armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Շլիցային միացում

Շլիցային միացում ( գերմ.՝ Schlitz ճեղք, ակոս), ատամնավոր միացում, ակոսավոր միացում, ակոսներ և ելուստներ ունեցող երկու դետալների անշարժ կամ շարժական նստեցվածքով միացում։ Կիրառում են ուղղակող (առավել տարածված), էվոլվենտային և եռանկյուն մանրատամ Շլիցային միացում։ Միացվող դետալների համակենտրոնությունն ապահովելու համար դրանք կենտրոնադնում են ըստ արտաքին տրամագծի, ներքին տրամագծի կամ ատամների կողային մակերևույթների։ Առանձին դեպքերում (բաբախող-ոլորող մոմենտի կամ պարբերաբար գործող շրջիչ մոմենտի առկայություն, ճշգրիտ կենտրոնավորում չապահովող չհղկված ջերմամշակված կամ կարճ շլիցներ և այլն) շլիցների նստեցվածքը կատարվում է ազատ, իսկ Շլիցային միացումը կենտրոնավորվում է հատուկ մակերևույթներով։
Շլիցային միացման հիմնական տեսակները․

ուղղակող,
էվոլվենտային,
եռանկյուն զլանային կամ կոնական մակերևույթներով կտրված կամ ամբողջական օղակներ և այլն։
You da One

«You Da One», բարբադոսցի երգչուհի Ռիհաննայի երգը, որը դարձել է նրա վեցերորդ ստուդիական «Talk That Talk» ալբոմի երկրորդ սինգլը։ 2011 թվականի նոյեմբերի 11-ին այն տեղադրվել է Ռիհաննայի ֆեյսբուքյան էջում, իսկ պաշտոնական թողարկումը տեղի է ունեցել նոյեմերի 14-ին։
Երգի պրոդյուսերն է Dr. Luke-ը, որը հայտնի է այլ հայտնի կատարողների աշխատանքներով։


== Հիթ-շքերթներ ==
Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում երգը դեբյուտացվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 16-ին 73-րդ հորիզոնականում, իսկ Hot 100 Airplay հիթ-շքերթում 14-րդ տեղում։ Մեկ շաբաթ անց Billboard Hot 100-ում երգը բարձրանում է թոփ 10` 9-րդ հորիզոնական, միևնույն ժամանակ այդ հիթ-շքերէի առաջին հորիզոնականում շարունակում էր մնալ Ռիհաննայի մեկ այլ երգ` «We Found Love»:


== Ծանոթագրություններ ==
Օլվիա

Օլվիա, Օլբիա, Բորիսթենես (հուն․ Ολβία, Βορυόύθέυηζ), անտիկ ստրկատիրական քաղաք–պետություն Բուգ գետի ծովախորշի ափին։ Օլվիան հիմնադրել են Միլեթ քաղաքի հույն վերաբնակիչները՝ մ․թ․ա․ 6֊-րդ դարի սկզբին։ Քաղաքը փռվել է գետային երկու դարատափերի վրա (Վերին և Ներքին քաղաք) և ծաղկման շրջանում (մ․թ․ա․ 5֊-3-֊րդ դարեր) ունեցել է մոտ 50 հա տարածք։ Օլվիայում պարբերաբար պեղումներ են կատարվում 1901 թվականից։ Հին քաղաքի տարածքը արգելանոց է։
Վառբևեռե

Վառբևեռե (էստ․՝ Varbevere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալամուսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 69 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տիմլատ

Տիմլատ (ռուս.՝ Тымлат ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարագինսկի շրջանում,Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 84 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19060000312120000008755
Ավազանի կոդը - 19.07.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 20
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (68001-68100)

Աստերոիդների ցանկ (67901-68000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (68101-68200)
 Աստերոիդների ցանկ (67901-68000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (68101-68200)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (65001)-(70000)»։ www.minorplanetcenter.net
Շպից (քաղաք)

Շպից (գերմ.՝ Spiez), քաղաք Շվեյցարիայի Բեռն կանտոնի Նիդերզիմենտալ շրջանում։
2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 12.707: Բնակավայրի պաշտոնական կոդը՝ 0768: Տեղի համայնքապետարանի ենթակայության ներքո են գտնվում նաև Այնիգեն (Einigen), Հոնդրիխ (Hondrich), Ֆաուլենզեե (Faulensee) և Շպիցվիլեր (Spiezwiler) արվարձանները։
Շպիցում է գտնվում ռադիոբանական և քիմիա-ռադիոբանական վերլուծության կենտրոնը, որը համագործակցում է Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպության (ՔԶԱԿ) հետ։


== Պատմություն ==
Շպիցի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են բրոնզեդարյան և երկաթեդարյան բնակավայրերի հետքեր։ Իսկ պատմական փաստաթղթերում բնակավայրն առաջին անգամ հիշատակվել է մեր թվականության մոտավորապես 760 թվականին  Spietsանվանաձևով։


== Պատմամշակութային հուշարձաններ ==
Bürg հնավայրը՝ նախապատմական և միջնադարյան բնակավայրերի ավերակներով, Շպիցի ամրոցն ու նրա ներսում գտնվող շվեյցարական ռեֆորմիստական եկեղեցին և Weinbauernhof-ը ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում։

		
		
		
		
		


== Ժողովրդագրություն ==
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները


== Անվանի շպիցցիներ ==
Յակոբ Շտրայտ (1910–2009) - շվեյցարացի գրող, մանկավարժ, անտրոպոսոֆիստ
Մայա Պեդերսեն-Բիերի (ծնվ. 1972 թ. Շպիցում) - շվեյցարա-նորվեգական լեռնադահուկորդուհի, 2006 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր
Կարոլինա Շտեֆեն (ծնվ. 1978) պրոֆեսիոնալ մարզիկ (ձմեռային եռամարտ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 Շպից (քաղաք) travel guide from Wikivoyage
Շպիցի համայնքապետարանի պաշտոնական կայքէջ
SPIEZ LABORATORY, the Swiss NBC-defence institute Archived 2012-06-09 at the Wayback Machine.
Շպից. քարտեզ, լուսանկարներ
Անառակություն

Անառակություն, մասնակիորեն համաձայնեցված և անօրինական սեռական հարաբերություն երկու անհատների միջև, որոնք չունեն միմյանց նկատմամբ ամուսնական պարտականություններ։ Երբ վերոբնութագրյալ հարաբերության մասնակիցներից նույնիսկ մեկն ամուսնացած է, ապա այն ուղղակիորեն կարող է դիտարկվել որպես դավաճանություն։ Հասարակության տարբեր շրջանակներում այս երևույթը և եզրը կարող է դիտարկվել բազմանշանակ կերպով՝ կրոնական, հասարակական և մշակութային տարբերակություններով պայմանավորված։ Ժամանակակից իմաստով պոռնկությունը ընկալվում է որպես քրեական իրավունքի կարգավորման սուբյեկտ` իրավական հարթությունում նույնացվելով արտամուսնական սեռական հարաբերության հետ։


== Եզրի ծագումնաբանություն ==
Աստվածաշնչի Նոր Կտակարանի բնօրինակ հունարեն տարբերակում «պոռնկություն» (πορνεία – պորնիա) բառը օգտագործվում է 25 անգամ (ներառյալ՝ սեռական պոռնկությունը)։ 

4-րդ դարում Հիերոնիմոսի կողմից կատարված Աստվածաշնչի լատիներեն թարգմանությունը, որի կիրառումը պաշտոնապես ամրագրված է Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցում, «պոռնկություն» եզրը հիշատակում է ֆորնիկատի, ֆորնիկատուս, ֆորնիկատա և ֆորնիկատաե։ Պոռնկություն բառն առաջին անգամ կիրառության մեջ  է դրել Անգլիայի թագավոր Ջեյմսը 1611 թվականին։
Լատիներենում fornix եզրը վերցված է «կամար» և «սյուն» բառերից։ Դա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Հին Հռոմում պոռնիկները անձրևից առաջ պատսպարվում էին կամարների տակ՝ սպասելով իրենց հաճախորդներին։


