armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դեպրեսանտներ

Դեպրեսանտներ ( լատ.՝ depressio, ճնշվածություն), նյութեր հոգեկան գրգռվածությունը  ճնշող, իջեցնող և զսպող, այսինքն կենտրոնական նյարդային համակարգի ակտիվությունը կամ շնչառական համակարգի, նույնիսկ եթե դա նրանց գործունեության հիմնական կողմը չէ։ Բավարար չափաբաժինը առաջացնում է լարվածության  թուլացում և արգելակում ։ Ոչ թե հակադեպրեսանտներն են ունենում հակառակ ազդեցությունը, ինչպես կարող է ենթադրել անունից, այլ հոգեսթիմուլանտները։
Դեպրեսանտները կարելի է օգտագործել անհանգիստ նևրոզի,ընդհանրացված անհանգստության խանգարման, սոցիոֆոբիայի, խուճապի հարձակումների, անքնության,ցնցումների, դեպրեսիայի ժամանակ։ Դեպրեսանտները կարող են իջեցնել արյան ճնշումը և սրտի կծկումների հաճախությունը,քնկոտությունը,ատաքսիան, սեդացիան, ցավազրկումը, հիպովենտիլացիոն համախտանիշը,ամնեզիան,ճանաչողական դեֆիցիտը, դիսսոցիացիան կամ էյֆորիան նաև մկանները հանգստացնող և հակաէպիլեպտիկ ազդեցություն, դրանք դեղատոմսով տրամադրվող դեղեր են։


== Օրինակներ ==
Կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա հանգստացնող/հիպնոտիկ ազդեցություն է ունենում դեպրեսանտները  (այդ թվում  բենզոդիազեպիններ, բարբիթուրատներ), օփիոիդներ (ներառյալ օփիատները), նեյրոէլպտիկ դեղամիջոցներ, ալկոհոլ, անզգայացնող միջոցներ, հանգստացնողներ։
Երբեմն դեպրեսանտների խմբում ներառում են հակաթրտամիններ,որոնք ճնշող ազդեցություն են ունենում նեյրոնների անոմալ ակտիվության վրա։
Կապված դեպրեսանտների ընդունման հետ հոգեկան խանգարումները դասակարգվում է hիվանդությունների միջազգային դասակարգման մեջ։

F10 - ալկոհոլ
F11 - օփիոիդներ
F13 -հանգստացնող կամ հիպնոտիկ միջոցներ


== Ծանոթագրություններ ==
Արթուր Խաչատրյան (պետական և քաղաքական գործիչ)

Արթուր Լևոնի Խաչատրյան (հուլիսի 17, 1972(1972-07-17), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի պետական և քաղաքական գործիչ, Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարար (2018 թ., մայիս - 2018 թ., հոկտեմբերի 4)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1972 թվականի հուլիսի 17-ին, Երևան քաղաքում։


==== Կրթություն ====
1994 թվականին գերազանցության դիպլոմով ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։
1996 թվականին ավարտել է Հայաստանի ամերիկյան համալասարանի գործարար կառավարման ֆակուլտետը։ Զուգահեռ սովորել է Հայաստանի ԳԱԱ Ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտի ասպիրանտուրայում, որն ավարտել է 1997 թվականին։
​2001 թվականին ավարտել է Լոնդոնի համալսարանի Կայսերական քոլեջի (Imperial College, University of London) Կառավարման դպրոցը ստանալով գործարար կառավարման մագիստրոսի կոչում (MBA)։
2004 թվականին պաշտպանել է գիտական թեզ՝ ստանալով ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։


==== Աշխատանքային փորձ ====
​1991-2005 թվականներին աշխատել ԵՊՀ պլազմայի ֆիզիկայի լաբորատորիայում նախ որպես լաբորանտ, ապա թեմայի կատարող։
1996-1997 թվականներին եղել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի կաֆետերիայի տնօրեն։
1997-2000 թվականներին աշխատել է ԱՄՆ միջազգային զարգացման երևանյան առաքելության տնտեսական բարեփոխումների և էներգետիկայի գրասենյակում որպես գրասենյակի ղեկավարի ֆինանսական հարցերով օգնական, ապա ֆինանսական ծրագրերի պորտֆելի կառավարիչ։
2002-2003 թվականներին աշխատել է Հայաստան. օրենսդրի հզորացման ծրագրում որպես բյուջետային գործընթացի մասնագետ։
2003-2005 թվականներին զբաղեցրել է ԵԱՀԿ երևանյան գրասենյակի ծրագրերի համակարգողի պաշտոնը, զուգահեռաբար կառավարելով գրասենյակի ղեկավարի ֆոնդը։
2005-2007 թվականներին եղել է Հայաստանում և ԱՊՀ-ում Կալիֆոնիայի ներդրումների և միջազգային առևտրի գրասենյակի տնօրենը։
2008-2010 թվականներին աշխատել է կիպրական Մենեջմենթ Միքս ընկերությունում՝ որպես խորհրդատվական ծառայությունների ղեկավար։
2011-2013 և 2015-2016 թվականներին է եղել է Վիվատ Քոնսալթինգ ընկերության տնօրեն։
2011-2013 թվականներին, համատեղությամբ, զբաղեցրել է Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանի կառավարման ֆակուլտետի մանկավարժական համակարգողի (դեկանի) և ֆինանսների ու հաշվապահության ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։
2011-2015 թվականներին դասախոսել է նույն համալսարանում։
2013-2014 թվականներին աշխատել է Արդշինբանկ ՓԲԸ-ում որպես գործառնական տնօրենի տեղակալ – անձնակազմի կառավարման վարչության պետ։
2016 թվականին նշանակվել է Հայաստանի տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարի տեղակալ։
2017 թվականին նշանակվել է Հայաստանի Շիրակի մարզպետ։
2018 թվականին նշանակվել է Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարար, 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ազատվել է գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնից։Ամուսնացած է, ունի 3 որդի։
Տիրապետում հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն լեզուներին։
ՀՅԴ անդամ է 1991 թվականից։
Պահեստազորի ավագ լեյտենանտ է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արթուր Խաչատրյան - Հայաստան դաշինք
Դիժոն 6 (կանտոն)

Դիժոն 6 (ֆր.՝ Dijon 6e Canton), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Բուրգունդիա շրջանում։ Կոտ դ՛ Օր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Դիժոն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 22529 մարդ էր։Կանտոնի համարը 2140 է։ Կանտոնում կա 1 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Փոքր Իզաս

