armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Շիզոֆրենիայի մանկական տեսակ

Շիզոֆրենիայի մանկական տեսակ կամ մանկական շիզոֆրենիա, շիզոֆրենիա, որ դրսևորվում է մանկական տարիքում։ Շիզոֆրենիայի հազվադեպ հանդիպող ձևերից է, հանդիպում է 10 000-30 000 երեխաներից մեկի մոտ։


== Հիմնական տեղեկություն ==
Շիզոֆրենիան բնութագրվում է ծանր հոգեբանական ախտանիշներով, ինչպես օրինակ հալյուցինացիաները, զառանցանքը, մտածողության խանգարումները և այլն։ Երեխաների մոտ շիզոֆրենիայի ախտորոշման համար կարելի է կիրառել շիզոֆրենիայի նույն այն չափանիշները ինչ հասուն մարդկանց համար։ Շիզոֆրենիայի մանկական տեսակի դեպքում ախտանիշները տարբերվում են դրսևորման թերզարգացվածությամբ, թռուցիկությամբ։ Կարող են նկատվել քնի և ախորժակի խանգարումներ, վարքի խանգարումներ, մղձավանջներ, վեգետատիվ դիսֆունկցիայի խանգարումներ։ Հիվանդությունը հաճախ ուղեկցվում է տարօրինակ պատկերացումներով, հատկապես խաղային կերպարանափոխություններ, ինքնագիտակցության, տրամադրության խանգարումներ։
Հիվանդության առաջնային փուլում երեխայի մոտ կարող են նկատվել խնդիրներ քնի, սովորելու, ուշադրության կենտրոնացման, շփման հետ։ Պսիխոզի դեպքում կարող են առաջանալ հալյուցինացիաներ, երեխայի խոսքը կարող է դառնալ չկապակցված, մտքերը կարող են լինել խառնված` իրար հետ տրամաբանական կապ չունենալով։


== Տարբերակող ախտորոշում ==
Շիզոֆրենիայի այս տեսակի տարբերակող ախտանիշները մանկական աուտիզմից`

խնդիրները առաջանում են ավելի ուշ տարիքում
հալյուցինացիաների և զառանցանքի առկայությունը
շփման, խոսքի, սոց. փոխազդեցության ավելի թույլ խանգարումեր
ինտելեկտուալ զարգացման ավելի թույլ խանգարումներ
ռեմիսիայի առկայությունը


== Դասակարգում ==


=== ՀՄԴ ===
Հիվանդությունների միջազգային դասակարգ ման 9-րդ հրատարակման (ՀՄԴ-9) մեջ «շիզոֆրենիա, մանկական տեսակը» կրում էր 299.91 կոդը։
ՀՄԴ-10-ում այն կրում է F20.8xx3 կոդը։ Այս կոդի տակ են մտնում շիզոֆրենիայի այն տեսակները, որոնք սկսվում են մանկական տարիքում և բնութագրվում են կլինիկական պատկերի յուրօրինակությամբ։


=== DSM ===
Ամերիկյան DSM դասակարգման 2-րդ հրատարակության մեջ (DSM-II) «շիզոֆրենիա, մանկական տեսակը» կրում էր 295.8 կոդը ։ Հիմնական բնութագրիչներն էին` հիվանդության դրսևորումը մինչ հասուն տարիքը, աուտիստիկ և փակ, ոչ ադեկվատ վարք, ինֆանտիլիզմ։
Հաջորդող հրատարակություններում շիզոֆրենիայի մանկական տեսակը որպես ինքնուրույն տիպ չի առանձնացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամրոց Ալոյի կող

Ալոյի կող ամրոց , գտնվում է Գեղարքունիքի մարզի Վաղաշեն գյուղից 3 կմ հարավ-արևելք, Վարդենիսի լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջին։
Ալոյի կող ամրոցը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 2-1 հազարամյակում։ Այն ունեցել է ավելի մեծ տարածություն քան Քրդի կող ամրոցը, որը գտնվում է ոչ հեռու՝ մոտ կես կիլոմետր հեռավորության վրա։
Ամրոցի միջնապարիսպը այն բաժանել է երկու հավասար մասերի` արևելյան և արևմտյան։ Մուտքը գտնվել է արևմտյան հատվածում, որի երկու կողմերում նկատելի են քարաբուրգերի մնացորդներ։
Ամրոցում և նրա տարածքում  պահպանվել են բազմաթիվ կացարանների ավերակներ, իսկ դեպի հարավ` վարելահողերում առկա քարակույտերը վկայում են, որ այստեղ ևս եղել է մ.թ.ա. 2-1 հազարամյակի դամբարանադաշտ։
Վերլուծելով ամրոցի վերաբերյալ պահպանված փաստերը, կարելի է վստահորեն ասել, որ դրանք լինելով տեղական նշանակության կառույցներ, հաջողությամբ իրականացրել են իրենց վերապահված պաշտպանական գործառույթները։


== Արտաքին հղումներ ==
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


== Ծանոթագրություններ ==
Սայաթ-Նովա (խառը երգչախումբ)

«Սայաթ-Նովա», խառը երգչախումբ (60 հոգանոց), հիմնադրվել է Լոս Անջելեսում 2005 թվականին՝ Համազգային հայ կրթական և մշակութային միության հովանավորությամբ։ Խմբավարը Գայանե Բաղդասարյանն է, ատենապետուհին՝ Միշել Սաֆարյանը։
Երգչախմբի նպատակը Սփյուռքի հայերին (մասնավորապես՝ ԱՄՆ-ի) հաղորդակից դարձնելն է հայկական երաժշտական մշակույթին, նաև վերջինիս ավանդույթների պահպանումն ու տարածումը։
Երկացանկում ընդգրկված են ազգ-հայրենասիրական, ժողովրդական երգեր, ժամանակակից հայ և այլազգի կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։
2012 թվականից ունի սիմֆոնիկ նվագախումբ (դիրիժոր՝ Միքայել Ավետիսյան)։ Հանդես է գալիս հիմնականում Համազգայինի «Անի» պարախմբի (ղեկավարներ՝ Եղիա Հոշոլյան, Սյուզի Դարբինյան), երգիչ Գառնիկ Սարգսյանի հետ։
2018 թվականին Փասադենայի Փահասլ եկեղեցու սրահում մեծ համերգով նշել են Հայաստանի առաջին հանրապետության 100-ամյակը։


== Տես նաև ==
Սայաթ-Նովա (երգչախումբ)
Դառնամատիտեղ

Դառնամատիտեղ (լատ.՝ Russula), բազիդիավոր սնկերի դառնամատիտեղների ընտանիքի ցեղ։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է մոտ 280, Հայաստանում՝ 33 տեսակ։ Տարածված է անտառաշատ մարզերում (1100-2100 մ բարձրություններում)։ Հանդիպում է մայիս-հոկտեմբերին։ Ցեղի բոլոր ներկայացուցիչները միկոռիզագոյացնող սնկեր են. համակեցության մեջ են մտնում ասեղնատերև և լայնատերև ծառատեսակների հետ։


