armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը

Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը (ռուս.՝ Тайна третьей планеты), խորհրդային լիամետրաժ գիտա-ֆանտաստիկ մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1981 թվականին, ռեժիսոր Ռոման Կաչանովի կողմից, Կիր Բուլիչյովի «Ալիսայի ճանապարհորդությունը» («Ալիսան և երեք նավապետները») վիպակի հիման վրա` «Ալիսայի արկածները» շարքից։


== Սյուժեն ==
Արշավախումբը, որի կազմում էին նավապետ Զելյոնին, պրոֆեսոր Սելեզնյովը և վերջինիս դուստր Ալիսան, «Պեգաս» աստղանավով` Երկիր մոլորակից ուղևորվում են տիեզերք՝ Մոսկվայի կենդանաբանական այգու համար կենդանիների նոր տեսակներ որոնելու։
Հնագետ Գրոմոզեկան (Թանձրամարմին), նրանց խորհուրդ է տալիս այցելել Նավապետների մոլորակ, քանի որ նավապետ-ճանապարհորդներ Կիմն ու Բուրանը, իրենց արշավների ժամանակ հանդիպել էին բազմաթիվ յուրահատուկ կենդանիների։
Հերոսները օգնության համար դիմում են դոկտոր Վերխովցևին` Երկու Նավապետների թանգարանի տնօրենին։ Սակայն վերջինս իրեն կասկածելի է պահում, չի ցանկանում նրանց ցույց տալ նավապետների օրագրերը և սկսում է հետևել նրանց։
Բլուկ մոլորակում հերոսներն արժեքավոր գնումներ են կատարում, որոնց թվում նաև գնում են Շատախոս (Գովորուն) թռչունին, որը պատկանում էր անհետ կորած նավապետ Կիմին։ Կասկածելի չաղլիկ Զվարճասեր Ու-ն փորձում է առևանգել թռչունին։ Լսելով Շատախոս թռչունի խոսակցությունը, «Պեգասի» անձնակազմը ուղևորություն է վերցնում դեպի Մեդուզայի համակարգ։ Ճանապարհին նրանք կործանումից փրկում են Շելեզյակա մոլորակի ռոբոտներին։
Մեդուզա համակարգի երրորդ մոլորակի վրա, Ալիսան գտնում է հայելի-ծաղիկներ, որոնք հիշում և արտացոլում էին այն ամենը, ինչ տեղի էր ունենում իրենց առջև։ Դրանց օգնությամբ հերոսներն իմանում են, որ այդ մոլորակ են այցելել Վերխովցևն ու Զվարճասերը։ Փորձելով թռչել ավելի ապահով վայր, «Պեգասը» ընկնում է թակարդը։ Սելեզնյովն ու Զելյոնին գերի են ընկնում, իսկ Ալիսան կարողանում է փախչել։
Այդ ժամանակ մոլորակի վրա վայրէջք է կատարում նավապետ Բուրանը, իսկ նրա հետ նաև իրական Վերխովցևը։ Ալիսան նրանցից օգնություն է խնդրում։ Այդ ընթացքում Զվարճասերը սպառնում է սպանել գերիներին և աստղանավում փակված նավապետ Կիմից պահանջում է կատարյալ վառելանյութի բանաձևը։ Նավապետ Բուրանի ներխուժումը փրկում է ճանապարհորդներին։ Վերխովցևի նմանակը, օդահեն Գլոտը բացահայտվում և ուղարկվում է դատապարտվելու։ Զվարճասերը փախուստի դիմելիս, ընկնում է Կրոկ գիշատիչ թռչունի ճանկը։ Նավապետներն ու ճանապարհորդները հանգիստ վերադառնում են տուն։


== Նկարահանող խումբ ==


== Կերպարների հնչյունավորում ==
1982 թվականին մուլտֆիլմն արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի։


== Ծանոթագրություններ ==
Էդիկուր (Սոմի գավառ)

Էդիկուր (ֆր.՝  Heudicourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 522 մարդ, բնակչության խտությունը` 41.07 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.71 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 60 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 305 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 221-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 84։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,5 %։ 221 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 179 անձ (104 տղամարդ և 75 կին)։ Գործազուրկ են եղել 42 անձ (18 տղամարդ և 24 կին)։ 84 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 21-ը` թոշակառուներ, իսկ 40-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Sing

«Sing», ամերիկացի հեղինակ-կատարող Էդ Շիրանի երգը՝ թողարկված 2014 թվականի ապրիլի 7-ին որպես նրա երկրորդ ստուդիական X ալբոմի առաջին սինգլ Asylum և Atlantic լեյբլներում։ Երգի պրոդյուսերը, համահեղինակը և լրացուցիչ վոկալիստը եղել է Ֆարել Վիլյամսը։
Սինգլը գլխավորել է Ավստրալիայի (ARIA Charts), Մեծ Բրիտանիայի (UK Singles Chart) և այլ երկրների հիթ-շքերթները։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ Շիրանը կենդանի կատարմամբ իր երգը հանրությանն է ներկայացրել 2014 թվականի ապրիլի 12-ին՝ Saturday Night Live շոուի ժամանակ, «Don’t» երգի հետ միասին։ Շիրանը նաև ներկայացրել է «Sing» երգը Ellen Show շոուում 2014 թվականի մայիսի 16-ին և Britain’s Got Talent տաղանդների մրցույթի կիսաեզրափակչում, որն անցկացվել է 2014 թվականի մայիսի 27-ին։
Երգն ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների և ինտերնետ-հրատարակությունների կողմից, ինչպիսիք են Time, The Hollywood Reporter և The Guardian թերթերը։


== Տեսահոլովակ ==
«Sing» երգի երաժշտական տեսահոլովակն առաջին անգամ էքսկլյուզիվ կերպով հայտնվել է Էդ Շիրանի Facebook-ի անձնական էջում 2014 թվականի մայիսի 22-ին, իսկ մայիսի 23-ին YouTube-ի Vevo ալիքով, այսինքն՝ ալբոմի ենթադրվող թողարկումից մեկ ամիս առաջ։ Նրանում երգիչը ներկայացված է տիկնիկային հերոսի կերպարով, որը ճանապարհորդում է գիշերային քաղաքում պրոդյուսեր Ֆարելի և հենց երգչի հետ։ Տիկնիկը հիմա գտնվում է հենց Շիրանի մոտ, բայց նա նույնիսկ չունի «փոքրագույն պատկերացում, թե ինչ կարելի է անել դրա հետ»։


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթներ ==


=== Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ ===


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման ժամանակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ed Sheeran — SING. Official Video YouTube-ում
Ed Sheeran «Sing» lyrics
Ռոման Կարա-Պողոսյան

Ռոման Հակոբի Կարա-Պողոսյան (մարտի 25, 1947(1947-03-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 16, 2009(2009-09-16), Երևան, Հայաստան), հայ պետական, ռազմական գործիչ, ներքին ծառայության գեներալ-մայոր (1993)։


== Կենսագրություն ==

1969 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, 1986 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, 1989 թվականին՝ ԽՍՀՄ ներքին գործերի նախարարության ակադեմիայի առաջին ֆակուլտետը։
Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել ներքին գործերի կառույցներում։ 1988 թվականին Ռոման Կարա-Պողոսյանին է լիազորվել գլխավորելու ՀԽՍՀ սոցիալիստական սեփականության հափշտակման դեմ պայքարի վարչությունը, այնուհետև ղեկավարել է քրեական հետախուզման վարչությունը։ 1992-1994 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ներքին գործերի փոխնախարարի պաշտոնը՝ միաժամանակ գլխավորելով Երևան քաղաքի ներքին գործերի բաժինը։ ՀՀ անկախացումից հետո Ռոման Կարա-Պողոսյանն առաջինն է, ում շնորհվել է ներքին ծառայության գեներալ-մայորի կոչում։
1991-1994 թվականներին եղել է Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի նախագահը։ Թոշակի է անցել 2005 թվականից։