== Տես նաև ==
Պոռնկավարություն


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Սիմոն (Շարանտի գավառ)

Սեն Սիմոն (ֆր.՝ Saint-Simon), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 207 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.91 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.77 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 110 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 7 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 125 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 97-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 28։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,6 %։ 97 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 89 անձ (46 տղամարդ և 43 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (5 տղամարդ և 3 կին)։ 28 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հոլմս շրջան (Ֆլորիդա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հոլմս շրջան (այլ կիրառումներ)Հոլմս շրջան (անգլ.՝ Holmes County), ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.248 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.927 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բոնիֆի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1848 թ.։
Կազացկոե (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿազացկոեԿազացկոե (ուկրաիներեն՝ Козацьке), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Կազացկոե գյուղում բնակվում էր 877 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 205,24 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զսպան

Զսպան կամ զսպակ, մեղմիչ հարմարանքի տեսակ, տրանսպորտային մեքենայի (ավտոմոբիլ, երկաթուղային վագոն և այլն) կախոցի առաձգական տարր, ծառայում է ճանապարհի անհարթություններով անցնելիս հարվածները մեղմելու համար։ Լինում են՝ մետաղական, հիդրավլիկական և պնևմատիկ։ Առավել տարածված են մետաղական զսպանները (թերթավոր, ոլորման և զսպանակային)։ Թերթավոր զսպանները, առաձգական հեծանի նման աշխատում է ծռման տակ։ Աշխատանքային լարումները փոքրացնելու համար թերթերին տալիս են կորացրած ձև։ Զսպանակային զսպանը ունի մեկ կամ մի քանի զսպանակներ, որոնք տեղադրված են մեկը մյուսի մեջ, կամ վրա։ Հաճախ զսպանակային զսպաները զուգակցում են թերթայինի հետ, օրինակ, երկաթուղային շարժակազմում։ Զսպանակային զսպաները առավել զգայուն են բեռի փոփոխման նկատմամբ, իսկ թերթայինները ավելի լավ են մարում տատանումները։ Հիդրավլիկական զսպաններում հեղուկը չափաբերված անցքերով հոսում է մեկ խոռոչից մյուսը։ Պնևմատիկականում կարող են օգտագործել նաև գազի կամ օդի առաձգական հատկությունները։


== Տե՛ս նաև ==
Մեղմիչ
Մաքսիմ Տիշչենկո

Մաքսիմ Վիկտորովիչ Տիշենկո (օգոստոսի 30, 1974(1974-08-30), Զապորոժիե, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ ), ռուսական և ուկրաինական ֆուտբոլիստ՝ կիսապաշտպան։ Հայտնի է Վոլգոգրադի «Ռոտոր» ֆուտբոլային ակումի ելույթներով։


== Խաղացողի կարիերան ==
Զապորոժիեյի ֆուտբոլի սան է։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է տեղական «Վիկտոր» ֆուտբոլային ակումբում։ Այդտեղ խաղացել է երկու մրցաշրջան և դրանից հետո խաղացել է Զապորոժիեյի «Մետալլուրգ» ֆուտբոլային ակումբում, խաղացել է Ուկրաինայի բարձրագույն լիգայում։ Կարիերայի հիմնական մասը անց է կացրել Վոլգոգրադի «Ռոտոր» ֆուտբոլային ակումբում, որի հավաքականի կազմում հաղթել է և դարձել է Ռուսաստանի առաջնության արծաթե և բրոնցե մեդալակիր, և դրանից հետո խաղացել է Եվրոգավաթում։ 2008 թվականի սկզբին տեղափոխվել է Կուրսկի «Ավանգարդ» ֆուտբոլային ակումբ,որը գլխավորում էր իր նախկին ակումբակից Վալերի Եսիպովիմը։ Նույն թվականին դարձել է թիմի ավագ։ 2010 թվականի փետրվարի սկզբին տեղեկություն է հայտնվել, որ Մաքսիմ Տիշենկո ավարտել է ֆուտբոլային կարիերան, ամբողջ միջմրցաշրջանը նա անց է կացրել Երկրորդ դիվիզիոնի «Գուբկին» ֆուտբոլային ակումբում։ 2010 թվականի ապրիլի 14-ին ընդգրկվել է Կոստրոմայի «Դինամո» ակումբի հայտացուցակում մասնակցելու երկրորդ դիվիզիոնի արևմուտք տարածաշրջանի առաջնությանը։


== Մարզչային կարիերա ==
2011 թվականի սկզբին ստացել է Ց կատեգորիայի մարզչական արտոնագիր, որը նրան թույլ է տվել աշխատել որպես մարզիչ մանկապատանեկան դպրոցներում։ 2011 թվականի աշխատել է որպես մարզչի օգնական Կոստրոմայի Դինամոյում։ 2012 թվականի հունիսից մինչև 2013 թվականի սեպտեմբեր եղել է Կիրովոգրադի «Զվեզդայի» գլխավոր մարզչի օգնական։
2014 թվականի հունվարի դարձել է Բանգայի (Գարգժդայի) գլխավոր մարզիչ։


== Ձեռքբերումներ ==
ԹիմայինՌուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր - 1997
Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 1996
Ինտերտոտո Գավաթի եզրափակչի մասնակից - 1996ԱնձնականԿենտրոն տարածաշրջանի երկրորդ դիվիզիոնի լավագույն պաշտպան - 2009


== Մասնակցությունները Եվրոգավաթներին ==
Ինտերտոտո Գավաթ 1996 - 8 խաղ
1997/1998 ՈՒԵՖԱ Գավաթ - 2 խաղ
1998/1999 ՈՒԵՖԱ Գավաթ - 2 խաղ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը Sportbox.ru կայքում
Ավոն լա Պեզ

Ավոն լա Պեզ (ֆր.՝ Avon-la-Pèze), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 188 մարդ, բնակչության խտությունը` 14.80 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.7 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 85 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 33 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 117 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 85-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 32։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,6 %։ 85 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 80 անձ (41 տղամարդ և 39 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (3 տղամարդ և 2 կին)։ 32 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ուես Անդերսոն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անդերսոն (այլ կիրառումներ)
Ուեսլի Մորտիմեր Ուելս (Ուես) Անդերսոն (անգլ.՝ Wesley Mortimer Wales "Wes" Anderson , մայիսի 1, 1969(1969-05-01)[…], Հյուստոն), ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան, պրոդյուսեր։ Երկու անգամ անվանակարգվել է Օսկարի համար. առաջին անգամ «Տենենբաում ընտանիք» ֆիլմի համար, 2001 թվականին, երկրորդ անգամ «Լիալուսնի թագավորություն» ֆիլմի համար, 2012 թվականին։ Ինչպես նաև առաջադրվել է լավագույն անիմացիոն ֆիլմ անվանակարգում «Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքս» տիկնիկային մուլտֆիլմի համար, 2009 թվականին։


== Կենսագրություն ==
Ուեսլի Ուելս Անդերսոնը ծնվել է 1969 թվականի մայիսի 1-ին Հյուսթոնում (Տեխաս, ԱՄՆ)։ Ուեսլիի հայրը՝ Մելվեր Անդերսոնը, գովազդային ընկերության տնօրեն էր։ Մայրը՝ Թեքսաս Անդերսոնը (Texas Anderson), հնէաբան էր, իսկ ավելի ուշ աշխատել է որպես անշարժ գույքի գործակալ։ Անդերսոնը մեծացել է երկու եղբայրների՝ Էրիկի ու Մելի հետ։ Ծնողները բաժանվեցին, երբ նա 8 տարեկան էր։ Հետագայում Անդերսոնը խոստովանել է, որ «դա իր և իր եղբայրների կյանքի ամենակարևոր իրադարձություններից էր»։ Բաժանման պատմությունը նախատիպ է ծառայել «Տենենբաում ընտանիք» ֆիլմի սցենարի համար։