== Կառուցվածք ==
Գլխարկը (տրամագիծը՝ 3-20 սմ) ունի վառ գունավորում, սկզբում կլոր է, կիսակլոր կամ բլթակաձև, հետագայում՝ տափակ, թեթևակի ձագարաձև, եզրերը՝ հարթ կամ ներծալված։ Մաշկը լորձնային է, հեշտությամբ պոկվում է պտղամսից։ Պտղամիսը սպիտակ է, մսոտ, տարբեր համերի (անալի, կծու, դառը կամ քաղցր)։ Թիթեղները լայն են՝ խիտ դասավորված, սպիտակ կամ դեղնավուն, մի փոքր իջնում են ոտիկի վրա։ Ոտիկը (երկար՝ 2-18 սմ, հաստ՝ 1-4 սմ) գլանաձև է, ստորին մասում լայնանում է կամ նեղանում, սկզբում սպիտակ է, հետագայում՝ դեղին, վարդագույն կամ մոխրագույն։


== Կիրառում ==
Ցեղի գրեթե բոլոր տեսակները համային բարձր հատկանիշներով օժտված ուտելի սնկեր են։ Օգտագործում են թարմ, աղ և թթու դրած։ Կծու կամ դառնահամ տեսակները սննդի մեջ օգտագործում են եռացնելուց և ջուրը թափելուց հետո։
Կորտեսներ

Կորտեսներ (իսպ.՝ cortes, corte` արքունիք), միջնադարյան Իսպանիայում և Պորտուգալիայում դասային ներկայացուցչական ժողովներ, հետագայում՝ պառլամենտներ (Իսպանիայում ՝ մինչև 1977 թվականը, Պորտուգալիայում՝ մինչև 1911 թվականը)։ Առաջին անգամ «Կորտեսներ» տերմինը հանդիպում է Կաստիլիայում (1137 թվական)։ Կորտեսները աճել են թագավորական կուրիաներից՝ սկզբում ընդգրկելով միայն ազնվականության ու հոգևորականության ներկայացուցիչներին։ Հետագայում ներկայացուցչության իրավունք են ձեռք բերել նաև քաղաքները։ Կորտեսները XIII-XIV դարերում նպաստել են քաղաքների դերի բարձրացմանը, ֆեոդալների կամայականությունների սահմանափակմանը։ Բացարձակ միապետության շրջանում Կորտեսների դերն ընկել է։


== Գրականություն ==
«Кортесы»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Muro у Martínez, «Constituciones de España у de las demás naciones de Europa, con la historia general de España» (Мадр., 1881);
R. Fraoso, «Las Constituciones de España» («Revista de España», 1880, 6 и 7);
L. P. Coimbre, «Estudios sobre a Carta constitucional de 1826 e Acta addicional de 1852, 1878-80»;
Coelho da Rocha, «Ensaio sobre a historia do governo e la legislação de Portugal»;
J. d’Almeida de Cunha, «Código do processo electoral» (1878).
Մելեշկի (գյուղ, Վաչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մելեշկի (այլ կիրառումներ)Մելեշկի (ռուս.՝ Мелешки), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռաավիցա

Ռաավիցա (էստ․՝ Raavitsa), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Կառուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տաիսսա Ֆարմիգա

Տաիսսա Ֆարմիգան (անգլ.՝ Taissa Farmiga, օգոստոսի 17, 1994(1994-08-17), Whitehouse Station, Readington Township, Հանտերդոն շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի է։ Նա իր կարիերայի առաջին քայլն արել է 2011 թվականին Գոգավորություն ֆիլմում, խաղալով դեռահաս Քորինի դերը։ Նույն տարվա կեսերին նա մարմնավորեց Վիոլետ Հարմոնի դերը Մարդասպան֊տունը, որը FX հեռուստասերիալի անտոլոգիա֊սերիալի առաջին եթերաշրջանն էր։


== Սկզբնական տարիներն ու ընտանիքը ==
Տաիսսան իր ընտանիքի յոթերորդ՝ կրտսեր երեխան է։ Ծնվել է Նյու Ջերսիի Ռեդինքթոն շրջանում։ Նրա ծնողները՝ Լյուբան, ով դպրոցի ուսուցչուհի է և հայրը՝ Մայքլ Ֆարմիգան, ով համակարգչային մասնագետ է, Ամերիկա գաղթած ուկրաինացիներ են։ Նա ունի 6 ավագ քույրեր և եղբայրներ՝ Վիկտորը, Վերան, Ստեֆանը, Նադիան, Ալեքսանդրը և Լարիսան։ Ուսանողական տարիներին նա երեք տարի սովորել է ամերիկյան ժեստերի լեզուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեսնոե (գյուղ, Շոստկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼեսնոեԼեսնոե (ուկրաիներեն՝ Лісне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լեսնոե գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջոնի Էվանս

Ջոնաթան Էվանս (անգլ.՝ Jonathan Evans, հունվարի 3, 1988(1988-01-03), Բելֆասթ, Հյուսիսային Իռլանդիա, Միացյալ Թագավորություն), առավել հայտնի որպես Ջո՛նի Էվանս (անգլ.՝ Jonny Evans), հյուսիսիռլանդացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Լեսթեր Սիթիի» և Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կենտրոնական պաշտպան։
Ֆուտբոլային կարիերան սկսել ե «Գրինայլենդ» ակումբում, որտեղ էլ նրան նկատում են «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ից։ Իրեն հաջող է դրսևորում «Յունայթեդի» ֆուտբոլային ակադեմիայում՝ 2006 թվականի ամռանը խաղալով պահեստայինների արտասահմանյան շրջագայության ժամանակ, որից հետո վարձավճարով տեղափոխվում է բելգիական «Անտվերպեն», ապա անգլիական «Սանդերլենդ»։ 2008/09 մրցաշրջանում տեղ է գրավում «Մանչեսթեր Յունայթեդի» հիմնական կազմում։ 2018 թվականի հուլիսի 1-ից հանդես է գալիս անգլիական «Լեսթեր Սիթի» ակումբում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժուրավլյովկա (գյուղ, Տուլչինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԺուրավլյովկաԺուրավլյովկա (ուկրաիներեն՝ Журавлівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժուրավլյովկա գյուղում բնակվում էր 1 360 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7243 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 187,77 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քեշկեք

Քեշկեք (թուրքերեն՝ keşkek), ծիսակարգային ուտեստ մսից կամ հավից՝ ցորենով կամ գարով, որը պատկանում է թուրքական, իրանական և հունական խոհանոցներին։
2011 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն քեշկեքը հայտարարել Է Թուրքիայի ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն։


