armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Չելենջեր (այլ կիրառումներ)

Չելենջեր , (բառացի՝ նշանակում է մարտահրավեր նետող),

1 առագաստային հանդերձավորումով և օժանդակ շարժիչով (885 կվտ) անգլիական եռակայմ ռազմահետախուզական նավ (62,5 մ երկարությամբ և 2300 տ ջրատարողությամբ)։ 1872 թվականին վերափոխվել է օվկիանոսագրական նավի՝ հիդրոլոգիական, երկրաբանական, քիմիական, կենսբաբանական, և օդերևութաբանական աշխատանքների համար։ 1872-1876 թվականներին Չելենջերը կատարել է շուրջերկրյա նավարկություն և տեղեկություններ հավաքել համաշխարհային օվկիանոսի ջրերի ֆիզիկական և քիմիական բնութագրերի, հատակի ռելիեֆի և երկրաբանական կառուցվածքի մասին։ Չելենջերը համաշխարհային օվկիանոսագրական նավատորմի առաջնեկն է։
2 Անգլիական օվկիանոսագրական արշավախմբային նավ, որը 1950-ական թվականներին կատարել է հետազոտություն խաղաղ օվկիանոսում։
Վաղինակ Հովակիմյան

Վաղինակ Ոսկանի Հովակիմյան (1925, Բիստ, Ադրբեջան), հայ լրագրող և գրող։


== Կենսագրություն և գործունեություն ==
Վաղինակ Ոսկանի Հովակիմյանը ծնվել է 1925 թվականին Բիստ գյուղում։ Եղել է Նախիջևանի ռադիոհաղորդումների խմբագիր։ Մամուլում հրատարակել է մի շարք պատմվածքներ և այլ գրական գործեր։ Առանձին գրքերով հրատարակել է պատմվածքների ժողովածու և «Արյունոտ ամառ» պատմավեպը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի (Շահումյան, Մառնեուլի շրջան)

Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց  եկեղեցի, (Շահումյան Մառնեուլի շրջան),  Շուլավերի ծխական երկրորդ եկեղցին է,  գտնվում է Ղարամուրադ թաղում։


== Կառուցումը ==
Կառուցումը սկսվել է 1839 թվականին, սակայն իշանությունների կողմից ընդհատվել է որոշ ծամանակ։ 
Առաջին օծմամբ  կրել է Սբ. Պողոս-Պետրոս անունը։  Երկար ժամանակում է կառուցվել՝  1844-1887 թթ, քանի որ ժողովրդի կարողությունները բավարար չէին շուտ ժամանակում կառուցելու համար։ 
1857 թվականին աշխատանքները հասել էին մինչև թաղակիր կամարների հիմքերը։  
1870_1878 թվականները եկեղեցին փակ է եղել։
Միայն 1880-ական թվականներին Զարամուրատեցոց թաղի բնակիչներն կարողացան վերսկսել եկեղեցու ընդհատված շինարարությունը։  Քանի որ եկեղեցու  տարածքը շատ մեծ էր,  այդ էր պատճառը, որ մի քանի անգամ հավաքած գումարը չէր բավականացրել  եկեղեցու շինարարությունը ավարտին հասցնելու։
Վերջապես 1887 թ.  աշխատանքները  ավարտին հասան տանիքի կառուցումով։  Ընդհանուր առմամբ եկեղեցու շինարարությունը կազմեց 16.000 ռուբ.: Եկեղեցու հանդիսավոր օծումը տեղի ունեցավ  1887 թ. հունիսի 25-ին։
Այս օծմամբ եկեղեցին վերանվանվեց Սբ. Մեսրոպ եկեղեցի։ 
1926 թվականին եկեղեցու շենքը վերածվեց ակումբի։ Այդ պատճառով բեմը քանդել էին, իսկ զարդերը կողոպտել էին մինչ այդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոիլա (գյուղ, Յիելեհտմե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոիլաԿոիլա (էստ․՝ Koila), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բալբոա (Լեոն)

Բալբոա (իսպ.՝ Balboa), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեոն պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Բիերսո շրջանում։ Բնակչությունը՝ 398 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Web del ayuntamiento Archived 2007-10-10 at the Wayback Machine.
Balboa en la Diputación de León
Castillo de Balboa Archived 2008-05-17 at the Wayback Machine.
Այրա Լևին

Այրա Լևին (անգլ.՝ Ira Levin, օգոստոսի 27, 1929(1929-08-27)[…], Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - նոյեմբերի 12, 2007(2007-11-12)[…], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի արձակագիր, դրամատուրգ և երգերի հեղինակ։ «Ռոզմարիի երեխան» վեպի հեղինակն է։


== Կենսագրություն ==
Այրա Լևինը ծնվել է 1929 թվականի օգոստոսի 27-ին Նյու Յորքում՝ հրեական ընտանիքում, և վաղ տարիներն անցկացրել է Մանհեթենում և Բրոնքսում։ 1950 թվականին ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանը, որտեղ սովորել է փիլիսոփայություն և անգլերեն։ 22 տարեկանում գրել է իր անդրանիկ վեպը՝ «Համբույր մահից առաջ», որի համար ստացել է Էդգար Ալան Պոյի մրցանակ։
Գրողի առաջին պիեսը դարձել է Մաք Հիմենի «Դժվար է լինել սերժանտ» վեպի ադապտացիան, որը կատակերգություն է ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերում ծառայության ժամանակ նորակոչիկ-ռամիկների արկածների մասին, որը գրվել է 1955 թվականին հեռուստատեսային ներկայացման համար և սկիզբ է դրել դերասան Էնդի Գրիֆիտի գործունեությանը։ 1958 թվականին պիեսն էկրանավորվել է, իսկ գլխավոր դերերից մեկում նկարահանվել է Նիք Ադամսը։ 1964 թվականին պիեսի հիման վրա ստեղծվել է հեռուստատեսային սերիալ, որտեղ գլխավոր դերում Սեմի Ջեքսոնն է։
1967 թվականին հրատարակվել է «Ռոզմարիի երեխան» վեպը՝ Լևինի ամենահայտնի վեպը։


== Մատենագիտություն ==
1952՝ «Համբույր մահից առաջ» (A Kiss before Dying)
1967՝ «Ռոզմարիի երեխան» (Rosemary’s Baby)
1970՝ «Այս կատարյալ օրը» (This Perfect Day), մարդկային հակաուտոպիա, որտեղ չեն պատժում, այլ միայն բուժում են։
1972՝ «Սթեփֆորդյան կանայք» (The Stepford Wives)
1976՝ «Բրազիլացի տղաները» (The Boys from Brasil)
1991՝ «Տաշեղ» (Sliver)
1997՝ «Ռոզմարիի որդին» (Son of Rosemary)


== Էկրանավորումներ ==
1956՝ «Համբույր մահից առաջ»
1968՝ «Ռոզմարիի երեխան»
1974՝ «Սթեփֆորդյան կանայք»
1978՝ «Բրազիլացի տղաները»
1982՝ «Մահացու ծուղակ»
1991՝ «Համբույր մահից առաջ»
1993՝ «Տաշեղ»
2004՝ «Սթեփֆորդյան կանայք»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Айра Левин (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Happy Birthday to a Major American Writer(անգլ.)
Աղձոր (Էրզրումի գավառ)

Աղձոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Օլթի գետի վերին հոսանքի ձախ կողմում։
Տարածքը բարձրադիր էր և անտառազուրկ։


