Ջոն Ալթուն

Ջոն Ալթուն (անգլ.՝ John Altoon, նոյեմբերի 5, 1925(1925-11-05) կամ 1925, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - փետրվարի 8, 1969(1969-02-08) կամ 1969, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայկական ծագումով ամերիկացի նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Լոս Անջելեսում,  ներգաղթյալ հայերի ընտանիքում։ 1947-1949 թվականներին հաճախել է Օտիսի Արվեստի ինստիտուտ, 1947-1950 թվականներին սովորել է նաև Լոս Անջելեսի Դիզայնի արվեստի կենտրոնում, իսկ 1950 թվականին՝ Շուինարի Արվեստի ինստիտուտում։ Ալթունը ականավոր գործիչ էր Լոս Անջելեսի Արվեստի ասպարեզում 1950 - ականներին և 1960-ականներին։ Նրա աշխատանքների ցուցահանդեսներն անցկացվել են Սան Դիեգոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Ուիթնիի ամերիկյան արվեստի թանգարանում, Նյու Յորքում, Քորքորան պատկերասրահում, Վաշինգտոնում, Սան Ֆրանցիսկոյի կերպարվեստի թանգարաններում, Բաքսթերի թանգարանում, Փասադենայում և Լոս Անջելեսի շրջանի արվեստի թանգարանում (բացվել է 2014 թվականի հունիսին)։


== Գործունեություն ==
Ալթունի գործունեության վրա ազդել է աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի շարժումը, թեև առավել հայտնի է 1960-ականների իր պատկերավոր նկարներով, ինչպես նկարագրում է Լի Օլմանը անորոշ պատկերավոր, բուսաբանական և կենսաբանական ձևերի բառարան, որը նա ստեղծել է մինչև մահ:Նա "Ֆերուս խմբի" արվեստագետների, այսպես կոչված, ֆերուսի պատկերասրահ ասոցիացիայի մի մասն էր, որը գործել է Լոս Անջելեսում 1957-1966 թթ․։ Այս խմբում ընդգրկված այլ նկարիչներից են' Էդվարդ Քինհոլցը, Լարի Բելլը, Ռոբերտ Իրվինը, Բիլլի Ալ Բենգսթոնը։ Ալթունի և Ֆերուսի պատկերասրահի այլ նկարիչների մասին վավերագրական Քուլ Սկուլ ֆիլմում ասվում է ու շատ արվեստագետներ ասում էին, որ Ջոնն ամենազվարճալին ու ընկերասերն էր և  բոլորը սիրում էին նրան։ Նա կարող էր գերել ցանկացած մարդու։
Ալթունը, Ֆերուս պատկերասրահում անցկացրած տարիներին նա ստեղծեց Ocean Park շարքը, որը պատկերում էր Վենետիկի և Կալիֆորնիայի  Սանտա Մոնիկայ լողափնյա քաղաքի շրջակայքը։ Շարքը բաղկացած է 18 նկարից, ինչպես նաև որոշ աշխատանքներից, որոնք նա արել է թղթի վրա։ նա հայտնի էր ուղեղից մինչև վրձինն ու ձեռքը մոտեցման, կտավի վրա բնության աբստրակցիայի, ազատ բիոմորև ձևավորման շնորհիվ, ինչը նրա մեկնաբանությունը վերածում էր ափային շրջակայքի ուղիղ վերարտադրման։


== Հոգեկան առողջություն ==
Լի Օլմանը Art in America ամսագրի 1999 թվականի հոդվածում նկարագրում է նկարչի կյանքը հետևյալ կերպ.  "իր անսահման անհատականությամբ և անխոհեմ ինտենսիվությամբ Ջոն Ալթունը Լոս Անջելեսի 50-ականներին և 60-ականներին մեծ տեղ է զբաղեցրել։
30 տարեկանում Ալթունի մոտ ախտորոշվել է շիզոֆրենիա. Նա տառապում էր նաև դեպրեսիայի և պարանոյայի նոպաներով։ 1960-ականների սկզբին նա դարձավ բժիշկ Միլթոն Վեքսլերի հիվանդը, որը հայտնի հոգեվերլուծաբան է։ Վերջինս վերականգնեց նկարչի աշխատելու ունակությունը և այդ պահից մինչև մահն ընկած ժամանակահատվածը նրա կյանքի ամենաարդյունավետ և կայուն տարիներն էին։ Նա «տարված էր իրական դեմոններով»,- հիշում է Լարի Բելլը։
Իրվինգ Բլյումը ՝ Ֆերուս պատկերասրահի գործընկերը, նշում է. " եթե պատկերասրահը հոգեհարազատ էր մեկ մարդու, ապա այդ մարդը Ջոն Ալթունն էր ՝ ջերմորեն սիրված, հանդուգն, ռոմանտիկ, շատ ամբիցիոզ, և մի փոքր խելագար։ Ալթունի պայքարը հոգեկան հիվանդության դեմ, նրա մեծ, մութ, ուժեղ անհատականությունը և նրա վաղ մահը սրտի կաթվածից 44 տարեկանում ավելին, քան իր արվեստը, սահմանում են իր ժառանգությունը։


== Անձնական կյանք ==
Ջոն Ալթունն ամուսնացել է դերասանուհի Ֆեյ Սփեյնի հետ 1959-1962թթ.: Նա ամուսնացել է Ռոբերտեի («Բաբս») Լունինի հետ 1966 թվականից մինչև 1969 թվականը՝ իր մահը։


== Ծանոթագրություններ ==