armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
993

993 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 993 թվականն է, 
X դարի 93-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Աբխազիայի Հանրապետության ազգային գրադարան

Ի. Գ. Պապասկիրի անվան Աբխազիայի Հանրապետության Ազգային գրադարան (աբխ.՝ И. Гь. Папасқьыр ихьӡ зхыу Амилаҭтә Библиотека), խոշորագույն գրադարան Աբխազիայում, որը կրում է Աբխազիայի ժողովրդական գրող Իվան Գեորգիևիչ Պապասկիրի անունը (1981 թվականից)։


== Պատմություն ==
Հիմնադրվել է 1921 թվականի մարտի 15-ին Աբխազիայի Հեղկոմի ժողովրդական կրթության բաժնի կողմից, որպես Աբխազիայի կենտրոնական գրադարան։ Նույն տարվա մարտի 29-ին Սուխումի Ազատության փողոցի վրա գտնվող նախկին «հայրապետական տանը» բացվեց ընթերցասրահ։ Գրադարանի գրքային ֆոնդը բաղկացած է մասնավոր գրադարանների նվիրատվություններից։ 1922 թվականին այն վերակազմավորվեց կենտրոնական գրապահոց, որին 1926 թվականին շնորհվեց Քաղաքային կենտրոնական գրադարանի կարգավիճակ, որն էլ սկսեց ղեկավարել Աբխազական ԽՍՀ բոլոր գրադարանները։
1938 թվականին Քաղաքային կենտրոնական գրադարանը ստացավ Աբխազական ԻԽՍՀ Հանրապետական գրադարանի կարգավիճակ։
1980 թվականին գրադարանը տեղափոխվում է նոր տիպային շենք, իսկ 1981 թվականին նրան շնորհվում է Աբխազիայի առաջին ժողովրդական գրող, Գուլիայի անվան Հանրապետական մրցանակի դափնեկիր Իվան Պապասկիրիի անունը։ 1983 թվականին գրադարանը դառնում է Հանրապետական ունիվերսալ գիտական։
1992-1993 թվականների պատերազմի տարիներին գրադարանի շենքը և գրքային հավաքածու զգալիորեն տուժեցին ռազմական գործողությունների հետևանքով։ 1998 թվականին գրադարանը վերանվանվեց Ի. Գ. Պապապասկիրի անվան Ազգային գրադարան։
Ռուսաստանի Դաշնությունից ներդումների ներգրավման հաշվին 2012 թվականի օգոստոսից մինչև  2015 թվականի սեպտեմբերը իրականացվեց գրադարանի շենքի կապիտալ վերանորոգում։ Նորացված գրադարանի բացումը կայացավ 2017 թվականի հունիսի 1-ին։ Ներկայումս գրադարանում գործում են 9 բաժիններ` 307,7 հազար օրինակ ֆոնդով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ստեփան Քիրեմիջյան

Ստեփան Քիրեմիջյան (անգլ.՝ Stepan Kiremidjian, նոյեմբերի 6, 1944(1944-11-06) - հոկտեմբերի 12, 2013(2013-10-12)), հայ հաղորդավար, «Լույս աշխարհի» կայքի և հեռուստահաղորդման հիմնադիր և վարող։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1944 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ 1961-1966 թթ., սովորել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում։
Բնակվում էր Լոս Անջելեսում, որտեղից էլ և վարում էր «Լույս աշխարհ» հեռուստահաղորդումը։ «Լույս աշխարհ» հաղորդաշարը 2013 թվականի սկզբից պարբերաբար հեռուստակամուրջ էր իրականացնում Հայաստանի հետ՝ ՀՌԱԿ կենտրոնական գրասենյակի միջոցով։

2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ին, Քիրեմիջյանը իր վարած ավտոմեքենայով վթարի է ենթարկվել, ինչից հետո նրան տեղափոխել են հիվանդանոց։ Ստացած վերքերի հետևանքով, մահացել է հոկտեմբերի 12-ին։ Ըստ ոստիկանության զեկուցագրի, նա իր մեքենայով փակել է ղեկավարությունը կորցրած մեկ այլ մեքենայի մուտքը դեպի ազատուղի, որի հետևանքով տեղի կունենար առավել մեծ աղետ։


== Տես նաև ==
Լույս աշխարհ


== Արտաքին հղումներ ==
«Լոյս աշխարհ» կայքը
Հաղորդում Ս․Քիրեմեջյանի հետ


== Ծանոթագրություններ ==
Պլեզանս (Ավերոնի գավառ)

Պլեզանս (ֆր.՝ Plaisance), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 224 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 550 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 100 կմ արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 50 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 131 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 91-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 40։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,5 %։ 91 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 88 անձ (48 տղամարդ և 40 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (1 տղամարդ և 2 կին)։ 40 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Արցիդու

Արցիդու, լեռներ հիշատակված ուրարտական սեպագրերում։ Կզարող է ընթերցվել նաև Արծիդու։ Հավանաբար գտնվում է Վանա լճից հյուսիս-արևելք և պատկանում էին Սիփան լեռնահամակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոտայքի ազատագրումը Զաքարյանների կողմից

Կոտայքի ազատագրում Զաքարյանների կողմից, ռազմական բախում հայկական զորքերի և սելջուկ-թյուրքերի միջև, որը տեղի է 1201 թվականին։ Հայ-վրացական միացյալ բանակը 1195 թվականին սկսում է ազատագրել հայոց տիրույթները։ Ռազմական գործողությունները ղեկավարվում էին հայ իշխանների՝ Զաքարյանների կողմից, որոնք վրաց արքունիքում մեծ կշիռ ունեին։ 1195 թվականին Գանձակ և Շամքոր քաղաքների միջև տեղի է ունենում ճակատամարտ, որտեղ հայ-վրացական ուժերը հաղթանակ են տոնում հակառակորդի նկատմամբ, որից հետո ազատագրվում են նաև Արագածոտն, Գեղարքունիք, Շիրակ գավառները։


== Նախապատմություն ==

Վրացական արքունիքում սկսել էին մեծ դիրք գրավել հայ իշխանները, որոնք սելջուկ-թյուրքերի արշավանքների ժամանակ արտագաղթել էին Վրաստան։ Սարգիս Զաքարյանը առաջինն էր, որը կարևոր պաշտոն ստացավ վրաց արքունիքում՝ ամիրսպասալար, որը վրաց զորքերի գերգույն հրամանատարն էր։ Նրա որդիներից Զաքարեն ժառանցել հոր պաշտոնը, իսկ Իվանեն դարձավ աթաբեկ, որի պարտականությունն էր թագաժառանգների դաստիարակումը։ 1195 թվականին սկսվում է հայ-վրացական ուժերի կողմից Հայաստանի ազատագրումը․ այդ գործողության հրամանատարներն էին Զաքարե և Իվանե Զաքարյանները։
Հայ-վրացական ուժերը կարողանում են Շամքորի ճակատամարտում հաղթանակ տանել Գանձակի ամիրայության նկատմամբ, որի հետո շարժվում են դեպի Արագածոտն, որի կենտրոնը Ամբերդն էր։ Ամբերդի գրավմամբ ամբողջանում է Արագածոտնի ազատագրումը, որից հետո ազատագրվում է նաև Գեղարքունիքը։ Չեզոքացնելով Հայաստանի հարավից և հարավ-արևելքից եկող սպառնալիքները՝ Զաքարյան եղբայրները 1199 թվականին սկսում են Շիրակի ազատագրումը, որի ընթացքում գրավվում է Անին։ Անին գրավելուց հետո՝ 1201 թվականին, Զաքարյանները սկսում են արշավանքը դեպի Կոտայք։