== Բնակչություն ==
1880-ական թվականներին ուներ 43 տուն բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ուն անասնապահությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քուվեյթի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Քուվեյթի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Քուվեյթը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Քուվեյթի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։
Քուվեյթը մասնակցել է միայն 1 աշխարհի առաջնության՝ 1982 թվականին, որի ժամանակ դուրս է մնացել խմբային փուլից։ Ասիայի գավաթում թիմի միակ հաղթանակը եղել է 1980 թվականին, իսկ 1976 թվականի գավաթին նրանք հասել են եզրափակիչ, սակայն այնտեղ պարտվել Իրանին։
ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 168-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քուվեյթի ֆուտբոլի ասոցիացիայի պաշտոնական կայքը Archived 2018-05-09 at the Wayback Machine.
Քուվեյթի հավաքականը FIFA.com-ում Archived 2018-09-15 at the Wayback Machine.
Քուվեյթի հավաքականը soccerway.com կայքում
Զորևկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶորևկաԶորևկա (ուկրաիներեն՝ Зорівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զորևկա գյուղում բնակվում էր 133 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ասլան (այլ կիրառումներ)

Ասլան, կարող է վերաբերել՝

Ասլան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում
Ասլան - Իջևան Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում, Դարաքենդ–Փարչենի ոստիկանական շրջանում
Ասլան - լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական պար լեռնաշղթայում, Մասիսից արևմուտք, Սինակ լեռնագագաթի արևմուտքում
Սպիով դեմքը (ֆիլմ, 2020)

Այս հոդվածը 2020 թ. ֆիլմի մասին է։  Այլ գործածությունների համար այցելեք  Սպիով դեմքը (այլ կիրառումներ)։Սպիով դեմքը (անգլ.՝ Capone), ռեժիսոր Ջոշ Թրանկի (անգլ.՝ Joshua Benjamin «Josh» Trank) դրաման։ Գլխավոր դերում է Թոմ Հարդին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի մայիսի 12-ին սթրիմինգային հարթակներում։ Ֆիլմում ներկայացվում է Ալ Կապոնեի կյանքը բանտից ազատվելուց հետո, երբ նա զրկված է իր հեղինակությունից, առողջությունից և ընկերներից, հիշում է իր մութ անցյալը։


== Սյուժե ==


== Դերերում ==


== Արտադրություն ==
2016 թվականի հոկտեմբերին հայտարարվել էր, որ Թոմ Հարդին Ալ Կապոնեի դերը կխաղա «Ֆոնզո » ֆիլմում, որը գրելու էր  Ջոշ Տրանկը։  Նկարահանումներն ի սկզբանե ծրագրվել էին 2017 թվականի ամռանը, սակայն Հարդին հայտարարել է, որ այն կթողարկվի 2018 թվականին, քանի որ նա 2017 թվականին զբաղված էր «Վենոմ» ֆիլմի նկարահանումներով։ Նույն ամսին Լինդա Քարդելինին, Մեթ Դիլոնը, Քայլ Մաքլահլենը, Քեթրին Նարդուչին, Ջեք Լաուդենը, Նոել Ֆիշերը և Թիլդա դել Տորոն միացել են դերասանական կազմին, և նկարահանումները պետք է սկսվեին ապրիլի 2-ին՝ Նոր Օռլեանում։
2020 թվականի ապրիլի 15-ին թողարկվել է նոր՝ «Capone» անվանումով թրեյլերը։


== Թողարկում ==
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի մայիսի 12-ին սթրիմինգային հարթակներում։ Ի սկզբանե ֆիլմը նախատեսվում էր ցուցադրել կինոթատրոններում, սակայն ծրագրերը փոխվել են COVID-19 համավարակի պատճառով։


== Արձագանքներ ==
Rotten Tomatoes-ի կայքում ֆիլմը ունի 41% դրական կարծիք՝ 10-ից 4,94 միջին գնահատականով։ Metacritic-ում՝ 46 միավոր 100-ից՝ 35: Քննադատները գովել են Թոմ Հարդիի դերասանական խաղը, սակայն դժգոհ են մնացել ֆիլմի սցենարից։
The Globe and Mail պարբերականի խմբագիր Բարի Հերթցի կարծիքով  ֆիլմի արտադրության ընթացքում ֆիլմի ռեժիսորը ոչ մի ճիշտ որոշում չի կայացրել։ Screen Rant-ի խմբագիր Քրիս Ագարը կարծում է, որ «կինոնկարը հավակնություններ ուներ դառնալու հաջորդ մեծ քրեական դրաման, բայց նա այդպես էլ չկարողացավ արժանի պատմություն ցուցադրել իր հերոսի վերջին օրերի մասին»։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլիպլոիդիա

Պոլիպլոիդիա, (հուն․՝ πολύπλοος - բազմակի և εζδος - տեսակ), պոլիպլոիդություն, բույսերի կամ կենդանիների բջիջներում քրոմոսոմների թվի բազմապատիկ մեծացումը։ Լայնորեն տարածված է բուսական աշխարհում (մշակովի բույսերի մեծամասնությունը պոլիպլոիդիա է)։ Բաժանասեռ կենդանիների մոտ հազվադեպ է։ Բույսերի և կենդանիների սոմատիկ (մարմնական) բջիջները, որպես կանոն, պարունակում են քրոմոսոմների կրկնակի (դիպլոիդ՝ 2ո) հավաքակազմ։ Հոմոլոգ քրոմոսոմների յուրաքանչյուր զույգից մեկը ստացվում է մայրական, մյուսը՝ հայրական օրգանիզմից։ Սեռական բջիջները, ի տարբերություն սոմատիկ բջիջների, ունեն քրոմոսոմների պակաս ելակետային (հապլոիդ ո) քանակ։ Հապլոիդ բջիջներում յուրաքանչյուր քրոմոսոմ միայնակ է, չունի իրեն հոմոլոգ զույգը։ Քրոմոսոմների հապլոիդ հավաքակազմում գեների համախումբը կոչվում գենոմ։ Սեռական բջիջներում քրոմոսոմների հապլոիդ քանակն առաջանում է մեյոզամ, քրոմոսոմների թվի կրկնակի կրճատման հետևանքով, իսկ դիպլոիդ քանակը վերականգնվում է բեղմնավորման ժամանակ։ Պոլիպլոիդիայի դեպքում սոմատիկ բջիջներում դիտվում է շեղում դիպլոիդ, իսկ սեռական բջիջներում՝ հապլոիդ հավաքակազմից։ Կարող են առաջանալ բջիջներ քրոմոսոմների եռակի (3ո), քառակի (4ո), հնգակի (5ո) ևն հավաքներով։ Բջիջներում քրոմոսոմային հավաքակազմի՝ պլոիդության համապատասխան բազմապատիկ մեծացում ունեցող օրգանիզմները կոչվում են տրիպլոիդներ, տետրապլոիդներ, պենտապլոիդներ կամ ամբողջությամբ։ Պոլիպլոիդիա կարող է առաջանալ ցածր կամ բարձր ջերմաստիճանների, իոնացնող ճառագայթների, քիմիական նյութերի ազդեցության, ինչպես նաև բջջի ֆիզիոլոգիական վիճակի փոփոխության հետևանքով։ Այդ գործոնների ազդեցության մեխանիզմը հանգեցնում է բջջի բաժանման բնականոն ընթացքի խախտմանը միտոզում (միտոտիկ պոլիպլոիդիա), որի դեպքում առաջանում են պոլիպլոիդ սոմատիկ բջիջներ) և մեյոզում (մեյոտիկ պոլիպլոիդիա), երբ առաջանում են քրոմոսոմների փոփոխված, սովորաբար դիպլոիդ հավաքակազմով սեռական բջիջներ)։ Հապլոիդ հավաքակազմի համեմատ 3-, 4-, 5-, և ավելի անգամ քրոմոսոմների քանակ ունեցող բջիջների առաջացումը կոչվում է գենոմային մուտացիա, իսկ ստացված ձևերը՝ էուպլոիդներ։ Հաճախ հանդիպում են նաև գենոմում առանձին քրոմոսոմների փոփոխված քանակով բջիջներ (անեուպլոիդիա)։ Տարբերում են միևնույն տեսակի քրոմոսոմների թվի բազմապատիկ մեծացումը միևնույն և տարբեր տեսակների (միջտեսակային, միջցեղային հիբրիդացում) խաչաձևման դեպքում՝ ավտոպոլիպլոիդիա և ալոպոլիպլոիդիա։ Պոլիպլոիդ բույսերը հաճախ աչքի են ընկնում բջիջների և օրգանների (տերևների, ծաղիկների, պտուղների) մեծ չափերով, որոշ քիմիական նյութերի բարձր պարունակությամբ և ծաղկման ու պտղաբերման ժամանակաշրջանների էվոլյուցիայում։ Պոլիպլոիդների տնտ․ օգտակար հատկությունները վաղուց ի վեր նկատել և օգտագործել են սելեկցիոներները։
Արմենակ Սագըզյան

