armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Քրիստիան Պետերս

Քրիստիան Հենրիխ Ֆրիդրիխ Պետերս (անգլ.՝ Christian Heinrich Friedrich Peters, սեպտեմբերի 19, 1813(1813-09-19), Կոլդենբյուտել, Nordfriesland district, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Գերմանիա - հուլիսի 18, 1890(1890-07-18), Քլինթոն, Օնեյդա շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), գերմանա-ամերիկացի աստղագետ, եղել է աստերոիդների առաջին հետազոտողներից մեկը, հայտնաբերել է նրանցից 48-ը, ինչպես նաև մի քանի միգամածություններ և գալակտիկաներ։ Ղեկավարել է Լիչֆիլդի աստղադիտարանը։
Պետերսը սովորել է Գումբոլդտի անվան Բեռլինյան համալսարանում, որտեղ մաթեմատիկայի և աստղագիտության դասախոսությունները վարում էր Յոհան Էնկեն։ 23 տարեկանում Պետերսը ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ Կրթությունը շարունակեց մեծ մաթեմատիկոս Կարլ Գաուսի մոտ, ով հայտնի էր աստղագիտության ոլորտում շնորհիվ նրա, որ սեփական մշակման մեթոդով հաշվարկել էր առաջին հայտնաբերած աստերոիդի՝ Սերեսի, շարժման հետագիծը։
Ուսման ավարտից հետո Պետերսը ուղևորվում է Իտալիա, որպեսզի կատարի մի շարք հետազոտական աշխատանքներ և հետո ընդունվի Սիցիլիայում նոր կառուցված աստղադիտարան որպես օգնական։ Սակայն անհանգիստ քաղաքական իրավիճակը Իտալիայում ներքաշում է Պետերսին Իտալիայի անկախության համար մղվող ապստամբական պայքարի մեջ։ 1849 թ. թագավորական զորքերը գրավում են կղզին, ինչի արդյունքում Պետերսը ստիպված է լինում փախչել Ֆրանսիա։ Որոշ ժամանակ անց նա ուղևորվում է Կոնստանտինոպոլիս։ Սակայն այստեղ ևս նա չի կարողանում շարունակել իր գիտական գործունեությունը, քանի-որ շուտով սկսում է Ղրիմյան պատերազմը։
1854 թ. ամերիկյան դեսպանի օգնությամբ Պետերսին հաջողվում է տեղափոխվել ԱՄՆ, որտեղ նա անմիջապես վերսկսում է իր հետազոտողական աշխատանքը։ Արդեն հինգ տարի անց նա զբաղեցնում էր աստղագիտության պրոֆեսորի պաշտոնը Համիլտոնյան քոլեջում Քլինտոն քաղաքում և ղեկավարում էր Լիչֆիլդի աստղադիտարանը։ Այն ժամանակ աստղադիտարանում էր գտնվում այն ժամանակվա ԱՄՆ-ում գտնվող ամենամեծ ռեֆրակտոր աստղադիտակներից մեկը՝ 13 ½ դյույմ։ Այս աստղադիտակի միջոցով էլ Պետերսը կատարել է իր հայտնագործությունների մեծ մասը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կենսագրություն»։ Ազգային ակադեմիայի հրատարակություն։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-04-08-ին։ Վերցված է 2012-10-11  (անգլ.)
Օղուզլուի եկեղեցի

Օղուզլուի եկեղեցի, 9-10-րդ դարերի հայ առաքելական եկեղեցի է, գտնվում է Թուրքիայի Կարսի մարզի Օղուզլու գյուղում՝ Կարս քաղաքից մոտավորապես 35 կմ արևելք և Անի քաղաքից 15 կմ հյուսիս արևմուտք։


== Պատմություն ==
Եկեղեցու սկզբնական հայկական անունը հայտնի չէ։ Եկեղեցու պատերը գոտևորող շինարարական արձանագրությունը, որը թվագրվում է 9-րդ դարի վերջով, նշում է, որ եկեղեցու շինարարությունը հովանավորել է Հասան Գնթունի Իշխանը, ով Հովհաննես Դրասխանակերտցի կաթողիկոսի տարեգրության մեջ հանդիսանում է Սմբատ Ա Բագրատունի թագավորի զորքերի հրամանատար և Կարսի կուսակալ։ Քանի որ արձանագրության մեջ չի խոսվում Սմբատ Ա Բագրատունուց,  առաջ է քաշվել այն տեսակետը, որ արձանագրությունը գրվել է 10-րդ դարի սկզբում տեղի ունեցած Կարսի ապստամբության և Սմբատի` իշխանությունից ժամանակավորապես հեռանալու շրջանում։ Իսկ մեկ այլ արձանագրության մեջ, որն այսօր ավերված է, նշվում է, որ 1001 թվականին եկեղեցին վերանորոգել է իշխանաց իշխան Աշոտ Պահլավունին։


== Ճարտարապետություն ==
Կառույցը Շիրակի ճարտարապետական դպրոցի միակ եռախորան եկեղեցին է։ Ուղղանկյուն պարագիծ ունեցող հատակագծում խաչ է ներգծված, որի հարավային, հյուսիսային ու արևելյան թևեիը կազմավորում են կիսաշրջանխորաններ, իսկ արևմտյանը ուղղանկյուն է։ Ավագ խորանն ավելի խոր է, ուղղաձիգ սկիզբ ունենալու պատճառով։ Այդտեղից մուտքեր են բացվում դեպի ավանդատներ։ Բացի արևմտյան ճակատից, մյուսները օժտված են եռանկյունաձև զույգ որմնախորշերով։ Արտաքին պարզ ճարտարապետական միջոցներով ընդգծված են հարավային մուտքն ու բոլորլուսամուտները, որմնասյուներով ու որմնանկարներով դրվագված գլանաձև թմբուկը, և եռանկյունի խորշերի կամարակապ պսակները՝ ծածկված նրբակերտ զարդանախշերով։
Խորանի յուրաքանչյուր երկու կողմում մատուռ կա, որոնցից յուրաքանչյուրի վրա ուղղանկյուն սենյակ կա, հավանաբար նախագծվել է որպես ապաստան, ուր առանց սանդուղքի կամ ճոպանի հասնել հնարավոր չէ։ Այս ժամանակաշրջանի եռախորան եկեղեցիների համար անսովոր հյուսիսարևմտյան և հարավարևմտյան անկյուններում նույնանման մատուռներ չկան։ Սրանց փոխարեն կան ուղղանկյուն բաժիններ, որոնք բացվում են դեպի կենտրոնական նավ։
Պատենաձև քիվերով զարդարված, խորքային քանդակներով խորշերը հյուսիսային, հարավային և արևելյան ճակատների արտաքին առանձնահատկություններն են։ Հարավային դռան ճակատային մասի վրա մի ռելիեֆ է եղել, որի վրա պատկերված են եղել Մարիամ Աստվածածինը՝ գահին նստած, մանուկը՝ ձախ ծնկին, երկու կողմից հրեշտակների նմանվող ձիավորներ, որոնք, հնարավոր է, եկեղեցու հովանավորները լինեն։ Պահպանվել է եկեղեցու հարավային և արևելյան պատերին հայերեն արձանագրությունը։
Եկեղեցին 20-րդ դարի առաջին քառորդին ամողջական է եղել։ Գմբեթը և հարավարևմտյան անկյունը փլուզվել է 1936 թվականի երկրաշարժից։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Սերգեյ Բայախչև

Սերգեյ Գավրիլի Բայախչև (փետրվարի 22, 1904(1904-02-22), Թավրիզ, Իրան - դեկտեմբերի 30, 1970(1970-12-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային ինժեներ–տեխնոլոգ։


== Գործունեություն ==
ԽՄԿԿ անդամ 1938 թվականից։ Ավարտել է Լենինգրադի տեխնոլոգիական ինստիտուտը (1929 թվական)։ Աշխատել է Երևանի ավտոդողերի գործարանում որպես գլխավոր ինժեներ (1946 թվականից), տնօրեն (1947 թվականից)։ Եղել է ՀԽՍՀ V գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Նողայական շրջան (Դաղստան)

