armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դեդասո

Դեդասո (իսպ.՝ Dedazo, թարգ.՝ մատնանշում), մինչև 1968 թվականը Մեքսիկայում Ինստիտուցիոնալ հեղափոխական կուսակցության կողմից կիրառված պետական իշխանության ժառանգորդության տեխնոլոգիա։
Եզրույթը կիրառվում էր մեքսիկական հասարակության լայն շերտերի կողմից որպես 1928-2000 թվականներին իշխող Ինստիտուցիոնալ հեղափոխական կուսակցության կողմից հաստատված իշխանության ժառանգորդության գոյություն ունեցող համակարգի ծաղրանքի և բողոքի նշան։ Դեդասոի հոմանիշն է համարվում դեդոկրատիա (իսպ.՝ dedocracia, թարգ.՝ մատնավարություն) եզրույթը։


== Պատմություն ==
Դեդասո երևույթը առաջացել է Մեքսիկայում, որտեղ 6-ամյա լիրզորություններ ունեցող գործող նախագահը իրավունք չուներ երկրորդ անգամ վերընտրվել այդ պաշտոնում։ Նման պարագայում սեփական իշխանությունը վերարտադրելու համար երկար տարիներ իշխող Ինստիտուցիոնալ հեղափոխական կուսակցությունը սկսել է կիրառել մի մեխանիզմ, համաձայն որի գործող նախագահը մատնանշում էր իշխող վերնախավից որևէ թեկնածուի, որը, որպես կանոն, ներքին գործերի նախարարն էր։ Այդ թեկնածությունը հաստատվում էր իշխող Ինստիտուցիոնալ հեղափոխական կուսակցության նիստում, որից հետո իշխող կուսակցության վարչական ռեսուրսի կիրառմամբ նախագահական ընտրություններին հաղթում էր գործող նախագահի մատնանշած թեկնածուն, ապահովելով իշխանության ժառանգորդությունը։
Դեդասոն կիրառվել է մինչև 1968 թվականը, երբ տեղի են ունեցել լայնածավալ ուսանողական ցույցեր, որոնց արդյունքում իշխող վերնախավը ստիպված է եղել իրականացել մասնավոր ժողովրդավարացում։ Դեդասոն չկիարռած առաջին գործող նախագահն էր Էռնեստո Սեդիլյոն, ով ընտրվելով 1994 թվականին նոր ընտրությունների նախաշեմին չի մատնանշել որևէ թեկնածուի։ Արդյունքում իշխող Ինստիտուցիոնալ հեղափոխական կուսակցությոնում առաջին անգամ տեղի են ունեցել ներքին ընտրություններին, որոնց մասնակցել են ոչ միայն կուսակցության անդամները, այլ նաև համակիրները։ Դա նպաստել է երկրի քաղաքական դաշտի առողջացմանը, ընդդիմության կոնսոլիդացմանը և եռակուսակցական համակարգի (ցենտրիստական, ձախ ցենտրիստական և աջաթևյան) կայացմանը։ 1996 թվականին ընդունված օրենքը ամրագրել է բարձրագույն ընտրական մարմնի՝ Դաշնային ընտրական ինստիտուտի ինքնավարությունը։
2000 թվականի հուլիսին նախագահական ընտրություններում հաղթել է Վիսենտե Ֆոքսը, Փոփոխությունների դաշինքի առաջնորդը, որի հիմքն էր հանդիսանում ընդդիմադիր Ազգային գործողության կուսակցությունը։ Ֆոքսի վճռական հաղթանակաը Ինստիտուցիոնալ հեղափոխական կուսակցության թեկնածուի նկատմամաբ նշանավորել է այդ կուսակցության իշխանության մենաշնորհի ավարտը։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Որոշ հեղինակներ դեդասո են անվանում նաև Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Բորիս Ելցինի կողմից Վլադիմիր Պուտինին իշխանության փոխանցման տեխնոլոգիան։


== Ծանոթագրություններ ==
Չխենիշ

Չխենիշ (վրաց.՝ ჩხენიში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սամտրեդիայի շրջան‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 50 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սամտրեդիայից հեռու է 10 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 553 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոդիոնցևո (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)

Ռոդիոնցևո (ռուս.՝ Родионцево), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տետրաթիոնատ

Տետրաթիոնատ անիոնը՝ S4O62−, ծծմբի օքսիանիոն է, որը հանդիսանում է տետրաթիոնական թթվի (H2S4O6) անիոնը, Իոնում առկա երկու ծծմբի ատոմները գտնվում են 0 օքսիդացման աստիճանում իսկ մյուս երկուսը՝ +5. Տետրաթիոնատը պոլիթիոնատների ([Sn(SO3)2]2− ընդհանուր բանաձևով անիոնների) ներկայացուցիչն է Դրա անվանումը ըստ IUPAC-ի՝ (սուլֆոնատոդիսուլֆանիլ)սուլֆոնատ է, համապատասխան թթվի անվանումը՝ (սուլֆոդիսոլֆանիլ)սուլֆոնաթթու.


