armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ստեֆան Ցվայգ

Ստեֆան Ցվայգ (գերմ.՝ Stefan Zweig; նոյեմբերի 28, 1881(1881-11-28)[…], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա - փետրվարի 22, 1942(1942-02-22), Պետրոպոլիս, Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), ավստրիացի գրող, գրաքննադատ, բազմաթիվ նովելների և գեղարվեստական կենսագրությունների հեղինակ։ 
Ցվայգի մի շարք երկեր թարգմանվել են հայերեն։


== Կենսագրություն ==
Ռոմանագիտություն ու գերմանագիտություն է ուսումնասիրել Վիեննայի և Բեռլինի համալսարաններում։ Շատ է ճանապարհորդել։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) տարիներին ունեցել է պացիֆիստական դիրքորոշում։ 1934 թվականից ապրել է տարագրության մեջ (Մեծ Բրիտանիա, ԱՄՆ, Բրազիլիա)։ Չդիմանալով հայրենիքի կարոտին, մոլեգնող պատերազմի դեմ-հանդիման հույսը կորցրած՝ ինքնասպան է եղել։


== Ստեղծագործություններ ==
«Առաջին ապրումները» (1911), «Ամոկ» (1922), «Զգացմունքների խռովք» (1927) նորավեպերի ժողովածուներում դրսևորել է հոգեբանության գաղտնարանները թափանցելու ձգտում՝ պատկերելով հերոսների անձնական կյանքի բարդ բախումները։ Իր կոլորիտով նորավեպերին մոտ է «Սրտի անհամբերություն» (1939) վեպը։
Ցվայգի ստեղծագործության մեջ կարևոր տեղ են գրավում կենսագրական վեպերը, էսսեները, ակնարկները։ Նրա վիպականացված կենսագրությունները (Ստենդալ, Լև Տոլստոյ, Զիգմունդ Ֆրոյդ, Ֆրիդրիխ Նիցշե), որտեղ թեև փաստերը միշտ չեն ճշգրիտ, հաճախ էլ ազատակամորեն է մեկնվում պատմական անձի կյանքն ու գործը, գրավում են քննադատական մտածողության պատկերավորությամբ, պատմական կոլորիտ ստեղծելու և ստեղծագործող անհատի հոգեբանության մեջ թափանցելու կարողությամբ. Էմիլ Վերհառնի (1917), Ռոմեն Ռոլանի (1921) մասին Էսսեները, «Աշխարհը կառուցողները» (1920–1928) կենսագրությունների շարքը։
Ցվայգը մոտ երեսուն տարի աշխատել է Օնորե դը Բալզակի կենսագրության վրա (հրտ․ 1946)։
Ցվայգի հումանիստական հայացքների վերացականությունը հատկապես նկատելի է նրա «Երեկվա աշխարհը» (հրտ․ 1944) հուշերի գրքում և «Հանդիպումներ մարդկանց, գրքերի, քաղաքների հետ» (1937) ճառերի, Էսսեների, քննադատական ելույթների ժողովածուում։
«Մագելան» (1938) և «Ամերիգո» (հրտ․ 1942, հայերեն հրտ․ 1962) վեպերում մարդկային հանճարի խիզախումների նկատմամբ Ցվայգի հավատի վերջին բռնկումներն արդեն անկարող էին մեղմացնել նրա ստեղծագործության և աշխարհայացքի մեջ վաղուց ի վեր հասունացող ճգնաժամը։


== Երկեր ==
Անդրէաս Լացկօ, Բերլին, 1923, 36 էջ։
Ընտիր նովելներ, Երևան, 1942, 412 էջ։
24 ժամ մի կնոջ կյանքից, Երևան, 1944։
Ամերիգո, Երևան, 1962, 196 էջ։
Շախմատային նովել, Երևան, 1973, 88 էջ։
Մարդկության աստեղային ժամերը, Երևան, 1974, 182 էջ։
Մագելանի սխրագործությունը, Երևան, 1984, 272 էջ։
Ժեզեֆ Ֆուշե, Երևան, 1986, 461 էջ։
Ժոզեֆ Ֆուշե։ Մարիա Ստյուարտ, Երևան, 1986, 728 էջ։
Մարդկության աստեղային ժամերը։ Շախմատային նովել, Երևան, 1986, 208 էջ։
Ընտիր նովելներ, Երևան, 2016, 320 էջ։
Собрание сочинений, т․ 1–4, пер․ с нем․, М․, 1982 – 1984.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Ստեֆան Ցվայգը bookmark.am-ում
Ստեֆան Ցվայգը գրապահարանում
Ս. Ցվայգի «Շախմատային նովելը» Համահայկական գրադարանի կայքում
Ստեֆան Ցվայգ
Լուսաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուսաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Լուսաղբյուր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 5 հուշարձան (3 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Սպիտակ թիթեռը (մուլտֆիլմ)

Սպիտակ թիթեռը (ռուս.՝ Бе́лая ба́бочка), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1981 թվականին Սվերդլովսկի կինոստուդիայում։
Նկարահանվել է ըստ Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկու սցենարի` Եվգենի Պերմյակի համանուն հեքիաթի հիման վրա։ Լուսագրերում նշված է. ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի հեռուստառադիոհեռարձակման պետական կոմիտեի պատվերով։


== Սյուժե ==
Մի անգամ ամուրի ճագարամուկը գնում է Բուից աղ ուզելու, վերջինս նրան խորհուրդ է տալիս շուտ ամուսնանալ, որպեսզի կինն իր համար պատրաստի և հետևի տնտեսությանը։ Ճագարամուկը մտածում է բուի ասածների մասին և վճռում է գնալ անտառ ու իր համար հարսնացու փնտրել։ Տեղացի հարսնացուները նրան դուր չեն գալիս այն պատճառով, որ չեն գովում իր արտաքին տեսքը։ Եվ ահա հայտնվում է սպիտակ թիթեռը, որը նկատելով Ճագարամկանը` հիանում էր նրանով և գովաբանում նրա խարտյաշ մորթին։ Ճագարամուկը հալվում է կեղծ շողոքորթություններից։ Նա մտածում է, որ հանդիպել է քնքուշ, գեղեցիկ և հասկացող թիթեռին. նրանք ամուսնանում են։ Սակայն կինը հաճախ հեռանում էր իր գործերով։ Նա երբեմն գալիս էր ամուսնու մոտ, սպասում մինչև նա կքնի, և պոկում էր նրա մորթուց իր նոր զգեստի համար։ Մի օր էլ Ճագարամուկը նկատում է, որ մնացել է առանց կնոջ և առանց մորթու։ Կինն իր համար նոր զգեստ կարելով` գնում է ապրելու Փորսուղի մոտ։ Այդ ժամանակ Ճագարամուկը հասկանում է, որ իր նախկին սիրելի կինը պարզապես ուտիճ է։ Վերջում նրան այցելում է մորաքույր Բուն։ Ճագարամուկն ասում է. «Այ քեզ ճակատագիր. ես գնացի մի պտղունց աղի, իսկ արդյունքում ամուսնացա ուտիճի հետ»։ Բուն պատասխանում է, ասելով, որ մորթին նորից կաճի, իսկ Ճագարամկանը խորհուրդ է տալիս հետագայում ամուսնանալ ոչ միայն ըստ արտաքինի։


== Նկարահանող խումբ ==


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Մուլտֆիլմում Զինաիդա Նարիշկինան հնչյունավորել է մորաքույր բուի, Վսևոլոդ Աբուդլովը` ճագարամկան դերը (լուսագրերում նշված չեն)։


== Վերաթողարկում DVD ձևաչափով ==
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է ռեժիսոր Գալինա Տուրգենևայի «Ռոմկան, Ֆոմկան և Արտոսը» մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Սկավառակի մեջ ընդգրկված են եղել հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Ռոմկան, Ֆոմկան և Արտոսը», «Տատիկի դասը» (1986), «Սպիտակ թիթեռը» (1981), «Փոքրիկ իշուկի երազանքը» (1984), «Կուղխն ու աղվեսը» (1982), «Քամիների տիրակալը» (1984), «Ձկնի՛կ, բռնվի՛ր» (1983)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Սպիտակ թիթեռը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Каталог ТПО «Союзтелефильм» Archived 2013-10-30 at the Wayback Machine.
Энциклопедия отечественной мультипликации (авт. Сергей Капков, «Алгоритм», 2006)
Արարատ (այլ կիրառումներ)