Նոգայսկի շրջան (ռուս.՝ Ногайский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տերեկլի-Մեկտեբ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 9000 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 22539 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2,5 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ֆոլքլենդյան գայլ

Ֆոլքլենդյան գայլը (լատ․Dusicyon australis) պատկանել է շնազգիներին։ Մինչև այսօր շարունակվում է առեղծված մնալ, թե ինչպես է այն ապրել Ֆոլքլենդյան կղզիներում, քանի որ այն ոչնչացվեց մարդկանց կողմից ավելի շուտ, քան հնարավոր եղավ նրան ուսումնասիրել։


== Աղբյուրներ ==
<references>
Պլատանիսոս

Պլատանիսոս (հուն․՝ Πλατανισσός, թուրքերեն՝ Balalan), գյուղ Կիպրոս կղզու հյուսիս-արևելքում՝ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանում։
1974 թվականին Թուրքիայի կողմից Հյուսիսային Կիպրոսի ռազմակալումից հետո գյուղը դե ֆակտո մտնում է անկախ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության մեջ։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմում է 89 մարդ, հիմնականում՝ թուրքեր։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (221601-221700)

Աստերոիդների ցանկ (221501-221600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (221701-221800)
 Աստերոիդների ցանկ (221501-221600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (221701-221800)
Գարի Վինիկ

Գարի Սքոթ Վինիկ (անգլ.՝ Gary Scott Winick, մարտի 31, 1961(1961-03-31), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - փետրվարի 27, 2011(2011-02-27), Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր և մոնտաժող։ Առավել հայտնի է «Լովելաս» (2002), «13-ից 30» (2004) և «Հարսնացուների պատերազմ» (2009) ֆիլմերի վրա աշխատանքով։


== Կենսագրություն ==
Գարի Վինիկը ծնվել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորք քաղաքում։ Սովորել է Columbia Grammar & Preparatory School միջնակարգ դպրոցում, որը ավարտել է 1979 թվականին՝ բակալավրի աստիճանով։ Այնուհետև ընդունվել է Բոստոնի Թաֆթս համալսարանը, որը ավարտել է 1984 թվականին։ Այնտեղ սովորելիս որոշել է դառնալ ռեժիսոր։ Բայց մինչ ֆիլմի նկարահանումները սկսելը, յոթ տարի աշխատել է Նյու Յորքի համալսարանի «Արվեստի դպրոցում»։
1989 թվականին առաջնաելույթ է ունեցել որպես ռեժիսոր՝ նկարահանվելով «Պարետային ժամ» թրիլլերում։ 1991 թվականին դրան հաջորդել է երկրորդը՝ «Անձրևից առաջացած» ֆիլմը, Բրիջիտ Ֆոնդայի հետ միասին։ 1995 թվականին «Կոդ Տիկ» ֆիլմի համար Բեռլինի կինոփառատոնում ստացել է «Բյուրեղյա արջ» մրցանակ։
1999 թվականին Ջոնոս Սլոսոմի և IFC Production-ի հետ միասին Վինիկը հիմնադրել է իր «Independent Digital Entertainment» ընկերությունը։ Դրանից հետո նա դարձել է մի քանի այնպիսի հաջողված ֆիլմերի պրոդյուսեր, ինչպիսիք են «Չելսիի պատերը», «Լովելաս», «Նոյեմբեր» և ուրիշներ։
Գարի Վինիկը նաև «13-ից 30» (2004), «Շառլոտայի սարդոստայնը» (2006), «Հարսնացուների պատերազմ» (2009) և «Նամակներ Ջուլիետին» (2010) ֆիլմերի ռեժիսորն է։


== Մահ ==
2011 թվականի փետրվարի 27-ին Գարի Վինիկը մահացել է թոքաբորբից Մանհեթենի հիվանդանոցներից մեկում՝ ուղեղի քաղցկեղի դեմ երկարատև պայքարից հետո՝ իր հիսունամյակից մեկ ամիս առաջ։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===
1991՝ Անձրևից առաջացած
1995՝ Քաղցր Ոչինչ
2000՝ Սիրեկան Սեմ
2002՝ Լովելաս
2004՝ 13-ից 30
2006՝ Շառլոտայի սարդոստայնը
2009՝ Հարսնացուների պատերազմ
2010՝ Նամակներ Ջուլիետին


=== Պրոդյուսեր ===
1995՝ Քաղցր Ոչինչ
2000՝ Սիրեկան Սեմ
2001` Կինոնկար
2002՝ Լովելաս
2004՝ Նոյեմբեր
2004՝ Առատության երկիր
2005՝ Միայնակ Ջիմը
2005՝ Պիցցա
2005՝ Ներեցեք, ատողներ
2007՝ Փաթիլներ


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
Բեռլինի կինոփառատոն

1999՝ Բյուրեղյա արջ՝ լավագույն գեղարվեստական ֆիլմ
1999՝ Երեխաների աջակցության գերմանական հիմնադրամի Գրան պրի՝ լավագույն գեղարվեստական ֆիլմի համարԱնկախ ոգի մրցանակ

2002՝ Ջոն Կասավետիսի մրցանակՍանդենս

2002՝ Դրամայի լավագույն ռեժիսոր


== Ծանոթագրություններ ==
Կլինովոե (գյուղ, Գորոդոկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿլինովոեԿլինովոե (ուկրաիներեն՝ Клинове), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կլինովոե գյուղում բնակվում էր 2 364 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6327 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 373,64 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յակով Զելդովիչ

Յակով Բորիսի Զելդովիչ (բելառուս․՝ Якаў Барысавіч Зяльдовіч, ռուս.՝ Яков Борисович Зельдович, (փետրվարի 23 (մարտի 8), 1914, Մինսկ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 2, 1987(1987-12-02), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային ֆիզիկոս-տեսաբան։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1958), սոցիալիստական աշխատանքի եռակի հերոս։


== Կենսագրություն ==
1964 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ կիրառական մաթեմատիկայի ինստիտուտում, 1966 թվականից Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր։ Զելդովիչը այրման, դետոնացման և հարվածային ալիքների տեսության հիմնադիրներից է։ Ունի ֆիզիկական քիմիային, աստղաֆիզիկային, միջուկային և տարրական մասնիկների ֆիզիկային վերաբերող աշխատանքներ։ Զելդովիչը ուրանի ճեղքման շղթայական ռեակցիայի ճշգրիտ հաշվարկի հեղինակներից է։ Յուլի Բ․ Խարիտոնի հետ համատեղ աշխատանքնևրը կարնոր նշանակություն են ունեցել միջուկային էներգիայի օգտագործման պրոբլեմների լուծման համար։ Զելդովիչին է պատկանում գերսառը նեյտրոններ «որսալու» գաղափարը (իրագործել է Ֆ․ Շապիրոն)։ Մշակել է աստղերի և աստղային համակարգերի զարգացման վերջնական փուլերի տեսությունը, առաջարկել տիեզերաբանական տեսությունների ստուգման փորձնական մեթոդներ։ 1970 թվականից եղել է Միջազգային աստղագիտական միության (ՄԱՄ) տիեզերաբանական նորաստեղծ հանձնաժողովի առաջին նախագահը։


== Պարգևներ ==
Լենինյան մրցանակ
ԽՍՀՄ պետական (4 անգամ) մրցանակներ
Կուրչատովի մեդալ (1977)
Ստալինի մրցանակ (1943, 1949, 1951, 1953)
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1945,1964)
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (1962)
2001 թ. 11438 Զելդովիչ աստերոիդը անվանվել է նրա հիշատակին


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Герштейн С․ С․ и др․, Яков Борисович Зельдович, «Успехи физических наук», 1974, т․ 112, вып․ 3 (ունի աշխատ, ցանկ)։
Ավետարան (4867)