== Մրցանակներ ==
«Պատվո նշան» շքանշան
Երկակի պարգևատրվել է անվանական զենքով ՀՀ և ՌԴ կողմից
«ԽՍՀՄ ՆԳՆ վաստակավոր աշխատակից»
«ՌԴ ՆԳՆ պատվավոր ծառայող»
«ՀՀ ոստիկանության վաստակավոր ծառայող»


== Ծանոթագրություններ ==
Բազարնո-Կարաբուլակսկի շրջան

Բազարնո-Կարաբուլակսկի շրջան (ռուս.՝ Базарно-Карабулакский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սարատովի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բազարնիյ Կարաբուլակ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2300 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 31856 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 13,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ալբա դե Սեռատո

Ալբա դե Սեռատո  (իսպ.՝ Alba de Cerrato) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Պալենսիա պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Սիեռատո Պալենտինո շրջանում։ Զբաղեցնում է 35.21կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 101 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 29 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պոցիլի

Պոցիլի (իտալերեն՝ Pozzilli), կոմունա Իտալիայի Մոլիզե մարզի Իզերնիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2199 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 67 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 33 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 86077։ Հեռախոսային կոդ՝ 0865։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 0865 925900
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.pozzilli.is.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pozzilli.is.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության Ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ստորին Կազիրսու

Ստորին Կազիրսու (ռուս.՝ Нижний Казырсу), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վար (Շարանտի գավառ)

Վար (ֆր.՝ Vars), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1937 մարդ, բնակչության խտությունը` 70.54 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27.46 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 95 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 13 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1228 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 930-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 298։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,7 %։ 930 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 844 անձ (458 տղամարդ և 386 կին)։ Գործազուրկ են եղել 86 անձ (34 տղամարդ և 52 կին)։ 298 անաշխատունակներից 79-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 136-ը` թոշակառուներ, իսկ 83-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնսելեյրուի գավառ

Կոնսելեյրուի  (պորտ.՝ Microrregião de Conselheiro Lafaiete), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Ագլոմերացիա նահանգի Բելու Օրիզոնտի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 238 172 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2945,615  կմ²։ Բնակչության խտությունը 80,9  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 2 048 392 511,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 8902,72 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,778։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Կազա Գրանդի
Կոնգոնյաս
Կելուզիտու
Միկրոմետր (աստղագիտություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միկրոմետր (այլ կիրառումներ)Միկրոմետր, օժանդակ սարք աստղագիտական խողովակների օպտիկական համակարգի կիզակետային հարթությունում փոքր հեռավորություններ չափելու համար։ Չափումները կատարվում են, մեծ մասամբ, թվանշված թմբուկով սարքավորված միկրոմետրիկ ճշգրիտ պտուտակի օգնությամբ, որի պտույտը տեղաշարժում է չափող թելիկներով շրջանակը։ Այս սկզբունքով է կառուցված թելիկավոր միկրոմետրը։ Լինում են դիրքային, գրանցող, պարույրային միկրոմետրեր։ Կիրառվում են միջօրեական շրջաններում, պասաժներում և վիզուալ դիտումների այլ գործիքներում, ինչպես նաև երկնքի լուսանկարների ու սպեկտրոգրամների չափման լաբորատոր սարքերում։ Միկրոն (<հունարեն (iixpov—քիչ, չնչին), երկարության արտահամակարգային միավոր, հավասար է 106 մմ կամ 103 մմ։ Նշանակվել է մկ (միջազգային նշանակումը՝ fi)։ Չափերին և կշիռներին նվիրված XIII գլխավոր կոնֆերանսը (1967 թվական) որոշում է ընդունել հրաժարվել «Միկրո» անվանումից, և այդ միավորը, ըստ ԳՈՍՏ 7663—55-ի, ինչպես նաև բազմապատիկ միավորների անվանումների կազմման կանոնների, պետք է կոչվի միկրոմետր (մկմ)։
Մոզակ

Մոզակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից հյուսիս՝ Մուշ տանող ճանապարհի աջ կողմում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 38 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մուսե (Օբի գավառ)

Մուսե (ֆր.՝ Moussey), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 520 մարդ, բնակչության խտությունը` 71.72 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.25 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 85 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 10 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 347 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 260-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 87։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,9 %։ 260 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 244 անձ (130 տղամարդ և 114 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (9 տղամարդ և 7 կին)։ 87 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը` թոշակառուներ, իսկ 25-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Միներալ շրջան (Նևադա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միներալ շրջան (այլ կիրառումներ)Միներալ շրջան (անգլ.՝ Mineral County), ԱՄՆ Նևադա նահանգի 16 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 9.731 կմ² է, բնակչությունը՝ 5.071 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Միներալ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1911 թ.։
Մալայա Վեդմեժկա

Մալայա Վեդմեժկա (ուկրաիներեն՝ Мала Ведмежка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Վեդմեժկա գյուղում բնակվում էր 156 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,481 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 324,32 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բերբին

Բերբին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։ Գտնվում էր գավառի արևելյան մասում, Տիգրիսի ձախ վտակներից մեկի ակունքի տարածքում, Ջուդիդաղ լեռից հարավ-արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անրի Ջոխաձե

Անրի Ջոխաձե (վրացերեն ანრი ჯოხაძე, անգլերեն Anri Jokhadze, նոյեմբերի 6, 1980(1980-11-06), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի երգիչ, որը Վրաստանը ներկայացրել է Եվրատեսիլ 2012 մրցույթին` «I'm a Jocker» («Ես ջոկեր եմ») երգով։ Այդ երգը նա կատարել է երկրորդ կիսաեզրափակչում։ Ջոխաձեն եզրափակիչ չի անցել։


== Ծանոթագրություններ ==
Հերման Շտաուդինգեր

Հերման Շտաուդինգեր (գերմ.՝ Hermann Staudinger, մարտի 23, 1881(1881-03-23)[…], Վորմս, Հեսսենի մեծ դքսություն, Գերմանական միություն - սեպտեմբերի 8, 1965(1965-09-08), Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի քիմիկոս (ԳՖՀ), բարձր մոլեկուլային միացությունների քիմիայի հիմնադիրներից։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Հալլեի և Մյունխենի համալսարաններում, Դարմշտադի բարձրագույն տեխնոլոգիական դպրոցում։ Եղել է Կարլսրուեի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի (1908-1912 թթ.), Ցյուրիխի ֆեդերալ դպրոցի (1912-1926 թթ.) և Ֆրայբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր (1926-1951 թթ.)։
1940—1956 թվականներին՝ Բարձրամոլեկուլային միացությունների քիմիայի պետական ինստիտուտի տնօրեն։