== Պատմություն ==
Քեշկեքի պատրաստումը փաստագրվել է դեռևս 15–րդ դարից Իրանում և Սիրիայում, և մինչ այժմ այն հայտնի է ամբողջ աշխարհի իրանցիների շրջանում։ Այս ուտեստի ակունքները, վերջնական հաշվով, տանում են դեպի չորթան, որը 16-18–րդ դարերում Իրանում խառնում էին ցորենի կամ գարու ալյուրի և մսի հետ՝ հավասար չափաբաժիններով։ Քեշկեքը Թուրքիայում հարսանեկան նախաճաշի ավանդական ուտեստ է։ Kεσκέκ, κεσκέκι և κισκέκ անվանումներով այն որպես տոնական ուտեստ հայտնի է Լեսբոս և Սամոս քաղաքներում, ինչպես նաև պոնտացիների շրջանում և Էպիրուսում։
Լեսբոսում քեշկեքը պատրաստվում է ամառային գիշերներին, երբ մորթում են ծիսակարգային ցուլին, այնուհետև դրա միսը օգտագործում են ուտեստը պատրաստելիս, իսկ հաջորդ օրը ճաշատեսակը ուտում են ցորենով։
Քեշկեքը Թուրքիայի հյուսիս-արևելքում և միջին Անատոլիայում կրում է haşıl անվանումը։ Թուրքիայում և Իրանում այս ավանդական ուտեստը սիրում և հաճախ օգտագործում են կրոնական տոների, հարսանիքների կամ հուղարկավորության ժամանակ։
Սլավոնական շիլա (каша) բառը կարող է փոխառված լինել պարսկական քիշք բառից, կամ երկուսն էլ կարող են լինել սանսկրիտական քաշայա բառի արմատը, որը նշանակում է բուժիչ ըմպելիք։


== Տես նաև ==
Հարիսա


== Ծանոթագրություն ==


== Գրականություն ==
Françoise Aubaile-Sallenave, «Al-Kishk: the past and present of a complex culinary practice», in Sami Zubaida and Richard Tapper, A Taste of Thyme: Culinary Cultures of the Middle East, London and New York, 1994 and 2000, 1-86064-603-4. excerpts


== Արտաքին հղումներ ==
Приготовление кешкека на Лесбосе
Приготовление кешкека на фестиваль быка в Айя Параскеви, Лесбос в 1996 году
Тарелка турецкого нута кешкека в Мерзифоне на черноморском побережье.
Վլադիմիրովկա (գյուղ, Կառլովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎլադիմիրովկաՎլադիմիրովկա (ուկրաիներեն՝ Володимирівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վլադիմիրովկա գյուղում բնակվում էր 304 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(9989) 1997 SG16

(9989) 1997 SG16, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Նոբուհիրո Կավասատոյի կողմից Ուենոհարայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,858048 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8219 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8942 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1764,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203986 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,82° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9989) 1997 SG16 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
1472

1472 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1472 թվականն է, 
XV դարի 72-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Յորքի Մայր Տաճարի օծումը
Օգոստոս 10, Կոնիայի ճակատամարտը
Դեկտեմբեր 31, Ամստերդամում արգելվում է ձնագնդեր նետելը


== Ծնունդներ ==
Հոկտեմբերի 4, Լուկաս Կրանախ Ավագ, գերմանացի գեղանկարիչ


== Մահեր ==
Դեկտեմբեր 17, Իզաբելա Պորտուգալացի (1397-1472), Բուրգունդիայի դքսուհի
Հերթոխենբոշ (համայնք)

Հերթոխենբոշ (հոլ.՝ 's-Hertogenbosch ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 84,63 կմ² է, բնակչությունը՝ 141.134 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.900 եվրո է։
Կարադարյա

Կարադարյա (ղրղզ.՝ Кара-Дарыя), գետ Ղրղզստանում և Ուզբեկստանում, Սիրդարյայի ձախ օժանդակը։
Կազմավորվում է Ֆերգանայի և Ալայի լեռնաշղթաների լանջերից սկիզբ առնող Կարակուլջա և Թար գետերի միախառնումից։ Երկարությունը 180 կմ է։ Կարադարյայի վրա կառուցվել է Անդիժանի ջրամբարը (Ուզբեկստան)։


== Անվանումը ==
Անվանումն առաջացել է թուրքերեն կարա «սև» և պարսկերեն դարյա «մեծ գետ» բառերից, այսինք՝ նշանակում է «սև գետ»։


== Աղբյուրներ ==
Հայկազ Մաթևոսյան

Հայկազ Գրիգորի Մաթևոսյան (1925, Գլաձոր, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):


== Կենսագրություն ==
Հայկազ Մաթևոսյանը ծնվել է 1925 թվականին, Եղեգնաձորի շրջանի Գլաձոր գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցը և աշխատել է Եղեգնաձորի Հորս գյուղի դպրոցում, որպես քիմիայի, կենսաբանության ուսուցիչ։
1943 թվականին Մաթևոսյանը զորակոչվել է բանակ։ Կրտսեր հրամանատարական դպրոցն ավարտելուց հետո ստացել է կրտսեր սերժանտի կոչում և ծառայությունը շարունակել է Անդրկովկասի ռազմաճակատի № 136 պահեստային գնդում։ Մասնակցել է Օրյոլ և Բրյանսկ քաղաքների ազատագրմանը, որպես հրաձգային ջոկի հրամանատար։ Բրյանսկի մոտ վիրավորվել է։ Ապաքինվելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ, այս անգամ որպես ականանետային դասակի հրամանատար։ 1943 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Մասնակցել է Վիտեբսկ քաղաքի համար մղված մարտերին և մերձբալթյան հանրապետությունների ազատագրմանը։ 
Մաթևոսյանը իր դասակի մարտիկներով պայթեցրել է Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսից ոչ հեռու գտնվող Ռետավասի երկաթուղային հանգուցը, ժամանակին կատարելով մարտական առաջադրանքը։ Մի քանի  օր հետո ծանր վիրավորվել է։ Մարտական առաջադրանքը կատարելու համար Մաթևոսյանը պարգևատրվել է «Փառքի 3-րդ աստիճանի» շքանշանով։ Մարտերից մեկում վիրավորվել է և ուղարկվել հոսպիտալ։ Ապաքինվելուց հետո զորացրվել է բանակից։ 
Զորացրվելուց հետո շարունակել է մանկավարժական աշխատանքը։ Նշանակվել է ուսուցիչ Գլաձոր գյուղի դպրոցում։ Մանկավարժական աշխատանքին զուգընթաց Մաթևոսյանը սովորել և ավարտել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի քիմիայի, կենսաբանության ֆակուլտետը, դասավանդել դպրոցներում։ Այնուհետև եղել է Եղեգնաձորի ժողկրթբաժնի մեթոդիստը։ Պատերազմի ավարտից հետո պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիության համար» մեդալով։


== Պարգևներ ==
«Փառքի 3-րդ աստիճանի» շքանշան
«Աշխատանքային արիության համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Խնձորեսկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Խնձորեսկ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 218 հուշարձան (9 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Մաքբուլե Աթադան