== Առաջացում ==
Տետրաթիոնատը թիոսուլֆատի յոդով օքսիդացման պրոդուկտն է 

I2 + 2S2O32− + I2 → S4O62− + 2I−


== Կառուցվածք ==
Տետրաթիոնատի կառուցվածքը կարող է ներկայացվել խորանարդի երեք կողմերով անցնելիս, ինչպես ցույց է տրված ներքևի գծապատկերում։ Ներկայացված կառուցվածքը հանդիսանում է S4O62− անիոնը BaS4O6 միացության մեջ·2H2O և Na2S4O6·2H2O. 90° -ին մոտեցող անկյունաձև S-S-S-S կառուցվածները ընդհանուր են պոլիսուլֆիդներում։
 


== Հատկություններ ==
Ինչպես և այլ միջանկյալ օքսիդացման աստիճան ունեցող ծծմբի միացություններ, տետրաթիոնատը կարող է պողպատի և չժանգոտվող պողպատի տեղային կոռոզիայի պատճառ հանդիսանալ։
Ցույց է տրվել նաև, որ տետրաթիոնատը հանդես է գալիս որպես տերմինալ էլեկտրոնի ակցեպտոր՝ SalmonellaTyphimurium-ի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1980)

Ժողովածու (1980), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1980 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1391 թվականին Մովսես քահանա Ղազար գրիչի կողմից, Երզնկայում։ Ստացողը եղել է Հովհաննես Վարդենիսցին։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 16․7X12․3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 409 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիր։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ ոսկեթել մետաքս, կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 40ա, 160ա, 244բ։


== Բովանդակություն ==
Եւագրեայ Հարիւրաւորքն վեցերորդք։
Կիր․ Երզնկացւոյ լուծմունք Հարիւրարոացն Եւագրեայ։
Յովհ․ Վարդենիսցւոյ Բացայայտումն բանից Գր․ Նարեկացւոյ։
Սահմանք իմաստասիրականք իբր Հարցմամբ։
Ճարտասան Յաղագս բնութեան։
Գր․ Երուսաղէմացւոյ Սահմանք։
Մովս․ Քերթողի Վերլուծութիւնք Ստորագրութեանց Արիստատէլի։
Ան․ Շիրակացւոյ Յաղագս կշռոյ, կշռոց և կշռորդաց։
Ոսկեբերանի ճառք, մեկնութիւն տեսլեանն Պետրոսի։
ՅԱռ որս ճառից Գր․ Աստուածարանի։
Յաղագս Խոստովանութեան։
Յաղագս միաւորութեան և բնութեան։
Մասունք բանի։
Յովհ․ Որոտնեցւոյ Քարոզք։
Եօթնադրեանք։
Մանունք։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոր Տան

Մոր Տան (հունգ.՝ Than Mór, գերմ.՝ Moritz Than, հունիսի 19, 1828(1828-06-19), Բեչեյ, Սերբիա - մարտի 11, 1899(1899-03-11), Տրիեստ, Ավստրո-Հունգարիա), հունգարացի նկարիչ։ 1848-1849-ական թվականներին հունգարական հեղափոխության մասնակից։


== Կյանք և ստեղծագործություն ==
Մոր Տան սովորել է իրավաբանություն, ապա որոշել է իրեն նվիրել նկարչությանը։ Մասնկացել է 1848-1849 թվականների հունգարիական հեղափոխությանը։ Ավելի ուշ սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի նկարիչ Կարլ Ռալյի մոտ։ Ուսումն ավատելուց հետո կատարել է ճանապարհորդություն՝ նախ Գերմանիա, Բելգիա ապա Փարիզ, որտեղ էլ 1856 թվականին նկարել է «Մոհաչյան ճակատամարտ» կտավը (1526)։ Հետագայում երեք տարի ապրել է Հռոմում, որտեղ բարոն Սինայի (Georg Simon von Sina) պատվերով նկարել է առասպելական բովանդակությամբ նկարներ, օրինակ, «Ոդիսևս և Նավսիկա», «Ոդիսևս և Պենթիսլեյա»։ 1859 թվականին նկարիչը պատվեր է ստանում, ձևավորել Պեշտում գտնվող Ռեդուտյան դահլիճը։
Տան Մորը նաև նկարել է նկարներ պատմական բավանդաությամբ, դիմանկարներ (այդ թվում նաև Ավստրո-Հունգարիայի կայսեր դիմանկարը, Ավստրալիայի Ազգային գրադարանի նոր շենքի գլխավոր դահլիճի ձևովորման համար)։


== Հունգարական առաջին նամականիշի ստեղծում ==
1848 թվականին Մոր Տանը ստեղծել է առաջին հունգարիական փաստային նամականիշը։ Սակայն այդ նամականիշը այդպես էլ չեն օգտագործվել, քանի որ, 1849 թվականին Հունգարիան կորցրել է անկախությունը մտնելով Ավստրիայի կայրսրության կազմը։ Մոր Տանի ստեղծած նամականիշը այժմ Բուդապեշտի փոստային նամականիշների թանգարանում զբաղեցնում է պատվավոր տեղ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
(7559) Կիրստինմեյեր

