Ֆեռնանդո Տոռես

Ֆեռնանդո Խոսե Տոռես Սանս (իսպ.՝ Fernando José Torres Sanz, 1984 թվականի մարտի 20, Ֆուենլաբրադա քաղաք, Մադրիդ, Իսպանիա, առավել հայտնի է որպես Ֆեռնանդո Տոռես՝ Էլ Նինյո (El Niño մականվամբ, հայերեն թարգմանությամբ Փոքրիկ, երեխա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ատլետիկո Մադրիդ»-ի և Իսպանիայի հավաքականի հարձակվող։ 2013 թվականի մայիսի 15-ին Տոռեսը և Խուան Մատան Եվրոպայի լիգայում «Չելսիի» տարած հաղթանակից հետո ռեկորդ սահմանեցին՝ միաժամանակ դառնալով և՛ Չեմպիոնների լիգայի, Եվրոպայի լիգայի և Աշխարհի առաջնության գործող չեմպիոններ։


== Պատանեկան կարիերա ==
Ֆեռնանդո Տոռեսը ծնվել է 1984 թվականի մարտի 20-ին։ Նա սկսել է հետաքրքրվել ֆուտբոլով, երբ տակավին երեխա էր և միացել է իր առաջին թիմին՝ «Parque 84»-ին 5 տարեկան հասակում։ Ֆեռնանդոյի պապիկը ֆուտբոլի նկատմամբ անտարբեր էր, սակայն երբ խոսք էր գնում «Ատլետիկո Մադրիդ» ակումբի մասին, նա միանգամից փոխվում էր և կրքոտ երկրպագու էր դառնում։ Հենց պապիկից էր Ֆեռնանդոն ժառանգել սերը դեպի Մադրիդի ակումբը։ Փոքրիկ Ֆեռնանդոն, ֆուտբոլ խաղալով բակում, կանգնում էր դարպասի մոտ և իր հասակակիցներից լավ խաղում որպես դարպասապահ։ Մի անգամ մրցակցի հարվածից գնդակը դիպավ Ֆեռնանդոյի գլխին, և նրա մայրը նրան արգելեց այլևս երբևէ կանգնել դարպասների մոտ։
Երբ Տոռեսը 7 տարեկան էր, նա սկսեց խաղալ հարևան սրճարանի՝ «Mario’s Holanda»-ի ֆուտբոլային թիմի կազմում։ Չնայած իր փոքր տարիքին՝ նա սկսեց պարբերաբար գոլի հեղինակ դառնալ։ Երեք տարի անց նա միացավ իր առաջին ակումբին՝ «Ռայո 13»-ին։ 1994 թվականին իր առաջին մրցաշրջանում «Ռայո 13»-ի կազմում տասնամյա Տոռեսը 55 գոլի հեղինակ դարձավ, որից հետո հրավիրվեց դիտվելու «Ատլետիկո Մադրիդ»։ Սկաուտները հիացած էին, իսկ պատանի ֆուտբոլիստը իրեն ներկայացրեց լավագույն կողմից և միացավ Մադրիդի ակումբին 1995 թվականին։ Երեք տարի անց Տոռեսը հաղթեց իր կարիերայի առաջին տիտղոսը երիտասարդական թիմի կազմում։ «Ատլետիկո Մադրիդի» ղեկավարությունը որոշեց մասնակցել «Nike Cup Europe» անվամբ մրցաշարին, որտեղ ներկայացված էին ոչ պակաս հայտնի եվրոպական ակումբներ մինչև 15 տարեկան տարիքային կազմով։ Տոռեսը դարձավ ակումբի առաջատարներից մեկը և օգնեց «Ատլետիկո Մադրիդին» հաղթել այդ մրցաշարում, իսկ ավելի ուշ՝ դարձավ իր տարիքային կազմում լավագույնը Եվրոպայում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Ատլետիկո Մադրիդ» ===

