armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նաթան Ղորխմազյան

Նաթան Աղասու Ղորխմազյան (ապրիլի 4, 1928(1928-04-04), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆիզիկոս-տեսաբան։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1981), պրոֆեսոր (1982):


== Կենսագրություն ==
Նաթան Ղորխմազյանը ծնվել է 1928 թվականի ապրիլի 4-ին, Թիֆլիսում։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1950-1972 թվականներին աշխատել է Երևանի պետական համալսարանում, 1972-2003 թվականներին՝ Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի ընդհանուր ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։
Ճառագայթային ֆիզիկայի նոր ուղղության՝ ռենտգենյան օնդուլյատորային ճառագայթման հիմնադիրն է, հայտնաբերել է այդ ճառագայթման սպեկտրի նեղացման երևույթը։ Կանխագուշակել է այն պայմանները, որոնց առկայությամբ արագ էլեկտրոններով կարելի է ստանալ քվազիմեներանգ՝ ուղղորդված հզոր գամմա-ճառագայթում։


== Երկեր ==
Спектральное распределение ондуляторного излучения при сильных полях. Ереванский физический институт, Ереван, Б. и., 1972 (համահեղինակ).
Жестокое ондуляторное излучение в диспергирующей среде. Ереванский физический институт. Ереван, Арус, 1977 (համահեղինակ)։
Электромагнитные процессы в неоднородных структурах при высоких энергиях: Автореф. ... д-ра физ.-мат. наук по спец. 01.04.02- Теоретическая и математическая физика / Н. А. Корхмазян. Ереван, 1981 (համահեղինակ)։
Վիճագրական բաշխումներ։ Ուս. ձեռնարկ, Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ, Երևանի Խ. Աբովյանի անվան, Երևան, Ա. հ., 1985 (համահեղինակ)։
Ֆիզիկա։ Ձեռնարկ դիմորդների համար։ Երևան, Լույս, 1989 (համահեղինակ)։
Հետաքրքրաշարժ հանրագիտարան։ Ֆիզիկան մեր շրջապատում։ Գ. 1-ին և 2-րդ։ Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ, Տաթև գիտակրթական համալիր, 2-րդ հրատարակություն, բարեփոխված և լրացված, Երևան, Զանգակ-97, 2005 (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
A Collection of Michael Jackson's Oldies

A Collection of Michael Jackson's Oldies-ը հավաքածու է, որը թողարկվել է 1972 թ.-ին «Մաթաուն ռեքորդս»-ի կողմից։ Այն բաղկացած է Մայքլ Ջեքսոնի և The Jackson 5-ի ձայնագրություններից։ Ալբոմը թողարկվել է միայն ԱՄՆ-ում։


== Երգացանկ ==


== Աղբյուրներ ==
Քարաման (քաղաք)

Քարաման (Լարինդա), քաղաք և շրջան Հարավային Թուրքիայի կենտրոնական մասում։ Քարամանի մարզի (վիալեթ) վարչական կենտրոնը։ 2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով նահանգի բնակչությունը կազմում է 231 872 մարդ, որոնցից 132 064-ը բնակվում է Քարաման քաղաքում։ Տարածքը զբաղեցնում է 3686 հա ։


== Պատմություն ==
Հալկոլիտի դարաշրջանում Քարամանի մոտ գոյություն է ունեցել հնագույն նախաքաղաք, պայմանականորեն անվանել են Ջանհասան։
Քարամանը հիմնադրվել է անտիկ ժամանակաշրջանում և ունեցել է Լարինդա անունը։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճումների ժամանակ քաղաքը նվաճվել է նրա զորավար Պերդիկայի կողմից։ Շուտով Քարաման դառնում է Իսավրի ծովահենության կենտրոնը։ Հետագայում քաղաքը հռոմեացիների կողմից նվաճվել է, իսկ 4-րդ դարում դարձել է բյուզանդական և նրա ազդեցության տակ է եղել մինչև 1070-ական թվականների թուրք սելջուկների նվաճումը։
1190 թվականին, Խաչակրաց երրորդ արշավանքի ժամանակ, քաղաքը օկուպացվել է Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի կողմից։ 1275 թվականին Քարամանը դառնում է թուրքական Քարամանիդ էմիրության կենտրոնը (իսկ հետո նաև մարզի)։ 1468 թվականին քաղաքը նվաճվել է օսմանյան կայսրության կողմից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
District municipality’s official website (թուրքերեն)
All About Turkey: Karaman(անգլերեն)
The Boss

The Boss, Տիմատիի երկրորդ միանձնյա ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2009 թվականին։


== Ալբոմի մասին ==


=== Կոնցեպցիա ===
Ալբոմի կոնցեպցիան այն է, որ ալբոմի ձայնագրման աշխատանքներին մասնակցել են ամերիկացի հայտնի կատարողներ և պրոդյուսերներ։


=== Արևմտյան երաժշտական ինդուստրիայի հետ համագործակցության սկիզբ ===
2006 թվականին ամերիկյան համերգներից մեկի ժամանակ Տիմատին ծանոթանում է Diddy-ի և Snoop Dogg-ի հետ։ Այդ տարի Տիմատին և Սնուփ Դոգը պայմանավորվում են, որ ապագայում միասնական երգ են ձայնագրելու։
2007 թվականին Տիմատին սկսում է սերտորեն համագործակցել արևմտյան հիփ հոփի աստղերի հետ։ Թողարկվում են երկու «Get Money» (ձայնագրված  Nox ռեփերի հետ և պատրաստված Scott Storch-ի կողմից) և «Put U Take It» (ձայնագրված Fat Joe, Nox & Raul ռեփերների հետ և  պատրաստված Scott Storch-ի կողմից)։ Այդ ժամանակ Youtube-ում հայտնվում է մի տեսանյութ, որտեղ Տիմատին ստուդիայում աշխատում է Xzibit-ի հետ։
2008 թվականին թողարկվում է «Forever» սինգլը Մարիո Վինանսի մասնակցությամբ։
2009 թվականին թողարկվում է Տիմատիի ամենաաղմկոտ թողարկումը՝ «Groove On» սինգլը Սնուփ Դոգի մասնակցությամբ։


== Հաջողություն Ռուսաստանի սահմաններից դուրս ==
Տիմատին հատուկ հրավիրվել է Viva Germany Awards երաժշտական մրցանակաբաշխությանը, այն բանից հետո, երբ «Groove On» երգը, հայտնվել է գերմանական հեռուստաալիքների երգացանկում և գտնվել է VIVA-ի և MTV Germany-ի թեժ ռոտացիայում, ինչպես նաև Շվեյցարիայի, Ավստրիայի, Ճապոնիայի և Ֆրանսիայի երաժշտական հեռուստաալիքներում։ Ռուս ռեփերը ելույթ է ունեցել Viva Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ Սնուփ Դոգի հետ, ելույթից հետո Տիմատին և Սնուփ Դոգը պայմանավորվել են հետագա համագործակցության համար և հաջորդ երգի ձայնագրման համար։


== Ստեղծագործությունների ցանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Առաջին դասարանցին