== Արվեստի գեղարվեստական առանձնահատկությունները ==
Անդերսոնի նկարները հեղինակային են, որովհետև նա մասնակցություն է ունենում կինոարտադրման յուրաքանչյուր էտապում։ Ռեժիորը կադրերը հագեցնում է այնքան մեծ քանակությամբ մանրամասնություններով, որ ֆիլմի ավարտից հետո ցանկություն է նայում վերանայել այն։ Բացի այդ, Անդերսոնը երաժշտության մեծ երկրպագու է և ինքն է ընտրում իր ֆիլմերի երաժշտությունները։ Դրա վառ օրինակ է «Գնացք Ջարջիլինգի վրայով»Անդերսոնի խոսքերով իր բոլոր ֆիլմերն անձնական են, սկզբից ինչև վերջ։

Իր տեսած հինգ լավագույն ֆիլմերի ցանկում նա առանձնացնում է «Terror's Advocate», «Եվանգելիոն» անիմեն, «Խամաճիկների կյանքից», «Life Lessons» և «Անհետ կորածը»։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Լիամետրաժ ֆիլմեր ===


=== Կարճամետրաժ ֆիլմեր ===


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Wes Anderson (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
«Սեանս» կինոամսագրի բոլոր տվյալները Ուես Անդերսոնի մասին Archived 2008-08-04 at the Wayback Machine.
Վիքիճամփորդ

Վիքիճամփորդ (բնօրինակը՝ Wikivoyage), ազատ բազմալեզու նախագիծ, որը նվիրված է զբոսաշրջությանն ու զբոսաշրջության ազատ ուղեցույցների ստեղծմանը։ 2012 թվականի նոյեմբերից այն դարձավ Վիքիմեդիա հիմնադրամի նախագիծ, որն առաջնորդվում է Բետա-թեստ ռեժիմով, իսկ 2013 թվականի հունվարի 15-ին պաշտոնապես բացվեց որպես Հիմնադրամի տասներկուերորդ նախագիծ։
Վիքիճամփորդի ծրագրային ապահովումը իրականացվում է ՄեդիաՎիքի ազատ ծրագրային ապահովմամբ, որը դրված է նաև Վիքիպեդիայի և Վիքիմեդիա Հիմնադրամի այլ նախագծերի հիմքում։


== Տես նաև ==
Վիքիճամփորդություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
www.wikivoyage.org - ցանցային զբոսաշրջային տեղեկատու։
Travel Guide on Wikimedia meta-wiki Wikimedia meta կայքում նախագծի ստեղծման առաջարկի մասին տեղեկատվություն:(անգլ.)Request for Comment/Travel Guide on Wikimedia meta-wiki — Request for Comments on the proposal, which garnered a lot of comments/discussion.(անգլ.)
Migration FAQ on Wikivoyage.org Archived 2012-10-13 at the Wayback Machine. — Plan for the migration of Wikitravel content to Wikivoyage and then to Wikimedia Foundation.(անգլ.)Noam Cohen (9 սեպտեմբերի 2012 թվական)։ «Travel Site Built on Wiki Ethos Now Bedevils Its Owner» (անգլերեն)։ The New York Times։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-12-13-ին։ Վերցված է 2012-11-22
Լսոնք

Լսոնք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։ Գտնվում է Բաբերդ քաղաքից 16 կմ արևելք, Ճորոխ գետի աջ ափին` նրա վտակ Լսոնք գետի ափին։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը լեռնային դաշտավայր էր։


== Պատմություն ==
Գյուղում մինչև 1914 թվականը ամեն տարի մեծ հանդիսավորությամբ նշվում էր «Գիւտ նշխարաց» տոնը, որի մասնակցում էին նաև շրջակա գյուղերի բնակիչները։
1895 թվականի կոտորածների ժամանակ գյուղում սպանդի զոհ է դառնում 30 մարդ։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ գյուղը հիմնատակ է արվում, բանկչության մեծ մասը կոտորվում, իսկ կենդանի մնացածները ապաստանում են այլ երկրներում։


== Բնակչություն ==
1872-1873 թվականներին ուներ 59 տուն, որից 57 տուն` միայն հայ բնակիչ, իսկ 1914 թվականին ուներ 130 տուն միայն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործություն, անասնապահություն, հողագործությունն ու արհեստներն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Լսոնքն ուներ Ս. Աստվածածին եկեղեցի և Ս. Լուսավորիչ վանք։ Վանքը կառուցվել էր Թուրքիայի արքունական նշանավոր ճարտարապետ Կարապետ Պալյանի միջոցներով։


== Կրթություն ==
Գյուղում 1870-ական թվականներից սկսած գործում էր Ղազարյան երսեռ վարժարանը, որն ուներ մոտ 200 աշակերտ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ինվերտոր (այլ կիրառումներ)

Ինվերտոր ( լատ.՝ inverto — փոխում եմ),

ռադիոտեխնիկայում, էլեկտրական շղթա կամ էլեկտրոնային սարք, որի ելքում էլեկտրական ազդանշանների ամպլիտուդի փոփոխությունները, բևեռայնությունը կամ փուլը հակառակ են մուտքի համապատասխան մեծությունների համեմատությամբ։ Փուլային ինվերտորն օգտագործվում է հավասար ամպլիտուդի, բայց հակառակ փուլի երկու ազդանշան մտանալու համար։
Հաշվողական տեխնիկայում, թվանշանային հաշվողական մեքենայի սարք, որն իրականացնում Է բացասման տրամաբանական գործողությունը։
Էլոիզա Մամֆորդ

Էլոիզա Մամֆորդ (անգլ.՝ Eloise Mumford, սեպտեմբերի 24, 1986(1986-09-24), Օլիմպիա, ԱՄՆ),  ամերիկացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել և մեծացել է Վաշինգտոնում, երկար ժամանակ է անցկացրել բնության գրկում՝ ծովափի շրջակայքում և լեռներում։ Մասնակցել է տեղական թատերական ներկայացումների։ Հինգ ամիս անցկացրել է Տրանսիլվանիա իշխանության գյուղերից մեկում, որտեղ տեղաբնիկներին սովորեցրել է անգլերեն։ Հետո տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ սովորել է տեղի համալսարանում։
Ներկայումս բնակվում է Լոս Անջելեսում։


== Գործունեություն ==
Դերասանուհուն լայն հայտնիություն է բերել «Միայնակ աստղ» դրամայի Լինդսի Հոլովեյի կերպարը, որը եթերում է եղել ընդամենը երկու դրվագում։ Մամֆորդը նաև խաղացել է «ABC» հեռուստաալիքի «Գետ» միստիկական սերիալում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==
Իշամեղու դաղստանյան

Իշամեղու դաղստանյան (լատ.՝ Bombus daghestanicus), իսկական մեղուների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Առաջնամեջքը, վահանիկը, և փորիկի 1-2-րդ տերգիտները ծածկված են սպիտակ մազիկներով, իսկ միջնամեջքն ունի սև տրամակապ։ Էգի և աշխատավոր առանձնյակների 4-5-րդ տերգիտները դեղնանարնջագույն մազիկներով են, իսկ երեսկալը և ճակատը՝ սպիտակ մազիկների փնջով։ Արուի 3-րդ տերգիտը սև մազիկներով է, 5-6-րդը՝ նարնջագույն։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում և Անդրկովկասում։ Հայաստանում հանդիպում է Հայաստանի հյուսիսային և կենտրոնական մասում, հայտնի է Շիրակի (Գյումրի քաղաքի շրջակայք), Գեղարքունիքի (Սևան քաղաք, Զոլաքար գյուղ մոտակայք) և Կոտայքի (Ծաղկաձոր քաղաքի և Լեռնանիստ գյուղի մոտ) մարզերից։