== Արշավանք ==
Հայ-վրացական ուժերը իրենց առջև նպատակ էին դրել ազատագրել Արարատյան դաշտը, ինչի համար Շիրակի, Գեղարքունիքի և Շամքորի գրավումներով նպաստավոր իրավիճակ էր ստեղծվել, սակայն չկար հենադաշտ այդ գործողությունը իրականացնելու համար։ Հայ-վրացական ուժերի համար դեռևս գլխավոր հենակետ էր Լոռին (Լոռեն), քանի որ Շամքորը և Անին գտնվում էին հեռու, իսկ Ամբերդը բավականին ամուր չէր գործողության սկզբնակետ հանդես գալու համար։ Զաքարյանների անհրաժեշտ էր նոր հենակետ․ Զաքարեն այս իրավիճակի համար լուծում է գտնում՝ առաջարկելով գրավել Կոտայքը, որի կենտրոնը ամուր Բջնի բերդն էր։
Կոտայքի կենտորն Բջնիի գրավումը տեղի ունեցավ 1201 թվականին, որով լուծվեցին մի շարք հարցեր․

Զաքարյանները հետագայում հնարավորություն էին ստանում ռազմական ակտիվ գործողություններ վարել Վասպուրական-Տուրուբերան-Բարձր Հայք ուղությամբ
Բջնին Կամսարականների կողմից վերածվել էր ամուր բերդի և իշխում էր շրջակայքի վրա
վերացվեց Կոտայքից հակառակորդի հարձակման նախկին վտանգը
ստեղծվեց Արարատյան դաշտը գրավելու ռազմահենադաշտ։


== Տես նաև ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վելիկայա Դոչ

Վելիկայա Դոչ (ուկրաիներեն՝ Велика Доч), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Վելիկայա Դոչ գյուղում բնակվում էր 794 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Fokker F.VII

Fokker F.VII (հոլ.՝ Fokker F.VII), մարդատար օդանավ Fokker ընկերությունում։
Ընկերության ձևավորողը եղել է Անտոնա Ֆոկկերան։ Առաջին չվերթը տեղի է ունեցել 1924 թվականին։ Փոփոխություններ են եղել մոդիաֆիկացիայում - F.VIIa, F.VIIb-3m։ Fokker F.VII ներկայացնում է դասական սխեմայով բարձր ձիաուժ ունեցող օդանավ։ Fokker ընկերությունը կառուցել է ամուր և լիցենզավորված մի քանի տասնյակ ինքնաթիռներ։


== Տեխնիկական բնութագրերը ==
Մոդիֆիկացիան, Fokker F.VII
Թևերի բացվածքը, մ 19,31
Երկարությունը, մ 14,50
Բարձրությունը, մ 3,90
Թևի տարածքը, մ² 42,80
Կշիռը, կգ
Չբեռնավորված, 1850
Առավելագույն բարձրությունը, 3600
Շարժիչի տեսակը 1 ПД Gnome Rһone Jupiter
Հզորությունը, լ. 3 х 227
Առավելագույն արագությունը, կմ/ժ 197
Կայունության արագությունը, կմ/ժ 165
Գործնական տեսականին, կմ 1600
Գործնական առաստաղը, մ 2600
Անձնակազմը, 2 մարդ
Բեռնատարողությունը։ մինչև 8 ուղևոր


== Արտաքին հղումներ ==
Fokker F.VII Уголок неба կայքում (ռուս.)
Նորշեն (Արծկե-Ալջավազի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նորշեն (այլ կիրառումներ)Նորշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արծկեի գավառակում։ Գտնվում էր Արծկե քաղաքից 30 կմ հյուսիս֊արևելք, Վանա լճի հյուսիսային ափերին, Սիփան լեռնագագաթի արևելյան փեշերին։ Գյուղից 6-7 կմ հարավ գտնվում էր մեկ այլ Նորշեն գյուղը, որը չափերով ավելի փոքր էր։


== Պատմություն ==
Գյուղի բնակչության մի մասը զոհ գնաց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Կենդանի մնացածները մի կերպ գաղթեցին Արևելյան Հայաստան։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 35 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը արհեստներ, երկրագործություն, անասնապահությունն ու ձկնորսությունն էր։ Գյուղի միջով անցնում էր Արծկե֊Արճեշ ճանապարհը։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Նորշենն ուներ եկեղեցի, որը կողոպտել և ավերել են 1895 թվականին։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ հայկական վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժյուլ Միշլե

Ժյուլ Միշլե (ֆր.՝ Jules Michelet, օգոստոսի 21, 1798(1798-08-21)[…], Փարիզ - փետրվարի 9, 1874(1874-02-09)[…], Եր), ֆրանսիացի պատմաբան, բարոյագիտական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1838), Կոլեժ դը Ֆրանսի պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Հուլիսյան միապետության տարիներին, որպես կաթոլիկ եկեղեցու դեմ կրքոտ հակառակորդ դարձել է ռադիկալ (արմատական) ուսանողության կուռքը։ Եղել է «լիբերալ միապետության», այնուհետև՝ հանրապետության կողմնակից։
Ընդունել է Ֆրանսիական հեղափոխությունը, սակայն բացասաբար է վերաբերվել յակոբինյանների գործունեությանը, կոմունիստական գաղափարներին (տնտեսական անհավասարությունը համարել է աստվածային օրենք)։ Միշլեի կարծիքով պատմության հերոսը ժողովուրդն է (չբաժանելով դասակարգերի)։
«Ֆրանսիայի պատմություն» (մինչև 1789 թվականը) բազմահատոր և «Ֆրանսիական հեղափոխության պատմություն» աշխատություններում փորձել է բացահայտել ֆրանսիական ժողովրդի հոգեբանությունը, «ժողովրդական ոգին»։


== Գրականություն ==
Реизов Б. Г. Символическая школа: Мишле(չաշխատող հղում) // Французская романтическая историография։ 1815—1830. — Л.։ ЛГУ, 1956.
Герье В. И. Народник в французской историографии: Жизнь и сочинения Мишле // Вестник Европы, 1896. — Часть 1. Март. — С. 94—139.
Кареев Н. История Великой французской революции Мишле(չաշխատող հղում) // Историки Великой французской революции. В 2 тт. — Л.։ Колос, 1924. — Том 1։ Французские историки первой половины XIX века.
Батай Ж. Мишле Archived 2009-05-31 at the Wayback Machine. // Батай Ж. Литература и Зло [։ Сб. эссе։]. — М.։ МГУ, 1994. — ISBN 5-211-03159-8
Материал для характеристики Мишле дают изданные его вдовою фрагменты его записок «Ma jeunesse» (1884; см.։ А-в, «Новая книга о Мишле», в «Вестнике Европы», 1884, № 5) и «Mon Journal. 1820—1823» (1888). — Ср. о Мишле эссе Тэна (переведено в «Русской мысли», 1886, № 12.)
Monod G. Jules Michelet. P., 1876
Monod G. Renan, Taine, Michelet. ? Р., 1894 — отсюда «Жюль Мишле» в «Русской мысли», 1895, № 3
Noël. Jules Michelet et ses enfants. 1878
Corréard. Michelet, sa vie, etc. 1886
Simon J. Mignet, Michelet, Henri Martin. 1889.