Ավետարան (4867), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4867 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1297 թվականին Սիմեոն գրիչի կողմից Արճեշում։ Ծաղկող՝ Աստվածատուր։ Ստացողները եղել են Հակովբը, Թովման։ Կազմողները եղել են Ատոմ քահանան, Աստվածատուր ծաղկողը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 32x24,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 296 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 15, նկար ծաղկողի, ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, արծաթյա 2 խաչով (մեկն ականակուռ), աստառը՝ վանդակազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 295բ, ծաղկողի՝ 8ա, 8բ, (14 դ.) կազմողի՝ 9ա, 296բ, (14 դ.), հետագայի՝ 9ա (1551 թ.), 297բ (1701 թ.), 95ա (1840 թ.):


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուոկոոյա (Լենդերկայի վտակ)

Ռուոկոոյա (ռուս.՝ Руокооя), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Մուեզերսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լենդերկա գետի ձախ ափին։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ընդունում է երկու ձախ վտակներ, որը հոսում է Ֆինլանդիայի ամբողջ տարածքով՝ Կույկկապուրո և Պուսուրինյոկի։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կարելիի ավազան, Ֆինլանդիայի և ՌԴ սահմանին, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Պատկանում է Կարելիի ավազանային շրջանին, Բալթիկ ծովի ավազան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01050000112102000010358
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001035
Ավազանի կոդը - 01.05.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գլիկերիա Ֆեդոտովա

Գլիկերիա Նիկոլաևնա Ֆեդոտովա (ռուս.՝ Гликерия Николаевна Федотова, մայիսի 10 (22), 1846, Օրյոլ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 27, 1925(1925-02-27), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս դերասանուհի, Հանրապետության ժողովրդական արտիստուհի (1924), Աշխատանքի հերոս (1924)։
1858 թվականից հանդես է եկել Փոքր թատրոնի բեմում, 1863 թվականին ավարտել Մոսկվայի դրամատիկական ուսումնարանը (Իվան Սամարինի դասարանը) և ընդունվել նույն թատրոնի թատերախումբը։ Եղել է Միխայիլ Շչեպկինի հետևորդներից։
1885 թվականից զբաղվել է մանկավարժությամբ, 1905 թվականին թողել է բեմը։ Գլիկերիա Ֆեդոտովան Պետրոս Ադամյանի հանդիսատեսներից էր Մոսկվայում (1883)։ Շուրջ 25 տարի սերտ բարեկամական կապեր է ունեցել Գաբրիել Սունդուկյանի հետ։


== Դերեր ==
Խաղացել է հերոսական, քնարական, ողբերգական, ինչպես և կենցաղային ու բնութագրական դերեր։ Առանձնապես հաջողություն է ունեցել Ալեքսանդր Օստրովսկու և Շեքսպիրի պիեսներում։ Ա․ Օստրովսկու պիեսներում կատարել է 29 դեր, որոնցից լավագույնը եղել է Կատերինան («Ամպրոպ», 1863, խաղացել է 35 տարի), այլ դերերից են՝ Վասիլիսա («Վասիլիսա Մելենտևա, 1868, դերը գրված է Ֆեդոտովայի համար), Լարիսա («Անօժիտը», 1878), Կրուչինինա («Անմեղ մեղավորներ», 1884), Շեքսպիրի պիեսներում՝ Բեատրիչե («Ոչնչից մեծ աղմուկ», 1865), Կատարինա («Կամակոր կնոջ սանձահարումը», 1871), Պորցիա («Վենետիկի վաճառականը», 1877), Լեդի Մակբեթ («Մակբեթ», 1890) և այլն։


== Գրականություն ==
Гоян Г․, Гликерия Федотова․ Жизнь и творчество великой русской артистки, М - Л․, 1940
Зограф Н. Малый театр второй половины XIX века. - М., 1960.
Немирович-Данченко В. И. Речь на 50-летнем юбилее Г. Н. Федотовой, 8 января 1912 г.; О Г. Н. Федотовой. Из воспоминаний (1939) // Рождение театра. - М., 1989.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գլիկերիա Ֆեդոտովայի մասին «Кругосвет» հանրագիտարանում (ռուս.)
Փերթի համաձայնագիր

Փերթի համաձայնագիր, 1266 թվականի հուլիսի 2-ին կնքված պայմանագիր, որով վերջ էր դրվում Նորվեգիայի թագավոր Մագնուս VI-ի ու Շոտլանդիայի թագավոր Ալեքսանդր III-ի միջև Հեբրիդյան կղզիների ու Մեն կղզու տիրապետության շուրջ ռազմական հակամարտությանը։
Հեբրիդներն ու Մեն կղզին անցել էին նորվեգական տիրապետության տակ, երբ և՛ Շոտլանդիան, և՛ Նորվեգիան դեռևս ձևավորվում էին որպես հարակից ազգ-պետություններ։ Նորվեգական վերահսկողությունն օրինականացվել է 1098 թվականին, երբ Շոտլանդիայի թագավոր Էդգարը կղզիները հանձնել է Նորվեգիայի թագավոր Մագնուս III Բոկոտնին։ Վերջինիս լեզվով կղզիներն անվանվում են Sudreys, որը նշանակում է «Հարավային կղզիններ»։
Համաձայնագիրը կնքվել է 1263 թվականին տեղի ունեցած Լարգսի ճակատամարտից երեք տարի անց։ Պատմաբան Մայքլ Լինչը դրա կարևորությունը համեմատում է 1237 թվականին կնքված Յորքի համաձայնագրի նշանակության հետ։ Յորքի համաձայնագրով հստակեցվել էր Շոտլանդիայի ու Անգլիայի միջև սահմանը, որը համարյա անփոփոխ հասել է մեր օրերը։
Լարգսը հաճախ համարվում է շոտլանդական մեծ հաղթանակ, բայց թագավոր Հաակոն IV-ի կողմից գլխավորված նորվեգական ուժերն ամբողջությամբ չէին ներգրավվել ճակատամարտում ու արդյունքն անհամոզիչ էր։ Հաակոնը նախատեսել էր հաջորդ ամռանը վերսկսել ռազմական գործողությունները, բայց ձմռան ընթացքում վախճանվել է Օրքնեյում։  Նրա հաջորդը՝ թագավոր Մագնուս VI-ը , խաղաղության կողմնակից էր ու կնքել է Փերթի համաձայնագիրը։
Համաձայնագրում Նորվեգիան ճանաչում է Շոտլանդիայի գերիշխանությունը վիճելի տարածքների նկատմամբ միանվագ վճարվող  4,000 և տարեկան անուիտետով վճարվող  100 մարկ գումարի դիմաց։ Տարեկան անուիտետը վճարվել է հաջորդ տասնամյակների ընթացում։ Շոտլանդիան էլ ճանաչել է նորվեգական գերիշխանությունը Շետլանդյան կղզիների ու  Օրկնեյան կղզիների նկատմամբ։


== Տես նաև ==
Համաձայնագրերի ցուցակ


== Ծանոթագրություններ ==
Ագռավաքար (այլ կիրառումներ)

Ագռավաքար, կարող է վերաբերել՝

Ագռավաքար - լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռների արևելյան փեշերին
Ագռավաքար - լեռնագագաթ Արագածի հարավարևմտյան լանջին, Մեծաձոր գյուղից 8 կմ հյուսիս-արևելք
Ագռավաքար (ամրոց, Վասպուրական) - Կանգվար (ամրոց)
Խանախ Մեծ

Խանախ Մեծ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կզըլմեջիդ (Երզնկայի գավառ)

Կզըլմեջիդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պիեռ Պյուվի դը Շավան

Պիեռ Պյուվի դը Շավան (ֆր.՝ Pierre Cécile Puvis de Chavannes, դեկտեմբերի 14, 1824(1824-12-14)[…], Լիոն - հոկտեմբերի 24, 1898(1898-10-24)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի նկարիչ։ Կրել է Ժ․ Օ․ Դ․ Էնգրի և Թ․ Շասսերիոյի, նաև իտալական քվատրոչենտոյի ազդեցությանը։


== Գործեր ==

Ստեղծել է հիմնականում դեկորատիվ-մոնումենտալ գործեր։ Հասուն շրջանի աշխատանքներն առանձնանում են կլասիցիստական և ռոմանտիկական պոետիկայի տարրերի զուգորդումով, հանդիսանալով գեղանկարչական սիմվոլիզմի տարբերակներից, մի շարք գծերով նախորդել են «Մոդեռն» ոճին։