Արարատ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Աշխարհագրություն

Արարատ լեռ - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում,
Արարատյան դաշտ - հարթավայր Հայկական լեռնաշխարհում,
Արարատի մարզ - մարզ Հայաստանում,
Արարատ (քաղաք) - քաղաք Հայաստանի Արարատի մարզում,
Արարատ (գյուղ) - գյուղ Արարատի մարզում,
Արարատի շրջան - ՀԽՍՀ շրջաններից մեկը,
Արարատ (քաղաք, Ավստրալիա) - բնակավայր Ավստրալիայում,
Արարատ - հանգած հրաբուխ Ավստրալիայի հարավ–արևելքում, Արարատ քաղաքից 8 կմ հարավ–արևելքում։Կազմակերպություններ

Հայ Մշակութային Արարատ Կազմակերպություն - մարզամշակութային կազմակերպություն Իրանում և մարզադաշտ Թեհրանում։
Արարատ բանկ - հայկական առևտրյաին բանկ։Մամուլ

Արարատ (օրաթերթ) - լիբանանահայ օրաթերթ
Արարատ (հեռուստաալիք) - հայկական հեռուստաընկերություն, հիմնվել է սեպտեմբերի 21-ին 2008 թվականին Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերության կողմից։
Արարատ (ամսագիր, Թեհրան) - ամսագիր։ Հայ մշակութային «Արարատ» միության հրատարակություն։
Արարատ (ամսագիր, Բուենոս Այրես) - ամսագիր։ Լույս է տեսել 1943-1947 թվականներին, Բուենոս Այրեսում՝ հայերեն, իսպաներեն։
Արարատ (շաբաթաթերթ, Լիբանան) - ազգային, քաղաքական և գրական երկօրյա, հետագայում՝ օրաթերթ, 2001-ի հունիսից՝ շաբաթաթերթ։
Արարատ (շաբաթաթերթ, Թիֆլիս) - հրատարակվել է Թիֆլիսում քաղաքագլուխ Զաքարյա Ստեփանյան Ամիրաղյանի նախաձեռնությամբ։ Խմբագիրն է եղել Գաբրիել Պատկանյանը։Սպորտ

Արարատ (ֆուտբոլային ակումբ) - ֆուտբոլային ակումբ Երևան քաղաքից,
Արարատ (Տալլին) - ֆուտբոլային ակումբ Էստոնիայում,
Արարատ Թեհրան (ֆուտբոլային ակումբ) - ֆուտբոլային ակումբ Թեհրան քաղաքից,
Արարատ մարզադաշտ - մարզադաշտ Թեհրան քաղաքում,Արվեստ

Արարատ (ֆիլմ) - կանադահայ ռեժիսոր Ատոմ Էգոյանի կողմից 2002 թվականին նկարահանված ֆիլմ։Այլ

Արարատ (հանքային ջուր, Արարատ) - ազոտ-ածխաթթվական, հիդրոկարբոնատային, կալցիում-մագնեզիումական, թույլ ճառագայթաակտիվ, ցածր ջերմաստիճանի հանքային ջուր Արաքսի հովտում՝ ՀՀ Արարատ քաղաքից 3 կմ հարավ-արևելք։
Արարատ (հանքային ջուր, Վեդի) - հիդրոկարբոնատ-սուլֆատային, կալցիում-նատրիումական, ցածր ջերմաստիճանի հանքային ջուր՝ ՀՀ Արարատի մարզում՝ Վեդի քաղաքի շրջակայքում։
Արարատ Գերեզմանատուն - հայկական գերեզմանատուն Ֆրեզնոյում, Ֆրեզնոյի շրջան, Կալիֆորնիա,
Արարատ (անձնանուն) - հայկական արական անձնանուն։
Գառնիկ Հովհաննիսյան

Գառնիկ Միքայելի Հովհաննիսյան (ապրիլի 27, 1964(1964-04-27), Մարտակերտ, Մարտակերտի շրջան, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 13, 1992(1992-06-13), Բուզլուղ, Արցախ), հայ ազատամարտիկ։


== Կենսագրություն ==
Գառնիկ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1960 թվականի ապրիլի 27-ին Մարտակերտում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է Մարտակերտի միջնակարգ դպրոցում, որտեղ սովորել է մինչև 7-րդ դասարանը։ Այնուհետև ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան, որտեղ Գառնիկը իր ուսումն շարունակել է Վահան Տերյանի անվան թիվ 60 դպրոցում։ 1978-1980 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում, իսկ զորացրվելուց հետո ընդունվել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, որը ավարտել է 1987 թվականին։ 1988 թվականին միացել է Արցախյան շարժմանը։ Լինելով ՀՅԴ անդամ՝ նա միացել է Կարոտ Մկրտչանի հրամանատարությամբ գործող ջոկատին, որի կազմում մասնակցել է Մանաշիդի, Էրքեջի, Բուզլուխի և այլ գյուղերի պաշտպանությանը։
Գառնիկ Հովհաննիսյանը անհետ կորել է է 1992 թվականի հունիսի 13-ին Բուզլուխում՝ 32 տարեկան հասակում՝ Բուզլուխի ինքնապաշտպանության ժամանակ։


== Մրցանակներ ==
Հայրենիքի պաշտպանության ժամանակ ցուցաբերած անձնական արիության համար Գառնիկ Միքայելի Հովհաննիսյանը պարգևատրվել է ՀՀ «Արիության համար» և ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալոե Պեխովո

Մալոե Պեխովո (ռուս.՝ Малое Пехово), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Մալովիշերսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Bad!

Bad!, ամերիկացի ռեփեր XXXTentacion-ի երգը, որը որպես սինգլ թողարկվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Սա XXXTentacion-ի մահից առաջ թողարկված հինգերորդ սինգլն է։


== Տեսահոլովակ ==
Պաշտոնական տեսահոլովակը XXXTentacion-ի յություբյան ալիքում թողարկվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Նա եղել է Tristan Zammit-ի անիմացիոն կերպարով։


== Ձայնագրման մասնակիցներ ==
XXXTentacion՝ վոկալ, հեղինակ
Dave Kutch՝ մաստերինգ
Kevin Peterson՝ մաստերինգ, ասիստենտ
John Cunningham՝ արտադրություն, խոսքեր, ձայնագրություն, հարվածային գործիքներ, ծրագրավորում
Robert Soukiasyan՝ արտադրությունը, խոսքեր, տեղեկություն


== Չարթեր ==


== Անդորագիր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկազ Ժամկոչյան

Հայկազ Գևորգի Ժամկոչյան (հոկտեմբերի 10, 1909(1909-10-10), Մալաթիա, Թուրքիա - մարտի 4, 1981(1981-03-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու (1941), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1970)։


== Կենսագրություն ==
1930-1931 թվականներին սովորել է ՀՊՄԻ պատմատնտեսագիտական ֆակուլտետում, 1935 թվականին ավարտել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետը։
1938 թվականից դասախոսել է ԵՊՀ-ում (1941-1944 թվականներին՝ հայ ժողովրդի պատմության ամբիոնի վարիչ, 1941-1943 թվականներին և 1945-1955 թվականներին պատմության ֆակուլտետի դեկան)։


== Ստեղծագործություններ և ճանաչում ==
Գրել է «Հայաստանը նախնադարյան-համայնական հասարակության և ստրկատիրության շրջանում» (1961) աշխատությունը, ինչպես նաև պատմաբանասիրական ուսումնասիրություններ։ «Հայ ժողովրդի պատմություն» (1963, 1975) բուհական դասագրքի հեղինակներից է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեֆ Մանուկյան

Ջեֆ Մանուկյան (անգլ.՝ Jeff Manookian, նոյեմբերի 24, 1953(1953-11-24), Սոլթ Լեյք Սիթի, ԱՄՆ - հուլիսի 10, 2021(2021-07-10), Սոլթ Լեյք Սիթի, ԱՄՆ), ամերիկահայ դաշնակահար, կոմպոզիտոր և դիրիժոր Սոլթ Լեյք Սիթիից (Յուտա)։