«Առաջին դասարանցին» (ռուս.՝ «Первоклассница»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1948 թվականին ռեժիսոր Իլյա Ֆրեզի կողմից Եվգենի Շվարցի համանուն վեպի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին՝ առաջին դասարանցի Մարուսյան  (Նատալյա Զաշչիպինա), քմահաճ, բայց բարի աղջիկ է։ Եկել է ժամանակը, երբ նա պետք է գնա դպրոց։ Մարուսյուն ընդունվել է Մոսկվայի Ստալինի շրջանի № 156 միջնակարգ իգական դպրոց։ Շատ դժվար է աղջկա համար սովորել դպրոցական կարգերը։ Բայց իմաստուն ուսուցչի և ուշադիր ընկերների օգնությունը շատ է օգնում նրան այդ հարցում։


== Ստեղծման պատմություն ==
Ֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Իլյա Ֆրեզը 1947 թվականին Մոսկվայի Զոյա և Ալեքսանդր Կոսմոդեմյանսկիների անվան № 201 դպրոցում Եվգենի Շվարցի համանուն վիպակի հիման վրա, որից մի հատված տպագրվել է «Մուրզիլկա» ամսագրում՝ ֆիլմի թողարկումից առաջ։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1948 թվականի մարտին։
Ֆիլմը վերականգնվել է 1964 թվականին Գորկու անվան կինոստուդիայում։
2009 թվականի օգոստոսի 18-ին ֆիլմը թողարկվել է DVD-ով «RUSCICO» ընկերության կողմից։


== Դերերում ==
Նատալյա Զաշչիպինա – Մարուսյա Օռլովա 
Տամարա Մակարովա – Աննա Իվանովնա, ուսուցչուհի
Կիրա Գոլովկո – Նինա Վասիլևնա, Մարուսյայի մայրը 
Տատյանա Բարիշևա – Մարուսյայի տատը


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարիստ` Եվգենի Շվարց
Ռեժիսոր` Իլյա Ֆրեզ
Օպերատոր՝ Գաբրիել Եղիազարով
Երաժշտություն` Դմիտրի Կաբալևսկի, Միխայիլ Զիվ


== Երգ և երաժշտություն  ֆիլմի համար ==
Ֆիլմում հնչում են երգեր Դմիտրի Կաբալևսկու և Միխայիլ Զիվի երաժշտությամբ, Եվգենի Շվարցի տեքստով՝ «Песенка дежурной»  («Հերթապահի երգը)» ֆիլմի գլխավոր հերոսուհու կատարմամբ և «Прощание с первым классом» («Հրաժեշտ առաջին դասարանին»)։
Ֆիլմի երգերը թողարկվում են գրամոֆոնի սկավառակներով Մոսկովյան, Ապրիլյան և այլ գործարաններում, 1960-ականների կեսերից՝ «Մելոդիա» ֆիրմայի ձայնապնակներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Аркус Л.։ «Первоклассница» (ռուսերեն)։ Проект журнала «Сеанс»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-05-07-ին։ Վերցված է 2020-05-02
Տոկարևկա (գյուղ, Ժմերինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏոկարևկաՏոկարևկա (ուկրաիներեն՝ Токарівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տոկարևկա գյուղում բնակվում էր 549 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,53 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 358,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(1132) Հոլանդիա

(1132) Հոլանդիա (անգլ.՝ Hollandia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,684206 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9381 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4303 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հոլանդիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9394 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1606,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22412 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,22° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1132) Հոլանդիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կառլա դը Ռոկֆոր

Կառլա դը Ռոկֆոր (ֆր.՝ Carla-de-Roquefort), համայնք Ֆրանսիայում՝ Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Լավլանե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի  շրջանը Ֆուան է։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09080։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 158 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 111 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 92-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 19-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 82,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 61,6 %)։ 92 աշխատունակ բնակիչներից 79-ը աշխատում էին (46 տղամարդ և 33 կին), անաշխատանք էին 13-ը (7 տղամարդ և 6 կին)։ 19 անգործունակ մարդկանցից 13-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 2-ը թոշակառու, 4-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Կառլա դը Ռոկֆոր» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-1-18 
«Կառլա դը Ռոկֆոր» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-24
Նյամեդ

Նյամեդ (ռուս.՝ Нямед), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իժմա գետի աջ ափին՝ 402 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 20 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000075748
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007574
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ավետարան (5019)

Ավետարան (5019), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5019 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1336 թվականին Թումա գրիչի կողմից Թավրեժում։ Ստացողները եղել են Սարգիսը և կինը՝ Աղութ խաթունը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,8x14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 192 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 1, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 143ա, 188բ, կազմողի՝ 190ա, 192բ (1649թ.), հետագայի՝ 56ա, 86բ, 188բ (14-րդ դար), 189բ (15-րդ դար), 191բ, 192բ (18-րդ դար)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջորջ Սթոքինգ

Ջորջ Ուորդ Սթոքինգ (անգլ.՝ George W. Stocking Sr., սեպտեմբերի 24, 1892(1892-09-24), Կլարենդոն, Տեխաս, ԱՄՆ - հուլիսի 6, 1975(1975-07-06)), ամերիկացի տնտեսագետ, Տեխասի համալսարանի տնտեսագիտության պրոֆեսոր, 1958 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Ջորջը ծնվել է 1895 թվականի օգոստոսի 6-ին Տեխաս նախանգի Կլարենդոն քաղաքում։
Ջորջ Սթոքինգը 1918 թվականին ավարտել է Տեխասի Կլարենդոն քոլեջը և ստացել բակալավրի աստիճան, և 1918 թվականին ավարտել է Օսթին քաղաքի Տեխասի համալսարանը՝ բակալավրի աստիճանով, իսկ 1921 թվականին Տեխասի համալսարանում արժանացել է արվեստի մագիստրոսի աստիճանի։ 1925 թվականին ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանը փիլիսոփայության դոկտորական աստիճանով։
Պրոֆեսորադասախոսական գործունեությունը սկսել է 1922-1923 թվականներին Վերմոնտի համալսարանում որպես տնտեսագիտության պրոֆեսորի ասիստենտ։ 1923-1924 թվականներին եղել է Ազգային արդյունաբերական համաժողովի խորհրդի տնտեսագետ։ 1924-1925 թվականներին՝ Դարտմուտի քոլեջի տնտեսագիտության պրոֆեսորի օգնական։ 1925-1926 թվականներին՝ Տեխասի համալսարանի ասոցացված պրոֆեսոր, 1926-1947 թվականներին՝ Տեխասի համալսարանի տնտեսագիտության լրիվ պրոֆեսոր, պրոֆեսոր, 1947-1963 թվականներին՝ Վանդերբիլթի համալսարանում տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ և սոցիոլոգիական հետազոտությունների տնօրեն։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին 1940 թվականին ծառայել է որպես Հետազոտությունների և վիճակագրության բյուրոյի փոխտնօրեն, 1941-1944 թվականներին՝ ԱՄՆ արդարադատության նախարարության տնտեսական խորհրդական, 1941 թվականին եղել է Ազգային պաշտպանության խորհրդի անդամ, իսկ 1942 թվականին՝ Գների կարգավորման վարչության վառելիքի բաժնի տնօրեն։
Ջորջ Սթոքինգ ավագը 1952 թվականին եղել է Հարավի տնտեսական ասոցիացիայի անդամ և նախագահ, 1958 թվականին՝ Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի անդամ և նախագահ, 1932 թվականին՝ Գուգենհայմի հիմնադրամի աշխատակից։
Ջորջ Սթոքինգ ավագը մահացել է 1975 թվականի հունիսի 7-ին։


=== Ընտանիք ===
Որդին՝ Ջորջ Սթոքինգ կրտսերը (28.12.1928-13.07.2013) եղել է հայտնի մարդաբան։


