐԻՆԿՈ չինական արտաքին առևտրի կորպորացիայի (China North Industries Corporation) կողմից։ 1999 թվականին 4-8 ՎՄ-80 համակարգեր արտահանվել են Հայաստանի Հանրապետություն։ ՎՄ-80 համակարգերի զարգացումը շարունակվում է մինչ օրս։ 2002 թվականին արտադրվեց նոր ՎՄ-120 տարբերակը։ Այս համակարգերի և ՎՄ-80 համակարգերի տարբերությունը միայն կրակի առավելագույն հեռավորոթյունն է։ Ի տարբերություն ՎՄ-80 համակարգերի՝ ՎՄ-120 համակարգերի կրակի առավելագույն հեռավորոթյունը կազմում է 120 կմ։ ՎՄ-120 համակարգեր արտահվել են Հորդանան։


== Մարտավարատեխնիկական տվյալներ ==
ՎՄ-80 համակարգը տեղարված է 32 տոննա կշռող 8x8 բարձր շարժունակությամբ բեռնատարի շասսի վրա։ Մեքենան սնուցվում է 500 ձիաուժ հզորությամբ դիզելային շարժիչով, զարգացնելով 70-80 կմ/ժ արագություն։ ՎՄ-80 համակարգի վառելիքի պաշարը կազմում է 550 կմ։ ՎՄ-80 համակարգի երկարությունը կազմում է 9.55 մ, լայնությունը 3.06 մ, իսկ բարձրությունը մոտ 3.3 մ։ ՎՄ-80 համակարգի հրթիռները ունեն ստանդարտ 273-մմ տրամագիծ, երկարությունը կազմում է 4.885 մ և կշռում են 505 կգ։ Այս համակարգի գլխավոր առավելություններից մեկը իր վերալիցքավորման ժամանակն է։ Այս համակարգերը լիցքավորվում են կոնտեյներային տարբերակով, որը կրճատում է վերալիցքավորման ժամանակը։ ՎՄ-80 համակարգերի կրակի հեռահարությունը կազմում է 34-80 կմ։


== Համեմատություն Սմերչ, Ուռագան, ԱՌ1Ա, PHL-03, HIMARS, M270, Աստրոս II և Պինակա ՀԿՌՀ-երի հետ ==


== Հայաստանի սպառազինությունում ==
2011 թվականի անկախության զորահանդեսի ժամանակ նշվեց, որ հայկական ՎՄ-80 համակարգերը զինվել են նոր, արդիականացված հրթիռներով, որոնց հեռահարությունը հասցվել է 120 կմ-ի։ Հայաստանը պաշտոնապես հայտարարել է 4 համակարգերի գնման մասին, բայց բազմաթիվ աղբյուրներում նշվում է, որ մեր զինված ուժերում կա առնվազն 8 համակարգեր (ևս 4 համակարգ գտնվում է ԼՂՀ Զինված ուժերում)։


== Սպառազինություն ==

 Չինաստան
 Հայաստան 4-8 հատ ՎՄ-80
 Հորդանան 24 հատ ՎՄ-120


== Տես նաև ==
Սմերչ
HIMARS
ԲՄ 21 Գրադ
ԱՌ1Ա
Աստրոս II
Պինակա
ՌՄ-70
ՎՌ-40 Լանգուստա


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Type 83 273mm rocket WM-80 / WM-120 273mm rocket(անգլ.)
273-мм реактивная система залпового огня WM-80(ռուս.)
Реактивная система залпового огня WM-80(ռուս.)
Զորավարժություններ Հայաստանում՝ WM-80 համակարգի կիրառմամբ (ֆոտո, վիդեո)
Թադեմ՝ հորս գյուղը

Թադեմ՝ հորս գյուղը, (անգլ.՝ Tadem, My Father's Village: Extinguished during the 1915 Armenian Genocide), «Թադեմ` հորս գյուղը, ոչնչացված 1915 թվի Հայոց ցեղասպանության ժամանակ» հատորում Ռոբերտ Արամ Գալուստյանը պատմում է Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Թադեմ գյուղի և նրա բնակիչների ոդիսականի մասին։ Գիրքը ստեղծվել է վառ պահելու գյուղի մասին հիշողությունը, և վավերագրելու, որ այդ գյուղը գոյություն է ունեցել, և վերապրողները հիշում են, թե ինչ է պատահել այնտեղ։


== Հեղինակի մասին ==
Հայոց ցեղապսանությունից փրկվածի ժառանգ Ռոբերտ Արամ Գալուստյանը մեծացել է Մասաչուսեթս նահանգի Վաթերթաուն քաղաքում։ Ավարտել է Քլարք համալսարանը և Բոստոնի համալսարանի իրավաբանական դպրոցը։ Մեծ է Ռոբերտ Ա. Գալուստյանի դերը Հայոց ցեղասպանության ճանաչման և ուսումնասիրության հարցում։ Գալուստյանը Ամերիկայի հայկական ազգային ինստիտուտի նախագահն է, Ամերիկայի հայկական համագումարի հիմնադիրը։ Կնոջ՝ Մարիանեի հետ ապրում է Բելմոտում, Մասաչուսեթս։


