armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Եվպատորիայի քաղաքային խորհուրդ

Եվպատորիայի քաղաքային խորհուրդ (ուկրաիներեն՝ Євпаторійська міськрада, Ղրիմի թաթարերեն՝ Kezlev şeer şurası), քաղաքային խորհուրդ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Ոչ մեծ տարածքով (222,7 կմ²) շրջան, որը տեղաբաշխված է Սև ծովի ափին, իսկ ցամաքի կողմից շրջապատված է Սակիի շրջանով։ Ներառում է Եվպատորիա քաղաքը, և երեք քաղաքատիպ ավաններ. Զաոզյորնոե, Նովոոզյորնոե և Միրնի։ Զաոզյորնոեն գտնվում է անմիջականորեն քաղաքի մոտ, իսկ Նովոոզյորնոեն և Միրնին գտնվում են Դոնուզլավ լճի ափին։


== Բնակչություն ==
2001 թվականի ուկրաինական մարդահամարի տվյալներով բնակչության էթնիկական կազմը քաղաքային խորհրդի տարածքում հետևյալն էր՝

ռուսներ — 64,9 %
ուկրաինացիներ — 23,3 %
ղրիմի թաթարներ — 6,9 %
բելառուսներ — 1,5 %
հայեր — 0,5 %
հրեաներ — 0,4 %
թաթարներ — 0,2 %
լեհեր — 0,2 %
մոլդովացիներ — 0,2 %
ադրբեջանցիներ — 0,2 %Եվպատորիայի քաղաքային խորհրդի բնակչությունը 1801-ից 2013 թվականները


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Լուիգա

Լուիգա (էստ․՝ Luiga), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պոլիվինիլային սպիրտ

Պոլիվինիլային սպիրտ (СН2 — СН(ОН)), պոլիվինիլացետատի օճառացմամբ ստացվող պոլիմեր։ Սպիտակ, պինդ նյութ է, մոլ․ զանգվածը, կախված ստացման պայմաններից, 5 հզ-1 մլն։ Լուծվում է ջրում, չի լուծվում օրգանական լուծիչներում, կայուն է յուղերի, ճարպերի, բենզինի նկատմամբ, թունավոր չէ։ Օճառացումն իրականացնում են ուժեղ թթուների և ալկալիների առկայությամբ՝ մեթիլսպիրտի միջավայրում։ Օգտագործվում է մանրաթելեր, թաղանթներ ստանալու համար, նաև որպես էմուլգատոր, թանձրացնող նյութ և սոսինձ, ցածրմոլեկուլային Պոլիվինիլային սպիրտը՝ սննդի արդյունաբերության և բժշկության (դեղանյութերի բաղադրիչ, արյան պլազմայի փոխարինող) մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեդեա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեդեա (այլ կիրառումներ)Մեդեա (հին հունարեն՝ Μήδεια), հունական առասպելների մեծագույն կախարդուհին, Յասոնի, հետագայում Էգևսի կինը։
Որոշ առասպելներ Մեդեային կապում են Թեսևսի մասին պատումների շարքի հետ։
Այետես թագավորի դուստրը, Հելիոսի թոռնուհին։ Մեդեայի մասին առասպելը կապված է արգոնավորդների արշավանքի մասին զրույցի հետ։ Մեդեան սիրահարվում է արգոնավորդների առաջնորդ Յասոնին և օգնում նրան ձեռք բերել ոսկե գեղմը։ Դրանից հետո նա Յասոնի հետ փախչում է Կոլիխիդայից։ Արգոնավորդներին հետապնդող Այետեսին ետ պահելու համար Մեդեան սպանում է իր եղբայր Ասպիրտոսին և նրա դիակը կտրատելով, նետում է ծով, համոզված, որ Այետեսը կդադարեցնի իր հետապնդումը, որպեսզի հավաքի որդու մարմինը, այն թաղելու համար։ Արգոնավորդների վերադարձից հետո Մեդեան նրանց մի շարք ծառայություններ է մատուցում՝ Կրետեում ոչնչոցնելով հսկա Տալոսին։ Իոլկոս քաղաքում Մեդեան համոզում է Յասոնի թշնամի Պելիասի աղջիկներին, որպեսզի իրենց հորն իբր երիտասարդացնելու համար կտրատեն և եփեն կաթսայում։ Երբ պարզվեց, որ ծերունին մահացել է Մեդեան և Յասոնը վտարվեցին Իոլկոսից և բնակվեցին Կորնթոսում։ Այստեղ Մեդեան Յասոնից ծնում է երկու որդի՝ Մերմերոսին և Փերետոսին։ Յասոնը որոշում է ամուսնանալ Կորնթոսի թագավոր Կրեոնի դստեր՝ Գլավկեի (Կրեուսայի) հետ։ Մեդեան նորապսակ կնոջ համար ուղարկում է կախարդական զգեստ, որը հագնելով Գլավկեն ողջ–ողջ այրվում է։ Որպեսզի Յասոնը ոչ մի կերպ չկարողանա իր վիշտն ամոքել, Մեդեան սպանում է իր իսկ որդիներին և Հելիոսի իրեն նվիրած թևավոր վիշապներ լծած կառքի վրա թռչում է Կորնթոսից։ Փախչելով Կորնթոսից Մեդեան հաստատվում է Աթենքում, որտեղ դառնում է Էգևսի կինը։ Հետագայում երբ Մեդեան փորձել է թունավորել իր ամուսնու՝ Թեսևսի ժառանգին նրան վտարել են Աթենքից։ Նրա հետագա ճակատագրի մասին առասպելը պատմում է, թե նա վերադարձել է Կոլխիդա, որտեղ օգնել է իր հորը՝ Այետեսին վերանվաճելու իր կորցրած թագավորությունը։ Այն, որ Մեդեան եղել է արևի աստված Հելիոսի թոռնուհին, որ նրան վերագրվել է մեռյալներին կենդանացնելու աստվածային ուժ, որ նա թռել է վիշապները լծած կառքով, վկայում է թե Մեդեան մի ժամանակ եղել է աստվածություն, որը հետագայում կորցրել է իր նշանակությունը որպես աստվածուհի։
Մեդեայի մասին առասպելը հունական գրականության մեջ մշակել է Եվրիպիդեսը, հռոմեական գրականության մեջ՝ Սենեկան նույնանուն ողբերգություններում։ նոր ժամանակի գրականության մեջ այս առասպելը արտացոլվել է Կոռնեյլի և Գրիլպարցերի ողբերգություններում, ինչպես նաև դարձել է մի շարք օպերաների, բալետների և գեղանկարչական գործերի թեմա։