Փոքր Իզաս (ռուս.՝ Малый Изас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Իզաս գետի աջ ափին՝ 1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բաբինո (ավան, Տոսնենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲաբինոԲաբինո (ռուս.՝ Бабино), ավան Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Տոսնենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 26 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հնագարակ

Հնագարակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։


== Պատմություն ==
Եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։ Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 42 տուն՝ 229 հայ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Հնագարակն ուներ Ս. Մինաս անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լուն Վոժ (Մեծ Վյատկինայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)Լուն Վոժ (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Վյատկինա գետի ձախ ափին 28 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 31 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000064778
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006477
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Մարատեա

Մարատեա (իտալերեն՝ Maratea), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5287 մարդ (2004 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 79 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 175 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85044։ Հեռախոսային կոդը՝ 0973։
Քաղաքում կան բազմապիսի եկեղեցիներ, որոնք հարուստ են մշակութային արժեքներով։ Ամենա հայտնի հուշակոթողը Քրիստոսի արձանն է, որն ունի 22 մետր բարձրությոուն։
Քաղաքի ծովափնյա տարածքներն իրենց գեղեցկությամբ ամեն տարի գրավում են հազարավոր տուրիստների ուշադրությունը։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլոմիե (գյուղ, Սլավուտայի շրջան)

Կոլոմիե (ուկրաիներեն՝ Коломє), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոլոմիե գյուղում բնակվում էր 551 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,05 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 268,78 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոլդոմա (գետ)

Կոլդոմա (ռուս.՝ Колдома), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Իվանովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Գորկովսկոի ջրամբարի ձախ ափին՝ 2472 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է, ավազանի տարածքը 106 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա գետն է։ Գետի ենթաավազանը (Վերին) Վոլգայի վտակների ավազաններն են՝ մինչև Ռիբինսկի ջրամբար։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Վոլգա գետն է՝ մինչև Կույբիշևի ջրամբար (առանց Օկա գետի ավազանի)։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300412110000013469
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001346
Ավազանի կոդը - 08.01.03.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Միկրոսոմներ

Միկրոսոմներ (միկրո․․․և հունարեն օձամարմին), էնդոպլազմային ցանցի հատվածներ (մինչև 1000կմ տրամագծով բշտիկներ), առաջանում են բույսերի և կենդանիների հյուսվածքների հոմոգենացման պրոցեսում բջիջների քայքայումից։ Տարբերում են հարթ և անհարթ մակերևույթով միկրոսոմներ։ Մինչև բջջային հոմոգենատների բաժանման տեխնիկան կատարելագործելը միկրոսոմների ֆրակցիայի մեջ մտնում էին նաև միկրոքոնդրիաները։
Ջիմ Փարսոնս

Ջիմ Փարսոնս (անգլ.՝ James Joseph "Jim" Parsons, մարտի 24, 1973(1973-03-24), , Հյուստոն), ամերիկացի դերասան։ Ծնվել և մեծացել է Տեխաս նահանգի Հյուստոն քաղաքում։ Հայտնի է «Մեծ պայթյունի տեսությունը» (անգլ.՝ The Big Bang Theory) հեռուստասերիալում մարմնավորած «Շելդոն Կուպեր» կերպարով։ Արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների և պատվոգրերի, այդ թվում՝ Ոսկե Գլոբուս մրցանակի, չորս անգամ ստացել է Էմմի մրցանակ։


== Կենսագրություն ==
Ջիմ Փարսոնսը ծնվել և մեծացել է Հյուստոնում։ 1991 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Ներկայումս Ջիմը ապրում է Լոս Անջելեսում։ Սիրում է նվագել դաշնամուր և հետևել սպորտային իրադարձություններին։ Կարիերայի սկզբնական շրջանում նկարահանվել է մի շարք գովազդային հոլովակներում։ 2012 թվականի մայիսի 18-ին Նյու Յորք Թայմս (անգլ.՝ The New York Times ) ամերիկյան օրաթերթը հրապարակեց Փարսոնսի հոմոսեքսուալ լինելու փաստը։


=== Կարիերայի բեկումնային աճ ===

«Բիգ Բանգ տեսությունը» (անգլ.՝ The Big Bang Theory), հեռուստասերիալի սցենարը ընթերցելուց հետո Փարսոնսը որոշեց մասնակցել «դոկտոր Շելդոն Կուպեր» կերպարի համար անցկացվող լսումներին։ Փարսոնսի լսումների ժամանակ Չակ Լորրին`(անգլ.՝ Chuck Lorre) հեռուստասերիալի ստեղծողը, տպավորված լինելով որոշում է, որ Փարսոնսը պետք է մարմնավորի Շելդոն Կուպերի կերպարը։ Նկարահանման այս փորձը խաղում է մեծ դեր Փարսոնսի կարիերայում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Երաժշտական տեսահոլովակներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջիմ Փարսոնս Internet Movie Database կայքում
Մարակաժու

Մարակաժու  (պորտ.՝ Maracaju), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հարավարևմտյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 48.022 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 5 298,840 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 5.83 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքքը հիմնադրվել է 1928 թվականի հուլիսի 11-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 484.648.000,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 17.164,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,781 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման հասարակածային է։


== Ծանոթագրություններ ==
Յիիստե

Յիիստե (էստ․՝ Jõiste), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բիչերին

Բիչերին (իտալերեն՝ Bicerin, պիեմ.՝ փոքր բաժակ), սրճային հիմքով տաք ըմպելիք, որը տարածված է Իտալիայի Թուրին շրջանում։  Բիչերինը պատրաստվում է հերթականությամբ լցնելով էսպրեսո, տաք շոկոլադ և կաթ և մատուցվում է ոչ մեծ, ապակյա բաժակով՝ ափսեի վրա դրված։ Միացյալ Նահանգներում կաթը հաճախ փոխարինում են սերուցքով։
2001 թվականին բիչերինը պաշտոնական տեղեկագրի միջոցով ճանաչվեց Պիեմոնտի ավանդական ըմպելիք։