(7559) Կիրստինմեյեր (անգլ.՝ Kirstinemeyer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի նոյեմբերի 14-ին Պոլ Յենսենի կողմից Բրորֆելդեում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,415212 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8369 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9935 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1370,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262586 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,37° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7559) Կիրստինմեյեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռոսոխովատա

Ռոսոխովատա (ուկրաիներեն՝ Росоховата), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1993 թվականին։
2010 թվականի տվյալներով Ռոսոխովատա գյուղում բնակվում էր 509 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 238,75 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վալգանա

Վալգանա (իտալերեն՝ Valganna), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում։
Բնակչությունը՝, ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, կազմում է 1462 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 122 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 21039, հեռախոսային կոդ՝ 0332։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0332 719755


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Բնության պատմության թանգարան (Հերակլիոն)

Կրետեի բնության պատմության թանգարան (հուն․՝ Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης), բնության թանգարան, որը գտնվում է Հունաստանի Կրետե կղզու վրա գտնվող Հերակլիոն քաղաքում։
Համարվում է Կրետե կղզու վրա գտնվող կարևոր զբոսաշրջային օբյեկտներից մեկը։


== Պատմություն ==
Հերակլիոնի բնության պատմության թանգարանը գտնվում է Հերակլիոնի կենտրոնական հատվածում։
Թանգարանը բացվել է 1981 թվականին՝ Կրետեի պետական համալսարանի հովանավորությամբ։ Թանգարանի ստեղծման նպատակը Միջերկրական ծովի արևելյան ավազանի բուսական և կենդանական աշխարհի մասին գիտելիքների ուսումնասիրումը, պաշտպանումն ու հանրայնացումն է։
Թանգարանը բացվեց վերականգնված արդյունաբերական շենքում, որը նախկինում եղել է էլեկտրական ենթակայան։


== Տե՛ս նաև ==
Հերակլիոնի հնագիտական թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website
Խաչան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խաչան (այլ կիրառումներ)Խաչան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում։ 1909 թվականին ուներ 70 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Խաչանում կային եկեղեցի և վարժարան։ Գյուղի բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է, փրկվածները բնակություն են հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Ռուգույ

Ռուգույ (ռուս.՝ Ругуй), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Տիխվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 31 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ղազան (Մշո գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ղազան (այլ կիրառումներ)Ղազան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուգա (Օնդայի վտակ)

Ռուգա (ռուս.՝ Руга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օնդա գետի աջ ափին՝ 141 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ստորին Վիգ, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020001312102000006307
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000630
Ավազանի կոդը - 02.02.00.013
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կարկառ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարկառ (այլ կիրառումներ)Կարկառ, քաղաք (ամրոց, բերդ, գյուղ, գյուղաքաղաք, ավան) Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Կարկառի գավառակում։ Հանդիսանում էր համանուն գավառակի կենտրոն։ Գտնվում էր Մալաթիա քաղաքից հարավ-արևելք, Եփրատ գետի աջ կողմում։


== Անվանումներ ==
Բնակավայրն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Գախթա, Գախտա, Գարգառ, Գարգար, Գեռգեռ, Գերգեր, Գերգեր գալեսի, Գյառգյառ, Կախթա, Կախտա, Կահտա, Կահտայն, Կառկառ, Կառկառ Նոր, Կարկար, Կեռկեռ, Կերկեռ քալեսի, Կերկեր, Կյախտա, Քարզալա, Քարքար, Քիխթա, Քյախթա, Քյախթե, Քյախտա, Քյուրքյուր։


== Պատմություն ==
Բնակավայրի տեղում ժամանակին գտնվել է Կոմագենեի Արսամեա քաղաքը։ 1283 թվականին բնակավայրը Մարաշի հետ միասին գրավվել է եգիպտական սուլթանի կողմից։
Հայ բնակչության մի մասը բնաջնջվեց, իսկ մնացածը բռնի մուսուլմանացվեցին 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
20-րդ դարի սկզբին ուներ 100 հայ տուն բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Կարկառն ուներ հայկական եկեղեցի և բերդ։ Բերդը կառուցված էր սև քարից՝ բարձր լեռան վրա։ Բերդի մասին տեսեկություններ են պահպանվել Մատթեոս Ուռհայեցու և Միխայիլ Ասորու մոտ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Արտաքին հղումներ ==
«Ձմեռը հայ են, ամառը՝ տաճիկ» կամ Կոմմագենեի արեւորդիները՝ Նեմրութի ստորոտին


== Ծանոթագրություններ ==
Գամարնյա (գյուղ, Մալինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳամարնյաԳամարնյա (ուկրաիներեն՝ Гамарня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1917 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գամարնյա գյուղում բնակվում էր 915 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,39 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2346,15 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չերնավկա (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Չերնավկա (ռուս.՝ Чернавка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստծո մոլորությունը