== Կենսագրություն ==
Ջեֆ Մանուկյանը 2017 թվականին առաջին մրցանակն է բաժանել Դաշնամուրի ուսուցիչների համաշխարհային ասոցիացիայի կազմակերպած դաշնակահարների միջազգային մրցույթում։ Նա եղել է Բրիգհամ Յանգ համալսարանի Barlow Endowment-ի, Աբրահամյան լարային քառյակի և Արվեստների ազգային հիմնադրամի բիզնես գործընկերը։
Մանուկյանը եղել է Տուկումանի (Արգենտինա, 10 տարի), Intermountain Classical Orchestra-ի (Սոլթ Լեյք Սիթի, Յուտա), Յուտայի համալսարանի ամառային գեղարվեստական նվագախմբի, Վեսթմինսթերի կամերային նվագախմբի (Սոլթ Լեյք Սիթի, Յուտա) երաժշտական տնօրեն և Յուտայի հռետորական ընկերության (ԱՄՆ) գեղարվեստական ղեկավար։
Մանուկյանի երաժշտությունը հնչել է Քենեդիի կենտրոնում (ուղիղ հեռարձակվել է համացանցով)։ Չեխիայի ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախումբը (Բոստոնի սիմֆոնիկ դահլիճում և Պրահայի «Դվորժակ» սրահում), Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, Հայաստանի ազգային օպերային թատրոնի նվագախումբը և երգչախումբը, «Սերենադ» կամերային նվագախումբը, Լաս Վեգասի համալսարանի երաժշտական ընկերությունը, Փասադենայի, Յուտայի, Քարսոն Սիթի (Նևադա), Ամերիկյան արևմտյան, Սոլթ Լեյք Սիթիի սիմֆոնիկ նվագախմբերը, Վեսթմինսթերի կամերային նվագախումբը, «Բարտոկ» անսամբլը (Սանտյագո, Չիլի), դաշնակահար Գրանտ Յոհանեսենը և բազմաթիվ մենակատարներ Մանուկյանի ստեղծագործությունները ներառել են իրենց համերգային երգացանկերում։
Մանուկյանի մի քանի ստեղծագործություններ թողարկել են Warmer Brothers Publications, Feature Films for Families և Windsor Editions հրատարակչությունները։ Մանուկյանի ստեղծագործությունները կարելի է լսել Albany Records, 4-Tay Records, MMC Recordings, Tantara և MAF Excel լեյբլներում։
Որպես դաշնակահար Ջեֆ Մանուկյանը մենակատար է եղել Ֆիլիպինների ֆիլհարմոնիայի, Մեքսիկայի պետական սիմֆոնիկ, Բոլիվիայի ազգային սիմֆոնիկ և այլ նվագախմբերի հետ։ Նա հանդես է եկել մի քանի երկրների ազգային հեռուստաընկերություններով և նկարահանվել է Liberace Show-ում, Mike Douglas Show-ում, Joe Franklin Show-ում և Ted Mack Amateur Hour-ում։ Մանուկյանը, որպես դաշնակահարների Արամ Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթի հաղթող, հանդես է եկել Նյու Յորքի Մերկին Հոլում, Քենեդիի կենտրոնում, Primeira Semana de Musica das Americas-ում (Սան Պաուլու, Բրազիլիա), Bösendorfer Saal-ում (Վիեննա, Ավստրիա) և այլուր։
Մանուկյանը որպես հրավիրյալ դիրիժոր ղեկավարել է Փասադենայի սիմֆոնիկ նվագախումբը, Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, Հայաստանի ազգային օպերայի նվագախումբը և երգչախումբը, «Սերենադ» կամերային նվագախումբը, Լաս Վեգասի համալսարանի երաժշտական ընկերության նվագախումբը և այլն։
Ջեֆ Մանուկյանը վախճանվել է 2021 թվականի հուլիսի 21-ին արյան քաղցկեղից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Free scores by Jeff Manookian at the International Music Score Library Project (IMSLP)
Աստերոիդների ցանկ (196301-196400)

Աստերոիդների ցանկ (196201-196300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (196401-196500)
 Աստերոիդների ցանկ (196201-196300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (196401-196500)
Կաղնի-տոհմապետ

«Կաղնի-տոհմապետ» (ռուս.՝ Дуб-патриарх), ծառ Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Դուբովկա քաղաքում, դաշնային նշանակության բնության հուշարձան և քաղաքի գլխավոր խորհրդանիշը։ Աճում է «Դուբովկա» առողջարանային տարածքում գտնվող Վոլգոգրադի ջրամբարի ափի անտառապարկի տարածքում։ Տեսակը՝ կաղնի ամառային, բարձրությունը՝ 18 մետր։


== Պատմություն ==
1942 թվականի օգոստոսին, Ստալինգրադի ճակատամարտի ժամանակ, երբ գերմանական ֆաշիստական ավիացիան ռմբակոծեց քաղաքը, չորս մեծ բեկորներ ընկան ծառի բնի մոտ, որոնց հետքերը մնացին։
1993-2006 թթ. «Կաղնի-տոհմապետը» համարվել է տարածաշրջանային նշանակության բնության հուշարձան, իսկ 2006 թվականից՝ տեղական նշանակության։
2000-ական թվականների կեսերին ծառը գտնվում էր ոչնչացման սպառնալիքի ներքո, քանի որ ամեն տարի ջրհեղեղների և հորդառատ անձրևների պատճառով հողը սահում էր և կաղնին գնում էր դեպի ջրամբար։ Դա կանխելու համար տեղացիները իրենց միջոցներով ամրապնդեցին ափը։
2007 թվականի սեպտեմբերին Համառուսական հողանտառմելիորացիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի աշխատակիցներն իրականացրեցին մի շարք միջոցառումներ` ծառի արմատային համակարգի ամրապնդման համար։
2012 թվականի մարտին տեղի համայնքի ջանքերի շնորհիվ կաղնին ընդգրկվել է «Ծառերը` կենդանի բնության հուշարձաններ» համառուսական ծրագրի մեջ։ Հավաստագրման հանձնաժողովի որոշմամբ, որտեղ ընդգրկված էին Ռուսաստանի առաջատար փորձագետներ և գիտնականներ, կաղնին ներառվել է Ռուսաստանի հնամենի եզակի ծառերի ռեեստրում։
2014 թվականի գարնանը իրականացվել է հողի պնդացում և կաղնու շրջակայքը բարեկարգվել է։
2015 թվականի մայիսին Վոլգոգրադի բուսաբանական այգու մասնագետները ծառի վիճակի վերաբերյալ հետազոտություն են անցկացրել։ Գիտնականները կարծում են, որ կաղնին կարելի է կլոնավորել կենսատեխնոլոգիայի լաբորատորիայում և տնկիներ դնել, որոնք կարող են օգտագործվել կաղնու պուրակներում կամ տարածաշրջանի մեծ քաղաքների կանաչապատման համար։
Մինչև 2015 թվականը, կարծում էին, որ ծառը տնկվել է 1594 թվականին, այսինքն այն 420 տարեկան է։ 2015 թվականի հունիսի 9-ին «Առողջ անտառ»  Անտառային փորձաքննության ՊՈԱԿ-ի կենտրոնի մասնագետներն անցկացրեցին կաղնու ծառի և անտառի ընտրված նմուշների փորձաքննություն`ծառի ճշգրիտ տարիքը հաստատելու համար։ Գիտնականների կարծիքով, կաղնու տարիքը 231 է։
2015 թվականի սեպտեմբերի 3-ին տեղի է ունեցել «Կաղնի-տոհմապետի» կարգավիճակի դաշնային նշանակության կենդանի բնության հուշարձանի շնորհման հանդիսավոր արարողությունը։


== Նկարագրություն ==
Բարձրությունը 18 մետր է, 1,5 մ բարձրությունից սկսվում է ճյուղավորվել։ Լայնասաղարթ է, ուժեղ ճյուղերով և հզոր բնով. ծառի հաստությունը՝ 7 մ, տրամագիծը բարձրությամբ՝ 1,3 մ - 2.22 մ։