== Ծանոթագրություններ ==
Միավոր Սուրբ Կարապետ վանք

Միավոր Սուրբ Կարապետ վանք, Հայ առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Արևմտյան Հայաստանի Երզնկա քաղաքից մոտ 12 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Սուրբ Գրիգորի լեռնաշղթայի գագաթին։
Այս վանական համալրի մասին քիչ տեղեկություններ են պահպանվել։ Վանքի մասին նկարագրության մեջ արդեն ներկայացվել է որպես «հնացեալ» և «խարխարեալ»։
Վանքի գլխավոր տաճարը կիսավեր վիճակում էր, և 1880-ական թվականներին վանքն արդեն կորցրել էր իր կալվածքների մեծ մասը, մնացել էին միայն փոքրիկ հողատարածք և չխնամված մրգաստան։
Վանքի վանապահությամբ զբաղվում էին ոմն Թորոսյանները՝ հարևան հայաբնակ Կարմիր գյուղից։


== Տես նաև ==
Արևմտյան Հայաստանի քաղաքներ
Արևելյան Հայաստան
Մեծ Հայք
Հայկական լեռնաշխարհ
Վարչարարությունը Արևմտյան Հայաստանում
Երզնկա


== Նշանավոր անձինք ==
Երզնկայում են ծնվել

Կոստանդին Երզնկացի
Հովհաննես Երզնկացի
Մարտիրոս Երզնկացի
Ամիր Դավիթ - XV դարի հայ պատմիչ
Ամիրոս Երզնկացի - տաղասաց


== Ծանոթագրություններ ==
Քցիա (Դմանիսի շրջան)

Քցիա (վրաց.՝ ქცია), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 760 մետր բարձրության վրա։ Ծալկայից հեռու է 39 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 69 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Համբարձում Համբարձումյան

Համբարձում Միրոնի Համբարձումյան (նոյեմբերի 29, 1919(1919-11-29), Կիսլովոդսկ, Պյատիգորսկի գավառ, Թերեքի մարզ, Խորհրդային Ռուսաստան), հրետանու գեներալ-լեյտենանտ (1968)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Սևաստոպոլի հրետանային ուսումնարանը (1940), Հրետանային ռազմական ակադեմիային առընթեր հրամկազմի բարձրագույն դասընթացները (1954, 1960)։


== Ռազմական կարիերա ==
ԽՍՀՄ Հայրենական Մեծ Պատերազմի ժամանակ եղել է զենիթային մարտկոցի, դիվիզիոնի, 1943 թվականից՝ գնդի հրամանատար։ 1941 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի, Սմոլենսկի, 1944 թվականին՝ Մինսկի համար մղված մարտերին, 1945 թվականին՝ Քյոնիգսբերգի գրավմանը, Լեհաստանի ազատագրմանը։


== Զբաղեցրած պաշտոններ ==
1956 թվականից՝ զենիթահրթիռային դիվիզիայի հրամանատար է, 1971 թվականից՝ Թուրքմենստանի ռազմական օկրուգի սահմանապահ զորքերի պետ։ 1973 թվականից ԽՍՀՄ հակաօդային պաշտպանությունում վարել է պատասխանատու պաշտոններ։


== Պարգևներ ==
Կարմիր դրոշի շքանշան
Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան
Կարմիր աստղի շքանշան


== Գրականություն ==
Армяне-народ созидатель чужих цивилизаций: 1000 известных армян в мировой истории/С.Ширинян.-Ер.: Авт. изд., 2014, стр.102, ISBN 978-9939-0-1120-2.
Арутюнян К.А., Погосян Г.Р. Вклад армянского народа в победу в Великой Отечественной войне. М., 2010.


== Աղբյուրներ ==
Հայկական համառոտ հանրագիտարան, 1999, հատոր 3։
Երկիր (օրաթերթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երկիր (այլ կիրառումներ)Երկիր Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության Գերագույն մարմնի պաշտոնաթերթն է։
Երկրի առաջին համարը լույս է տեսել 1991 թվականի օգոստոսի 27-ին, Երևանում։
Թերթը տպագրվել է 8 էջանոց օրաթերթի տեսքով մինչև 2001 թվական։ Թերթը իր ամենաբարձր տպաքանակին հասավ 1993–1994 թվականներին (56000 օրինակ), որը հայ մամուլի ամենամեծ տպաքանակը դարձավ վերջին տասը տարվա ընթացքում։
1994 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Հայաստանի նախագահ՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյաննի հրամանագրով արգելեց ՀՅԴ կուսակցությունը արգելելով նաև Երկիր օրաթերթը, «Ազատամարտ» շաբաթաթերթը (ՀՅԴ հայկական ներկայացուցչության պաշտոնաթերթ) և այլ թերթեր ու ամսագրեր։ Երկիր օրաթերթին վերագործարկելու թույլտվությունը տրվել է միայն 1998 թվականի մարտին, երբ երկրի քաղաքական իրավիճակը փոխվեց։ 2002 թվականի հունվարից (2500 օրինակ տպաքանակով) Երկիրը դարձավ 20 էջանոց շաբաթաթերթ։ 
Երկիրը հրապարակվում է ԱՊՀ երկրներում, ինչպես նաև սփյուռքում։ 2002 թվականի ապրիլից այն հրատարակվում է նաև արևմտահայերեն Լիբանանի մայրաքաղաքում՝ Բեյրութում։ Երկրի հիմնական նպատակն է լուսաբանել քաղաքական, տնտեսական, կրթական, մշակութային և սպորտային իրադարձությունները, անհրաժեշտության դեպքում նաև մեկնաբանություն թողնել այդ իրադարձությունների մասին։
Թերթի կայքում հրապարակված հոդվածները անգլերեն, ռուսերեն և հայերեն լեզուներով են գրված։


== Գլխավոր խմբագիրները ==
Աշոտ Քերոբյան (1991)
Աբո Պողիկյան (1991)
Աղվան Վարդանյան (1991–1993)
Էդուարդ Հարությունյան (1993)
Համլետ Դավթյան (1994)
Մուշեղ Միքաելյան (1998–1999)
Շաղիկ Մարուխյան (1999–2000)
Համլետ Դավթյան (2000–2001)
Գեղամ Մանուկյան (2002–2004)
Սպառտակ Սեյրանյան (2004–)
Բագրատ Եսայան


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Երկիր Մեդիա


== Հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Դուքս Ալեքսանդր Սոդերմանլանդացի

Նորին թագավորական մեծությունՙ  դուքս Ալեքսանդր, թագաժառանգ Ալեքսանդր, (ապրիլի 19, 2016(2016-04-19), Դանդերյուդ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդիայի թագաժառանգ, Կարլ Ֆիլիպի և նրա տիկին Սոֆիայի առաջին որդին, գործող թագավոր Կարլ XVI Գուստավի և թագուհի Սիլվիի հինգերորդ թոռը։


== Կենսագրություն ==
2015 թվականի հոկտեմբերի 15֊ին պարզվել է, որ թագաժառանգ Կարլ Ֆիլիպը և նրա կինը՝ թագուհի Սոֆյան սպասում են իրենց առաջնեկի ծննդին՝ 2016 թվականի ապրիլին։ Թագաժառանգ Ալեքսանդրը ծնվել է 2016 թվականի ապրիլի 19֊ին՝ ժամը 18:25 ֊ին՝ Ստոկհոլմի Դանդերյուդ հիվանդանոցում։ Նորածնի քաշը եղել է 3595 գրամ, հասակը՝ 49 սմ։ Ապրիլի 20֊ին թագաժառանգի ծունդը նշվել է հրավառությամբ՝ 21 զարկով ՝ Շեպպսհոլմեն կղզում, որը դեմ դիմաց է գտնվում Ստոկհոլմյան պալատին։ Հրավառություն է եղել նաև Բուդենում, Կարլսկրունայում  և Գյոթեբորգում։
2016 թվականի ապրիլի 21֊ին թագավոր Կարլ XVI Գուստավը նախարարների խորհրդի նիստում հայտնել է թագաժառանգի անունը և տիտղոսը․ թագաժառանգ Ալեքսանդր Էրիկ Խուբերտուս Բերտիլ, դուքս Սոդերմանլանդացի։ Էրիկ անունը թագաժառանգը ստացել է իր պապի՝ Էրիկ Խելկվիստի պատվին։ Բացի դրանից այդ անունն են կրել մի քանի շվեդական թագավորներ, նրանցից վերջինը եղել է Էրիկ XIV–ը։ Բերնադոտների դինաստիայում այդ անունը կրել է Վեստմանլանդսկի դուքս թագաժառանգ Էրիկը։ Անուններից մեկը՝ Խուբերտուսը հանդիսանում է թագավորի չորրորդ անունը։ Բերտիլ անունն արդեն հանդիպել է թագավորական ընտանիքում, սա նաև թագաժառանգ Կարլ Ֆիլիպի անուններից մեկն է։ Շվեդիայի պատմական գավառներից մեկը՝ Սոդերմանլանդը  տեղակայված է Սվեալանդ շրջանում, դրանից առաջ դքսերի տիտղոսը    տիտղոսը կրել են թագաժառանգներ Կարլը (ապագա թագավոր Կարլ XIII), Օսկարը (ապագա թագավոր Օսկար I) և Վիլհելմը (1884—1965)։
2016 թվականի ապրիլի 22֊ին կատարվել է շնորհակալական մաղթանք՝ «Te Deum» (քրիստոնեական հիմն)։ Բացարձակ գենետիկ օրենքի ուժով, որը Շվեդիայում գործում է 1980 թվականից, Նորին Թագավորական Գերազանցությունը Շվեդական թագը ժառանգելու կարգով զբաղեցնում է հինգերորդ տեղը․ (թագուհի Վիկտորիայից, Էստելից, թագաժառանգ Օսկարից և իր հայր՝ թագաժառանգ Կարլ Ֆիլիպից հետո)։
2016 թվականի սեպտեմբերի 9֊ին թագաժառանգ Ալեքսանդրը կնքվել է արքեպիսկոպոս Անտիե Յակելենի ձեռամբ՝ Դրոթթնինգհոլմ պալատի  մատուռում, որտեղ նախկինում կնքվել են իր զարմիկները՝ թագուհի Լեոնորը և թագաժառանգ Նիկոլասը։ Նրա կնունքի արարեղությանը ներկա են  եղել  թագուհի Վիկտորիան՝ հայրական կողմի զարմուհին, Լինա Ֆրեյդը՝ մայրական կողմի զարմուհին, Վիկտոր Մագնուսոնը՝ թագուհի Կրիստինայի փոքր որդին և Ալեքսանդրի զարմիկը, Յան֊Օկե Խանսսոն և Կայզա Լարսսոնը՝ Կարլ Ֆիլիպի և Սոֆիայի ընկերները։