1999 թվականին Տոռեսը ստորագրեց իր առաջին պայմանագիրը նոր ակումբի հետ։ Պատանի հարձակվողի ելույթները Իսպանիայի՝ մինչև 16 տարեկանների հավաքականում հաջողությամբ պսակվեցին։ 2001 թվականին իսպանացիները հաղթեցին Ալգարվիի մրցաշարը և մինչև 16 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունը, որտեղ Ֆեռնանդոն 6 խաղում դարձավ 7 գոլի հեղինակ և ճանաչվեց առաջնության լավագույն խաղացող։ Պատանի գոլահարի առաջին խաղը «Ատլետիկո Մադրիդի» մեծահասակաների թիմում կայացավ 2000-2001 մրցաշրջանի վերջում, իսկ արդեն մեկ շաբաթ անց նա կարողացավ խփել իր առաջին գոլը։ Դա տեղի ունեցավ «Ալբասետեի» դեմ խաղի ժամանակ։ Ընդամենը մեկ մրցաշրջան անց «Ատլետիկոն» վերադարձավ Լա Լիգա այդ ժամանակ Տոռեսը ցուցանիշները բավական համեստ էին՝ 6 գնդակ Սեգունդայի 36 խաղում, բայց այդ ամենը չխանգարեին Ֆեռնանդոյին շարունակել իր հաջող ելույթները տարբեր տարիքային կատեգորիաների հավաքականների կազմում։ Իր առաջին մրցաշրջանի ընթացքում Տոռեսը կարողացավ 13 անգամ գոլի հեղինակ դառնալ, իսկ «Ատլետիկոն» ավարտեց առաջնությունը 12-րդ հորիզոնականում։ Որոշ ժամանակ անց Ֆեռնանդոն իր առաջին խաղն անցկացրեց Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականում։
Մի քանի մրցաշրջանների ընթացքում ակումբը անհաջող փորձեր էր կատարում՝ հայտբվելու եվրագավթների խաղարկությանը։ Օրինակ, Իսպանիայի առաջնության 2003-2004 մրցաշրջանում Տոռեսը 35 խաղում դարձավ 19 գոլի հեղինակ և տասնիննամյա տարիքում դարձավ ակումբի պատմության ամենաերիտասարդ ավագը։ Սակայն «Ատլետիկոն» ավարտեց մրցաշրջանը 7-րդ հորիզոնականում՝ զիջելով Եվրոպայի լիգայի ողեգիրը «Սևիլյային»։ Որոշ ժամանակ անց Էլ Նինյոն երկրի մեծահասակների հավաքական հրավիրվեց՝ առաջին խաղն անցկանելով Պորտուգալիայի ֆուտբոլի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում։
Եվրոպայի առաջատար ակումբների հետաքրքրությունը գնալով մեծանում էր Տոռեսի նկատմամբ հետաքրքրությունը, բայց ամեն անգամ նա հավատարիմ էր մնում «Ատլետիկո Մադրիդին» և շարունակում էր հանդես գալ Իսպանիայի հավաքականում, որի կազմում նա 2004 թվականին մեկնեց Գերմանիա մասնակցելու Եվրոպայի առաջնությանը։ Առաջնություն Տոռեսը դարձավ 3 գոլի հեղինակ։ 2006/07 մրցաշրջանի Իսպանիայի առաջնությունը դարձավ վերջինը «Էլ Նինյոյի» համար «Ատլետիկո Մադրիդի» կազմում։