== Լեգենդներ ==
Lեգենդի համաձայն, այս կաղնու տակ են նստել Եմելյան Պուգաչովը և Ստեպան Ռազինը։ 2015 թվականին, ծառի տարիքը որոշելուց հետո, այս լեգենդը անհիմն էր, քանի որ այդ անհատները մահացել են նախքան կաղնու ի հայտ գալը։


== Տես նաև ==
Բարդի՝ Ընկած մարտիկների հրապարակում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Дуб-патриарх Archived 2017-09-14 at the Wayback Machine. на сайте всероссийской программы «Деревья — памятники живой природы»
Дуб-патриарх на сайте ООПТ России
Дуб-патриарх на сайте turbina.ru
Տրոարն (կանտոն)

Տրոարն (ֆր.՝ Troarn), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ներքին Նորմանդիա շրջանում։ Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Կան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 22844 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1434 է։ Կանտոնում կա 17 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Շինդիսի (Գորիի շրջան)

Շինդիսի (վրաց.՝ შინდისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 760 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 20 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2667 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դաշնակահարուհի (ֆիլմ)

Դաշնակահարուհի (ֆր.՝ La Pianiste), դրամա։ Ֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Միխայել Հանեկեն 2001 թվականին։ Ֆիլմը նկարահանվել է Էլֆրիդե Ելինեկի համանուն վեպի հիման վրա։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Իզաբել Հյուպպերը, Բենուա Մաժիմելը և Աննա Ժիրարդոն։ Կաննի կինոփառատոնում 2001 թվականին ֆիլմը ստացել է ռեկորդային 3 մրցանակ, ներառյալ Գրան-Պրին։


== Դերերում ==


== Մրցանակներ և նոմինացիաներ ==
2001 թվական - Կաննի կինոփառատոնի ընթացքում 3 մրցանակ՝ Գրան-պրի (Միխայել Հանեկե), լավագույն դերասանուհի (Իզաբել Հյուպպեր), լավագույն դերասան (Բենուա Մաժիմել)։
2001 թվական - European Film Awards ի մրցանակ լավագույն դերասանուհուն (Իզաբել Հյուպպեր), և անգամ 5 նոմինացիաներ՝ լավագույն ֆիլմ (Ֆեյթ ՀԵյդուշկա), լավագույն սցենարիստ (Միխայել Հանեկե), լավագույն ռեժիսոր հեռուստադիտողների կարծիքով (Միխայել Հանեկե), լավագույն դերասանուհի հանդիսատեսի կարծիքով (Իզաբել Հյուպպեր), լավագույն դերասան հեռուստադիտողի կարծիքով (Բենուա Մաժիմել)։
2001 թվական - երկու «Ոսկե խոյ» մրցանակ՝ լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ, լավագույն արտասահմանյան դերասանուհի (Իզաբել Հյուպպեր) ։
2002 թվական - Սեզար մրցանակ լավագույն դերասանուհի երկրորդական դերի (Աննի Ժիրարդո), և նոմինացվել է «լավագույն դերասանուհի» (Իզաբել Հյուպպեր) անվանակարգում։
2002 թվական - մրցանակ լավագույն դերասանուհուն (Իզաբել Հյուպպեր) Սիետլեյի կինոփառատոնում։
2002 թվական - Սիետլեյի կինոփառատոնում լավագույն դերասանուհի մրցանակ (Իզաբել Հյուպպեր)։
2002 թվական - նոմինացվել է BAFTA մրցանակին՝ լավագույն անգլերեն ֆիլմը (Ֆեյթ Հեյդուշկա, Միխայել Հանեկե).
2003 թվական - նոմինացվել է «Բոդիլ» մրցանակին՝ լավագույն ոչամերիկյան ֆիլմ (Միխայել Հանեկե)։
2003 թվական - նոմինացվել է «Անկախ ոգի» մրցանակին լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ (Միխայել Հանեկե)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Пианистка» Box Office Mojo կայքում
Рецензия в журнале «Искусство кино»
Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան

Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան, Հայաստանի Հանրապետության դատական համակարգի մաս կազմող ընդհանուր իրավասության դատարան, որին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Դատարանի իրավասության ներքո է Հայաստանի Լոռու մարզը։


== Իրավասություն ==
Դատարանին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը վերահսկողություն է իրականացնում մինչդատական վարույթի նկատմամբ (այդ թվում՝ լուծում է կալանքը՝ որպես խափանման միջոց ընտրելու, բնակարանում խուզարկությունը թույլատրելու հետ կապված հարցերը), ինչպես նաև ըստ էության քննում է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված այլ գործեր։


== Դատավորներ ==
Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը կազմված է դատարանի նախագահից և ինը դատավորից.

Մուշեղ Պապիկի Հարությունյան, դատարանի նախագահ,
Վարդուհի Սուրիկի Հովնանյան, դատավոր,
Բորիկ Մկրտչի Գրիգորյան, դատավոր,
Սուրեն Ժորայի Բաղդասարյան, դատավոր,
Գուրգեն Սողոմոնի Գագիկյան, դատավոր,
Աղասի Արշակի Մկոյան, դատավոր,
Արթուր Լյուդվիգի Աթաբեկյան, դատավոր,
Գնել Ժորայի Զաքարյան, դատավոր,
Լուսինե Լևոնի Աբգարյան, դատավոր,
Սուսաննա Վասիլի Գզոգյան, դատավոր։


== Կաշառակերության դեպքեր ==

2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ժամը 02.35-ին Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան դատավոր Խաչատուր Խաչատրյանն իր իսկ աշխատասենյակում ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից՝ «Զոսեկար» ՍՊԸ տնօրեն Սեյրան Կարապետյանից 20000 ԱՄՆ դոլարի չափով կաշառք ստանալու պահին։ Կաշառքը պահանջվել է ընկերությունը սնանկ ճանաչելուց հետո գրավադրված գույքի աճուրդով վաճառքի ժամկետը երկարաձգելու և իր համար շահեկան տարբերակով դրանք ձեռք բերելու հնարավորություն ստանալու համար։ Դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ գլխավոր դատախազ Գևորգ Կոստանյանի միջնորդության հիման վրա ՀՀ Արդարադատության խորհուրդը որոշեց առաջարկել Հանրապետության Նախագահին համաձայնություն տալ Հայաստանի Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Խաչատուր Խաչատրյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու և կալանավորելու մասին։
2014 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը մերժեց Արդարադատության խորհրդի առաջարկությունը։ Նույն օրը Հայաստանի գլխավոր դատախազը նոր միջնորդություն ներկայացրեց Արդարադատության խորհուրդ՝ նշելով նոր հանգամանքներ։ Արդարադատության խորհուրդը միջնորդությունը բավարարեց, իսկ դեկտեմբերի 28-ին Հայաստանի Նախագահը ընդունեց առաջարկությունը դատավորին կալանավորելու վերաբերյալ։


== Նստավայրեր ==
Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը ունի հինգ նստավայր հետևյալ հասցեներով.

