Եվլյան այծ

Եվլյան այծ (շվեդերեն՝ julbocken i Gävle կամ Gävlebocken), ծղոտից պատրաստված հեքիաթային այծի հսկայական կերպար, որն ուղեկցել է սուրբ ծննդյան շվեդացի հերոս` Յուլեբուկկին (ֆիններեն բառը նշանակում է սուրբ ծննդյան այծ)։ Այծին տեղադրում են Եվլե քաղաքի կենտրոնական հրապարակում, ամեն տարի, երկու օրվա ընթացքում, Սուրբ Ծննդյան նախօրեին։ Եվլյան այծը հայտնի է դարձել նաև այն բանի շնորհիվ, որ գրեթե ամեն տարի խուլիգանները նրան այրելու փորձեր են արել։


== Պատմություն ==

Եվլյան այծի պատմությունը սկիզբ է առնել 1966 թվականին, երբ Ստիգ Գավլենը մտահղացել էր կառուցել Յուլեբուկկի ընդարձակ տարբերակը և տեղադրել այն քաղաքի կենտրոնում:Առաջին Եվլյան այծը 13 մետր բարձրություն ուներ, 7 մետր երկարություն և կշռում էր մոտավորապես 3 տոննա։ Ամանորի գիշերը անհայտ անձանց կողմից հրկիզվել է։  Այծի հրկիզման փորձերը դարձել են ոչ պաշտոնական ավանդույթ, 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ին այն հրկիզվել է 29-րդ անգամ։


== Ժամանակագրություն ==

1966: Այծը կառուցվել է առաջին անգամ։ Այրվել է Ամանորի գիշերը։ Հանցագործը հայտնաբերվել և դատապարտվել է վանդալիզմի համար։
1968: Այծը փրկվել է։ Մինչ այդ նրա շուրջը ցանկապատեր չկային, և երեխաները կարող էին ազատ խաղալ նրա շուրջը և ներսում։
1969: Այրվել է Ամանորի գիշերը։
1970: Այծն այրվել է այն տեղադրելուց ընդամենը 6 ժամ անց։ Դրամական նվիրատվությունների շնորհիվ կրկին կառուցվել է, միայն ծղոտի փոխարեն օգտագործվել է եղեգ։
1971: Ոչնչացվել է։
1972: Ավերվել է։
1974: Այրվել է։
1976: Վնասվել է բեռնատարի հարվածից։
1978: Այրվել է։
1979: Այրվել է նախքան կառուցման ավարտը։ Նորը պատված  է եղել  այրվելուն  խոչընդոտող հատուկ նյութով։ Սակայն այն  ոչնչացվել է։
1980: Այրվել է Սուրբ Ծննդյան գիշերը։
1982: Այրվել է դեկտեմբերի 13-ին։
1983: Ավերվել են ոտքերը։
1984: Այրվել է դեկտեմբերի է 12-ին։
1985: Այծի շուրջ տեղադրվել 2 մետր բարձրությամբ մետաղյա պարիսպ է։ Այրվել է հունվարին։
1986: Այրվել է Սուրբ Ծննդյան նախօրեին։
1987: Չնայած կրակից լավ պաշտպանված լինելուն՝  այրվել է Սուրբ Ծնունդից մեկ շաբաթ առաջ։
1989: Այրվել է նախքան կառուցման ավարտը։ Կառուցվել նոր Այծ, սակայն այն այրվել է հունվարին ։
1990: Ոչինչ տեղի չի ունեցել։  Այդ անգամ Այծին հսկել են կամավորները։
1991: Այրվել է Սուրբ Ծննդյան առավոտյան։
1992: Այրվել է 8 օր հետո։  Կառուցվել է նորը, որը այրել են  հաջորդ օրը։ Հաջորդ Այծը այրվել է դեկտեմբերի 20-ին։  Հանցագործը բռնվել է և ուղարկվել բանտ։
1995: Նորվեգիայի քաղաքացին ձերբակալվել է հրկիզման փորձի համար։ Այծն այրվել է Սուրբ Ծննդյան առավոտյան։
1997: Վնասվել է հրավառությունից։
1998:Այրվել է դեկտեմբերի 11-ին։
1999: Այրվել է կանգնեցնելուց 2 ժամ անց։
2000: Այրվել է Ամանորից երկու օր առաջ։
2001: 51 ամյա  Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների քաղաքացի Լոռենս Ջոնսը ձերբակալվել է հրկիզման պատճառով:Դատարանում նա հայտարարել է, որ այծի հրկիզումը պաշտոնապես թույլատրված է համարել, սակայն դատապարտվել է 18 օրվա ազատազրկման ու տուգանվել  100 հազար շվեդական կրոն (15 հազար ԱՄՆ դոլար):
2002: 22 ամյա Ստոկհոլմի բնակիչը փորձել է այրել Այծին, բայց փորձը հաջողութան չի հասել։
2003: Այրվել է դեկտեմբերի 12-ին։
2004: Այրվել է դեկտեմբերի 21-ին։
2005 : Հրկիզվել է Ձմեռ Պապի կոստյումներ հագած անհայտ վանդալների կողմից։
2006: Այծը հրկիզելու փորձեր են արվել, բայց դրանք բոլորը անհաջող են եղել։
2007 : Ոչնչացվել է դեկտեմբերի 13-ին, տեղադրվել է նոր Այծ, որի հետ ոչինչ տեղի չի ունեցել։
2008: Այրվել է դեկտեմբերի 27-ին։
2009: Այրվել է դեկտեմբերի 23-ին։
2010: Փորձեր են արվել Այծին այրելու, սակայն դրանք բոլորը հաջողությամբ չեն պսակվել։
2011: Այրվել է դեկտեմբերի 2-ի վաղ առավոտյան։
2012: Այրվել է դեկտեմբերի 12-ին։
2013: Չնայած այն բանին, որ հրակայուն միջոցներով է մշակվել, այրվել է դեկտեմբերի 21-ին։
2014 :Արձանի մոտ մեծ թվով այցելուներ են ներգրավվել, որպեսզի խանգարեն վանդալիզմի ակտին,և այն անվնաս է մնացել պատմության մեջ չորրորդ անգամ։ Սուրբ Ծնունդից հետո այն պետք է ներկայացվեր Չինաստանում  Ամանորի տոնակատարության համար։
2015: Այրվել է դեկտեմբերի 27-ին։ Մեկ կասկածյալ ձերբակալվել է։
2016 : Հրդեհվել է նոյեմբերի 28-ին, անհայտ անձը Այծի վրա է նետել այրվող խառնուրդի շիշ։
2017:Ոչինչ տեղի չի ունեցել։
2018: Շնորհիվ շուրջօրյա պահպանության, կրկնակի ցանկապատի և վեբ-տեսախցիկների միջոցով հեռարձակմանը, Այծը անվնաս կանգուն է մնացել երկրորդ տարին անընդմեջ։
2019: Կրկնակի պարսպի,պահպանության 50 մարդու շնորհիվ 2020 թվականի հունվարի 3 դրությամբ կանգուն է։


== Նշումներ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Евльский козёл Թվիթթերում(շվեդ.)(անգլ.)
Официальный блог(շվեդ.)(անգլ.)
Официальная страница Евльского Козла(շվեդ.)
Козёл 2009 года на сайте BBC(անգլ.)
Сожжение козла в 2013 г. на YouTube