=== «Լիվերպուլ» ===

2007 թվականի հուլիսի 4-ին ֆուտբոլիստը միացավ «Լիվերպուլին», որտեղ միանգամից ստացավ հանրահայտ «ինը» համար. այդ համարի ներքո ավելի վաղ հանդես էին եկել նաև այնպիսի լեգենդար ֆուտբոլիստներ, ինչպիսիք են Իան Ռաշը և Ֆաուլեր Ռոբին։
Հենց իր առաջին մրցաշրջանում Տոռեսը կարողացավ Ռոբի Ֆաուլերից հետո առաջին անգամ խփել 20 և ավելի գոլ Պրեմիեր լիգայում, ռեկորդ սահմանեց օտարերկրացու կողմից դեբյուտային մրցաշրջանում խփած գնդակների թվով։ Մինչ այդ նման ռեկորդ հաջողվել էր սահամնել միայն Ռուդ վան Նիստելռոյին (Ֆեռնանդոն կարողացավ 24 գոլի հեղինակ դառնալ)։ Ինչպես նաև նա կարողացավ կրկնել Ռոջեր Հանթի ռեկորդը՝ 8 տնային խաղում դառնալով գոլի հեղինակ։ Այդ մրցաշրջանում նրա հաշվին բոլոր մրցաշարերում գրանցվեց 33 գոլ։
2008 թվականի հունիսին Ֆեռնանդո Տոռեսը մեկնեց Եվրոպայի առաջնության Ավստրիա և Շվեյցարիա, որտեղ Դավիդ Վիլյայի հետ միասին դարձավ ակումբի հիմնական հարձակվողը։ Եվրոպայի առաջնության ժամանակ նա դարձավ 2 գոլի հեղինակ, որոնցից մեկը խփեց Գերմանիայի դեմ եզրափակիչ խաղում 2008 թվականի հունիսի 29-ին Վիեննայում։ Այդ խաղը հաղթական դարձավ իսպանացիների համար, որոնք հաղթեցին 1։0 հաշվով։
2008-2009 մրցաշրջանում անգլիական Պրեմիեր լիգայում Տոռեսը դարձավ «Լիվերպուլի» առաջին գոլի հեղինակը այդ մրցաշարում։ Գոլի հեղինակ նա դարձավ «Սանդերլենդի» դեմ խաղի 83-րդ րոպեին։ Այդպես էլ ավարտվեց խաղը նվազագույն՝ 0։1 հաշվով։
Նոր մրցաշրջանի սկզբում Տոռեսն օգնեց իր թիմին 3 գնդակով, բայց դա չփրկեց «Լիվերպուլին» 2 պարտություններից. «Տոտտենհեմ Հոտսպուրից» 1։2 հաշվով և «Աստոն Վիլլայից» 1։3 հաշվով։ Տոռեսը գոլի հեղինակ դարձավ «Սթոք Սիթիի», «Աստոն Վիլլայի» և «Բոլթոն Ուոնդերերսի» դեմ խաղերում։
2009 թվականի դեկտեմբերի 29-ին «Աստոն Վիլլայի» դեմ խաղի 93-րդ րոպեին Տոռեսը դարձավ որոշիչ գոլի հեղինակ, բացի այդ՝ գոլը դարձավ 50-րդը Պրեմիրե լիգայում։ Խաղն ավարտվեց «Լիվերպուլի»՝ նվազագույն հաշվով հաղթանակով։
2009-2010 մրցաշրջանում Տոռեսը մի քանի վնասվածք ստացավ և ընդհանուր առմամբ բաց թողեց առաջնության բոլոր խաղերի մոտավորապես կեսը։ Սակայն, չնայած դժվարություններին՝ իսպանացին 22 խաղում 18 գոլի հեղինակ դարձավ, ինչը նրան թույլ տվեց 6-րդ տեղը գրավել ռմբակուներից ցուցակում Ժերմեյն Դեֆոյի հետ միասին, որը 11 խաղ ավել էր անցկացրել։
2010-2011 մրցաշրջանում Տոռեսով էր հետաքրքվում «Չելսին», որ առաջարկում էր ֆուտբոլիստի համար 35 միլիոն ֆունտ, սակայն 1մերսիսայիդցիները» հրաժարվեցին վաճառել իսպանացուն։ Այդ ժամանակ Ֆեռնանդոն գրավոր խնդրանքով դիմեց ակումբի ղեկավարությանը, որպեսզի նրանք իրեն վաճառքի ներակայացնեն։ Ակումբը մերժեց։


