Նիկոլայ Նևրև

Նիկոլայ Վասիլևիչ Նևրև (ռուս.՝ Николай Васильевич Неврев, 1830, Մոսկվա — 3 (16) մայիսի, 1904, Մոգիլյովի նահանգ), ռուս պատմանկարիչ և կենցաղանկարիչ, Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկը։


== Կենսագրություն ==

Նիկոլայ Նևրևը ծնվել է 1830 թվականին Մոսկվայում։ 1850-1855 թվականներին սովորել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում, որն ավարտելիս ստացել է ազատ նկարչի կոչում։
Մշտապես բնակվելով Մոսկվայում՝ ստեղծել է դիմանկարներ, ապա նկարել է պատկերներ ռուս ժողովրդի կենցաղից, իսկ 1870-ական թվականների կեսերից նրա աշխատանքների թեման եղել է առավելապես Ռուսաստանի պատմությունը։
1881 թվականին Նիկոլայ Նևրևը դառնում է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ։
Կենցաղանկարչության բնագավառում Նիկոլայ Նևրևի ամենահայտնի աշխատանքներից են՝ «Հոգեհանգիստ գյուղական գերեզմանատանը» (ռուս.՝ «Панихида на сельском кладбище», 1865), «Ավագ սարկավագը առևտրականի ծննդյան օրը նրան մաղթում է երկար տարիների կյանք» (ռուս.՝ «Протодиакон, провозглашающий на купеческих именинах многолетие», 1866, Տրետյակովյան պատկերասրահ), «Ոչ վաղ անցյալից» (ռուս.՝ «Из недавнего прошлого», 1866,Տրետյակովյան պատկերասրահ), «Չինովնիկի ժառանգությունը» (ռուս.՝ «Наследство после чиновника», «Օտարականն առևտրականի ընտանիքում» (ռուս.՝ «Странник в купеческой семье»), «Վոյեվոդա» (ռուս.՝ «Воевода») (Ադամ Միցկևիչի պոեմից), «Երկու ընկերուհիներ» (ռուս.՝ «Две подруги»), «Ժառանգության բաժանում» (ռուս.՝ «Раздел по наследству», 1889, Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա) և «Խնամախոսություն» (ռուս.՝ «Сватовство», 1889, Տրետյակովյան պատկերասրահ)։
Նիկոլայ Նևրևի՝ պատմական թեմատիկայով նկարներից են՝ «Իշխան Ռոման Գալիցկին ու պապի դեսպանները» (ռուս.՝ «Князь Роман Галицкий и папские послы»), «Դմիտրի Ինքնակոչը Վիշնևեցկու մոտ» (ռուս.՝ «Дмитрий Самозванец у Вишневецкого», 1881, պահվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում), «Քսենյա Գոդունովային ներկայացնում են Կեղծ Դմիտրիին» (ռուս.՝ «Представление Ксении Годуновой Лжедмитрию», 1882), «Զախարի Լյապունովը և Վասիլի Շույսկին» (ռուս.՝ «Захар Ляпунов и Василий Шуйский», 1886), «Նիկոն պատրիարքը դատարանի առաջ» (ռուս.՝ «Патриарх Никон пред судом», 1885) և «Յարոսլավ Իմաստունն իր դստերը՝ Աննային, ուղարկում է Ֆրանիսայի Հենրիխ I թագավորի հետ ամուսնանալու» (ռուս.՝ «Ярослав Мудрый, отправляющий свою дочь Анну в замужество к французскому королю Генриху I», 1888):

Կյանքի վերջին տարիները Նիկոլայ Նևրևն անցկացրել է խիստ կարիքի մեջ։ Կորցնելով որդուն՝ 74 տարեկան հասակում հուսահատությունից ինքնասպան է եղել Մոգիլյովի նահանգում գտնվող իր Լիսկովշչինա կալվածքում։


== Հիշատակ ==
1980 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ԽՍՀՄ-ում թողարկվել է Նիկոլայ Նևրևի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված նամականիշ։
Բելառուսի Մոգիլյովի մարզում ամեն տարի անցկացվում է Նկարչության բացօթյա փառատոն՝ նվիրված Նիկոլայ Նևրևի հիշատակին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
* Неврев // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.


== Գրականություն ==
Неврев Николай Васильевич / Гл. ред. А. М. Прохоров. — Большая советская энциклопедия (В 30 томах). Изд. 3-е. — М.: «Советская Энциклопедия», 1974. — Т. 17: «Моршин — Никиш». — С. 397. — 616 с. — 629 000 экз.
Скоков Г. К. Сказка о художнике и чудесном блюдечке. Николай Неврев. — М.: «Белый город», 2004. — 16 с. — (Энциклопедия малыша. Сказки о художниках). — 10 000 экз. — ISBN 5-7793-0731-8
Артёмов В. В. Николай Неврев. — М.: «Белый город», 2004. — 48 с. — (Мастера живописи). — 3000 экз. — ISBN 5-7793-0756-3


== Արտաքին հղումներ ==
Трифонов Владимир. …Из историков передался на жанр, — говорят, живой и интересный. К 180 летию художника Н. В. Неврева.(ռուս.) // Газета «Вести». — СПб: ОАО «Газета «Вести», 2010. — В. от 08 апреля.
Сарнова О. М. Заложник детства. О художнике Николае Васильевиче Невреве (1830–1904).(ռուս.) // Московский журнал. История государства Российского. —М, 2009. — В. октябрь. — № 10 (226).
«Неврев Николай Васильевич в Галерее издательства «Белый Город»» (ռուսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-07-20-ին  
«Неврев Николай Васильевич в Энциклопедии живописи и графики Art-каталог» (ռուսերեն)