== Աղբյուրներ ==
Ֆրեդրիկա Բրեմեր

Ֆրեդրիկա Բրեմեր (շվեդերեն՝ Fredrika Bremer, օգոստոսի 17, 1801(1801-08-17)[…], Piikkiö, Վարսինայս-Սուոմի, Turku and Pori Province, Շվեդիա - դեկտեմբերի 31, 1865(1865-12-31)[…], Årsta Castle, Haninge Municipality, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ բանաստեղծուհի, ճանապարհորդ, ազդեցիկ ֆեմինիստուհի, մանկավարժ- լուսավորիչ:


== Կենսագրություն ==
Ֆրեդրիկա Բրեմերը ծնվել է 1801 թվականի օգոստոսի 17-ին, շվեդական Աբո քաղաքում, հարուստ վաճառականի ընտանիքում: 1804 թվականին` երեք տարեկան հասակում, ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Ստոկհոլմից 20 մղոն հեռավորության վրա գտնվող կալվածք, որը գնել էր նրա հայրը: Ֆրեդրիկան այստեղ ապրել է մինչև 1820 թվականը: Նրա և քույրերի դաստիարակությունը չափազանց մռայլ է եղել, ծնողները, հատկապես հայրը, շատ խիստ և կոպիտ են եղել և ուշադրություն չեն դարձրել իրենց երեխաների խառնվածքին և հակումներին: Մշտական ճնշվածությունը և միապաղաղ մռայլ իրավիճակը իրենց բացասական տպավորությունն էին թողնում խանդավառ և աշխույժ Ֆրեդրիկայի վրա, նա զգում էր, որ իր մեջ թաքնված են ուժեր, որոնք անօգուտ կորչում են, դրանից նա ճնշվում և ազդվում էր, ինչի հետևանքով էլ սկսեց հիվանդանալ: 1821 թվականին ողջ ընտանիքը մեկնեց Ֆրանսիայի հարավ: Այդ ընթացքում Ֆրեդրիկան ծանոթացավ Շիլլերի ստեղծագործություններին, որոնք  ուժեղ տպավորություն թողեցին նրա վրա:

Արտերկրից վերադառնալուց հետո նրա ընտանեկան կյանքը անցնում էր նախկինի պես, և նրա միակ զբաղմունքը գրական ստեղծագործություններն էին: Հակառակ ընտանիքի ճնշմանը, նա երբեք չամուսնացավ, և իր կյանքը կապեց գրականության հետ: 1820-1830-ական թվականներին Բրեմերն անանուն կերպով հրատարակեց պատմվածքների ժողովածու` Առօրյա կյանքի պատկերներ, ընտանեկան վեպեր «Հարևանները», «Հայրենի տուն», որոնց համար Շվեդական ակադեմիան նրան պարգևատրեց փոքր ոսկե մեդալով: 1840-ական թվականներին նա հանդես եկավ Մեծ Բրիտանիայում բանվորական շարժման աջակցությամբ:
1849-1851 թվականներին ուղևորություններ է կատարել Կուբա և ԱՄՆ հանդիպել Ռալֆ Էմերսոնին, Հենրի Լոնգֆելլոյին, Նաթանիել Գոտորնոմին: Հետագայում նա ճամփորդել է Շվեյցարիայում, Իտալիայում, Պաղեստինում, Հունաստանում  և գրել ճամփորդական նոթեր այդ եկրներ ուղևորությունների մասին:
Ֆրեդրիկա Բրեմերը մահացել է 1865 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Ստոկհոլմի մոտակայքում գտնվող Էրստա ընտանեկան ամրոցում:


== Ստեղծագործություն ==
Առավել  նշանակալի արձագանք ստացավ նրա ֆեմինիստական «Գերտա» վեպը կամ «Մեկ հոգու պատմությունը» (1856):


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Իր ժամանակին հայտնի Լուիսա Մեյ Էլքոթի «Փոքրիկ կանայք» վեպի հերոսուհիները կարդում էին Ֆրեդրիկ Բրեմերի արձակը:   
Ֆրեդրիկ Բրեմերի կուբայական ուղևորության մասին Ֆրեդրիկը դրախտում (1999)  կենսագրական վեպը գրվել է Շվեդիայում բնակվող կուբացի գրող Ռենե Վասկես Դիասի կողմից:


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Stendahl, Brita K. The Education of a Self-Made Woman, Fredrika Bremer, 1801–1865  (Edwin Mellen Press. 1994) 	978-0-7734-9098-7
Wieselgren,  Greta Fredrika Bremer och verkligheten: Romanen Herthas tillblivelse (Kvinnohistoriskt arkiv. Norstedt. 1978) 978-91-1-783041-0
Թորոս Մակարյան

Թորոս Կոստանդի Մակարյան (հունվարի 30, 1958(1958-01-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ։ ՀՀ բժշկական ծառայության պահեստի կապիտան (1993 թվական)։


== Կենսագրություն ==
1981 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը, վերապատրաստվել Խարկովի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում (1989 թվական)։ 1992-1994 թվականներին ծառայել է ՀՀ Զինված Ուժերում։ 1981-1996 թվականներին աշխատել է Բ. Ֆանարջյանի անվան ռենտգենաբանության և ուռուցքաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտում, Աբովյանի հանրապետական տուբերկուլոզային կլինիկական հիվանդանոցում, Արտաշատի շրջանի Ջրաշեն գյուղի տեղամասում, Երևանի 2-րդ ծննդատանը, 1996 թվականից՝ Երևանի Ուրոլոգիայի կենտրոնի անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ։
1991 թվականին կամավոր մեկնել է Ստեփանակերտ, Հադրութ, Քելբաջար, Մարտակերտ, Ֆիզուլիի կենտրոնական և ռազմադաշտային շարժական հոսպիտալներում մասնակցել է հարյուրավոր վիրավոր ազատամարտիկների վիրահատություններին։


== Ծանոթագրություններ ==
Դիբաքլի

Դիբաքլի, Դիբախլե, լեռ Շիրակի սարահարթում։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում՝ Դիբախլի տառադարձությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերդակ (Վերին Բասենի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերդակ (այլ կիրառումներ)Բերդակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 19 կմ հյուսիս-արևելք, Հասկալա քաղաքից 17 կմ հյուսիս-արևմուտք, Հասանկալայի դաշտում, Հասանկալա (Մուրց) գետի վերին հոսանքի մոտ։ Գյուղից 3 կմ արևմուտք գտնվում է Դու գյուղը։
Եղել է Վերին Բասեն գավառի հին գյուղերից։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 60 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ Պորիվայ