=== «Չելսի» ===

2011 թվականի հունվարի 31-ին «Լիվերպուլի» ղեկավարությունը որոշեց վաճառել Տոռեսին «Չելսիին»։ Նույն օրը Տոռեսը հինգուկես տարվա պայմանագիր ստորագրեց իր նոր ակումբի հետ 175 հազար ֆունտ շաբաթական աշխատավարձով։ Տրանսֆերը կազմեց 50 միլիոն ֆունտ, որը դարձավ ամենամեծը Պրեմիեր լիգայի պատմության մեջ։ «Լիվերպուլի» մի քանի երկրպագուներ ակումբի գրասենյակի մոտ այրեցին Տոռեսի մարզաշապիկը։ Իր հարցազրույցում Տոռեսը հայտարարեց, որ ոչ մի վատ բառ չի ասի «կարմիրների» մասին, և ասաց, որ վերջնական որոշում ոչ թե ընդունել է տրանսֆերային պատուհանի փակման վերջին օրերին, այլ բավականին վաղ, երբ «Չելսին» ներկայացրել է իր առաջնությունը։ 2011 թվականի փետրվարի 6-ին Տոռեսն իր առաջին խաղը անկացրեց «Չելսիի» դեմ «Լիվերպուլի» դեմ տնային խաղում։ Ավելի քան 14 խաղ (903 րոպե) չէր կարողանում գոլի հեղինակ դառնալ նոր ակումբում, և խաղացողին աջակցելու համար Կառլո Անչելոտտին, Պետր Չեխը և Պիտեր Օդեմվինգիեն։ Ապրիլի 23-ին «Վեսթ Հեմ Յունայթեդի» դեմ խաղի 83-րդ րոպեին նոր ակումբի կազմում իր առաջին գոլը խփեց, իսկ արդեն ավելացված ժամանակում գոլային փոխանցում կատարեց Ֆլորան Մալուդային։

Չնայած դրան՝ 2011/12 մրցաշրջանում Ֆեռնանդոն բավականին հազվադեպ էր գոլի հեղինակ դառնում. նրա գոլային երաշտներից մեկը տևեց գրեթե հինգ ամիս, ֆուտբոլիստի հոգեբանական վիճակը ծանր էր մնում, իսկ Իսպանիայի հավաքականի ղեկավարությունը քննարկում էր Տոռեսի՝ Եվրոպայի առաջնության մասնակցության հարցը։
2012 թվականի ապրիլի 24-ին «Բարսելոնայի» դեմ պատասխան խաղի 91-րդ րոպեին Տոռեսը գոլի հեղինակ դարձավ և վստահությամբ ցույց տվեց, որ «Չելսին» անցնում է Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչ։
2012 թվականի ապրիլի 29-ին «Քուինս Պարկ Ռեյնջերսի» դեմ խաղում Տոռեսն իր առաջին հեթ-տրիկը ձևակերպեց «Չելսիի» կազմում։
2012-2013 մրցաշրջանում Տոռեսը դարձավ «Չելսիի» լավագույն ռմբարկուն Եվրոպայի լիգայում՝ խփելով 6 գնդակ։ Գոլերից մեկը Տոռեսը հեղինակեց «Բենֆիկայի» դեմ եզրափակիչ խաղում, արդյունքում՝ «Չելսին» հաղթանակ տարավ 2։1 հաշվով և նվաճեց տիտղոսը։