== Հիմնական գործեր ==
Հիմնական գործերից են՝ 

«Ս․ Ժնեեայի կյանքը» (1874-1898, Պանթեոն, Փարիզ),
«Գիտություններն ու արվեստները» (1887-1889, Սորբոն, Փարիզ),
«Մուսաներ» (1893-1895, Բոստոնի համալսարանի գրադարան) պաննոների շարքը։


== Մատենագիտություններ ==
Vachon, «Р. de-Ch.» (П., 1895)։
Werth L., Puvis de Chavannes, [P., 1926]։


== Ծանոթագրություններ ==
Վոլֆրամս-Էշենբախ

Վոլֆրամս-Էշենբախ  (գերմ.՝ Wolframs-Eschenbach), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Սրեդնայա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Անսբախ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2872 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 25.47 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 71 229։
Քաղաքում կան 10 քաղաքային բնակավայրեր։
Քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվում է XI դարում, 1917 թվականից կոչվում է Օբեր Էշենբախ։ Հետո այն ստացել է իր ներկայիս անվանումը։ Քաղաքի եկեղեցու շենքում թաղված է ` «Պարսիվ» Վոլֆրամ ֆոն Էշենբախ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Karte der Stadt Wolframs-Eschenbach
Wolfram in Eschenbach
Alte Vogtei und fränkische Kreuzritter


== Ծանոթագրություններ ==
Ռադա Միթչել

Ռադա Միթչել (անգլ.՝ Radha Rani Amber Indigo Ananda Mitchell, նոյեմբերի 12, 1973(1973-11-12), Մելբուռն, Ավստրալիա), ավստրալիացի դերասան, առավել հայտնի է «Սև խոռոչ» և «Սայլնթ Հիլ» ֆիլմերում խաղացած դերերով։


== Անձնական կյանք ==
Ռադան ծնվել է Մելբուռնում և եղել է վաղ ամուսնալուծված ծնողների միակ երեխան։ Դաստիարակվել է հինդուիստական մշակույթի և կրոնի ոգով։ Հայրը ռեժիսոր է, իսկ մայրը՝ դիզայներ։ Ավարատել է Ավստրալիայի Սուրբ Միքայելի գիմնազիան։ Նրա առաջին անունը Ռադա (անգլ.՝ Radha) է, ունի սանսկիրտերեն ծագում։ Հինդուիզմում այդպես էին անվանում Կրիշնա աստծո սիրեցյալին։ Ռադան բուսակեր է և զբաղվում է յոգայով։


== Կարիերա ==
Միթչելը իր կարիերան սկսել է ավստրալիական հեռուստատեսությունում՝ մանկական հեռուստասերիալում։ 1994 թվականին «Հարևանները» սերիալում խաղացել է երկու բոլորովին տարբեր դեր։ Այդ շոուին նա մասնակցել է 3 տարի։
1997 թվականին երկու ֆիլմերում՝ «Բարձր արվեստ» և «Բոլորը միասին» մասնակցելու համար պարգևատրվել է «Անկախ ոգի» կինոմրցանակով։ Նրա մյուս ֆիլմերի թվում են՝ «Սև խոռոչ»՝ Վին Դիզելի, «Հեռախոսախցիկ»՝ Քոլին Ֆարելի և «Ցասում»՝ Դենզել Վաշինգտոնի հետ միասին։
Ռադա Միթչելը նկարահանվել է նաև «Կախարդական երկիր» ֆիլմում, որտեղ գլխավոր դերերում խաղում էին Ջոնի Դեփը և Քեյթ Ուինսլեթը։ Այս ֆիլմի բոլոր աստղերը ստացել են կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակ՝ ականավոր դերեր անվանակարգում։ Maxim ամսագրի «Թեժ 100-ը 2002-ին» վարկանիշում զբաղեցրել է 45-րդ տեղը։
2005 թվականին Միթչելը գլխավոր դեր է խաղացել Վուդի Ալլենի «Մելինդա և Մելինդա» ֆիլմում, «Սիրուց խենթացած» ֆիլմում խաղացել է Իզաբելլայի դերը։ Նաև նկարահանվել է 2006 թվականի ճապոնական պաշտամունքային վիդիոխաղի մոտիվներով համանուն «Սայլնթ Հիլ» սարսափ ֆիլմում։ 2008 թվականին Միթչելը Մայքլ Վարդանի հետ նկարահանվել է «Կոկորդիլոս», «Հենրի Փուլն արդեն այստեղ է», ինչպես նաև՝ «Հուան Շիի երեխաները» ֆիլմերում։
Ռադա Միթչելի մասնակցությամբ վերջին ֆիլմերն են՝ 2009 թվականի ֆանտաստիկ «Սուռոգատներ» մարտաֆիլմը, որի ռեժիսորը Ջոնաթան Մոստոուն էր, իսկ գլխավոր դերում խաղում էր Բրյուս Ուիլիսը և 2008 թվականի՝ ռեժիսոր Միմի Լեդերայի «Գողի օրենսգիրքը» քրեական ֆիլմը։ Ռադան հայտնվել է նաև «Սայլնթ Հիլ 2» ֆանտաստիկ ֆիլմի երկրորդ մասում։ Միթչելը խաղացել է նաև «Կարմիր այրին» սերիալի գլխավոր դերը։ Սերիալի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականին ABC հեռուստաալիքով։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ադիջե (գետ)

Ադիջե (իտալերեն՝ Adige), գետ Իտալիայի հյուսիսում։ Սկիզբ է առնում Ալպերից, թափվում Ադրիատիկ ծովը՝ Պո գետի հետ առաջացնելով ընդհանուր դելտա։ Երկարությունը 410 կմ է, ստորին հոսանքում նավարկելի է։ Ադիջեի ափին է գտնվում Վերոնա քաղաքը։
Անվանումն առաջացել է լատ.՝ Atesia անունից, որի հիմքում ընկած է հնդեվրոպական՝ «արագ շարժվել, հոսել» նշանակող արմատը։


== Ծանոթագրություններ ==
Լոնգոբուկո

Լոնգոբուկո  (իտալերեն՝ Longobucco), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4358 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 21 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 210 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87066։ Հեռախոսային կոդը՝ 0983։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Գրաբովո (այլ կիրառումներ)

Գրաբովո, կարող է վերաբերել՝

Գրաբովո - գյուղ, Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում
Գրաբովո - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում
Գրաբովո - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանում
Գրաբովո - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ստարովիժևի շրջանում
Գրաբովո - գյուղ Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Բեսսոնովսկի շրջանի կազմում
Իգոր Պրոնին

Իգոր Պրոնին (ռուս.՝ Игорь Евгеньевич Пронин, 1968, Մոսկվա, ԽՍՀՄ - 2015), ռուս ֆանտաստ-գրող և լրագրող։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Մոսկվայում։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Ավարտել է Համառուսական հեռակա ֆինասա-տնտեսական ինստիտուտը, որտեղ ձեռք է բերել տնտեսագետի մասնագիտություն։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատել է Մոսկվայի բանկային համակարգում։ 2000-ական թվականների սկզբին պրոֆեսիոնալ զբաղվել է գրականությամբ և լրագրողական գործունեությամբ։ Մահացել է 2015 թվականին։   


== Ստեղծագործություն ==
Պրոնինն իր դեբյուտն է նշել «Մաո» պատմվածքով (2002 թվական), որը գրավել է ինչպես քննադատների, այնպես էլ ընթերցողների ուշադրությունը։ Գրողը եղել է գիտական ֆանտաստիկայի «նոր ալիք» առաջնորդ մտավորականների թվում։ Պրոնինը հրատարակել է մի շարք խոշոր հեքիաթներ և պատմվածքներ պարբերականներում, անթոլոգիաներում և հավաքածուներում։   