== Թադեմի մասին ==
Թադեմը (Դատեմ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդի վիլայեթում։ 20-րդ դարի սկզբին ունեցել է ավելի քան 200 տուն հայ բնակչություն, որը տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Վերժինե Սվազլյանի «Հայոց ցեղասպանություն։ Ականատես վերապրողների վկայություններ» (Երևան, 2011) կոթողային հատորի 210-րդ էջում տպագրված Հարություն Թորոսի Գրիգորյանի (ծնվ. 1898) համար 87 վկայությունում Խարբերդի որբանոցում ապաստան գտած վերապրողը պատմում է. «Դատեմը ուներ երեքհարյուր հիսուն տուն հայ և քսան տուն թուրք։ Գյուղում զբաղվում էին հողագործությամբ։ Ցանում էին ցորեն, գարի, ոսպ, չեմեն, բամբակ, շուշմա-կտավատ։ Արհեստավոր քիչ կար. հինգ հյուսն, ութ պատշար, վեց կոշկակար, չորս նպարավաճառ։ Թուրքերը ոչխար կպահեին։ Գյուղեն դուրս, տասնհինգ րոպե հեռու հին եկեղեցիի մը ավերակը կար, քովեն աղբյուր մը կբխեր, որը չորս ջրաղաց կդարձներ և գյուղացիներուն ալյուրը կաղային, արտերը կջրեին։ Դատեմի չորս կողմը թուրքի և քյուրդի գյուղեր էին»։


== Բովանդակություն ==
Գիրքը բաղկացած է երեք մասերից։ Առաջին մասում ներկայացվում է գյուղի կյանքն ու առօրյան և ցեղասպանամետ ընդհանուր մթնոլորտը։
Երկրորդում՝ հոր՝ Պողոս Գալուստյանի փախուստը 1917 թվականին Դերսիմի լեռներով դեպի Երզինջան (Երզնկա)։ Պողոսը մասնակցել է Էրզրումի պաշտպանական կռիվներին։ Հետագայում հայտնվել է Թիֆլիսում, որտեղից Սամարայի, Վլադիվոստոկի և այնուհետև Յոկոհամայով (Ճապոնիա) անցել է Սիեթլ (ԱՄՆ)։
Երրորդ մասում Պողոսի կյանքն է Ամերիկայում սկսած 1919 թվականի օգոստոսի 23-ից։ Պողոս Գալուստյանը Սիեթլից Բոստոն է տեղափոխվել միանալու իր երկու ավագ եղբայրներին։
Գալուստյանը գրքում ներառել է նաև Թադեմ կատարած իր երկու այցելությունների (1993 և 1999 թվականներին) նկարագրությունները։ Այնտեղ նա հանդիպել է Հաջի Բեկոյի ժառանգներին։
Հատորը հարուստ է նաև Ռոբերտ Արամ Գալուստյանի հավելվածներով, որտեղ հիշատակված հայորդիների անունները, ծննդյան, մահվան և ԱՄՆ գաղթելու մանրամասներն են նշված, ինչպես նաև օգտագործված որոշ թուրքերեն և հայերեն բառերի բացատրությունները, սև ու սպիտակ նկարներ, ութ քարտեզներ և օգտագործված գրականության ցանկ։


== Մեջբերումներ գրքի մասին ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Տեխնիկայի տուն (Կալինինգրադ)

Տեխնիկայի տուն (գերմ.՝ Haus der Technik, «Էպիկենտրոն» առևտրի տուն), վերակառուցվել է 2000 թվականին Կալինինգրադի պատմական շենքում։ Գտնվում է պրոֆեսոր Ֆեոդոր Բարանովի փողոցում։


== Պատմություն ==

1920 թվականից Քյոնիգսբերգում սկսեց կազմակերպվել Արևելյան տոնավաճառը։ Առաջին անգամ այն անցկացվեց Քյոնիգսբերգի կենդանաբանական այգու տարածքում։ Տոնավաճառի հաջողության շնորհիվ որոշվեց այն անցկացնել ամեն տարի։ Տոնավաճառի կարիքների համար որոշվեց ցուցահանդեսային շենքերի և տաղավարների համալիր կառուցել։ Դրանցից մեկն է 1924 թվականին կառուցված Տեխնիկայի տունը։
Նացիզմի տարիներին Տեխնիկայի տունը վերանվանվել է Շլագետերի տուն, 1928 թվականին սպանված Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության անդամ Ալբերտ Լեո Շլագատերի պատվին։ Շլագատերի տանը ելույթներով հանդես են եկել Բրյունինգը, Յոզեֆ Գեբելսը և Ադոլֆ Հիտլերը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Տեխնիկայի տունն ավերվել է։

Պատերազմից հետո շենքը չի վերականգնվել։ Միայն կառույցի ներսի մասում ներքին պատերի երկայնքով կառուցվել են խանութներ։ Դրանք շրջապատեցին լայն բաց «բակը» (նախկինում՝ Տեխնիկայի տան գլխավոր դահլիճ), որտեղ տեղավորվեցին Կենտրոնական շուկայի առևտրի տաղավարները։
2000-ական թվականների սկզբին շենքը վերականգնվել է որպես «Էպիկենտրոն» առևտրի կենտրոն։


== Ճարտարապետություն և շինարարական նկարագիր ==

Տեխնիկայի տունն ընդարձակ ցուցասրահ է։ Շենքի երկարությունը 121 մետր է, լայնությունը՝ 46 մետր։
Շենքի անկյուններում կան չորս կցակառույցներ, որտեղ տեղակայված էին բյուրոն, կրթական կինոթատրոնը, ռեստորանը։ Լույսը դահլիճ էր հորդում մեծ թվով նեղ պատուհաններից։ Ցուցահանդեսին ծանր տեխնիկա հասցնելու համար Տեխնիկայի տանը տեղադրվել է երկաթուղային ուղի, իսկ սրահի տարածքում տեխնիկան տեղափոխելու համար օգտագործվել է էլեկտրական ամբարձիչ։
Շենքը կառուցվել է ինտերնացիոնալ ոճով կարմիր աղյուսից։ Շենքի ճարտարապետն է եղել Հանս Հոպը։ Արտաքին պատերը զարդարված են քանդակագործ Գերման Բրախերտի և Էրնստ Ֆիլիցի ստեղծագործություններով։


== Գրականություն ==
Балдур Кёстер «Кёнигсберг. Сегодняшний Калининград. Архитектура немецкого времени» . Перевод с немецкого (текст Archived 2007-09-09 at the Wayback Machine.). Данные оригинального немецкого издания: Baldur Köster , Husum Druck; 2000, ISBN 3-88042-923-5
Мультимедийный справочник «Кёнигсберг 1255—1945». (с) И. Заболотов, 2004 г.