== Աշխատություններ ==
Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են բարձրամոլեկուլային միացությունների քիմիային։ Սինթեզել է առաջին կետենը՝ երկֆենիլկետենը (1905 թ.), ուսումնասիրել իզոպրենի, բուտադիենի, ալիֆատիկ երկազոմիացությունների ստացման եղանակները։ Առաջարկել է (1919 թ.) եռֆենիլֆոսֆինիմինի առկայությամբ կարբոնիլ խմբի թթվածնի ատոմը իմին խմբով փոխարինելու մեթոդ (Շտաուդինգերի ռեակցիա)։ Ապացուցել է, որ պոլիմերները բաղկացած են մեծ մոլեկուլներից՝ մակրոմոլեկուլներից (տերմինն առաջարկել է Շտաուդինգերը), որոնց ատոմներն իրար միացած են կովալենտ կապերով։ Առաջ է քաշել մակրոմոլեկուլների շղթայական կառուցվածքի տեսությունը, որը հետագայում լրացրեց ճյուղավորված մակրոմոլեկուլներ և եռաչափ պոլիմերային ցանց հասկացություններով։ Բացահայտել է պոլիմերի մոլեկուլային զանգվածի և նրա լուծույթի մածուցիկության կապը, մշակել մոլեկուլային զանգվածի որոշման, այժմ տարածված, մածուցիկաչափական մեթոդը։
1953 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է։


== Ծանոթագրություններ ==
Օկրուտովո

Օկրուտովո (ռուս.՝ Окрутово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վիրե

Վիրե (ռուս.՝ Вырье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հանս Գուդե

Հանս Ֆրեդրիկ Գուդե (նորվ.՝ Hans Fredrik Gude, մարտի 13, 1825(1825-03-13)[…], Քրիստիանիա, Նորվեգիա - օգոստոսի 17, 1903(1903-08-17)[…], Բեռլին, Գերմանական կայսրություն), ռոմանտիզմի ուղղության նորվեգացի բնանկարիչ և ծովանկարիչ, երկար տարիներ աշխատել է Գերմանիայում, Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոցի ներկայացուցիչ։


== Կենսագրություն ==

Հ. Ֆ. Գուդեն նկարչություն է սովորել 1838-1841 թվականներին Օսլոյի Գեղարվեստի թագավորական դպրոցում, ապա 1841 թվականին՝ Դյուսելդորֆում Անդրեաս Ախենբախի մոտ։ 1842 թվականին Գուդեն ընդունվել է Դյուսելդորֆի գեղարվեստի ակադեմիա, որտեղ ուսանել է Յոհան Վիլհելմ Շիրմերի մոտ։ Ավարտելով կրթությունը 1846 թվականին՝ իր ընկեր՝ նորվեգացի նկարիչ Ադոլֆ Թիդեմանդի հետ տեղափոխվել է հայրենիք։ 1848-1850 թվականներին բնակվել է Օսլոյում, ապա վերադարձել է Դյուսելդորֆ։ 1852 թվականին Հ. Գուդեի աշխատանքները գնահատանքի են արժանացել Բեռլինի արվեստի ակադեմիայի ոսկե մեդալով։
1854 թվականից Հ. Գուդեն եղել է  Դյուսելդորֆի ակադեմիայի պրոֆեսոր (բնանկարի ոլորտում)։ 1861 թվականին Գուդեն ժամանակավոր հրաժարվել է ուսուցչական աշխատանքից և 1862-1864 թվականներին բնակվել է Ուելսի հյուսիսում գտնվող Բեթվս-ի-Կոեդ քաղաքում։ 1864-1870 թթ.-ին գլխավորել է Կարլսրուեի Գեղարվեստի ակադեմիան, ապա որպես բնանկարչության պրոֆեսոր դասավանդել է նույն Ակադեմիայում (1874-1880 թվականներին)։ 1880 թվականին տեղափոխվել է Բեռլին, որտեղ ապրել է փեսայի՝ քանդակագործ Օտտո Լեսինգի մոտ և դասավանդել է Բեռլինի ակադեմիայում (1880-1901 թվականներին)։ Եղել է Բեռլինի արվեստի ակադեմիայի սենատի անդամ։
Թաղվել է Օսլոյի Փրկչի գերեզմանատանը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հանս Ֆրեդրիկ Գուդե
Ուղղաթիռ

Ուղղաթիռ, ուղղաձիգ վերսլացք–վայրէջքով՝ օդից ծանր թռչող ապարատ, որի վերամբարձ ուժը և հորիզոնական ուղղությամբ քարշուժն ստեղծում են գրեթե հորիզոնական հարթության մեջ պտտվող մեկ կամ մի քանի կրող պտուտակները։ Ուղղաթիռի հնացած անվանումն է հելիկոպտեր։ Ուղղաթիռը կատարում է ուղղաձիգ վերսլացք առանց թափառքի և ուղղաձիգ վայրէջք առանց արգելակման ճանապարհ անցնելու, անշարժ «կախվում» է տրված բարձրության վրա և պտտվում ուղղաձիգ առանցքի շուրջը ցանկացած ուղղությամբ։ Թռիչքի ընթացքում շարժիչի հարկադրական անջատման դեպքում ուղղաթիռը կարող է ճախրավայրէջք կատարել՝ օգտագործելով կրող պտուտակների ինքնապտույտ (ավտոռուոացիան)։ Թիակների շուրջը հոսքի խախտումը կանխելու և թռիչքի արագությունը մեծացնելու համար որոշ ուղղաթիռներին ավելացնում են մի փոքր թև։ Ըստ սկզբունքային սխեմաների ուղղաթիռները լինում են միապտուտակ, երկպտուտակ և բազմապտուտակ։ Դրանցից առավել տարածված են պոչային պտուտակով միապտուտակ (առանց թևի և թևով), երկպտուտակ համառանցք և երկայնական սխեմայով ուղղաթիռները։ Ցանկացած սխեմայի ուղղաթիռ բաղկացած է ճախրասավառնակից (ֆյուզելաժ, շասսի, կառավարման օրգաններ, էլեկտրա-, ռադիո- և նավարկության սարքավորում են), պտուտակային կրող համակարգից (կրող պտուտակներ), շարժիչային (ուժային) տեղակայանքից, փոխհաղորդակից։ Մեխանիկական հաղորդակով ուղղաթիռները բացի այդ, ունեն նաև պոչային պտուտակ և վերջինիս կառավարման համակարգ։ Ուղղաթիռը կարող է զարգացնել 350—370 կմ/Ժ արագություն։ Բեռնունակությունը 40 տ է, թռիչքի հեռավորությունը՝ 2000 կմ։ Ռուսաստանում ուղղաթիռի կառուցման առաջին փորձը կատարել է Ի․ Սիկորսկին։ 1908—1911-ին նա կառուցել է երկու ուղղաթիռ, որոնք, սակայն, չէին թռչում։ 1912-ին Բ․ Ցուրևը կառուցել է միապտուտակ սխեմայով հելիկոպտերի մոդելը իսկական չափերով, որը ցուցադրվել է Մոսկվայում Օդանավագնացության երկրորդ միջազգային, ցուցահանդեսում և արժանացել ոսկե մեդալի։ 1930-ին նա կառուցել է առաջին փորձարարական ուղղաթիռ, որով և հիմք է դրվել հայրենական ուղղաթիռաշինության զարգացմանը։ Ուղղաթիռների սերիական արտադրությունը ԽՍՀՄ-ում սկսվել է 1951-ին՝ Մի-1 եռատեղ ուղղաթիռի թողարկումով։ Ուղղաթիռաշինությունը առավել մեծ զարգացում է ստացել ԽՍՀՄ-ում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում և Իտալիայում։ Ուղղաթիռները լայնորեն կիրառվում են ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության մեջ՝ գյուղատնտեսության, տրանսպորտային և ուղևորների փոխադրումների համար, երկրաբանահետախուզական աշխատանքների ժամանակ, շինարարության մեջ (ուղղաթիռ-կռունկ), փրկարարական աշխատանքների համար, ռազմական գործում և այլուր։ Ուղղաթիռները մտնում են բոլոր խոշոր պետությունների զինված ուժերի կազմի մեջ և կիրառվում ըստ դրանց նշանակման։ Ուղղաթիռ օգտագործում են նաև ականազերծման, տրալների և նավերի բուքսիրման, ծովում և ցամաքում փրկիչ գործողություններ կատարելու, հրամանատարության կապն ապահովելու համար, որպես օդային հրամանատարական կետեր ևն։
Լեհաստանի ազգային գրադարան