== Մատենագրություն ==
Մաո (2002 թվական)
Առնետորսի վկաները (2004 թվական)
Չարության սարդոստայնը (2004 թվական)
Արշավանքը (2005 թվական)
Աստղային վիկինգները (2006 թվական)
Անդրադարձը (2007 թվական)
Իրական գեղմը (2008 թվական)
և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Իգոր Պրոնին
Если. 2008. № 11 (189).
Օշին Ա

Օշին Ա (հունվարի 10, 1283 - հուլիսի 20, 1320, Դրազարկի վանք, Կիլիկիայի Հայկական Թագավորություն), Կիլիկիայի Հայոց թագավոր 1308 թվականից։ Հեթում Բ–ի եղբայրը։ Հաջորդել է Լևոն Դ–ին։ Ազգային ուժերի պահանջով Օշին Ա առժամանակ դադարեցրել է կրոնական վեճերը, զբաղվել երկրի սահմանների ամրապնդմամբ ու շինարարական աշխատանքներով։ Մուսուլմանական պետությունների նոր սպառնալիքի և Հովհաննես XXII պապի ճնշման ներքո՝ Օշին Ա և լատինամետ կաթողիկոս Կոնստանդին Գ Կեսարացին Ադանայի ժողովում ընդունել են կաթոլիկ եկեղեցուն միանալու որոշում։ Սակայն ժողովրդի դիմադրությամբ չի իրագործվել այդ որոշումը։ Օշին Ա -ի արևմտամոլ վարքագիծը սրել է պառակտումները երկրում, թուլացրել կենտրոնական իշխանությունը։ 1318 թվականին Եգիպտոսի սուլթանության զորքերը ներխուժել են Կիլիկիա։ Հայկական զորքերը՝ Կոռիկոսի տեր Օշինի հրամատարությամբ, թշնամուն դուրս են մղել զգալի կորուստների գնով։ Հանկարծամահ եղած Օշին Ա–ին հաջորդել է նրա մանկահասակ որդի Լևոն Ե։
Աստերոիդների ցանկ (292001-292100)

Աստերոիդների ցանկ (291901-292000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (292101-292200)
 Աստերոիդների ցանկ (291901-292000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (292101-292200)
Կրետակեր

Կրետակեր (լատ.՝ Pernis apivorus), ճուռակների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։


== Կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը՝ 43-53 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 100-121 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 700 գ։ Գլուխը և վիզը բարեկազմ են, պոչը՝ երկար։ Արուի գլուխը մոխրագույն է, էգինը՝ ավելի դարչնագույն։ Մարմինը վերևից դարչնագույն է, թևատակը՝ նեղ շերտերով, դաստակի հատվածի բիծը՝ մուգ։ Պոչի հիմքում կան 2 մուգ շերտեր։ Երիտասարդի գունավորումը փոփոխական է, սովորաբար՝ միատարր դարչնագույն, թևատակը և պոչի ստորին մակերեսը՝ հավասարաչափ զոլավոր։ Առավել հաճախ տեսանելի է թռիչքի պահին կամ չուի ժամանակ։ Կերակրվում է գետնին՝ հորիզոն, դիրքով։ Բնակվում է սաղարթավոր և խառնանտառներում, անտառեզրերին։


== Սնունդը ==

Սնվում է առավելապես մեղուների և կրետների թրթուրներով, մանր ողնաշարավորներով։ Մարմնի կառուցվածքով, ճակատի, բերանի անկյուններում և աչքերի շուրջը մանր փետուրների առկայությամբ հարմարված է կրետների և մեղուների թրթուրներով սնվելու վտանգավոր ու դժվարին միջոցին։ Ոտքերի փետրազուրկ հատվածները պատված են հաստ, կոշտ, մանր եղջերացած վահանիկներով, որոնք պաշտպանում են գազազած կրետների ու մեղուների հարձակումներից։


== Բազմացում ==
Վաղ գարնանային վերադարձը՝ ապրիլի վերջ-մայիսի սկզբին՝ փոքր երամներով։ Բույնը հարթակ է՝ ճյուղերից, կանաչ տերևներից՝ ծառերին։ Դնում է 52 մմ տրամագծով, սպիտակ՝ կարմիր-դարչնագույն պտերով 2 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 34-38 օր (մասնակցում է նաև արուն)։ Ձագերը բնից դուրս են գալիս կյանքի 49-րդ օրը՝ լիարժեք փետրածածկով։ Աշնանային չուն՝ սեպտեմբերի վերջին։
Կարիմ Փախրավի

Կարիմ Փախրավի (1962, Բահրեյն - ապրիլի 12, 2011(2011-04-12), Մանամա, Բահրեյն), բահրեյնցի լրագրող։ Ձերբակալվել է Բահրեյնի ոստիկանության կողմից և ծեծվել մահվան ելքով։ Դարձել է երկրորդ լրագրողը, ով սպանվել է Բահրեյնում ապստամբության ժամանակ։


== Կենսագրություն ==
Կարիմ Փախրավին բնակվել է Մանամայում։ 2002 թվականին դարձել է «Ալ-Վասաթ» թերթի հիմնադիրներից մեկը, որը դարձավ Բահրեյնում միակ անկախ թերթը։ Մտել է Բահրեյնի ամենախոշոր ընդդիմական կուսակցության` «Ալ-Վեֆաք»-ի կազմի մեջ։
2011 թվականի ապրիլի 5-ին Կարիմ Փախրավին ձերբակալվել է ոստիկանության կողմից, ինչից հետո, ինչպես հայտարարեց Փախրավին, ոստիկանությունը սպառնացել է պայթեցնել իր տունը։ Դրա հետ միաժամանակ Բահրեյնի կառավարությունը «Ալ-Վեֆաք» թերթին մեղադրեց նրանում, որ իրենք զբաղվում են «լուրերի հորինմամբ ու կեղծմամաբ»։ Ինչպես նաև հայտարարվեց, որ կառավարությունը մտադիր է մեղադրանք ներկայացնել թերթի երեք աշխատակիցներին, ևս երկուսին էլ արտաքսել երկրից։
Փախրավին մահացավ իր ձերբակալությունից մեկ շաբաթ անց, 2011 թվականի ապրիլի 12-ին։ Ոստիկանության ներկայացուցիչները հայտարարեցին, որ լրագրողը մահացել է երիկամային անբավարարությունից, սակայն ավելի ուշ հրապարակվեցին մահացած լրագրողի մարմնի լուսանկարները, որում տեսանելի են կապտաբծերն ու կտտանքի հետևանքները։


== Հաջորդող իրադարձությունները ==
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր քարտուղար Իրինա Բոկովան պահանջեց հետաքննություն անցկացնել լրագրողի մահվան առիթով։
2012 թվականի մայիսի 31-ին սպանվեց լրագրող` Ահմեդ Իսմաիլ Հասսանը, ով համացանցում հրապարակել էր Փախրավիի մարմնի նկարները։
Երկու ոստիկաններ, ովքեր մինչև մահը ծեծել էին Կարիմ Փախրավիին, դատապարտվեցին 7 տարվա ազատազրկման։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Bahrain: UN official urges probe after media professionals die in detention
Գրիգորի Բարխին

Գրիգորի Բորիսովիչ (Գերշ Բերկովիչ) Բարխին (ռուս.՝ Григорий Борисович (Герш Беркович) Бархин, մարտի 20, 1880(1880-03-20), Պերմ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 11, 1969(1969-04-11), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ճարտարապետ, քաղաքաշինարար, ճարտարապետության տեսաբան, մանկավարժ, Շինարարության և ճարտարապետության ակադեմիայի թղթակից անդամ (1956), ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ։ Ճարտարապետներ Բորիս և Միխայիլ Բարխինների հայրը։