== Ծանոթագրություններ ==
Եղիա Պարոն-Վարդյան

Եղիա Պարոն-Վարդյան (նաև՝ Եղիշե, 1880, Կիրասոն, Կիրասոնի գավառ, Տրապիզոնի նահանգ- 1915, Կիրասոնից դուրս), հայ դեղագործ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1880 թվականին Տրա­պի­զո­նի նա­հան­գի Կի­րա­սո­նի գա­վա­ռի կենտ­րոն Կի­րա­սոն քա­ղա­քում։ Դե­ղա­գործ Արամայիս Պարոն-Վարդյանի եղ­բայրն է։ Ավար­տել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ ֆրանսիական համալսարանի բժշկա­կան ֆա­կուլ­տե­տի դե­ղա­գոր­ծա­կան բա­ժի­նը։ Կիրասոնում եղ­բոր հետ մի­ասին սե­փա­կան դե­ղա­տուն են ու­նե­ցել և դե­ղա­գործ աշ­խա­տել։ 1915 թվականին թուր­քե­րը կո­ղոպ­տում են դե­ղա­տու­նը, իսկ եղ­բայր­նե­րին սրա­խող­խող անում Կիրասոնից դուրս։ Եղի­ան սպան­վում է 35 տա­րե­կա­նում։


== Գրականություն ==
Հայ բժշկու­թե­ան տո­ւած զո­հե­րը, ցու­ցա­կագ­րո­ւած վա­ւե­րա­կան փաս­տե­րով, Կ. Պո­լիս, 1919։
Հայ­րա­պե­տյան Վա­նիկ, Էջեր Հա­յաս­տա­նի դե­ղա­գոր­ծու­թյան պատ­մու­թյու­նից, Երև­ան, 1990։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Փիլիսոփա

Փիլիսոփա (հին հունարեն՝ φιλόσοφος - իմաստասեր, իմաստության ձգտող, իմաստություն փնտրող), մարդ, որը զբաղվում է փիլիսոփայական խնդիրների ուսումնասիրմամբ։ Լայն ընկալմամբ, յուրաքանչյուր մարդ (մտածող էակ) փիլիսոփա է, քանի որ իր ներդրումն ունի մտածողության զարգացման մեջ։ Նեղ ընկալմամբ փիլիսոփա են անվանում  այն մարդուն, որը  որոշակի գիտելիքներ ունի տրամաբանության բնագավառում և կարող է առաջադրել և լուծել փիլիսոփայության բնագավառի խնդիրներ։ Փիլիսոփա կարող է կոչվել մարդը, որը պատկանում է որոշակի փիլիսոփայական դպրոցի, որը կիսում է տվյալ դպրոցի գաղափարները կամ ապրում է համապատասխան այդ գաղափարների։
Hero (երգ, Էնրիկե Իգլեսիաս)

«Hero» («Հերոս»), իսպանացի երգիչ Էնրիկե Իգլեսիասի «Escape» ալբոմի առաջին սինգլը, որ թողարկվել է 2001 թվականին։ Դրանից առաջ Էնրիկեն այն կատարել է 2001 թվականի նոյեմբերին՝ նույն թվականին սեպտեմբերի 11-ին Նյու Յորքում տեղի ունեցած ողբերգության զոհերի հիշատակի օրը։
Երգի տեսահոլովակում (ռեժիսոր՝ Ժոզեֆ Կան) նկարահանվել են Ջենիֆեր Լավ Հյուիթն ու Միքի Ռուրկը։


== Կոմպոզիցիաների ցանկ ==
CD Single; #1«Hero» (Ռադիո-տարբերակ)
«Be With You» (Thunderpuss Remix)
«Héroe» (Spanish MetroMix)CD Single; #2«Hero» (ալբոմային տարբերակ)
«Hero» (English MetroMix)
«Bailamos»CD-Maxi; Եվրոպա«Hero» (Metro Mix English Version)
«Hero» (Ventura & Colombo Remix)
«Hero» (Metro Mix Spanish Version)
«Hero» (Thunderpuss Radio Edit)12" Vinyl Promo; ԱՄՆ«Hero» (MARK!'s New Classic Mix) (10։10)
«Hero» (MARK!'s Hard Head Dub) (9։54)
«Hero» (MARK!'s Hard Head Vocal) (9։39)
«Hero» (Datalux Club Mix) (7։32)
«Hero» (Minge Binge Lost My Mind Dub) (5։49)12" Vinyl Promo; ԱՄՆ/Իտալիա «Thunderpuss Mixes»«Hero» (Thunderpuss Club Mix) (7։58)
«Hero» (Thunderpuss Radio Edit) (3։16)
«Hero» (Thunder Dub) (7:51)