Լեհաստանի ազգային գրադարան (լեհ.՝ Biblioteka Narodowa w Warszawie), Լեհաստանի խոշորագույն հետազոտական գրադարան, որը ենթակա է Մշակույթի և ազգային ժառանգության նախարարությանը։ Գրադարանը գտնվում է Վարշավայում։ Հատուկ ֆոնդը պահպանվում է Կրասինսկի ամրոցում։ Լեհաստանի ազգային գրադարանը պարտադիր ստանում է նմուշ բոլոր հրատարակություններից, որոնք լույս են տեսնում Լեհաստանում։ Բացի Վարշավայի գրադարանից, ազգայինի կարգավիճակ ունի նաև Կրակովի Յագելոնյան համալսարանի գրադարանը։


== Պատմություն ==
Լեհաստանի առաջին ազգային գրադարանը հիմնադրվել է 18-րդ դարում։ Այն հիմնադրել են եպիսկոպոս Զալուսկի եղբայրները և ներառում էր նմուշներ Յան 3-րդ Սոբեսկու հավաքածուից, որն էլ ստացել էին նրա թոռնուհի դքսուհի Մարիա Կարոլինա Սոբեսկուց։ 1774 թվականին Զալուսկիների գրադարանը տեղափոխվեց Ազգային կրթության հանձնաժողով։ Լեհաստանի երկրորդ բաժանման ժամանակ Ռուսաստանի կայսրուհի Եկատերինա 2-րդի զորքերը բռնագրավեցին Զալուսկիների հավաքածուն և ուղարկեցին այն Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ Կայսերական հանրային գրադարանի հիմնադրման ժամանակ մաս կազմեցին 1795 թվականին։ Անխնա օգտագործման, Ռուսաստան տեղափոխման պատճառով հավաքածուի մի մասը կորավ, գողացվեց և կամ ոչնչացավ։ Ըստ պատմաբան Յոախիմ Լելեվելի՝ Զալուսկիների գրքերը «հնարավոր էր զամբյուղով գնել Գրոդնոյում»։
1918 թվականին Լեհաստանում անկախության վերահաստատումից հետո չկար կենտրոնական հաստատություն, որը ծառայեր որպես ազգային գրադարան։ 1928 թվականի փետրվարի 24-ին նախագահ Իգնացի Մոսցիցկու հրամանագրով Ազգային գրադարանն ստեղծվեց ժամանակակից տեսքով։ Այն բացվեց 1930 թվականին և սկզբնապես ուներ 200 հազար նմուշ օրինակ։ Գրադարանի ծավալն արագորեն ընդլայնվում էր։ Այսպես՝ 1932 թվականին նախագահ Մոսցիցկին Վիլյանուվյան պալատ-թանգարանի բոլոր գրքերը և ձեռագրերը նվիրաբերեց գրադարանին, Ստանիսլավ Կոստկա Պոտոցկու հավաքածուից 40 հազար կտոր գիրք և 20 հազար նկար։


== Կառուցվածք ==
Գրադարան
Ազգային գրադարանի մատենագիտական ինստիտուտ
Գրքի և ընթերցողների ինստիտուտ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Biblioteka Narodowa (լեհ.)
Սիեռա Նևադա (Կորդիլիերաներ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սիեռա Նևադա (այլ կիրառումներ)
Սիեռա Նևադա (Կորդիլիերաներ) (անգլ.՝ Sierra Nevada), լեռնաշղթա ԱՄՆ-ի հարավ-արևմուտքում՝ Կորդիլիերաների արևմտյան գոտում, Մեծ Ավազան բարձրավանդակի և Կալիֆոռնիա հովտի միջև։ Երկարությունը 750 կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 4418 մ (Ուիթնի լեռ)։ Կազմված է գրանիտոդիորիտներից։ Սեյսմիկ շրջան է։ Ստորոտի մոտ կան տաք աղբյուրներ, ցեխահրաբուխներ։ Տարածված են կաղնու մշտականաչ թփուտները, ասեղնատերև անտառները, ալպյան մարգագետինները։ Գագաթները ձյունապատ են։ Կան ազգային պարկեր (Ցոսեմիտյան, Սեկվոյա, Քինգս Կանիոն)։
Յարսկի (Միլլերովսկի շրջան)

Յարսկի (ռուս.՝ Ярский), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Մտնում է Օլխովո-Ռոգսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։


== Աշխարհագրություն ==


=== Փողոցները ===
Աբրիկոսովայա
Վինոգրադնայա
Մոլոդյոժնայա
Սեվերնայա
Տենիստայա


== Հղումներ ==
Յարսկի (ավան)
Սոֆիևկա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոֆիևկաՍոֆիևկա (ուկրաիներեն՝ Софіївка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդում։
2012 թվականի տվյալներով Սոֆիևկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 853 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,43 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մարջ Չեմպիոն

Մարջ Չեմպիոն (անգլ.՝ Marge Champion, ծննդյամբ Մարջորին Սելեստա Բելչեր (անգլ.՝ Marjorie Celeste Belcher),սեպտեմբերի 2, 1919(1919-09-02), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 21, 2020(2020-10-21), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ),  ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի և պարուսույց։


== Կենսագրություն ==
Մարջորի Սելեստե Բալչերը ծնվել է Լոս Անջելեսում, պարային ռեժիսոր Էռնեստ Բելչերին և նրա կնոջ Գլեդիս Լի Բասքեթինի (ծննդյամբ Ռոզենբերգ) ընտանիքում։ Դա նրա մոր երկրորդ ամուսնությունն էր, և նրա մայրը առաջին ամուսնությունից ուներ դուստր՝ Լինա Բասքեթը, որը դարձել է Չեմպիոնի խորթ քույրը։ Փոքր տարիքից նա սկսել է պարել, իսկ 12 տարեկանից նա հոր դպրոցում դարձել է բալետի հրահանգիչ։ Մարջորին «Ուոլթ Դիսնեյ ընկերությունում» աշխատել է «Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները» (1937) անիմացիոն ֆիլմում որպես պարային մոդել, գլխավոր դերասան։ Սպիտակաձյունիկի ռեալիզմը բարելավելու համար արտանկարել են նրա պարային քայլերը։ Հետագայում նա նաև մոդելավորել է Պինոկիոյի  Կապույտ Փերիին (1940), ինչպես նաև «Ֆանտազիա» մուլտֆիլմի կերպարներից մեկը (1940)։