== Կենսագրություն ==
Գրիգորի Բարխինը ծնվել է 1880 թվականի մարտի 20-ին Պերմում, սրբապատկերագրի ընտանիքում։ Մանկությունն անցկացրել է Անդրբայկալում։ 1897 թվականին ավարտել է Օդեսայի գեղարվեստի ուսումնարանը։ Ավարտել է Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի գեղարվեստի բարձրագույն ուսումնարանի դասընթացը (1901-1908)։ Ստացել է նկարչի կոչում «մայրաքաղաքի ծայրամասերում ուղղափառական գերեզմանատան» նախագծի համար (19 մայիսի, 1898)։
1909 թվականից դասավանդել է Մոսկվայի ճարտարապետական ինստիտուտում, 1930 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1908-1912 թվականներին աշխատել է որպես ճարտարապետ Ռոման Կլեյնի օգնական Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի և Մոսկվայի Բորոդինոյի շինարարության ժամանակ։
Մասնակցել է Մոսկվայի ճարտարապետական միության աշխատանքներին (ՄՃՄ, 1923-1930 թվականներ), խմբագրել է «ՄՃՄ մրցույթներ» հրատարակությունը (ռուս.՝ «Конкурсы МАО», 1923-1926 թվականներ) և այլն։ 1932 թվականին եղել է ԽՍՀՄ ճարտարապետների միության հիմնադիրներից մեկը։
1930-ական թվականներին ղեկավարել է Մոսսովետի ճարտարապետա-պլանավորման արվեստանոցը։
Գրիգորի Բարխինը մահացել է 1969 թվականի ապրիլի 11-ին Մոսկվայում։ Թաղվել է Վվեդենյան գերեզմանատանը։


== Ընտրյալ նախագծեր և կառույցներ ==

Սևաստոպոլի վերականգնման նախագիծ, ԽՍՀՄ (1943-1946)
Նախագծային աշխատանքներ Մոսկվայի վերականգնման աշխատանքների ուղղությամբ, ԽՍՀՄ (1933-1938)
Առողջարան Սակիում, Ղրիմ, ԽՍՀՄ (1929)
«Известия» թերթի շենքը Մոսկվայում, ԽՍՀՄ (1925-1927)
Ծծմբական և ազոտական թթուների գործարաններ Նիժնի Նովգորոդ քաղաքի մոտ, Ռուսաստան (1915‒1916)


== Հրատարակություններ ==
Рабочий дом и рабочий посёлок-сад. — М., 1922.
Архитектура театра. — М., 1947.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Зодчий, педагог, общественный деятель // «Архитектура СССР». — 1960. — № 7.
Зодчие Москвы времени эклектики, модерна и неоклассицизма (1830-е — 1917 годы): илл. биогр. словарь / Гос. науч.-исслед. музей архитектуры им. А.В.Щусева и др. — М.: КРАБиК, 1998. — С. 28. — 320 с. — ISBN 5-900395-17-0
С. Н. Кондаков Юбилейный справочник Императорской Академии художеств. 1764-1914. — Спб.: Товарищество Р.Голике и А.Вильборг, 1915. — Т. 2. — С. 291. — 454 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Бархин Г. Б. Дом газеты «Известия» (Москва) Дом газеты «Известия»(ռուս.)
Լուկինո (գյուղ, Բոգորոդսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼուկինոԼուկինո (ռուս.՝ Лукино), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կալորիա

Կալորիա (լատ.՝ calor — ջերմություն), ջերմության քանակի արտահամակարգային միավոր։ Նշանակվում է Կկալ (միջազգային նշանակումը՝ cal)։
Կալորայից բացի տարածված է նաև կիլոկալորիան. 1 կկալ = 1000 կալ։
Սկզբում կալորիան սահմանվել է որպես ջերմության այնպիսի քանակ, որն անհրաժեշտ է 1 գ ջուրը 1 °C տաքացնելու համար։ Մինչև 19-րդ դարի վերջը ո՛չ տաքացման պայմանների, ո՛չ էլ ջերմաստիճանային տիրույթի վերաբերյալ որևէ վերապահում չի արվել։ Այդ պատճառով կիրառվել են տարբեր՝ 0-, 15-, 20-, 25-աստիճանային, միջին, տերմոքիմիական և այլ կալորիաներներ։ 
Ջրի և գոլորշու հատկություններին նվիրված Առաջին համաշխարհային կոնֆերանսը (Լոնդոն, 1929 թվական) մտցրել է միջազգային կկալ՝ սահմանելով այն իբրև միջազգային կվտ · ժ-ի 1/861, 1 մաս։ Ջրային գոլորշիների հատկություններին նվիրված միջազգային կոնֆերանսներում (1954 թվական և 1956 թվական) որոշում է ընդունվել կալորիայից անցնելու նոր միավորի՝ բացարձակ Ջոուլի, որը հետագայում ներառվել է Միավորների միջազգային համակարգում։ Կալորիայի և ջոուլի միջև առնչությունը հետնյալն է՝ 1 կալ = 4, 1868 ջ (ճշգրիտ)։ 20-աստիճանային կալորիան հավասար է 4, 181 ջ, իսկ տերմոքիմիայում կիրառվող կալորիան՝ 4, 1840 ջ։


== Գրականություն ==
«Химическая энциклопедия» ISBN 5-85270-008-8
Էլգուջա Բուրդուլի

Էլգուջա Բուրդուլի (վրաց.՝ ელგუჯა ბურდული, ապրիլի 1, 1941(1941-04-01), Թբիլիսի, ԽՍՀՄ - մարտի 5, 2022(2022-03-05)), վրացի խորհրդային կինոդերասան, երգիչ։


== Կենսագրություն ==
Էլգուջա Բուրդուլին ծնվել է 1941 թվականի ապրիլի 1-ին Թբիլիսիում։ 1959 թվականին ընդունվել է Վրաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի երեկոյան բաժին և սովորել շինարարական ֆակուլտետում։ Ինետիտուտն ավարտել է 1969 թվականին։ Մինչ դերասանական գործունեությամբ զբաղվելն աշխատել է որպես նավաստի «Թբիլիսիի ծով» կայանում (1958), որպես բետոնագործ «Ինժստրոյ» ճանապարհաշինական ընկերությունում (1960-61), եղել է Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական պարերի պարային անսամբլի (ղեկավարներ՝ Նինա Ռամիշվիլի, Իլյա Սուխիշվիլի) արտիստ, Թբիլիսիի ատոմակայանի երկրորդ կարգի օպերատոր (1965-84) և այլն։
1974 թվականից Էլգուջա Բուրդուլին սկսել է նկարահանվել կինոյում։ 1993 թվականին դարձել է Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիկական արվեստների «Նիկա» ակադեմիայի անդամ։ 1999 դարձել է Ռուսաստանի կինոդերասանների գիլդիայի անդամ։


== Ընտանիք ==
Կինը – Ինեզա Աբեսաձե
Որդի – Վլադիմիր Բուրդուլի (ծնվել է 1964 թվականին)
Դուստր – Մայա Բուրդուլի (ծնվել է 1965 թվականին)
Որդի – Բակուրի Բուրդուլի (ծնվել է 1975 թվականին)


== Ֆիլմագրություն ==
1974 - Երթ առաջին, երթ վերջին — Գուջա (էպիզոդ)
1975 - Հետևում եմ իմ ընթացքին — Առաքելով
1977 - Ատելություն — Պրոխոր
1977 - Չվող ճնճղուկներ — Գուջա
1978 - Հատուկ նշանակության ջոկատ — Գուջա
1978 - Մոռացեք «մահ» բառը — Օխրիմ
1979 - Մացգի — Մացգի
1979 - Зов в пелагоне — Ախմախ
1979 - Հաց, ոսկի, նագան — գնչու Պաշկա
1980 - Նպատակ — Աշորդիա
1981 - Լողորդը — Դուրլիշխան Դումբաձե
1982 - Դիմիտրի II — Դավիթ
1982 - Վերածում — Միհրան թագավոր
1982 - Իմաստության հյուղակ — պատմող
1982 - Սաֆո — դասալիք
1983 - Դիմանկար
1983 - Գարունն անցնում է — Բատարեկ Չինչարաուլի
1983 - Պատանդ — առաջնորդ
1983 - Աղոթք
1984 - Գուդամակրյան պատմություններ — Խևիսբերի (էպիզոդ)
1984 - Ոչ այն մարդը
1984 - Գործարք — Չակա
1985 - Թակարդ բորենիների համար — Գայ բեկ
1985 - Русь изначальная — Բելիսարիոս
1985 - Տղամարդիկ ու մյուսները
1985 - Ռոբինզոնիադա — Մգելաձե
1986 - Բորիս Գոդունով — արաբ առևտրական (էպիզոդ)
1986 - Անհրաժեշտ մարդիկ — Ռեզո
1986 - Վեց ձնառատ օրեր — Գուջա
1986 - Կաղ Դերվիշը — գրաստապան (էպիզոդ)
1986 - Любовь мани — Բարլաս
1986 - Սև աչեր — Ջուզեպե (էպիզոդ)
1986 - Լիազորված է հեղափոխությամբ — Էլիավա
1987 - Օվկիանոսի թարմ քամի — բոցման (էպիզոդ)
1987 - Արկածներ որոնողը — Գուջա
1987 - Անավարտ դիմանկար — բարմեն
1989 - Դժվար է լինել աստված — բարոն Պամպա
1992 - Անքունների արևը / վրաց.՝ უძინართა მზე— Գելա
1993 - Կովկասյան երեկո
2000 - Անտիմոզ Իբերիացի
2001 - Երեք ասերի հայրեր — պատմող
2009 - Սև խոյ — Լիպարիտ
2011 - Իմ խենթ ընտանիքը