Մաքբուլե Աթադան (թուրքերեն՝ Makbule Atadan, 1885, Սալոնիկ, Հունաստան - հունվարի 18, 1956(1956-01-18), Անկարա, Թուրքիա), Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի քույրը։ Նա Աթաթուրքի միակ ողջ մնացած քույրն է, մինչդեռ մյուս չորս քույրերը մահացել են վաղ տարիքում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1885 թվականին այն ժամանակ Օսմանյան կայսրության, ներկայումս Հունաստանում գտնվող Սալոնիկ քաղաքում։ Մանկությունն անցել է այդտեղ։ Բալկանյան պատերազմներից հետո մոր՝ Զյուբեյդե հանըմի հետ միասին տեղափոխվել է Ստամբուլ։
1923 թվականին Թուրքիայի Հանրապետության հռչակումից հետո, եղբոր՝ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի նախագահ ընտրվելով պայմանավորված, մոր հետ միասին տեղափոխվել է Անկարա։ Ավելի ուշ, սկսել է ապրել Ջամլը Քյոշքում (բառացի՝ Ապակե տաղավար)։ Վերջինս առանձնատուն է, որը կառուցվել է 1936 թվականին՝ նախագահական նստավայրի՝ Չանքայա ամրոցի այգում և նախատեսված է եղել հենց Մաքբուլե Աթադանի համար։
1930 թվականին սկսել է զբաղվել քաղաքական գործունեությամբ՝ միանալով Ֆեթհի Օքյարի նորաստեղծ Լիբերալ հանրապետական կուսակցությանը (թուրքերեն՝ Serbest Cumhuriyet Fırkası)։ Սակայն, շուտով, նրա քաղաքական կարիերան ավարտվել է, երբ ստեղծումից մի քանի ամիս անց Օքյարը փակեց կուսակցությունը։
Մաքբյուլեն ամուսնացած էր Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր Մեջդի Բոյսանի հետ։
Եղբոր Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի մասին պատմել է իր «Büyük Kardeşim Atatürk» (հայերեն՝ Իմ մեծ եղբայր Աթաթուրքը) և «Ağabeyim Mustafa Kemal» (հայերեն՝ Իմ եղբայր Մուսթաֆա Քեմալը) գրքերում։
Մահացել է 1956 թվականի հունվարի 18-ին Անկարայում՝ 71 տարեկան հասակում և թաղվել Ջեբեջի Ասրի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ով ով է Archived 2021-10-20 at the Wayback Machine.
Ֆոտոպատկերասրահ, աջից ձախ՝ Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի որդեգիր որդին Աբդուրահիմ Թունջաքը, Մաքբուլե Աթադանը, Աբդուրահիմի դուստրը՝ Նուրայ Չուլհան, «Vatan» օրաթերթ։
Դորոգովսկի (Բելոկալիտվինսկի շրջան)

Դորոգովսկի (ռուս.՝ Дороговский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Նիժնեսերեբրյակովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ղազախստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Ղազախստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին առաջին անգամ մասնակցել է 2018 թվականին Մինսկում։ Մասնակիցն ընտրվել է ազգային ընտրության միջոցով, որը կազմակերպել էր ղազախական հանրային «Խաբար» հեռուստաընկերությունը։


== Պատմություն ==
2017 թվականի նոյեմբերի 25-ին ղազախական 31 հեռուստաալիքը հայտնել էր Մանկական Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթին մասնակցելու մտադրության մասին։ Սկզբնական հայցերը հայտնվել են 2017 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ինչպես Ղազախստանի մշակույթի և սպորտի նախարար Արիստանբեկ Մուհամեդիուլայից, այնպես էլ 31 ալիքի գլխավոր տնօրեն Բաղդատ Կոջահմետովից, և Ղազախստանը հայտ է ներկայացրել Եվրոպական հեռարձակողների միությանն անդամակցելու համար՝ հույս ունենալով մասնակցել Եվրատեսիլին և Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթներին։ Մինչ այդ Ղազախստանը պատվիրակություն էր ուղարկել 2013 և 2017 թվականների մրցույթներին և հեռարձակել դրանք ուղիղ եթերով։


== Մասնակիցներ ==


=== Պատկերասրահ ===


== Մեկնաբաններ և քվեարկություն ==


=== Մեկնաբաններ և խոսնակներ ===


=== Քվեարկության պատմություն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Մանկական Եվրատեսիլ
1612

1612 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1612 թվականն է, 
XVII դարի 12-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Եղիազար Ա Այնթափցի, Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1681-ից առ 1691 թվականը։ Հաջորդել է Հակոբ Դ Ջուղայեցի կաթողիկոսին
Հունիսի 16 - Մուրադ Դ, Օսմանյան կայսրության սուլթան (վ.1640)


== Մահեր ==
Որոդես II

Որոդես Բ Պարթև, Արշակունի թագավորությանը  պատկանող պարթևական արքա, կառավարման տարիները մ.թ.ա. 57-38 թթ.։ Հրահատ Գ-ի որդին է, եղբոր՝ Միհրդատի աջակցությամբ սպանել է հորը և տիրացել գահին մ.թ.ա 57 թ.։ Ամուսնացած էր Կոմագենեի պետության արքա Անտիոքոս Ա Թեոսի դստեր՝ Լաոդիկեի հետ։
Հոր սպանությունից հետո Որոդեսը տվեց եղբորը՝ Միհրդատին Մարաստանի գահը, սակայն շուտով գահընկեց արեց նրան և ստիպեց փախչել Ասորիք։ Պարթևական գահւին տիրականլու Միհրդատի փորձերը ճնշվեցին Որոդեսի տաղանդավոր զորավար Սուրենի կողմից, որի հրամանով նա սպանվեց մ.թ.ա. 54 թ.։
Որոդեսի իշխանության օրոք Պարթևաստան ներխուժեց հռոմեացի զորավար Կրասոսը, որը սակայն մ.թ.ա. 53 թ. ջախջախվեց Խառանի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում Սուրենի կողմից։ Նույն ընթացքում ինքը՝ Որոդեսը ներխուժեց Հայաստան՝ ստիպեոլվ առանց հռոմեական օժանդակության մնացած Հայոց արքա Արտավազդ Բ-ին դաշինք կնքել իր հետ։ Մ.թ.ա. 52 թ. պարթևական զորքերը ներխուժեցին Ասորիք, սակայն առանց լուրջ հաջողությունների, քանի որ Սուրենը, որի հաղթանակները հարուցել էին արքայի խանդը, սպանվեց նախքան արշավանքի մեկնարկը, իսկ զորքը ղեկավարած թագաժառանգ Բակուրը ջախջախվեց Ասորիքի հռոմեական կառավարիչ Կասսիուսի կողմից մ.թ.ա. 51 թ.։
Հռոմեական քաղաքացիական պատերազմների ընթացքում Որոդեսը սկզբում աջակցում էր Պոմպեոսին Կեսարի դեմ, այնուհետև Բրուտոսին ու Կասիուսին՝ Մարկոս Անտոնիոսի և Օկտավիանոս Օգոստոսի դեմ։ Մ.թ.ա. 40 թ. Բակուրը ներխուժեց Ասորիք և Փոքր Ասիա, սակայն ջախջախվեց և սպանվեց մ.թ.ա. 38 թ. հռոմեացի զորավար Վենտիդիուսի կողմից։ Որոդեսը ծանր տարավ իր սիրելու որդու վախճանը։ Նոր թագաժառանգ հռչակվեց Հրահատ Դ-ին, որը գահին տիրանալու համար նույն տարում սպանեց հորը։
Պայթյուն Մոզդոկի ռազմական հոսպիտալում