== Մրցանակներ ու անվանակարգեր ==


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեսահոլովակը YouTube կայքում
Երգի տեքստը Archived 2017-10-26 at the Wayback Machine. metrolyrics.com կայքում
Թերես (քաղաք, Գերմանիա)

Թերես (գերմ.՝ Theres), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասի Հասբերգե շրջանում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 2682 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 30,79 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 6 74 180.
Կոմուննան բաժանվում է 4 գյուղական շրջանների։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարվառա Ալեքսանյան

Վարվառա Արտոյի Ալեքսանյան (1921, Երևան, Հայկական ԽՍՀ - ապրիլի 5, 1989(1989-04-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, համաճարակաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1962), պրոֆեսոր (1963)։


== Կենսագրություն ==
1943 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1963-1989 թվականներին եղել է ԵԲԿԻ համաճարակաբանության ամբիոնի վարիչ, 1965-1989 թվականներին՝ Հայաստանի բժիշկ-աշխարհագրագետների ընկերության նախագահ։
Աշխատանքները վերաբերում են Հայաստանում բնական ծաղիկի դեմ պայքարի և կանխարգելման միջոցներին։ Հայտնաբերել և ուսումնասիրել է առնետների կծելուց առաջացող հիվանդությունը։ Բժշկական աշխարհագրության մեջ գործածության մեջ է դրել «համաճարակաբան աշխարհագրություն» տերմինը։


== Պարգևներ ==
«Պատվո շքանշան»


== Ընտանիք ==
Հայրը՝ Արտո Ալեքսանյան, համաճարակաբան
Ամուսինը՝ Վրեժ Նշանի Զիլֆյան, ուռուցքաբան
Որդին՝ Արտո Զիլֆյան, Ախտաբան-ֆիզիոլոգ
Դուստրը՝ Մարգարիտա Զիլֆյան, բժշկական գիտությունների թեկնածու
Թոռը՝ Արտաշես Արտոյի Զիլֆյան, ակնաբույժ


== Երկեր ==
Эпидемиологическая география Армении за 40 лет, Е., 1960.
Опыт составления тематического комплексного медико-географи­ческого атласа, Е., 1962.
К вопросу послеоперационных осложнений в связи с широким применением антибиотиков, 1972.
Региональные проблемы медицинской географии в Армении, Е., 1987.
Ինչ է խոլերան և նրա էլ-տոր տարատեսակը, Երևան, 1972։
Մանկական տարափոխիկ հիվանդությունների կանխարգելումը, Երևան, 1980։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուի Գալլե

Լուի Գալլե (ֆր.՝ Louis Gallait, մարտի 10, 1810(1810-03-10)[…], փետրվարի 10, 1810(1810-02-10) կամ մայիսի 10, 1810(1810-05-10), Տուրնե, Տուրնե, Էնո, Բելգիա - նոյեմբերի 20, 1887(1887-11-20)[…], Սխարբեեկ, Բրյուսել, Բելգիա), բելգիացի նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Գալլեն ծնվել է Տուրնեում, 1810 թվականին։
Նախնական գեղարվեստական կրթությունն ստացել է հայրենի քաղաքում, սովորել է Ֆիլիպ Օգյուստ Գեննեկենի մոտ։ 1832 թվականին նրա «Տուրք Կեսարին» կտավն արժանացել է Գենտի գեղարվեստական ցուցահանդեսի առաջին մրցանակին, ինչից հետո նա գեղանկարչության ուսումը շարունակելու նպատակով մեկնել է Անտվերպեն և մեկ տարի անց իր «Կույրերին բուժող Քրիստոսը» նկարը ներկայացրել է բելգիական սալոնում։ Կտավն այնուհետև տեղափոխվել է Տուրնեի մայր տաճար։ Արդյունքում Գալլեն մեկնել է Փարիզ, որտեղ ստեղծել է ևս մի քանի կտավներ, այդ թվում և` «Կառլ 5-րդի հրաժարականը» (1841), որն արժանացել է ժամանակակիցների բարձր գնահատականին ու նրան ճանաչելիություն է բերել Եվրոպայում։ Նրա նկարները կարևոր դեր են ունեցել պատմական գեղանկարչության գերմանական դպրոցի զարգացման գործում։ Շուտով նա հրավիրվել է Բրյուսել, որտեղ էլ ապրել ու աշխատել է մինչև իր կյանքի վերջը։

19-րդ դարի երկրորդ կեսում համարվել է Բելգիայի ամենահարգված նկարիչներից մեկը, նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Բելգիայի և Ֆրանսիայի տարբեր գեղարվեստական թանգարաններում։ Որոշ աշխատանքներ ցուցադրվում են Էրմիտաժում։
Գալլեն մահացել է 1887 թվականին, Բրյուսելում։


== Ծանոթագրություններ ==
Քալքիս (բերդ, Անջար)

Քալքիս, Անջարի պատմական բերդը, որը ի տարբերություն լիբանանյան այլ ճարտարապետական հուշարձանների ուրույն է իր կառուցվածքով։