1947 թվականին, առաջին ամուսնուց՝ Ուոլթ Դիսնեյի անիմատոր  Արտ Բեբբիտից բաժանվելուց մի քանի տարի անց, Մարջորին  ամուսնացել է պարուսույց և պարող Գուերի Չեմպիոնի հետ՝ վերցնելով ամուսնու ազգանունը։ Նրա հետ միասին նա խաղացել է մի շարք հանրաճանաչ մյուզիքլներում՝ «MGM», այդ թվում՝ «Լողացող թատրոն» (1951), «Բոլոր իմը քոնն է» (1952) և «Այն գեղեցիկ տեսք ունի» (1952)։ 1957 թվականին նրանք նույնիսկ ունեին իրենց հեռուստատեսային շոուն, սիթքոմ  երաժշտական և պարային համարներով, որը կոչվում էր «The Marge and Gower Champion Show»: Այս ամուսնությունը նրանք ունեցել են երկու որդի՝ Բլեյքին և Գրեգին։ Զույգն ամուսնալուծվել է 1973 թվականին։ Դրանից հետո, Մարջ Չեմպիոնը կրկին անգամ ամուսնացել է ռեժիսոր Բորիս Սագալի (հայրը` Քեթի Սագալի) հետ, որը վախճանվել է դժբախտ պատահարի պատճառով, նկարահանման հրապարակում 1981 թվականին։ Ֆիլմից և հեռուստատեսությունից բացի, Մարջ Չեմպիոնը Բրոդվեյում մի քանի անգամ հայտնվել է մի շարք հանրաճանաչ մյուզիքլներում։
2001 թվականին, 82 տարեկան հասակում, վերջին անգամ հայտնվել է Բրոդվեյի բեմում՝ «Խելագարություն» մյուզիքլում։ Իր դերասանական կարիերան ավարտելուց հետո Չեմպիոնը սկսել է պարել և պարուսույցներ դասավանդել Նյու Յորքում։ Նրա դերասանական նվաճումները նշանավորվել են Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղով։
Խորթ քույրը՝ դերասանուհի Լինա Բասքեթ։


== Մրցանակներ ==
Էմմի 1975 - «Լավագույն պարային կատարում» («Աստղային փոշու դահլիճի թագուհին»)


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Մարջ Չեմպիոն Internet Movie Database կայքում
HISTORY
Marge Champion performing Dancing in 1986 at Jacob's Pillow
Archival footage from Jacob's Pillow PillowTalk: Hippo in a Tutu featuring Marge Champion, 8/28/2010 Archived 2014-09-03 at the Wayback Machine.
Marge Champion remembered on 100th birthday in Mansfield News Journal, accessed September 3, 2019
Քրիստոս հարյավ... Ա՜խ, և այս հոծ...

«Քրիստոս հարյավ... Ա՜խ, և այս հոծ...», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը գրվել է 1893 թվականի մարտի 28-ին։
Օ. Գիրգիդյանի ալբոմը և դրա մեջ ինքնագիրը՝ թվագրված «1893 III/28, (Զատիկ)», պահվում են Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի №3010 (260) ֆոնդում։ Եվս մեկ ինքնագիր՝ «Քրիստոս Հարյավ» վերնագրով, պահվում է Թումանյանի թանգարանի գլխավոր գույքմատյանում։ Արտագրված է Օ. Գիրգիդյանի ալբոմից։ Վերնագրից առաջ Թումանյանը գրել է. «Օսանի ալբոմից, գրած «1893 III/28, Զատկին, экспромонт»:
Առաջին անգամ տպագրվել է Տարազ շաբաթաթերթում՝ 1901 թվականին, այնուհետև՝ Երկերի լիակատար ժողովածուի առաջին հատորի 104-րդ էջում։
Արտատպվում է Տարազ շաբաթաթերթից։


== Ստեղծման պատմություն ==
Բանաստեղծությունը գրվել է 1893 թվականին, Սուրբ Հարության տոնի օրը։ Հիմնական գաղափարը Քրիստոսի հարությամբ նաև իր հոգու հարության մեջ է։
9-16-րդ տողերում Սուրբ Հարության խորհրդին համահունչ ի պատասխան նշվում է՝ ինչպես որ խաչված Քրիստոս հարյավ, այնպես էլ թող հառնեն իր խաչված ցնորքները։


== Ծանոթագրություններ ==
Վալենտին Գոլուբև

Վալենտին Գոլուբև (մայիսի 3, 1992(1992-05-03), Սովետսկո-Գավանսկի շրջան, Խաբարովսկի երկրամաս, Ռուսաստան), ռուսական վոլեյբոլիստ, խաղացել է Ռուսաստանի հավաքականում։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություներ
««„Локомотив“ для меня родной клуб»»։ ВК «Локомотив» Новосибирск։ 26 февраля 2015։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-06-ին։ Վերցված է 2015-05-14 


== Ծանոթագրություններ ==
Օշական (բերդ)

Օշական, բերդ-ամրոց Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Արագածոտն գավառում, Քասաղ գետի աջ ափին։ Բերդի ավերակները գտնվում են Արագածոտնի մարզում, Աշտարակ քաղաքից 5 կմ հարավ-արևմուտք, Օշական գյուղի Դիդիկոնդ կոչվող բլրի վրա։


== Պատմություն ==
Օշականի բերդի մասին առաջին հիշատակողը Փավստոս Բուզանդն է (5-րդ դար)․ «Եւ իբրև տեսին զնա յարձակեալ ի վերայ իւրեանց, փախեան ելին ի քաղաքէ անտի յառապարն ի կողմն յՕշական բերդին․․․»։ Օշականը որպես բերդ հիշատակում է նաև Եղիշեն (5-րդ դար)․ «... առեալ (Վասակի կողմնակիցները) զբազում տեղիս հայոց աշխարհին․․․ ԶՎարդանաշատն եւ զամուրն Օշական, զՓառախոտն․․․»։ Օշականի բերդը մ․թ․ 4-րդ դարի առաջին կեսին Արշակունի թագավորները որպես նվեր հանձնել են Ամատունիների նախարարական տանը։ Հավանաբար հենց այդ ժամանակներից էլ ամրոցի շուրջը առաջացել է փոքրիկ բնակավայր։ 6-10-րդ դարերում և հետո Օշականը որպես բերդ այլևս չի հիշատակվում։ 


== Պեղումներ ==
1971 թվականից պեղումների ժամանակ բլրի գագաթին բացվում է մ․թ․ա․ 7-5-րդ դարերի 0,25 հա տարածքով քառանկյուն ամրոց, որը ուրարտական եզակի հուշարձան է։ 1971-1972 թվականներին այստեղ կատարված պեղումները ղեկավարել է ԵՊՀ-ի պորֆեսոր Ստեփան Եսայանը։


== Ճարտարապետություն ==
Այն հսկայական քարերով կիկլոպյան կառույց է, որը պատկանում է դղյակ-ամրոցների տիպին։ Բաղկացած է բակից, մեծ դահլիճից, ենթադրյալ տաճարի շինությունից և երկհարկանի բնակելի ու նկուղային հարկերից։ 2,5-2,6 մ հաստությամբ արտաքին պատերը շարված են տուֆե խոշոր քարերով՝ ամրացված կավե շաղախով։ Հյուսիսից-հարավ անցնող միջնապատը բաժանում է ամրոցը, որի ներսում կան նկուղային և բնակելի մի շարք շինություններ։ Ամրոցի շրջակայքում եղել են մի շարք կառույցներ։ Ամրոցի փլատակների մեջ և նրա շրջակայքում պահպանվել են Օշական գյուղի շատ հնություններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հին չեխեր կուսակցություն