«Աստծո մոլորությունը» (անգլ.՝ The God Delusion), էթոլոգ, կենսաբան, Օքսֆորդի համալսարանի պրոֆեոսր (մինչև 2008 թվականը), գիտությունը ժողովրդականացնող Ռիչարդ Դոքինզի գիտամատչելի հրապարակախոսային գիրքը։
Գրքում Դոքինզը փաստարկներ է բերում այն բանի օգտին, որ գերբնական արարիչը համարյա անկասկած գոյություն չունի, իսկ մարմնավորված աստվածության հավատքը՝ պատրանք է։ Պատրանքը Դոքինզը սահմանում է որպես սխալ սևեռուն համոզվածություն, որը անփոփոխ է մնում անկախ փաստերից։ Նա մեջբերում է Ռոբերտ Փիրսիգի արտահայտությունը՝ «երբ մեկ մարդ տարված է պատրանքով՝ դա կոչվում է խելագարություն։ Երբ բազմաթիվ մարդիկ են տարված պատրանքով՝ դա կոչվում է կրոն»։ Գրքի առանձնահատկությունն է բազմաթիվ աղբյուրների օգտագործումը (ցանկը կազմում է մի քանի հարյուր անվանում)՝ ինչպես կրոնական, այդպես էլ աթեիստական ուղղվածության։
2006 թվականի նոյեմբերին «Աստծո մոլորությունը» աշխատությունը զբաղեցնում էր Amazon.com-ի բեսթսելլերների ցանկում երկրորդ տեղը։ 2006 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2007 թվականի փետրվարը «Նյու Յորք թայմս» հանդեսի վարկանիշով այն մտնում էր գիտական գրականության կոշտ կազմով բեսթսելլերների տասնյակի մեջ։ 2010 թվականի հունվարի դրությամբ վաճառվել է գրքի անգլերեն տարբերակի ավելի քան երկու միլիոն օրինակ։
Գիրքը մեծ ուշադրություն է գրավել, ունեցել է բազմաթիվ մեկնաբանություններ և արձագանքներ, ինչպես նաև մի քանի գիրք է գրվել ի պատասխան Դոքինզի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գրքին նվիրված Ռիչարդ Դոքինզի հարցազրույցը (անգլ.)
(191) Կոլգա

(191) Կոլգա (անգլ.՝ Kolga), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1878 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,896825 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6316 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1621 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Կոլգա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6483 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1800,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,199904 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,5° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(191) Կոլգա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դունգաներեն

Դունգաներեն, դունգանների լեզուն։ Պատկանում է չին-տիբեթական լեզվաընտանիքին։ Խոսվում է ՉԺՀ-ում (մոտ 3,5 միլիոն մարդ) և Միջին Ասիայում, գերազանցապես Ղրղզստանում և Ղազախստանում (մոտ 39 հազար մարդ, 1970)։ Կառուցվածքով անջատական տիպի լեզու է։ Ունի հարուստ հնչյունական կազմ (8 ձայնավոր, 34 բաղաձայն)։ Հիմնական տարբերակներն են գանսուանական և շենսիական բարբառները։ Միջին-ասիական դունգանների համար 1920-ական թվականների վերջերին ստեղծվել է լատինագիր, իսկ 1953 թվականից՝ ռուսագիր այբուբեն։ Արտասահմանյան դունգանները գործածում են արաբագիր այբուբեն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Դոմինիկ Փարսել

Դոմինիկ Հաքուն Միրթվեդ Փարսել (անգլ.՝ Dominic Haakon Myrtvedt Purcell, փետրվարի 17, 1970(1970-02-17), Ուոլոսի, Մերսիսայդ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլո-ավստրալիացի դերասան։ Հայտնի է Լինքոլն Բարոուզի դերով Fox հեռուստաալիքի «Փախուստ բանտից» և Ջերմային Ալիքի դերով, The CW հեռուստաալիքի «Վաղվա լեգենդները» հեռուստասերիալներում։


== Վաղ կյանք ==
Ծնվել է Իռլանդիայի Լաութ գյուղում։ Ֆիլ Միրտվելդի և Մերի «Մաուրեն» Փարսելի որդին է։ Նրա մայրը ունի իռլանդական ծագում, իսկ հայրը ֆրանսիական ծագում ունեցող նորվեգացի է։ 1972 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Նոր Հարավային Ուելս, իսկ հետո արևմտյան Սիդնեյ։ Փարսելը աճախել է Բլեքսլենդի արևելյան հանրային դպրոցը, Բլեքսլենդի ավագ դպրոցը, Սուրբ Դոմինիկի դպրոցը և ՄաքՔարթիի կաթոլիկ դպրոցը։ Հետագայում նա հաճախել է Ավստրալիայի երիտասարդների թատրոն, իսկ հետո ընդունվել է Ավստրալիայի դերասանական արվեստի ակադեմիա, որտեղ նա սովորել է Հյու Ջեքմանի հետ։