== Մրցանակներ ==
1931 թվական - Գուգենհայմի կրթաթոշակ։


== Մատենագրություն ==
Stocking G.W. The Oil Industry and the Competitive System, 1925
Stocking G.W. Contributor to Representative American Industries, 1928
Stocking G.W. The Potash Industry։ a Study in State Control, 1931
Stocking G.W., Watkins M.W. Cartels In Action. — New York։ Twentieth Century Fund, 1946
Stocking G.W., Watkins M.W. Cartels or Competition? — New York։Twentieth Century Fund, 1948
Stocking G.W., Watkins M.W. Monopoly and Free Enterprise — New York։ Twentieth Century Fund, 1951
Stocking G.W., Mueller W.F. The Cellophane case and the new competition// American Economic Review 65, March 1955, pp. 29–63
Stocking G.W. The Attorney General’s Committee report։ A businessman’s guide through antitrust// Georgetown Law Review 44(1), November1955, pp. 1–57
Stocking G.W. Workable Competition and Antitrust Policy- Nashville, Tenn։ Vanderbilt University Press, 1961
Stocking G.W. Middle East Oil։ A Study in Political and Economic Controversy — Nashville, Tenn։Vanderbilt University Press, 1970


== Ծանոթագրություններ ==
Շունն ու կատուն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շունն ու կատուն (այլ կիրառումներ)Շունն ու կատուն, բալլադ, որը գրել է Հովհաննես Թումանյանը։ Բալլադի ծագումը ժողովրդական է։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանը պատմում է, որ բալլադի սյուժեն լսել է Լոռու մարզի Դսեղ գյուղում, իր քեռի Իսայուց։ Ինչպես հաստատում է Անուշավան Աբովյանը, Թումանյանը բալլադը գրել է Ներսիսյան դպրոցը թողնելուց հետո, 1886 թվականի սեպտեմբեր-դեկտեմբեր ընկած ժամանակում։ Ինքնագիրը մեզ չի հասել։
Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է սևագիր հատված նրա հետագա մշակումների փորձերից։ Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում պահվում է Բաքվում տպված բանաստեղծությունների հեղինակի սեփական օրինակը, որոնց մեջ Թումանյանն օժանդակ բայերի բարբառային ձևը փոխել է գրական ձևի։ Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում են նաև Բաքվում տպված բանաստեղծություններից մեկ այլ, ինչպես նաև` «Լուսաբեր» դասագրքի երկրորդ տարվա հեղինակի սեփական օրինակները` որոշ ուղղումներով։ Երեսուն տարի Թումանյանն աշխատել է այդ երկի վրա, կատարել բազում շտկումներ և փոփոխություններ։


== Սյուժե ==
Բալլադը պատմում է շան և կատվի վեճի մասին։ Շունը գառան մորթին տանում է տալիս կոշկակար կատվին, որպեսզի վերջինս նրա համար մի գլխարկ կարի, բայց կատուն ամեն անգամ մի բան հորինելով` չի կարում նրա գլխարկը։ Շունը զայրանում է, սկսում է վիճել կատվի հետ և այդտեղից էլ սկսվում է նրանց հավերժական վեճը։


== Տպագրություն ==
Ավետիք Արասխանյանը 1889 թվականին հրաժարվել է «Շունն ու կատուն» բալլադը տպագրել «Մուրճ» ամսագրում։ Առաջին անգամ «Ժողովրդական ավանդություն» ենթավերնագրով տպագրվել է Մոսկվայի բանաստեղծությունների ժողովածուում, 62-65 էջերում, լույս է տեսել հեղինակի ծանոթագրությամբ։ Այնուհետև տպագրվել է «Դաշնակներ» պարբերականի 15-17 էջերում, Դաշնակներ (փոփոխված), 15-17 էջերում, Թիֆլիսում տպագրված բանաստեղծությունների ժողովածուի 45-47 էջերում, Թիֆլիսում տպագրված լեգենդների ժողովածուում (էջ 3-5), 1906 թվականին` Ղազարոս Աղայանի «Ուսումն մայրենի լեզվի դասագրքում», Բաքվում տպագրված բանաստեղծությունների գրքի 65-68 էջերում, Լուսաբեր դասագրքի երկրորդ տարվա 32-34 էջերում (1908), նույն թվականին տպագրվել է նաև առանձին պատկերազարդ գրքույկով, ապա` Կոստանդուպոլսում տպագրված բանաստեղծությունների գրքի 67-70 էջերում և Երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 265-267 էջերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոդկլետնոե (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Պոդկլետնոե (ռուս.՝ Подклетное), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բարբի Ֆերեյրա

Բարբարա Ֆերեյրա (դեկտեմբերի 14, 1996(1996-12-14), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի մոդել ու դերասանուհի, որը հայտնի է դարձել HBO-ի «Էյֆորիա» հեռուստասերիալում Քեթ Հերնանդեզի դերը կատարելուց հետո։


== Վաղ տարիներ ==
Ֆերեյրան ծնվել է Նյու Յորքի Քուինս թաղամասում։ Հետագայում տեղափոխվել է Նյու Ջերսիի Մէյվուդ քաղաքը։ Նա հաճախում էր Հակենսաքի ավագ դպրոցը։ Բարբարան ունի բրազիլիական արմատներ։ Նրան դաստիարակել են նրա մայրը, մորաքույրն ու տատիկը։ Բարբարայի մայրն աշխատում է որպես շեֆ խոհարար։


== Կարիերա ==


=== Մոդելային կարիերա ===
Ֆերեյրան սկսել է իր կարիերան դեռ դեռահաս տարիքում, ուղարկելով իր նկարները American Apparel-ի բաց կաստինգին։ Դրանից հետո նա մոդել է աշխատել Aerie, Ադիդաս, Asos, Forever 21, H&M, Missguided ու Target հանրահայտ բրենդների համար։ 2016 թվականին Aerie-ի համար նկարահանված Ֆերեյրայի հետ հարցազրույցից նկարներն ու տեսահոլովակները լայնորեն տարածվել են համացանցում։ Ավելի ուշ նույն թվականին Time-ը ներառել է Բարբարա Ֆերեյրային իր «30 ամենաազդեցիկ դեռահասներ» ցուցակը։


=== Ռեժիսորական կարիերա ===
Ֆերեյրան տեսահոլովակ նկարահանեց Դոունիայի «So Cool» երգի համար։


=== Դերասանական կարիերա ===
Ֆերեյրան նկարահանվեց «Ճիշտ պահելաձև» 10 սերիանոց հեռուստասերալում, որն էթիկետի մասին էր։ Այդ դերի համար նա հաղթել է Webby «Համացանցային լավագույն անձնավորություն» պարգևը։ Նա նաև նկարահանվել է Teen Vogue-ի Body Party համացանցային սերիաներում, որոնք բոդի պոզիտիվի մասին էր։
Դրանից բացի, Ֆերեյրան կատարել է Էլլայի դերը HBO-ի «Ամուսնալուծություն» հեռուստասերիալում, ինչպես նաև եղել է Էյֆորիա հեռուստասերիալի աստղերի շարքում, կատարելով բարձր դասարանների աշակերտուհի Քեթ Հերնանդեզի դերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բարբի Ֆերեյրա Internet Movie Database կայքում
Վալենսա (այլ կիրառումներ)