«Հին Չեխեր» (չեխ.՝ Staročeši, պաշտոնական անվանումը՝ Ազգային կուսակցություն [Národní strana]), չեխական կուսակցություն 1860- 1918 թվականներին։ «Հին չեխեր» անվանումը կուսակցությունն ստացել է 1874 թվականին, երբ նրանից առանձնացել են երիտչեխերը (բուրժուալիբերալներ)։ Գաղափարախոսներն ու պարագլուխներն էին Ֆրանտիշեկ Պալացկին, Ֆրանտիշեկ Ռիգերը և ուրիշներ։ Հանդես էին գալիս հանուն Հաբսբուրգների միապետության պահպանման, չեխական պետական իրավունքի իրականացման (չեխական գահի հողերի ինքնավարություն՝ Հաբսբուրգների կայսրության սահմաններում), դեմ էին բուրժուադեմոկրատական բարեփոխումների։ 
Մինչև 1879 թվականը փորձել են խոչընդոտել ավստրիական ռայխսրատի գործունեությանը, այնուհետև մտել են դրա կազմի մեջ՝ որդեգրելով ծայրահեղ աջ դիրքորոշում։ 1891 թվականի ընտրություններում պարտվելուց հետո, կորցրել են քաղաքական ազդեցությունը։ 1918 թվականին մտել են Չեխական պետական-իրավական դեմոկրատիա (1919—1934 թվականներին՝ նացիոնալ-դեմոկրատական) կուսակցության մեջ։
Ավարա (քաղաք)

Ավարա (ճապ.՝ あわら市 Ավարա-սի), Ճապոնիայի Ֆուկուի պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 116,99 կմ², բնակչությունը՝ 28 787 մարդ (2014 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 246,06 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Տյուբու տարածաշրջանի Ֆուկուի պրեֆեկտուրայում։ Ավարա քաղաքի հետ սահմանակցում են Սակաի, Կագա քաղաքները։


== Բնակչություն ==
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 27 787 մարդ (2014 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 246,06 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Կրթություն ==
Ավարա քաղաքում գործում են 7 տարրական և 2 հիմնական դպրոցներ, որոնք կառավարվում են քաղաքային իշխանության կողմից, և 1 ավագ դպրոց, որի կառավարումն իրականացվում է Ֆուկուի պրեֆեկտուրայի կառավարման խորհրդի կողմից։


=== Ավագ դպրոց ===
Kanazu ավագ դպրոց (金津高校）


=== Հիմնական դպրոցներ ===
Awara հիմնական դպրոց (芦原中学校)
Kanazu հիմնական դպրոց (金津中学校)


=== Տարրական դպրոցներ ===
Awara տարրական դպրոց (芦原小学校)
Kitagata տարրական դպրոց (北潟小学校)
Kanazu տարրական դպրոց (金津小学校)
Hosorogi տարրական դպրոց (細呂木小学校)
Kanazu Higashi տարրական դպրոց (金津東小学校)
Ii տարրական դպրոց (伊井小学校)
Honjo տարրական դպրոց (本荘小学校)


== Սիմվոլիկա ==
Ավարա քաղաքի խորհրդանշական ծառ է համարվում ճապոնական ծիրանենին, ծաղիկ՝ Iris ensata-ն, թռչուն՝ սպիտակ ձկնկուլը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Ավարա քաղաքի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
Հովհաննես Արաբաջյան

Հովհաննես Ալեքսանի Արաբաջյան (1873, Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1918), հայ մանկավարժ և թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ալեքսանդրապոլ քաղաքում (այժմ՝ Գյումրի), կրթվել հոր հիմնադրած Արաբաջյան դպրոցում։ Կազմել է հայոց լեզվի դասագրքեր («Մայրենի լեզու», 1-ին տարի, 1901, 2-րդ տարի, 1902, 3-րդ տարի, 1903)։
Թարգմանել Է Ա. Աննենսկայայի «Սեծ քույրը» (1891) պատմվածքը, Մորիս Բլոկի «Մեծ մարդկանց մայրերը» (1896), Իվան Վազովի «Լծի տակ» (մաս 1—2, 1903-1905) վեպերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կամուրջ Կանայք

Պուէնտա-դե-լա-Մուխեր (կամուրջ Կանայք կամ Կանանց կամուրջ, իսպ.՝ Puente de la Mujer) — օղակաձև կամուրջ, կառուցված իսպանացի ճարտարապետ Սանտիագո Կալատրավայի նախագծով Արգենտինայի Բուենոս Այրես քաղաքում։ Այս կառույցը Հարավային Ամերկիայում ձգվող Դոկ 3 (իսպ.՝ Dique 3)-ն է, որ միացնոմ է ոչ մեծ քաղաքային Պուերտո Մադերո Պյերինա Դալլասի (իսպ.՝ Рierina Dealessiy) և Մանուէլա Գորիտտի (իսպ.՝ Manuela Gorriti) փողոցները։


== Պատմություն ==
Կամրջի կառուցման մտահղացումը պատկանում է Ալբերտո Գոնսալեսին,  «Grupo Madero» ընկերության անդամ, ով այդ կառույցի շինարարության համար հատկացրել էր մոտ 6 մլն դոլար։ Նա ապագա կամրջի նախագիծը հանձնեց իսպանացի ինժեներ և ճարտարապետ Սանտիագո Կալատրավային։ Կամրջի կառուցման աշխատանքներն իրականացրել է «Urssa» ընկերությունը, որը մասնագիտացված էր «պողպատե կառույցների շինարարության մեջ և այն կատարվեց Բասկերի երկրի (Իսպանիա) Վիտորիա  (Vitoria) քաղաքում, քանի որ որ կամրջի շինարարության համար պահանջվող պողպատը Արգենտինայում չէր արտադրվում։ Կալատրավան կամրջի համար մշակել էր հատուկ ոճ. այն նման է զույգի, որ տանգո է պարում։ Կամուրջն իր անվանումն ստացել է ի շնորհիվ այն բանի, որ Պուէրտո Մադերոյի փողոցներից շատերն անվանակոչված էին հայտնի կանանց  անուններով։ Կամրջի շինարարությունն սկսվեց  1998 թվականին, իսկ բացումը եղավ 2001 թվականի դեկտեմբերի 20-ին։


== Նկարագրություն ==

«Կանայք կամուրջը», 170 մ երկարությամբ և 6.20 մ լայնությամբ հետիոտնային է, բաժանված է երեք հատվածների` երկու կողմերում տեղակայված անշարժ (25 և 32.5 մ երկարությամբ)հատվածներ՝ ափերի երկայնքով, և մեկ մեխանիզմ` սպիտակ բետոնե ամրության վրա, որը երկու րոպե բացվում է՝ թույլ տալով  լողացող նավերի անցումը։ Այս մեխանիզմի հիմքը մետաղական «ասեղն» է, որը գտնվում է բետոնե միջուկի մեջ:«Ասեղ» -ի բարձրությունը մոտավորապես 34 մետր է։ կամրջի միջին հատվածին աջակցող մալուխները միացված են «ասեղին» 39° անկյան տակ։ Հատուկ ամրություններ են տեղակայված նաև ջրի մեջ, որոնք պահպանում են կամրջի հավասարակշռությունը։ Անհրաժեշտության դեպքում «ասեղը» պտտվում է և կամրջի միջին հատվածը 90°-ով պտտվում է ու նավերի համար ճանապարհ բացում։ Համակարգչային համակարգը, որը գտնվում է կամրջի արևելյան մասում, թույլ է տալիս հարկ եղած դեպքում միացնել շրջադարձային մեխանիզմը։


=== Պատկերասրահ ===

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Женский мост на сайте calatrava.com
Nani A. Incollá (Idea, Coordinación General y Dirección Editorial) Guía Patrimonio Cultural de Buenos Aires. — Dirección General de Patrimonio, 2003.
Պալվեռե