Արմենակ Հովհաննեսի Սագըզյան (1872, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1944, Ստամբուլ, Թուրքիա, Կոստանդնուպոլիս), հայ արվեստաբան, արևելագետ։


== Կյանք և գործունեություն ==
Ծնվել է 1872 թվականին Կոստանդնուպոլսում՝ պոլսահայ անվանի մտավորական Հովհաննես Սագըզի ընտանիքում։ Փարիզում սովորել է իրավաբանություն, Կոստանդնուպոլսում վարել պետական պաշտոններ, արժանացել շքանշանների։ Կոստանդնուպոլսի Հայ գեղարվեստական միության հիմնադիրներից է (1919 թ.) և նրա նախագահը։ Եղել է Կոստանդնուպոլսի էվգաֆ թանգարանի գեղարվեստական խորհրդի անդամ։ Նրա ջանքերով Փոքր Ասիայի քաղաքներից ու գավառներից հավաքվել են ոչնչացումից փրկված հայկական մշակույթի նշխարներ։ Զբաղվել է արևելյան արվեստի, հայկական մանրանկարչության և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի հարցերով։ Մահացել է 1944 թվականին՝ Կոստանդնուպոլսում։


== Աշխատություններ ==
Ավելի քան 25 աշխատությունների հեղինակ է (այդ թվում՝ «XVII-XVIII դարերի պարսկական մանրանկարչությունը»՝ 1929 թ.՝ ֆրանսերեն լեզվով)։ 1940 թ. լույս է ընծայել հոդվածների ընտրանին՝ «Հայ արվեստի էջեր» խորագրով՝ ֆրանսերեն լեզվով։
Տյուլյակովո (գյուղ, Մելեուզովսկի շրջան)

Տյուլյակովո (ռուս.՝ Тюляково, բաշկիրերեն՝ Түләк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 291 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ

Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ (շվեդերեն՝ Nobelpriset i kemi), ամենամյա մրցանակ, որը շնորհում է գիտությունների Շվեդական թագավորական ակադեմիան՝ իր ընտրած 5 անդամներից բաղկացած քիմիայի Նոբելյան հանձնաժողովի առաջարկով՝ քիմիայի տարբեր ասպարեզների գիտնականներին։ Այն հինգ Նոբելյան մրցանակներից մեկն է (ֆիզիկայի, խաղաղության, բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի և գրականության մրցանակների հետ միասին), որոնք հիմնել է շվեդ քիմիկոս, ինժեներ, գյուտարար Ալֆրեդ Նոբելը 1895 թվականին։ Մրցանակը կառավարում է Նոբելյան հիմնադրամիը։ Մրցանակը  տրվում է Ալֆրեդ Նոբելի մահվան օրը՝ դեկտեմբերի 10-ին Ստոքհոլմում կազմակերպվող ամենամյա արարողության ժամանակ։ Առաջին մրցանակը տրվել է 1901 թվականի նիդեռլանդացի քիմիկոս Յակոբ Հենդրիկ վանտ Հոֆֆին «լուծույթներում օսմոսային ճնշման և քիմիական դինամիկայի օրենքների հայտնագործման համար»։


== Նախապատմություն ==
Ըստ Ալֆրեդ Նոբելի վերջին կտակի՝ իր կարողությունը պետք օգտագործվեր մրցանակների շարք ստեղծելու համար, որոնք պետք է տրվեն ֆիզիկայի, քիմիայի, բժշկության, ֆիզիոլոգիայի և խաղաղարարության բնագավառներում «մարդկությանը ամենամեծ օգուտ» տվածների։ Նոբելը իր կյանքի ընթացքում գրել է մի քանի կտակ, սակայն վերջինը նա գրել է իր մահից գրեթե մեկ տարի առաջ և ստորագրել 1895 թվականի նոյեմբերի 27-ին Փարիզում՝ Շվեդ-նորվեգական ակումբում։ Նոբելն իր ակտիվների 94 տոկոսը՝ 31 միլիոն շվեդական կրոնա, հատկացրել է Նոբելյան մրցանակին Կտակի հանդեպ թերհավատության պատճառով, այն հաստատվել է 1897 թվականի ապրիլի 26-ին՝ Ստորտինգի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանկապարտեզի ոստիկանը

Մանկապարտեզի ոստիկանը, կինոնկար, ռեժիսոր Այվան Ռայթմանի կատակերգությունը։ Ֆիլմը թողարկվել է 1990 թվականի դեկտեմբերին։ Այն տարբեր կարծիքների է արժանացել կինոքննադատների կողմից։ Այնուամենայնիվ, այն հաջողված ֆիլմ է համարվում և վաստակել է $200 միլիոն տոմսարկղերից։
Ֆիլմի նկարահանումները անց են կացվել 1990 թվականի մայիսի 30-ից մինչև նույն թվականի սեպտեմբերի 4-ը, Օրեգոն նահանգի Աստորիա փոքրիկ քաղաքում, ինչպես նաև` Կալիֆորնիայի Universal ստուդիայի տաղավարներում։


== Սյուժե ==
Դետեկտիվ Ջոն Քիմբլը (Առնոլդ Շվարցենեգեր) ընկել էր թմրանյութի վաճառքով զբաղվող Քալեն Քրիսի (Ռիչարդ Թայսոն) հետևից։ Ոստիկանները բարդ գործողություն են մշակում` հանցագործի դեմ հանցանշաններ հավաքելու համար։ Նրանց անհրաժեշտ է գտնել Քալենի նախկին կնոջը, ով փախել էր նրա փողերով, ինչպես նաև` նրա որդուն` Դոմինիկին։ Դրա համար ոստիկանության աշխատակցուհի Ֆիբի Օ՛Հարան որոշում է մտնել դպրոց, որտեղ սովորում է Դոմինիկը, Ջոն Քիմբլը պետք է նրան օգներ վտանգի դեպքում։
Մինչ դպրոց հասնելը, Ֆիբին անսպասելիորեն ծանր հիվանդանում է։ Գործողությունը ձախողվելու վտանգի տակ է, Ջոնը ստիպված պատասխանատվությունն իր վրա է վերցնում։ Նա ինքն է դառնում դաստիարակ։ Քիմբլը կարող էր հանցագործի հետ հաշիվ մաքրել, բայց այստեղ նա ընկնում է ծանր փորձության մեջ։ Ի վերջո նրան հաջողվում է ճիշտ մոտեցում ցուցաբերել դեպի երեխաները և նույնիսկ համակրելի դառնալ հմայիչ դաստիարակչուհու համար։