== Անձնական կյանք ==
2011 թվականից նա հանդիպել է «90210» հեռուստասերիալի նախկին աստղ ԱննաԼին ՄաքՔորդի հետ։ 2014 թվականին զույգը հայտարարեց իրենց բաժանման մասին, սակայն մեկ տարի անց նրանք վերսկսեցին իրենց հարաբերությունները։ ՄաքՔորդը People Magazine-ին տված հարցազրույցում ասել է, որ ետ է եկել նրա կյանք որպես ընկեր այն ժամանակ, երբ պարզվեց, որ նա ունի մաշկի քաղցկեղ, սակայն շուտով նրանց հարաբերությունները նորից ռոմանտիկ բնույթ ունեցան։ 2016 թվականին Դոմինիկը և ԱննաԼինը կրկին բաժանվեցին։
2016 թվականի հունիսի 1-ին  «Փախուստ բանտից» հեռուստասերիալի 5-րդ եթերաշրջանի նկարահանումների ժամանակ Մարոկոյում ստացել է վնսավածքներ։ Դերասանին Մարաքեշից արագ տեղափոխեցին Կասաբլանկա, որտեղ նա ստացավ բուժում քթի կոտրվածքի և այլ վնասվածքների համար։
Ունի 4 երեխա իր առաջին ամուսնությունից։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Որպես պրոդյուսեր ===


=== Հեռուստատեսություն ===


=== Տեսախաղեր ===


== Մրցանակներ և առաջադրումեներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դոմինիկ Փարսելը Internet Movie Database կայքում
Դոմինիկ Փարսել Ինստագրամում
Բար (Ստորին Հռենոսի գավառ)

Բար (ֆր.՝ Barr), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 6830 մարդ, բնակչության խտությունը` 331.39 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.61 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 30 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 4335 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 3277-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1058։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,6 %։ 3277 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2860 անձ (1522 տղամարդ և 1338 կին)։ Գործազուրկ են եղել 417 անձ (195 տղամարդ և 222 կին)։ 1058 անաշխատունակներից 364-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 331-ը` թոշակառուներ, իսկ 363-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Արդեն Չո

Արդեն Չո (անգլ.՝ Arden Cho, օգոստոսի 16, 1985(1985-08-16), Ամարիլլո, Տեխաս), կորեա-ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի և մոդել։ Հայտնի է դարձել «Պատանի գայլը» հեռուստասերիալի շնորհիվ, որտեղ մարմնավորել է Քիրա Յուկիմուրայի կերպարը։


== Կենսագրություն ==
Արդեն Չոն ծնվել է Ամարիլո քաղաքում, Տեխաս նահանգում։ Փոքր տարիքից նվագում է դաշնամուր և թավջութակ, ինչպես նաև զբաղվել է պարով և մարմնամարզությամբ։
2003 թվականին Չոն ավարտել է Էփլ-Վելի ավագ դպրոցը (անգլ.՝ Apple Valley Senior High School)։ 2007 թվականին ավարտել է Ուրբանա-Չամփեյնի Իլինոյսի համալսարանը (մասնագիտությունը` հոգեբան)։


== Մոդելային կարիերա ==
2004 թվականին Չոն հաղթում է «Միս Չիկագո» մրցույթում։
Չոն եղել է մոդել Nike-ի համար 2008 թվականին։ Ինչպես նաև եղել է մոդել Clinique-ի և Reebok-ի համար 2010 թվականին։ Սրանց հետ մեկտեղ` նաև` Apple, Alexander McQueen ընկերությունների և Vogue, Nylon Magazine ամսագրերի համար։


== Հեռուստասերիալ ==
2014 թվականին Արդեն Չոն հայտնի է դարձել իր Կիրա Յուկիմուրայի դերով Պատանի գայլը հեռուստասերիալում (չորրորդ և հինգերորդ եթերաշրջաններում), սակայն 2016 թվականի ապրիլի 12-ին իր յութուբյան կայքում հայտարարեց, որ լքում է հեռուստասերիալը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.ardencho.com/ Արդեն Չո. պաշտոնական կայք
Տեսանյութը ՅուԹյուբում
Տեսանյութը ՅուԹյուբում
Arden Cho Internet Movie Database կայքում
Arden Cho on alive not dead Archived 2014-07-17 at the Wayback Machine.
Arden Cho on Model Mayhem
Բրենթ Դոգերտի

Բրենթ Դևիդ Դոգերտի (անգլ.՝ Brant David Daugherty, օգոստոսի 20, 1985(1985-08-20), Մեյսոն, Ուորեն, Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Հմայիչ խաբեբաները» հեռուստասերիալում կատարած Նոել Կանի դերով։ 2012 թվականից մինչև 2013 թվականը նկարահանվել է «Մեր կյանքի օրերը» հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով Բրայանին։