Մեծ Պորիվայ (ռուս.՝ Большой Порывай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օմուտինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օմուտնայա գետի ձախ ափին՝ 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 24 կմ է, ավազանի տարածքը 135 կմ2։
Գետի ակունքը գտնվում է Վերին Կամայի բարձունքում 5 կմ հարավ-արևելք Վասիլևսկի գյուղում, Օմուտինսկ գյուղից 25 կմ հարավ-արևմուտք։ Գետը հոսում է հարավ-արևելք, ապա հյուսիս-արևելք անմարդաբնակ անտառային վայրում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300212111100029843
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111102984
Ավազանի կոդը - 10.01.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
(3426) Սեկի

(3426) Սեկի (անգլ.՝ Seki), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1932 թվականի փետրվարի 5-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,617873 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3649 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8709 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1547,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232692 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,16° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3426) Սեկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թափֆհայմ

Թափֆհայմ  (գերմ.՝ Tapfheim), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դոնաու Ռիս շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 4000 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 44.28 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 79 218։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
(6698) Մալհոտրա

(6698) Մալհոտրա (անգլ.՝ Malhotra), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,44132 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0342 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8484 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1393,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,258385 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,47° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6698) Մալհոտրա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բարրա Մանսա

Բարրա Մանսա (պորտ.՝ Barra Mansa), համայնք Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Վալի դու Պարաիբա Ֆլումինենսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 176 151 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 548,9 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 321,8 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1832 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.040.595.569,00 հազար ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 11.749,51 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,806 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղանքի կլիման լեռնային արևադարձային է։ Ըստ Կոպենի դասակարգման, կլիման դասվում է Cwa կատեգորիային։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Բարրա Մանսայի մասին
Մեղրու պետական քոլեջ

Մեղրու պետական  քոլեջ, միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություն։ Գտնվում է Մեղրի քաղաքի Զորավար Անդրանիկ փողոցում։ Ընդունելությունը կատարվում է 9-րդ և 12-րդ դասարանների կրթության հիմքով։ Քոլեջը հիմնվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։ Քոլեջի տնօրեններ են եղել Ժորա Միրզոյանը, Հապետնակ Խաչիկյանը, Շուշիկ Բաբայանը (ժամանակավոր պաշտոնակար)։ 2014 թվականից քոլեջի տնօրենն է Թամամ Հովհաննեսյանը։


== Պատմություն ==
Մեղրիում միջին մասնագիտական պետական ուսումնական հաստատություն ունենալու գաղափարը շրջանառվել է դեռևս 1970-1980-ական թվականներին, սակայն քոլեջը հիմնադրվել է 2001 թվականին սեպտեմբերի 17-ին՝ Հայաստանի կառավարությունն թիվ 863 որոշմամբ։
Քոլեջը իր գործունեությունը սկսել է երեք կրթական ծրագրերով՝

«Դասավանդում տարրական դասարաններում» (միջին մասնագիտական կրթական ծրագիր)
«Էկոնոմիկա, հաշվապահական հաշվառում և աուդիտ» (միջին մասնագիտական կրթական ծրագիր)
«Ավտոփականագործ» (նախնական մասնագիտական կրթական ծրագիր)2002 թվականին ստեղծվել է ուսանողների ուժերով հրատարակվող քոլեջի «Ուսանող» ամսաթերթը, այնույհետև գյուղատնտեսական ուղղվածություն ունեցող «Արևիկ» պատանեկան ակումբը, որի սաները տարիներ շարունակ պարբերաբար մասնակցել են ԱՄՆ ԳԴ պատանեկան ուսուցողական ճամբարներին։
Հետագա տարիների ներդրվում են «Հայոց լեզվի և գրականության դասավանդում», «Իրավագիտություն» և «Փոխադրումների կազմակերպում և կառավարում տրանսպորտում» միջին մասնագիտական կրթական ծրագրերը։ 2004-2005 թվականներից իրականացվում է «Դասավանդում տարրական դասարաններում» և «Էկոնոմիկա, հաշվապահական հաշվառում և աուդիտ» մասնագիտություններով հեռակա ուսուցում, ստեղծվել է ժամանակակից համակարգչային լսարան, վերանորոգվել է քոլեջի շենքը։
2016 թվականին քոլեջում ներդրվել է ժամանակակից «Զբոսաշրջություն» մասնագիտությունը։
Մասնագիտական կրթություն ստանալու հետ զուգահեռ ուսանողների մասնակցությամբ կազմակերպվում են մշակութային, մարզական ու հայրենասիրական միջոցառումներ՝ կրթադաստիարակչական գործընթացը դարձնելով բազմաբովանդակ։ Պարբերաբար վերապատրաստվում են քոլեջի դասախոսները։
Հիմնադրման օրվանից քոլեջն ակտիվորեն համագործակցում է հասարակական կազմակերպությունների, տարածաշրջանի մի շարք հիմնարկ-ձեռնարկությունների, դպրոցների, հանրապետության տարբեր քոլեջների հետ։


== Մասնագիտություններ ==
Զբոսաշրջություն
Հաշվապահական հաշվառում
Փոխադրումների կազմակերպում և կառավարում տրանսպորտում
Նախադպրոցական կրթություն


== Ծանոթագրություններ ==
Բուրլի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուրլի (այլ կիրառումներ)Բուրլի (ռուս.՝ Бурлы, բաշկիրերեն՝ Бурлы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 591 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գազմենդ Օկետա

Գազմենդ Օկետա (ալբ․՝ Gazmend Oketa) (դեկտեմբերի 14, 1968, Դուրես, Ալբանիա), ալբանացի պետական գործիչ, Ալբանիայի Հանրապետության նախկին պաշտպանության նախարար։ Ծնվել է 1968 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Ալբանիայի Դուրես շրջանում։ Օկետան սովորել է Տիրանայի պոլիտեխնիկական համալսարանի ճարտարագիտական ֆակուլտետում։ 2008 թվականի մարտի 22-ին պաշտոնազուրկ է եղել, իսկ նրա պաշտոնը զբաղեցրել է Ֆաթմիր Մեդին։
Գազմենդ Օկետան 2003 թվականին Ալբանիայի Դեմոկրատական կուսակցության թեկնածուն էր Դուրես շրջանից։ 2004-2012 թվականներին Դեմոկրատական կուսակցության փոխնախագահն էր Դուրես շրջանում, ինչպես նաև Ալբանիայի խորհրդարանում ներկայացնում էր դեմոկրատների շահերը։
2012 թվականի մայիսին Օկետան մի խումբ դեմոկրատների հետ հիմնեց «Նոր դեմոկրատական ոգի» (ալբ․՝ Fryma e Re Demokratike) կուսակցությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալբանիայի ՊՆ-ի կայքը Archived 2017-04-20 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Կելեչի Իհեանաչո

Կելեչի Պրոմիս Իհեանաչո (անգլ.՝  Kelechi Promise Iheanacho; ծնվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 3)՝ նիգերիացի ֆուտբոլիստ, «Մանչեսթեր Սիթի» ակումբի հարձակվող։ 17 տարեկանների աշխարհի չեմպիոն։