== Դերակատարներ ==
Առնոլդ Շվարցենեգեր - Ջոն ՔԻմբլ, դետեկտիվ
Պենելոպա Էնն Միլեր - Ջոյս Պալմերի
Պամելա Ռիդ - Ֆիբի Օ՛Հարա, դետեկտիվ
Լինդա Հանթ - տիկին Շլովսկի, դպրոցի տնօրեն
Ռիչարդ Թայսոն - Քալեն Քրիս, թմրավաճառ
Քերոլ Բեյքեր -  Էլեանոր Քրիստ, Քալենի մայրը
Քեթի Մարիարտի - Ջիլիան, Սելվեստրի  մայրը
Սառա Ռոուզ Կառ - Էմմա
Քրիստիան և Ժոզեֆ Քոուզինս - Դոմինիկ Պալմերի
Թոմ Դուգան - Քրիսպի փաստաբանը


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
1992 - BMI Film Music Award մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==
Վեդի քաղաքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Վեդի քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 4 հուշարձան (4 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Լարման կայունարար

Լարման կայունարար, նախատեսված է հեռուստատեսային ընդունիչները և այլ ռադիոսարքեր լարման տատանումներ ունեցող էլեկտրական ցանցին միացնելու համար։ Կայունարարն ավտոմատ կերպով պահպանում է սնուցման անհրաժեշտ լարումը։ Այն աշխատում է 127 Վ կամ 220 Վ լարման փոխանակման հոսանքի ցանցից՝ տալով 220 Վ անվանական ելքային լարում։ Կայունարար ընտրելիս անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ նրան միացված էներգիայի սպառողների ընդհանուր հզորությունը չպետք է գերազանցի կայունարարի հզորությունը (մեծությունը նշված է մոդելի անվանման մեջ)։ Այսպես, «ՓԼԿ-400» նշանակումը ցույց է տալիս, որ փոփոխական հոսանքի տվյալ կայունարարը նախատեսված է 400 Վտ հզորության համար։
Ելիզավետովկա (գյուղ, Բրատսկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԵլիզավետովկաԵլիզավետովկա (ուկրաիներեն՝ Єлизаветівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ելիզավետովկա գյուղում բնակվում էր 310 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2109 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լոզնի

Լոզնի (ուկրաիներեն՝ Лозни), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լոզնի գյուղում բնակվում էր 85 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,458 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 185,59 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դալ-Մամեդլի

Դալ-Մամեդլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում է Ելիզավետպոլ քաղաքից հյուսիս-արևելք։ Գյուղից մի փոքր հարավ անցնում է Թբիլիսի-Բաքու երկաթուղին, որի վրա գտնվում է նույնանուն երկաթուղային կայանը։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 233, իսկ 1908-ին՝ 327 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գոնսալո Կաստրո

Գոնսալո Կաստրո Ռանդոն (գերմ.՝  և իսպ.՝ Gonzalo Castro Randón, հունիսի 11, 1987(1987-06-11), Վուպերտալ, Դյուսելդորֆ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), իսպանական ծագմամբ գերմանացի ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս կիսապաշտպանի դիրքում՝ «Շտուտգարտի» կազմում։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային կարիերա ===
Գոնսալո Կաստրոն Բունդեսլիգայում և Չեմպիոնների Լիգայում առաջին խաղերն անցկացրել է 17 տարեկանում։ Չնայած բավական երիտասարդ տարիքին՝ Կաստրոն իր տեղն ամրագրեց լևերկուզենյան «Բայեր 04-ի» հիմնական կազմում։ 2010-11 մրցաշրջանից նա սկսեց հիմնականում հանդես գալ խաղադաշտի կենտրոնում և արդյունքում դարձավ այդ դիրքում հանդես եկող հիմնական ֆուտբոլիստը ակումբի կազմում։ 2010-11 մրցաշրջանում «Բայերը» զբաղեցրեց մրցաշարային աղյուսակի երկրորդ հորիզոնականը, ինչը դարձավ Գոնսալոյի ամենամեծ հաջողությունը լևերկուզենյան ակումբի կազմում։


=== Կարիերան հավաքականում ===
Գոնսալո Կաստրոն հանդես է եկել Գերմանիայի երիտասարդական հավաքականում, որի կազմում 2009 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։ Անգլիսյի Մ21 հավաքականի դեմ եզրափակչում Կաստրոն դարձավ Գերմանիայի առաջին գոլի հեղինակը, իսկ Գերմանիան հաղթեց 4:0 հաշվով։
Գերմանիայի ազգային հավաքականում նորամուտը նշել է 2007 թվականին՝ Դանիայի հավաքականի դեմ խաղում։


=== Գոլերը երիտասարդական հավաքականում ===


== Ձեռքբերումներ ==
Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության չեմպիոն՝ 2009
Գերմանիայի գավաթի ֆինալիստ՝ 2009
Գերմանիայի գավաթակիր՝ 2017


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը Kicker.de-ում
Պրոֆիլը Fussballdaten.de կայքում
Ռոտ-Պացյան

Ռոտ-Պացյան, գրաբար՝ Ռոտ-Պացեան, նաև Ռոտ-Պարսյան և Ռոտ-Պածյան, գրաբար՝ Ռոտ-Պարսեան և Ռոտ-Պածեան, գավառ Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի կազմում։


== Աշխարհագրություն ==
Ռոտ-Պացյան գավառը գտնվել է Ուտիքի արևելյան սահմանում, Երասխի ձախափնյա տարածքում։ Հիշատակվում է միայն «Աշխարհացոյց»-ում։


== Տես նաև ==
Ուտիք
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Գրականություն ==
Հայկական համառոտ հանրագիտարան, Հատոր 4, Երևան, 2003։


== Ծանոթագրություններ ==
Շանթ Հովհաննիսյան

Շանթ Մելսիկի Հովհաննիսյան (օգոստոսի 20, 1974(1974-08-20), Շինուհայր, Գորիսի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2014)։


== Կենսագրություն ==
1991-1995 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1995 թվականից աշխատում է Գորիսի Վաղարշ Վաղարշյանի անվան դրամատիկական թատրոնում, 2002-2004 թվականներին եղել է նաև գլխավոր ռեժիսորի պաշտոնակատար։ 2004 թվականից Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի Գորիսի մասնաճյուղի հիմնադիր-տնօրենն է (նշանակվել է դերասան Սոս Սարգսյանի կողմից), որտեղ նաև դասավանդում է։ 2011 թվականին Շուշիում, 2012 թվականին Կապանում կազմակերպել է դերասանական կուրսեր։
Հայաստանի Թատերական գործիչների միության անդամ է։


== Դերեր ֆիլմերում ==
«Մի վախեցիր», 2006
«Երեք ընկեր», 2009
«Չնչիկ», 2009
«Խաչագողի հիշատակարանը», 2010
«Գարեգին Նժդեհ», 2013
«Շքամուտք», 2014
«Կյանք ու կռիվ 2. 25 տարի անց», 2017
«Էրկեն կիշեր», 2018
«Իմ խաչը», 2019
«Իշխանություն», 2021


== Հեռուստասերիալ ==
«Գեներալի աղջիկը»
«Հատուկ բաժին» և
«Հատուկ բաժին-2» ֆիլմաշարեր։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգիր
Սյունիքի մարզպետարանի պատվոգիր
«Հայակ» ազգային կինոյի մրցանակաբաշխության «Լավագույն դերասան» մրցանակի՝ «Գարեգին Նժդեհ» ֆիլմի համար (2013)
ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2014)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շանթ Հովհաննիսյան․ Սյունիքում մարդիկ շատ ավելի բնույթին տեղ տվող, ձևից հեռու կերպարի մեջ են
Շանթ Հովհաննիսյան. «Պետք չէ թատրոնի տնօրենին մեծապատիվ մուրացկան դարձնել»
Վասիլիսա (ֆիլմ, 2013)