Վալենսա, կարող է վերաբերել՝

Վալենսա - համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում
Վալենսա - համայնք Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի կազմում
Սերվիա դե լաս Գառիգաս

Սերվիա դե լաս Գառիգաս՝ (իսպ.՝ Cervià de les Garrigues, բասկ.՝ Cervia de les Garrigues)։ Մունիցիպալիտետ Իսպանիայի, մտնում է Լեիդա պրոնվիցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Գարրիգես շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 34,50 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 816 մարդ (2010 թվականի համաձայն)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Ռեդի-մեյդ

Ռեդի-մեյդ (ready-made, անգլ.՝ ready «պատրաստի» և անգլ.՝ made «արտադրված է» բառերից), կերպարվեստի տարբեր ձևերում և գրականության մեջ օգտագործվող տեխնիկա։


== Եզրի ծագումը ==
Ռեդի-մեյդ եզրը առաջինը օգտագործել է Մարսել Դյուշանը 1913 թվականին ցուցադրած իր ստեղծագործությունների վերաբերյալ։ Ըստ Դյուշանի այս կամ այն առարկայի գեղարվեստական լինել-չլինելը որոշում է ընկալման ձևը։ Մարսել Դյուշանի ռեդի-մեյդը դադաիզմի «հանկարծակիության սկզբունքի» արտահայտություններից մեկն է։


== Կերպարվեստում ==
Կերպարվեստում հեղինակը ներկայացնում է արդյունաբերական ապրանքները կամ պատրաստի արտադրանքը որպես ինքնուրույն ստեղծագործություն։ Ընտրված առարկան պարզապես մեկուսացված է, շրջապատից հեռացված է ու բերված այլ միջավայր։ Ռեդի-մեյդ ստեղծողի հեղինակությունը, պատրաստի առարկան ոչ գեղարվեստական միջավայրից գեղարվեստական տեղափոխելն է, որի շնորհիվ այն բացահայտվում է անսպասելի դիտանկյունից և բացահայտվում են գեղարվեստական համատեքստից դուրս նրա հատկությունները։


== Գրականության մեջ ==
Գրականության մեջ ի տարբերություն գրագողության ռեդի-մեյդի տեքստը գեղարվեստական նպատակ չի հետապնդում։ Օրինակ՝ քնարերգու Վերա Պավլովան հանրագիտարանից Հոլոգամիայի մասին հոդվածը արտագրել է որպես բանաստեղծություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալչադըրլու Մազմազակ

Ալչադըրլու Մազմազակ, գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 210 ադրբեջանցի բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նախագահական ընտրություններ Վրաստանում (2018)

Վրաստանում նախագահական 7-րդ ընտրությունները կայացել են 2018 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, իսկ երկրորդ փուլը՝ նոյեմբերի 28-ին։ Ընտրությունների արդյունքում Վրաստանի նախագահ է ընտրվել իշխող կուսակցության թեկնածու Սալոմե Զուրաբիշվիլին։
Համաձայն 2017 թվականին Վրաստանի սահմանադրության փոփոխությանը, 2018 թվականի նախագահական ընտրությունները վերջինն է, որտեղ նախագահին ընտրում են քաղաքացիները։ Որից հետո Վրաստանի նախագահին ընտրելու են 300 անձից բաղկացած կոլեգիալ մարմինը։ Այս փոփոխության համաձայն, 2018 թվականին նախագահը կընտրվի 6 տարի ժամկետով։
Ընտրությունների երկրորդ փուլը կկայանա դեկտեմբերի 2-ին, որին կմասնակցեն Սալոմեն Զուրաբիշվիլին և Գրիգոլ Վաշաձեն։


== Թեկնածուներ ==
Ընտրություններին մասնակցության հայտ էին ներկայացրել 46 թեկնածու, որից 21-ի հայտը մերժվել է Վրաստանի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմից, 25 թեկնածուներ գրանցվել են։ Սա Վրաստանի պատմության մեջ նախագահական ընտրություններում գրանցված թեկնածուների ամենամեծ քանակն է։
Գործող նախագահ Գիորգի Մարգվելաշվիլին օգոստոսին հայտնել է, որ չի մասնակցի ընտրություններին։


== Վարկանիշ ==


== Արդյունքներ ==


== Երկրորդ փուլ ==
Ընտրությունների երկրորդ փուլը կայացել է նոյեմբերի 28-ին, որի արդյունքում Վրաստանի նախագահ է ընտրվել Սալոմե Զուրաբիշվիլին՝ ստանալով ընդհանուր քվեների մոտ 60%-ը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գնդասար

Գնդասար, Թոփդաղ, Թոփիդաղ, Թոպդաղ, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի և Վայոց ձորի մարզերի սահմանագլխին, Գեղամա լեռների հարավային վերջավորության վրա, որտեղ հանգուցվում են Գեղամա և Վարդենիսի լեռները։ Բարձրությունը 2878 մ է։ Լեռան վրա կա մի մարուռ։


== Ծանոթագրություններ ==
1897

1897 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1897 թվականն է, 
XIX դարի 97-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Գործարկվում է Թիֆլիս-Ալեքսանդրապոլ երկաթգիծը


== Ծնունդներ ==
Փետրվարի 1 - Հովսեփ Կարալյան, նկարիչ
Հունիսի 22 - Պյատրաս Կուբերտավիչյուս, լիտվացի խորհրդային դերասան և ռեժիսոր
Հուլիսի 26 - Կարո Հալաբյան, հայ խորհրդային ճարտարապետ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1940)
Հուլիսի 27 - Ադոլֆո Բալոնչերի, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
Օգոստոսի 29 - Լևոն Գենչ, խորհրդային շրջանի հայ նկարիչ
Նոյեմբերի 22 - Աստղիկ Երամյան, հայ խորհրդային դերասանուհի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի
Դովլաթ Գարանֆիլյան, նկարիչ, գորգագործ
Մկրտիչ Մաշուրյան, Հայաստանում Մայիսյան ապստամբության և քաղաքացիական կռիվների մասնակից։
Մարտ 13 - Եղիշե Չարենց, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ և քննադատ (վ. 1937)
Ապրիլի 13 - Հարո Ստեփանյան, հայ կոմպոզիտոր
Մայիս 18 - Գուրգեն Ջանիբեկյան, դերասան (վ.1978)
Հուլիս 21 - Կարո Հալաբյան, խորհրդային ճարտարապետության գործիչ, ակադեմիկոս, արվեստի վաստակավոր գործիչ (վ.1959)
Հոկտեմբեր 3 - Լուի Արագոն, ֆրանսիացի գրող, քաղաքական գործիչ (վ.1982)
Նոյեմբերի 12 - Ավետ Ավետիսյան, հայ խորհրդային դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, ԽՍՀՄ ժողովրդական դերասան (վ. 1971)
Նոյեմբերի 27 - Գևորգ Աբով, բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, գրականագետ (վ. 1965)
Դեկտեմբեր 4 - Ռուբեն Մամուլյան, սփյուռքահայ թատերական և կինո ռեժիսոր (վ. 1987)
Դեկտեմբերի 2 - Հովհաննես Բաղրամյան, զորահրամանատար (վ.1982)
Դեկտեմբերի 16 - Իվան Կոնև, խորհրդային զորավար, Խորհրդային Միության մարշալ