== Ակումբային կարիերա ==
Կելեչին նիգերիական «Տաիվո» ֆուտբոլային դպրոցի աշակերտ է։
2014 թվականի հունվարին պայմանագիր կնքեց «Մանչեսթեր Սիթի» ակումբի հետ։ Մեծերի թիմում իր դեբյուտը անցկացրեց 2015 թվի օգոստոսի 29-ին ընդդեմ «Ուոտֆորդ» ակումբի։ Իր առաջին գոլը նա խփեց 2015 թվականի սեպտեմբերի 12-ին «Քրիսթալ Փելս»-ի դարպասը։ 2016 թվականի հունվարի 30-ին դարձավ հեթ-թրիկի հեղինակ գրավելով «Աստոն Վիլլա» ակումբի դարպասը։


== Կարիերան հավաքականում ==
2013 թվականին երիտասարդ ֆուտբոլիստը մասնակցեց երիտասարդների աշխարհի առաջնությանը։ Առաջնությունում նա անցկացրեց բոլոր խաղերը, իսկ նրա հավաքականը դարձավ չեմպիոն։ Դեբյուտային խաղում ընդդեմ Մեքսիկայի Կելեչին դարձավ պոկերի հեղինակ։ Գոլ խփեց նաև եզրափակչում։ Նա վաստակեց Ոսկե Գնդակը և արծաթե խաղակոշիկ։ Նա նույնպես գրավեց իրանցիների դարպասը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սարգիս Վարդանյան (նկարիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սարգիս Վարդանյան (այլ կիրառումներ)Սարգիս Հովսեփի Վարդանյան (1923, Արմավիր, Հայաստան), հայ գեղանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի Գեղարդ տեխնիկումը։ 1942-1943 թվականներին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Ցուցահանդեսների մասնակցել է 1956 թվականից։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (76601-76700)

Աստերոիդների ցանկ (76501-76600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (76701-76800)
 Աստերոիդների ցանկ (76501-76600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (76701-76800)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (75001)-(80000)»։ www.minorplanetcenter.net
Սան Մարցանո սուլ Սարնո

Սան Մարցանո սուլ Սարնո  (իտալերեն՝  San Marzano sul Sarno), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 9433 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 1887 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84010, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 081։


== Ծանոթագրություններ ==
Արմասան դուս Բուզիուս

Արմասան դուս Բուզիուս (պորտ.՝ Armação dos Búzios), համայնք Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բայշադաս Լիտորանեասի մարզում։ Մտնում է Լագուսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 23 874 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 69,287 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 344,6 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 12-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.250.989.402,00 հազար ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 105.809,41 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,791 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Արմասան դուս Բուզիուսի մասին
Սան Միգել դու Ուեստիի գավառ

Սան Միգել դու Ուեստիի  (պորտ.՝ Microrregião de São Miguel do Oeste)՝ գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Կամպինաս մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 159 601 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 4241,988  կմ²։ Բնակչության խտությունը 37,6  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 646 357 599,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 10 007,88 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,797։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Անշիետա
Բելմոտի
Դեսկանսու
Ռաշիկ (այլ կիրառումներ)

Ռաշիկ, կարող է վերաբերել՝

Ռաշիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում
Ռաշիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում
Շառլոթ Լոուրենս

Շառլոթ Սառահ Լոուրենս (անգլ.՝ Charlotte Sarah Lawrence, հունիսի 8, 2000(2000-06-08), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի երգչուհի, երգերի հեղինակ և մոդել։


== Վաղ կյանք ==
Լոուրենսը ծնվել և մեծացել է Լոս Անջելեսում։ Նա դերասանուհի Քրիսթա Միլերի և հեռուստատեսային պրոդյուսեր Բիլ Լոուրենսի դուստրն է։ Լոուրենսը դերասանուհի Սյուզան Սեն Ջեյմսի ծոռն է։ Նրա հայրական գծով նախանախանախապապն անշարժ գույքի մագնատ Ուիլյամ Վան Դազեր Լոուրենսն էր։
Շառլոթը սկսել է երգել մանուկ հասակում։ Լոուրենսը հաճախել է Լոս Անջելեսի Marymount High School-ը, որտեղ վոլեյբոլի և բասկետբոլի թիմերի անդամ էր։


== Կարիերա ==
Լոուրենսը պայմանագիր է կնքել IMG Models-ի հետ և հայտնվել այնպիսի ամսագրերում, ինչպիսիք են Teen Vogue-ը և Harper's Bazaar-ը։ 2018 թվականի մարտին նա մասնակցել է Kaskade-ի «Cold as Stone» սինգլին։ 2018 թվականի հունիսին նա թողարկել է իր առաջին մինի ալբոմը՝ «Young» անվանմամբ։


== Անձնական կյանք ==
2020 թվականի մարտին Լոուրենսը հայտարարել է իր ինստագրամյան կայքէջում, որ թեստավորվել է COVID-19-ի համար, և արդյունքը դրական էր։


== Սկավառակագրություն ==


=== Մինի ալբոմներ ===


=== Սինգլներ ===


==== Որպես գլխավոր արտիստ ====


==== Այլ արտիստների սինգլներում մասնակցություն ====


=== Այլ մասնակցություններ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Սիմոն Մարության

Սիմոն Մարության (անգլ.՝ Simon Marootian, 1923 - 1980), քաղաքական ակտիվիստ, Կալիֆորնիա նահանգի Ֆրեզնոյի շրջանի Գերագույն դատարանի դատավոր։ Ֆրեզնոյի Գերագույն դատարանի հայկական ծագմամբ առաջին դատավորն է եղել և պաշտոնավարել է 1975-1980 թվականներին։ Ակտիվ քաղաքական գործունեություն է ծավալել նաև ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցության շարքերում։ Եղել է Ֆրեզնոյի շրջանի Դեմոկրատական կենտրոնական կոմիտեի նախագահը։ 1974 թվականին եղել է Էդմունդ Փեթ Բրաունի՝ Կալիֆորնիայի նահանգապետի համար ընթացող քարոզարշավի համանախագահը։ Սիմոն Մարությանը եղել է նաև Ֆրեզնոյի շրջանի Ֆաուլեր քաղաքի Հայ առաքելական եկեղեցու ծխական խորհրդի նախագահը։
Մահացել է 1980 թվականին 57 տարեկան հասակում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պեչորա մունիցիպալ շրջան

Պեչորա մունիցիպալ շրջան (ռուս.՝ Муниципальный район «Печора»), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կոմի Հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1949 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պեչորա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 28900 կմ²։


== Բնակչություն ==
2011 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 57700 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Բելիցա (գյուղ, Բելովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲելիցաԲելիցա (ռուս.՝ Белица), գյուղ Ռուսաստանի Կուրսկի մարզի Բելովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1656 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բախչալարի