Պայթյուն Մոզդոկի ռազմական հոսպիտալում, ահաբեկչական ակտ, որն իրականացվել է չեչեն զինյալների կողմից 2003 թվականի օգոստոսի 1-ին։


== Ահաբեկչության պատրաստումը ==
Տվյալ ահաբեկչության գլխավոր հովանավորն ու գաղափարախոսը համարվում է Շամիլ Բասաևը։ Նաև, որոշ տվյալներով, ահաբեկչության կազմակերպման հետ կապ ունի հայտնի ահաբեկիչ Աբու Ձեյթը։ Ահաբեկչությանը մասնակից խմբի գործողությունները համակարգել է «Կաբարդինո-Բալկարիայի և Ինգուշեթիայի վահաբիտների գերագույն իմամ» Մահոմեդ Կաձոևը։ Ահաբեկչությունը իրագործելու համար նա ընտրեց Ռուսլամ Գանիևին։


== Ահաբեկչությունը ==
Երեկոյան պայթուցիկով (10 տոննա Ամոնիումի նիտրատով) ռազմական «Կամազ» բեռնատարը բախվեց դարպասին ու պայթեց հոսպիտալի շենքի կողքին։ Խցիկում գտնվում էր ահաբեկիչ Մահոմեդ Դադաևը։ Զոհվածների թիվը կազմեց 52 մարդ։
«Կամազի» պայթյունից մի քանի վայրկյան առաջ պայթուցիկով փորձել էր կանգնեցնել դաշնային զորքերի զինվորներին, ովքեր հսկում էին հոսպիտալը։ Ժամկետային զինծառայող Վալերի Լաբան հասցրեց կրակել մի քանի անգամ ավտոմեքենայի վրա, մինչև «Կամազը» կպայթեր հոսպիտալի կողքին։ Տվյալ սխրագործության համար նա հետմահու պարգևատևրվեց արիության շքանշանով։
Ամբողջ հոսպիտալի կողքն այդ ժամանակ գտնվում էր մոտ հինգ հարյուր մարզ, որտեղ բուժումներ էին ստանում զինվորականները, բժիշկները և սպասարկող անձնակազմը։


== Քրեական գործի հետաքննությունը. ահաբեկիչների ձերբակալումը և դատը ==
2004 թվականի օգոստոսի 6-ին Հյուսիսային Օսեթիայի գերագույն դատարանում սկսվեց ահաբեկիչների գործի քննությունը, ովքեր ներգրավված էին ահաբեկչության մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ատամների հիվանդություններ

Ատամների հիվանդություններ, ատամների հյուսվածքներում զարգացող ախտաբանական պրոցեսներ։


== Տեսակներ ==
Տարբերում են ատամը ծածկող հյուսվածքի՝ էմալի, նրա հիմնական հյուսվածքի՝ դենտինի, ինչպես նաև կակղենու և շրջոսկրի հիվանդություններ։ Ատամների հիվանդություններ հիմնականում կապված են ոսկրափուտի հետ, որն ատամի կարծր հյուսվածքի ամենահաճախ հանդիպող հիվանդությունն է։


== Հետևանքներ ==
Ատամի ոսկրափուտը չբուժելու դեպքում առաջաևում է խոռոչ, որտեղից վարակը թափաևցում է ատամի կակղենին և բորբոքում այն, տեղի է ունենում կակղենու թարախային քայքայում։ Հետագայում մանրէները ատամնածայրի անցքով թափանցում են ատամի շրջոսկրի մեջ և առաջացնում վերջինիս բորբոքում՝ պերիօդոնտիտ (սուր և քրոնիկական)։ Պերիօդոնտիտի դեպքում ատամի արմատի շուրջն առաջանում է բորբոքման կայուն օջախ, որը տալիս է մի շարք բարդություններ (լնդերի, դեմքի խուղակներ, ծնոտի բուշտ, ծնոտոսկրի բորբոքում, պարօդոնտոզ)։ Հաճախ հանդիպում է նաև ատամի քարը, որը գոյանում է թքի մեջ եղած ֆոսֆորաթթվային և ածխաթթվային կալցիումից, զանազան օրգանական նյութերից (լորձ, ուտեփքի մնացորդներ, մանրէներ)։ Ատամների հիվանդություններն առաջացնում են մարսողության խանգարումներ, ստամոքս-աղիքային հիվանդություններ։


== Տես նաև ==
Պուլպիտ


== Գրականություն ==
Бажанов H. H., Боль и лечение Зубов М., 1968 год.
Մարկ Էդի

Մարկ Էդի Ջոնսոն (անգլ.՝ Mark Addy Johnson, հունվարի 14, 1964(1964-01-14), Յորք, Յորք, Նորթ Յորքշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), ֆիլմի և հեռուստատեսության բրիտանացի դերասան։


== Կենսագրություն ==
Մարկ Էդին ծնվել է 1964 թվականի հունվարի 14-ին Յորք քաղաքում (Յորքշիրի կոմսություն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիա)։ 1982-84 թվականներին սովորել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Ներկայումս ապրում է գյուղում՝ Յորքից մի փոքր ներքև, իր կնոջ՝ Քելլիի (ամուսնացել է 1996 թվականին) և երեք երեխաների՝ աղջկա՝ Ռուբիի (ծնվել է 2000 թվականին), և որդիների՝ Չարլիի (ծնվել է 2003 թվականին) ու Օսկարի (ծնվել է 2005 թվականին) հետ։ Էդիի հարազատները Յորքում ապրել են դեռևս 1910-ական թվականներից (դա ստույգ հայտնի է առնվազն իր տատիկներից մեկի մասին)։ Նրա հայրը՝ Յանը (Ian), աշխատել է Յորքի եկեղեցում որպես ապակեգործ։


== Ստեղծագործություն ==


=== Հեռուստատեսություն ===
Առաջին անգամ հեռուստատեսությունում հայտնվել է 1988 թվականին՝ նկարահանվելով «Շատ յուրահատուկ պրակտիկա» կատակերգական սերիալում, որին հաջորդել են «Սրտի բաբախումը», «Band of Gold», «Ամուսնացածները... Երեխաների հետ միասին», «Bruised Fruit», «Peak Practice», «Փափուկ կապույտ գիծ», «Too Much Sun» և «Sunnyside Farm» սերիլաները։
Նկարահանվել է ITV կինոընկերությոան  երկու կատակերգական սերալներում՝ Bonkers (հեռուստասերիալ) (2007) և Bike Squad (2008), որոնցից վերջինում խաղացել է սերժանտ Ջոն Ռուկի դերը (Sergeant John Rook):
2009 թվականի հունիսի 19-ին Ջորջ Ռեյմոնդ Ռիչարդ Մարտինն իր բլոգում հայտարարել է, որ Մարկ Էդին պետք է խաղա թագավոր Ռոբերտ Բարատեոնի դերը HBO հեռուստացանցի «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում.