== Պատմություն ==
Քալքիս բերդաքաղաքի ավերակները գտնվում են Անջարի հյուսիսարևելյան կողմում, որտեղ 1939 թվականին հաստատվեցին մուսալեռցիները։
Մարկոս Անտոնիոսը Քալքիսը նվիրում է Կլեոպատրային, ով իր հերթին դա փոխանցում է Հերովդեսի թոռներին։
5-րդ դարում այն գրավում են Օմայատները և այն վերածում բարգավաճ բերդաքաղաքի, պարսպապատում են, կառուցում պալատ, մզկիթ, դատարան, բաղնիք, հարեմ և այլն։
Բերդաքաղաքն ուներ 600 խանութ և դարձել էր առևտրական քարավանների հանդիպման վայրը։
Հիշամ իշխանն ապստամբում է Օմայանների դեմ և 744 թվականին բերդաքաղաքի մոտ մեծ ճակատամարտ է տեղի ունենում և բերդաքաղաքը կործանվում է։ Բերդաքաղաքը դարերով մնում է լքված (հավանական է, որ խաչակիրները գրավում և մասնակի վերանորոգում են այն)։ Բերդաքաղաքն ունի 350 X 385 մետր տարածություն և խաչաձև հատակագիծ՝ չորս դարպասներով՝ դեպի երկրի հիմնական չորս ուղղություններ։


== Բերդաքաղաքը 1900-ական թթ. ==
1953 թվականին ռուս հնագետ Սեմսոնի ղեկավարութեամբ սկսվում են հնագիտական պեղումներ։ Վերակառուցման աշխատանքները ղեկավարում է հայազգի պրոֆեսոր Հարություն Գալայանը։ Պեղումները դադարեցվում են Լիբանանում քաղաքացիական պատերազմի պատճառով։
1974 և 1991 թթ. բերդում Լիբանանյան պետության կողմից կազմակերպվում են փառատոներ, որին մասնակցում է նաև Անջարի հայությունը։
Բերդը դարձել է Լիբանանի հնագիտական կենտրոններից մեկը, բաց է զբոսաշրջիկների համար, ունի իր պահակները, հուշանվերների խանութներ և զբոսավարներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերխնի Իզյակ

Վերխնի Իզյակ (ռուս.՝ Верхний Изяк, բաշկիրերեն՝ ҮргеИҙәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 563 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստծո ասպազենք 3։ Չինական կենդանակերպի նշաններ

«Աստծո ասպազենք 3։ Չինական կենդանակերպի նշաններ» (անգլ.՝ Chinese Zodiac) ռեժիսոր Ջեքի Չանի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Օլիվեր Փլեթը, Սինթհուն Յաոն, Էմիլի Գույոն, Կեյտլին Դեշելը, Լաուրա Վեյսբեքերը, Քեննի Ջին, Սթիվեն Դասը, Քվոն Սան Ուն, Քեն Լոն։


== Սյուժե ==
XIX դարում գողացված 12 բրոնզաձույլ արձանիկները կառավարության պահանջմունքով վերադարձվել է հայրենիք։ Իհարկե, համաշխարհային ճանաչում ունեցող «Ասիական Բազե» մականունով Ջեքիի համար հայրենասիրությունը ամենագլխավորը չէ։ Բայց բոլոր արձանիկներն հավաքելն այնքան էլ հեշտ գործ չէ։ Դրա համար պետք է այցելել Փարիզ, Շանհայ, Հոնկոնգ, Սիդնեյ, մեքսիկական Կանկուն, Վանուատու կղզիներ և նույնիսկ հեռավոր Ռիգա։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աստծո ասպազենք 3։ Չինական կենդանակերպի նշաններ(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Աստծո ասպազենք 3։ Չինական կենդանակերպի նշաններ»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Ժողովածու (2851)

Ժողովածու (2851), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2851 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1782 թվականին Բրաբիոն գրիչի կողմից Կ․ Պոլսում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 34,1x22,2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 153 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 124բ։


== Բովանդակություն ==
Գր․ Նիւսացւոյ Խօսք յինն երանութիւն, Յորդորումն մանկանց ի կուսութիւն, Մեկնութիւն Ժողովրդին, Յաղագս Երգոց երգոյն։
Լուծմունք Ինն երանութեան գրոց։
Յակ․ Մծբնացւոյ Զգօն գիրք։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուլտրի շրջան (Իլինոյս)

Մուլտրի շրջան (անգլ.՝ Moultrie County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 870 կմ² է, բնակչությունը՝ 14.846 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սալիվան բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1843 թ.։
1939

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 1939 (այլ կիրառումներ)
1939 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1939 թվականն է, 
XX դարի 39-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Սեպտեմբեր 1 - Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ


== Ծնունդներ ==
Հունվար 1 - Միշել Մերսյե, Ֆրանսիական դերասանուհի
Հունվարի 1 - Յուրի Մկրտումյան, հայ ազգագրագետ, դիվանագետ, արտակարգ և լիազոր դեսպան
Հունվարի 8 - Կարոլինա Հերերա, վենեսուելացի-ամերիկացի դիզայներ
Հունվար 27 - Տիգրան Մանսուրյան, կոմպոզիտոր
Փետրվարի 6 - Սիմոն Աչիկգյոզյան, ինժեներ-երկրաբան, Արցախյան պատերազմի ազատամարտիկ, «Արաբո» ջոկատի հրամանատար
Ապրիլի 13 - Շեյմաս Հինի, իռլանդացի բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր
Մայիսի 5 - Ռուբեն Հովսեփյան, հայ գրող
Հունիսի 12 - Գևորգ Քիլիմջյան, արդի հայ պատմաբան
Հուլիսի 3 - Անջելո Սորմանի, իտալացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող և գլխավոր մարզիչ
Օգոստոսի 16 - Անդրաշ Բալցո, հունգարացի հնգամարտիկ, օլիմպիական խաղերի եռակի (1960, 1968, 1972), աշխարհի տասնակի չեմպիոն
Սեպտեմբերի 25 - Արթուր Չիլինգարով, հայազգի մեծանուն բևեռախույզ, գիտնական, հասարակական-քաղաքական գործիչ
Հոկտեմբերի 16 - Ամանսիո, իսպանացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Հոկտեմբերի 27 - Ժան Ջորկաեֆ, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։
Նոյեմբերի 11 - Բեսիկ Խարանաուլի, վրացի բանաստեղծ։
Նոյեմբերի 16- Ռոբերտ Ամիրխանյան, հայ կոմպոզիտոր
Դեկտեմբերի 11 - Գրետա Գալստյան, հայ դերասանուհի։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1983)
Ալեքսանդր Թոփչյան - գրող, գրականագետ, դրամատուրգ, արձակագիր