== Սկավառակագրություն ==
2003 — Пловец, певец прекрасных дам,
2005 — Հիշողություններ։


== Մրցանակներ ==
1992 – «Աստղաբույլ» կինոփառատոնում արժանացել է տղամարդու լավագույն դերակատարման համար գլխավոր մրցանակ «Անքունների արևը» ֆիլմում կատարած դերի համար
1993 – «Նիկա» մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար «Անքունների արևը» ֆիլմում կատարած դերի համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էլգուջա Բուրդուլին Internet Movie Database կայքում (անգլ.)
Էլգուջա Բուրդուլին kinopoisk.ru կայքում (ռուս.)
Էլգուջա Բուրդուլին kino-teatr.ru կայքում (ռուս.)
Աբրահամ Ալխաթունյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զելիմխան (այլ կիրառումներ)Աբրահամ Ալխաթունյան, Պուճուր Աբրո, Զելիմխան (անհայտ - 1918, Կարաքիլիսե), ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ահաբեկիչ։
Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցության անդամ։ Գործել է հիմնականում Կովկասում։ Մասնակցել է հայ-թաթար կռիվներին։ Բաքվում աշխատել է Մանթաշյանցի նավթագործարանում։ 1907 թվական Բաթումում Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության վճռով ահաբեկել է Վանի նահանգապետ Ալի փաշային, ապա Բաքվում՝ մի ոստիկանապետի, որի պատճառով աքսորվել է Սիբիր։ Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվելուց հետո աքսորավայրից փախել է Կովկաս, զինվորագրվել Համազասպի կամավոր, գնդին։ 1816-1818 թվականներին գործել է Խնուսում (ռուս, օկուպացիայի ժամանակ) զբաղվել կուսակցական և հանրային գործերով։ 1918 թվականին, ռուս, բանակի նահանջից հետո, դավադրաբար սպանվել է Ալաշկերտի Կարաքիլիսա գյուղի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Շախմատի խաղաքարեր

Շախմատի դասական խաղերում օգտագործվում է վեց տեսակի, երկու գույնի և ընդհանուր հաշվով տասնվեց խաղաքար։

Արքա♔♚ (յուրաքանչյուր կողմ ունի մեկական)
Թագուհի♕♛ (յուրաքանչյուր կողմ ունի մեկական)
Նավակ♖♜ (յուրաքանչյուր կողմ ունի երկուական)
Փիղ♗♝ (յուրաքանչյուր կողմ ունի երկուական)
Ձի♘♞ (յուրաքանչյուր կողմ ունի երկուական)
Զինվոր♙♟ (յուրաքանչյուր կողմ ունի ութական)


== Խաղաքարերի շարժ ==
Արքան կարող է տեղաշարժվել ցանկացած հարևան դաշտ՝ հորիզոնական, ուղղահայաց կամ անկյունագծով։ Ընդ որում, արքան չի կարող տեղափոխվել այն դաշտը, որը զբաղեցրել է սեփական խաղաքարը, ինչպես նաև՝ որը գտնվում է մրցակցի խաղաքարի գրոհի (շախի) տակ։ Մասնակցում է նաև փոխատեղմանը։
Թագուհին կարող է տեղափոխվել ցանկացած դաշտ՝ հորիզոնական, ուղղահայաց և անկյունագծերով՝ միավորելով նավակի և փղի հնարավորությունները (պայմանով, որ ճանապարհին չկա այլ խաղաքար)։
Նավակը կարող է տեղափոխվել ցանկացած դաշտ՝ հորիզոնական և ուղղահայաց ուղղություններով (պայմանով, որ ճանապարհին չկա այլ խաղաքար)։ Մասնակցում է նաև փոխատեղմանը։
Փիղը կարող է տեղափոխվել ցանկացած դաշտ միայն անկյունագծերով, պայմանով, որ ճանապարհին չկա այլ խաղաքար։
Ձին կարող է տեղափոխվել իր խաղաքարով չզբաղեցված ցանկացած դաշտ, եթե այն գտնվում է հայերեն Լ տառի մյուս ծայրին (այսինքն՝ սկզբում ձին տեղափոխվում է երկու դաշտ հորիզոնական կամ ուղղահայաց ուղղություններով, այնուհետև մեկ դաշտ՝ նախնական ուղղությանը ուղղահայաց)։
Զինվորը կարող է քայլել առաջ այն ուղղաձիգով, որում կանգնած է, միայն մեկ դաշտ, եթե այդ դաշտում այլ խաղաքար չկա։Նախնական դիրքից զինվորը կարող է տեղաշարժվել ինչպես մեկ, այնպես էլ երկու դաշտ առաջ։
Զինվորը մրցակցի խաղաքարը հարվածում է անկյունագծով՝ զբաղեցնելով հարևան ուղղաձիգում կանգնած հակառակորդի խաղաքարի տեղը։
Մրցակցի զինվորի հարվածի տակ գտնվող դաշտի վրայով անցած զինվորը (նախնական դիրքից երկու դաշտ առաջ գնալիս) կարող է վերցվել մրցակցի զինվորի կողմից (վերցնելը պարտադիր չէ) այնպես, ասես զինվորը տեղափոխվել է մեկ դաշտ։ Սա կարող է կատարվել միայն հաջորդ քայլով և կոչվում է «անցման» ժամանակ զինվորը վերցնելը։


== Խաղաքարերի անվանում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Laws of Chess: For competitions starting before 1 July 2014»։ FIDE։ Վերցված է 2015 թվականի հունվարի 18-ին
Կրակաամուր և կրակակայուն համաձուլվածքներ

Կրակաամուր և կրակակայուն համաձուլվածքներ, բարձր ջերմաստիճաններում սողքի ու քայքայման (կրա֊կաամուր) և գազերի քիմիական ներգործության (կրակակայուն) նկատմամբ դիմադրողականությամբ օժտված մետաղական նյութեր։ Առավել տարածված են երկաթի, նիկելի, կոբալտի, տիտանտիտանի, մոլիբդենի, նիոբիումի, բերիլիումի հիմքով կրակաամուր համաձուլվածքները։ Դրանք կիրառվում են շոգե և գազային տուրբինների աշխատանքային և ուղղորդիչ թիակների, հրախողովակների ու շարժիչների այլ դետալների, ինչպես նաև գերձայնային թռչող ապարատների երեսապատման ու արտաքին դետալների պատրաստման համար։ Կրակակայուն համաձուլվածքներից շատերը պարունակում են քրոմ, ալյումին և սիլիցիում, որոնք հիմքի մետաղի հետ միասին համաձուլվածքի մակերևույթին առաջացնում են պաշտպանական օքսիդաթաղանթ։
Պատրիցիա Ֆիլդ

Պատրիցիա Ֆիլդ (անգլ.՝ Patricia Field, փետրվարի 12, 1941(1941-02-12), Նյու Յորք, Նյու Յորք), զգեստների ամերիկացի նկարչուհի, ոճաբան և նորաձևության դիզայներ։ «Էմմի» և «Օսկար» մրցանակների դափնեկիր։