Բախչալարի (վրաց.՝ ბახჩალარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1180 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դմանիսից հեռու է 17 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 70 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Միրզե Ահմեդ մզկիթ

Միրզե Ահմեդ մզկիթ (ադրբ.՝ Mirzə Əhməd məscidi), 14-րդ դարի մզկիթ է, որը գտնվում է Բաքվի Իչարի Շահար տարածքում։ Պատկանում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրին։


== Պատմություն ==

Մզկիթը կառուցվել է 1345 թվականին Հաջի Միրզա Ահմեդի կողմից։ Մզկիթը գտնվում է Շիրվանշահերի ապարանքների մոտ։ Շատ պատմական մզկիթների պես , նաև Հաջի Բանի մզկիթի պատի վրա կա տապանագիրը։ Տապանագիրում գրված է, որ, Հաջի Բանի մզկիթը կառուցվել է 14-րդ դարում Հաջի Միրզե Էհմեդի կողմից։ Մզկիթը փոքր է։ Մզկիթի շինարարությունը պատկանում է Շիրվան-Ապշերոնի ճարտարապետական դպրոցի։ Մզկիթը գործում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրի Կառավարումի վերահսկողության ներքո։ Հուշարձանը բաղկացած է փոքր նկուղից և Աղոթքային դահլիճից։


== Տես նաև ==
Իչարի Շահար (Բաքվի թաղամաս)
Ջումա մզկիթ (Բաքու)
Շիրվանշահերի ապարանքներ
Թազափիր մզկիթ
Հեյդար մզկիթ


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոմանովսկի շրջան (Սարատովի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոմանովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Ռոմանովսկի շրջան (ռուս.՝ Романовский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սարատովի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ռոմանովկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1300 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 16228 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Միջազգային պայմանագրի գործողության դադարեցում

Միջազգային պայմանագրի գործողության դադարեցում, մի­ջազգային Երկկողմ պայմանագրի գոր­ծողության դադարեցման կամ բազմակողմ պայմանագրից դուրս գալու եղա­նակ՝ բուն պայմանագրում նշված ժամ­կետի և կարգի պահպանմամբ։ Որպես կանոն, պայմանագրի գործողության դա­դարեցում հայտարարող կողմը պայմա­նագրում նշված կարգով նախապես հայտնում է իր մտադրության մասին։ ՀՀ Սահմանադրությամբ միջազգային պայմանագրերի գործողության դադա­րեցում նախատեսված չէ։ Միջազգային պայմանագրերի գործողության դադա­րեցման հետ աոնչվող հարցերը կարգա­վորվում են «ՀՀ միջազգային պայմա­նագրերի մասին» օրենքով։


== Գրականություն ==
Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 1-12, 1974-1986 թթ, Երևան
Է․ Աղայան «Արդի հայերենի բացատրական բառարան», հատոր 1-2, 1976 թ, Երևան
А․ Б. Барихин "Большой юридический словарь", 2002 թ, Москва
Գուրգեն Վանանդեցի

Գուրգեն Վանանդեցի (Գուրգեն Արշակի Փորսուղյան, հունիսի 10, 1898(1898-06-10), Կարս, Կարսի մարզ, Կովկասյան երկրամաս, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 1, 1937(1937-11-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, քննադատ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։


== Գրական անվան ծագումը ==
Գուրգեն Վանանդեցու ծննդավայր Կարս քաղաքը հնում մտնում էր Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Վանանդ գավառի մեջ։ Այդ գավառի անունով էլ նա ընդունել է Վանանդեցի գրական անունը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կարսում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է Կարսի ռեալական դպրոցում։ 1927 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմագրական ֆակուլտետը։ Այնուհետև սովորել է համալսարանի ասպիրանտուրայում։ Գրականության և արվեստի սոցիոլոգիա է դասավանդել Երևանի տարբեր դպրոցներում ու տեխնիկումներում։ 1930 թվականից դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում։ Սկզբում հանդես է եկել որպես բանաստեղծ։ Գրել է մի պոեմ՝ «Արեգակը խաչափայտին» վերնագրով։ Հետո թողել է բանաստեղծությունը և զբաղվել գրականագիտությամբ։ Մահացել է Երևանի բանտում 1937 թվականին։


== Գրական գործունեություն ==
Լինելով Հայաստանի Պրոլետգրողների ասոցիացիայի անդամներից ու ղեկավարներից՝ Գուրգեն Վանանդեցին այդ խմբակցության սկզբունքներով գրել է տեխնիցիզմը փառաբանող, վերացական բանաստեղծություններ, հանդես եկել ընթացիկ գրական շարժումը վերլուծող հոդվածներով և առանձին գրքերի գրախոսություններով։ 1920-ական թվականների վերջին հաղթահարել է նեղ խմբակային մոտեցումը և ներկայացրել է ընթացիկ գրականությունը լայն հայացքով և միասնության մեջ քննելու պահանջ։ Գուրգեն Վանանդեցու գրականագիտական և արվեստաբանական ուսումնասիրությունները՝ նվիրված Խաչատուր Աբովյանին, Րաֆֆուն, Ալեքսանդր Շիրվանզադեին, Պերճ Պռոշյանին, Եղիշե Չարենցին, Մարտիրոս Սարյանին բնութագրվում են սոցիոլոգիական ուղղվածությամբ՝ երբեմն հասնելով արվեստի առանձնահատկությունները շրջանցող, մերկ գաղափարայնության, ինչը բնորոշ էր 1930-ական թվականների խորհրդահայ գրաքննադատության համար։ Գուրգեն Վանանդեցին մասնակցել է նաև «Հայ գրականության պատմություն (1933)» ութհատորյակի ստեղծման աշխատանքներին։


== Երկեր ==
Արեգակը խաչափայտին (պոեմ), Երևան, 1923, 13 էջ։
Մարտիրոս Սարյան, Եղիշե Չարենց, Երևան, 1926:
Րաֆֆու վեպերը, Երևան, Պետհրատ, 1928, 136 էջ։
Շիրվանզադեի ստեղծագործության հիմնական գծերը, Երևան, Պետհրատ, 1930, 113 էջ։


== Գրականություն ==
Հայկ Խաչատրյան, Գրական տեղեկատու, Երևան, 1981, 544 էջ։
Հայկ Խաչատրյան, Գրական տեղեկատու, Երևան, 1986, էջ 527։
Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 11, Երևան, 1985, էջ 268։
Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հատոր 4, Երևան, 2003:
Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատոր 2, Երևան, 2007, էջ 523։
Ղուկասյան Զ., Սովետահայ գրականագիտությունը 1920-1930-ական թվականներին, Երևան, 1981։
Վորոնովկա (գյուղ, Նովոուկրաինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎորոնովկաՎորոնովկա (ուկրաիներեն՝ Воронівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վորոնովկա գյուղում բնակվում էր 341 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մայքլ Ջեքսոնի սինգլների սկավառակագրություն