== Ծագում ==

«Բիչերին» բառը պիեմոտերեն լեզվում նշանակում է «փոքր բաժակ» և իտալերեն բիչերինո (իտալերեն՝ bicchierino) բառի բարբառային տարբերակն է։ Ըմպելիքը Թուրինի սրճարաններում մատուցվում է 18-րդ դարից ի վեր։ Բիչերինի մասին 1852 թվականին դրական է արտահայտվել Ալեքսանդր Դյուման։ Հավանական է, որ բիչերինը պատրաստվել է 17-րդ դարի բավարիզա ըմպելիքի նմանությամբ։ Բիչերինի գլխավոր տարբերությունը բավարիզայից այն է, որ երեք բաղադրիչները շերտերով, զգուշորեն լցնում են բաժակի մեջ՝ առանց խառնելու։ Թուրինի Պյացա դելա Կոնսոլատա հրապարակի «Կաֆե ալ Բիչերին» սրճարանում, որը գտնվում է Սանտուարիո դելա Կոնսոլատա տաճարի դիմաց, բիչերին են մատուցում 18-րդ դարից ի վեր և ոմանք կարծում են, որ ըմպելիքը հենց այդ վայրում է ստեղծվել։ Մյուսներն էլ կարծում են, որ այն ստեղծվել է Կաֆե Ֆիորիոյում, մոտավորապես 1704 թվականին։


== Տես նաև ==
Էսպրեսո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հոդված  Նյու Յորք Թայմսում (անգլ.)
Բիչերին, ԱՄՆ 
Կաֆե ալ Բիչերին
1293

1293 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1293 թվականն է, 
XIII դարի 93-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ստեփանոս Դ Հռոմկլայեցի, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1290-ից։ Հաջորդել է Կոստանդին Բ Կատուկեցուն
CPython

CPython, Python լեզվի առավել տարածված ինտերպրետատորը։ CPython-ն համարվում է բայթ-կոդի ինտերպրետատոր։ Այն գրված է C լեզվով։ CPython-ի մշակումն իրականացվում է մշակողների խմբի կողմից՝ Python լեզվի հեղինակի՝ Գվիդո վան Ռոսումի գլխավորությամբ։ CPython-ն բաց կոդով ծրագրային ապահովում է։
CPython-ից բացի, գոյություն ունեն նաև Python-ի այլ ինտերպրետատորներ՝ Jython-ն, IronPython-ն, PyPy-ն և Stackless Python-ը։


== Աջակցվող հարթակները ==


== Այլևս չաջակցվող հարթակները ==
PEP 11-ում ներկայացված են այն հարթակները, որոնք այլևս չեն աջակցվում Python Software Foundation-ի կողմից։ Ամեն դեպքում, այդ հարթակները կարող են աջակցվել այլ մարդկանց կողմից, սակայն պաշտոնական աջակցություն դրանք այլևս չունեն։

DOS (աջակցությունը դադարեցվել է 2.0 տարբերակից)
IRIX 4 (աջակցությունը դադարեցվել է 2.3 տարբերակից)
Mac OS 9 (աջակցությունը դադարեցվել է 2.4 տարբերակից)
MINIX (աջակցությունը դադարեցվել է 2.3 տարբերակից)


== Այլ հարթակներ ==
Գոյություն ունեն հարթակներ, որոնք CPython-ը պաշտոնապես չի աջակցում, սակայն դրանք ունեն ոչ պաշտոնական աջակցություն այլ մարդկանց կողմից։ Դրանցում հաճախ կան լրացուցիչ հնարավորություններ աջակցվող հարթակների համար։

Amiga ― AmigaPython
AS/400 ― iSeriesPython
DOS (DJGPP-ի օգտագործմամբ) ― PythonD
PlayStation Portable ― Stackless Python for PSP
Symbian OS ― Python for S60 Archived 2009-08-06 at the Wayback Machine.
Windows CE/Pocket PC ― Python Windows CE port


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
www.python.org CPython. պաշտոնական կայք  (անգլ.)
Քեթլին Ֆերրիեր

Քեթլին Ֆերրիեր (անգլ.՝ Kathleen Mary Ferrier, ապրիլի 22, 1912(1912-04-22), Պրեստոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հոկտեմբերի 8, 1953(1953-10-08), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ակադեմիական երգչուհի (կոնտրալտո)։ Հանդես է եկել առավելապես կամերային ժանրում։ Խորը դրամատիզմով կատարել է Հենրի Փյուրսելի, Յոհան Սեբաստիան Բախի («Չարչարանքներ ըստ Մատթեոսի», «Չարչարանքներ ըստ Հովհաննեսի», Սի մինոր մեսսա, կանտատներ), Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկի («Օրփեոս և Էվրիդիկե»), Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելի («Օծյալը»), Ռոբերտ Շումանի («Կնոջ սերն ու կյանքը» երգաշար), Ֆրանց Շուբերտի, Յոհաննես Բրամսի, Գուստավ Մալերի ստեղծագործությունները, անգլիական ժողովրդական երգեր։


== Ծանոթագրություններ ==
1717

1717 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1717 թվականն է, 
XVIII դարի 17-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Հունվարի 28 - Մուստաֆա III, Օսմանյան կայսրության սուլթան 1757 - 1774 թթ.
Ալեքսանդր Սումարոկով, ռուս գրող


== Մահեր ==
Աստերոիդների ցանկ (12401-12500)

Աստերոիդների ցանկ (12301-12400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (12501-12600)
 Աստերոիդների ցանկ (12301-12400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (12501-12600)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (10001)-(15000)»։ www.minorplanetcenter.net
Ստրելեչյա

Ստրելեչյա (ուկրաիներեն՝ Стрілеча), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1695 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստրելեչյա գյուղում բնակվում էր 1 637 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1169,29 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սոնա Մակարյան

Սոնա Այվազի Մակարյան (նոյեմբերի 26, 1972(1972-11-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի, արվեստագիտության թեկնածու (2015):


== Կենսագրություն ==
Սոնա Մակարյանը ծնվել է 1972 թվականի նոյեմբերի 26-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի երգեցողության բաժնում, որն ավարտել է 1997 թվականին (Հովհաննես Բադալյանի դասարան)։ 2013 թվականին ավարտել է «Կատարողական և ստեղծագործական բարձրագույն վարպետության» հայ երգեցողության լրացուցիչ կրթության դասընթացը (ղեկավար՝ Արզաս Ոսկանյան)։
1994-2000 թվականներին երգեցողություն է դասավանդել Գեղագիտության ազգային կենտրոնի դպրոցում, 2000-2003 թվականներին՝ Երևանի № 23 դպրոցում, 2007-2011 թվականներին՝ Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցում։ 2007 թվականին սկսել է երգեցողություն դասավանդել Բարսեղ Կանաչյանի անվան արվեստի դպրոցում, իսկ 2014 թվականից՝ Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։
2015 թվականին Սոնա Մակարյանը դարձել է «Ջնար» ավանդական երաժշտության անսամբլի մեներգչուհի։ Մրցանակների է արժանացել միջազգային (Հայաստան, Ռուսաստան, Վրաստան) և հանրապետական մրցույթներում, մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային փառատոների, համերգներով և մենահամերգներով հանդես եկել Հայաստանում և արտերկրում։
Սոնա Մակարյանի ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ երգիչների և դիրիժորների կատարողական արվեստին։ Հեղինակել է «Ամեն ինչ վոկալ արվեստի մասին» (2013) դասագիրքը։