== Կյանք և կարիերա ==
Պատրիցիա Ֆիլդը ծնվել է Նյու Յորքում՝ հույն-հայկական ընտանիքում։ Նա մեծացել է Աստորիայում, Քվինսում։
Հաջողությունների է հասել 1970-ական թվականների սկզբին՝ մշակելով կանացի ժամանակակից լեգինսներ։ Պատրիցիան ունի նորաձևության սեփական կրպակ՝ «Patricia Field»։
1980-ականների կեսից Ֆիլդը ակտիվորեն աշխատել է որպես զգեստների դիզայներ կինոյում և հեռուստատեսությունում։ 1995 թվականին «Մայամի ռապսոդիա» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ ծանոթանում է Սառա Ջեսիկա Փարկերի հետ, ում հետ հետո դարձան ընկերներ և աշխատեցին «Սեքսը մեծ քաղաքում» 1998-ից 2004 թվականները։ Ֆիլդն աշխատել է սերիալի բոլոր եթերաշրջաններում և այդ ֆիլմի համար 5 անգամ առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի՝ հաղթելով դրանցից մեկը։ Ավելի ուշ նա աշխատեց «Սեքսը մեծ քաղաքում» և «Սեքսը մեծ քաղաքում 2» ֆիլմերում։
2006 թվականին Պատրիցիան Մերիլ Սթրիփի հետ աշխատել է «Սատանան կրում է Պրադա» ֆիլմում։ Պատրիցիան ստացել է «Օսկար» զգեստների լավագույն դիզայնի համար և BAFTA զգեստների լավագույն դիզայնի համար։


== Մրցանակներ և նոմինացիաներ ==


=== Օսկար ===


=== BAFTA ===


=== Էմմի ===


=== Costume Designers Guild Awards ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Патриция Филд Թվիթթերում
Патриция Филд Internet Movie Database կայքում
Patricia Field Bio at FashionVue
Field’s one-off collection, «Destination Style New York» Archived 2010-01-06 at the Wayback Machine.
(9019) Էուկոմիա

(9019) Էուկոմիա (անգլ.՝ Eucommia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի օգոստոսի 28-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,442737 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1952 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6903 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1394,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,25816 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,41° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9019) Էուկոմիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(3914) Կոտոգահամա

(3914) Կոտոգահամա (անգլ.՝ Kotogahama), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,013884 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7696 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2581 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1911,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188371 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,35° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3914) Կոտոգահամա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վիե (Կալվադոսի գավառ)

Վիե (ֆր.՝ Vieux), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 595 մարդ, բնակչության խտությունը` 108.18 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.50 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 10 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 415 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 332-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 83։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,0 %։ 332 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 305 անձ (156 տղամարդ և 149 կին)։ Գործազուրկ են եղել 27 անձ (10 տղամարդ և 17 կին)։ 83 անաշխատունակներից 37-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլոմբիե լը Ժեն

Կոլոմբիե լը Ժեն (ֆր.՝ Colombier-le-Jeune), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 552 մարդ, բնակչության խտությունը` 36.46 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.14 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից` 85 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 32 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 317 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 222-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 95։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,0 %։ 222 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 200 անձ (115 տղամարդ և 85 կին)։ Գործազուրկ են եղել 22 անձ (8 տղամարդ և 14 կին)։ 95 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 57-ը` թոշակառուներ, իսկ 24-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ալբերտ Զուրաբյան

Ալբերտ Նապոլեոնի Զուրաբյան (մարտի 6, 1940(1940-03-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ, ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ (2009)։


== Կենսագրություն ==
1966 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։
1967 թվականից աշխատել է Երևաննախագիծ ինստիտուտում, 1985 թվականից՝ ճարտարապետության արվեստանոցի ղեկավար։ 1992-2002 թվականներին` Հայաստանի ճարտարապետների միության վարչության նախագահ։ 1990 թվականից դասավանդում Է ԵՊՃՇՀ-ում։ 1994-1995 թվականներին՝ ճարտարապետների միությունների միջազգային ընկերակցության փոխնախագահ, 1995-1997 թվականներին՝ նախագահ, 1997-1998 թվականներին՝ պատվավոր նախագահ։ «Տարվա լավագույն նախագիծ» համամիութենական ստուգատեսի դափնեկիր և ոսկե մեդալակիր է (1987)։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
Զուրաբյանի նախագծերով Երևանում կառուցվել են՝

Բնակելի տներ (1973-1974)
ԵՊՀ Ֆիզիկայի ԳՀԻ լաբորատորիաների համալիրը (1976 թվական, համահեղինակ)
Երևանի մետրոպոլիտենի Մարշալ Բաղրամյան կայարանը (1981 թվական, համահեղինակ)
Մշակույթի կենտրոն (2004)
Նկարիչ Վարոս Շահմուրադյանի մահարձանը (1978 թվական, քանդակագործ՝ Վիլյամ Պետրոսյան)
Կոմպոզիտոր Առնո Բաբաջանյանի մահարձանը (1984)
Հայկական մշակույթի կենտրոնը և Սուրբ Խաչ եկեղեցին Մոսկվայում (2001-2005 թվականներ, համահեղինակ), (2003-2004 թվականներ)


== Մեջբերումներ Ալբերտ Զուրաբյանից ==
«Տեսակն ամենակարևոր արժեքն է։ Տեսակ։ Լավ ու վատ չէ, այլ` ՏԵՍԱԿ։ Մեր խոսքն ԱՅԼ է, մեր երաժշտությունն ԱՅԼ է։ Մերն է և դրանով է պայմանավորված մեր գոյությունն ու մեր ապագան»։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր ճարտարապետ (2009)։
ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ (2015)։


== Ծանոթագրություններ ==
Այոս Իլիաս

Այոս Իլիաս (հուն․՝  Άγιος Ηλίας, թուրքերեն՝ Yarköy), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանի կենտրոնական մասում։ Գյուղը դե ֆակտո գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն կոչվող պետության վերահսկողության ներքո։ Տեղակայված է 6 կմ դեպի հյուսիս-արևելք Տրիկոմո քաղաքից։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 429 մարդ, մեծամասնությունը թուրք կիպրացիներ են։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նովի Չուվաշսկի Ադամ

Նովի Չուվաշսկի Ադամ (ռուս.՝ Новый Чувашский Адам), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Ակսուբաևսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դիոնիսադես (կղզի)

Դիոնիսադես (կղզի)  Յանիսադես (հուն․՝ Διονυσάδες ή Γιανυσάδες), փոքրիկ կղզեխումբ կազմված 4 անմարդաբնակ կղզիներից, Սիտիա քաղաքից և Կրետե կղզուց 17 կիլոմետր հյուսիս-արևելք։ Կղզեխումբը ներառում է Յանիսադա, Դրագոնադա և Պակիսիմադա կղզիները։ Այն վարչականորեն պատկանում է Սիտիա համայնքի ծայրամասային միավոր Լեսիթիոնին։
Կրետեյի հյուսիս-արևելյան վերջամասի կղզիները, Սիդերոս և Էլասա կղզիների հետ միասին մտնում են «Նատուրա-2000» հատուկ պահպանվող տարածքների ցանցը։ Դրանք ունեն բազմաթիվ հազվագյուտ բուսականություն և կենդանիներ, որոնցից է Էլեոնորայի բազեն, որը բնակվում է այդ արգելոցում։
Կղզիները եղել են հին հունական Դիոնիսոս Աստծո աղոթավայրը։ Տեղական ավանդության համաձայն Դիոնիսոսը ստեղծել է 2 կղզի, որոնք ի պատիվ նրա՝ իր անունն են կրել և կոչվել են Դիոնիսոսականներ։ Երկրաբանները հայտնաբերել են փաստեր, որոնք վերաբերվում են հին և նախաքրիստոնեական ժամանակաշրջանին։ Սա վկայում է, որ հնում կղզիները եղել են բնակելի։


== Ծանոթագրություն ==