Այս էջում Դուք կծանոթանաք Մայքլ Ջեքսոնի սինգլների դիսկոգրաֆիայի հետ, ինչպես նաև հնավորություն ունեք ծանոթանալու, թե նրա սինգլները ինչ հորիզոնականներ են գրավել հետևյալ երկրներում ԱՄՆ (US), Մեծ Բրիտանիա (UK), Կանադա (CA), Գերմանիա (DE), Ֆրանսիա (FR), Իռլանդիա (IE)։


== Սոլո ==
ծանոթություն։ ՝

1 Թողարկված է միայն Promo տարբերակով։
2 Թողարկված է միայն ԱՄՆ-ի և Կանադաի սահմաններից դուրս։
3 Թողարկված է միայն ԱՄՆ-ում։
4 Պաշտոնապես չի թողարկվել։
5 Թողարկված է միայն ԱՄՆ-ոմ, Կանադայում և Ավստրալիայում։
6 Հայտվել է Բրիտանիայի հիթ շքերթներում միայն 2009 թվականին, միայն նրա մահից հետո։
7 Այս երգի վաճառքի թիվը Բրիատանիայում մեծացել է 2 անգամ, միայն Մայքլի մահից հետո։
7 Հավելյալ տեղեկություններ ԱՄՆ-ի Hot Dance Club Songs հիթ-շքերթից։


== Համատեղ աշխատանքներ և այլ թողարկումներ ==


== Սերտեֆիկացում ==


== Հղումներ ==
«Սինգլների վաճառքների քանակ»։ գրվելու թվական։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 16-ին։ Վերցված է համացանցում դիտելու թվական 


== Աղբյուրներ ==
S/2007 S 3

S/2007 S 3, Սատուրնի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։
Լիվրամենտու

Լիվրամենտու (պորտ.՝ Livramento), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բորբորեմայի մարզում։ Մտնում է Կարիրի Օսիդենտալի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7609 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 300 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 26,1 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականի նոյեմբերի 11-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 12.641.148,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.613,42 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,586 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Լիվրամենտուի մասին
Հայկական աղաման

Հայկական աղաման, հայկական խեցեգործությանը ներհատուկ կավից պատրաստված աղամանների տեսակ։


== Պատմություն ==
Հայկական աղամանները սկսել են պատրաստել դեռևս հնագույն ժամանակներում, երբ Հայաստանում տիրապետողը բազմաստվածությունն էր։ Աղամանները խորհրդանշում էին հին հայկական մայրության և գեղեցկության աստվածուհի Անահիտին. և ըստ ավանդույթի դրանք պատրաստում էին կանայք։


== Ձևը ==
Աղամաններն իրենցից ներկայացնում էին հղի բաց փորով կանանց, որոնց մեջ էլ հենց պահում էին աղը։ Ի տարբերություն մյուս աղամանների, հայկական աղամանը կարող է հասնել շատ մեծ չափսերի։ Ըստ ժողովրդագրական հիշատակումների այս աղամանները դրվում էին թոնրատան օջախի մոտ։ Հայկաձորի պեղումների ժամանակ գտնված աղամանի կնոջ գլխի և ուսերի վրայի օղակաձև զարդանախշերը ըստ որոշ ազգագրագետների լուսապսակներ են, կամ կոտոշների նշաններ են, որոնք հատուկ են վաղ բրոնզի դարին։ Աղամանի վրա պահպանված ֆիգուրները պարում են նախնիների հիշատակին նվիրված պար՝ գորանի։


== Գտածոներ ==
Կանացիակերպ աղամաններ են գտնվել բազմաթիվ հնավայրերում՝ Մեծամորում մ․ թ․ ա․ 19-20-րդ դարերի, Շիրակի նարզում, Կարմրաքարի հնավայրի պեղումների ժամանակ, Արտաշատի բրոնզեդարյան դամբարաններից Անիի քարանձավային արվարձանում գտնված կանացիակերպ աղամանները։


== Ծանոթագրություններ ==
Իռլանդիայի գետեր

Իռլանդիայի գետերը ուժեղ ջրաղբյուրի շնորհիվ խիտ ցանց են կազմում լճերի և ճահիճների հետ խառնվելու վայրերում։ Գետերն ամբողջ տարվա ընթացքում ջրառատ են։ Օգտագործվում է նավագնացության և հիդրոէներգետիկայի  արտադրության համար։ Իռլանդիայում ամենամեծ և ամենակարևոր գետը Շաննոն գետն է, որը լայն տարածում ունի արևելքից արևմուտք։


== Գետերի ցանկը ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մասերու

Մասերու (անգլ.՝ Maseru) համանուն շրջանի վարչական կենտրոն։ Գտնվում է Կալեդոն գետի ափին, Հարավաֆրիկյան Հանրապետության սահմանին։ Բնակչությունը՝ ▲519 186 մարդ (ապրիլի 10, 2016): 1869 թվականից՝ բրիտանական պրոտեկտորատի մայրաքաղաք, իսկ 1966 թվականից, երբ պետությունը անկախություն է հռչակել, դարձել է Լեսոթոյի մայրաքաղաքը։ Քաղաքի անվանումը սեսոտո լեզվից թարգմանաբար նշանակում է «կարմիր ավազաքարի վայր»։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1869 թվականին, Մոշվեշվե I-ի կողմից։ Մինչ 1966 թվականը եղել է Բասուտոլենդի վարչական կենտրոնը։


== Բնակչություն ==

2006 թվականի դրությամբ Մասերուի բնակչությունը հաշվվում է 227 880 մարդ, ինչը կազմում է Լեսոթոյի ամբողջ բնակչության մոտ 10%-ը և երկրի ամբողջ քաղաքային բնակչության մոտ կեսը։ Քաղաքում սեռերի հարաբերակցությունն է՝ 83 տղամարդ 100 կնոջ հաշվով։ Պետության կողմից անկախության հռչակումից հետո Մասերու քաղաքում գրանցվել է բնակչության զգալի աճ։ Այսպես, 1966 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է ընդամենը 28 000 մարդ, իսկ 1986 թվականի մարդահամարի տվյալներով այն արդեն կազմել է 110 000 մարդ։


== Աշխարհագրություն ==
Մասերուն գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում, ՀԱՀ-ի սահմանին։ Կալեդոն գետի վրայով կամուրջ է անցնում, որը միացնում է երկու երկրները։ Հարավաֆրիկյան Հանրապետության կողմից Մասերու քաղաքին ամենամոտ գտնվող քաղաքը Լեդիբրանդն է, որը գտնվում է 18 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքը տեղակայված է Մալոտիի նախալեռներում, ծովի մակարդակից 1600 մ բարձրության վրա։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 138 կմ²։