Պալվեռե (էստ․՝ Palvere), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կոսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 146 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կորնեևկա (գյուղ, Գրեբյոնկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿորնեևկաԿորնեևկա (ուկրաիներեն՝ Корніївка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորնեևկա գյուղում բնակվում էր 545 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3087 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 176,55 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Made in Chernobyl

Made in Chernobyl՝ հայ-ամերիկյան Վիզա ռոք խմբի երկրորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2010 թվականի հուլիսի 23-ին։ Ի տարբերություն նախկին ձայնագրություններին, այս ալբոմում շեշտը դրվել է ռուսական մեղեդիներին։


== Երգացանկ ==
Trans-Siberian Standoff - 3։33
My Mona Lisa - 1։46
Viktor - 4։38
It's All Wrong - 3։36
Dynamite - 3։33
Napoleon Complex - 2։25
The Uzbek Brothel - 3։31
Fork In the Road - 3։40
Sans Red - 4։39
What If? - 3։40
Made In Chernobyl - 4։29


== Արտաքին հղումներ ==
Ալբոմը խմբի պաշտոնական կայքում(չաշխատող հղում)
Ալբոմը MySpace կայքում
Լապտևա (ավան, Չուգուևի շրջան)

Լապտևա (ուկրաիներեն՝ Лаптєва), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգուևի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(6130) Հատտոն

(6130) Հատտոն (անգլ.՝ Hutton), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,972531 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,3614 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,5837 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1871,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,192316 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,75° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6130) Հատտոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գուցուլներ

Գուցուլներ, հուցուլներ (ուկրաիներեն՝ Гуцули, ռուս.՝ Гуцулы, լեհ.՝ Hucuł, ռումիներեն՝ huțul), ուկրաինացիների ազգագրական խումբ։ Ապրում են Ուկրաինայի իվանո-Ֆրանկովսկի և Չեռնովցիի մարզերի լեռնային վայրերում, ինչպես նաև Անդրկարպատյան մարզի Ռախովսկու շրջանում։ Խոսում են ուկրաիներենի գուցուլական բարբառով։ 
Հնում գուցուլների բնատարածքը մտնում Էր Կիևյան Ռուսիայի կազմի մեջ։ Գուցուլները 1867 թվականից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը գտնվում Էին Ավստրո-Հունգարիայի, այնուհետև՝ Լեհաստանի, Ռումինիայի ն Չեխոսլովակիայի տիրապետության տակ։ Գուցուլների զբաղմունքը լեռնա-արոտային անասնապահությունը և փայտամշակությունն Էր, զարգացած Էր արհեստագործություևը։ 1939-1945 թվականներին գուցուլները մտան Խորհրդային Ուկրաինայի կազմի մեջ։


== Պատկերասրահ ==
Լորենի բեգոնիատերև

Լորենի բեգոնիատերև (լատ.՝ Tilia begoniifolia), լորենազգիների ընտանիքի լորի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ խոշոր ծառեր են՝ 15-20 մ բարձրությամբ և 50-80 սմ բնի տրամագծով։ Սաղարթը ցրված է, վրանաձև։ Աչքի է ընկնում երկարավուն-ձվաձև պտուղներով, ավելի խոշոր (մինչև 12 սմ երկարությամբ) տերևներով և նուրբ աղվամազով ծածկված սերմնարանով։ Ծաղկում է հունիսին, պտուղները հասունանում են հուլիս-օգոստոսին։


== Տարածվածություն ==
Բնական պայմաններում տարածված է ամբողջ Կովկասում։ Հայաստանում հանդիպում է Շամշադինի շրջանում, Բերդ քաղաքատիպ ավանի շրջակա կաղնեբոխային անտառներում, ծովի մակերևույթից 1000-1500 մ բարձրության վրա։ Հազվադեպ հանդիպող տեսակ է համարվում։ Կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկություններով շատ է նման կովկասյան լորենուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրհանիե

Օրհանիե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Խարանդիլյա դե լա Վերա

Խարանդիլյա դե լա Վերա (իսպ.՝  Jarandilla de la Vera), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Կասերեսի ենթարկման տակ՝ Էստրեմադուրա համայնքի տարածքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Վերա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 62 կմ2։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 3116 մարդ։ Ադմինիստրատիվ կենտրոնից գտնվում է 132 կմ հեռավորության վրա։


== Պատկերասրահ ==
Գարագռիշ

Գարագռիշ, լեռ է Նախճավան գավառում, Ազնաբերդ գյուղից 7 - 8 կմ հյուսիս։ Փոքրիկ ձորակներով խազատված լեռ է և ծովի մակարդակից ունի 2600 մ բարձրություն։ Այս լեռից ոչ հեռու գտնվել է Նախճավան գավառի Գարագուշ գյուղը։


== Գրականություն ==
Ա. Այվազյան,  Նախիջևան. բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։
Սնյատին

Սնյատին (ուկրաիներեն՝ Снятин), քաղաք Ուկրաինայի Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզի Սնյատինի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1158 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Սնյատին քաղաքում բնակվում էր 10 161 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 35,29 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Գեղագիտական ոճ

Գեղագիտական ոճ (անգլ.՝ Picturesque style), ճարտարապետական ուղղություն Անգլիայում XVIII դարի վերջին, XIX դարի սկզբին, որը նախորդում է գոթական Վերածնունդին։ Գեղագիտական ոճը զարգացել է որպես մարտահրավեր՝ ճարտարապետության մեջ գիտական և մաթեմատիկական ճշգրտության պահպանմանը։ Այն ուրվագծվել է XVIII դարում։ Համաչափության հիմնական սկզբունքները և կանոնակարգությունը ճարտարապետության մեջ մերժվեցին, և շեշտը դրվեց բնական զգայականության, բազմազանության և անկանոնության վրա։ Թոմաս Ուոթելիի «Դիտարկումներ ժամանակակից այգեգործության վերաբերյալ» (1770) աշխատությունը եղել է առաջին հետազոտությունը՝ նվիրված գեղագիտական ոճի տեսությանը։ Այնտեղ դիտարկվում են անգլիական այգիները, որոնք ներկայացված են գեղագիտական ոճով։ Այգիները կամ բնությունն ամբողջությամբ համարվում էին գեղագիտական ոճի էական հիմքը։ Գեղագիտության (Գեղագիտություն) գեղագիտական հայեցակարգի մշակման գործում մեծ ներդրում է ունեցել Յուվդեյլ Պրայսը (1747-1829)։ Տվյալ ժամանակաշրջանի հրաշալի գաղափարներից մեկն այն էր, որ ճարտարապետությունը բնության մի մասն է։ Տաղանդավոր ճարտարապետ և քաղաքաշինարար Ջոն Նեշը (1752-1835) ստեղծել է առաջին «քաղաք–այգին» և հետագա դարաշրջանի առավել ուշագրավ օրինակներից մեկը։ Այն փաստը, որ ոճի յուրահատուկ առանձնահատկությունն անկանոնությունն է, իր արտահայտությունը գտավ Քրոնհիլլի (1802) ասիմետրիկ ուրվանկարներում (Էփեմ, Շրոփշիր կոմսություն)։ Գյուղ Բլեյզ-Համլետ Նեշը (1811) համարվում է գյուղի մոդել՝ բաղկացած անկարգություններ ունեցող հատվածներում տեղակայված «հասարակ տնակներից», որոնց տանիքները ոճավորված էին ծղոտով։ Սմիթսոնյան ինստիտուտը Վաշինգտոնում (Կոլումբիայի շրջան)|Վաշինգտոն]], կառուցված է համաձայն Ջեյմս Րևնիկի նախագծի և շրջապատված է հոյակապ այգու լանդշաֆտով–սա գեղագիտական ոճի կառուցվածքի ևս մեկ վառ օրինակ է։
Գեղագիտական ոճը որպես թեմա հայտնվեց Իտալիայում ուշ Վերածննդի շրջանում, որտեղ pittoresco տերմինը սկսեց կիրառվել արվեստի գրություններում, ինչպես երևում էր իտալացի հեղինակների մոտ, ինչպիսիք են Վասարի (1550), Լոմազզոն (1584) և Ռիդոլֆին (1648)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Picturesque: Architecture, Disgust and other Irregularities(անգլ.)
Մալիե Կալետինցի