== Էկոլոգիա ==
Հասարակական, բազմակեր միջատներ են, ապրում են լեռնատափաստաններում և տափաստաններում, կենսական ցիկլով նման են Հայկական իշամեղուներին։ Թռիչքը դիտվում է հունիս-սեպտեմբեր ամիսներին։


== Պահպանություն ==
Ոչ մեծ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Մեծաքանակ չէ, հանդիպում է տեղ-տեղ։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները բացահայտված չեն։
Վտանգման հիմնական գործոններն են հողերի գյուղատնտեսական յուրացումը և անասունների գերարածեցումը։
Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մինդոս

Մինդոս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յոհանես Պյաեզուկե

Յոհանես Պյաեզուկե (էստ․՝ Johannes Pääsuke; մարտի 30, 1892, Տարտու, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 8, 1918, Օրշա, Բելառուս), էստոնացի վաղամեռիկ լուսանկարիչ և ռեժիսոր, էստոնական կինեմատոգրաֆի հիմնադիրներից մեկը, նկարահանել է առաջին էստոնական խաղարկային ֆիլմը՝ «Արջի որսը Պյարնումաաում»։


== Կենսագրություն և ստեղծագործություններ ==
Յոհանես Պյաեզուկեն ծնվել է 1892 թվականին։ Հայրը առևտրական էր, իսկ մայրը տնային տնտեսուհի, նրանք ունեցել են 6 երեխա, Յոհանեսը նրանց 4-րդ երեխան էր։ Լուսանկարչությամբ զբաղվել արդեն 15 տարեկանից։ Արդեն 1913 թվականի օգոստոսի 2-ին բացվել է նրա լուսանկարների անհատական ցուցահանդեսը։ Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Պյաեուզեկն կատարել է ավելի քան 1000 լուսանկար։
1912 թվականին հիմնել է Էստոնիայի առաջին կինոստուդիան («Estonia Film Tartus») և նկարահանել իր առաջին ֆիլմը, այն վավերագրական ֆիլմ էր, որը պատմում է Շվեդիայի թագավոր Գուստավ V-ի Տալլին (այն ժամանակ Ռեվել) կատարած այցի մասին։ Հաջորդ ֆիլմը 1914 թվականին նկարահանված «Արջի որսը Պյարնումաաում» գեղարվեստական կարճամետրաժ համր ֆիլմն էր («Karujaht Pärnumaal»), որը փաստորեն էստոնական առաջին ֆիլմն էր։ Ֆիլմը հանդիսանում է սատիրակական կատակերգություն գերմանական բարոնների մասին։
1915 թվականին նա զորակոչվում է զինվորական ծառայության և մասնակցում Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Պատերազմի ժամանակ նա շարունակում է լուսանկարչական իր աշխատանքը։ Այդ տարիների լուսանկարների մեծ մասը մնացել են Ռուսաստանում, որովհետև դրանք պատվիրված էին զինվորականների կողմից։
Ընդհանուր թվով նա նկարահանել է մոտ 40 ֆիլմ, որոնցից պահպանվել են միայն 10-ը (5 կինոխրոնիկա, 4 վավերագրական և 1 գեղարվեստական)։ Պյաեզուկեն մահացել է երկաթուղային վթարից 1918 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Johannes Pääsuke. Man with two Cameras About the 2005–6 exhibition at the Hungarian Museum of Ethnography.
Johannes Pääsuke. Man with Two Cameras About the 2003 exhibition at the Estonian National Museum, Tartu.
էջը IMDb կայքում


== Գրականություն ==
"Յոհանես Պյաեզուկե – երկու տեսախցիկով մարդը". Տարտուի Էստոնայի ազգային թանգարան, ISBN 9985-9414-9-7, 2008
Մոնիկ Օսան Բելպո

Մոնիկա Օսան Բելպո (անգլ.՝ Agnès Monique Ohsan Bellepeau, հունվարի 8, 1942(1942-01-08), Սեն Մորիս), Մավրիկիոսի նախագահի պաշտոնակատար 2012 թվականի մարտի 31-ից մինչև հուլիսի 21-ը և 2015 թվականի մայիսի 29-ից մինչև հունիսի 5-ը, Մավրիկիոսի փոխնախագահ 2010 թվականի նոյեմբերի 12-ից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Բարտոլոմ Օսանի ընտանիքում, ով Մավրիկիոսի հայտնի քաղաքական գործիչ է, Լեյբորիստական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը։
Մոնիկ Օսան Բելպոն Մավրիկիոսի հեռարձակող կորպորացիայի ազգային հեռուստաալիքում աշխատել է որպես լրագրող և նորությունների հաղորդավար։
1990 թվականին անդամակցել Է Լեյբորիստական կուսակցությանը։ 1995-2000 թվականներին աշխատել է խորհրդարանում և կառավարությունում, ընտրություններում կուսակցության պարտությունից հետո սկսել է բիզնես գործունեություն։
2007-2010 թվականներին եղել Է Լեյբորիստական կուսակցության նախագահ։
2010 թվականի նոյեմբերի 12-ին  նախկին փոխնախագահ Անգիդի Չեթյարի մահից հետո նշանակվել է փոխնախագահ։ Նա միաձայն հավանություն է տվել Ազգային ժողովի բոլոր անդամներին և այդպիսով դարձել է Մավրիկիոսի պատմության մեջ առաջին կին փոխնախագահը։
2012 թվականի մարտի 30-ին Մավրիկիոսի նախագահ Անիրուդ Ջագնոտը հրաժարական է տվել վարչապետի հետ վատ հարաբերություններ ունենալու պատճառով։ Մոնիկ Օսան Բելպոն նախագահի պարտականությունները սկսել է կատարել 2012 թվականի մարտի 31-ին։ 2012 թվականի ապրիլի 10-ին նա ներկա է գտնվել Մավրիկիոսում ՉԺՀ դեսպանատան կազմակերպած ընդունելությանը՝ երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 40-ամյակի կապակցությամբ։ 2012 թվականի հուլիսի 21-ին նախագահի պաշտոնում ընտրվել է Ռաջկեսվուր Պուրիագը։ 2015 թվականին նրա հրաժարականից հետո Մոնիկ Օսան Բելպոն կրկին որոշ ժամանակ կատարել է նախագահի պարտականությունները։
Ամուսնացած է եղել գարեջրի գործարար Ջոզեֆ Բոլո Պոյի հետ, ով մահացել էր 2010 թվականի նոյեմբերի 16-ին, փոխնախագահի երդումից երեք օր անց։
2009 թվականին դարձել է Հնդկական Օվկիանոսի աստղի և բանալու շքանշանի Մեծ սպա։


== Ծանոթագրություններ ==
ს

Սան (վրացերեն՝ სან, ს, ⴑ, Ⴑ, Ს), վրացական այբուբենի 18-րդ տառը։ Համապատասխանում է հայերեն Ս ս տառին։
Վրացական թվային համակարգում համապատասխանում է 200 արժեքին։


== Գիր ==


=== Գրի տարբերակներ ===


== Համակարգչային կոդավորում ==


== Բրայլ ==


== Տես նաև ==
S, լատիներեն այբուբենի տառ


== Ծանոթագրություններ ==


== Մատենագիտություն ==
Mchedlidze, T. (1) The restored Georgian alphabet, Fulda, Germany, 2013
Mchedlidze, T. (2) The Georgian script; Dictionary and guide, Fulda, Germany, 2013
Machavariani, E. Georgian manuscripts, Tbilisi, 2011
The Unicode Standard, Version 6.3, (1) Georgian, 1991-2013
The Unicode Standard, Version 6.3, (2) Georgian Supplement, 1991-2013
Պատուսի գավառ

