Երկնագույն տափաստանում

«Երկնագույն տափաստանում» (ռուս.՝ В лазоревой степи), կինոալմանախ` երեք նովելներից, որոնք հիմնված են Միխայիլ Շոլոխովի վաղ շրջանի պատմվածքների վրա։ Նկարահանվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1970 թվականին (ԽՍՀՄ), ՎԳԻԿ-ի-ի դիպլոմնիկների՝ Եֆիմ Ձիգանի արվեստանոցի շրջանավարտների կողմից։ Կինոսցենարի հեղինակ Յուրի Լուկին։


== Շրջապտույտ ==
Ռեժիսորներ՝ Վալերի Լոնսկոյ և Վլադիմիր Շամշուրին։
Քաղաքացիական պատերազմ Ռուսաստանում։ Դոնի երկու կազակները գնում են բոլշևիկների կողմից կռվելու, նրանց է միանում ծեր հայր Պյոտր Պախոմիչը։ Գրեգորին մահանում է մարտում։ Հայրը և Իգնատը տուն են վերադառնում,  սպիտակգվարդիական ստորաբաժանումների կողմից գրավված ստանիցա։ Երրորդ եղբայրը՝ կազակ հարյուրապետ Միխայիլը, դավաճանում է նրանց՝ դրանով իսկ դատապարտելով նրանց անխուսափելի մահապատժի։


=== Դերերում ===
Պավել Կորմունին - Պյոտր Պոխոմիչ, հայր
Նադեժդա Ֆեդոսովա - մայր
Անատոլի Սոլոնիցին - Իգնատ Կրամսկով
Յուրի Նազարով - Միխայիլ Կրամսկով
Եվգենի Գերասիմով - Յակով
Իվան Սավկին- Եֆիմ
Վլադիմիր Կոզել- սպիտակգվարդիական գնդապետ


== Որդնածություն ==
Ռեժիսոր՝ Վիտալի Կոլցով։
Խորհրդային իշխանության առաջին տարիները Դոնում։ Քսանամյա Ստեփանը, որը բարեկեցիկ կազակական ընտանիքից էր, ընդունվում է Կոմերիտմիության շարքերը։ Նա հոր՝ Յակով Ալեքսեևիչի և ավագ եղբոր՝ Մաքսիմի ուղղակի հակապատկերն է։ Նրանք տքնաջան և ծանր աշխատանք են կատարում տափաստանում, բայց երբեք չեն խուսափում դրամական միջոցներ ստանալ գյուղական աղքատներից։ Մի անգամ Ստեփանը, հոր կամքին հակառակ, երկու ցուլ է տալիս աղքատ հարևանին՝ Պրոխորին, խոտ տեղափոխելու համար։ Ցուլերը կորում են, Յակով Ալեքսեևիչը և Մաքսիմը կատաղությունից ծեծում են Ստեպանին և Պրոխորին։


=== Դերերում ===
Եվգենի Լեբեդև - Յակով Ալեքսեևիչ, հայր, տարեց կազակ
Լյուբով Սոկոլովա - մայր
Վիկտոր Սեմենով - Ստեպան, կրտսեր որդին
Վիտալի Շապովալով - Մաքսիմ, ավագ որդին
Զինաիդա Կիրիենկո - Մաքսիմի կինը
Վիկտոր Սերգաչև - Պրոխոր
Գալինա Ֆեդոտովա – Դունյաշա


== Պարենային հանձնակատար ==
Ռեժիսոր` Օլեգ Բոնդարև։
Իգնատ Բոդյագինը նշանակվում է շրջանի պարենային հանձնակատար և զբաղվում է բանակի համար հացահատիկ հավաքելով։ Կազակները դժվարությամբ էին բաժանվում հացից։ Բոդյագինը շրջում է ողջ օկրուգի տարածքով  և շուտով հասնում իր ստանիցան, որտեղ նա արդեն վեց տարի չէր եղել։ Ինչպես հայտնի է դառնում, այստեղ երկու մեծահարուստ հողատերեր  համոզում էին կազակներին թաքցնել հացը և կարմիրբանակայիններին դիմադրություն ցույց տալ։ Դատարանը նրանց դատապարտում է գնդակահարության։ Դատապարտյալների  մեջ  Բոդյագինը ճանաչում է իր հորը։ Նա նույնպես ճանաչում է որդուն։ Նրանց միջև կարճատև կոշտ խոսակցություն է տեղի ունենում, այնուհետև հորը գնդակահարում են։ Մի քանի օր անց Բոդյագինը մահանում է կազակների հետ ընդհարման ժամանակ և նրան տեղափոխում են հացահատիկի հետ սանիտարական գումակով։


=== Դերերում ===
Սերգեյ Շակուրով - Իգնատ Բոդյագին, պարենային  հանձնակատար
Վիկտոր Շուլգին - նրա հայրը` Միրոն Բոդյագին
Նիկոլայ Պոգոդին – դատարանի նախագահ


== Գեղարվեստական առանձնահատկություններ և ակնարկներ ==
Վալերի Լոնսկու ոճը Վլադիմիր Ռևունենկովը «Հայրենական կինոյի նորագույն  պատմությունը» հանրագիտարանում նկարագրում է որպես «բարեհոգի  կինո ժողովրդի մասին, նրան հասանելի  լեզվով»։ Ավելին, «Երկնագույն տափաստան» ֆիլմի առաջին մասում ի հայտ եկավ նրա ձեռագիրը, որը բնութագրվում է գծային շարադրանքով և ռեժիսորական պարզ, բայց արդյունավետ տեխնիկայի կիրառմամբ: Ֆիլմը   ամբողջությամբ  և  մասնավորապես, Յուրի Նազարովի դերասանական աշխատանքն արժանի էր բարձր գնահատականի։

Իր նախընտրած գործերից մեկը՝ դերասան Եվգենի Գերասիմովը, համարում է Յակոբի դերը «Շրջապտույտում»։
Կինոյի մի շարք մասնագետներ հատկապես առանձնացնում են Վիտալի Կոլցովի ռեժիսորական աշխատանքը «Որդնածություն» նովելում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ревуненков В. Валерий Лонской // Новейшая история отечественного кино. 1986-2000. Кино и контекст. — СПб: Сеанс, 2004. — Т. 2. — ISBN 5-901586-07-7