== Մահեր ==
Ապրիլ 13 - Յոհաննես Բրամս, գերմանացի կոմպոզիտոր (ծ.1833)
Սեպտեմբերի 30 - Թերեզ Լիզյոացի, միանձնուհի, Կաթոլիկ Սուրբ, չորս կանանցից մեկը պատմության մեջ, ով արժանացել է Եկեղեցու դոկտորի կոչմանը
Դեկտեմբեր 16 - Ալֆոնս Դոդե, ֆրանսիացի վիպասան, թատերագիր (ծ. 1840)
Մհեր Գրիգորյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մհեր Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)Մհեր Հերբերտի Գրիգորյան (փետրվարի 15, 1972(1972-02-15), Աշտարակ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պետական գործիչ, ֆինանսաբանկային համակարգի մասնագետ, իրավաբան։
ՀՀ փոխվարչապետ (2018 թվականի մայիսի 12-ից)։


== Կենսագրություն ==


=== Կրթություն ===
1989-1991 թթ. սովորել է Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։ 1991 թ.-ից 1994 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը՝ ստանալով իրավագետի որակավորում։ 1997-1998 թթ. անցել է Մեծ Բրիտանիայի Լիդսի համալսարանի բիզնես դպրոցի 6-ամսյա որակավորման դասընթաց։


=== Աշխատանքային գործունեություն ===
1994 թ.-ից 1996 թվականներին Ռուսաստանի Դաշնությունում զբաղվել է անհատ ձեռնարկատիրությամբ։ Մասնագիտական գործունեությունը սկսել է 1996 թվականին ՀՀ Կենտրոնական բանկում՝ որպես իրավաբան, այնուհետև՝ ավագ իրավաբան-խորհրդատու, իսկ 1997-1999 թվականներին զբաղեցրել է Իրավաբանական վարչության ղեկավարի պաշտոնը։ 1999 թվականից մինչև 2005 թվականն աշխատել է «Հայներարտբանկ» ՓԲԸ-ում (հետագայում՝ «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ)՝ զբաղեցնելով իրավաբանական ծառայության ղեկավարի, գործառնական տնօրենի պաշտոններ։ 2002-2006 թթ. մատուցել է իրավաբանական-խորհրդատվական ծառայություններ Համաշխարհային բանկին։ 2004-2005 թթ. համատեղության կարգով աշխատել է HSBC Բանկ Հայաստանի իրավաբանական ծառայության ղեկավարի պաշտոնում։ 2005 թվականին նշանակվել է «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի գործադիր տնօրեն և պաշտոնավարել է մինչև 2007 թվականը։ 2007 թ.-ից մինչև 2011 թվականը զբաղեցրել է «ՎՏԲ Բանկ-Հայաստան» ՓԲԸ-ի գլխավոր տնօրենի տեղակալի պաշտոնը։ 2011 թվականին նշանակվել է «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ի վարչության նախագահ և աշխատել է մինչև 2018 թվականի մայիսի 12-ը։ 2006 թ.-ից 2018 թվականը եղել է «ACRA Credit Reporting» ՓԲԸ խորհրդում՝ խորհրդի անդամի կարգավիճակով։ 2012 թ.-ից մինչև 2018 թվականը զբաղեցրել է «Արմենիա Ինշուրանս» ԱՍՊԸ-ի խորհրդի նախագահի պաշտոնը։
Հայաստանի Հանրապետության նախագահի` 2018 թվականի մայիսի 12-ի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության փոխվարչապետ։


== Այլ տեղեկություններ ==
ՀՀ Զինված ուժերի պահեստազորի սպա է։ Անկուսակցական է։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա՝ դուստր և որդի։


== Պարգևներ ==
Տնտեսության զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար ԼՂՀ նախագահի հրամանագրով 2016 թվականին Մհեր Գրիգորյանը  պարգևատրվել է «Անանիա Շիրակացի» մեդալով։
Հայաստանի Հանրապետության Անկախության տոնի առթիվ, տնտեսության զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար Մհեր Գրիգորյանը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի կողմից 2017 թվականին պարգևատրվել է Անանիա Շիրակացու մեդալով։
Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի որոշմամբ 2022 թվականին պարգևատրվել է «Եվրասիական տնտեսական միության զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար» մեդալով։


== Ծանոթագրություններ ==
Իվերսկոե

Իվերսկոե (ուկրաիներեն՝ Іверське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
2001 թվականի տվյալներով Իվերսկոե գյուղում բնակվում էր 1 419 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պորտո Սանտ Էլպիդիո

Պորտո Սանտ Էլպիդիո (իտալերեն՝ Porto Sant'Elpidio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Ֆերմո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 24755 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 1 346 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63018։ Հեռախոսային կոդ՝ 0734։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության գրաֆիկը.


== Համայնքի վարչակազմը ==
Հեռախոս։ 0734 908200
Էլ-փոստ։ psesindaco@elpinet.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.porto-sant-elpidio.ap.it/ Archived 2010-01-10 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.) Archived 2010-01-10 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (155001-155100)

Աստերոիդների ցանկ (154901-155000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (155101-155200)
 Աստերոիդների ցանկ (154901-155000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (155101-155200)
Քոոս շրջան (Նյու Հեմփշիր)

Քոոս շրջան (անգլ.՝ Coos County), ԱՄՆ Նյու Համպշիր նահանգի 10 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.665 կմ² է, բնակչությունը՝ 33.055 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լանկաստեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1803 թ.։
Մի քանի խոսք

«Մի քանի խոսք», հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1914 թվականին։ 1914 թվականի հայ գրողների կովկասյան ընկերության նախաձեռնությամբ հրատարակել է «Սայաթ-Նովա» ժողովածուն։ Սա հիշյալ գրքին կցված դիմում է ընթերցողների ստորագրած «Հայ գրողների գրողների կովկասյան ընկերության վարչություն»։
Այնուհետև տպագրվել է 1969 թվականին Երևանում լույս տեսած Ն․ Թումանյանի «Թումանյանը քննադատ» գրքում (էջ 309-310) հետո՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության չորրորդ հատորում (էջ 307-308)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 7-րդ հատորում արտատպվել է հիշյալ գրքից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեղհովիտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Գեղհովիտ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 132 հուշարձան (22 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուբեն Ջրբաշյան

Ռուբեն Տիգրանի Ջրբաշյան (դեկտեմբերի 13, 1934(1934-12-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երկրաբան։ Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1994), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996)։
Երկրաբան, պրոֆեսոր Տիգրան Ջրբաշյանի որդին է։


== Կենսագրություն ==
1957 թվականին ավարտել է ԵՊՀ։ 1957 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում.
1993-2006 թվականներին՝ տնօրեն (1994 թվականից միաժամանակ դասախոսում է ԵՊՀ-ում)։ 1984-1991 թվականներին՝ Կովկասի հնահրաբխագիտական հանձնաժողովի, Հայկական երկրաբանական ընկերության նախագահ (1993), ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ (2004)։
Աշխատանքները վերաբերում են հրաբխականության զարգացման և տեղաբաշխման օրինաչափություններին, դրանց նշանակությանը երկրակեղևի ձևավորման և օգտակար հանածոների առաջացման գործում, հրաբխային շարքերի ու կազմավորումների դասակարգմանը, տարբեր երկրադինամիկական պայմաններում հրաբխայնության և տեկտոնիկայի փոխկապակցվածության բացահայտմանը, երկրաբանական վտանգավոր երևույթներին ու նրանց ազդեցության նվազեցման գիտական խնդիրներին։
Մասնակցել է «ՀՍՍՌ երկրաբանությունը» բազմահատորյակի 3-րդ և 4-րդ հատորների ստեղծման աշխատանքներին։
Ռուբեն Ջրբաշյանը համահեղինակ է «ԽՍՀՄ առաջին հնահրաբխագիտական քարտեզի» (Մոսկվա, 1990)։ ՌԴ բնական ԳԱ անդամ (1999)։ ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություններ Երկրի մասին» տեղեկագրի գլխավոր խմբագիր (2001 թվականից), ՀՀ ԿԳՆ «Գիտություններ Երկրի մասին» բնագավառի փորձագիտական հանձնաժողովի նախագահ (1992 թվականից), Հրաբխագիտության և Երկրի ընդերքի քիմիայի միջազգային ընկերակցության անդամ (1994 թվականից)։