== Մրցանակներ ==
1994 – Ա. Իսահակյանի անվ. երիտասարդ կատարողների և ստեղծագործությունների մրցույթ-փառատոնի 1-ին կարգի մրցանակ,
1997 – Ա. Իսահակյանի անվ. երիտասարդ կատարողների և ստեղծագործությունների մրցույթ-փառատոնի 2-րդ կարգի մրցանակ։


== Մատենագիտություն ==
Հայ ավանդական երաժշտության երախտավորը. թառահար և դիրիժոր Հովիկ Սահակյան, Երևան, 2016, ISBN 9789939691954։


== Ծանոթագրություններ ==
Փրփրուկ թեղանման

Փրփրուկ թեղանման (լատ.՝ Filipendula ulmaria), վարդազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
1-2 մ բարձրությամբ հոտավետ, կարճ, հաստ կոճղարմատով, ուղիղ, ամուր, բարձր, կողավոր, վերին մասում ճյուղավոր ցողունով, քամու և ջրի միջոցով տարածվող սերմերով, կոճղարմատի միջոցով բազմացող բազմամյա խոտաբույս է։ Ստորին հատվածը սպիտակ թավով ծածկված փետրաձև տերևների փոքր սղոցաեզր տերևիկները երկարավուն-ձվաձև են, մուգ կանաչ և մերկ։ 3-5-բլթակավոր, վերջին ծայրային տերևը խոշոր է։ Խիտ հուրանաձև ծաղկաբույլերում հավաքված են մանր, բազմաթիվ, սպիտակ, հոտավետ, հնգանդամ ծաղիկները։ Պսակաթերթիկները երկար եղունգներով են, իսկ բազմաթիվ առէջները երկար են պսակաթերթիկներից։ Չբացվող միասերմ, մերկ տերևապտուղը պարուրաձև ոլորված է։


== Տարածվածություն ==
Աճում է խոնավ մարգագետիններում, երբեմն՝ անտառներում։ Հանդիպում է Արագածոտնի, Վայոց ձորի և Գեղարքունիքի մարզերում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են բույսի վերգետնյա մասը կամ ծաղկաբույլերը։ Չոր կամ թարմ ծաղիկներից պատրաստում են հատուկ հաճելի հոտավետ թեյ, որն օգնում է հազի, անգինայի, գլխացավերի, ստամոքսի, աղիքների ցավերի և խոցերի բուժման համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլոդեզնի (այլ կիրառումներ)

Կոլոդեզնի, կարող է վերաբերել՝

Կոլոդեզնի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վերխնեդոնսկի շրջանում
Կոլոդեզնի - գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Շիրինսկի շրջանի կազմում
Կապրիվա դել Ֆրիուլի

Կապրիվա դել Ֆրիուլի  (իտալերեն՝ Capriva del Friuli), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Գորիցիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1735 մարդ, բնակչության խտություն՝ 279 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 34070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0481։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 12-ին։


== Ժողովրդագրություն ==


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0481 80032


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ 2000

2000 ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ, ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի 8-րդ խաղարկությունն է, իսկ ընդհանուր 45-րդ խաղարկությունն է։ Որում հաղթեց «Ռեալ Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումբը 3-0 հաշվով՝ «Վալենսիային»։ Խաղը կայացել է Ստադե դե Ֆրանս մարզադաշտում, Սաինտ-Դենիս, Ֆրանսիա։
Ջեսոր

Ջեսոր (բենգալերեն՝ যশোর, պաշտոնապես Ջեշոր), քաղաք Բանգլադեշի Խուլնա շրջանում։


== Նկարագրություն ==
Գտնվում է երկրի հարավարևմտյան մասում։ Այն համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է (շտաբը) և Խուլնա շրջանի երրորդ խոշոր և երկրորդ զարգացած քաղաքը։ Այն Բանգլադեշի աշխատասեր և զարգացած քաղաքներից է, ինչպես նաև Խուլնա շրջանի երկրորդ զարգացած քաղաքն է։ Ջեսոր քաղաքը բաղկացած է 9 թաղամասերից և 73 մահալներից։ Ջեսորի քաղաքապետարանը ստեղծվել է 1864 թվականին։ Քաղաքի տարածքը 21,15  կմ² է։ Ջեսորի քաղաքապետարանի տվյալների համաձայն՝ այն ունի մոտ 2,98,000 բնակչություն։ Ջեսորն ունի նաև ներքին օդանավակայան, որը կոչվում է Ջեսորի օդանավակայան։ Քաղաքը անվանվել է հայտնի Ջեշորեշվարի Կալի տաճարի պատվին, որը սուրբ Շակտիփեթ է։


== Պատմություն ==
Պրատապադիտիայի մայրաքաղաքն էր, Բենգալի 12 Բհույաների միակ հինդու տիրակալը, ով նաև հայտնի էր Արևելյան Բենգալիայում մուղալների ներխուժման դեմ  պայքարով։ Նա պարտություն կրեց մուղալ ուժերի կողմից և նրա տարածքները միացվեցին Մուղալների կայսրությանը։
Դա առաջին թաղամասն էր, որը ազատագրվել և հետ է վերցվել բենգալական իշխանության կողմից Ազատամարտի ժամանակ, 1971 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։


== Կրթություն ==
Ջեսորի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարան
Ջեսորի բժշկական քոլեջ
Բանակի բժշկական քոլեջ, Ջեսոր
Մայքլ Մադհուսուդանի քոլեջ
Ջեսորի շրջանային դպրոց


== Ծանոթագրություններ ==
Հենրիխ Հարությունյան

Հենրից Վաչենի Հարությունյան (1962 հունիսի 25, Գյունե Ճարտար, Մարտունու շրջան - 1994 հունվարի 27), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1962 թվականի հունիսի 25-ին Մարտունու շրջանի Գյունե Ճարտար գյուղում։ Ստացել է միջնակարգ կրթություն։
Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է կոնդենսատորների գործարանի Ճարտարի մասնաճյուղում։
Արցախյան շարժմանը մասնակցել է 1991 թվականից։ Մասնակցել է Խոջավենդի, Ամիրանլարի, Կուրոպատկինոյի, Մուղանլուի, Ղուրուչուխի, Ղարադաղլուի, Մարտակերտի շրջանի, Գևորգավանի, Սիփանի համար մղված մարտերին։
Զոհվել է 1994 թվականին հունվարի 27-ին «Սիփան 1» դիրքում։ Ամուսնացած էր, ունի մեկ երեխա, որը ծնվել է զոհվելուց հետո։ Հանգչում է Ճարտարի գերեզմանատանը։