== Մահեր ==
Մարտի 21 - Էվալդ Աավ, էստոնացի կոմպոզիտոր, խմբավար (ծ. 1900):
Ապրիլի 20 - Ուիլյամ Միտչել Ռամզի, շոտլանդացի հնագետ, պատմաբան, հայագետ (ծն. 1851)։
Ապրիլի 21 - Իվան Գուբկին, ռուս խորհրդային երկրաբան, խորհրդային նավթային երկրաբանության հիմնադիր, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս։
Սեպտեմբերի 18 - Էմին Տեր-Գրիգորյան, հայ դրամատուրգ, մշակութային գործիչ
Հոկտեմբերի 25 - Ֆրանց Յուլի Լեվինսոն-Լեսինգ, երկրաբան և պետրոգրաֆ
Դեկտեմբերի 18 - Գրիգոր Սյունի, հայ կոմպոզիտոր և խմբավար
Գեորգի Սոկոլովսկի, պրոֆեսիոնալ հեղափոխական մանկավարժ, Երևանի բոլշևիկյան կազմակերպության հիմնադիր անդամներից
Անդրեյ Մանդելշտամ, ռուս դիվանագետ
Ալ-Կամիշլի

Ալ-Կամիշլի կամ Կամիշլի (արաբ․՝ القامشلي‎‎‎‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքում՝ սիրիա-թուրքական սահմանի վրա։ Վարչականորեն գտնվում է Ալ-Հասաքայի մարզի Ալ-Կամիշլիի գավառում, հանդիսանում է նաև համանուն շրջանի կենտրոնը։ Քրդերն այն անվանում են Կամիշլո, իսկ արամեացիներն ու ասորիները՝ Բեթ Զալին՝ քաղաքի տարածքում գտնվող հին գյուղի անունով։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1926 թվականին՝ որպես Տարտուսից եկող երկաթուղու կայարան։ Քաղաքի անունը նշանակում է Եղեգնուտ։ Այն ծագում է թուրքերեն կամիշ (ղամիշ)՝ եղեգն բառից։ Այն կառուցվել է Ջաղջաղ գետի ափին։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է Ալ-Հասաքայի մարզի հյուսիսարևելյան հատվածում, Դամասկոսից 680 կմ2 հարավ-արևմուտք։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 508 մետր բարձրության վրա։ Թուրքիայի հետ սահմանի մոտ։ Հարում է Թուրքիայի քաղաքում Մծբին կամ Նուսայբին քաղաքին, և մոտ է Իրաքին։ Ամենա մոտ բնակավայրերն են արևմուտքում՝ Հիլալիյա և Ջարկին, հյուսիսում՝ Նուսայբին, Կիսլակ և Մամակիյե, արևելքում՝ Անտարիյա, Ջիրնակ և Խիրբաթ Համու, հարավում՝ Ալ-Զունդա, Հալկու, Թել Տարտաբ և Թել Տարտաբ Սաղիր։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2017 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներին, ալ-Կամիշլի քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 300,231 մարդ։ Նույն տվյալների համաձայն, արվարձանների և շրջակա բնակավայրերի հետ բնակչությունը կազմում էր 352,095 մարդ։ Քաղաքի գերակշիռ մասը սուննի ուղղության մուսուլմաններ են։ 2012 թվականից ի վեր քաղաքը կառավարվում է համագործակցաբար՝ քրդերի ինքնապաշտպանական ջոկատների և Սիրիական բանակային ուժերի կողմից։
Ալ-Կամիշլիում ապրել են և շարունակում են ապրել զգալի թվով հայեր, ովքեր գաղթել էին Հայոց մեծ եղեռնից հետո, հիմնականում Սասունից, Տիգրանակերտից, Ուրֆայից և Տարոն գավառի գյուղերից։ 1932 թվականին այստեղ բացվել էր Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միության գրասենյակ, 1930-ականներին Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությունը հիմնել էր «Ավետիս Ահարոնյան» մասնաճյուղը։ Մինչև Սիրիական ճգնաժամի սկիզբը, ալ-Կամիշլիում ապրում էր մոտ 10 հազար հայ, որոնք համախմբված են Սուրբ Հակոբ եկեղեցու և Ազգային Եփրատ միջնակարգ վարժարանի շուրջ (հիմնված 1932 թ.)։ Եկեղեցու կից գործում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու Ջեզիրեի թեմի Առաջնորդական Փոխանորդարանը։ Մինչև 2011, Ազգային Եփրատ վարժարանն ուներ 1764 աշակերտ ու 78 ուսուցիչ։ Քաղաքի հայ բնակչությունը հիմնականում հայախոս է։ Կան նաև քրդախոս ու արաբախոս հայեր որոնց թիվը հասնում է մոտ 2 հազարի, հիմնականում կաթոլիկներ։ Ջեզիրեյի հայոց թեմի ներկայիս առաջնորդն է Փառեն ծայրագույն վարդապետ Վարդանյանը։
Հայոց Եղեռնի տարիներին, թուրքական սահմանից ալ-Կամիշլի են անցել նաև մեծ թվուվ ասորիներ և քրդեր։ Վերջիններս ալ-Կամիշլին համարում են Սիրիական Քրդստանի մայրաքաղաքը։ Ալ-Կամիշլիիում է ծնվել հայ արևելագետ և ԵՊՀ Արաբագիտության ամբիոնի դասախոս, Հովհաննես Ասատրյան