== Կենսագրություն ==
Դոգերտին ծնվել և մեծացել է Օհայո նահանգի Մեյսոն քաղաքում՝ Դևիդ Դոգերտիի (արվեստի ուսուցիչ) և Մերի Բեթ Դոգերտիի (ծնունդով՝ Հիրտ) ընտանիքում, որը վերականգնողական ծառայություններ է մատուցում Ցինցինատիի մանկական հիվանդանոցում։ Հայրը մահացել է 2009 թվականի փետրվարի 19-ին՝ 57 տարեկան հասակում։ Ունի եղբայր՝ Ադամը, և քույր՝ Քեյթին։
Սովորել է «William Mason High School»-ում, որտեղ խաղացել է ֆուտբոլ։ 2008 թվականին՝ «Columbia College Chicago» քոլեջում կրթությունն ավարտելուց հետո, տեղափոխվել է Լոս Անջելես։ Ներկայումս բնակվում է Արևմտյան Հոլիվուդում։


== Գործունեություն ==
2013 թվականին Բրենթը «Բանակային կանայք» հեռուստասերիալի 7-րդ եթերաշրջանում խաղացել է կրկնվող դեր։ Նույն տարում նա «Շատ սոված խաղեր» ֆիլմում ընտրվել է Դեյլի դերի համար։ 2014 թվականին նկարահանվել է «Զայրույթի կառավարում» հեռուստասերիալի մեկ սերիայում։
Մասնակցել է «Պարեր աստղերի հետ» շոուի 17-րդ եթերաշրջանին՝ հանդես գալով պրոֆեսիոնալ պարուհի Պետա Մարգաթրոյդի հետ։ Նրանք դուրս են մնացել ութերորդ շաբաթում՝ զբաղեցնելով 7-րդ հորիզոնականը։
2016 թվականին «Ազատության հիսուն երանգները» ֆիլմում ընտրվել է Լյուք Սոյերի դերի համար։


== Անձնական կյանք ==
2016 թվականին սկսել է հանդիպել դերասանուհի Քիմբերլի Իդալգոյի հետ։ 2018 թվականի փետրվարին՝ Ամստերդամ կատարած ուղևորության ժամանակ, զույգը նշանադրվել է։ 2019 թվականի հունիսի 15-ին նրանք ամուսնացել են։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կայամաա

Կայամաա (էստ․՝ Kajamaa), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սակու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 61 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բյորկ

Բյորկ Գվյուդմյունդսդոուտիր (իսլ` Björk Guðmundsdóttir, նոյեմբերի 21, 1965(1965-11-21)[…], Ռեյկյավիկ, Իսլանդիա), իսլանդացի երգչուհի, դերասանուհի, երաժիշտ, կոմպոզիտոր և երգերի հեղինակ, շատ մրցանակների դափնեկիր։
Երգերը պատկանում են տարբեր ոճերի, այդ թվում ալտերնատիվ ռոք, փանք, էլեկտրոնիկա, ինդի-փոփ, թրիփ-հոփ, modern classic, IDM: 2010 թվականին ՞վեդական թագավորական ակադեմիայի կեղմից արժանացել է Polar Music Prize մրցանակի։ Սկզբնական շրջանում ճանաչում ստանում է, որպես the Sugarcubes ռոք-խմբի վոկալիստ։ Այդ խմբի "Birthday" սինգլը (1987) դարձա Մեծ Բրիտանիայի ճանաչված հիթերից մեկը և արժանացավ երաժշտական քննադատների հավանությանը։ Բյորկն իր սոլո կարիերան սկսել է 1993 թվականից։ Նրա առաջին՝ Debut ալբոմը բաղկացած էր հիմնականում պարային էլեկտրոնային երաժշտությունից, հաուս, ջազ, թրիփ-հոփ։ NME-ի տվյալներով ամբողջ աշխարհում վաճառվել է Debut-ի ավելի քան 4,7 մլն. կրկնօրինակ։ Այժմ, Բյորկը ստեղծել է սեփական էլեկտրոնային երաժշտական ոճ, որն ներառում է պարային, ռոք, ջազ, էլեկտրոնիկ և ավանգարդ երաժշտության ասպեկտներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուկա Մառոնե

Լուկա Մառոնե (իտալ.` Luca Marrone, մարտի 28, 1990(1990-03-28), Թուրին, Իտալիա), իտալացի կիսապաշտպան, ով հանդես է գալիս իտալական «Յուվենտուսում»։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Յուվենտուս» ===
8 տարեկան հասկանում Մառոնեն ընդունվել է «Յուվենտուսի» ֆուտբոլային ակադեմիա։


=== «Սիենա» ===
2010 թվականի աշնանը Մառոնեն վարձավճարով տեղափոխվել է իտալական «Սիենա»։


=== «Սասսուլո» ===
2013-2014 թվականների ընթացքում Մառոնեն վարձավճարով հանդես է եկել «Սասսուլոյում»։


== Ազգային հավաքական ==
2009-2013 թվականների ընթացքում Լուկան հանդես է եկել Իտալիայի Մ21 հավաքականում։