== Տես նաև ==
Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
(515) Աթալիա

(515) Աթալիա (անգլ.՝ Athalia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1903 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,126565 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5951 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6581 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2019,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17828 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,04° անկյուն։
Աթալիա աստերոիդը պատկանում է Ֆեմիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 535 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,08 ա. մ., իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,24 ա. մ. հեռավորության վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(515) Աթալիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վլադիմիրովկա (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎլադիմիրովկաՎլադիմիրովկա (ուկրաիներեն՝ Володимирівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վլադիմիրովկա գյուղում բնակվում էր 179 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(1282) Ուտոպիա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուտոպիա(1282) Ուտոպիա (անգլ.՝ Utopia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1933 թվականի օգոստոսի 17-ին Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,115293 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7237 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5069 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2008,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179249 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,04° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1282) Ուտոպիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տափ (Երզնկայի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տափ (այլ կիրառումներ)Տափ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Եփրատի ձախ վտակներից մեկի ձախ ափին, Երզնկա քաղաքից 14-15 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լելյավինո (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)

Լելյավինո (ռուս.՝ Лелявино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
1960 թվականը գրականության մեջ


== Մրցանակներ ==


=== Միջազգային ===
Գրականության Նոբելյան մրցանակ - Սեն - Ջոն Պերս «Բարձրարժեքության ու կերպավորման համար, որ բանաստեղծական միջոցներով արտացոլում են մեր ժամանակի հանգամանքները»։


=== ԽՍՀՄ ===
Գրականության Լենինյան մրցանակ՝
Միխայիլ Շոլոխով - «Հերկած խոպան» վեպի համար
Միրզա Տուրսուն - Զադե - «Հասան - արբակեշ» և «Ասիայի ձայնը» բանաստեղծությունների շարքի համար
Մաքսիմ Ռիլսկի - «Հեռավոր հորիզոններ» և «Վարդեր և խաղող» բանաստեղծական շարքերի համար


=== ԱՄՆ ===
Պուլիտցերյան մրցանակ գեղարվեստական ստեղծագործություն` գրված ամերիկացի գրողի կողմից անվանակարգում - Ալեն Դրուրի «Խորհուրդ և համաձայնություն»
Պուլիտցերյան մրցանակ թատրոնի դրամատիկական աշխատանք անվանակարգում - Ժերոմ Վեյդման, Ջորջ Էբբոտ, Ջերրի Բոկ և Շելդոն Հարնիկ
Պուլիտցերյան մրցանակ պոեզիա անվանակարգում - Ուիլյամ Դյուիտ Սնոդգրասս «Ասեղը սրտում» բանաստեղծությունների ժողովածու


=== Ֆրանսիա ===
Գոնկուրյան մրցանակ - Վինտիլա Գորիա «Աստված ծնվեց աքսորում»
Ռենոդո մրցանակ - Ալֆրեդ Կերն «Փխրուն երջանկություն»
Ֆեմինա մրցանակ - Louise Bellocq, La Porte retombée


== Գրքեր ==


=== Վեպ ===
«Երկու շաբաթ մեկ այլ քաղաքում» - Իրվին Շոու
«Փնտրիր քեզ զույգ» - Կինգսլի Էմիս
«Խաչակրած արշավանք դեպի երկինք» - Պոլ Անդերսոն
«Նապաստակ, վազիր» - Ջոն Ապդայկ
«Բանտարկյալները տիեզերքում» - Ժոզեֆ Գրին
«Պտուտակաձև ժամանակը» - Գեորգի Մարտինով
«Սպանել ծաղրասայրակին» —Հարպեր Լիի վեպը
«Կարգավիճակի քաղաքակրթության » - Ռոբերտ Շեկլիյի գիտաֆանտաստիկական վեպը


=== Փոքր արձակ ===
«Այծետոմար» - Համաստեղի պատմվածքների ժողովածուն
«Սուրբ Ծննդյան կարկանդակի արկածները» - Ագաթա Քրիստիի պատմվածքների ժողովածու
«Միայն ձեր աչքերի համար» - Յան Ֆլամենգի պատմվածքների ժողովածուն


=== Պոեզիա ===
«Մեծ քաղաքը» - Զահրատի բանաստեղծությունների ժողովածուն
«Նամակ լույսին» - Ռոլֆ Յակոբսենի բանաստեղծությունների ժողովածու


== Ծնվել են ==
Փետրվարի 19 - Հելեն Ֆիլդինգ, անգլիացի գրող
Մայիսի 21 - Ջոն Օ'Բրայեն, ամերիկացի գրող
Նոյեմբերի 10 - Նիլ Գեյման, անգլիացի ֆանտաստ գրող


== Մահացել են ==
Հունվարի 4 - Ալբեր Կամյու, ֆրանսացի գրող (ծնվել է 1913 թվականին)
Հունվարի 12 - Շյուտ Նևիլ, անգլիացի գրող (ծնվել է 1899 թվականին)
Մայիսի 30 - Բորիս Պաստեռնակ, խորհրդային գրող և բանաստեղծ (ծնվել է 1890 թվականին)
Հունիսի 9 - Վիվան, (Անուշավան Մարգարի Ջիդեջյան), հայ արձակագիր, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934-ից (ծնվ. 1899)
Սեպտեմբերի 4 - Ռիչարդ Ռայթ, ամերիկացի գրող (ծնվել է 1908 թվականին)
Սուեզի պարանոց

Սուեզի պարանոց, Աֆրիկան և Ասիան միացնող, Միջերկրական և Կարմիր ծովերը բաժանող ցամաքի շերտ։ Լայնությունը մինչև 112 կմ է։ Գրավում է տեկտոնական իջվածքների զոնան։ Մակերևույթը կավային հարթավայր է, արևմուտքում տարածված են դյուներն ու բարխանները։ Կան աղի լճեր (Մեծ դառը լիճ են)։ Կլիման մերձարևադարձային է։ Սուեզի պարանոցը կտրված է Սուեզի ջրանցքով։
Մզիսեուլի

Մզիսեուլի կամ Ախիստա (աբխազ.` Ахыста, վրաց.՝ მზისეული), գյուղ Աբխազիայի Գուլրիփշի շրջանում։ Գտնվում է Գուլրիփշից 30 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 400 մ բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 1959 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում էր 397 մարդ, հիմնականում հայեր։ 1989 թվականի տվյալների համաձայն, գյուղում ապրում էր 271 մարդ, կրկին մեծամասնությունը հայեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեյրու

Կարեյրու  (պորտ.՝ Careiro), համայնք Բրազիլիայում՝ Ամազոնաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կենտրոնական նահանգի Ամազոնաս մարզում։ Մտնում է խոշոր քաղաքային ագլոմերացիայում գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 34 702 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 6092 կմ2 տարածք։ 
Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 29-ին։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման հասարակածային է։
Զախիդնոե (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)

Զախիդնոե (ուկրաիներեն՝ Західне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զախիդնոե գյուղում բնակվում էր 78 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,709 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 110,01 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օմենյա

Օմենյա (իտալերեն՝ Omegna), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 16056 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 535 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 30 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28887։ Հեռախոսային կոդ՝ 0323։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0323 868411
Էլեկտրոնային փոստ՝ comune@comune.omegna.vb.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.omegna.vb.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ազերսիլահ

Ազերսիլահ բաց բաժնետիրական ընկերություն (ադրբ.՝ Azərsilah Açıq Səhmdar Cəmiyyəti; 19.01.2019–20.06.2019), Ադրբեջանական Հանրապետությունում գործող բաց բաժնետիրական ընկերություն, որը զբաղվում է զենքի և զինամթերքի արտադրմամբ, արտահանմամբ, տեղական շուկայում վաճառքով, ինչպես նաև ստորադաս ձեռնարկությունների գործունեությունը համակարգմամբ։


== Պատմություն ==
Հիմնադրվել է 2019 թվականի հունվարի 14-ին Ադրբեջանի ռազմական արդյունաբերության նախարարության հիման վրա։


== Ղեկավար կազմ ==
Ընկերությունը կառավարվում է Վարչության կողմից, որի կազմի մեջ են մտնում վարչության նախագահը և երկու տեղակալներ։ Վարչության անդամները նշանակվում և ազատվում են Ադրբեջանի նախագահի հրամանագրով։


== Ծանոթագրություններ ==
Հելիոգաբալուսի վարդերը

«Հելիոգաբալուսի վարդերը» (անգլ.՝ The Roses of Heliogabalus), անգլիացի նկարիչ Լոուրենս Ալմա-Թադեմայի հայտնի կտավներից մեկը, ստեղծված 1888 թվականին։


== Նկարագրություն ==
Ալմա-Թադեման նկարի հիմք վերցրել է Օգոստոսների պատմության հեղինակի ոչ հավաստի մի պատմություն, ըստ որի հռոմեական կայսր Հելիոգաբալուսը հրամայել է խնջույքի ժամանակ առաստաղից այնքան վարդեր թափել, որ խնջույքին հրավիրված իր թշնամիները խեղդվեն։
Նկարի առաջին պլանում պատկերված են հյուրերը ծածկված վարդի թերթիկներով։ Հետին պլանում կայսր Հելիոգաբալուսն է, ոսկե դիադեմայով և նրա մայրը՝ Հուլիա Սոհեմիան։ Հելիոգաբալուսի աջ կողմում կանգնած է երկակի ֆլեյտա նվագող կին, իսկ հեռվում Դիոնիսոսի արձանը, որը հեղինակը նկարել է Վատիկանի թանգարանում պահվող բնօրինակից։


== Արտաքին հղումներ ==
«Հելիոգաբալուսի վարդերը»
Վոլկովո-Եգորե

Վոլկովո-Եգորե (ռուս.՝ Волково-Егорье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լեոպոլդ Մոցարտ

Յոհան Գեորգ Լեոպոլդ Մոցարտ (գերմ.՝ Johann Georg Leopold Mozart, նոյեմբերի 14, 1719(1719-11-14)[…], Աուգսբուրգ, Prince-Bishopric of Augsburg, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - մայիսի 28, 1787(1787-05-28)[…], Զալցբուրգ, Զալցբուրգի արքեպիսկոպոսություն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն), ավստրիացի ջութակահար, կոմպոզիտոր։
Ամադեուս Մոցարտի հայրն ու ուսուցիչն է, որ նշանակալից ազդեցություն է թողել նրա ստեղծագործական կայացման գործում։


== Կենսագրություն ==
Լեոպոլդը ծնվել է գրքի կազմարարի ընտանիքում, աստվածաբանություն է սովորել Զալցբուրգի համալսարանում (1737-1739)` միաժամանակ սովորելով ջութակ և երգեհոն նվագել։ Կոմպոզիցիա է սովորել Աուգսբուրգի երաժշտական քոլեջում (Collegium musicum) կանտոր Ֆ. Կրյոյտերի մոտ, ով Բախի աշակերտն էր եղել, իսկ նրա մահից հետո սովորել է Դրեզդենում Յոհան Պիզենդելի և Սիլվիուս Լեոպոլդ Վայսի մոտ։ 1740 թվականին դարձել է ջութակահար և համալսարանի կանոնիկներից մեկի ծառան, իսկ 1743 թվականին` պալատական կապելայի ջութակահար, որտեղ, հնարավոր է, սովորել է կապելմայստեր Ի. Էբերլինի մոտ։ 1757 թվականին Լեոպոլդը դարձել է Զալցբուրգի արքեպիսկոպոսի պալատական կոմպոզիտորը։ 1763 թվականին այդ պաշտոնում նրան փոխարինել է Յոհան Հայդնը։
Ջութակի մեթոդական աշխատանքի հեղինակ է` «Versuch einer gründlichen Violinschule» (Աուգսբուրգ, 1756), որը երկար ժամանակ համարվում էր ջութակ նվագել սովորելու լավագույն ուղեցույց։ Այն հրատարակվել է մոտ տասն անգամ, թարգմանվել է ֆրանսերեն և հոլանդերեն։
Մոցարտի ստեղծագործությունների թվում եղել են մեսսաներ, կանտատներ, օրատորիաներ, գործիքային երաժշտություն, բազմաթիվ պիեսներ կլավեսինի և երգեհոնի համար, սիմֆոնիաներ և այլն։ Նրան է վերագրվում նաև «Խաղալիքների սիմֆոնիան»։
Մոցարտների ազգը սերում էր հարավգերմանական Աուգսբուրգ քաղաքից։ Լեոպոլդի նախնիները եղել են շինարարներ, սակայն Լեոպոլդը ցանկացել է երաժիշտ լինել և տեղափոխվել է Զալցբուրգ, որտեղ ծառայության է անցել տեղի արքեպիսկոպոսի մոտ։ Եղել է պալատական երաժիշտ և ստացել է նպաստ՝ տարեկան 250 ֆլորին։