«Վասիլիսա» (ռուս.՝ «Василиса»), 2013 թվականի ռուսական պատմական ֆիլմ, ինչպես նաև նույն ֆիլմի նյութի հիման վրա մոնտաժված համանուն մինի հեռուստատեսային սերիալը (չորս սերիա), որը նկարահանել է ռեժիսոր Անտոն Սիվերսը։ Ֆիլմը պատմում է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի մասնակից Վասիլիսա Կոժինայի կյանքի մասին։
Սկզբում ծրագրվել է, որ ֆիլմի ռեժիսորը կլինի Դմիտրի Մեսխիևը, ֆիլմի թողարկումը տեղի կունենա 2012 թվականին և նվիրված կլինի 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի 200-ամյակին, սակայն մտահղացման իրագործումը ձգձգվել է մինչև 2014 թվականը, և ռեժիսորն է դարձել Անտոն Սիվերսը։
Ֆիլմի հատուկ ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 2014 թվականի ապրիլին Ղրիմում, ապա Սանկտ Պետերբուրգում՝  «Виват, кино России!» փառատոնի շրջանակներում։ Ֆիլմի պրեմիերան կինոթատրոններում տեղի է ունեցել 2014 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։


== Սյուժե ==
Ճորտ գյուղացի Վասիլիսան  ռոմանտիկ կապի մեջ է ազնվական Իվան Ռյազանովի հետ, որը խոստանում է նրան ազատություն և պսակադրություն, սակայն մանկուց նշանված է իր դասակարգի մի աղջկա հետ։ Վասիլիսային սիրահետում է գյուղի տանուտեր Կոժինը։ Սխալ մեկնաբանելով Ռյազանովի բացատրությունը իր հարսնացուի հետ՝ Վասիլիսան համաձայնում է ամուսնանալ Կոժինի հետ։ Դրանից կարճ ժամանակ անց սկսվում է Հայրենական պատերազմը։ Գյուղացիները բախվում են ֆրանսիացի զինվորների չարաշահումների և իրենց տանուտիրոջ անգործության հետ։ Վասիլիսան որոշում է պայքարել և համախմբում է գյուղացիներին պարտիզանական ջոկատի կազմում, որը հարձակվում է ֆրանսիական գումակների վրա՝ նրանց պատճառելով զգալի վնաս։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Фильм «Василиса» (2014) (просмотр, информация, кадры из фильма, онлайн трейлер) // Кино-сайт «www.FilmzGuru.ru»(Ստուգված է 6 Ապրիլի 2016)
«Василиса» Vasilisa (original title) 1h 40min; TV Series (2014– ) : Информация о телесериале // Сайт компании IMDb.com, Inc. (www.imdb.com)(Ստուգված է 6 Ապրիլի 2016)
Լեմուրիա

Լեմուրիա (լատ.՝ Lemuria), լեմուրալիաներ (Lemuralia), մահացածների տոն Հին Հռոմում։ Անցկացվել են մայիսի 9-ին, 11-ին, 13-ին։ Հավատում էին, որ այդ օրերին հոգիները շրջում են աշխարհով ուրվականների տեսքով, որոնց կոչել են լարեր։
Գերդաստանի հայրը կեսգիշերին արթնանում էր և ոտաբոբիկ քայլում տնով, հոգիներին քշելու համար։ Դարնից հետո նա լվանում էր ձեռքերը աղբյուրի ջրով, բերանի մեջ դնում էր սև լոբու սերմ, որոնք հետո շպրտում էին տնից ետ չնայելով։ Այդ ամբողջ ժամանակ նա կրկնել է կախարդություն. «Ահա տալիս եմ ձեզ և այս լոբու սերմերով փրկագնում ինձ ու իմ հարազատներին»։ Ավանդության համաձայն հոգիները գնում էին նրա հետևից և հավաքում լոբու սերմերը։ Դրանից հետո գերդաստանի հայրը կրկին լվացվում էր ջրով, վերցնում էր պղնձե թաս և ամբողջ ուժով հարվածում էր դրան, խնդրելով հոգիներին, որ լքեն իրենց տունը։


== Արտաքին հղումներ ==
Lemuralia // William Smith. A Dictionary of Greek and Roman Antiquities. London, 1875.
Կեզի շրջան

Կեզի շրջան (ռուս.՝ Кезский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ուդմուրթական հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կեզ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2321 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 25238 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,87 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Դուբինինո (քաղաքատիպ ավան, Շարիպովո քաղաքային օկրուգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴուբինինոԴուբինինո (ռուս.՝ Дубинино), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Շարիպովո քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11640 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չեչելևկա

Չեչելևկա (ուկրաիներեն՝ Чечелівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Գայսինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չեչելևկա գյուղում բնակվում էր 1 129 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2588 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 436,24 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջոյ Կրամեր

Ժոզեֆ (Ջոյ) Մայքլ Կրամեր (անգլ.՝ Joseph Michael Kramer, հունիսի 21, 1950(1950-06-21), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի հարվածային գործիքներ նվագող, հայտնի է դարձել Աերոսմիթ խմբի կազմում։


== Կենսագրություն ==
Ջոյ Կրամերը եղել է ընտանիքի ավագ որդին, ունի երեք փոքր քույրեր։ Հետաքրքրվել է հարվածային գործիքներ նվագելով դեռևս 14 տարեկանից։ Նա ընտրել է հենց հարվածային գործիքները, քանի որ նրան բարձր ձայնը շատ է դուր գալիս։
15 տարեկան հասակում առաջին անգամ մասնակցություն է ունեցել The Medallions խմբում, իսկ 3 տարի հետո՝ շուրջ 10 խմբերում հանդես գալուց հետո, միացել է Աերոսմիթ խմբին։
Հենց Ջոյն է առաջարկել Աերոսմիթ խմբի անունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ջոյ Կրամեր»։ aerosmith.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-10-13-ին։ Վերցված է 2012-06-25 
«Joey Kramer - Biography» (անգլերեն)։ joeykramer.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-08-ին։ Վերցված է 2012-06-25 
Ջոյ Կրամերը Թվիթեր կայքում
Լևոն Աբալանտես

Լևոն Աբալանտես (նաև՝ Լևոն Բալանտես, 935 - 10-րդ դար), բյուզանդական սպա (953), տաքսիարխ (966), Լիկանդոսի հիպոստրատեգոս (973), Ռոմանոս Աբալանտեսի որդին, Աբալանտեսների ազնվական տոհմից։


== Կենսագրություն ==
Լևոն Աբալանտեսը մասնակցել է 969 թվականի դեկտեմբերի 11-ին տեղի ունեցած պալատական հեղաշրջմանը, որի ժամանակ սպանվեց Բյուզանդիայի կայսր Նիկեփորոս Փոկասը (96963-969)։ Կայսրուհի Թեոփանոն նույն այդ գիշերը պալատի ներքևում գտնվող ձեռակերտ նավահանգիստ բերեց Հովհաննես Չմշկիկին և նրա մարդկանց՝ պատրիկ Միքայել Բուրցիսին, տաքսիարխ Լևոն Աբալանտեսին, Չմշկիկի ամենահավատարիմ մարդկանցից Ացիպոթեոդորոսին և ևս երկու մարդկանց։ Նրանք սրերը մերկացրած վեր բարձրանալով, մտան կայսեր ննջասենյակը, սպանեցին նրան և գլուխը կտրելով լուսամուտից Նիկեփորոսին օգնության շտապող մարդկանց ցույց տվեցին, որից հետո վերջիններս կանգ առան, իսկ Չմշկիկի մարդկանց հնարավորություն տրվեց շարունակել իրենց գործը։