== Մրցանակներ, պարգևներ ==
ԱՄՆ-ի հայ գիտնականների և ճարտարագետների միության Վիկտոր Համբարձումյանի անվան մրցանակակիր (1995)
ՌԴ Պ. Կապիցայի (1998) մեդալ
Ալբերտ Էյնշտեյնի (2002) մեդալ
ՀՀ Անանիա Շիրակացու (2003) մեդալ
Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2012)։


== Երկեր ==
Геология и перспективы нефтегазоносно- сти мезокайнозойских седиментационных бассейнов центральной части Армении, Е., 1999 (համահեղինակ)
Главнейшие месторождения цеолитолитов Армении, Е., 1999 (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Zytturm (Ցուգ)

Zytturm, միջնադարյան աշտարակ Շվեյցարիայի Ցուգ կանտոնի նույնանուն քաղաքի Կոլինպլաց հրապարակում։ Համարվում է այդ քաղաքի խորհրդանշական տեսարժան վայրը և տեղ է գտել նրա զինանշանի վրա։ Կառուցվել է 13-րդ դարում։ Սկզբնական շրջանում՝ մի քանի հարյուրամյակ ծառայել է որպես դիտաշտարակ։ 1478-1480 թվականներին վերակառուցվել է ու ավելի բարձրացվել։ 1557 թվականին ստացել է ներկայիս տեսքը՝ որպես կառույց. բարձրությունը հասցվել է 52 մետրի, ունեցել է հսկիչների համար նախատեսված սենյակ՝ համապատասխան պատուհանով։ 1574 թվականին նրա արևելյան պատի վրա՝ սովորական ժամացույցի տակ տեղադրվել է աստղագիտական ժամացույցը, որն ունի չորս ցուցիչ. առանձին սլաքներով ու աստղագիտական նշաններով ցույց է տալիս շաբաթը, լուսնի փուլերը, ամիսը, նահանջ տարին (S տառով)։
Աստղագիտական ժամացույցի տակ փորագրված-քանդակված են Շվեյցարիայի այն ութ հնագույն կանտոնների զինանշանները, որոնք 1353-1481 թվականների միջակայքում կազմավորել են շվեյցարական կանտոնների առաջին միությունը՝ այսպես կոչված՝ Հին համադաշնությունը՝ հիմք դնելով Շվեյցարիայի անկախ, ինքնավար պետության ստեղծմանը։ Պետության հիմնադիր այդ ութ կանտոններից մեկի՝ Ցուգի վարչական կենտրոնը համարվող նույնանուն քաղաքի հին թաղամասում գտնվող նշանավոր աշտարակը վերջին անգամ հիմնանորոգման է ենթարկվել 1952 թվականին։ Պատմական այդ հուշարձանն ընդգրկված է Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում և գտնվում է պետության խնամքի ու պահպանության ներքո։


== Գրականություն ==
Felicitas Oehler: . Hrsg.: Zuger Stadtführungen. Zug 2010 Zytturm. Aus der Reihe Blickfang Zug Archived 2018-02-27 at the Wayback Machine.  [PDF; 4,4 MB])


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Webpräsenz des Zytturmes
Der Zytturm als Sehenswürdigkeit (mit Öffnungszeiten)
Artikel zur Geschichte des Zytturmes Archived 2019-07-19 at the Wayback Machine.
Schweizerische Gesellschaft für Kulturgüterschutz: Zytturm Zug Archived 2014-04-27 at the Wayback Machine.
Կավա դե Տիրենի

Կավա դե Տիրենի (իտալերեն՝ Cava de' Tirreni), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալերի կազմում է 53 314 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 1 462,06 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 36 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84013, հեռախոսային կոդ՝ 089։
Քաղաքի հովանավորներն են Սուրբ Աստվածածինը, տոնը նշվում է սեպտեմբերի 8-ին և Սուրբ Ադյուտոր Աֆրիկանսկին։


== Բնակչություն ==


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոս՝ 089 682111
Էլեկտրոնային փոստ՝ sindaco@comune.cava-de-tirreni.sa.it
Պաշտոնական կայք ՝ http://www.comune.cava-de-tirreni.sa.it/ Archived 2013-12-05 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.cava-de-tirreni.sa.it/ Archived 2013-12-05 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Պիան Կամունո

Պիան Կամունո (իտալերեն՝ Pian Camuno), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։ Բնակչության թիվը կազմում էր  4108 մարդ՝  2008 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Բնակչության խտությունը կազմում էր  367 մարդ/ կմ²։ Զբաղեցնում է  11կմ2 տարածք։ Փոստային ինդեքսը՝ 25050։ Հեռախոսի կոդը՝  0364։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Տվյալներ ==
Հեռախոս։ 0364 593811
Էլեկտրոնային փոստ։ info@comune.piancamuno.bs.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.piancamuno.bs.it


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Ազգային վիճակագրական ինստիտուտ (իտալ.)
Ազգային վիճակագրական ինստիտուտ (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Բալապան (գյուղ, Զիլաիրսկի շրջան)

Բալապան (ռուս.՝ Балапан, բաշկիրերեն՝ Балапан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 120 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
320

320 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 320 թվականն է, 
IV դարի 20-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
.ss

.sd, Հարավային Սուդանի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .ss whois տեղեկություն
Գալինա Լոգինովա

Գալինա Ալեքսանդրովնա Լոգինովա (հոկտեմբերի 28, 1950(1950-10-28), Տուապսե, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ ռուս.՝ Гали́на Алекса́ндровна Ло́гинова), սովետական և ամերիկացի դերասանուհի։ Դերասանուհի և ֆոտոմոդել Միլա Յովովիչի մայրն է։