=== «Միլան» և վերադարձ «Ատլետիկո» ===
2014 թվականի օգոստոսի 29-ին «Չելսին» և «Միլանը» պայմանագիր ստորագրեցին, ըստ որի՝ ֆուտբոլիստը 2 տարի վարձավճարով հանդես պիտի գար «Միլանում»։
2014 թվականի սեպտեմբերի 23-ին «Էմպոլիի» դեմ խաղում Տոռեսն իր առաջին գոլը խփեց «Միլանի» կազմում։ Խաղն ավարտվեց 2։2 հաշվով։
2014 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Տոռեսը դարձավ հիմնական կազմի «ռոսոների», որպեսզի Ալեսիո Չարչիի փոխարեն տեղափոխվեր մադրիդյան «Ատլետիկո»։ 2015 թվականի հունվարի 7-ին Տոռեսն իր առաջին խաղն անցկացրեց «Ատլետիկոյի» կազմում՝ դուրս գալով մարզադաշտ Իսպանիայի գավաթի՝ «Ռեալ Մադրիդի» դեմ խաղում։ Խաղադաշտում նա անցկացրեց գրեթե 60 րոպե, որից հետո նրան փոխարինեց Կոկեն։ 2015 թվականի հունվարի 15-ին Տոռեսն իր առաջին գոլերը խփեց «Ատլետիկոյի» կազմ վերադառնալուց հետո։ Նա դուբլի հեղինակ դարձավ «Ռեալ Մադրիդի» դեմ պատասխան խաղում. խաղն ավարտվեց ոչ ոքի 2։2 հաշվով։
Մարիո Մանջուկիչի՝ ակումբից հեռանալուց հետո Տոռեսը փոխեց իր մարզաշապիկի համարը՝ 19-ից վերադառանալով իր սովորական դարձած 9 համարին։
2016 թվականի փետրվարի 6-ին Տոռեսը իր 100-րդ գոլի հեղինակը դարձավ «Ատլետիկո Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումբի կազմում «Էյբար»-ի դեմ խաղում. խաղը 259-րդն էր Տոռեսի համար այս ակումբում։


== Միջազգային կարիերա ==

Տոռեսը դարձավ 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնության հաղթական գոլի հեղինակը 33-րդ րոպեին։ Իսպանիայի հավաքականի համար երկու հեթ-տրիկի հեղինակ է դարձել։ Դրանցից մեկը Կոնֆեդերացիաների գավաթի խաղարկության ժամանակ Նոր Զելանդիայի դեմ խաղում էր։ 2009/10 վնասվածքներով լի մրցաշրջանը երևաց նաև ՀԱՀ-ում կայացած աշխարհի առաջնության ժամանակ։ Տոռեսը չկարողացավ իր լավագույն խաղը ցուցադրել և ողջ մրցաշարի ընթացքում չդարձավ և ոչ մի գոլի հեղինակ, իսկ կիսաեզրափակիչ և եզրափակիչ խաղերում նույնիսկ չէր հայտնվում մեկնարկային կազմում։ Նիդերլանդների հավաքականի դեմ եզրափակիչ խաղում Ֆեռնանդոն խաղադաշտ դուրս եկավ միայն լրացուցիչ ժամանակում Դավիդ Վիլյայի փոխարեն։ Վերջին րոպեին ֆուտբոլիստը վնասվածք էր ստացել և գրեթե մեկ րոպե պառկած էր խոտածածկին, մինչդեռ խաղը շարունակվում էր։ 2012 թվականի հունիսի 14-ին Եվրոպայի առաջնության ժամանակ Տոռեսը դուբլի հեղինակ դարձավ և օգնեց Իսպանիայի հավաքականին հաղթել Իռլանդիային 4։0 հաշվով, այդ խաղում մեկական գոլի հեղինակ դարձան Դավիդ Սիլվան և Սեսկ Ֆաբրեգասը։ 2012 թվականի հուլիսի 1-ին Եվրոպայի առաջնության Իտալիայի դեմ եզրափակիչ խաղում Տոռեսը խաղադաշտ դուրս եկավ 2-րդ խաղակեսում և գոլի հեղինակ դարձավ 84-րդ րոպեին, ինչպես նաև փոխանցում կատարեց՝ դառնալով առաջնության լավագույն ռմբարկու և ստանալով մրցաշարի «Ոսկե խաղակոշիկը»։ Բացի այդ՝ Տոռեսը դարձավ առաջին ֆուտբոլիստը, ով գոլի հեղինակ դարձավ Եվրոպայի առաջնության երկու եզրափակիչ խաղերում (2008 և 2012)։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Տոռեսն անցկացրեց իր 100-րդ խաղը Իսպանիայի ազգային հավաքականի կազմում՝ դառնալով 6-րդ ֆուտբոլիստը, որ նման հաջողություն է գրանցել։ 2013 թվականին Կոնֆեդերացիաների գավաթում Տոռեսը ստացավ մրցաշարի «Ոսկե խաղակոշիկը» որպես լավագույն ռմբարկու (5 գնդակ)։