== Ծանոթագրություններ ==
Նար Հովհաննիսյան

Նար Միքայելի Հովհաննիսյան (ապրիլի 12, 1913(1913-04-12), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 25, 1995(1995-12-25), Երևան, Հայաստան), հայ խորհրդային երգիչ (բաս), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1969), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Նար-Դոսի որդին է։


== Կենսագրություն ==
1941 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիան (Ե. Ա. Վրոնսկու երգեցողության դասարան)։ 1931-1937 թվականներին՝ Թբիլիսիի օպերայի և բալետի թատրոնի խմբերգիչ, 1945-1951 թվականներին՝ մեներգիչ։ 1951 թվականից՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգիչ։ Նրա հնչուն, հյութեղ, հարուստ երանգավորումով ձայնն առանձնապես արտահայտիչ է ցածր ձայնածավալում։ Դերասանական վառ տաղանդը, զուսպ, առնական խաղը հնարավորություն են ընձեռել կերտել երաժշտական-բեմական տպավորիչ կերպարներ՝ Դավիթ Բեկ (Արմեն Տիգրանյանի «Դավիթ Բեկ»), Նադիր շահ (Սպենդիարյանի «Ալմաստ»), Ներսես, Հոր-հոր աղա (Չուխաճյանի «Արշակ Բ», «Լեբլեբիջի»), Դև Ենոք (Գ. Արմենյանի «Խորտակում»), Թորոս (Բաբաևի «Արծվաբերդ»), Կոչուբեյ (Չայկովսկու «Մազեպա»), Կոնչակ (Բորոդինի «Իշխան Իգոր»), Ջրաղացպան (Դարգոմիժսկու «Ջրահարս»), Դոն Բազիլիո (Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ»), Ռամֆիս (Վերդիի «Աիդա»), Մեֆիստոֆել (Գունոյի «Ֆաուստ»), Օրովեզ (Բելլինիի «Նորմա»), Ցանգալա (Փալիաշվիլու «Դաիսի») և այլն։ 1954-1963 թվականներին դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում։ Համերգներով հանդես է եկել ԽՍՀՄ քաղաքներում և արտասահմանում (Սիրիա, Լիբանան, ԿԺԴՀ, Բելգիա, Հունգարիա, ԱՄՆ, ԳԴՀ, Լեհաստան, Լյուքսեմբուրգ, Աֆրիկայի 9 երկրներ)։ ՀԽՍՀ IV գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։


== Մասնակցություն Հայրենական պատերազմին ==
1941 թվականի հունիսի 24-ին Նար Հովհաննիսյանը կամավոր, որպես Սևծովյան հատուկ զորամասի շարքային զինվոր հիտլերյան հրոսակների դեմ մարտնչել է Հյուսիսային Կովկասում, Կերչի, Սևաստոպոլի, Թեոդոսիայի ազատագրմանը։ 1943 թվականին Հովհաննիսյանը ծանր կոնտուզիա է ստացել, տեղափոխվել է հոսպիտալ, այնտեղից էլ՝ Մոսկվա։ Մարտական սխրանքների համար պարգևատրվել է Հայրենական մեծ պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանով՝ երկու անգամ, Մարտական ծառայության համար, Սևաստոպոլի պաշտպանության համար, Կովկասի պաշտպանության համար և բազմաթիվ շքանշաններով ու մեդալներով։ 


== Պարգևներ ==
Լենինի շքանշան
Հայրենական մեծ պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
«Մարտական ծառայության համար» մեդալ
«Սևաստոպոլի պաշտպանության համար» մեդալ
«Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Հասմիկ Կարապետյան

Հասմիկ Կարապետյան (հուլիսի 4, 1977(1977-07-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1977 թվականին Երևանում։ 1994 թվականին ավարտել է Երևանի Ա. Բլոկի անվան թիվ 122 միջնակարգ դպրոցը, միաժամանակ սովորել է Ա. Գաբրիելյանի անվան երաժշտական դպրոցում։ Սովորել է նաև «Գլաձոր» համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում։ Երեք տարի հետո ուսումը շարունակել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի վոկալի բաժնում, որը կիսատ է թողել ԱՄՆ տեղափոխվելու պատճառով։
Երգել սկսել է մանուկ հասակից։ 1995 թվականին «Գարուն» երգով մասնակցել է «Բոհեմ» երգի փառատոնին։ 1995-1997 թվականներին աշխատել է «Արձագանք» ստուդիայում որպես մենակատար և երաժիշտ, ձայնագրել է 6 երգ, համերգներով հանդես եկել Հայաստանում։ 1997-1999 թվականներին երգել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում։ 2007 թվականից աշխատել է «Արմենիա» հեռուստաընկերությունում, վարել «Հեռուստախոհանոց», «Բարի լույս հայեր», «Երբ պարում են աստղերը», «Առավոտը Շանթում», «Սկսենք նորից» հեռուստանախագծերը։ Համերգներով եղել է Հայաստանում և արտերկրում։


== Անձնական կյանք ==
Նշանադրված է եղել հայ երգիչ Հայկոյի հետ։ Նրանք բաժանվել են 2002 թվականին։ 2014 թվականին Հասմիկ Կարապետյանը նշանադրվել է ամերիկահայ դիջեյ, երաժիշտ, պրոդյուսեր Շանթ Քրմզեանի հետ, որը հայտնի է SOUNDKODE բեմական անվամբ։ 2015 թվականի հուլիսի 6-ին նրանք ամուսնացել են։ 2016 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Տաթևը։


== Ալբոմներ և տեսահոլովակներ ==
2000 թվականին մեկնել է ԱՄՆ և թողարկել առաջին «Անձրև» ալբոմը։ 2000-2003 թվականներին նկարահանել է մի քանի տեսահոլովակ` «Ես գնում եմ», «Այս բեմում», «Անձրև», «Հոգիս» և այլն։ 2004 թվականին թողարկել է երկրորդ «Անծանոթ աշխարհ» ձայնասկավառակը։ Թողարկել է նաև «Հոգիս» (2006), «Լիալուսին» (2010) ձայնասկավառակը։ 2009-2010 թվականներին նկարահանել է «Կրակի պար» և «Քո սիրո դիմաց» տեսահոլովակները։ 2013 թվականին ԴերՀովայի հետ համատեղ թողարկել է «Անհնարը» երգի տեսահոլովակը։


== Սկավառակագրություն ==
2000 - Rain
2004 - Strange World
2005 - My Soul
2010 - Fullmoon


== Մրցանակներ ==
«Այո» շոու-ծրագրի «Լավագույն հեղինակային կատարող», 1998
«Լավագույն երգչուհի», Մոսկվա
«Տարվա լավագույն երգչուհի» մրցանակ, Հայաստանի ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխություն, 2006