=== Ֆիլմ ===
Առաջին դերը լիամետրաժ ֆլմում խաղացել է 1997 թվականին «Տղամարդկանց մերկապար» կինոնկարում, որի համար առաջադրվել է BAFTA մրցանակի որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասան։ Դրան հաջորդել է Մակ ՄքԱրթուրի (Mac McArthur) դերը Ջեկ Ֆրոստ ֆիլմում (1998), որում նա խաղացել է Մայքլ Կիտոնի և Ֆրեդ Ֆլինստոունի հետ միասին։
2001 թվականին նա խաղացել է պալատական Քրիս Ռոքի դերը «Հետ դեպի Երկիր» կատակերգությունում և Ռոնալդի դերը ռեժիսոր Բրայան Հելգելենդի «Մի ասպետի պատմություն» ֆիլմում։ Հետագայում Էնդին նկարահանվել է Հերբերտ Ուելսի ֆանտաստիկ վեպերի էկրանավորումներում՝ «Ժամանակի մեքենան» և Ժյուլ Վեռնի ստեղծագործության հիման վրա նկարահանված «Աշխարհի շուրջը 80 օրում» ֆիլմերում։
2010 թվականին խաղացել է վանական Տուկի դերը Ռիդլի Սքոթի «Ռոբին Հուդ» ֆիլմում


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակները և անվանակարգերը ==


== Դերեր թատրոնում ==


=== Comedy Theatre ===
2006 — Donkeys' Years (անգլ.) Michael Frayn (անգլ.) Кевин Снелл (Kevin Snell)


=== National Theatre ===
2007-2008 Վիլյամ Շեքսպիրի ոչնչից աղմուկը (Dogberry)
2007-2008 Ֆրամ (պիես) (անգլ) Թոնի Հարիսոն (անգլ.) Յալմար Յոհանսեն


== Ծանոթագրություններ ==
Ջերի Լուկաս

Ջերի Ռեյ Լուկաս (անգլ.՝ Jerry Ray Lucas, մարտի 30, 1940(1940-03-30), Middletown), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ «Նյու Յորք Նիքս» ակումբի կազմում 1973 թվականին դարձել է NBA չեմպիոն։ 1980 թվականից Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ, ինչպես նաև 1996 թվականից NBA-ի պատմության 50 մեծագույն բասկետբոլիստների ցանկի անդամ։


== NBA կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ Օֆ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Lucas' Basketball Hall of Fame page
Career Stats Archived 2009-02-18 at the Wayback Machine.
Official Site of Jerry Lucas Archived 2014-05-17 at the Wayback Machine.
Կուստաա Ինկերի

Կուստաա Ինկերի (ֆիններեն՝ Kustaa Aadolf Inkeri, նոյեմբերի 12, 1908(1908-11-12), Լայտիլա, Վարսինայս-Սուոմի, Turku and Pori Province, Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն, Ռուսական կայսրություն - մարտի 16, 1997(1997-03-16), Տուրկու, Ֆինլանդիա), ֆինն աստղագետ, աշխատել է Տուրկուի աստղադիտարանում։
1936 թվականին ավարտել է Տուրկուի համալսարանը, այնուհետև մի քանի տարի նա աշխատել է համալսարանի աստղադիտարանում, իսկ հետո շարունակել է ուսումը։ Մասնակցել է Ձմեռային պատերազմին, այնուհետև դառել է կապի սպա։
Պատերազմից հետո վերադարձել է իր աշխատանքին որպես ուսուցիչ և 1946 թվականին պաշտպանել է դոկտորական կոչումը, որի թեման վերաբերվում էր Ֆերմայի մեծ թեորեմին։ 1947 թվականին նա դարձավ Տուրկուի համալսարանում պրոֆեսորի օգնական, իսկ 1950 թվականին՝ պրոֆեսոր։ Այս համալսարանում Ինկերին հիմնադրել է մաթեմատիկական ինստիտուտը, որը նա գլխավորում է մինչև իր թոշակի անցնելը՝ 1972 թվականը։
1951 թվականից Ֆինլանդիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ է։
Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալների համաձայն՝ հայտնաբերել է (1425) Տուորլա աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայերն Իսպանիայում

Հայերն Իսպանիայում (իսպ.՝ Los armenios en España), ազգային փոքրամասնություն Իսպանիայի Թագավորությունում։
Հայ-իսպանական առնչությունները սկիզբ են առնում հնագույն ժամանակներից, սակայն գործուն են դարձել միայն միջին դարերում՝ Կիլիկիայի հայկական թագավորության ժամանակաշրջանում։ 1385 թվականին Կաստիլիայի թագավորը հրովարտակով Մադրիդը (Վիլյառեալ և Անդուխար քաղաքների հետ) նվիրել է Լևոն Զ Լուսինյան արքային՝ ցկյանս տնօրինելու իրավունքով։ 16-17-րդ դարերում հաճախացել են հայ վաճառականների այցելությունները Իսպանիայի առևտրական կենտրոններ։ Ներկայումս Իսպանիայում բնակվում է ավելի քան 60.000 հայ՝ հիմնականում Բարսելոնայում, Մադրիդում, Վալենսիայում, ինչպես նաև Սևիլյա, Ալիկանտե, Լա Ռիոխա, Բիլբաո, Սան Սեբաստիան, Մալագա, Գրենադա քաղաքներում։ Իսպանիայում ՀՀ սփյուռքի նախարարի խորհրդական է նշանակվել Գասպար Պետրոսյանը, ով մեծ ջանքեր է գործադրում համայնքային կյանքը զարգացնելու ուղղությամբ։ Իսպանիայի Կալոնժե քաղաքում կա հայկական մատուռ (Սուրբ Գևորգ) սակայն քննարկում են Իսպանիայի հայաշատ քաղաքներում կառուցել հայկական եկեղեցիներ։
Իսպանահայությունը գտնվում է համայնքային կառույցների կազմակերպման փուլում։ Իսպանահայերի համայնքային կազմակերպությունները քիչ չեն, սակայն անդամների թիվը սակավ է։ 2010 թվականի օգոստոսի 25-ին Մադրիդում բացվել է ՀՀ դեսպանությունը։ Պատվավոր հյուպատոսություններ կան Բարսելոնայում, Վալենսիայում։


== Տես նաև ==
Հայերը Պորտուգալիայում


== Արտաքին հղումներ ==
Իսպանիա և Հայաստան Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Ռոնկիս

Ռոնկիս (իտալերեն՝ Ronchis), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2023 մարդ՝ ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 109 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0431։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0431 56014
Էլեկտրոնային փոստ՝ protocollo@com-ronchis.regione.fvg.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.ronchis.ud.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք(իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Յան Կաչմարեկ