== Կլիմա ==
Քաղաքի կլիման բնորոշվում է որպես մերձարևադարձային լեռնային՝ շոգ, անձրևոտ ամառներով և ցուրտ ձմեռներով։ Ամռան միջին տարեկան ջերմաստիճանը (դեկտեմբերից մինչև մարտ) կազմում է մոտ 22 °C, իսկ միջին ձմեռայինը (հունիսից մինչև սեպտեմբեր)՝ մոտ 9 °C: Ամենատաք ամիսը հունվարն է, օդի ջերմաստիճանը տատանվում է 15-33 °C-ի սահմաններում, իսկ ամենացուրտը՝ հուլիսը (-3-17 °C): Տեղումների տարեկան միջին քանակը կազմում է ավելի քան 700 մմ։ Դրանց մեծ մասը թափվում է ամռան ամիսներին՝ նոյեմբերից մինչև ապրիլ։


== Տրանսպորտ ==
Մոշվեշվե I-ի անվան միջազգային օդանավակայանը գտնվում է Մասերուից 18 կմ դեպի հարավ-արևմուտք, Մազենոդ արվարձանում։ Գործում է երկաթուղային հանգույց։


== Ծանոթագրություններ ==
Սյունկուրդցոց-գեղ

Սյունկուրդցոց-գեղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պառլամենտարիզմ

Պառլամենտարիզմ, պետական համակարգ, սահմանափակում է օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների գործառույթները։
Պետության կողմից հասարակության կառավարման հստակ համակարգ, որը բնութագրվում է օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների տարանջատմամբ, որտեղ պառլամենտն ունի քաղաքական և գաղափարական էական դեր։ Պառլամենտը չի կարող գոյատևել առանց պառլամենտարիզմի։ Պառլամենտարիզմի կարևորագույն տարրերն են՝ իշխանությունների բաժանումը ճյուղերի, օրինականությունը, ներկայացուցչությունը։
Պառլամենտարիզմի համար իշխանության բարձրագույն կրողը ընտրովի մարմինն է, որին տրված է նորմատիվ որոշումներ՝ օրենքներ ընդունելու լիազորությունը։
Պառլամենտարիզմը ընդլայնվում և զարգանում է միայն պառլամենտի հստակ գործունեության արդյունքում՝ ժողովրդավարության պայմաններում, երբ երկրում համաչափ, սահմանադրական հավասարակշռության և հակակշիռների հիման վրա գործում են իշխանությունները՝ իրենց լիազորությունների տիրույթում։
Ժամանակակից պայմաններում պառլամետարիզմը կարող է լինել խորհրդարանական հանրապետություններում և խորհրդարանական միապետություններում։ Այս համակարգի քաղաքական ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում երկկուսակցական կայուն քաղաքական համակարգի գոյությունը։


== Պառլամենտարիզմը Հայաստանում ==
Հայաստանում պառլամենտի և պառլամենտարիզմի զարգացման պատմությունը կարելի է բաժանել 7 փուլի

Առաջին փուլ՝ վերաբերում է մինչև Առաջին Հանրապետության ստեղծման ժամանակաշրջանին, որը պառլամենտարիզմի ներկայացուցչական մարմինների կայացման համար անհրաժեշտ փորձի ու իրավական գիտելիքների կուտակման փուլ էր։
Երկրոորդ փուլ՝ կապվում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծման և դրա կենսագրության հետ։
Երրորդ փուլ՝ վերաբերում է Խորհրդային Հայաստանի պառլամենտի գոյությանը։ Այստեղ պառլամենտարիզմի մասին կարելի է խոսել մեծ վերապահումով, քանի որ Հայաստանը Խորհրդային Միության կազմում գործող ոչ անկախ երկիր էր, որտեղ իշխում էին խորհրդային օրենքները։ Այս Փուլը կարելի է բաժանել երկու մասի՝ 1.1920-1988 թվականը՝ մինչև ղարաբաղյան ազգային-ազատագրական շարժման սկիզբը. 2.1988-1991 թվականը՝ անկախության ձեռքբերումը։
Չորրորդ փուլ՝ անկախ պետականության կայացման, խորհրդային օրենքների հիման վրա ընտրված պառլամենտի հիման վրա իշխանությունների տարանջատման և պետական իշխանության մարմինների լինելիության, նոր օրենսդրության մշակման ժամանակաշրջան։
Հինգերորդ փուլ՝ 1995 թվական՝ Սահմանադրության ընդունում և հետսահմանադրական ժամանակաշրջան։
Վեցերորդ փուլ՝ 2001 թվականից սկսած սահմանադրական բարեփոխումների և Եվրախորհրդին անդամակցելու ու նրա պահանջների կատարման ժամանակաշրջան։
Յոթերորդ փուլ՝ սկիզբը 2005 թվականի նոյեմբերի 27-ի հանրաքվեն, որի արդյունքում կատարվեցին սահմանադրական փոփոխություններ։ Բացվեց նոր հեռանկար պառլամենտի տեղի ու դերի բարձրացման և պառմալենտարիզմի զարգացման համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Հ. Հակոբյան, Պառլամենտը և պառլամենտարիզմը Հայաստանում, Երևան, 2007
Զալեսնոե (գյուղ, Բախչիսարայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶալեսնոեԶալեսնոե (ուկրաիներեն՝ Залісне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Yuqarı Qaralez), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Յուզլեր։
2001 թվականի տվյալներով Զալեսնոե գյուղում բնակվում էր 359 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վասսոն

Վասսոն (ֆր.՝ Vassogne), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա երկրամասի Էնայի գավառում։ Բնակավայրի փոստային ինդեքսը՝ 02160:


== Բնակչություն ==
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների, համայնքի բնակչությունը կազմում է 66 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով աշխատունակ տարիքի 41 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 29-ը տնտեսապես ակտիվ են, 12-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 70,7 %, 1999 թվականին եղել է 63,3 %)։ 29 աշխատունակ բնակիչներից 25-ը աշխատում էին (17 տղամարդ և 8 կին), անաշխատանք էին 7-ը (4 տղամարդ և 3 կին)։ 12 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 1-ը թոշակառու, 5-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիա
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Սալվադոր դե Խուխույ