Պատուսի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Patos), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարաիբա նահանգի մեջ։ Մտնում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 124 018 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2483,972 կմ²։ Բնակչության խտությունը 49,9 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 415 157 060,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 3 438,27 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,660


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Պատուս
Կիշաբա
Կասիմբա դի Արեյա
Պասաժեն
Արեյա դի Բարաունաս
Պիսարևկա (գյուղ, Ալշեևսկի շրջան)

Պիսարևկա (ռուս.՝ Писаревка, բաշկիրերեն՝ Писаревка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սանասար Սևոյան

Սևոյան Սանասար Սիմոնի (փետրվարի 22, 1922(1922-02-22), Հայաստան - նոյեմբերի 25, 1962(1962-11-25), Հայաստան, Մեծ Մանթաշ (այժմ՝ Արթիկի շրջանում)—1962, Մեծ Մանթաշ), Փառքի երեք աստիճանի շքանշանների ասպետ (2․6․1944, 22․1․1945, 15․5․1946), սերժանտ։ 
1941 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Կռվել է Հայկական 89-րդ (Թամանյան) դիվիզիայի 390-րդ գնդի շարքերում։ Եղել է ականանետային հաշվարկի հրամանատար։ Փառքի շքանշանների արժանացել է Ղրիմի ազատագրման, Վիսլայի գետանցման և Ֆրանկֆուրտի գրավման մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար։ 1945 թվականին զորացրվել է։
Պեյմելի

Պեյմելի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Թոմաս Պերսի

Թոմաս Պերսի  (անգլ.՝ Thomas Percy; ապրիլի 13, 1729(1729-04-13)[…], Bridgnorth, Shropshire, Շրոպշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - սեպտեմբերի 30, 1811(1811-09-30) կամ 1811[…], Dromore, Դաուն շրջան, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի գրող և լրագրող, «Տեթլեր», «Գարդիան», «Սպեկտեիտոր» լրագրերի խմբագիր, Իռլանդիայի Դրոմոր քաղաքի եպիսկոպոս (1782 թ.): Նա եղել է Ջորջ 3-րդ թագավորի կապելլանը։ Նրա կազմած «Հին անգլիական պոեզիայի հուշարձաններ» ժողովածուն  (Reliques of Ancient English Poetry, 1765 թ.) մեծ դեր է ունեցել բալլադի վերածննդի և ռոմանտիզմի զարգացման մեջ։


== Կենսագրություն ==
Թոմաս Պերսին ծնվել է Բրիջնորտում (Շրոպշիր) ֆերմեր և նպարավաճառ Արթուր Լոու Պիրսի ընտանիքում (Piercy. հայտնի դառնալով՝  հայտնի Պերսի տոհմի ազգանունը կրելու իրավունք հայտարարեց և փոխեց ազգանունը)։ Նա 1750 թվականին ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանը, 1753 թվականին մագիստրոսի աստիճան է ստացել։


== Աշխատանքներ ==
Նրա առաջին գրական աշխատանքը եղել է Վիլկինսոնի Հաո ցյու չժուան (Hau Kiou Choaan, 1761 թ.) չինական սիրավեպի խմբագրված թարգմանությունը (վերջին հատվածը Պերսին ինքն է թարգմանել պորտուգալերենից)։ 1763 թվականին, հետևելով օսինյան մոդային, իսլանդերենից թարգմանել է «Ռունային պոեզիայի հինգ նկարագրերը»՝ զգալի փոփոխություններ կատարելով։ 1770 թվականին ֆրանսերենից թարգմանել է Մալլեի գիրքը «Էդդա»-ի մասին (ինչպես Northern Antiquities): Գերեզմանոցային պոեզիայի և բալլադների մոդայի ազդեցության տակ՝ հորինել է «Ուորկբորտսկի ճգնավորը» պոեմը (The Hermit of Warkworth, 1771 թ.):


== Արտաքին հղումներ ==
«Перси, Томас»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 


== Ծանոթագրություն ==
Սեյրան Զաքարյան

Սեյրան Արտյուշայի Զաքարյան (հոկտեմբերի 6, 1958(1958-10-06), Կապան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գիտնական, փիլիսոփա, փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1999), պրոֆեսոր (2004)։


== Կենսագրություն ==
Սեյրան Արտուշայի Զաքարյանը ծնվել է 1958 թվականի հոկտեմբերի 6-ին ՀԽՍՀ Ղափանի շրջանի Կապան քաղաքում։ Ավարտել է Կապանի թիվ 27 գիշերօթիկ միջնակարգ դպրոցը։ 1977-1979 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում (Գերմանիա)։ 1979 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի փիլիսոփայության բաժինը, որն (արդեն Փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետը) ավարտել է 1984 թվականին։ Այնուհետև ընդունվել է ասպիրանտուրա։ 1988 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Ունիվերսալիաների հիմնահարցը 13-14-րդ դդ. հայ փիլիսոփայության մեջ» թեմայով։ 1992 թվականին Սեյրան Զաքարյանին շնորհվել է դոցենտի կոչում։ 1999 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Մարդու հիմնահարցը 13-15-րդ դդ. հայ փիլիսոփայության մեջ» խորագրով։ 2005 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։ 1987-1992 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ փիլիսոփայության պատմության ամբիոնում որպես ասիստենտ, 1992-2004 թվականներին՝ դոցենտ, 2005 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 2001 թվականից Սեյրան Զաքարյանը ղեկավարում է ԵՊՀ Փիլիսոփայության պատմության ամբիոնը։ Հեղինակ է մոտ մեկ տասնյակ մենագրությունների և 50-ից ավելի գիտական հոդվածների։ Նրա ղեկավարությամբ պաշտպանվել է թեկնածուական չորս ատենախոսություն։


== Երկեր ==
«Հայ իմաստասերներ» (Վահրամ Րաբունի, Հովհաննես Պլուզ Երզնկացի), Երևան, 1997, 94 էջ։
«Հայ իմաստասերներ» (Մատթևոս Ջուղայեցի, Առաքել Սյունեցի), Երևան, 1998, 84 էջ։
«Հայ իմաստասերներ» (Գրիգոր Տաթևացի), Երևան, 1998, 112 էջ։
«Մարդու հիմնահարցը 13-15-րդ դարերի հայ փիլիսոփայության մեջ», Երևան, 1999, 262 էջ։
«Փիլիսոփայության պատմություն», Երևան, 2000, 2-րդ հրատ., Երևան, 2007:
«Գարեգին Նժդեհ» (Փիլիսոփայական ճեպանկար), Երևան, 2001, 65 էջ։
«Հայ փիլիսոփայության պատմության համառոտ ակնարկ», Երևան, 2004, 76 էջ։
«Հայկական Վերածննդի հարցը» (մեթոդաբանական վերլուծություն), Երևան, 2006:
«Ունիվերսալիաների հիմնահարցը միջնադարյան հայ փիլիսոփայության մեջ», Երևան, 2014:


== Գրականություն ==
Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդ. Գ. Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 302։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Փիլիսոփայության պատմություն» գրքի էլեկտրոնային տարբերակը
Բողկ վայրի

Բողկ վայրի (լատ.՝ Raphanus raphanistrum), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Բարակ արմատով և փետրաձև բաժանված տերևներով, 25-50 սմ բարձրությամբ միամյա մեղրատու խոտաբույս է։ Ցողունի հիմքային մասն ու ստորին տերևները ծածկված են կոշտ մազիկներով։ Քնարաձև տերևները բաժանված են անհամաչափ երկարավուն-ձվաձև ատամնաեզր մասերի, գագաթնային հատվածը ավելի խոշոր է։ Երբեմն սպիտակ, դեղին կամ մանուշակագույն ջղերով պսակաթերթիկները բաց դեղին են։ Բաժակը կրկնակի կարճ է պսակից։ Սուր բզաձև կտուցով պտուղները երկար և ամուր հատվածավոր պատիճներ են։