Հայաստան, Լոռու մարզ, ք. Վանաձոր, Մխիթար Գոշի, 6,
Հայաստան, Լոռու մարզ, ք. Ալավերդի, Թումանյան, 8,
Հայաստան, Լոռու մարզ, ք. Տաշիր, Ջահուկյան, 19,
Հայաստան, Լոռու մարզ, ք. Սպիտակ, Ալեք Մանուկյան 2 նրբ., 10,
Հայաստան, Լոռու մարզ, ք. Ստեփանավան, Սուրբ Վարդանի, 53։


== Ծանոթագրություններ ==
Կառլ X (այլ կիրառումներ)

Կառլ X անունով Եվրոպայում թագավորել են՝

Կառլ X - Շվեդիայի թագավոր 1654-1660
Կառլ X - Ֆրանսիայի թագավոր 1824-1830


== Տես նաև ==
Կառլ I (այլ կիրառումներ)
Կառլ II (այլ կիրառումներ)
Կառլ III (այլ կիրառումներ)
Կառլ IV (այլ կիրառումներ)
Կառլ V (այլ կիրառումներ)
Կառլ VI (այլ կիրառումներ)
Կառլ VII (այլ կիրառումներ)
Կառլ VIII (այլ կիրառումներ)
Կառլ IX (այլ կիրառումներ)
Հասկովո

Հասկովո (բուլղար․՝ Хасково), քաղաք Բուլղարիայում։ Տեղակայված է Հասկովոյի մարզում, Հասկովո համայնքի մի մասն է կազմում։


== Գտնվելու վայր ==
Հասկովոն գտնվում է Բուլղարիայի հարավային մասում և Հասկովոյի մարզի տարածաշրջանային կենտրոնն է։ Քաղաքը գտնվում է Հունաստանի և Թուրքիայի սահմանի մոտ։


== Ջրեր ==
Այստեղից սկիզբ են առնում Բանսկա, Հասկովսկա և Հարմանլյսկա գետերը։


== Պատմություն ==
Քաղաքը ունի ավելի քան հազար տարվա պատմություն։
Ըստ հնագետների, ժամանակակից քաղաքի տարածքում առաջին բնակավայրը առաջացել է Նեոլիթի կեսին՝ մ.թ.ա. 5000-ական թվականներին։
1230 թվականի մարտի 9-ին Կլոկոտնիցա գյուղի ճակատամարտում, Հասկովոյի մոտ ցար Իվան Ասեն II-ը հաղթեց կայսր Թեոդոր Կոմենուսի զորքերին, որը ներխուժել էր բուլղարական հողերը, չնայած նախկինում ստորագրված խաղաղության պայմանագրին։
1950-ական թվականներին քաղաքը ծխախոտի արդյունաբերության հիմնական կենտրոնն էր։ 1957 թվականների սկզբի դրությամբ գործել են մի քանի բամբակի և մետաքսի վերամշակող ձեռնարկություններ, ինչպես նաև սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ (ցեմենտներ և նավթամթերքներ)։ Բացի այդ, քաղաքի բնակչության մի մասն զբաղվել է գյուղատնտեսության ոլորտում (Հասկովո մարզում գինու մշակման գործում)։
1977 թվականին Հասկովոն Դիմիտրովգրադի հետ միասնական արդյունաբերական հանգույց էր, որը ճարտարագիտության և (այստեղ արտադրում էին քիմիական, սննդամթերքի և ծխախոտի համար նախատեսված սարքավորումներ) երկրի ծխախոտային արդյունաբերության կենտրոնն էր (Եվրոպայում գործող խոշորագույն ծխախոտային գործարաններից մեկը` «Տրակիան»)։
1981 թվականին Հասկովոյում հանձնվել է անօրինական քիմիական գործարան։
1985 թվականին՝ քաղաքի հազարամյակի պատվին, քաղաքի կենտրոնում կառուցվել է «Մեմորիալ» մատուռը։
1986 թվականի սկզբին Հասկովոն արդյունաբերական կենտրոն էր, որի տնտեսությունը հիմք հանդիսացավ մեքենաշինության, տեքստիլ, ծխախոտի և սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություներում։


== Բնակչության դինամիկան ==


=== Կրոններ ===
Քրիստոնյաները` 85%, մուսուլմանները` 15%։


== Քարտեզներ ==
Էլեկտրոնային դիրքը քարտեզի վրա bgmaps.com(չաշխատող հղում)
Էլեկտրոնային դիրքը քարտեզի վրա emaps.bg(չաշխատող հղում)
Էլեկտրոնային դիրքը քարտեզի վրա Google


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հասկովո համայնքի կայքը
Սուրբ Կույսի մոնումենտը  և Հասկովոյի Մանկան քաղաքը Archived 2022-04-09 at the Wayback Machine.
Հասկովոյի մարզի վարչության կայքը Archived 2008-04-21 at the Wayback Machine.
Հասկովոյի տեղեկատվական պորտալը
Հասկովոյի առցանց ուղեցույցը
Հասկովոյի  նորությունների կայքը - novinarug.com Archived 2019-02-28 at the Wayback Machine.


== Պատկերասրահ ==

		
		
[1]բնակչություն
Մոսկովյան հոգևոր կոնսիստորիայի շենք

Մոսկովյան հոգևոր կոնսիստորիայի շենք (ռուս.՝ Здание Московской духовной консистории), շենք կեղծռուսական ոճով, որը կառուցվել է 1890-ական թվականներին Մոսկվայում։ Նախագծի հեղինակն է ճարտարապետ Վասիլի Սրետենսկին։ Հասցեն՝ Մյասնիցկայա փողոց, տուն № 3։


== Պատմություն ==
XV դարում հոգևոր կոնսիստորիայի ապագա շենքի տեղում գտնվել է Գոդունովների ապարանքը։ Ապա այստեղ հիմնվել է Ռյազանի վանատունը, որտեղ ապրել են այդ թեմը կառավարող եպիսկոպոսները։ 1677 թվականից այստեղ տեղակայված է եղել վիրավոր զինվորների համար հոսպիտալ։ 1722 թվականին տարածքն ավելացել է ի հաշիվ հարևան տան, որն ավելի վաղ պատկանել է ցարական դրանիկ Պյոտր Պոտյոմկինին։
Եկատերինա II-ի օրոք այստեղ տեղակայվել է Գաղտնի գրասենյակը (քաղաքական հետախուզության և դատական մարմին XVIII դարի Ռուսաստանում) մենախցերով, որոնք հայտնաբերվել են XIX դարի վերջին շենքերը քանդելու ժամանակ։ Այդ մենախցերից մեկում նստել է Եմելյան Պուգաչովը։ 1801 թվականին շենքերը փոխանցվել են Հանրային խնամածության վարչությանը։
1833 թվականին երկհարկանի շենքում տեղակայվել է հոգևոր կոնսիստորիան իր արխիվով, որը պարունակում էր մոսկովյան բոլոր եկեղեցիների չափաբերական մատյանները։ 1890-ական թվականներին շինությունները քանդվել են, և 1895 թվականի հուլիսի 31-ին կայացել է նոր շենքի հիմնարկեքը։ Շենքի նախագիծը կեղծռուսական ոճով ստեղծել է ճարտարապետ Վասիլի Սրետենսկին։ Հարևանությամբ ճարտարապետ Պ. Պ. Վինոգրադովի նախագծով կցակառուցվել է եկամտաբեր տուն, որի կահավորված սենյակները հանձնվել են վարձակալությամբ, իսկ առաջին հարկում տեղակայված էին «Մազուրինյան բորսայական արտելի» գրասենյակը և Յուրի Նեչաև-Մալցովի խանութը։
1917 թվականի հեղափոխությունից հետո շենքում տեղակայվել է Ժողովրդական տնտեսության բարձրագույն խորհուրդը, որի գիտատեխնիկական բաժնին կից ստեղծվել է մեծ ընթերցասրահով գրադարան։ Այստեղ նաև գտնվել են «Տեխնիկատնտեսական բանբերի» խմբագրությունը և պետական տեխնիկական հրատարակչությունների գրախանութը։
Այժմ շենքում տեղակայված է ՌԴ ՆԳՆ ճանապարհային ոստիկանության գլխավոր վարչությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Мясницкая 3 - Московская духовная консистория»։ Վերցված է 2015-06-23
Աստերոիդների ցանկ (239901-240000)

Աստերոիդների ցանկ (239801-239900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (240001-240100)
 Աստերոիդների ցանկ (239801-239900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (240001-240100)
Հրատարակչություն