Յան Անջեյ Պավել Կաչմարեկ (լեհ.՝ Jan Andrzej Paweł Kaczmarek, ապրիլի 29, 1953, Կոնին, Լեհաստան), լեհ կոմպոզիտոր։ 2011 թվականին արժանացել է Օսկարի, վավերագրական և գեղարվեստական  ավելի քան 30 ֆիլմերի  երաժշտության հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Յան Կաչմարեկն ավարտել է Պոզնանի Ադամ Միցկևիչի անվան համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Քաղաքական պատճառներով հրաժարվել է դիվանագետի կարիերայից։ Սկսել է երաժշտություն գրել՝ որպեսզի ի վերջո ինքնարտահայտման ազատություն ձեռք բերի։

1970-ական թվականների վերջին համագործակցում էր Եժի Գրոտովսկու թատերական լաբորատորիայի հետ։ 1977 թվականին ստեղծում է «Ութերորդ օրվա նվագախումբը», որն սկսում է շրջագայել 1970-ական թվականների վերջերին և 2009 թվականի տվյալներով 18 շրջագայություն էր ունեցել։ Կաչմարեկը  իր առաջին ալբոմը՝ «Վերջաբանի երաժշտություն»-ը , ձայնագրել է Fliying fish ստուդիայի համար։ 1989 թվականին տեղափոխվում է Լոս Անջելես։
Առաջին անգամ հաջողության է հասնում ԱՄՆ-ում թատրոնում։ Երաժշտություն էր գրում Չիկագոյի Գուդմանի թատրոնի և Լոս Անջելեսի Մարկ Թափերի ֆորումի համար։ Ջոն Ֆորդի պիեսի հիման վրա բեմականացված «Չի կարելի նրան սանձարձակ անվանել» ներկայացման համար գրված երաժշտության համար դրամատիկական արվեստի ոլորտում արժանացել է «Drama Desk Award» մրցանակի։ Ներկայացումը բեմադրվել է Նյու Յորքի Շեքսպիրի փառատոնին 1992 թվականին։
2005 թվականին ռեժիսոր Մարկ Ֆոսթերի «Կախարդական աշխարհ» ֆիլմի երաժշտության համար ստացել է «Օսկար»։ Պարգևատրվել է նաև Կինոքննադատների ազգային խորհրդի կողմից՝ ֆիլմի լավագույն երաժշտության համար․ կինոերաժշտության ոլորտում ունեցած ձեռքբերումների համար առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» և Էնթոնի Էսկվիտի անվան մրցանակների։
Կաչմարեկը 2 սիմֆոնիկ ստեղծագործության պատվեր է ստացել՝ նվիրված Լեհաստանի կյանքում տեղի ունեցած կարևոր ազգային իրադարձություններին՝ «Ազատության կանտատա»-ն (2005)՝ նվիրված «Համերաշխություն» արհմիության 25-ամյակին և «Օրատորիա 1956»-ը՝ ի հիշատակ Պոզնանում տոտալիտար վարչակարգի դեմ ապստամբության ճնշման 50-ամյակին։ Երկու ստեղծագործությունների պրեմիերաները հեռարձակվել են լեհական հեռուստատեսության ուղիղ եթերով։
Կինեմատոգրաֆիական արվեստի և գիտության ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։
Լեհաստանում աշխատել է Sundance Film Festival կինոինստիտուտի նմանօրինակ հաստատություն ստեղծելու վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Յան Կաչմարեկի պաշտոնական էջը Archived 2011-02-11 at the Wayback Machine.
ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջը
Ձորագետի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Ձորագետ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 8 հուշարձան (6 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Կորովինո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿորովինոԿորովինո (ռուս.՝ Коровино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 58 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էփիսհաուզեն

Էփիսհաուզեն (գերմ.՝ Eppishausen), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան։ Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 1759 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010)։ Զբաղեցնում է 39,50 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 78 134։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պարույր Սահակյան

Պարույր Տիգրանի Սահակյան (փետրվարի 22, 1922(1922-02-22), Դարղալու, Հայաստան), հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1971)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1965 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Պարույր Սահակյանը ծնվել է 1922 թվականի փետրվարի 22-ին, Այգեզարդ գյուղում։ 1938 թվականին ավարտել է Ղամարլուի մանկավարժական ուսումնարանը։ 1938-1941 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտում։ 1941-1943 թվականներին ծառայել է Կարմիր բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943 թվականին շարունակել է ուսումը և 1944 թվականին ավարտել նույն ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1945-1948 թվականներին սովորել է այդ ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1947 թվականից սկսել է դասախոսական աշխատանքը։ 1950 թվականին «Փոքր մարդու ողբերգական կերպարը Պուշկինի և Գոգոլի ստողծագործություններում» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1969 թվականին « 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի գեղարվեստական պատկերումը ռուս գրականության մեջ. ազատագրական շարժման առաջին շրջան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել (Թբիլիսիում) և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ 1949-1950 թվականներին, համատեղության կարգով, աշխատել է Երևանի ռադիոյի վերջին լուրերի խմբագրությունում։ 1950-1951 թվականներին եղել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրայի վարիչ ու գիտքարտուղար, 1953-1957 թվականներին՝ նույն ինստիտուտի ռուս և արտասահմանյան գրականության ամբիոնի վարիչը, 1965-1966 թվականներին՝ բանասիրական ֆակուլտետի դեկանը, 1970-1973 թվականներին՝ ռուս գրականության ամբիոնի վարիչը, 1971-1978 թվականներին՝ բանասիրական ֆակուլտետի դեկանը։ ԽՄԿԿ անդամ 1947 թվականից։


== Երկեր ==
Մայակովսկին և ռևոլյուցիան, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 154 էջ։
Կոնֆլիկտը Շիրվանզադեի «Քաոս» վեպում, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 133 էջ։
Գրականության դասավանդման մի քանի հարցերի մասին, Երևան, «Միտք», 1967, 145 էջ։
Պուշկինի «Փոստակայանի վերակացուն» վիպակը, Երևան, Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1972, 59 էջ։
Նիկոլայ Օստրովսկի, Երևան, «Գիտելիք», 1974, 33 էջ։
Ա. Ն. Օստրովսկի, Երևան, Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1975, 64 էջ։
Շոլոխովի համաշխարհային փառքը, Երևան, «Գիտելիք», 1976, 26 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիմա (գետ)

Կիմա  (ռուս.՝ Кыма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեզեն՝ 45 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 219 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000045487
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004548
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Թեջիսի

Թեջիսի (վրաց.՝ თეჯისი), գյուղ Վրաստանում, Ծալկայի շրջանում, բնակչության 100 %-ը ադրբեջանցիներ են։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 607 մարդ։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը ադրբեջանցիներ են։


== Արտաքին հղումներ ==
Координаты села на geonames.org(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Չետվերիկովի-Կնոպի քաղաքային դաստակերտ