== Ձեռքբերումներ ==
Իտալիայի չեմպիոն - 2012, 2013
Իտալիայի սուպերգավաթակիր - 2012, 2013


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում
Մեդեա (օպերա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեդեա (այլ կիրառումներ)Մեդեա (ֆր.՝ Médée), Լուիջի Քերուբինիի օպերա (քնարերգական ողբերգություն) երեք գործողությամբ։ Ֆրանսերեն լիբրետտոն Ֆրանսու Բենուա Հոֆմանի ըստ Պիեռ Կոռնեյլի համանուն ողբերգության, որն իր հերթին հիմնված է Եվրիպիդեսի և Սենեկայի ողբերգությունների վրա։ Առաջնախաղը կայացել է Փարիզի «Ֆեյդո» թատրոնում 1797 թ. մարտի 13-ին։ Համարվում է Կերուբինիի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Մեդեայի դերերգը հույն երգչուհի Մարիա Կալլասի լավագույն դերերից մեկն է։
Մեծ Զավյազկա

Մեծ Զավյազկա (ռուս.՝ Большая Завязка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բուզուլուկ գետի աջ ափին՝ 171 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 52 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բուզուլուկ գետն է, գետի ենթաավազանը Բուզուլուկ և Խոպյոր գետերն են։ Գետավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010200412107000007651
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000765
Ավազանի կոդը - 05.01.02.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նշնա Գողթնեցի

Նշնա Գողթնեցի (1-ին դար), հայ իշխանուհի, Գողթն գավառի տիկին։
Շաբ Գողթնեցի իշխանի կինը և Խոսրով Գողթնեցու մայրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վլասովկա (գյուղ, Կեգիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎլասովկաՎլասովկա (ուկրաիներեն՝ Власівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1819 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վլասովկա գյուղում բնակվում էր 662 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,41 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 194,13 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալմաստ (ընկերություն)

Երևանի «Ալմաստ» գործարան, արհեստական ալմաստափոշիների սինթեզի և քարի ու բնական ոչ մետաղական նյութերի մշակման համար կտրող-հղկող գործիքներ արտադրող ձեռնարկություն։ Հիմնադրվել է 1964 թվականին։ Այժմ ձեռնարկությունը պատկանում է «ԱԼՄԱՍՏ» բաց բաժնետիրական ընկերությանը (տնօրեն Վանիկ Բաբկենի Հովսեփյան, 2015 թ.)։ 2011 թվականի դրությամբ ընկերությունում աշխատում էր 65 մարդ՝ 80 հազար դրամ միջին աշխատավարձով։


== ԽՍՀՄ տարիներ ==
Սինթետիկ ալմաստների թողարկմամբ երկրորդն էր ԽՍՀՄ-ում։ ԽՍՀՄ տարիներին արտադրանքն իրացվում էր ԽՍՀՄ-ում և արտասահմանում (ԱՄՆ, Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն, Հունգարիա, Բուլղարիա)։ 1975 թվականին Լայպցիզի միջազգային տոնավաճառում ալմաստե բաժակաձև օղակն արժանացել է ոսկե մեդալի, իսկ ԺՏՆՑ «Ալմաստ-75»-ում բազմաբյուրեղ ալմաստները՝ առաջին կարգի դիպլոմի։ ԽՍՀՄ-ի տարիներին գործարկվել է նաև Ապարանի շրջանի Արագածի արհեստական բազմաբյուրեղ ալմաստների մասնաճյուղը։


== 2013 թվական ==
Մանրածախ գներով 2013 թ –ի ընթացքում արտադրվել է 107.537.000 դրամի արտադրանք։ Արտադրության հումքը (մետաղ, անագ, պղինձ և այլն) ընկերությունը ձեռք է բերել Ռուսաստանից և Չինաստանից։ 2013 թվականին ներմուծել է Չինաստանից 7.122.010 դրամի ալմաստափոշի, իսկ Ռուսաստանից.

3.413.105 դրամի անագի փոշի,
2.265.442 դրամի կարծր համաձուլվածքային փոշի,
4.239.630 դրամի պղնձի փոշի։Ընկերությունը արտահանել է Լեհաստան 553.205 դրամի ալմաստային գործիքներ։ 2013 թվականին իրացվել է 130.901.000 դրամի արտադրանք։ Արտադրանքի իրացումը հիմնականում եղել է տեղական շուկայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Շերաշևո

Շերաշևո (ռուս.՝ Шерашево, չուվաշերեն՝ Шураç), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 262 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆուչեկիո

Ֆուչեկիո (իտալերեն՝ Fucecchio), կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Ֆլորենցիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 22 297 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 348 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 65կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 50054։ Հեռախոսային կոդ՝ 0571։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 0571 2681
Էլեկտրոնային փոստ՝ urp@comune.fucecchio.fi.it
Պաշտոնական կայքը՝ http://www.comune.fucecchio.fi.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ծույլերի երկիրը