Հրատարակչություն, գրքեր, գրքույկներ, լրագրեր, ամսագրեր, պլակատներ, նոտաներ և տպագիր այլ արտադրանք թողարկող ձեռնարկություն։ Կատարում են տպագիր արտադրանքի պատրաստման բոլոր գործողությունները՝ հրատարակվող ձեռագրի (բնագրի) ընտրություն, խմբագրում, էջկապ, գեղարվեստական ձևավորում, դիզայն և տպագրություն։
Ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը հրատարակչական գործում հնարավորություն է տվել ոչ միայն արագացնելու և բարելավելու տպագրական բնագրի պատրաստումը, այլև նախատպագրական բոլոր գործողությունները կենտրոնացնելու հրատարակչությունում՝ բացառելով սրբագրական տպածոների՝ «տպարան-հրատարակչություն» փոխանակման ավանդական անհրաժեշտությունը։
Ժամանակակից հրատարակչությունների մեծ մասը հիմնականում կատարում է միջնորդ ծառայություն հեղինակի և ընթերցողի, ներդրողի ու խմբագրահրատարակչական և մարկետինգային ծառայությունների միջև։
Հայաստանում ներկայում գործում են 100֊ից ավելի հրատարակչություններ՝ «Անտարես», «Գիտություն», «Դարակ», ԵՊՀ-ի, Զանգակ, «Էդիթ Պրինտ», «Լույս», «Հակոբ Մեղապարտ», «Հայաստան», «Հայկական հանրագիտարան. հրտարակչություն», ՀԳՄ-ի, «Մուղնի», «Նաիրի», «Ոսկան Երևանցի», «Սարգիս Խաչենց», «Տիգրան Մեծ» «Փրինթինֆո» և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Կանցլեր

Կանցլեր (լատ.՝ cancellarius) շատ երկրների կառավարություններում օգտագործվող պաշտոն։ Հին հռոմում եղել են կանցելարիներ, ովքեր բողոքարկել են դատարանների որոշումները։ Ներկայումս կանցլեր պաշտոնը տարբեր երկրներում տարբեր նշանակություն ունի, օրինակ`

Կառավարության ղեկավար
Արտաքին հարաբերությունների պատասխանատու
Դատական ատյաններում որոշակի պաշտոն
Անձ ով վերահսկում է ֆինանսական և տնտեսական հարաբերությունները
Համալսարանի ղեկավար


== Կառավարության ղեկավար ==


=== Գերմանիա ===
Գերմանիայի կանցլեր կամ բունդեսկանցլեր (պաշտոնական գերմաներենով այն նշանակում է «Դաշնային կանցլեր»), Գերմանիայի կառավարության ղեկավարն է։ Կանցլերը գերմանիայում ընտրվում է Բունդսթագի կողմից ամեն չորս տարին մեկ։ Ընտրությունների միջև ընկած ժամանակահատվածում կանցլերը կարող է հեռացվել միայն անվստահության քվեի միջոցով։
Գերմանիայի ներկայիս կանցլերը Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից Օլաֆ Շոլցն է։
Նախկին Գերմանական կայսրությունը, Վեյմեր հանրապետությունը և Նացիստական Գերմանիան ունեցել են նույնատիպ պաշտոն, որը կոչվել էր Reichskanzler (Ռեյխի կանցլեր), որպես գործադիր իշխանության ղեկավար։ 1871-ից 1918 թվականներին կանցլերին նշանակում էր Գերմանիայի կանցլերը։ Վեյմեր հանրապետության տարիներին (1919-1933) կանցլերին ընտրում էր երկրի նախագահը ըստ իր վարկանիշին։ Սա շարունակվեց նաև Նացիստական ռեժիմի առաջին տարիներին երբ Պաուլ ֆոն Հինդենբուգը կանցլեր նշանակեց Ադոլֆ Հիտլերին, ով հետագայում իրեն անվանեց Ֆյուրեր և Ռեյխկանցլեր։


=== Ավստրիա ===
Ավստրայում նույնպես կանցլերը կառավարության ղեկավարն է։ Ավստրիայի ներկայիս կանցլերն է Կարլ Նեհամմերը։


=== Շվեյցարիա ===
Շվեյցարիայում դաշնային կանցլերը (Bundeskanzler, Chancelier fédéral, Cancelliere della Confederazione) կառավարության ղեկավար չէ, սակայն Շվեյցարիայում հավասար է կառավարության աշխատակազմի ղեկավարին։ Նա ընտրվում է Շվեդիայի խորհրդարանի կողմից և յոթ անդամ ունեցող գործադիր իշխանության ղեկավարն է Դաշնային քարտուղարը։ Կանցլերը մասնակցում է Դաշնային քարտուղարների հետ և ունի ձայնի իրավունք ռազմավարական որոշումներում։


== Արտաքին գործերի նախարար ==
Լատինական Ամերիկայում կանցլերը հաճախ հավասարեցվում է արտաքին գործերի նախարարին։ Այն հաճախ օգտագործվում է որպես արտաքին գործերի նախարարի հոմանիշ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ինդոնեզական ձիատեսակների ցանկ

Սա ցանկ է, որտեղ նշված են այն ձիատեսակները, որոնք համարվում են բնիկ ինդոնեզական։ 
Նշված ձիատեսակներից որոշների ծագումնաբանությունը կարող է լինել խառը կամ ոչ հստակ, ինչը նշանակում է, որ այս ցուցակում դրանց ընդգրկումն անպայմանորեն չի նշանակում, թե` դրանք գերազանցապես կամ բացառիկորեն ինդոնեզական են։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարտիկովցի

Վարտիկովցի (ուկրաիներեն՝ Вартиківці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կելմենցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վարտիկովցի գյուղում բնակվում էր 1 457 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սենտ Էտիեն դը Լուգդարես

Սենտ Էտիեն դը Լուգդարես (ֆր.՝ Saint-Étienne-de-Lugdarès), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 466 մարդ, բնակչության խտությունը` 9.26 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 50.34 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 145 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 55 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 276 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 158-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 118։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 57,2 %։ 158 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 149 անձ (85 տղամարդ և 64 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (4 տղամարդ և 5 կին)։ 118 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը` թոշակառուներ, իսկ 75-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Վիշնյովկա (գյուղ, Կրասնոպերեկոպսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիշնյովկաՎիշնյովկա (ուկրաիներեն՝ Вишнівка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Tarhan), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տարխան։
2001 թվականի տվյալներով Վիշնյովկա գյուղում բնակվում էր 1 316 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տրուա 1 (կանտոն)

Տրուա 1 (ֆր.՝ Troyes-1), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Շամպան-Արդեն շրջանում։ Օբ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Տրուա օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 14558 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1022 է։ Կանտոնում կա 3 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Bloody Mary (երգ, Լեդի Գագա)

Bloody Mary (ռուս.՝ «Արյունոտ Մերի»), ամերիկացի երգչուհի և երգահան Լեդի Գագայի երգը նրա «Born This Way» երկրորդ ստուդիական ալբոմից։ Թողարկվել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 2-ին և դարձել է ալբոմի վեցերորդ սինգլը։ Երգը գրել է Գագան՝ DJ White Shadow-ի և Ֆեռնանդո Գարիբեյի համահեղինակությամբ։ Երգի մի մասը կարելի է լսել Transmission Gagavision 42-ում։
2022 թվականին՝ Netflix-ի «Ուենսդեյ» սերիալի թողարկումից հետո, գլխավոր հերոսի պարը և նրա երկրպագուների կրկնօրինակումները, որոնցում օգտագործվել է երգը, վիրուսային են դարձել TikTok-ում։ Սա հանգեցրել է Spotify-ում երգի ունկնդրումների քանակի զգալի աճի, և այն որպես սինգլ ուղարկվել է ֆրանսիական և իտալական ռադիո 2022 թվականի դեկտեմբերին՝ ալբոմի թողարկումից 11 տարի անց, որտեղ այն ներկայացվել է։


== Երգի մասին ==
PopJustice-ից Փիթեր Ռոբինսոնի խոսքով՝ երգը բալլադ է, որում երգչուհին հիանում է Մարիամ Մագդաղենացիով։ Երգի անվան մասին հայտնի է դարձել NME-ում տված հարցազրույցից։ Գագան պատմել է երգի մասին։

2010 թվականի նոյեմբերի 19-ին Գագան Թվիթերում գրել է երգի տեքստի մի մասը։ Գագայի խոսքով՝ այս երգը այնպիսի կյանքի մասին է, երբ ապրում են  կես իրականությունում, կես ֆանտազիայում։


== Քննադատություն ==
«Bloody Mary» երգը հիմնականում դրական արձագանքներ է ստացել։ Շատ քննադատներ այն համարել են ալբոմի համար շատ հարմար։