== Կենսագրություն ==
Գալինա Լոգինովը ծնվել Տուապսեում : Ծնողները ռուսներ են՝ Տուլայից։ Ավարտել է Դնեպրոպետրովսկի միջնակարգ դպրոցը։
1972 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտը։ Սկսել է նկարահանվել կինոյում դեռ ուսանողական տարիներին։ Առաջին դերը եղել է հայտնի հեռուստասերիալում՝ «Ստվերները հեռանում են կեսօրին» (1971)։ Խաղացել է թատրոնում և կինոյում։ Առավել հայտնի է «Շատ աղմուկ ոչնչից» (1973) ֆիլմի Բեատրիչի դերով և «Միլիոնավոր Ֆերֆաքսներ» ֆիլմի Մոլլիի դերով (1980)։
1973 թվականին ընդունվել է Կիևի Դովժենկոյի անվան կինոստուդիան։ Այնտեղ ծանոթացել է հարավսլավացի բժիշկ Բոգդան Յովովիչի հետ և չնայած ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեի տարբեր սպառնալիքներին՝ ամուսնացել նրա հետ։ 1975 թվականին ունեցավ մի աղջիկ՝ Միլիցային։
1981 թվականի հունվարին իր ամուսնու և աղջկա հետ արտագաղթել է ԽՍՀՄ-ից։ Ընտանիքը մի քանի տարի ապրել է Լոնդոնում, այնուհետև տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ Սակրամենտո, հետո Լոս-Անջելես։
1980-ական թվականներին նա աշխատել է ռեժիսոր Բրայն դե Պալմայի տանը, որպես աղախին։ Գալինան օգնեց նրան դաստիարակել աղջկան ու օգնեց կարիերայում։ 2000-ական թվականներին նկարահանվեց մի քանի ռուսական և ագլիական ֆիլմերում։
Ներկայումս բնակվում է Նյու Յորքում։ Նա իր աղջկա գործակալն է։
Նա վերջին անգամ նկարահանվել է ամերիկյան համր ֆիլմում՝ «Համր կյանք» (անգլ.՝ Silent Life, դուրս է եկել էկրաններին 2012 թվականի օգոստոսում)։ Գալինան խաղում էր հայտնի հոլիվուդյան աստղի՝ Ալլա Նազիմովի դերում։ Ֆիլմում խաղում էին նաև Վլադիսլավ Կոզլովը, Իզաբելլա Ռոսսելլինին և ուրիշներ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսին՝ Բոգդան Իովովիչ, բժիշկ-թերապևտ (բաժանված են)
Դուստր՝ Միլլա Իովովիչ, դերասանուհի


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Галина Логинова (Йовович) Archived 2017-02-07 at the Wayback Machine. на сайте «Рускино»
Подробная информация и история Галины Логиновой Archived 2007-10-17 at the Wayback Machine.
Օբերնի համալսարան

Օբերնի համալսարան (անգլ.՝ Auburn University), ԱՄՆ Օբերն քաղաքի պետական համալսարան (Ալաբամա)։ Ալաբամայի նահանգի խոշորագույն համալսարաններից մեկը։ Համալսարանում սովորում է ավելի քան 25 000 ուսանող (29,776 Fall 2017) և դասավանդում է ավելի քան 1200 դասախոս։ Հիմնադրվել է 1856 թվականի փետրվարի 7-ին` որպես Արևելյան Ալաբամայի տղամարդկանց քոլեջ, մասնավոր հումանիտար բուհ, որը փոխկապակցված է Հարավային մեթոդական Եպիսկոպոսաց եկեղեցու հետ։ 1872 թվականին քոլեջը դարձել է Ալաբամա նահանգի առաջին պետական բուհը` ստանալով նոր անվանում` Ալաբամայի գյուղատնտեսական և մեխանիկական քոլեջ։ 1892 թվականին այն դարձել է նահանգի` խառը ուսուցմամբ առաջին բուհը։ 1899 թվականին քոլեջը փոխել է անունը Ալաբամայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի։ Իր ներկայիս անվանումը բուհը ստացել է 1960 թվականին։
Համալսարանի ականավոր շրջանավարտներից են Apple-ի գլխավոր տնօրեն Թիմ Քուկը, դերասանուհի և պրոդյուսեր, «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր Օկտավիա Սպենսերը, Վիքիպեդիայի հիմնադիրներից Ջիմմի Ուելսը, Ալաբամայի նահանգապետ Քեյ Այվին, Թենեսի նահանգի նահանգապետ Բիլ Լին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Официальный сайт «Обернских тигров»
Օբերնի համալսարանը Archived 2014-10-08 at the Wayback Machine. Ալաբամայի հանրագիտարանում
Սասունցի Դավիթ (արձան, Ֆրեզնո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սասունցի Դավթի արձան (այլ կիրառումներ)Սասունցի Դավթի արձան, հուշարձան ԱՄՆ Կալիֆոռնիայի շրջանի Ֆրեզնո քաղաքում՝ Ֆրեզնոյի քաղաքապետարանի դիմաց։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը նվեր է Ֆրեզնոյի հայ համայնքին և հանդիսանում է ԱՄՆ-ում հայ ինքնության ամենախոսուն խորհրդանիշերից մեկը։ Տեղադրվել է 1971 թվականին։ Արձանի նյութը բրոնզ է։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Վարազ Սամվելյան


== Տես նաև ==
Սասունցի Դավիթ (արձան, Երևան)


== Ծանոթագրություններ ==
Նորիկ Առաքելյան

Նորիկ Ռազմիկի Առաքելյան (հունվարի 5, 1973(1973-01-05) - հունվարի 17, 1994(1994-01-17)), հայ ազատամարտիկ Արմավիրի տարածաշրջանից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1973 թվականի հունվարի 5-ին Արմավիրի մարզի Հոկտեմբեր գյուղում։ Ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրեցը և 1991 թ. զորակաչվել ծառայել նախկին խորհրդային բանակի շարքերում։ Երկու տարի անց զորացրվել է, վերադարձել գյուղ։
Ն. Առաքելյանը արցախյան շարժման առաջին իսկ օրերից անդամագրվել է համընդհանուր պայքարին, մարտական գործողությունները սկսվելուց հետո մեկնել է ճակատ, դարձել մարտերի ակտիվ մասնակից։ 1994 թ. Ն. Առաքելյանը անդամակցել է Հոկտեմբերյանի երկրապահ ջոկատին և նրա կազմում հունվարին մեկնել Արցախ։
Ն. Առաքելյանը մասնկացել է Քելբաջարի, Ֆիզուլիի մարտերին, քաջաբար կռվել մի շարք գյուղերի ազատագրության համար։ Քաջարի մարտիկը զոհվել է Մարտակերտի շրջկենտրոնի պաշտպանության մարտերի ժամանակ, 1994 թ. հունվարի 17-ին։
Նորիկ Առաքելյանն ընդամենը 21 տարեկան էր, ամուսնացած չէր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարմարիս

Մարմարիս (թուրքերեն՝ Marmaris), քաղաք և հանգստավայր Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում` Մուղլայի մարզում։ Այն համանուն շրջանի շրջկենտրոնն է։ Գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին` Թուրքիայի հարավ-արևմուտքում։ Միջերկրական ծովի և Էգեյան ծովի սահմանաբաժանը գտնվում է Դալամանի և Մարմարիսի միջև։ 2014 թվականի տվյալներով քաղաքը ընդունել է շուրջ երկու միլիոն զբոսաշրջիկ ամբողջ աշխարհից։


== Աշխարհագրություն ==
Մարմարիսը երեք կողմերից շրջափակված է լեռներով։ Չորրորդ կողմից այն եզրափակվում է ծովախորշով։ Ծովախորշի մուտքը պաշտպանում է կղզին, այդ իսկ պատճառով փոթորիկները և ուժեղ քամիները չեն հասնում Մարմարիսի ափերին։ 
Կա շուրջօրյա ծովային կապ հունական Հռոդոս կղզու հետ։ Քաղաքը ունի մի քանի համայնքներ` Սիթելեր, Արմութալան, Մերկեզ։ Մերկեզը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում, Արմութալանը (թուրքերեն՝ Armut- տանձ) գտնվում է քաղաքի ծայրամասում։


