Վլադիմիր Ֆոմենկո

Վլադիմիր Դմիտրիևիչ Ֆոմենկո (ռուս.՝ Влади́мир Дми́триевич Фоме́нко, սեպտեմբերի 16 (29), 1911, Չեռնիգով, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 17, 1990(1990-10-17), Ստարոչերկասկայա, Ակսայի շրջան, Ռոստովի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ռուս գրող, «Երկրի հիշողություն» (որի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմը) վեպի հեղինակ։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1948)։


== Կենսագրություն ==
Վլադիմիր Ֆոմենկոն ծնվել է 1911 թվականին Չեռնիգովում` ծառայողի ընտանիքում։ 1915 թվականին ապագա գրողի հայրը ընտանիքին տեղափոխել է Դոնի Ռոստով։ 1927 թվականին Ֆոմենկոն ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, Ռոստսելմաշի շինարարությունում կատարել տարբեր աշխատանքներ, եղել հողափոր, բեռնակիր, փականագործ։ Շինարարության ավարտից հետո տեղավորվել է աշխատանքի նույն գործարանում։
1933-1935 թվականներին ծառայել է Կարմիր բանակում, այն հրետանային գնդում, որը գտնվում էր Ռոստսելմաշի ղեկավարության ներքո։ Միևնույն ժամանակ բանակային թերթը հրապարակել է Ֆոմենկոյի առաջին բանաստեղծություններն ու ակնարկները։ Զորացրվելուց հետո ղեկավարել է գրադարանը։ Այնուհետև անօրինական կերպով բռնադատվել է և մի քանի տարի անցկացրել Ռոստովի բանտում, արդարադատությունը վերականգնվելուց հետո ազատ է արձակվել։
Բանտից ազատվելուց հետո Ֆոմենկոն ընդունվել է Ռոստովի մանկավարժական ինստիտուտի գրականության բաժին, որն ավարտել 1941 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների սկսվելուն պես Ֆոմենկոն զորակոչվում է բանակ և ուղարկվում Ռոստովի հրետանային ուսումնարան։ Արագացված դասընթացի ավարտից հետո մնում է ուսումնարանում որպես  ուսումնական կրակային դասակի հրամանատար։ Կուսակցական-կոմերիտական հրետանու գումարտակի կազմում մասնակցել է Դոնի Ռոստով քաղաքի պաշտպանությանը, այնուհետև, որպես հրդեհային դասակի հրամանատար, մասնակցում է Կովկասի ճակատամարտին և Ռոստովի ազատագրմանը։ 1942 թվականին, Մոզդոկի մոտակայքում տեղի ունեցած գործողությունների ժամանակ, միացել է ԽՄԿԿ շարքերին։
Պատերազմի ընթացքում Ֆոմենկոն ռազմաճակատային տպագրությունում, երբեմն, հանդես է եկել ակնարկներով ու բանաստեղծություններով։
Պատերազմի հաղթական ավարտից հետո Ֆոմենկոյին հրավիրել են աշխատելու «Կրասնայա զվեզդա» թերթում, որտեղ համագործակցել է մի քանի ամիս, հրատարակել է բազմաթիվ ակնարկներ, ապա` պատմվածքներ։
Այնուհետև ստեղծել է իր կյանքի հիմնական աշխատանքը`  «Երկրի հիշողություն» վեպը Ցիմլյանսկի ջրամբարի կառուցման մասին, որին նա ներկա է եղել, մարդկանց մասին, որոնք ստիպված լքել են գյուղը։ Վեպի առաջին գիրքը հրատարակվել է 1961 թվականին և ստացել է այնպիսի հայտնի գրողների ամենաբարձր վարկանիշը, ինչպիսիք են Ալեքսանդր Տվարդովսկին և Անատոլի Սոֆրոնովը։
Մահացել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ստարոչերկասկայայում։ Թաղված է նույն տեղում։


== Պարգևներ և պատվավոր կոչումներ ==
Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան (1985 թ.)
«Պատվո նշան» շքանշան (29.09.1971 թ.)
Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (16.11.1984 թ.)
ՌՍՖՍՌ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր (8.10.1981 թ.)


== Գրականություն ==
Писатели Советского Дона: Био-библиогр. справочник. Вып. 1 и 2 / [Сост.: Д. И. Руманова, Д. К. Жак и др.]. - Ростов н/Д: Тип. изд-ва «Молот», 1948. - С. 99. - 112 с. - (Рост. гос. науч. б-ка им. К. Маркса). - 2500 экз.
Руманова Д. И. Писатели Советского Дона: Био-библиогр. справочник / [Под ред. Л. П. Громова]. - Ростов н/Д, 1958. - С. 120-124. - 160 с. - (Рост. гос. науч. б-ка им. К. Маркса).
Писатели Дона: Биобиблиогр. сб / [Сост. Г. Г. Тягленко]. - Ростов н/Д: Кн. изд-во, 1976. - С. 259-267. - 288 с. - 10 000 экз.
Писатели Дона: Биобиблиогр. указ / [О. И. Кузина и др.]. - изд. 2-е, испр. и доп. - Ростов н/Д: Кн. изд-во, 1986. - С. 355-361. - 416 с. - 20 000 экз.
Лукьянченко О. А. Фоменко Владимир Дмитриевич // Культура Дона в лицах: Экскл. досье / Редкол.: Ф. Ф. Баев и др.. - Ростов н/Д: Ростиздат, 1997. - С. 45-46. - 431 с. - ISBN 5-7509-0818-6.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Владимир Дмитриевич Фоменко в Большой советской энциклопедии
Владимир Дмитриевич Фоменко на сайте «Биография. Ру»