== Տարածվածություն ==
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների ցանքսերում, անմշակ տարածքներում և աղբավայրերում։ Տարածված է Տավուշի, Գեղարքունիքի, Արարատի, Արմավիրի մարզերում, Երևանում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են ամբողջ բույսը, որի վերգետնյա մասը պարունակում է ֆլավոնոիդներ (կվերցետին, կեմպֆերոլ և այլն), թիոգլիկոզիդներ, ռաֆանին գլիկոզիդ և այլն։ Սերմերը կիրառում են ռևմատիզմի, իշիասի, որոշ ուռուցքների բուժման նպատակով։


== Ծանոթագրություններ ==
Իգոր Պոդոլչակ

Իգոր Վլադիմիրի Պոդոլչակ (ուկրաիներեն՝ Ігор Подольчак, անգլ.՝ Ihor (Igor) Podolchak, լեհ.՝ Igor Podolczak; ապրիլի 9 1962, Լվով, Ուկրաինա), ուկրաինացի ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, նկարիչ, գրաֆիկ, լուսանկարիչ։
Միջազգային տարբեր մրցանակների դափնեկիր է, «Մազոխի Ֆոնդ» ստեղծագործական միության հիմնադիրներից։ Ներկայումս ապրում և ստեղծագործում է Կիևում և Լվովում, Ուկրաինայի որևէ ստեղծագործական միության փաստացի անդամ չէ։


== Արտաքին հղումներ ==

Internet Movie Database կայքում
Պիպա (երաժշտական գործիք)

Պիպա (չին.琵琶|pípá), չինական 4 լարանի կսմիթային երաժշտական գործիք, նման է լյուտնյային։ Այն ամենատարածված և հայտնի չինական երաժշտական գործիքներից է։ Գրականության մեջ պիպայի մասին հիշատակվում է 3-րդ դարից, իսկ առաջին պատկերները` 5-րդ դարից։ Սակայն պիպայի նախատիպերը Չինաստանում եղել են արդեն մ.թ.ա. 3-րդ դարի վերջից։ «Պիպա» անվանումը կապված է գործիքի վրա նվագելու ձևից. «պի» նշանակում է մատների լարերի վրայով  դեպի վար շարժումը, իսկ «պա»` հակառակ շարժումը դեպի վեր։
Ունի փայտե տանձանման մարմին առանց ռեզոնատորային անցքերի և կարճ վզիկ ատամնավոր գրիֆով։ Գրիֆի ատամիկների կողերը կազմում են առաջին 4 անշարժ լադերը, մնացածը` 13-14 լադ նեղ փայտե շրիշակների տեսքով, որոնք տեղադրված են վերևի հարթ տախտակամածի վրա։ Լարերը մետաքսյա են (հազվադեպ` մետաղական), ամրանում են փայտիկների օգնությամբ։ Գործիքի երկարությունը մոտ 100 սմ է, լայնությունը` 30-35 սմ։
Ձայնը դուրս է գալիս կնտնտոցի օգնությամբ, երբեմն նաև եղունգի, որին հատուկ ձև են տալիս։
Լարումն առավելապես A — d — e — a է, դիապազոնը` A — a2, լիովին քրոմատիկ հնչյունաշար։
Պիպան նստած են նվագում` գործիքի ներքևի մասը հենելով ոտքերին, իսկ վզիկը` ձախ ուսին։ Պիպան օգտագործվում է որպես մենակատարման, անսամբլային կամ նվագախմբային գործիք` երաժշտության նվագակցության կամ արտասանության ուղեկցության համար։ Որպես մենակատարման գործիք պիպայով կատարում են հիմնականում երաժշտական պիեսներ և ծրագրային ֆանտազիաներ։
Գործիքը լայն տարածում ունի Կենտրոնական և Հարավային Չինաստանում։ 18-րդ դարից հայտնի է նաև Ճապոնիայում` բիվա անվանմամբ։ Բիվաները պատրաստվում էին տարբեր չափերի։


== Պիպաիստների ցանկ ==
Լին Դի
Լյու Ֆան


== Արտաքին հղումներ ==
Pipa - Chinese Lute
YouTube видео
Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր կանանց ցանկ

Նոբելյան մրցանակակիր կանանց ցանկ, կանանց անվանացանկ, ովքեր արժանացել են Նոբելյան մրցանակի (այդ թվում՝ տնտեսագիտության բնագավառում)։
Նոբելյան մրցանակները ամեն տարի հանձնում են Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիան, Կարոլինյան ինստիտուտը և Նորվեգական նոբելյան կոմիտեն։ Մրցանակը շնորհվում է այն անձանց, ովքեր էական ներդրում են ունենում քիմիայի, ֆիզիկայի, գրականության, խաղաղության ամրապնդման, ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության բնագավառում։
Մրցանակը ստեղծվել է 1895 թվականին Ալֆրեդ Նոբելի կամքով․ նա նշում էր, որ մրցանակների գումարը պետք է լինի Նոբելյան հիմնադրամի տնօրինության տակ։ Եվս մեկ մրցանակ՝ տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակը, ստեղծվել է 1968 թվականին Շվեդիայի կենտրոնական բանկի կողմից և շնորհվում է տնտեսագիտության բնագավառում ունեցած էական ներդրման համար։ Յուրաքանչյուր մրցանակ շնորհվում է համապատասխան կոմիտեի կողմից. Շվեդիայի թագավորական ակադեմիան մրցանակներ է շնորհում ֆիզիկայի, քիմիայի և տնտեսագիտության բնագավառում, Կարոլինյան ինստիտուտը՝ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության, իսկ նորվեգական նոբելյան կոմիտեն շնորհում է խաղաղության մրցանակները։ Մրցանակակիրները ստանում են կրծքանշան, դիպլոմ և դրամական խրախուսանք, որը փոփոխվում է տարիների ընթացքում։ 1901 թվականին Նոբելյան առաջին մրցանակակիրներին շնորհվել է 150 782 շվեդական կրոն, որը 2007 թվականի դեկտեմբերին կազմել է 7 731 004 շվեդական կրոն։ 2008 թվականին հաղթողների մրցանակը կազմել է 10 000 000 շվեդական կրոն։ Մրցանակները շնորհվում են Ստոկհոլմի ամենամյա տոնակատարության ժամանակ՝ դեկտեմբերի 10-ին՝ Նոբելի մահվան տարելիցի օրը։
Մինչև 2012 թվականի սկիզբը Նոբելյան մրցանակը և տնտեսագիտության բնագավառում նոբելյան մրցանակը շնորհվել են 549 անգամ՝ 23 անգամ կազմակերպություններին և 830 անգամ՝ մարդկանց։ Նոբելյան 826 մրցանակակիրներից (չորսը՝ երկու անգամ), 43-ը կին է։ Ընդ որում, առաջին կին մրցանակակիրը՝ Մարի Կյուրին, մրցանակին արժանացել է երկու անգամ՝ 1903 թվականին ֆիզիկայի (ամուսնու՝ Պիեռ Կյուրիի և Անրի Բեքերելի հետ համատեղ), իսկ 1911 թվականին՝ քիմիայի բնագավառում։ Աղջիկը՝ Իրեն Կյուրին, ևս 1935 թվականին քիմիայի բնագավառում արժանացել է նոբելյան մրցանակի։ Կանանց պարգևատրմամբ ռեկորդային էր 2009 թվականը, երբ միանգամից հինգ կին արժանացավ Նոբելյան մրցանակի, այդ թվում՝ տնտեսագիտության բնագավառում առաջին կին մրցանակակիրը՝ Էլինոր Օսթրոմը։ 2014 թվականին խաղաղության նոբելյան մրցանակի արժանացավ 17-ամյա Մալալա Յուսուֆզայը՝ դառնալով նոբելյան մրցանակի պատմության մեջ ամենաերիտասարդ մրցանակակիրը։


== Մրցանակակիրներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նոբելյան կին մրցանակակիրների ցանկը Նոբելյան կոմիտեի կայքում (անգլ.)
Så ratade Akademien kvinnorna(շվեդ.)
Աստերոիդների ցանկ (169201-169300)

Աստերոիդների ցանկ (169101-169200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (169301-169400)
 Աստերոիդների ցանկ (169101-169200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (169301-169400)
Մկրտիչ Աշճյան

Մկրտիչ Աշճյան (Կոսկոս)  (Տրապիզոնի նահանգի կենտրոն Տրա­պի­զոն քաղաք - ?), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Տրապիզոնի նահանգի կենտրոն Տրա­պի­զոն քաղաքում։ Բժշկական կրթություն է ունեցել և Տրապիզոնում վիրաբույժ աշխատել։ 1877-1878 թվականների Ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ զինվորական վիրաբույժ է ծառայել օսմանյան բանակում։ Ղայըխճի (նավավար) Մեհմեդի նավակով փախչելով հասել է Սուխում և տեղի ՀՅԴ կոմիտեին զեկուցել երկրում տիրող կացության մասին։ Կոմիտեն Տրապիզոնի շրջանի հայությանը նավերով Կովկաս տեղափոխելու որոշում է կայացրել։ Սակայն գերմանական նավատորմն սկսել է ռմբակոծել ռուսական ծովեզրը և ծրագիրը հնարավոր չի եղել իրագործել։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։


== Գրականություն ==
Թորլաքեան Միսաք, Օրերուս հետ, Պէյրութ, 2001։
Շուրբովկա

Շուրբովկա (ռուս.՝ Шурбовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում Ուստ-Կուբինսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կիխտ գետի ձախ ափում՝ 52 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։ Ակունքը գտնվում է Պադալիխա ճահճուտներում, 8 կմ հյուսիս Կորոլիխա գյուղի մոտ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100112103000006181
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000618
Ավազանի կոդը - 03.02.01.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ասպիրացիա (այլ կիրառումներ)

Ասպիրացիա (լատ.՝ aspiratio – ներշնչում).

տարբեր գործիքներով, սարքերով մարմնի կամ օրգանի (թոքամիզ, հոդ) խոռոչում կուտակված հեղուկի (թարախ, արտաքիրտ) կամ օդի արտածծումը։
Ներշնչելիս շնչառական ուղիների մեջ սննդի մնացորդներ, արյուն, ատամի պրոթեզներ և այլ օտար մարմինների ընկնելը։
Փոշոտված օդի արտածծումն արտադրամասերից՝ փոշու տարածումը կանխելու և օդափոխիչով հեռացվող օդի ծավալը փոքրացնելու նպատակով։
Սոլթ Լեյք Սիթի

Սոլթ Լեյք Սիթի, Յուտա նահանգի մայրաքաղաքն է և ամենախիտ բնակեցված քաղաքը։ 2014 թ. տվյալներով քաղաքի բնակչության թիվը կազմում է 190,884։ Քաղաքը փաստացի միջուկն է մետրոպոլիսայի տարածքի, որտեղ 2014 թ. ապրում էր 1,153,340 մարդ, իսկ Salt Lake City–Ogden–Provo Combined անվանվող վիճակագրական տարածքում, որը ձգվում է 190 կիլոմետր, բնակչության թվաքանակը հասել էր 2,423,912-ի; Ամերիկայի ՄԻացյալ Նահանգների արդյունաբերական և բանկային կենտրոններից մեկն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոստիշչի (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)

Մոստիշչի (ռուս.՝ Мостищи), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 68 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բեռլինի դրամատիկական թատրոն

«Կոնցերտհաուս» (գերմ.՝ Konzerthaus Berlin), նախկինում «Շաուշպիլհաուս» (գերմ.՝ Schauspielhaus Berlin) կառուցվել է  1818—1821 թվականներին Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելի նախագծով որպես «Բեռլինի դրամատիկական թատրոն»։ Նեոկլասիկ ոճի կառույցը գտնվում է Բեռլինի կենտրոնում՝ Ժանդարմենմարկտ հրապարակում։ Շենքի դիմաց գտնվում է Ֆրիդրիխ Շիլլերի արձանը։
Շենքը կառուցվել է նախկին Ազգային թատրոնի տեղում, որը գործել է 1802 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 1817 թվականը։ 1817 թվականին այս շինությունը ոչնչացել է հրդեհից։
Նորակառույց շենքի բացումը կայացել է 1821 թվականի հունիսի 18-ին Կարլ Վեբերի «Ազատ հրաձիգը» օպերայի պրեմիերայով։ Թատրոնի շենքը Շինկելի նախագծած ամենահայտնի շինություններից է։ Շինությունը ներսից ու դրսից զարդարված է բազմաթիվ քանդակներով, որոնք ներկայացնում են կոմպոզիտորների։ Քանդակների հեղինակներն են Քրիստիան Ֆրիդրիխ Տիկը և Բալթազար Յակոբ Ռատեբերգը։ Արտաքին կողմից շենքը շքեղ զարդարված է քանդակներով. ճակտոնին տեղադրված են Տանտալոսի, Էրոսի, Պսիքեի բրոնզե քանդակները։ Հարավային ճակատի տիմպանին տեղադրված են Օրփեոսի ու Էվրիդիկեի խորաքանդակները, իսկ հյուսիսային ճակատին՝ Դիոնիսոսի ու Արիադնեի քանդակները։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շինությունը վնասվել է. այրվել են շենքի արտաքին պատերը։ 1979-1984 թվականներին, երբ նախապատրաստվում էր Բեռլինի հիմնադրման 750-ամյակի տոնակատարությունը, շինությունը վերակառուցվել է։
1992 թվականին Կոնցերտհաուսը պաշտոնապես հռչակվել է Բեռլինի սիմֆոնիկ նվագախմբի տնային հարթակ. 2006 թվականին նվագախումբը կոչվել է Կոնցերտհաուսի նվագախումբ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Հղումներ ==
Պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==
1942

