Սոլ Բելլոու

Սոլ Բելլոու (անգլ.՝ Saul Bellow, ծննդյան անուն` Սոլոմոն Բելոուս հունիսի 10, 1915(1915-06-10)[…], Լաչին, Քվեբեկ, Կանադա - ապրիլի 5, 2005(2005-04-05)[…], Բրուքլայն, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ծագումով հրեա ամերիկացի գրող, 1976 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, արձակագիր, հայտնի է նաև որպես էսսեների հեղինակ և մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Սոլ Բելլոուն ծնվել է 1915 թվականի հունիսի 10-ին Լաշին բնակավայրում (այժմ Մոնրեալի կազմում) կանադական Քվեբեկ նահանգում, հրեական Բելլոուս ընտանիքում, որոնք դրանից առաջ գաղթել էին Ռուսաստանից և ամերիկանացրել էին իրենց ազգանունը` դարձնելով Բելլոու։ Շուտով ընտանիքը ԱՄՆ է տեղափոխվել և հաստատվել Չիկագոյի աղքատ շրջաններում։ Փոքր տարիքում Սոլը շատ էր հիվանդանում և այդ ժամանակահատվածում հակված էր ընթերցանության։ 1933 թվականին ավարտել է դպրոցը և ընդունվել է Չիկագոյի համալսարան, երկու տարի անց տեղափոխվել է Հյուսիսարևմտյան համալսարան, որը 1937 թվականին ավարտել է մարդաբանության և սոցոլոգիական գիտությունների բակալավրի աստիճանով։ Եղել է Միննեսոտիի, Նյու Յորքի, Բոստոնի և Չիկագոյի համալսարանների պրոֆեսոր։ Լինելով ապագա տրոցկիստ` Սոլ Բելլոուն գնացել էր Մեքսիկա Լև Տրոցկիի հետ հանդիպելու համար, բայց նախքան նրանց հանդիպումը մահափորձ էր կատարվել, և Բելլոուն հեղափոխականին տեսավ արդեն մահճում։
Գրական գործունեությունը Բելլոուն սկսել է գրական ակնարկների հրապարակմամբ և իդիշից թարգմանություններ անելով։ Գրողի դեռևս վաղ ստեղծագործությունները նրան փառք բերեցին՝ որպես 20-րդ դարի ամենամեծ ամերիկյան վիպասաններից մեկը։
Նրա առաջին՝ «Երկնքի և երկրի միջև» վեպը նրան արդեն ճանաչում է բերել (1944), որի հիմնական խնդիրը մարդու սեփական «ես»-ի պահպանումն է սոցիալական, ազգային և բարոյական պարտականությունների քաոսի մեջ, որը պարտադրում էր նրան հասարակությունը։ Այդ թեման գերակշռում էր Բելլոուի ստեղծագործություններում։ «Օգի Մարչի արկածները» (1953) վեպը արժանի է Ազգային մրցանակի, որպես տարվա լավագույն գիրք։ «Հերցոգ» վեպը նվիրված է մտավորականության ողբերգության մասին, իրեն տեղ չգտած, ոչ հարազատ բուրժուական աշխարհում։
1976 թվականին Բելլոուն գրականության Նոբելյան մրցանակ է ստացել «ժամանակակից արվեստում մարդկային փոխըմռնման և նուրբ վերլուծության համար, որոնք համադրված են նրա աշխատանքներում»։ 1983 թվականին ֆրանսիայի նախագահը Բելլոուին պարգևատրեց Պատվավոր լեգեոնի շքանշանով։ 1988 թվականներին արժանացել է արվեստի բնագավառում ԱՄՆ-ի Ազգային մեդալի։
1995 թվականին ուժեղ թունավորվել է ձկով։
Մահացել է 2005 թվականի ապրիլի 5-ին Բրուկլայն քաղաքում (Մասաչուսեթսի նահանգ)։


== Մատենագրություն ==


=== Արձակ ստեղծագործություններ ===
Երկնքի և երկրի միջև / անգլ.՝ Dangling Man (1944)
Զոհը / The Victim (1947)
Օգի Մարչի արկածները / The Adventures of Augie March (1953)
Որսիր պահը / Seize the Day (1956)
Հենդերսոն, անձրևի արքան / Henderson the Rain King (1959)
Հերցոգ / Herzog (1964)
Մոսբիի հիշողությունները / Mosby’s Memoirs (պատմվածքների հավաքածու) (1968)
Պարոն Սամլերի մոլորակը / Mr. Sammler’s Planet (1970)
Հումբոլդի նվերը / Humboldt’s Gift (1975) — Պուլիցերյան մրցանակ 1976 года
Դեկանի դեկտեմբերը / The Dean’s December (1982)
Ապուշի մեկը/ Him with His Foot in His Mouth (պատմվածքների հավաքածու) (1984)
Սրտի կաթվածից նորանոր մահեր (1987)
Առևանգումը / A Theft (1989)
Բելառուզայի կապավորը / The Bellarosa Connection (1989)
Ինձնից մի հուշ / Something to Remember Me By (1990)
Գործողը (1997)
Ռավելսթայն (2000)
Ընտիր պատմվածքներ / Collected Stories (2001)


== Պիեսներ ==
«Վերջին հետազոտություն»/ The Last Analisis (1964?)


== Կենսագրական էսսե ==
«Երուսաղեմ և հետդարձ. անձնական տպավորություններ/«То Jerusalem and Back: A Personal Account» (1976 год)
It All Adds Up (1994)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 Беллоу Сол՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում
News from the Republic of Letters
Nobel site with two speeches (one of which is an audio recording) & longer biography
Christopher Hitchens' Slate obituary Archived 2005-09-20 at the Wayback Machine.
New York Times obituary
London Times obituary
Critical appreciation and extensive list of publications Archived 2005-11-24 at the Wayback Machine.
JM Coetzee on the early novels
'A Neocon’s Tale:' John Podhoretz (son of Norman) in The Sunday Times
Entertaining account, by George Walden, of Bellow’s meeting with Margaret Thatcher
Another Guardian article, nominally on Ravelstein
Review of Ravelstein followed by useful compendium of review links
Wood’s farewell (Guardian)
Reminiscences of Bellow’s editor Archived 2005-09-14 at the Wayback Machine.
Slate's assortment of other writers' takes on Bellow, Archived 2005-09-07 at the Wayback Machine. mostly eulogistic
Saul Bellow (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Рецензия на книгу С.Беллоу «Избранные рассказы» Archived 2007-11-11 at the Wayback Machine.
Рецензия на романы С. Беллоу «Герцог», «Лови момент» и «Между небом и землей» в журнале «Народ Книги в мире книг»(ռուս.)
Обзор творчества С. Беллоу в журнале «Народ Книги в мире книг»(ռուս.)
Рецензия на роман С. Беллоу «Приключения Оги Марча» в журнале «Народ Книги в мире книг»(ռուս.)