Ուզբեկստանի հուշադրամներ

Հիշատակային և հոբելյանական մետաղադրամները (կամ պարզապես՝ հուշադրամներ) թողարկվում են Ուզբեկստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի կողմից՝ սկսած 1994 թվականից։ Ի տարբերություն հիմնական շրջանառու մետաղադրամների՝ հատվել են ոչ թե դրամաշրջանառությունն ապահովելու նպատակով, այլ թողարկվել են ի հիշատակ նշանակալից իրադարձությունների և ունեն հավաքորդական նշանակություն:
Նշված մետաղադրամները պատրաստված են թանկարժեք (999 հարգի ոսկի, 999 հարգի արծաթ) և ոչ թանկարժեք (մելքիոր, արույր, նիկելապատ ու մելքիորապատ պողպատ) մետաղներից։ Ոսկե մետաղադրամը թողարկվել է 100 ուզբեկական սում անվանական արժեքով, արծաթե դրամները՝ 10, 50 և 100 սում, մելքիորից՝ 10 սում, արույրից՝ 1 և 100 սում, պողպատից՝ 25, 50, 100 և 500 սում։ Մետաղադրամները հատվել են UNC և proof որակներով։
Ուզբեկստանի Կենտրոնական բանկի կողմից թողարկված առաջին հուշադրամներն են «Անկախության 3-ամյակ» մելքիորե ու արծաթե մետաղադրամները։ Ամենափոքր հուշադրամներն են «Ջալալ ադ-Դին Մենգուբերդիի ծննդյան 800-ամյակ», «Անկախության 10-ամյակ» (2-րդ տարբերակ) և «Անկախության 20-ամյակ» մետաղադրամները՝ ընդամենը 6.00 գ քաշով, իսկ ամենամեծ հուշադրամներն ունեն 31.10 գ քաշ։
Ուզբեկստանի Կենտրոնական բանկի կողմից թողարկված բոլոր հուշադրամները հատվել են պետական դրամահատարանում՝

 «Դավլաթ Բելգիսի» միավորման Տաշքենդի դրամահատարան։


== Վիճակագրություն ==
2018 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ թողարկվել են մետաղադրամների 40 տեսակներ, այդ թվում 1-ը՝ մելքիորից, 2-ը՝ արույրից, 7-ը՝ նիկելապատ կամ մելքիորապատ պողպատից, 29-ը՝ արծաթից, 1-ը՝ ոսկուց։


== Պետականություն ==


== Ազգային պատմություն ==


=== «Մեծ նախնիներ» շարք ===
«Մեծ նախնիներ» շարքի մետաղադրամները թողարկվել են 1999 թվականին 100 սում անվանական արժեքով և պատրաստված են 999 հարգի արծաթից proof որակով։
Դիմերեսը կենտրոնում՝ պատմական գործչի պատկերը («Ալիշեր Նավոի» հուշադրամի դեպքում՝ գործչի արձանը), եզրով ներքևում՝ անունը, ծննդյան և մահվան տարեթվերը, եզրով վերևում՝ ուզբ.՝ «BUYUK SIYMOLAR» գրառումը, աջ և ձախ մասերում՝ մեկական ութաեզր աստղ։ Եզերվում է կետերից շրջագծով։
Դարձերեսը՝ Ուզբեկստանի զինանշանը, պետության անվանումը՝ ուզբ.՝ «O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI», մետաղի հարգը (Ag999,9), հուշադրամի քաշը և թողարկման տարեթիվը (ուզբ.՝ «1999 yil»)։ Եզերվում է կետերից շրջագծով։ Դրամաշուրթը՝ ատամնավոր։
Տեխնիկական բնութագրեր․ քաշը՝ 31.10 գ, տրամագիծը՝ 38.00 մմ: Յուրաքանչյուրի հատված քանակը՝ 1000 հատ։


== Ճարտարապետական հուշարձաններ ==


=== «Պատմաճարտարապետական հուշարձաններ» շարք ===
«Պատմաճարտարապետական հուշարձաններ» շարքի մետաղադրամները թողարկվել են 1998 թվականին 100 սում անվանական արժեքով և պատրաստված են 999 հարգի արծաթից proof որակով։
Դիմերեսը՝ համապատասխան շինության կամ հուշարձանի պատկերը և անվանումը, անվանական արժեքը, մետաղի հարգը (Ag999,9) և հուշադրամի քաշը։ Եզերվում է կետերից շրջագծով։
Դարձերեսը՝ Ուզբեկստանի զինանշանը, նրա շուրջ՝ կետերից շրջագիծ, մետաղադրամի եզրով՝ պետության անվանումը՝ ուզբ.՝ «O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI», հուշադրամի թողարկման տարեթիվը։ Դրամաշուրթը՝ ատամնավոր։
Տեխնիկական բնութագրեր․ քաշը՝ 31.10 գ, տրամագիծը՝ 38.00 մմ։ Յուրաքանչյուրի հատված քանակը՝ 1000 հատ։


=== «Ուզբեկստանի անկախության 10-ամյակ» շարք ===
«Ուզբեկստանի անկախության 10-ամյակ» շարքի մետաղադրամները թողարկվել են 2001 թվականին 100 սում անվանական արժեքով և պատրաստված են 999 հարգի արծաթից proof որակով։
Դիմերեսը՝ ժամանակակից Ուզբեկստանի համապատասխան խորհրդանիշի պատկերը, անվանական արժեքը, ուզբ.՝ «O‘ZBEKISTON MUSTAQILLIGINING 10 YILLIGI», եզերվում է կետերից շրջագծով։
Դարձերեսը՝ Ուզբեկստանի զինանշանը, թողարկող բանկի անվանումը՝ ուզբ.՝ «O‘ZBEKISTON MARKAZIY BANKI», մետաղի հարգը (Ag999,9), հուշադրամի քաշը և թողարկման տարեթիվը։ Եզերվում է կետերից շրջագծով։ Դրամաշուրթը՝ ատամնավոր։
Տեխնիկական բնութագրեր․ քաշը՝ 31.10 գ, տրամագիծը՝ 38.00 մմ։ Յուրաքանչյուրի հատված քանակը՝ 1000 հատ։


== Տես նաև ==
Ուզբեկական սում


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Cuhaj G.S., Michael T.,  2018 Standard Catalog of World Coins 1901-2000 (45th Ed.), Iola, «Krause Publications», 2017, էջ 2302 — 2384 էջ, ISBN 978-1-4402-4797-2։
Cuhaj G.S., Michael T.,  2018 Standard Catalog of World Coins 2001-Date (12th Ed.), Iola, «Krause Publications», 2017, էջ 1471 — 1488 էջ, ISBN 978-1-4402-4798-9։
 Uzbekistan coinage variety type set 1994-current, Pobjoy Mint, Surrey County, 2014 — 8 էջ։


== Արտաքին հղումներ ==
Ուզբեկստանի հիշատակային մետաղադրամներ; Ուզբեկստանի ԿԲ կայք Archived 2016-06-29 at the Wayback Machine.; (ռուս.)
Ուզբեկստանի շրջանառու մետաղադրամներ; Ուզբեկստանի ԿԲ կայք; (ռուս.)
Ուզբեկստանի մետաղադրամների կատալոգ; ehobbex.com (ռուս.)