1942 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1942 թվականն է, 
XX դարի 42-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Հունվարի 5 - Ազատ Ենգիբարյան, հայ ախտաբան, ֆիզիոլոգ
Նոյեմբերի 8 - Սանդրո Մացցոլա, Ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, Եվրոպայի չեմպիոն (1968), Իտալիայի լավագույն ֆուտբոլիստ (1964), Իտալիայի լավագույն ռմբարկու։
Կարապետ Հայրապետյան, հայ ջութակահար։
Հունվարի 17 - Մուհամմեդ Ալի, պրոֆեսիոնալ ծանրքաշային կարգի բռնցքամարտիկ, մարդասեր և հասարակական գործի
Մարտի 8 - Տիտալ Ջնդոյան, իրավաբան, ՀՀ պետական գործիչ
Օգոստոսի 17 - Մուսլիմ Մագոմաև, Խորհրդային, ադրբեջանական և ռուսական օպերային և էստրադային երգիչ (բարիտոն), երգահան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ։
Նոյեմբերի 14 - Նատալիա Գուտման, ռուս թավջութակահարուհի
Րաֆֆի Պարույր Արմենյան, կանադահայ կոմպոզիտոր, դիրիժոր, խմբավար
Հունվարի 8 - Վառլեն Ալեքսանյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ
Հունվարի 25 - Էյսեբիո, ծագումով մոզամբիկցի, պորտուգալացի նշանավոր ֆուտբոլիստ (մահ. 2014)
Մարտի 12 - Ռատկո Մլադիչ, Բոսնիական պատերազմի սերբ գեներալ
Մարտի 18 - Սասուն Գրիգորյան, հայ ճարտարապետ
Ապրիլի 15 - Քենեթ Լեյ, ամերիկացի գործարար, առավել հայտնի որպես «Էնրոն» կորպորացիայի հիմնադիր և գործադիր տնօրեն
Ապրիլի 19 - Աբրահամ Տերյան, բանասեր, հայագետ
Հունիսի 18 - Փոլ Մաքքարթնի, երաժիշտ
Հուլիսի 13 - Հարիսոն Ֆորդ, դերասան, պրոդյուսեր
Հուլիսի 21 - Կլոդ Մութաֆյան, հայազգի մաթեմատիկոս, պատմաբան, հայագետ, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ[1], Երևանի պետական համալսարանի պատվավոր դոկտոր, Սորբոնի համալսարանի պրոֆեսոր
Սեպտեմբերի 9 - Ռաֆայել Քոթանջյան, ՀՀ վաստակավոր դերասան
Նոյեմբեր 23 - Լեոնիդ Ազգալդյան, Արցախյան ազատամարտի հերոս (ծ. 1992)
Դեկտեմբերի 6 - Փեթեր Հանդքե, ավստրիացի գրող, դրամատուրգ և թարգմանիչ


== Մահեր ==
Մարտի 8 - Խոսե Ռաուլ Կապաբլանկա, եղել է աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստներից մեկը 1910-1930 թվականներին, բազմաթիվ միջազգային մրցությունների հաղթող
Մայիսի 7 - Ֆելիքս ֆոն Վայնգարտներ, ավստրիացի դիրիժոր, կոմպոզիտոր
Հունիսի 1 - Գրիգոր Շարաբաբչյան, հայ բեմանկարիչ
Ռիխարդ Վիլշտետեր, գերմանացի քիմիկոս, կենսաքիմիկոս, Ռուսաստանյան ԳԱ արտասահմանյան թղթակից-անդամ (1923)
Ապրիլի 20 - Լուիջի Բարբեսինո, իտալացի ֆուտբոլիստ և գլխավոր մարզիչ
Հունիսի 21 - Թաթուլ Հուրյան, հայ բանաստեղծ
Դեկտեմբերի 25 - Աուրել Ստոդոլա, սլովակ ինժեներ և ջերմատեխնիկ
Միխայիլ Սումգին, խորհրդային գիտնական, սառցույցագիտության հիմնադիրներից
Դեկտեմբերի 17 - Կիմ Ջոնգ Իլ, Հյուսիսային Կորեայի նախկին դե ֆակտո առաջնորդ
Հրաչյա Մելիքյան, հայ կոմպոզիտոր
Խաչատուր Մելիքյան, ավագ լեյտենանտ
Հունվար 27 - Նիկողայոս Ադոնց, հայ պատմաբան, բանասեր (ծ. 1871)
Մարտ 21 - Վահան Միրաքյան, բանաստեղծ (ծ. 1866)
Վերխնեիտկուլովո

Վերխնեիտկուլովո (ռուս.՝ Верхнеиткулово, բաշկիրերեն՝ Үрге Этҡол), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 890 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չերվոնոե (գյուղ, Գայվորոնի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉերվոնոեՉերվոնոե (ուկրաիներեն՝ Червоне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գայվորոնի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնոե գյուղում բնակվում էր 1 230 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալտկյուլա (գյուղ, Հալինգա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱլտկյուլաԱլտկյուլա (էստ․՝ Altküla), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հալինգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սովետների տուն (Դոնի Ռոստով)

Խորհուրդների տուն (ռուս.՝ Дом Советов),  վարչական շենք Կիրովսկի շրջանի Դոնի Ռոստով քաղաքի կենտրոնում, Ռոստովի մարզի վարչակազմի նստավայրը։ Շենքը կառուցված է խորհրդային կոնստրուկտիվիզմի ոճով, նախագծվել և կառուցվել է 1930-ական թվականների սկզբին։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում անհնար է եղել ավարտել Սովետների տան շինարարական աշխատանքները։ Վերանորոգման և վերականգնման աշխատանքները կատարվել են միայն 1950-ական թվականներին, իսկ շենքի ճակատային հատվածն ավարտվել է միայն 1968 թվականին։ Ռոստովի սովետների տան ընդհանուր ծավալը կազմում է 370 հազար խորանարդ մետր, և այն համարվում է Հյուսիսային Կովկասի խոշորագույն շենքերից մեկը և Ռուսաստանի հարավում գտնվող ամենամեծ վարչական կառույցը։


== Նկարագրություն ==
Սովետների տունը գտնվում է Ռոստովի պատմական կենտրոնում՝ Սովետների հրապարակում։ Բնօրինակ նախագծում նախատեսված է եղել 1000 սենյակ, կոնֆերանսների դահլիճ, ճաշարաններ, փոստային բաժանմունք, վարսավիրանոց, բուֆետներ, տպարան և այլ ծառայություններ։ Շենքն իրենից ներկայացնում էր 5-8 հարկանի սեկցիաներ՝ միաձուլված անցումներով, ներքին բակերով։  Շենքի գլխին պետք է լիներ գլանաձև կորպուսը՝ կոնֆերանս դահլիճով, ինչը չեն կարողացել ավարտին հասցնել, իսկ կառուցված հատվածը օկուպացիայի ժամանակ վնասվել է։ Հետպատերազմյան վերակառուցման ընթացքում ութհարկանի շենքը մասամբ կորցրել է իր նախնական պլանավորված տեսքը։ Ճակատային հատվածը կորցրել է երիզավոր ապակեպատումը, այն միայն պատվել է աղյուսով, պատերին արվել են ռելիեֆներ, հիմնական մուտքի որմնասյան մոտ  տեղադրվել է հսկայական պորտալը։ Շենքի ճակատային հատվածի նոր տարբերակի հեղինակներն էին ճարտարապետներ Վլադիմիր Գրիգորը և Վլադիմիր Սիմոնովիչը։


== Պատմություն ==
Ռոստովի սովետների տան նախագիծը կազմվել է 1929-1934 թթ. ճարտարապետ Իլյա Գոլոսովի կողմից։ Դոնի Ռոստովում  նոր շինարարության նախագծերի մրցույթում Ի. Գոլոսովի նախագիծը երկրորդ տեղն է զբաղեցրել։ Վարչական շենքի համար ընտրված վայրում մինչև 1930 թվականը եղել է  Ալեքսանդր Նևսկու տաճարը։  1935 թվականին դրվել է կառույցի հիմնաքարը։ Մոնտաժումը կատարվել է թույլ տեմպերով։ Շինարարությունը, հիմնականում, ավարտվել է 1941 թվականին։ Մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբը հարդարման ​​աշխատանքները չեն ավարտվել, չնայած որ մասնաշենքն արդեն շահագործվել է։ Հետպատերազմյան շրջանում, հաշվի առնելով միջոցների բացակայությունը, ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարությունն առաջարկել է, որ Սովետների տունը վերակառուցվի գերմանացի ռազմագերիների ուժերով՝ պայմանով, որ վերակառուցվող տարածքի  80%-ը պետք է օտարվի։ Քաղաքային իշխանությունը ստիպված էր համաձայնվել, և այժմ, Ռոստովի ամենահեղինակավոր շրջանում այսպես կոչված ժամացույցի գործարանն է։ Տարածքային վարչակազմը զբաղեցնում է միայն Սովետների տան շենքի վերջին երկու թևերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կանատիա

Կանատիա (վրաց.՝ კანატია), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1400 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 32 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==