== Կենդանի կատարում ==
Լեդի Գագան երգը կատարել է իր երրորդ համաշխարհային շրջագայության՝ «The Born This Way Ball Tour» ժամանակ։ Կատարման ժամանակ Գագան կրում է երկար սպիտակ զգեստ և սաղավարտ։ Լեդի Գագան, գտնվելով բեմահարթակում, իր պարուհիների հետ շրջում է բեմով։ Այս պահին երեք պարողներ կատարում են իրենց պարը։


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
DJ White Shadow — հեղինակ և պրոդյուսեր
Lady Gaga — վոկալ, հեղինակ, պրոդյուսեր
Fernando Garibay — հեղինակ
Grigahcine William Sami Etienne — հեղինակ


== Հիթ-շքերթ ==


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պլավունյոլ

Պլավունյոլ (ռուս.՝ Плавунъёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Յուր Յագա գետի աջ ափին՝ 29 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 65 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000074093
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007409
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ագատում

Ագատում (լատ.՝  Agathaumas, հին հունարենից  ἀγα- +θαύμας «չափազանց զարմանալի»), ցերատոպսիդների ընտանիքին պատկանող դինոզավրերի ցեղ, ապրում էր մաաստրիխի դարում՝ կավճային դարաշրջանի սկզբում Հյուսիսային Ամերիկայի տարածքում։ Երկարությունը 9 մետրի էր հասնում, հասակը՝ 3 մետրի, քաշը՝ 5 տոննայի։ Սուիթուոթերի շրջանում (Sweetwater County)՝ Վայոմինգի նահանգում գտնվել են ագատումի քարացած մնացորդներ։ Առաջին անգամ նկարագրել է հնէաբան Կոուպը 1872 թվ.-ին։ Ներկայանում էր մեկ տեսակով՝ Agathaumas sylvestris.:


== Հայտնաբերման պատմություն ==
Ագատումի աճյունը հայտնաբերել է ամերիկյան գիտնական Ֆ. Մեկը 1873 թվ.-ին Վայոմինգ նահանգում պեղումների ժամանակ(ԱՄՆ)։ Նա այս մասին հայտնել է հայտնի հնէաբան Էդվարդ Կոուպին, ով արագ եղավ նույն տեղում և սկսեց զբաղվել գյուտի հետազոտություններով։ Ագատումը լատիներեն անունը ստացել է, որովհետև գիտնականները մոլորված էին կենդանու ահռելի չափերի պատճառով։ 1897 թվ.-ին նկարիչ Չարլզ Նայտը Է. Կոուպի պատվերով հսկա մողեսների նկարների շարք է ստեղծել, որոնք էլ 1925 թվ.-ին Ուիլս Օ՛Բրայնի «Լքված աշխարհ» ֆիլմի ագատումի կերպարի համար հիմնական նյութ է ծառայել։


== Գրականություն ==
Всё: иллюстрированный справочник о динозаврах / А. Шаранов. — М.: ОНИКС, 2008. — С. 12. — ISBN 978-5-9603-0089-6


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Про агатаума Archived 2016-04-02 at the Wayback Machine.
Լաս Լախաս եկեղեցի

Լաս Լահաս (իսպ.՝ El Santuario de la Virgen del Rosario de Las Lajas en Ipiales), բազիլիկ, որ գտնվում է Կոլումբիայի Նարինյո նահանգում՝ Իպիալես քաղաքից 7 կմ հեռավորության վրա՝ Գուաիտարա գետի կանիոնում։ Կոլումբիայում ամենամեծ թվով այցելություններ ունեցող եկեղեցիներից է։ Նեոգոթիկայի ոճով կառուցված եկեղեցին գտնվում է անմիջապես կամրջի վրա։


== Պատմություն ==

Լեգենդի համաձայն՝ նախկինում եկեղեցու տեղում եղել է քարանձավ, որը վատ համբավ է ունեցել տեղի բնակիչների մոտ, ովքեր փորձել են միշտ շրջանցել քարանձավը։ Սակայն մի անգամ՝ 1754 թվականին, այստեղ Մարիա Մուեսես անունով հնդկացի մի կնոջ և նրա խուլուհամր աղջկա՝ Ռոզայի աչքի առաջ հրաշք է կատարվում. հայտնվում է Աստվածամոր կերպարանքը։ Աստվածամայրը ոչ միայն բուժում է աղջկան, այլև նրան կրկին կյանք է պարգևում, քանի որ աղջիկը հիվանդացել և մահացել էր։
Քարանձավի պատին հայտնվում է փոքր երեխա գրկած կնոջ անձեռակերտ պատկերը։ Այն բանից հետո, երբ խուլուհամր աղջիկը իսպաներենով հայտնում է պատկերի հայտնության մասին, պատկերին սրբագործ ու բուժիչ հատկություն է վերագրվում։ Այդ ժամանակներից սկսած՝ Կոլումբիայից և Էկվադորից հավատացյալների մեծ հոսք է ուղղվում դեպի քարանձավ։ Մարդիկ Գուաիտարա գետի կանիոն են գալիս ժայռի սրբապատկերը տեսնելու համար, որը քողարկված է եկեղեցու գեղեցիկ պատերի հետևում։

Մոտավորապես 1794 թվականին քարանձավի մոտ կառուցել են առաջին համեստ մատուռը, որտեղ մոմ և ծաղիկներ էին բերում Աստվածամոր պատկերին։
1796-1853 թվականների ընթացքում այստեղ հիմնում են երկրորդ, ապա նաև երրորդ եկեղեցին, սակայն, միևնույն է, չեն կարողանում բավարարել մեծաթիվ հավատացյալների պահանջները։ 1916 թվականին նվիրատվությունների հաշվին սկսվում է չորրորդ եկեղեցու շինարարությունը, որը հիշեցնում է բերդ-ամրոց։ Այնուհետև որոշվում է խոր կիրճի երկու կողմերը միացնել 30մ բարձրություն ունեցող կամարաձև կամրջով։ Շինարարությունը տևում է մինչև 1948 թվականը։
Լաս Լահաս եկեղեցու գլխավոր մասունքը՝ քարին դաջված սրբապատկերը, այսօր էլ գրավում է մեծ թվով հավատացյալների։ Ժայռապատկերը երբեք չի վերականգնվել, սակայն այն այսօր էլ ցնցում է իր վառ գույներով, որոնք կարծես խոր ներծծված են քարի մեջ։ Ավելի քան 250 տարվա ընթացքում մեծացել է սրբապատկերով բուժված տարբեր հիվանդությունների ու մոլորությունների թիվը՝ թմրամոլներից մինչև ամուսնական անհավատարմություն։ Այդ մասին են վկայում երախտագիտության խոսքերով քարե հազարավոր վահանակները, որոնք մարդիկ թողնում են եկեղեցու շուրջը։
Ներկայումս եկեղեցու պահպանությամբ զբաղվում են ֆրանցիսկյան միաբանության երկու համայնքները՝ կոլումբիական և էկվադորյան։ Այդպիսով՝ Լաս Լահասը դարձել է հարավամերիկյան երկու պետությունների բարեկամության գրավականը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոլումբիայի Լաս Լահաս եկեղեցին
Պրոֆ. Պլինիո դե Օլիվեյրա. Լաս Լահասի սրբապատկերը
Ալեքսանդր Ակիմով