Սան Սալվադոր դե Խուխույ (իսպ.՝ San Salvador de Jujuy), քաղաք Արգենտինայի հյուսիսարևմտյան մասում, Խուխույ նահանգի մայրաքաղաք։ Գտնվում է նահանգի հարավային մասում, Հիբի-Հիբի գետակի հորդացման վայրում։ Տեղի բնակիչների համար անվանվում է պարզապես Սան Սալվադոր։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Պատմական քաղաքի կենտրոնը գտնվել է բարձր լեռների հովիտներում։ 20-րդ դարում քաղաքը հիմնականում ձգվել է Հիբի-Հինի գետից դեպի հարավ և հարավ-արևելք և փոքր չափով Ռիո Գրանդեից դեպի հյուսիս։


== Կլիմա ==
Սան Սալվադորը գտնվում է մերձարևադարձային գոտում, կլիման բավականին տաք է ու փափուկ։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը +19, 4° С է, տարեկան տեղումների քանակը 777.7 մմ։ Ամառը բավականին տաք է և խոնավ։ Ձմեռը չոր է, փափուկ, հնարավոր է նաև զով եղանակ 0° С-ի սահմաններում։


== Տեսարժան վայրեր ==
Քաղաքը շրջապատված է Անդերի գեղատեսիլ լանջերով։
Քաղաքի առավել հայտնի ճարտարապետական հուշարձաններն են.

Կառավարական տուն- ներառում է տարրեր ֆրանսիական, իտալական և իսպանական գաղութային
ճարտարապետությունից։

Մայր տաճար(Catedral de San Salvador de Jujuy)- կառուցվել է 17-րդ դարում։
Բազիլիկա Սան Ֆրանցիսկո(Basílica de San Francisco)- Կառուցվել է 1611-1618 թթ., վերջին անգամ վերանորոգվել է 1927 թվականին։
Սանտա Բարբարա մատուռ (Capilla de Santa Barbara)


== Սպորտ ==
Քաղաքում կա «Գիմնազիա դե Խուխույ» ֆուտբոլային ակումբը, որը մասնակցում է Արգենտինայի գլխավոր չեմպիոնների լիգային։


== Հայտնի մարդիկ, ծնված այս քաղաքում ==
Խոսե Վալենսիա (ծնվել է 1955 թ.)- Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստ, 1978 թ. աշխարհի չեմպիոն։
Սեբաստիան Լլապուր- բժիշկ, դերասան։
Պոդյուգա (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոդյուգա (այլ կիրառումներ)Պոդյուգա (ռուս.՝ Подюга ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վել գետի ձախ ափին՝ 78 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 102 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300212103000029060
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002906
Ավազանի կոդը - 03.02.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պոդոբաս

Պոդոբաս  (ռուս.՝ Подобас), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Իվչա

Իվչա (ուկրաիներեն՝ Івча), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1431 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Իվչա գյուղում բնակվում էր 1 136 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4155 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 273,41 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բրեուսովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոզելշչինսկի շրջան)

Բրեուսովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Бреусівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրեուսովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1464 մարդ։ Խորհրդում կա 7 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ալփունար

Ալփունար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։


== Բնակչություն ==
Եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահություն, արհեստներն ու մանրածախ առևտուրն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լայպցիգ (այլ կիրառումներ)

Լայպցիգ, կարող է վերաբերել՝ 

Լայպցիգ, քաղաք Գերմանիայի Սակսոնիա մարզում։
Լայպցիգ, շրջան է Գերմանիայում։


== Տես նաև ==
Լայպցիգի համալսարան
Լայպցիգի փողոց
Լեյպցիգ, գյուղ Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Վարնենսկի շրջանում։
Մետաղների հատկություններ

Մետաղների հատկությունները լինում են մեխանիկական, ֆիզիկա-քիմիական և տեխնոլոգիական։


== Մեխանիկական հատկություններ ==
Մեխանիկական հատկությունները քանակապես բնորոշվում են նրանց դիմացկունությունը արտաքին տարբեր ուժերի ազդեցության տակ։ Մետաղական դետալները կարող են աշխատել ոչ միայն նորմալ ջերմաստիճաններում, այլ նաև բացասական և շատ բարձր ջերմաստիճաններում։ 

Կոշտություն կոչվում է առաձգական դեֆորմացիաներին դիմադրելու մետաղի հատկությունը.
Ամրություն կոչվում է պլաստիկ դեֆորմացիաներին և քայքայմանը դիմադրելու մետաղի հատկությունը.
Պլաստիկությունը կոչվում է մետաղի պլաստիկ դեֆոմացվելու` արտաքին ուժերի ազդեցությամբ առանց քայքայման իր ձևը փոխելու և այդ ուժերի հեռացումից հետո ստացված ձևը պահպանելու հատկությունը.
Դիմացկունություն կոչվում է հոգնածությանը դիմադրելու մետաղի հատկությունը.
Մածուցիկություն կոչվում է մետաղի դինամիկ, հարվածային ուժերի ներգործությանը դիմադրելու հատկությունը.
Սողք կոչում են բարձր ջերմաստիճաններում, հաստատուն բեռնվածության ազդեցության տակ մետաղի դանդաղ տևական պլաստիկ դեֆորմացիան.
Կարծրությունը մետաղի դիմադրությունն է իր մեջ խրվող, իրենից կարծր մարմնի նկատմամբ։


== Ֆիզիկա-քիմիական հատկություններ ==
Խտություն դա միավոր ծավալում պարունակվող մետաղի մասսան է (գ/սմ3).
Ջերմային ընդարձակում դա ջերմաստիճանի փոփոխման հետ գծային չափերը փոփոխելու մարմնի հատկությունն է, բնութագրվում է ջերմային ընդարձակման գործակցով(աստ.-1).
Էլեկտրական հատկություններ դա էլեկտրական հոսանք հաղորդելու մետաղի հատկությունն է (էլեկտրահաղորդականություն օհմ-1սմ-1).
Մագնիսական հատկություններ դա մետաղի մագնիսականությամբ օժտվելու հատկությունն է.
Կոռոզիականություն կոչվում է շրջապատող միջավայրի քայքալող ազդեցությանը դիմադրելու հատկությունը։


== Մետաղների տեխնոլոգիական հատկություններ ==
Մետաղների ձուլման հատկություն դա դետալների ու նախապատրաստվածքների ճշգրիտ ստացման հնարավորությունն է հալված վիճակում ձևակաղապարի մեջ լցվելու ժամանակ.
Հեղուկահոսունություն կոչվում է հեղուկ մետաղը մետաղե ձուլաձև լցվելու հատկությունը.
Կծկում կոչվում է հեղուկ մետաղը պինդ վիճակի անցնելու ժամանակ նրա ծավալի փոքրացումը.
Պլաստիկություն դա տարբեր ճնշումների ժամանակ զանազան պրոֆիլների ընդգրկման հատկությունն է.
Եռակցելիություն դա եռակցման ժամանակ մետաղից ամուր միացում ստանալու հատկությունն է.


== Տես նաև ==
Մետաղների կառուցվածք