== Տրանսպորտ և Մեդիա ==
Ամենա մոտ քաղաքացիական օդանավակայան Կամիշլիի օդանավակայան է որ գտնվում է Ալ-Կամիշլի քաղաքում, գործում է նաև երկաթուղային կայարան։ Վերջինս Սիրիայում մեծությամբ երկրորդն է՝ քաղաքացիական կայարանների շարքում։ Քաղաքում լույս է տեսնում քրդերն Նու Դեմ պարբերական։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
(3679) Կոնդրես

(3679) Կոնդրես (անգլ.՝ Condruses), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի փետրվարի 24-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,197022 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,712 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,682 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1189,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,302658 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,85° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3679) Կոնդրես աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոտֆալվա

Բոտֆալվա (ուկրաիներեն՝ Ботфалва), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոտֆալվա գյուղում բնակվում էր 579 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,54 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սեդնևո (գյուղ, Ռժևսկի շրջան)

Սեդնևո (ռուս.՝ Седнево), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Ռժևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեծ Նյուխմիշ

Մեծ Նյուխմիշ (ռուս.՝ Большая Нюхмиш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սոյգա գետի ձախ ափին՝ 31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03020300112103000027180
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002718
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հռոմի հիմնադրումից սկսած

Հռոմի հիմնադրումից սկսած լատ.՝ Ab Urbe condita (կապված է Anno Urbis conditae, AUC կամ a.u.c.), լատիներեն «քաղաքի (Հռոմի) հիմնադրումից սկսած», ժամանակահատվածի հաշվարկի համակարգ, ընդունված է հաշվել մ․ թ․ ա․ 753 թվականից։
Օգտագործվել է որոշ հռոմեացի պատմաբանների կողմից՝ որևէ տարեթիվ նշելու համար։ Ներկայիս պատմաբանները սա ավելի հաճախ են օգտագործում, քան հռոմեացիները։ Հռոմեական տարին հաճախ նշվում էր այդ տարի կառավարած կոնսուլի անունով, կամ հետագայում Հուստինիանոս Ա Բյուզանդիայի կայսեր պահանջով 537 թվականից հաշվարկ էր կատարվում ըստ կայսեր կառավարած տարիների։ Եզրը հաճախ հանդիպում է Հռոմեական պատմության մասնագետ, գերմանացի պատմաբան Թեոդոր Մոմզենի երկերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Շի-ձա (Սանկտ Պետերբուրգ)

Շի-ձա (ռուս.՝ Ши-цза́ կամ Ши-дза́), գրանիտե դիցաբանական առյուծ-պահակների զույգ Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ Տեղադրված են դեպի Նևա գետն իջնող Պետրովսկայա առափնյա փողոցում։ Քանդակներից յուրաքանչյուրն ունի մոտ 5 մ բարձրություն և 2,5 տոննա քաշ։ Երկուսի պատվանդաններին էլ արված է հետևյալ մակագրությունը. «Շի-ձան Մանջուրիայի Գիրին քաղաքից Սանկտ Պետերբուրգ տեղափոխվել է 1907 թվականին։ Հետևազորի գեներալ Նիկոլայ Իվանովիչ Գրոդեկովի նվերը»։


== Միստիկ իմաստ ==
Չինաստանում նման քանդակները զույգերով տեղադրվում են տաճարի, պալատի, գերեզմանատան մուտքի երկու կողմերում։ Նրանք պատկերում են արու և էգ առյուծների, որոնք պահպանում են մուտքը։  Առյուծը թաթով բռնում է բուդդայական գիտելիքը խորհրդանշող գունդ, որը լուսավորում է խավարը և կարողանում է կատարել ցանկությունները։ Էգ առյուծը թաթով պահում է կորյունին։


== Պատմություն ==
Շի-ձան պատրաստվել է 20-րդ դարի սկզբին մանջուրյան գրանիտից, Գիրին քաղաքում, հատուկ գեներալ Չանի կռատան (փոքր աղոթարան-տաճարի) համար, սակայն 1904 թվականին Չանի հանկարծամահ լինելուց հետո նորանշանակ քաղաքագլուխը քանդակները նվիրում է մերձամուրյան գեներալ-նահանգապետի օգնական Նիկոլայ Գրոդեկովին։ Գրոդեկովը որոշում է այդ քանդակները նվիրել Սանկտ Պետերբուրգին և, վճարելով տրանսպորտային ծախսերը, քանդակները երկաթուղով տեղափոխում է Վլադիվոստոկ, այնտեղից էլ «Սոպեռնիկ» շոգենավով՝ Սանկտ Պետերբուրգ։
1907 թվականի սեպտեմբերին ժամանած չինական առյուծները որոշվեց տեղադրել վերջերս վերակառուցված Պետրովսկայա առափնյա փողոցում, որը միայն 1901-1903 թվականներին էր սալապատվել գրանիտով։ Պատվանդանների պատրաստումն ու քանդակների տեղադրումը ղեկավարում էր ճարտարապետ Լեոնտի Բենուան։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Թուրք կիպրացիներ

