Անդրե Մասոն

Անդրե Մասոն (ֆր.՝ André Masson, հունվարի 4, 1896(1896-01-04)[…], Balagny-sur-Thérain - հոկտեմբերի 28, 1987(1987-10-28)[…], Փարիզի 4-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի գեղանկարիչ և գծանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Մեծացել է Բելգիայում։ Բրյուսելի գեղարվեստի ակադեմիայում Կոնստանտ Մոնտալդայի ղեկավարությամբ տասնմեկամյա հասակում սկսել է ուսումնասիրել կերպարվեստը։ 1912 թվականին հաստատվել է Փարիզում և ծանոթացել Մաքս Ժակոբի հետ։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, 1917 թվականին ծանր վիրավորվել է և մի քանի ամիս անցկացրել հոսպիտալում, իսկ 1919 թվականին ազատվել է զինվորական ծառայությունից։ 1922 թվականին Մասոնը բնակություն է հաստատել Մոնպառնասում և որպես արվեստանոց վարձել է Բլյումե փողոցի վրա գտնվող փոքրիկ մի շինություն։ Միևնույն թվականին նրա աշխատանքներից են ձեռք բերել Գերտրուդ Սթայնը և Էռնեստ Հեմինգուեյը։ 1923 թվականին ծանոթացել է Խոան Միրոյի, Անտոնեն Արտոյի, Միշել Լեյրիսի հետ և մտել է սյուրռեալիստների խմբի մեջ (1929 թվականին խզել է հարաբերությունները Անդրե Բրետոնի հետ)։ Մասնակցել է առաջին սյուրռեալիստական ցուցահանդեսին, որը կայացել է Պիեր պատկերասրահում։ 1924 թվականին ընկերացել է Ժորժ Բատայի հետ, իսկ ավելի ուշ նկարազարդել է նրա գրքերը։ Համագործակցել է «Ացեֆալ» ամսագրի հետ և խորապես ըմբռնել է էրոսի և բռնության նրա փիլիսոփայությունը։ 1934-1936 թվականներին ապրել է Իսպանիայում, իսկ 1940-1945 թվականներին՝ ԱՄՆ-ում։
Մասոնի աշխատանքները պահվում են խոշոր թանգարաններում, այդ թվում Նյու Յորքի Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարանում և Փարիզի Պոմպիդու կենտրոնում։


== Ստեղծագործություն ==
Վաղ աշխատանքները կատարված են կուբիզմի ոճով։ Առաջին անգամ որպես բեմանկարիչ հանդես է եկել 1933 թվականին Լ․ Ֆ․ Մյասինի «Նախանշան» բալետ-սիմֆոնիայի բեմադրությունում։ Մասոնը խորապես ազդել է ԱՄՆ-ում աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի կազմավորման վրա։ Ֆրանսիա վերադառանլուց հետո շարունակել է աշխատել թատրոնում և զբաղվել գրքերի նկարազարդմամբ։ 1964 թվականին նկարազարդել է Փարիզի Օդեոն թատրոնի առաստաղը։ 1954 թվականին դարձել է Ազգային գեղարվեստական մրցանակի դափնեկիր։ 1958 թվականին Ժան Գրեմիյոնի  Անդրեին նվիրված «Անդրե Մասոնն ու չորս բանաստեղծությունները» վավերագրական ֆիլմում նկարիչը հանդես է եկել որպես կամեո։


== Ընտանիք ==
Դիեգո Մասոն (ծնվել է 1935)՝ ավագ որդին,  դիրիժոր։
Լուի Մասոն՝  կրտսեր որդին,  դերասան։
Լիլի Մասոն (ծնվել է 1920)՝ դուստրը, նկարչուհի։


== Մասոնը իր և գեղանկարչության մասին ==
Entretiens avec Georges Charbonnier. Paris: Julliard, 1958.
Les années surréalistes: Correspondance 1916—1942. Paris: La Manufacture, 1990.
Le rebelle du surréalisme: écrits. Paris: Hermann, 1994.
Отблески воспоминаний [об Антонене Арто]// Иностранная литература, 1997, № 4, с.235
Müller-Yao M.H. Der Einfluß der Kunst der chinesischen Kalligraphie auf die westliche informelle Malerei. Bonn; Köln 1985.
Ades D. André Masson. New York: Rizzoli, 1994.
С. Зенкин. Конструирование пустоты: миф об Ацефале // Предельный Батай: Сб. статей. — СПб.: Изд-во С.-Петерб. ун-та, 2006, с. 118—131


== Նկարչի մասին ==
Limbour G., Leiris M. André Masson et son univers. Lausanne: Les Trois collines, 1947.
Limbour G. André Masson, dessins. Paris: Editions Braun, 1951.
Passeron R. André Masson et les puissances de signe. Paris: Editions Denoël, 1975.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«André Masson»։ Ballets Russes: The Art of Costume (անգլերեն)։ National Gallery of Australia։ 2011-05-01։ Վերցված է 2019-05-29 
Անդրե Մասոն(անգլ.)
Աշխատանքները աշխարհի թանգարաններում
on line գեղանկարչություն Archived 2008-06-23 at the Wayback Machine.
Կենսագրություն