== Պարգևներ ==
 Սերոֆիմյան շքանշանի ասպետ (ծննդյան պահից);
 Կառլ XIII շքանշանի ասպետ (ծննդյան պահից);


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Шведский принц Карл Филипп и София Хеллквист показали сына
Վիլյավելյիդ

Վիլյավելյիդ (իսպ.՝ Villavellid), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 21,71կմ2։ Բնակչությունը 72 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 65 կմ հեռավորության վրա։
Կղզային աղեղներ

Կղզային աղեղներ, մայրցամաքներից օվկիանոսներին անցման զոնաներում ժամանակակից գեոսինկլինալային համակարգերի ստրուկտուրայի ռելիեֆում արտահայտված ձևեր։ Կղզային աղեղները երկայնակի ձգված լեռնային կառուցվածքներ են, որոնք բաժանում են եզրային ծովերի գոգավորությունները խորջրյա անդունդներից։ Կղզային աղեղների հիմքն են կազմում 40—50 կմ-ից մինչև 200—400 կմ լայնությամբ, 1000 և ավելի կմ երկարությամբ ստորջրյա լեռնանաշղթաները, որոնք հիմնականում բաղկացած են հրաբխային ապարներից (բազալտներ, անդեզիտա-բազալտներ, անդեզիտներ)։ Լեռնաշղթաների կատարային մասերը ջրի մակերևույթից վեր են բարձրանում կղզիների աղեղանման դասավորված շարքերի ձևով (Կուրիլյան, Ալեուտյան և այլ կղզիներ)։ Հայտնի են երկու և նույնիսկ երեք զուգահեռ շարքերով ձգվող Կղզային աղեղներ, որոնք տեղադրված են մեկ միասնական հիմքի վրա, սակայն միմյանցից սահմանազատված են երկայնակի իջվածքներով։
Բեզոքար

Բեզոքար, լեռ Թուրքիայի Մուշի շրջանում, Մուշ քաղաքից մոտ 11-12 կմ արևմուտք։


== Ծանոթագրություններ ==
Լորուտագետ (գետակ)

Լորուտագետ, գետակ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, սկիզբ է առնում Նախամարգի լեռներից և Արզական գյուղից 4 կմ հյուսիս ձախից միանում Դալար գետին։ Երկարությունը՝ 6,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեղիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Գեղի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 6 հուշարձան (5 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Փոքր Արջ

Փոքր արջ (լատ.՝ Ursa Minoe), համաստեղություն աստղային երկնքի հյուսիսային մասում։ Ժողովրդական լեզվի մեջ ստացել է «շերեփ» անվանումը։ Առավելապես հայտնի է իր ամենապայծառ Բևեռային աստղով։ Վերջինս հանդիսանում է կողմնացույց դեպի Հյուսիսային բևեռ։ Համաստեղությունը օրվա ընթացքում գրեթե չի փոխում իր դիրքը և պտտվում է Բևեռային աստղի շուրջը։ Կապված Երկրի պրեցեսիային փոփոխության հետ համաստեղությունը հազարամյակների ընթացքում փոխում է իր դիրքը՝ հետևաբար և փոխվում է Հյուսիսային բևեռի կողմը։
Լինդա Մարի Մակմեն

Լինդա Մարի Մակմեն (անգլ.՝ Linda Marie McMahon, ի ծնե` Էդվարդս, հոկտեմբերի 4, 1948(1948-10-04), Նոր Բերն), ամերիկյան քաղաքական գործիչ, բիզնեսմեն, փոքր բիզնես-գրասենյակի ադմինիստրատոր (2017-2019)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1948 թվականի հոկտեմբերի 4-ին, Հյուսիսային Կարոլինա (ԱՄՆ) նահանգի Նյու Բեռն քաղաքում։ Մեծացել է պահպանողական բապտիստական ​​ընտանիքում, սակայն հետագայում վերափոխվել է կաթոլիկության։ 1966 թվականին Մակմենը Արևելյան Կարոլինայի համալսարանից ստացել է  ֆրանսերեն լեզվի բակալավրի աստիճան, և ստացել դասավանդման վկայականը։ 
Լինդան ամուսնացած է Վինս Մակմենի հետ, որի հետ նա խթանում է պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտին և վարում WWE ընկերությունը 1980 թվականից ի վեր։ 2009 թվականին նա հրաժարական է տվել իր պաշտոնից։
2016 թվականի նոյեմբերին հայտարարվել է, որ Մակմենը կդառնա փոքր բիզնեսի ադմինիստրատրի ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմում։ 
2019 թվականի մարտի 29-ին Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը հայտարարել է, որ Մակմենը կթողնի փոքր բիզնեսի ադմինիստրատրի պաշտոնը, որպեսզի ստանձնի նոր պարտականություններ Թրամփի նոր նախընտրական ընկերության համար (նախագահում է Թրամփի քաղաքական գործողությունների հանձնաժողովը):


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փոքր բիզնեսի ադմինիստրատոր Լինդա Մակմեն
Մաղրիբ

Մաղրիբ (արաբերեն՝. المغرب‎‎ Ալ-Մաղրիբ, բառացի «արևմուտք»), Եգիպտոսից արևմուտք երկրների անվանումը, որը առաջին անգամ օգտագործել են միջնադարյան արաբական աշխարհագրագետները և պատմաբանները։ Օգտագործվում է մինչև հիմա։
Ընդհանուր Ալ-Մաղրիբ անվանումը այս երկրները ստացել են արաբների նվաճողական արշավների ժամանակ։ Արաբերենից թարգմանած «Ալ-Մաղրիբ» նշանակում է «երկիր, որտեղ արևը մայր է մտնում», կամ «արևմուտք»։
Ժուպան (այլ կիրառումներ)

Ժուպան։

Ժուպան — հարավային սլավոնների  մոտ ավագ կամ իշխան, ինչ-որ մարզի կառավարիչ։
Ժուպան — հագուստի տեսակ
Ժուպան  Կամչատկայում` ստորգետնյա խողովակ, որով օդը մղվում է յուրտայի կամ կիբիտկայի մեջ` տաքացման ժամանակ։
Մոզլիի օրենք