== Ընտանիք ==
1747 թվականին ամուսնացել է Աննա Մարիա Վալբուրգա Մոցարտի հետ։ Հետագայում ունեցել են յոթ երեխա, որոնցից միայն երկուսն են կենդանի մնացել` Մարիա Աննա Վալբուրգա Իգնատիան և Վոլֆգանգ Ամադեուսը։ Կինն ընդունում էր ամուսնու հեղինակությունը։ Երեխաների համար Լեոպոլդն իդեալ էր։ Փոքրիկ Ամադեուսը մանկության ժամանակ ասել է. «Աստծուց հետո միայն հայրիկը»։ Լեոպոլդը նվագում էր ջութակ, երգեհոն, ղեկավարում էր եկեղեցական երգչախումբը, գրում էր երաժշտություն, կոչումով մանկավարժ էր։ Կատարողներից մեկը, ում արվեստը Լեոպոլդը բարձր է գնահատել, եղել է թավջութակահար Էմանուել Սիպրուտինին։


== Նկարազարդումներ ==

		


== Կերպարը կինոյում ==
«Ամադեուս», 1984


== Գրականություն ==
Grove Dictionary of Music and Musicians, «(Johann Georg) Leopold Mozart», which is part of the major article «Mozart». The section about Leopold is written by Cliff Eisen. Oxford University Press.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լեոպոլդ Մոցարտ։ Ընտանիքի տոհմածառը
Իգոր Բլատով

Իգոր Բլատով (ռուս.՝ И́горь Анато́льевич Бла́тов, օգոստոսի 18, 1946(1946-08-18) - փետրվարի 24, 2019(2019-02-24)), խորհրդային և ռուսական դիվանագետ։ Թուրքմենստանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան (2006-2011)։


== Կենսագրություն ==
1970 թվականին ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1970 թվականից։

1972-1978 և 1983-1987 թվականներին՝ Ֆրանսիայում ԽՍՀՄ դեսպանատան քարտուղար։
1994-1996 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Համաեվրոպական համագործակցության դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
1996-2000 թվականներին՝ Նիդեռլանդներում Ռուսաստանի դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
2000-2006 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ գլխավոր քարտուղարության (դեպարտամենտի) տնօրենի տեղակալ։
2006 թվականի հունվարի 16-ից-2011 թվականի մայիսի 5-ը՝ Թուրքմենստանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։ Հավատարմագիրը հանձնվել է 2006 թվականի ապրիլի 11-ին։2011 թվականի մայիսից անցել է կենսաթոշակի։
Ամուսնացած է։ Ունի որդի և դուստր։.


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2012 թվականի դեկտեմբերի 10)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2007 թվականի հուլիսի 18)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2011 թվականի հունվարի 17)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում
Կենսագրությունը ЦентрАзия-ում
Այրիջա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այրիջա (այլ կիրառումներ)Այրիճե, արոտատեղի Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դաշչենկի

Դաշչենկի (ուկրաիներեն՝ Дащенки), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Դաշչենկի գյուղում բնակվում էր 495 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 396,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆազիլ Աբդուլժալիլով

Ֆազիլ Աբդուլժալիլով (նողայերեն՝ Фазиль Апас улы Абдулжалилов, մարտի 1, 1913(1913-03-01), Կանգլի - 1974), նողայ գրող։ Նողայական գրականության հիմնադիրներից։
Ֆազիլ Աբդուլժալիլով ծնվել է 1913 թվականին Ստավրոպոլի երկրամասի Միներալնիե Վոդի շրջանի Կանգլի գյուղում։ 1932 թվականին ավարտել է Չերկեսկի մանկավարժական տեխնիկումը։
Աբդուլժալիլովի առաջին ստեղծագործությունները տպագրվել են 1931 թվականին։ Ֆազիլ Աբդուլժալիլովը հեղինակել է «Շատերից երկուսը» (1936), «Ուժեղների ընտանիքը» (նողայերեն՝ Куьшлилердинъ аьели, 1950, Հայրենական մեծ պատերազմի մասին), «Ասանտայ» (1955, նողայների նախահեղափոխական ժամանակների կյանքի մասին) վիպակները, «Պարտված թշնամիներ» (1936) պիեսը, «Աղմկում է Կուբանը» բանաստեղծությունների ժողովածուն (նողայերեն՝ Шувылдайды Кобансув, 1955), «Լա՜վն է կոլեկտիվի արտը» վեպը (նողայերեն՝ Бес камышы — берекет, 1966, կոլեկտիվացման մասին)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գրական համառոտ հանրագիտարան
Նողայական գրականություն
Telefe

Televisión Federal S.A., ավելի հայտնի որպես Telefe, Արգենտինական հեռուստաընկերություն։ Հիմնվել է 1961 թվականի հուլիսի 22-ին որպես «Canal 11»։ 1989 թվականին սեփականաշնորհվել է Grupo Atlántida (80%) և News Corporation (20%) ընկերությունների կողմից և ստացել ներկայիս անվանումը։ 1997-ից հեռուստաընկերության սեփականատերն է իսպանական Telefónica խոշոր հեռահաղորդակցման ընկերությունը։ Հեռուստաալիքի ազդանշանները տարածվում են Արգենտինայի ողջ տարածքում անալոգային և կաբելային հեռուստատեսությամբ։
1998-ից գործում է հեռուստաալիքի միջազգային տարբերակը՝ Telefe Internacional, որը արբանյակային տիրույթներում հասանելի է Հյուսիսային Ամերիկայում, Լատինական Ամերիկայում, Ճապոնիայում, Իսպանիայում, Ավստրալիայում և Իսրայելում։
2011 թվականից հեռարձակվում է բարձր պարզության ֆորմատով (Telefe HD)։
2016 թվականին ցանցը ձեռք է բերել Viacom-ի կողմից
2019 թվականից ցանցն այժմ պատկանում է ViacomCBS-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իսպ.)
Telefe International Archived 2007-06-10 at the Wayback Machine. (իսպ.) (անգլ.)
Ծրագիր (իսպ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Չերնիգովկա (գյուղ, Դոմանյովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉերնիգովկաՉերնիգովկա (ուկրաիներեն՝ Чернігівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Դոմանյովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերնիգովկա գյուղում բնակվում էր 92 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,485 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(8248) Գուրզուֆ

(8248) Գուրզուֆ (անգլ.՝ Gurzuf), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,310231 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9812 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6393 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1282,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,280686 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,23° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8248) Գուրզուֆ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստեփան Ակայան