Մալիե Կալետինցի (ուկրաիներեն՝ Малі Калетинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալիե Կալետինցի գյուղում բնակվում էր 258 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,099 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2606,06 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սևաթև սարյակ

Սևաթև սարյակ (լատ.՝ Sturnus melanopterus), ոչ խոշոր երգեցիկ թռչուն սարյակների ընտանիքի սարյակներ ցեղից։ Ինդոնեզիայի Յավա և Բալի կղզիների էնդեմիկ կենդանի։ Սավաննաների բնակիչ, երբեմն հանդիպում է մարդկանց կողմից օգտագործվող գյուղատնտեսական տարածքներում՝ մարգագետիններ, պտղատու այգիներ։ Միջազգային Կարմիր գրքում այս տեսակը գրանցված է վտանգված տեսակներ բաժնում։ Այս թռչունների համար ռիսկի հիմնական գործոն է հանդիսանում որպես ընտանի կենդանու վաճառքը, ինչպես նաև որսը։ 1960-ականների տվյալներով վայրի բնության մեջ թվաքանակը կտրուկ նվազել է և մնում է շատ ցածր մակարդակում։


== Նկարագիր ==
Մարմնի երկարությունը կազմում է 22—24 սմ, թևերի բացվածքը՝ 120—129 սմ։ Միջին մեծության և ամուր կառուցվածքով թռչուն է։ Փետրածածկը մեծ մասամբ սպիտակ է, բացառությամբ պոչի և թևերի, որից էլ առաջացել է կենդանու անվանումը։ Գլխի փետուրներն ունեն ոչ շատ արտահայտված փայլուն երանգ։ Կտուցն ու ոտքերը դեղին են, աչքի ծիածանաթաղանթը մուգ դարչնագույն է։ Աչքի շուրջ ունի դեղնավուն կամ վարդագույնին մոտ գունավորում փետրածածկից զուրկ հատվածում։ Պոչը սև է՝ սպիտակ եզրերով։ Արուներն ու էգերն առանձնապես չեն տարբերվում միմյանցից իրենց արտաքին հատկանիշներով։ Երիտասարդ առանձնյակների գլխի վերին մասը, մեջքն ունեն մոխրագույն երանգ, իսկ քաքուլն ու աչքի շրջանակը բացակայում են։ Այս թռչունների ձայնը բարձր է և հիշեցնում է կտրուկ շվվոց։


== Տարածում ==
Տարածված է Ինդոնեզիայի Յավա և Բալի կղզիներում։ Երբեմն թռչում է մոտակա կղզիներ՝ Մադուրա և Նուսա Պենիդա։ Վաղ շրջանում տեղեկություններ կային այն մասին, որ այս թռչնատեսակի պոպուլացիաներ կան Լոմբոկ կղզում, բայց հիմա առկա են միայն պատահական չուեր։ Ներկայացված է Սինգապուրում։ Բնակավայրեր հանդիսանում են խոտածածկ տարածությունները, այդ թվում նաև անասնապահության համար նախատեսված վայրերը։ Յավա կղզու արևելյան մասում հանդիպում են մինչև ծովի մակարդակից 2400 մ բարձրության վրա։ Նաև բնակվում է մուսոնային լուսավոր անտառներում։


== Բազմացում ==
Բները կառուցում են ժայռերի ծերպերին, ակացիաների փչակներում։ Բալի Բարատ ազգային պարկում կան արհեստական բներ, որոնք պատրաստում են մարդիկ։ Բազմացման սեզոնը փոփոխվում է կախված բնակության վայրի հետ, օրինակ՝ Յավայի արևմուտքում բազմացման սեզոնն սկսվում է մարտ-մայիս ամիսներին, իսկ Բալիի արևելքում՝ հունիսին։ Ձվադրում է 3—4 առանց բծերի կապույտ ձվեր, որոնց չափերը կազմում են (25—28) x (19—20) մմ։


== Սնունդ ==
Սնունդ հայթայթում են գետնին և ծառերի տերևների վրա։ Երբեմն նաև սնվում են գոմեշների վրա ապրող մակաբույծներով։ Կենդանական սննդացանկի մեջ ներառված են մորեխները, տերմիտները, խավարասերները, աղոթարարները, Coccinella repanda և այլն։ Սնվում է նաև բուսական կերով, այդ թվում նաև բրնձատեսակներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Распространение и экология чернокрылого скворца Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.


== Գրականություն ==
C. Feare, A. Craig, B. Croucher, C. Shields, K. Komolphalin. Starlings and Mynas. — Princeton: Princeton University Press, 1999. — 285 с. — ISBN 0-691-00496-X
Կապտաժ

Կապտաժ (ֆրանս. captage, լատ. capto— բռնում եմ), ինժեներա-տեխնիկական միջոցառումների համալիր, որն ապահովում է ստորերկրյա ջրերի, նավթի ու գազի բացումը։ Երկրի մակերևույթ դրանց դուրս բերումը և ժամանակի ընթացքում կայուն օպտիմալ ցուցիչների (դեբիտ, քիմիական կազմ, ջերմություն) դեպքում՝ շահագործման հնարավորությունը։ Ժամանակակից կապտաժային կառույցներն աչքի են ընկնում տիպերի ու կոնստրուկցիաների բազմազանությամբ, որով հաշվի են առնվում տեղանքի հիդրոերկրաբանական պայմանները, ջրի բաղադրությունը, տեխ. և սանիտարական պահանջները։ Կապտաժի ամենապարզ ձևերն են ջրհորը և հորատանցքը։
Լևոն Գրիգորյան (շախմատիստ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լևոն Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)Լևոն Աշոտի Գրիգորյան (սեպտեմբերի 7, 1947(1947-09-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 29, 1975(1975-11-29), Տաշքենդ, Ուզբեկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ շախմատիստ։ 
Գրող Աշոտ Գրաշու որդին։ Նրա եղբայրը՝ Կարեն Գրիգորյանը, միջազգային վարպետ էր։


== Մասնակցությունը մրցաշարերին և մրցախաղերին ==
Հաղթել է շախմատի Հայաստանի առաջնությունում 1964, 1966, 1968, 1969, 1971, 1972 թվականներին և շախմատի Ուզբեկստանի առաջնությունում 1974 և 1975 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լևոն Գրիգորյան էջը Chessgames.com կայքում
Կյուսյու (այլ կիրառումներ)

Կյուսյու, կարող է վերաբերել՝

Կյուսյու - Ճապոնական կղզեխմբի խոշորագույն կղզին
Կյուսյու - տարածաշրջան Ճապոնիայում
Աստերոիդների ցանկ (225601-225700)

Աստերոիդների ցանկ (225501-225600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (225701-225800)
 Աստերոիդների ցանկ (225501-225600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (225701-225800)