Թուրք կիպրացիները հուն․՝ Τουρκοκύπριοι [lemeˈsos], թուրքերեն՝ Kıbrıs Türkleri) էթնիկ թուրքեր են, որոնք բնակվում են Կիպրոսում։ Թուրք կիպրոսցիներ թիվը աշխարհում կազմում է ավելի քան 1 մլն., որոնք հիմնականում բնակվում են չճանաչված Հյուսիսային Կիպրոսում, Թուրքիայում, ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում։ Նրանց մայրենի լեզուն համարվում է Կիպրոսյան թուրքերենը, որը թյուրքական լեզվախումբի լեզուներից մեկն է։


== Տես նաև ==
Թյուրքեր
Հյուսիսային Կիպրոս
Թուրքեր


== Արտաքին հղումներ ==
Թուրք կիպրոսցիների մշակույթը Archived 2018-08-06 at the Wayback Machine.
Թուրք կիպրոսցիները` Մեծ Բրիտանիայում
Թուրք կիպրոսցիների պատմությունը
Սիմոն Սիմոնյան (ազատամարտիկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սիմոն Սիմոնյան (այլ կիրառումներ)Սիմոն Սիմոնյան, (մարտի 7, 1975(1975-03-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 1994, Հորադիզ, Ֆիզուլիի շրջան, Ադրբեջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Սիմոն Սիմոնյանը ծնվել է 1975 թվականի մարտի 7-ին Երևանում։ Ավարտել է Ավանի թիվ 177 միջնակարգ դպրոցը։ 1988 թ․-ի ազգային-ազատագրական զարթոնքին նա ընտանիքի անդամներից գաղտնի մասնակցում է Ազատության հրապարակի ցույցերին, զենք տեղափոխում։
1993 թ. գարնանը զորակոչվում է և ընկնում X զորամաս։ Ձմռանը մասնակցում է Քարվաճառի մարտական գործողություններին, այնուհետև տեղափոխվում Հորադիզ և մասնակցում մարտական մի շարք գործողությունների։ 1994 թ. ապրիլի 15-ին Սիմոնը Հորադիզում զոհվում է։ Հանգչում է Ավանի գերեզմատանը։ Սիմոն Սիմոնյանը հետմահու պարգևատրվել է «Արիության» շքանշանով։


== Աղբյուրներ ==
Խաչատուր Մելքումյան, Սաաթինե Մինասյան, «Նրանք գնում էին ապրելու»
Պետրոս Մինասյան

Պետրոս Մինասյան (հոկտեմբերի 9, 1799(1799-10-09), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - օգոստոսի 19, 1867(1867-08-19), Փարիզ), հայ դրամատուրգ, գրականության մեջ կլասիցիստական ուղղության տեսաբան։ Մխիթարյան միաբանության անդամ (1825 թվականից)։
1835 թվականից Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանի ուսուցիչ՝ նախ Պադուայում, ապա Փարիզում։ 1846 թ. մեկնել է Կ․ Պոլիս և Տրապիզոն՝ միսիոներական աշխատանքի։ Կ․ Պոլսում հիմնել է Համազգյաց ընկերությունը (1846), կազմել կանոնադրությունը։ Մինասյանի «Խոսրով Մեծ» և «Սմբատ Առաջին» ողբերգությունները լույս են տեսել «Թատրերգութիւն» (1845) խորագրով։ Նյութը վերցրել է Մովսես Խորենացուց։ Արտահայտել է ազատասիրական գաղափարներ, քննադատել ազգային տարաձայնությունները։ Նա թատրոնը համարել է մարդկության զարգացման ազդակներից մեկը։
(9843) Բրեյդվուդ

(9843) Բրեյդվուդ (անգլ.՝ Braidwood), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 4-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,257698 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0668 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4486 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1239,07 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29054 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,07° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9843) Բրեյդվուդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
2015 թվականի Billboard-ի ալտերնատիվ ռոքի № 1 սինգլների ցանկ

2015 թվականի Billboard -ի ալտերնատիվ ռոքի № 1 սինգլների ցանկ ընդգրկում է ալտերնատիվ ռոքի ոճով ամենատարածված երգերը, որը կազմված է Ալտերնատիվ երգերի հիթ-շքերթների հիթերի վրա։


== Սինգլների ցանկ № 1 ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մարկոս Պորկիոս Ավագ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կատոն (այլ կիրառումներ)Կատոն Մարկոս Պորկիոս Ավագ (լատ.՝ Marcus Porcius Cato Major, մ. թ. ա. 234-149 թվականներ), հռոմեացի քաղաքական գործիչ, գրող։ Վարել է պետական բարձր պաշտոններ։
Արտահայտել է ստրկատիրական ավագանու շահերը։ Պունիկյան 3-րդ պատերազմի նախօրեին պահանջել է կործանել Հռոմի առևտրական մրցակից Կարթագենը։ Հին հռոմեական սովորույթների կողմնակից էր և ազնվականության արտոնությունների պաշտպան։
Պահպանվել է Կատոնի «Երկրագործություն» տրակտատը (մինչև մեր օրերը լրիվ պահպանված առաջին արձակ ստեղծագործությունը հռոմեական գրականության մեջ), որը Հին Հռոմի տնտեսության ուսումնասիրման կարևոր աղբյուր է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
При написании этой статьи использовался материал из Энциклопедического словаря Брокгауза и Ефрона (1890—1907).
(7231) Պորկո

(7231) Պորկո (անգլ.՝ Porco), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,169971 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,933 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4069 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2061,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174631 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,43° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7231) Պորկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)