Մոզլիի օրենքը կապ է հաստատում քիմիական տարրի ռենտգենյան բնութագրական ճառագայթման սպեկտրալ գծերի հաճախականության և ճառագայթող տարրի Z կարգաթվի միջև։ Փորձնական ճանապարհով հայտնաբերել է անգլիացի ֆիզիկոս Հենրի Մոզլին (1887—1915) 1913 թվականինին։ Ըստ Մոզլիի օրենքի՝ համապատասխան բնութագրական գծի հաճախականության քառակուսի արմատը գծային ֆունկցիա է Z-ից, այսինքն՝ յ/ v-ի (կամ V Vx-ի, X-ն ալիքի երկարությունն է) կախումը Z-ից պատկերվում է ուղիղ գծով։ Այս օրենքից հետևում է, որ Z-ի աճին զուգընթաց, ռենտգենյան ճառագայթման բնութագրական սպեկտրը շեղվում է դեպի փոքր երկարության ալիքների կողմը։ Հետագայում, ավելի ճշգրիտ փորձերն ի հայտ բերեցին որոշ շեղումներ գծային կախումից, որոնք դրսևորվում են M, N և Օ թաղանթների համար։ Մոզլիի օրենքը հնարավորություն է տալիս որոշել միջուկի լիցքը, եթե չափված է բնութագրական ռենտգենյան ճառագայթման ալիքի երկարությունը(հաճախականությունը)։
Կանո Յասունոբու

Կանո Յասունոբու (ճապ.՝ 狩野 安信, հունվարի 10, 1614(1614-01-10), Կիոտո, Ճապոնիա - հոկտեմբերի 1, 1685(1685-10-01), Էդո, Ճապոնիա), Էդո ժամանակաշրջանի ճապոնացի նկարիչ, Կանո գեղարվեստի դպրոցի վարպետ։ Աշխատել է նաև Էյսին և Բոկուսինսայի կեղծանուններով։ Կանո Յասունոբուն Կանո գեղարվեստի դպրոցի նկարիչներ Կանո Տանյուի և Կանո Նաոնոբուի կրտսեր եղբայրն է, Կանո Տականոբուի որդին և հռչակավոր Կանո Էյտոկուի թոռը։  Կանո Յասունոբուն մեծ հռչակ է ձեռք բերել ոչ թե գեղանկարչության շնորհիվ, այլ իր գրական աշխատանքի՝ Գադո Յոկեցու գրքի շնորհիվ, որը հանդիսանում է Կանո դպրոցի գեղանկարչության և ավանդույթների ուսումնական ձեռնարկ։


== Կյանք և ստեղծագործություն ==
Կանո Յասունոբուն ծնվել է 1614 թվականի հունվարի 10-ին Կիոտոյում։  Նա Կանո դպրոցի վարպետ Կանո Տականոբուի երրորդ ամենակրտսեր որդին էր։  Նրա ավագ եղբայրը Կանո Տանյուն դարձավ դպրոցի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից մեկը, այն բանից հետո, երբ երիտասարդ տարիներին մեկնեց Էդո քաղաք և  դարձավ  սյոգունատ Տոկուգավայի առաջին պաշտոնական գեղանկարիչը։ Շուտով ավագ եղբորը միացավ միջնեկ եղբայրը՝ Կանո Նաոնոբուն, որը նույնպես ստացավ գոյո էսիի (սյոգունատին կից պալատական գեղանկարիչ) հատուկ կարգավիճակ։ Կիոտոյի Կանոյի դպրոցը ղեկավարում էր Կանո Տականոբուն, այնուհետև նրա մահից հետո Կանո Միցունոբուն։ Որդու՝ Միցունոբու Կանո Սադանոբուի մահից հետո նա Յասունոբուին ընտրեց որպես իր իրավահաջորդ և Կիոտոյի դպրոցի ղեկավար։  Սակայն 1640-ական թվականներին Յասունոբուն տեղափոխվեց Էդո, իր եղբայրների մոտ, որտեղ ստացավ գոյո էսիի կարգավիճակ՝ մնալով Կիոտոյի դպրոցի մասնաճյուղի պաշտոնական ղեկավար։
Ենթադրվում է, որ գեղանկարչության մեջ Յասոնոբուն ավելի պակաս հմուտ էր, քան իր եղբայրները, մինչդեռ նա ջանասիրաբար ուսումնասիրում էր իր նախորդների ժառանգությունը և կատարում նրանց աշխատանքների ճշգրիտ վերարտադրություններ` ուսումնասիրելով գեղանկարչության տեխնիկան։ Նրա գունային աշխատանքները հիշեցնում էին Կանո Տանյուի ոճը, իսկ միագույն թանաքով ստեղծագործությունների տեխնիկան իր մեջ ավելի շատ պարունակում էր ռեալիզմի առանձնահատկություններ։ Նրա ամենակարևոր աշխատանքները դարձան ոչ թե գեղանկարչական ստեղծագործությունները, այլ 1680 թվականին ստեղծված «Գեղանկարչության գաղտնի մեթոդը» (ճապ.՝ 画道要訣 Գադո Յոկեցու) գրական հետազոտական աշխատանքը։ Գիրքը իրենից ներկայացնում էր ուսումնական ձեռնարկ նկարիչների համար, այնտեղ ներկայացված էր նաև դպրոցի պատմությունը և նկարագրված էր վարպետների կյանքն ու գործունեությունը։ Մինչև այս գրքի հրատարակվելը Կանո դպրոցի ներկայացուցիչների կողմից գեղանկարչության տեխնիկան և գործելաոճը ուսուցման ընթացքում փոխանցվում էին միայն վարպետների և աշակերտների անձնական հաղորդակցման միջոցով, այդպիսով աշխարհագրորեն առանձնացված դպրոցի տարբեր մասնաճյուղերի միջև առաջանում էին էական տարբերություններ և շեղումներ ուսուցման մեթոդների դասավանդման ընթացքում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (24601-24700)

Աստերոիդների ցանկ (24501-24600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (24701-24800)
 Աստերոիդների ցանկ (24501-24600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (24701-24800)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (20001)-(25000)»։ www.minorplanetcenter.net
Կասերես (Էստրեմադուրա)

Կասերես (իսպ.՝ Cáceres, էստր.՝ Caçris, լատ.՝ Norba Caesarina, Norba Caesarea, Norba Caesarensis), քաղաք և համայնք Իսպանիայի Էստրեմադուրա ինքնավարությունում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն պրովինցիայի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Ալկորես բլրաշարի լանջերին, ծովի մակերևույթից 457 մետր բարձրության վրա։ Զբաղեցնում է 1768 քառակուսի կիլոմետր տարածք (այդ ցուցանիշով առաջին տեղն է գրավում Իսպանիայի համայնքների շարքում)։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 94 179, 2022 թվականի տվյալներով՝ 95 456:
Քաղաքը հարուստ է պատմա-ճարտարապետական հուշարձաններով, ինչի շնորհիվ էլ ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


== Պատմություն ==
Հիմնադրվել է մեր թվականությունից առաջ 25 թվականին՝ որպես հինհռոմեական գաղութ, որին իր հիմնադիրների՝ կոնսուլ Գայոս Նորբան Ֆլակկոսի և Հուլիոս Կեսարի պատվին տրվել է Նորբա Ցեզարինա անվանումը։
5-րդ դարի սկզբներին նվաճվել է վեստգոթերի կողմից, 8-րդ դարի սկզբներին ընկել մուսուլմանների տիրապետության տակ։ 1169 թվականին բնակավայրը գրավել են Արագոնի արքա Ֆերդինանդ II-ի զորքերը։ Հաջորդ տարվանից այդտեղ հիմնավորվել է հոգևոր-ասպետական Սանտյագո օրդենը (ուխտը)։ 1173 թվականին կրկին ընկել է մուսուլմանների տիրապետության տակ։ 1229 թվականին Ալֆոնսո IX-ը ազատագրել է, մտցրել Կաստիլիայի թագավորության կազմ։ 1882 թվականին Կասերեսը քաղաքի կարգավիճակ է ստացել։
1936 թվականին գեներալ Ֆրանսիսկո Ֆրանկոն ժամանել է քաղաք, այստեղ թողել իր կնոջն ու դստերը, որոնց հետ վերստին հանդիպել է երեք տարի անց՝ քաղաքացիական պատերազմում վերջնական հաղթանակ տանելուց, Մադրիդը գրավելուց հետո։