Ալեքսանդր Ֆյոդորովիչ Ակիմով (ռուս.՝ Александр Фёдорович Акимов, ուկրաիներեն՝ Олександр Федорович Акімов, մայիսի 6, 1953(1953-05-06), Նովոսիբիրսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 11, 1986(1986-05-11), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային միջուկային ինժեներ։ 1986 թվականի ապրիլի 26-ին եղել է Չեռնոբիլի ատոմակայանի 4-րդ էներգաբլոկում անվտանգության փորձարկման գիշերային հերթափոխի անձնակազմում։ Փորձարկման ընթացքում թույլ տված խախտումները Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի պատճառ հանդիսացան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1953 թվականի մայիսի 6-ին՝ Նովոսիբիրսկ քաղաքում։ 1976 թվականին ավարտել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտի Ճարտարագիտության և ջերմային էներգետիկայի ավտոմատացման բաժինը։
1979 թվականի սեպտեմբերին աշխատանքի է անցել Վ. Ի. Լենինի անվան Չեռնոբիլի ԱԷԿ-ում։ Աշխատանքային առաջին հինգ տարիների ընթացքում զբաղեցրել է տուրբինների կառավարման ավագ ինժեների և տուրբինային շինությունների վերահսկիչի պաշտոնները։
1984 թվականի հուլիսի 10-ին նշանակվել է 4-րդ էներգաբլոկի հերթափոխի ղեկավար։
1986 թվականի ապրիլի 26-ին Ակիմովը կատարում էր հերթափոխի ղեկավարի պարտականությունները։ Ինչպես նախատեսվել էր, 4-րդ էներգաբլոկում անվտանգության փորձարկման նկատառումներով անջատվել էր տուրբինը, ինչի հետևանքով հզորության կտրուկ աճ գրանցվեց։ Ակիմովը ստիպված սեղմեց ԱԶ-5 կոչվող վթարային կոճակը՝ կանգնեցնելու էներգաբլոկի աշխատանքը։ Էներգաբլոկի ձգաձողերը կանգնեցին մոտ 2-ից 2,5 մետրի վրա (դրանց խորությունը կազմում էր 7 մետր), սակայն բորի կաղապարաձողերը՝ դրանց գրաֆիտային ծայրերով հանդերձ, անկառավարելիորեն մեծացրել էին ներսի ջերմաստիճանը։ Ի վերջո, էներգաբլոկը պայթեց։ Ակիմովն իր անձնակազմի հետ միասին մինչև վաղ առավոտ վթարված էներգաբլոկի ներսում պոմպամղման եղանակով հովացման ջուր մատակարարեց միջուկի մեջ։
Ակիմովը մահացավ 1986 թվականի մայիսի 11-ին, վթարից երկու շաբաթ անց, սուր Ճառագայթային հիվանդությունից՝ ընդամենը 33 տարեկանում։
Հետաքննության նախնական փուլում, վթարի մեջ մեղադրում էին հենց Ակիմովին և նրա աշխատակիցներին, սակայն ավելի ուշ ապացուցվեց ատոմակայանի տնօրեն Վիկտոր Բրյուխանովի, գլխավոր Ինժեներ Նիկոլայ Ֆոմինի և գլխավոր ինժեների տեղակալ Անատոլի Դյատլովի մեղքը։ Համաձայն հետաքննության, ղեկավար անձնակազմի անդամները չէին հետևել անվտանգության գործարանային ուղեցույցներին և անտեսել էին Ակիմովի և նրա աշխատակիցների բազմաթիվ նախազգուշացումները
2008 թվականին, Ակիմովը հետմահու արժանացել է Ուկրաինայի նախագահի 3-րդ աստիճանի արիության մեդալի։


== Տես նաև ==
Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթար


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլդինո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոլդինոԲոլդինո (ռուս.՝ Болдино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
ČT Sport

ČT Sport, Չեխիայի ազգային Česká televize հեռուստաընկերության սպորտային հեռուստաալիքն է։
Սկսել է հեռարձակվել 2006 թ. փետրվարի 10-ից, հիմնականում ցուցադրվում են Օլիմպիական խաղեր, ֆուտբոլի, հոկեյի, թեթև ատլետիկայի մրցություններ։
Հեռուստաալիքը հասանելի է թվային հեռուստատեսային կայանների, նաև ալեհավաքային և կաբելային հեռուստատեսությամբ։
2012 թվականի մայիսի 3-ից հեռարձակվում է նաև HD ֆորմատով։


== Պատկերանիշեր ==

		


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-09-03 at the Wayback Machine.
Թեյշեբա

Թեյշեբա՝ հողմի և անձրևի աստվածը Վանի թագավորության դիցարանում։ Խալդիի և Շիվինիի հետ կազմել է դիցարանի գերագույն եռյակը։ Կինը աստվածուհի Խուբան էր։ Հուրիները համարել են գերագույն աստված և անվանել Թեշուբ։ Նրա անունով են կոչվել քաղաքներ ու բնակատեղիներ, որոնցից նշանավոր է Թեյշեբաինին (այժմ՝ Կարմիր բլուր)։ Կարմիր բլուրում հայտնաբերվել է Թեյշեբայի արձանիկը, այն մարդակերպ է, ձախ ձեռքում՝ մարտական կացին, աջում՝ գուրզ։ Պաշտամունքի գլխավոր կենտրոնը եղել է Կումենուն։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Վանի թագավորության գլխավոր աստվածները ==


== Գրականություն ==
Пиотровский Б. Б., Ванское царство (Урарту), Москва 1959
Մայիսի 15

Մայիսի 15, տարվա 135-րդ (նահանջ տարիներին՝ 136-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 230 օր։


== Դեպքեր ==
1811 - Պարագվայը հռչակեց իր անկախությունը Իսպանիայից
1904 - ռուսական «Ամուր» ականակիր նավը խորտակեց ճապոնական «Խացուսե» և «Յասիմա» հածանավերը
1905 - հիմնվեց ամերիկյան Լաս Վեգաս քաղաքը
1919 - Հույն-թուրքական պատերազմների ժամանակ հունական զորքերը ազատագրեցին Զմյուռնիա քաղաքը
1928 - «Խենթ ինքնաթիռ» մուլտֆիլմում առաջին անգամ հանդես եկավ սիրված մուլտհերոս Միկի Մաուսի կերպարը
1935 - շահագործման հանձնվեց Մոսկվայի մետրոպոլիտենը, որն ունի մոտ 300 կմ երկարություն
1940 - ստեղծվեց ՄաքԴոնալդս ընկերությունը
2005 - հայտնաբերվեց Պլուտոնի արբանյակ Նիկտան


== Ծնունդներ ==
1567 - Կլաուդիո Մոնտեվերդի, իտալացի նշանավոր երգահան, վիոլահար և երգիչ
1848 - Վիկտոր Վասնեցով, ռուս նկարիչ
1859 - Պյեռ Կյուրի, ֆրանսիացի ֆիզիկոս, Ֆրանսիայի ԳԱ անդամ (1905)
1904 - Արման Մանուկյան, ամերիկացի հայազգի նկարիչ, որը հայտնի է իր Հավայան կղզիների բնանկարներով
1911 - Մաքս Ֆրիշ, շվեյցարացի գրող
1918 - Երջանիկ Առաքելյան, հայ բանաստեղծ (վ. 1981)
1925 - Վարդգես Բաբայան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, լրագրող
1935 - Գալուստ Գալստյան, հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ
1949 - Աշոտ Ղազարյան, հայ սիրված կատակերգու դերասան
1953 - Փիրս Բրոսնան, իռլանդացի դերասան և պրոդյուսեր
1960 - Ռիմաս Կուրտինայտիս, լիտվացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլի մարզիչ, նախկին բասկետբոլիստ
1963 - Ներսիկ Իսպիրյան, հայ երգիչ, երգահան
1981 - Պատրիս Էվրա, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան


== Մահեր ==
1446 - Թովմա Մեծոփեցի, հայ պատմիչ, եկեղեցական ու մշակութային գործիչ (ծն. 1378)
1886 - Էմիլի Դիքինսոն, ամերիկացի բանասեղծ
1916 - Քեռի, ֆիդայի
1920 - Օվի Սևումյան, հայ դերասան
1926 - Մուհամմեդ VI, Օսմանյան կայսրության վերջին սուլթանը, Աբդուլ Մեջիդի որդին
1935 - Կազիմիր Մալևիչ, ռուս նկարիչ, ռուսական ավանգարդի դրոշակակիր, կոնստրուկտիվիտ, սուպրեմատիզմի հիմնադիր
1946 - Գրիգոր Ավետյան, հայ դերասան, ՀՍՍՀ ժողովրդական արտիստ
1998 - Գևորգ Աբգարյան, հայ բանասեր, պատմաբան, գրականագետ, ձեռագրագետ, աղբյուրագետ, թարգմանիչ
2000 - Գրիգորի Գորին, ռուս դրամատուրգ, արձակագիր, գրող-երգիծաբան, սցենարիստ
2002 - Վազգեն Գևորգյան, հայ գրականագետ, թարգմանիչ (ծ. 1923):


== Տոներ ==
Պարսկերենի օր
Ընտանիքի միջազգային օր