== Անցկացրած հանդիպումների վիճակագրություն ==


=== Միջազգային վիճակագրություն ===


== Հավաքականում անցկացրած խաղերը և գոլերի թիվը ==
Արդյունքում՝ 110 խաղ / 38 գոլ, 83 հաղթանակ, 15 ոչ ոքի, 12 պարտություն։


== Մրցանակներ ==
Թիմային
 «Ատլետիկո Մադրիդ»

Սեգունդայի չեմպիոն (1), 2001/02
Արդյունքում՝ 1 տիտղոս «Չելսի»

Անգլիայի գավաթակիր (1), 2012
Չեմպիոնների լիգայի հաղթող (1), 2012
Եվրոպայի լիգայի հաղթող (1), 2013
Արդյունքում՝ 3 տիտղոս Իսպանիայի հավաքական

Եվրոպայի մինչև 17 տարեկան պատանիների առաջնության չեմպիոն (1), 2001
Եվրոպայի մինչև 19 տարեկան պատանիների առաջնության չեմպիոն (1), 2002
Եվրոպայի չեմպիոն (2), 2008, 2012
Աշխարհի առաջնության չեմպիոն (1), 2010
Արդյունքում՝ 5 տիտղոսԱնձնական

ՊՖԱ-ի վարկածով տարվա թիմ (2), 2008, 2009
Պրեմիեր լիգայի ամսվա խաղացող (2), փետրվար 2008, սեպտեմբեր 2009
Պրեմիեր լիգայի ամսվա գոլ (2), ապրիլ 2009, մարտ 2010
ՈՒԵՖԱ-ի վարկածով Եվրոպայի խորհրդանշական հավաքական (1), 2008
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստների միջազգային ասոցիացիաների ֆեդերացիայի վարկածով աշխարհի խորհրդանշական հավաքական (2), 2008, 2009
ԵՍՄ-ի վարկածով տարվա թիմ (1), 2008
Կոնֆեդերացիաների գավաթի խորհրդանշական հավաքական (2), 2009, 2013
Եվրոպայի առաջնության «Ոսկե խաղակոշիկի» մրցանակակիր (1), 2012
Կոնֆեդերացիաների գավաթի «Ոսկե խաղակոշիկի» մրցանակակիր (1), 2013
Իսպանիայի հավաքականի ռեկորդակիր Եվրոպայի առաջնությունում խփած գոլերի քանակով, 5 գոլ
Իսպանիայի հավաքականի ռեկորդակիր Կոնֆեդերացիաների գավաթում խփած գոլերի քանակով, 8 գոլ


== Անձնական կյանք ==
Տոռեսն ամուսնացած է Օլայա Դոմինգեսի հետ։ 2009 թվականի հուլիսի 8-ին զույգն ունեցավ իրենց առաջին երեխային՝ Նորային, 2010 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ծնվեց նրանց որդին՝ Լեոն։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ծնվել է նրանց երրորդ երեխան՝ Էլզան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.fernando9torres.com Ֆեռնանդո Տոռես. պաշտոնական կայք
Ֆեռնանդո Տոռեսը BDFutbol կայքում
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
Տոռեսը Պրեմիեր լիգայում Archived 2014-08-17 at the Wayback Machine.
Վիճակագրություն FIFA-ի կայքում(անգլ.)