== Ժողովրդագրություն ==

Աղբյուրը՝ Instituto Nacional de Estadística (Spanje)|INE; 1857-2011: volkstellingen


== Կլիմա ==


== Քույր քաղաքներ ==
 Ֆրանսիա, Բլուա (2006) Պաղեստին, Գազա (2009)
 Պորտուգալիա, Կաշտելու Բրանկու (1997)
 Չիլի, Կիլիոտա (2011)
 Ֆրանսիա, Լա Ռոշ սյուր Յոն (1982) Իսրայել, Նեթանիա (2010) Իտալիա, Նորմա (2008) Պորտուգալիա, Պորտալեգրի (2005) Իտալիա, Պիանո դի Սոռենտո (2008) Իսպանիա, Սանտյագո դե Կոմպոստելա (1973) Դոմինիկյան Հանրապետություն, Սանտո Դոմինգո (2010)
 Նեպալ, Լումբինի (2021)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը
Touristische Informationen über Cáceres – offizielle Website
Caceres – offizielle Website der Region Extremadura
Plano de la Ciudad Monumental
Cáceres en ConsultaTodo Archived 2008-12-05 at the Wayback Machine.
Կավաքավանք

Կավաքավանք, վանք, որը գտնվում է արցախյան դաշտի նախալեռնային նեղ, ալիքավոր տափաստանի կենտրոնում` բարձրադիր կոնաձև բլրի գագաթին։ Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ է՝ 12,8 X 9,8 մետր հատակագծային չափերով։ Այն կառուցվել, ավելի ճիշտ, վերակառուցվել է 1742 թվականին՝ Դիզակի քարագործ վարպետ Գրիգորի ձեռքով լայնանիստ բլրի ստորոտի հայկական Գյումուշ, Չիման և Հողեր գյուղերի հավատացյալների օժանդակությամբ։
Վանքի համալիրը դրանից շատ առաջ կողոպտվել, հիմնահատակ է արվել օտարների կողմից։ Այստեղ եղել է վանական առաջնակարգ կենտրոն։ Այդ են վկայում մշակութային արժեք ներկայացնող բազմաթիվ բեկորներ։ Նախկին վանքային համալիրից միայն այս եկեղեցին է, որ ամբողջական տեսքով պահպանվում է։ Մյուս շենքերի քանդված, ավերված պատերը հիմնականում թափվել են բլրի ստորոտը։ Սակայն մոտակայքում՝ մասնավորապես եկեղեցու շրջապատում, նկատելի են հիմնապատերի հատվածներ, ձևավոր մասեր, զարդաքանդակներով հարուստ վիմաքարերի, խաչքարերի, գերեզմանաքարերի բեկորներ։
Դժվարամատչելի վանքը կավե խողովակներով ջուր է ստացել հարավարևմտյան կողմի Վնեսա լեռան ստորոտի աղբյուրներից։ Մինչև օրս պահպանվել է ջրատարը, որի երկարությունը հասնում է շուրջ 6 կմ-ի։
Շքամուտքը պսակված է հայկական միջնադարյան ոճի զարդաքանդակներով։ Մուտքը երիզող շրջանակը պատկերված է ստալակտիդային մոտիվներով։ Այստեղի գերեզմանաքարի վրա փորագրված է մի արձանագրություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Պալիատա

Պալիատա (լատիներեն՝ Palliata կամ fabula palliata), անտիկ դարաշրջանի հռոմեական դրամատիկական ստեղծագործություններ։
Պալիատա բառն առաջացել է pallium բառից, որը նշանակում է թիկնոց։ Այսպես է կոչվում կատակերգությունը, որովհետև դերասանը բեմի վրա հագել է հունական թիկնոց (պալիում)։ Գոյություն է ունեցել երկու դեսակ կոմեդիա պալիատա։
Առաջին՝ հին պալիատայի առանձնահատկությունն այն է, որ կոմեդիան կազմել է հունական ազատ մշակումով, որի ներկայացուցիչը համարվել է Պլավտիուսը։
Երկրորդը՝ ուշ շրջանի պալիատան՝ հունական տեքստը մշակում է համեմատաբար ավելի հարազատ մնալով նրան, քան առաջինը, որի ներկայացուցիչն է հանդիսանում Տերենտիուսը։
Կոմեդիա պալիատայի մեջ կիրառվել է կոնտամինացիան։ Քնարական պահը ուժեղ է Պլավտիուսը ստեղծագործությունների մեջ, մինչդեռ Տերենտիուսը մեջ դա համեմատաբար պակասել է։ Կոնտամինացիան որպես գրական նորություն առաջին անգամ կիրառել է Գնեոս Նևիուսը իր կատակերգության մեջ։ Կոնտամինացիայով կազմված այս պալիատաները կամ արտասանվել կամ երգվել են երաժշտական գործիքի նվագակցությամբ։


== Աղբյուրներ ==
Էսսուա (կանտոն)

Էսսուա (ֆր.՝ Essoyes), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Շամպան-Արդեն շրջանում։ Օբ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Տրուա օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 4113 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1010 է։ Կանտոնում կա 21 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Nothing Records

Nothing Records, ամերիկյան ձայնագրման լեյբլ է, հիմնվել է 1992 թվականին Nine Inch Nails խմբի պրոդյուսեր Թրենտ Ռեզնորի և մենեջեր Ջոն Մալմ կրտսերի կողմից։ Լեյբլը ձայնագրվում են ինդաստրիալ-մետալ և ալտերնատիվ ռոք ուղղվածություններով երաժշտական նախագծերը։
Լեյբլը հայտնի է դարձել, քանի որ այստեղ ձայնագրվել են հանրաճանաչ Nine Inch Nails և Marilyn Manson մետալ-խմբերը։
2004 թվականին, Թրենտի և Մալմի միջև կայացած դատավարությունից հետո լեյբլը փակվեց։


== Ձայնագրված ալբոմներ ==


== Ծանուցումներ ==
Վլադիմիր Պետրով

Պետրով Վլադիմիր Միխայլովիչ (հուլիսի 10 (22), 1896, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 7, 1966(1966-01-07), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային կինոռեժիսոր և կինոդրամատուրգ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1950 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Պետրոգրադի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, միաժամանակ Թատերական ուսումնարանում, 1924 թվականին՝ ռեժիսոր Վ․ Կ․ Վիսկովսկու կինոդասընթացներում (Լենինգրադ)։ 1918 թվականին աշխատել է Մեծ Բրիտանիայում՝ Գ․ Քրեյգի մոտ, 1925 թվականից՝ «Սեվզապկինո»-ում (այժմ՝ «Լենֆիլմ»), 1942 թվականից՝ «Մոսֆիլմ»-ում։ Ստեղծել է կինոնկարներ երեխաների համար «Ոսկե մեղր» (1928 թվական), «Լենինի հասցեն» (1929 թվական), «Ֆրից Բաուեր» (1930 թվական)։ Առավել նշանավոր ֆիլմերից են՝ «Պետրոս I» (ըստ Ա․ Ն․ Տոլստոյի, 1937 թվական — 1939 թվական)։ «Կուտուզով» (1944 թվական), «Ստալինգրադյան ճակատամարտ» (1949 թվական)։ Էկրանավորել է (նաև սցենարների հեղինակ և համահեղինակ) «Ամպրոպ» (1934 թվական), «Անմեղ մեղավորներ» (1945, երկուսն էլ ըստ Ա․ Օստրովսկու), «Նախօրեին» (ըստ Տուրգենևի, 1959), «Ռուսական անտառ» (ըստ Լեոնովի, 1964 թվական) և այլ ստեղծագործություններ։ ՍՍՀՄ պետական մրցանակներ (1941 թվականի, 1946 թվականին՝ կրկնակի, 1950 թվականին)։ Պարգևատրվել է Լենինի և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուլյակ (այլ կիրառումներ)