Ստեփան Ակայան (1870, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1937), հայ մանրանկարիչ, ճարտարապետ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Պոլսում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրի հայկական դպրոցում, ապա շարունակել Գեղարվեստների վարժարանում, որն ավարտել է 1891 թվականին։ Միառժամանակ պաշտոնավարել է երկաթուղային վարչությունում, ապա զբաղվել նկարչությամբ։ Նրա «Մեծն Աղեքսանդրի գերեզմանի նմանագրությունը» ուղարկվել է Փարիզի ցուցահանդես և արժանացել մեդալի։ Թուրքական կառավարությունից էլ ստացել է «Արվեստի ոսկե մեդալ»։ Գերազանցապես աչքի է ընկել մանրանկարչությամբ։ Նամականիշի մեծությամբ և գունավոր նկարել է հայ նշանավոր դեմքերի նկարները, որոնք ժամանակին արժանացել են ջերմ ընդունելության։ Նկարազարդել է Թեոդիկի տարեցույցները և այլ գրքեր։


== Աղբյուրներ ==
Արթուր Մարտիրոսյան

Արթուր Երջանիկի Մարտիրոսյան (մայիսի 5, 1963(1963-05-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
1980-1985 թվականներին սովորել է Խաչատուր Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի նկարչա-գծագրական ֆակուլտետում
1989 թվականից դասավանդում է ՀՊՄՀ գեղարվեստի ֆակուլտետի գունանկարի ամբիոնում, մանկավարժական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
1990 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պրոֆեսիոնալ նկարիչների միության անդամ
2007 թվականին կերտել է հայոց ցեղասպանություն թեմայով հուշարձան, որը տեղադրված է Ֆրանսիայի Տուր քաղաքում


== Ցուցահանդեսներ ==
1985 թվականից մասնակցել է հանրապետական և միութենական ցուցահանդեսների
1999 թվականից հետո չորս անհատական ցուցահանդեսով հանդես է եկել Ֆրանսիայում
2007 թվականին «Հայաստան, իմ բարեկամ» ֆրանս-հայկական միջոցառման շրջանակներում ունեցել է անհատական ցուցահանդես
2010 ՀՊՄՀ գիտական գրադարանի «Գրքի թանգարան» սրահ, «Նոր գույներ» անհատական ցուցահանդես


== Մեջբերումներ Արթուր Մարտիրոսյանի մասին ==


== Ծանոթագրություններ ==
(1609) Բրենդա

(1609) Բրենդա (անգլ.՝ Brenda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1951 թվականի հուլիսի 10-ին Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,583081 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9377 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2285 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1516,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,237409 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,66° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1609) Բրենդա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նաիստևալլա (գյուղ, Հալլիստե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆաիստևալլաՆաիստևալլա (էստ․՝ Naistevalla), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Հալլիստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կատանիա (գավառ)

Կատանիա (իտալերեն՝ Provincia di Catania), (սից.՝ Pruvincia di Catania), գավառ Իտալիայի հարավում, Սիցիլիա ինքնավար մարզում։ Մայրաքաղաքը եղել է Կատանիան։ 2015 թվականի օգոստոսի 4-ից նրան փոխարինել է Կատանիա մետրոպոլիտեն քաղաքը։


== Պատմություն ==
Կատանիա գավառը հիմնադրվել էր հույների կողմից մեր թվագրությունից առաջ 729 թվականին։ Ք.ա. 263 թվականին I Պունիկյան պատերազմում հռոմեացիները նվաճել են գավառը։ Այն ունեցել է շատ հրաբխային ժայթքումներ Էտնա գագաթից։ Առաջինը գրանցվել է Ք.ա 475 թվականին։ 1169 թվականին գավառում տեղի է ունեցել աղետալի երկրաշարժ, որի հետևանքով զոհվել է 15000 մարդ՝ միայն Կատանիա քաղաքից։ 1669 թվականին Էտնան կրկին ժայթքեց, որի պատճառով Կատանիա քաղաքում մահացավ 17000 մարդ։ 1693 թվականին կործանարար երկրաշարժ եղավ, որի արդյունքում մոտ 12000 մարդ մահացավ (բնակչության 63%-ը)։


== Աշխարհագրություն ==
Կատանիա գավառը այն ինը գավառներից է, որոնք գտնվում են Սիցիլիայում, ինչն էլ ամենամեծ կղզին է Միջերկրական ծովում։ Հյուսիս-արևելքում է տեղակայված Հոնիական ծովը։ Կալտանիսետա և էննա գավառները եզրագծում են արևմուտքից, իսկ Ռագուզան ու Սիրակուզան՝ հարավից, Մեսսինա գավառը սահմանակից է հյուսիսից։ Այստեղ է գտնվում Եվրոպայի ամենախոշոր ակտիվ հրաբուխը՝ Էտնան։ Կատանիա քաղաքը եղել է և՛ գավառի մայրաքաղաք, և՛ ամենամեծ կոմունան։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Գումբաթ

Գումբաթ (վրաց.՝ გუმბათი), գյուղ Վրաստանի Ծալկայի մունիցիպալիտետում։ Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 73 մարդ։
Գյուղը հիմնականում հունաբնակ է։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը հույներ են։ Գյուղը հիմնադրվել է 1828 թվականին։


== Տես նաև ==
Վրաստանի վարչական բաժանում
Ծալկայի մունիցիպալիտետ


== Ծանոթագրություններ ==
Մուրսի (լեզու)

Մուրսի (նաև՝ դամա, մերդու, մերիտու, մուրզի, մուրզու), Նեղոսա-սահարյան մակրոընտանիքի արևելասուդանական լեզվաընտանիքի լեզու։ Այս լեզվով խոսում է Եթովպիայի հարավ-արևմուտքում՝ Օմո գետի կենտրոնական ավազանում գտնվող մուրսիների էթնիկ խումբը։ Ընդհանրություններ ունի սուրի լեզվի հետ, որով խոսում է այդ տարածաշրջանի բնակչության մեծ մասը։
Օգտագործվում է եթովպական նամակի գրության ձևը։ 


== Մատենագիտոթւյուն ==
Bender, M. Lionel and David Turton. 1976. Mursi. The Non-Semitic Languages of Ethiopia. East Lansing: African Studies Center, Michigan State University. pp. 533—561.
D. Turton, M. Yigezu and O. Olibui. 2008. Mursi-English-Amharic Dictionary. Addis Ababa: Culture and Arts Society of Ethiopia.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Этнолог: языки мира» о языке мурси
«Всемирный атлас языковых структур» о языке мурси