== Ծանոթագրություններ ==
Տիգրան Մարտիրոսյան (երգիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տիգրան Մարտիրոսյան (այլ կիրառումներ)Տիգրան Արմանի Մարտիրոսյան (հունիսի 12, 1970(1970-06-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգիչ (բաս)։ Երգիչ Հայկ Մարտիրոսյանի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==
Տիգրան Մարտիրոսյանը ծնվել է 1970 թվականի հունիսի 2-ին Երևանում։ Սովորել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական ակադեմիայում, որն ավարտել է 1995 թվականին։ Սովորելու տարիներին եղել է Մոսկվայի «Նոր օպերա» թատրոնի, 1995 թվականից՝ Մեծ թատրոնի մեներգիչ. դերերգերից են՝ Ռամֆիս (Ջ. Վերդիի «Աիդա»), Ռենե թագավոր (Պ. Ի. Չայկովսկու «Իոլանտա»), Ռայմոնդո (Գ. Դոնիցետտիի «Լյուչիա դի Լամերմուր»), Պիմեն (Մ. Պ. Մուսոգորսկու «Բորիս Գոդունով»), Իշխան Գալիցկի (Ա. Պ. Բորոդինի «Իշխան Իգոր») և այլն։ 
Հյուրախաղերով հանդես է եկել Միլանի «Լա Սկալա», Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերա», Հյուսթոնի «Մեծ օպերա», Լոնդոնի «Քովենտ Գարդեն» և այլ թատրոններում։ 


== Մրցանակներ ==
1993 – Ռուսական երաժշտության 1-ին մրցանակ (Մոսկվա),
1994 – Պ. Ի. Չայկովսկու անվան միջազգային մրցույթի 10-րդ մրցանակ և հատուկ դիպլոմ (Մոսկվա),
1996 – Բ. Խրիստովի անվան միջազգային մրցույթի 2-րդ մրցանակ (Սոֆիա),
1999 – Մ. Անդերսոնի անվան միջազգային մրցույթի 2-րդ մրցանակ (Շիզուոկա, Ճապոնիա),
2000 – Պ. Դոմինգոյի «Օպերալիա» միջազգային մրցույթի եզրափակիչ մասի մասնակից (Լոս Անջելես)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տիգրան Մարտիրոսյան (անգլ.)
Իզմայլովկա (գյուղ, Մարյինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻզմայլովկաԻզմայլովկա (ուկրաիներեն՝ Ізмайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իզմայլովկա գյուղում բնակվում էր 199 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջոզեֆ Բլեք

Ջոզեֆ Բլեք (անգլ.՝ Joseph Black, ապրիլի 16, 1728(1728-04-16)[…], Բորդո - դեկտեմբերի 6, 1799(1799-12-06)[…], Էդինբուրգ, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն),  շոտլանդացի քիմիկոս ֆիզիկոս։


== Կենսագրություն ==
Նա ծնվել է գինեվաճառի ընտանիքում, որը Բորդո էր մեկնել առևտրական հարցերով։ Նրա մայրական կողմը սերում էր շոտլանդացիներից, այդ պատճառով նա ընդունվեց Գլազգոյի համալսարան, իսկ հետագայում շարունակեց ուսումը Էդինբուրգի համալսարանում բժշկական ուղղվածությամբ։
1756 թվականին դարձավ պրոֆեսոր Գլազգոյում, իսկ 1766 թվականից դասավանդեց Էդինբուրգում։ Բացի այդ Ջոզեֆ Բլեքը 1783 թվականից համարվում է Պետերբուրգի Գիտությունների Ակադեմիայի պատվավոր անդամ, ինչպես նաև Փարիզում 1789 թվականից։ 1754 թվականին Բլեքը հայտնաբերեց, որ սպիտակ մագնեզիումի(մագնեզիումի կարբոնատ) տաքացման ժամանակ առաջանում է « կապված օդ » , այսինքն ածխաթթու գազ և այրված մագնեզիում (մագնեզիումի օքսիդ)։ Այնուհետև Բլեքը մատնանշում է այն, որ կրաքարի տաքացումը նույնպես հիմնված է « կապված օդ » առաջացման հետ։
Այս փորձարկումների հիման վրա գիտնականը եզրակացրեց, որ կարբոնատների և ալկալիների տարբերությունն այն է, որ առաջինների բաղադրության մեջ մտնում է ածխաթթու գազ։
Բլեքի կողմից ածխաթթու գազի հայտնաբերումը սկիզբ դրեց գազային քիմիայի ուսումնասիրմանը։
1757 թվականին Բլեքը ներկայացրեց թաքնված ջերմություն հասկացությունը, բացահայտելով հալման և գոլորշիացման ջերմությունը, չնայած այս աշխատանքները հրապարակվեցին միայն 1779 թվականին։
Այնուհետև 1759-1763 թվականներին նա հայտնաբերեց ջերմության  և ջերմաստիճանի միջև տարբերությունը, ներմուծեց ջերմաքանակ հասկացությունը։

1755 թվականին հայտնաբերեց, որ մագնեզիումը քիմիական տարր է
1757 թվականին նշանակվեց Ռիմսկի (քաղաք Ֆրանսիայի հյուսիս-արևելքում) Գլազգոյի համալսարանի պրակտիկ բժշկության պրոֆեսոր։
1761 թվականին նկատեց, որ սառույցը հալման ժամանակ կլանում է ջերմություն, չբարձրացնելով իր ջերմությունը։
1759-1763 թվականներին մշակեց գաղտնի ջերմության տեսությունը, ինչպես նաև ցույց տվեց, որ տարբեր նյութեր ունեն տարբեր գաղտնի ջերմություններ։Ջեյմս Ուատտը նրա աշակերտն էր և օգնականը։
Փոկերի ակումբի անդամ էր և ծանոթ էր Դեյվիդ Հյումի և Ադամ Սմիթի հետ։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Սկզբնական շրջանում Բլեքը հետաքրքրություն չի ցուցաբերել բնական գիտությունների նկատմամբ և Գլազգոյի համալսարանում ուսումնասիրում էր լեզուներ և փիլիսոփայություն։ Միայն իր հոր պահանջով նա զբաղվեց բժշկությամբ, կենսաբանությամբ հետագայում նաև ֆիզիկայով և քիմիայով։
Բացահայտելով ածխաթթու գազը նա ապացուցեց, որ օդը իրենից ներկայացնում է գազերի խառնուրդ և ոչ թե մեկ նյութ ինչպես մինչ այդ կարծում էին գիտնականները։
Բլեքը 28 տարեկան հասակում  ստացավ բժշկության պրոֆեսորի և քիմիայի դասախոսի կոչում Գլազգոյի համալսարանում ։
Բլեքը լավ էր ճանաչում Ջեյմս Ուատտին, ով նույնպես աշխատում էր այդ համալսարանում որպես չափիչ գործիքների վարպետ (համարվում էր, որ Ուատտը նրա աշակերտն էր), և նա ակտիվորեն մասնակցում էր Ուատտի շոգեմեքենայի աշխատանքներին։
1976 թվականին Բլեքի պատվին Լուսնի վրա խառնարան անվանակոչեցին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Блэк Джозеф // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Մ.թ.ա. 354


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ավներեկա

Ավներեկա (ռուս.՝ Авнерека), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Կեմսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կեմ գետի աջ ափին՝ 49 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 25 կմ է, ավազանի տարածքը 232 կմ2։
Գետաբերանից 2,5 կմ հեռավորության վրա, աջ ափին թափվում է գետ՝ Վիդրեչկա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020001012102000004672
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000467
Ավազանի կոդը - 02.02.00.010
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դվորիկի (գյուղ, Ուլյանովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴվորիկիԴվորիկի (ռուս.՝ Дворики), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ջեֆերսոն շրջան (Կանզաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջեֆերսոն շրջան (այլ կիրառումներ)Ջեֆերսոն շրջան (անգլ.՝ Jefferson County), ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.388 կմ² է, բնակչությունը՝ 18.426 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օսկալուսա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1855 թ.։
(1384) Կնիերտյե