Բուլյակ, կարող է վերաբերել՝

Բուլյակ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Բուլյակ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բուլյակ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բուլյակ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Խոլորձ Ստևենի

Խոլորձ Ստևենի (լատ.՝ Orchis stevenii), խոլորձազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
20-40 սմ բարձրությամբ, ամբողջական պալարներով, բազմամյա բարձրարժեք գեղազարդային խոտաբույս է։ Ծաղկակիցները թեփանման են։ Սաղավարտը վերևից մոխրագույն ու գորշավարդագույն է։ Շուրթի մասերը ամբողջաեզր են։ Շուրթը մուգ մազիկներով է։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում աճում է Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Վահրավար, Շվանիձոր)։ Աճում նաև Մեծ Կովկասի Գլխավոր լեռնաշղթայի վրա, Անդրկովկասում, Թալիշում, Անատոլիայում և Հյուսիսային Իրանում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորինից մինչև վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 700-2000 մ բարձրությունների վրա, լուսավոր անտառներում, մարգագետիններում, երբեմն ջրավազանների ափերին։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված է CITES-ի կոնվենցիայի հավելվածում։ Ընդգրկված չէ Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածում։
Պահպանություն չի իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուլղարերեն Վիքիպեդիա

Բուլղարերեն Վիքիպեդիա (բուլղար․՝ Българска Уикипедия), Վիքիպեդիա բազմալեզու և ազատ հանրագիտարանի բուլղարերեն տարբերակն է։
Ինչպես և բոլոր Վիքիմեդիա-նախագծերը, Բուլղարերեն Վիքիպեդիայի բովանդակությունը գտնվում է ազատ արտոնագրի ներքո և յուրաքանչյուր ոք կարող է օգտագործել, խմբագրել ու տարածել այդ բովանդակությունը, քանի դեռ հետագա տարբերակները տարածվում են նույն սկզբունքներով և նշվում են հեղինակները։


== Արտաքին հղումներ ==
Բուլղարերեն Վիքիպեդիա (բուլղ.)
Նովայա Օդեսա (այլ կիրառումներ)

Նովայա Օդեսա, կարող է վերաբերել՝

Նովայա Օդեսա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում
Նովայա Օդեսա - քաղաք, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանում
Երկրների ցանկ ըստ խնձորի արտադրության

Սա 2016 և 2017 թվականներին խնձորի արտադրության երկրների ցուցակն է ՝ հիմնված Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության կորպորատիվ վիճակագրական տվյալների բազայի տվյալների վրա :


== Երկրների ցուցակն ըստ արտադրական քանակի ==


=== >1,000,000 Տոննա ===


=== 100,000–1,000,000 Տոննա ===


== 50,000–100,000 տոննա = ==


=== 10,000–50,000 տոննա ===


=== 1,000–10,000 Տոննա ===


=== <1,000 Տոննա ===


== Երկրների ցուցակն ըստ խնձորի բերքահավաքի ==
Սա  խնձորի բերքահավաքի  լավագույն երկրների ցուցակն է։ Աշխարհում խնձորի բերքահավաքի ընդհանուր մակերեսը 2017 թվականին կազմել է 4,933,841 հա ՝ 6,8% -ով պակաս 2016 թվականի 5,293,340 հեկտարի դիմաց [2]:


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Fresh apples, production by country (sourced from the USDA)
Պրոլետարսկոե (այլ կիրառումներ)

Պրոլետարսկոե, կարող է վերաբերել՝

Պրոլետարսկոե - ավան, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում
Պրոլետարսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում
Պրոլետարսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում
Պրոլետարսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում
Պրոլետարսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում
Պրոլետարսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում
Պրոլետարսկոե - քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մակեևկայի քաղաքային խորհրդում
Վատիկանի տոնածառ

Վատիկանի տոնածառ, եղևնի, կոչվում է նաև Սուրբ Պետրոսի հրապարակի Ծննդյան տոնածառ։ Կանգնեցված է Սուրբ Պետրոսի հրապարարակում անմիջապես Սուրբ Պետրոսի բազիլիկի դիմաց՝ ամեն տարի զարդարվելով Ծննդյան տոների արձակուրդների օրերին։ Տոնածառը իր բնական մեծությամբ հրապարակում տեղադրելու ավանդույթը սկզբնավորվել է 1982 թվականին Պապ Ջոն Պաուլի հորդորով, երբ Լեհաստանում ծնված Պապը Հյուսիսային Եվրոպայի խորհրդանիշը դարձեց Ծննդյան տոների ոգին։ Ավանդույթի համաձայն՝ Տոնածառը զարդարելը սկսվել է հյուսիսային Եվրոպայում և Հոլանդիայում։ Սկզբում ծառը ուղարկվել է Իտալիայից, հետո Ծննդյան ծառը Պապին ուղարկելը դարձել է պատիվ և Վատիկանը ծառեր է ստացել եվրոպական տարբեր երկրներից կամ շրջաններից։

Ծննդյան տոնածառը կանգնեցվում է Սուրբ Պետրոսի հրապարակի կենտրոնում այնտեղ գտնվող 17 ֆիգուրների հետ միասին, որոնցից 9-ը յուրահատուկ ցուցանմուշներ են՝ նվիրաբերված 1842 թվականին Սուրբ Վինսենթ Պալլոտտիի կողմից հռոմեական եկեղեցուն և մյուս 8 ցուցանմուշները ավելացվել են տարիների ընթացքում։ 2006 թվականին իտալական նահանգ Տրենտինոյի և Տեսերոյի գյուղական ավագանու կողմից տրամադրվել է 13 փայտյա ֆիգուրներ և կենդանիներ, ինչպես նաև առօրյա կյանքի հետ կապված կենցաղային իրեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (179101-179200)

Աստերոիդների ցանկ (179001-179100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (179201-179300)
 Աստերոիդների ցանկ (179001-179100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (179201-179300)
Էսպեզել

Էսպեզել (ֆր.՝ Espezel), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 209 մարդ, բնակչության խտությունը` 14.61 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14.31 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 680 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 175 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 55 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 123 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 80-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 43։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,0 %։ 80 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 69 անձ (37 տղամարդ և 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (4 տղամարդ և 7 կին)։ 43 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բիլ Մյուրեյ

Ուիլյամ Ջեյմս (Բիլ) Մյուրեյ (անգլ.՝ William James Murray, սեպտեմբերի 21, 1950(1950-09-21)[…], Ուիլմետ, Կուկ շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան և կատակերգու։
Նախնական ճանաչման է արժանացել NBC-ի «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերով» (Saturday night live) հումորային հեռուստաշոուում հանդես գալով, որի համար արժանացել է Էմմի մրցանակի։
Մյուրեյի մասնակցությամբ ֆիլմերի զգալի մասը արժանացել է բարձր գնահատականների և վայելել կոմերցիոն հաջողություններ։ Առավել հայտնի ֆիլմերից են «Գոլֆ ակումբը» (1980), «Ուրվականների որսորդները» (1984), «Արջամկան օրը» (1993), ավելի ուշ՝ «Թարգմանության դժվարությունները» (2003), ինչի համար լավագույն դերասանի անվանակարգում առաջադրվել է Ակադեմիայի մրցանակի։ Մի քանի անգամ համագործակցել է ռեժիսոր Ուես Անդերսոնի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բիլ Մյուրեյ - IMDb էջ
Օրէնսգիրք (2655)

Օրէնսգիրք (2655), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2655 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում: Գրված է թղթի վրա, որը ունի 23.8×19 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 304 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ հեղինակի՝ 177ա (ենթադրաբար), գրչի՝ 189բ, հետագայի՝ 160ա, 160բ (1750 թ):


== Բովանդակություն ==
Կանոնգիրք հայոց։
Մխ. Գօշի Դատաստանագիրք։
Համառօտ ժողովումն Օրինաց։
Օրէնք յաղթող թագաւորաց:
Գլուխք ի Մովսիսական օրինաց։