== Տեսարժան վայրեր ==

Մարմարիսի ամրոց` հին ամրոց, որը գտնվում է քաղաքի հին մասում, որը հիմա ունի թանգարանի կարգավիճակ
Բարերի փողոց (Bar street)` գտնվում է քաղաքի արևելյան մասում և հայտնի զբոսավայր է, որտեղ տեղակայված են մեծ քանակությամբ սրճարաններ և ռեստորաններ
Aqua Dream ակվապարկ` Մարմարիսի գլխավոր ակվապարկը։ Գտնվում է քաղաքի արևելյան մասում։


== Տրանսպորտ ==
Քաղաքը գտնվում է Դալամանի օդանավակայանից 95 կիլոմետր հեռավորության վրա։
Քաղաքի հյուսիս- արևելքում է գտնվում Մարմարիսի ավտոկայարանը (Otogar), որից կարելի է մեկնել Թուրքիայի այլ քաղաքներ` Դատչա (Datcha), Մուղլա (Mugla), Կուշադասը (Kusadasi), Այդին (Aydin), Ակյակա (Akyaka), Դալաման (Dalaman), Դալյան (Dalyan), Անթալիա, Անկարա, Ստամբուլ, Իզմիր, Մերսին և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը Archived 2011-09-02 at the Wayback Machine.
(1606) Ժեխովսկի

(1606) Ժեխովսկի (անգլ.՝ Jekhovsky), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Լուի Բոյերի կողմից Ալժիրում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,692135 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,847 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5373 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1613,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22313 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,7° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1606) Ժեխովսկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սոն Հաուս

Էդդի Ջեյմս «Սոն» Հաուս-կրտսեր (անգլ.՝ Eddie James "Son" House Jr., մարտի 21, 1902(1902-03-21), Lyon, Քաուհոմա շրջան, Միսսիսիպի, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 19, 1988(1988-10-19)[…], Դետրոյթ, Միչիգան, ԱՄՆ և Չիկագո), ամերիկացի բլյուզմեն, երգերի հեղինակ-կատարող, դելտա-բլյուզ ժանրի ներկայացուցիչ։ Նա մեծ ժողովրդականություն չի վայելել, սակայն մեծ ազդեցություն է ունեցել բլյուզի և ընդհանրապես երաժշտության վրա։
Ձայնագրվել է Չարլի Փաթոնի, Վիլլի Բրաունի, Լուիզա Ջոնսոնի հետ։
Կյանքի վերջին տարիներին դադարել է զբաղվել երաժշտությամբ ՝ ֆիզիկական և հոգեկան վիճակի պատճառով։ Մահացել է 1988 թվականի մարտի 19`ին, Դեթրոյթում` կոկորդի քաղցկեղից։


== Սկավառակագրություն ==
78 RPM Recordings
Երգեր, որոնք ձայնագրվել են 1930 թվականի մայիսի 28-ին Գրեֆտոնում` Paramount Records-ի համար։

«Walking Blues» (Վիլլի Բրաունի հետ երկրորդ կիթառի վրա, չի տպագրվել և կորցվել է մինչև 1985 թվականը)
«See The My Grave Is Kept Clean» (չի հրապարակվել)
«My Black Mama — Part I»
«My Black Mama — Part II»
«Preachin' the Blues — Part I»
«Preachin' the Blues — Part II»
«Dry Spell Blues — Part I»
«Dry Spell Blues — Part II»
«Clarksdale Moan»
«Mississippi County Farm Blues»Կոնգրեսի գրադարանին կից ժողովրդական երգերի արխիվի համար
Երգեր, որոնք ձայնագրվել են 1941 թվականի օգոստոսին` Լեյք-Կորմորանում։

«Levee Camp Blues»
«Government Fleet Blues»
«Walkin' Blues»
«Shetland Pony Blues»
«Camp Hollers»Երգեր, որոնք ձայնագրվել են 1942 թվականի հուլիսի 17-ին։

«Special Rider Blues»
«Low Down Dirty Dog Blues»
«Depot Blues»
«American Defense»
«Am I Right Or Wrong»
«Walkin' Blues»
«County farm Blues»
«The Pony Blues»
«The Jinx Blues (No 1)»
«The Jinx Blues (No 2)»


== Ազդեցություն ==
«Grinnin In Your Face» երգը Ջեք Ուայթի սիրելի երգն է, իսկ Սոն Հաուսը` բլյուզի սիրելի կատարողը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Daniel Beaumont: Preachin' the blues : the life and times of Son House, Oxford : Oxford University Press, 2011, ISBN 978-0-19-539557-0
Նորվիչ Սիթի

Նորվիչ Սիթի ֆուտբոլային ակումբը անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ է և համարվում է Պրեմիեր լիգայի հիմնադիր ակումբներից մեկը։ Ակումբը ներկայացնում է Նորվիչ քաղաքը և այժմ հանդես է գալիս Չեմպիոնշիպում։


== Աղբյուրներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
Նորվիչ Սիթիի մասին տեղեկություն Պրեմիեր Լիգայի հայալեզու կայքէջում (հայ.)
Գազոնահնձիչներով մրցարշավ

Գազոնահնձիչներով մրցարշավ, շարժիչային սպորտի տեսակ է, որտեղ օգտագործվում են այգու ձևափոծխված խոտհնձիչ տրակտորներ։


== Պատմություն ==
Գազոնահնձիչներով վաղ մրցարշավներն անցկացվում էին որպես ժամանցային միջոցառումներ՝ տոն օրերին։ Հայտնի են 1963 թվականին Ինդիանա նահանգում ԱՄՆ Անկախության օրվա տոնակատարությանը տեղի ունեցած մրցարշավները։ Առաջին մասնագիտացված սպորտային կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1973 թվականին Մեծ Բրիտանիայում։


== Մրցարշավի անցկացում ==
Ինչպես մյուս ավտոսպորտերը, գազոնահնձիչներով մրցարշավը ունի «Մրցաշավային մեքենաների» տարբեր կանոններ և դասեր։
Մրցարշավները կազմակերպվում են տարբեր ասոցիացիաների կողմից․

Գազոնահնձիչներով մրցարշավի բրիտանական ասոցիացիա (Մեծ Բրիտանիա)
North West Lawn Mower Racing Association (Մեծ Բրիտանիա)
U.S. Lawn Mower Racing Association (ԱՄՆ)
Ամերիկյան մրցարշավային հնձվորների ասոցիացիա (ԱՄՆ)
Ավստրալիայի խոտհնձիչների մրցավազքի ասոցիացիա (Ավստրալիա)


== Քննադատություն ==
2002 թվականին OPEI-ի նախագահ Բիլ Հարլին քննադատեց սպորտը վնասվածքների բարձր մակարդակի համար.«Գազոնահնձիչներով հնձվորները նախատեսված են խոտ կտրելու համար։ Սրանք մրցարշավային մեքենաներ չեն»։


== Արագության ռեկորդներ ==
Բացի զանգվածային մրցարշավներից, կան նաև միայնակ մրցարշավներ արագության ռեկորդ սահմանելու համար։ Դրանց մասնակցում են  խորապես ձևափոխված խոտհնձիչ տրակտորներ։


== Մշակույթում ==
2006 թվականի նոյեմբերին թողարկվել է Lawnmower Racing Mania 2007 համակարգչային խաղը Xbox և PC հարթակների համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (183401-183500)

Աստերոիդների ցանկ (183301-183400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (183501-183600)
 Աստերոիդների ցանկ (183301-183400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (183501-183600)