Դ. Ա. Չետվերիկովի - Ֆ. Լ. Կնոպի քաղաքային դաստակերտ (ռուս.՝ Городская усадьба Д. А. Четверикова — Ф. Л. Кнопа), շենք Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայի կենտրոնում (Կոլպաչնի նրբանցք, 7)։ Առանձնատունը կառուցվել է 18-րդ դարի ապարանքի հիման վրա։ Քաղաքային դաստակերտն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ (գրանցման համար՝ 7734945000)։


== Պատմություն ==
Կոլպաչնի նրբանցքի առանձնատունը նախկինում եղել է Դ. Ա. Չետվերիկովի դաստակերտը, որը կառուցվել էր 18-րդ դարում կամ ավելի վաղ։ Դաստակերտը գտնվում էր մեծ բակի խորքերում։ 1869 թվականի այս տունը վերակառուցվել է Ֆյոդոր Լվովիչ Կնոպի պատվերով։ Նա արդյունաբերող Անդրեյ Լվովիչ Կնոպի եղբայրն էր, որի քաղաքային դաստակերտը գտնվում էր հարևանությամբ։ Ճակատի վերակառուցմամբ, կցակառույցների և ցանկապատի շինարարությամբ զբաղվել է ճարտարապետ Ալեքսանդր Կամինսկին։ Աշխատանքներին մասնակցել է նաև Բորիս Ֆրեյդենբերգը։ 1901 թվականին տունը վերակառուցվել է ճարտարապետության տեխնիկ Կառլ Տրեյմանի կողմից էկլեկտիզմի ոգով։ Խորհրդային տարիներին շենքը զբաղեցնում էր Արհմիությունների համամիութենական կենտրոնական խորհրդի 6-րդ տունը։ Այժմ նախկին քաղաքային դաստակերտում գտնվում են գրասենյակներ։
Հետնաբակում պահպանվել է 1862 թվականի դաստակերտի նախկին տնտեսական կառույցը, որն ունի քաղաքը ձևավորող արժեքավոր օբյեկտի կարգավիճակ։ 2017 թվականին մշակվել է նրա վերականգնման ծրագիր։ Նախատեսվում է ամրապնդել հիմքը, լցնել շարվածքում առկա դատարկությունները, տանիքի ծածկերը փոխարինել պողպատե կառուցվածքներով, ավելացնել ձեղնահարկի մակերեսը։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Պավլովկա (գյուղ, Կազանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊավլովկաՊավլովկա (ուկրաիներեն՝ Павлівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1820 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պավլովկա գյուղում բնակվում էր 44 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,675 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բելոպոլիե (քաղաք, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲելոպոլիեԲելոպոլիե (ուկրաիներեն՝ Білопілля), քաղաք Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1672 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բելոպոլիե քաղաքում բնակվում էր 18 213 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 765 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2008-06-13 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պոժլա

Պոժլա (ռուս.՝ Пожла), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է ՈՒնժա գետի աջ ափում՝ 411 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը ՈՒնզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300312110000014610
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001461
Ավազանի կոդը - 08.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
(8514) 1991 PK15

(8514) 1991 PK15, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի օգոստոսի 7-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,582473 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9842 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1807 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1515,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,237493 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8514) 1991 PK15 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալուարցա

Ալուարցա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Գտնվում էր Արածանիի հովտում։ Տեղագրություն անորոշ է։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Ծանոթագրություններ ==
Բաղաբուրջի հուշահամալիր (Կապան)

Բաղաբուրջի հուշահամալիր, հուշահամալիր Հայաստանի Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքից 200 մ հարավ, Բաղաբուրջ տանող ճանապարհի ձախակողմյան բարձունքին։ Հուշակոթողն ընդգրկված է Կապանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Հուշահամալիր ==
Հուշահամալիրը կառուցապատվել է 1970-1990 թթ։ Բաղկացած է չորս հարթակներից։


=== Առաջին հարթակ ===

Առաջին հարթակում կանգնեցված է Մեծ եղեռնի և 1988 թվականի Սումգայիթի ու Բաքվի զոհերին նվիրված հուշակոթող սյունը։ Քառանկյուն, քանդակազարդ, մոտ 5-6մ վեր խոյացող սյուն է, որը վերջանում է գլխադիր քարե խաչով։ Տեղադրվել է 1990 թվականին։ Հեղինակն է Յուրիկ Գևորգյանը։


=== Երկրորդ հարթակ ===
Երկրորդ հարթակում Արցախյան ազատամարտում զոհված կապանցի հայորդիների եղբայրական գերեզմանոցն է։ Կառուցվել է 1992-1994 թթ.։


=== Երրորդ հարթակ ===

Հուշահամալիրի երրորդ հարթակի վրա է գտնվում անհայտ զինվորի հիշատակին նվիրված խաչքարը, որը տեղադրվել է 2005 թվականին։


=== Չորրորդ հարթակ ===

Չորրորդ հարթակում Երկրորդ աշխարհամարտի զոհերին նվիրված հուշարձանն է։ Հուշարձանի կենտրոնում կիսաշրջանաձև պատ է կանգնեցված։ Պատի վրա նշված է զոհվածների թիվը՝ 3050 և հիշատակություն՝ թամանցիներին։ Պատի աջ և ձախ կողմերում երկու մեծ քանդակներ են, որոնցից մեկը խորհրդանշում է սպասող մորը, մյուսը՝ ամուսնուն սպասող երիտասարդ կնոջը։ Կառուցվել է 1987 թվականին, հեղինակներ՝ Ց. Արմենյան, Ռ. Դանիելյան։


== Տես նաև ==
Կապանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Կապան)


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (5117)

Ժողովածու (5117), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5117 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1699 թվականին Զաքարիա երեց գրիչի կողմից Մանկասար գյուղում (Վաղաշկերտ երկիր)։ Ստացողը եղել է Զաքարիա վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14.5x10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 151 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան գրչի՝ 146ա, հետագայի՝ 1ա, 1բ, 2ա, (18-րդ դար)։


== Բովանդակություն ==
Յակ․ Ղրիմեցւոյ Մեկնութիւն տոմարի, Յաղագս տոմարական մակացութեան։
Տոմար արքայական։
Ան․ Շիրակացւոյ Պատճէն տոմարի։
Աղօթք Յուղայի։


== Ծանոթագրություններ ==
Չեխրակ (այլ կիրառումներ)

Չեխրակ, կարող է վերաբերել՝

Չեխրակ - ավան Ռուսաստանի Ադըղեայի հանրապետության Կոշեխաբլի շրջանի կազմում։
Չեխրակ - խուտոր Ռուսաստանի Ադըղեայի հանրապետության Կոշեխաբլի շրջանի կազմում։
Էլգյայ

Էլգյայ (ռուս.՝ Эльгяй, յակուտ.՝ Элгээйи), գյուղ Ռուսաստանի, Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Սունտարսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2186 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անտոնովկա (գյուղ, Վարվայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱնտոնովկաԱնտոնովկա (ուկրաիներեն՝ Антонівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Անտոնովկա գյուղում բնակվում էր 767 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 164,31 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ղահվեջի

Ղահվեջի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==