== Ծանոթագրություններ ==
(303) Ջոզեֆինա

(303) Ջոզեֆինա (անգլ.՝ Josephina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1891 թվականի փետրվարի 12-ին Էլիա Միլոզեվիչի կողմից Հռոմում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,121071 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9241 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3181 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2013,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178751 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,87° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(303) Ջոզեֆինա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Միներալ շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միներալ շրջան (այլ կիրառումներ)Միներալ շրջան (անգլ.՝ Mineral County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 850 կմ² է, բնակչությունը՝ 28, 212 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քեյսեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1866 թ.։
Արամեական գիր

Արամեական գիր բաղաձայն հնչյունակազմական գրերի համակարգ, զարգացած փյունիկյան գրերից։


== Պատմություն ==
Արամյան մատենագրությունը նման է հունականին, որի նման զարգանալով փյունիկյան գրերից՝ ընկել է Արևելքի այբուբենների Արամյան ճյուղի հիմքում, այնպես, ինչպես հունարենն է ծառայել որպես Արևելքի այբուբենների հիմք։ Արամյան գիրը իր ձայնավորներով և ռուս.՝ Матрес лекционис-ով, ծնունդ է տվել այբուբեններ Մերձավոր Արևելքի, Հյուսիսային Աֆրիկայի և Ասիայի ժողովուրդների այբուբենների, ներառյալ Արաբական և ժամանակակից Եբրայական այբուբենը, ինչպես նաև Հնդկաստանում կիրառվող տարբեր գրերի (Բրահմա և այնուհետև Դևանագարի) և նրանց ժառանգորդ-այբուբեններ Հարավ-Արևելյան և Կենտրոնական Ասիայում (այդ թվում Թայերեն և Մոնղոլերեն գրեր)։
Արամյան մատենագրության տարածումը պայմանավորված էր այն փաստով, որ Արամյան լեզուն և մատենագրությունը Մ.թ.ա. 8-րդ դարի վերջերից Մերձավոր Արևելքում լինելով հաղորդակցման և նամակագրության միջոց , Աքեմենյանների տերության կողմից նոր տարածքների և ժողովուրդների նվաճման հետևանքով ստացավ Պարսկական կայսրության դիվանագիտական լեզվի և մատենագրության կարգավիճակ։
Արամյան լեզվական միջավայրում շարունակում էին գոյատևել նաև տարբեր պաշտամունքներ։ Օրինակ մինչև հիմա գոյություն ունեցող Մանդեյների (Կրոնական աղանդ ժամանակակից Իրանում և Իրաքում, մի քանի հարյուր մանդեյներ ապրում են նաև ԱՄՆ-ում և Ավստրալիայում) մոտ պահպանվել են սուրբ գրքեր՝ գրված արամերեն լեզվի մանդեյերեն բարբառով։ Այդ բարբառը օգտագործում են նաև որպես ժամերգության լեզու, իսկ նրա ավելի ժամանակակից ձևը, ըստ որոշ տվյալենրի, ամենօրյա հաղորդակցման մեջ Իրանում գործածում է մոտ հազար մարդ, իրանյան մանդեյների որոշ մասը խոսում է Ֆարսի լեզվով (ռուս.՝ фарси), իսկ իրաքյանները՝ արաբերեն։
7-րդ դարում արաբական զավթումներից և խալիֆայության ստեղծումից հետո սիրիա-արամեական բարբառները դուրս մղվեցին գործածությունից և փոխարինվեցին արաբերենով։ Այդ գործընթացն ունեցավ տևական ընթացք և ավարտվեց մոտավորապես 15-րդ դարի վերջերին։ Արամերեն լեզվի հետնորդներ, բացի ասորական և մանդեյական բարբառներից, այսօր համարվում են Սիրիայի մի քանի գյուղերի (տես Մաալուլա, Սայդնայա, որտեղ ապրում են մի քանի հազար մարդ, որոնց մեծամասնությունը քրիստոնյա է) խոսակցական ձևերը։
Սիրիա-արամեական գրականությունը մեծածավալ է և հանդիսացել է հին աշխարհի պատմական, քաղաքական, մշակութային ու կրոնական զարգացման կարևորագույն միջոցը։ Միջնադարյան իսլամական մտքի փայլուն դարաշրջանը ծնունդ առավ առավելապես հույն հին փիլիսոփաների, հիմնականում Արիստոտելի, սկզբում արամեերեն, իսկ այնուհետև նրանից արաբերեն կատարաված թարգմանությունների շնորհիվ։


== Այբուբեն ==

Կայսերական Արամյան լեզվի այբուբենը․


== Տես նաև ==
Փյունիկերեն
Գրերի պատմություն


== Հղումներ ==
Aramaic language and alphabet (անգլ.)
Պասկուալ Օհանյան

Պասկուալ Օհանյան (1932), հայ իրավաբան, պատմաբան։


== Կենսագրություն ==
1959 թվականին ավարտել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Աշխատել է որպես ուսուցիչ, 1975-82 թվականներին եղել է ՀԲԸՄ Մարի Մանուկյան կրթական հաստատության տնօրենը։ Իսպաներենով հրատարակել է «Հայկական հարցը և միջազգային հարաբերությունները» հիմնարար աշխատությունը (1975 և 1982 թվականներին լույս են տեսել 1-2-րդ հատորները, ընդգրկում են 1839-1914 թվականների ժամանակաշրջանը, 3-րդ հատորն ընդգրկում 11914-17 թթ.), որում Օհանյանը, տարբեր լեզուներով բազմաթիվ վավերագրերի և ուսումնասիրությունների հիման վրա, շարադրում է հայ ժողովրդի վիճակը XIX-XX դարերում և նրա ազգային-ազատագրական պայքարն իր անկախության վերականգնման համար, ցույց տալիս աշխարհի առաջատար երկրների բացասական դերը հայկական հարցի արդարացի լուծման գործում։
Օհանյանը հրատարակել է նաև «Թուրքիան՝ ցեղասպան պետություն» աշխատության 1-ին հատորը (1986, իսպաներեն), որն ընդգրկում է հայերի ցեղասպանությունը հավաստող 524 փաստաթուղթ՝ թարգմանված հայերեն, թուրքերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն լեզուներից։


== Երկեր ==
La Cuestion Аrmenia у las Relaciones Internacionales, t. 1, 2, 3, 4, 5, 6 Buenos-Aires, 1975, 1982, 1989, 1994, 2005, 2010։
Turquia, Estado Genocida. 1915-1923, 1. 1, Buenos Aires, 1986 (չի շարունակվել)։
Սևերնի (գյուղ, Ձեռժինսկ քաղաքային օկրուգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍևերնիՍևերնի (ռուս.՝ Северный), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Ձեռժինսկ քաղաքային օկրուգի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռուդոլֆ Ժամհարյան

Ռուդոլֆ Ջերգիզի Ժամհարյան (հունվարի 17, 1938(1938-01-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 22, 2019(2019-03-22), Երևան, Հայաստան), կինոօպերատոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1983)։
Օպերատոր Ջերգիզ Ժամհարյանի որդին է, Ռոման Ժամհարյանի ավագ եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
1965 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1955-1969 թթ. եղել է Հայֆիլմի օպերատոր, 1969-2005 թթ.՝ «Երևան» ստուդիայի օպերատոր։ Նկարահանել է շուրջ 70 վավերագրական և խաղարկային ֆիլմեր։


== Հեռուստաֆիլմեր ==


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1983
Հեռուստաֆիլմերի 11-րդ փառատոնի Մեծ մրցանակ, 1985
ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգիր,  2008


== Ծանոթագրություններ ==
Գուրգում (հնագույն երկիր)

Գուրգում, հնագույն երկիր Հայկական լեռնաշխարհի հարավարևմտյան կողմում, կենտրոնը Գուրգում քաղաքն էր։ Համապատասխանում է հետագայի Մարաշի շրջանին։ Երբեմն միացվել է հնագույն Հայաստանին՝ Ուրարտուին, իսկ երբեմն էլ՝ Ասորեստանին։


== Ծանոթագրություններ ==