(1384) Կնիերտյե (անգլ.՝ Kniertje), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1934 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,676637 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1899 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1633 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1599,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225071 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,85° անկյուն։
Կնիերտյե աստերոիդը պատկանում է Ադեոնայի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1384) Կնիերտյե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գելիեգենման (Գենջի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գելիեգենման (այլ կիրառումներ)Գելիեգենման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Եզիդի

Եզիդի, լեռ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի, և Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության սահմանի վրա։
Բել (քաղաք, Կալիֆոռնիա)

Բել (անգլ.՝ Bell), քաղաք Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես շրջանում, որի բնակչությունը 2000 թվականի մարդահամարի արդյունքում կազմել է 36 664 մարդ։ Բելը տեղակայված է Լոս Անջելես գետի արևմուտքում։ Քաղաքի մասշտաբը 6,84 կմ² է (Բելը տասներեքերորդն է Ամերիկայի ամենափոքր քաղաքների ցանկում՝ 25 000 բնակչությունից ոչ պակաս)։ Լոս Անջելեսի արվարձանն է։


== Պատմություն ==
Բել քաղաքի պատմությունը հաշվարկվում է մի քանի հազար տարի։ Մ.թ.ա. 500 թվականին այստեղ բնակություն էին հաստատել գաբրիելինո ցեղի հնդկացիները (տոնգվա)։ 16-րդ դարի կեսերից այդ շրջանում բնակվում էին իսպանացիները։ Իսպանացի զինվոր և արիստոկրատ Դոն Անտոնիո Մարիա Լուգան (1775-1860) բնակություն է հաստատել 30 հազար ակր մեծությամբ տարածքում, որի մեջ մտնում էր նաև Բել քաղաքի ներկայիս տարածքը (ինչպես նաև Բել Գարդենսը, Վերնոնը, Կոմերսը, Կուդայը, Լինվուդը, Մեյվուդը, Սաութ Գեյթան, Ուոլնաթ պարկը և Հանթինգթոն պարկը)։ 1810 թվականին Իսպանիայի թագավորը պաշտոնապես այդ հողերը շնորհել է Լուգային՝ որպես պարգև իր զինվորական ծառայության համար։ Այս հսկայական տարածքը կոչվում է Սան Անտոնիո Ռանչո։ Բացի այդ, 1816-1819 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում Լուգան Լոս Անջելեսի փոքրիկ քաղաքի քաղաքապետն էր։ Անտոնիո Մարիա Լուգան մահացել է 1860 թվականին 85 տարեկան հասակում։ 1865 թվականին Լուգայի ընտանիքի նյութական վիճակը վատացել է, և նրանք ստիպված են եղել վաճառել իրենց տարածքների մեծ մասը մեկ ակրի համար մեկ դոլարից պակաս գնով։

1870 թվականի և 1890 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Լոս Անջելեսից այստեղ են եկել մի խումբ նորաբնակներ։ 1876 թվականին այստեղ է ժամանել Ջեյմս Ջորջ Բելն իր ընտանիքի հետ։ Բելի ընտանիքը ձեռք է բերել 360 (1,5 կմ²) ակր հող և սկսել է զարգացնել մանր տնտեսությունը և անասնաբուծությունը։ 1898 թվականին Սան Անտոնիոյի Ռանչոն ստացել է նոր անուն՝ Բել։
20-րդ դարում Բելը վատ բնակեցված վայր էր, սակայն 1900-1915 թվականներին ավելի ու ավելի շատ մարդիկ են սկսել բնակություն հաստատել այստեղ։ Բացվել են դպրոցներ, եկեղեցիներ և գրադարաններ։ 1913 թվականին մի քանի փոքր ձեռնարկություններ սկսել են իրենց աշխատանքը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո՝ հատկապես 1920-1935 թվականներին, տեղի է ունեցել իսկական «շինարարական բում»։ Մարդիկ շարունակում էին բնակվել այդ տեղանքում, ստեղծում էին նոր դպրոցներ, հասարակական կազմակերպություններ։ Նույն ժամանակ կառուցվել է կոյուղու համակարգը։
1927 թվականի նոյեմբերի 7-ին Բելը պաշտոնապես ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 6,84 կմ² (6,42-հողատարածք, 0,42-ջուր)։


== Ժողովրդական վիճակագրություն ==
Ըստ 2000 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Բել քաղաքի բնակչության թիվը կազմում է 36 664 մարդ։ Ռասայական կազմը հետևյալն է. սպիտակամորթներ՝ 48,45%, աֆրոամերիկացիներ՝ 1,28%, բնիկ ամերիկացիներ՝ 1,7%, ասիացիներ՝ 1,07%, Խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ՝ 0,06%, այլ ցեղեր՝ 43,09%։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Աղջուր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղջուր (այլ կիրառումներ)Աղջուր, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճից հարավ, Շատախ գյուղաքաղաքից 15 կմ արևելք, սարահարթի վրա։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Անունը հավանաբար կազմված է աղ և ջուր բառերից։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 12 քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Իակղուբլո

Իակղուբլո (վրաց.՝ იაღუფლო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1360 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դմանիսից հեռու է 3 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 478 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
25 կետ

ՆՍԳԲԿ-ի «25 կետ» ծրագիր, նացիոնալ-սոլիալիստական ծրագիր (գերմ.՝ 25 Punkte-Programm N.S.D.A.P.), ՆՍԳԲԿ-ի պաշտոնական ծրագիր 1920 թվականի ապրիլի 1-ին։


== Պատմությունը ==
1919 թվականի հունվարի 5-ին Անտոն Դրեկսլերի Անկախ աշխատավորների կոմիտեի և Հարրեր Կարլի «Քաղաքական աշխատավոր միությունների» միավորմամբ ստեղծվեց Գերմանական բանվորական կուսակցությունը («Deutsche Arbeiterpartei»; DAP): Ադոլֆ Հիտլերը դրան միացավ 1919 թվականի սեպտեմբերին։
1920 թվականի փետրվարի 24-ին Մյունխենյան «Հոբրոյհաուսում» Հիտլերը բարձրաձայնեց «25 կետ» ծրագիրը, որը ստեղծվել էր հենց իր, Գոտֆրիդ Ֆեդերի և Անտոն Դրեկսլերի կողմից (Էսսեր Գերմանի մասնակցությամբ)։ Նույն ժամանակ կայացվեց կուսակցության անունը փոխելու որոշումը. վերջինիս ավելացվեց «Նացիոնալ-սոցիալիստական» արտահայտությունը։ 1920 թվականի ապրիլի 1-ից «25 կետը» դարձավ ՆՍԳԲԿ-ի պաշտոնական ծրագիր, իսկ 1926 թվականին նրա դիրքերը «անսասան» հայտարարվեցին։


== Ծրագրի բովանդակությունը ==


== Քննադատություն ==
Գերմանական լրագրողի՝ մինչև 1935 թվականը ՆՍԳԲԿ-ի անդամի կարծիքով «25 կետերը» ոչ կառուցվածքով, ոչ բովանդակությամբ չեն կարող համարվել քաղաքական կուսակցության ծրագիր, առավել ևս՝ «անխախտ»։ «25 կետերը», ինչպես ցույց է տալիս Գեյդենը իր «Գերմանական ֆաշիզմի պատմությունը» գրքում, իրենից ներկայացնում է հայեցական, անհապաղ, քիչ հստակեցված և նույնիսկ որոշ չափով միմյանց հակասող պահանջների հավաքածու։


== Գրականություն ==
Гейден К. История германского фашизма. — М.-Л.: Госсоцэкономиздат, 1935
Устрялов, Николай Васильевич Германский национал-социализм


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Full text of the 25 point NSDAP program
The 25 Points of the National Socialist Movement Of America Archived 2017-12-27 at the Wayback Machine.