Ծույլերի երկիրը (հոլ.՝ Luilekkerland), հոլանդացի գեղանկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարը։ Նկարի անվանումը` Լյոյլեկերլենդ (հոլ.՝ Luilekkerland), բառացի նշանակում է ծուլորեն քաղցր երկիր` lui` ծույլ, lekker` քաղցր և land՝ երկիր։ Նկարում պատկերված է հոգեկան դատարկությունը, որը վրա է հասնում յոթ մեղքերից երկուսի` ծուլության ու որկրամոլության հետևանքով։
«Ծույլերի երկիրը» կտավը սատիրայի օրինակ է` ուղղված նախահեղափոխական 60-ական թվականների հոլանդական հասարակությանը։ Նկարի ձախ անկյունում կարելի է տեսնել նկարչի ստորագրությունը և նկարի ստեղծման տարեթիվը` 1567 թվական։


== Սյուժե ==
Ինչպես Բրեյգելի շատ այլ գործերում, այս կտավի հիմքում նույնպես կա համապատասխան ասացվածք. «Չկա ավելի հիմար բան, քան ծուլության քաղցրությունը» (հոլ.՝ Geen ding is er gekker dan lui en lekker)։ «Ծույլերի երկիրը» հեքիաթային երկիր է` կաթե գետերով, կիսելային ափերով, ինչը հանդիպում է եվրոպական շատ երկրների հեքիաթներում։ Ծույլերի մտացածին երկրի չափածո տարբերակը, որ հեղինակել է Հանս Սաքսը, ի հայտ է եկել 1536 թվականին Նյուրնբերգում։ Հավանաբար հենց դրա հիման վրա էլ ստեղծվել է հեքիաթի` Բրեյգելի կտավի հետ շատ ընդհանրություններ ունեցող արձակ տարբերակը, որ հրատարակվել է 1546 թվականին Անտվերպենում։ Հեքիաթի գլխավոր հերոսները տարբեր դասերի ներկայացուցիչներ են` ասպետ, զինվոր, գյուղացի, ուսանող։ Ստեղծագործության խրատական իմաստը պարզ է. խիստ քննադատել մարդկային ծուլությունը։ Սակայն դժվար թե նկարը ստեղծված լինի որպես հեքիաթի նկարազարդում։ Նրա հարցադրումն ավելի ընդգրկուն է ու լայն, ունի որոշակի ուղղվածություն, ներկայացվում է հասարակության անգործությունն ու իներտությունը, դատարկ երազանքներին տրվելը։


== Լյոյլեկերլենդ ==
Որպեսզի հայտնվեն ծույլերի երկրում, պետք է ուտելով ճանապարհ բացեն շիլայի սարով, որը պատկերված է նկարի վերին աջ անկյունում։ Այնտեղ ընկնողը իսկույն նկատում է երշիկը, տապակած խոճկորը, որ վազում է դանակը մեջքին, կարկանդակներով ծածկված տանիքով խրճիթը և բազում այլ համեղ ուտելիքներ։ Խրճիթի շեմին ընկած է բաց բերանով մարդը, ով հենց նոր է հայտնվել երկրում և բերանը բաց սպասում է, որ տապակած աղավնին հայտնվի իր բերանում։
Նկարի կենտրոնում` ծառի շուրջ, պառկած են երեք մարդ (նրանց դիրքը անիվ է հիշեցնում), ովքեր հասել են իրենց երազանքների գագաթնակետին։ Հագուստից և նրանց պատկանող իրերից կարելի է ճանաչել գյուղացուն, զինվորին և գիտնականին կամ եկեղեցական սպասավորին։
Հեքիաթային հագեցվածության մասին, որ իր նկարում պատկերել է Բրեյգելը 1567 թվականին, այն ժամանակներում խոսք լինել անգամ չէր կարող։ Ֆեռնանդո Ալբա հերցոգը, իսպանական զորքերը գլխավորելով, ներխուժել էր Նիդեռլանդներ։ Նկարում պատկերված է բարեկեցության ուտոպիան։ Իր հրաշալի պարզությամբ կոմպոզիցիան, որ խորհրդանշում է բախտի անիվը, միայն ուժեղացնում է այդ տպավորությունը։ Միաժամանակ զգացվում է կատարվածի նկատմամբ որոշակի հեգնանք. չէ՞ որ որկրամոլությունն ու ծուլությունը բոլոր ժամանակներում համարվել են մեղքեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Боргези С. Старая пинакотека: Мюнхен: Альбом. 2003
Т. А. Седова. Старая пинакотека в Мюнхене. М.: Искусство, 1990
L. Cirlot (dir.), Alte Pinakothek, Col. «Museos del Mundo», Tomo 21, Espasa, 2007. ISBN 978-84-674-3825-3, págs. 70—73
Manfred Wundram, «El Renacimiento y el Manierismo» en Los maestros de la pintura occidental, Taschen, 2005, pág. 205, ISBN 3-8228-4744-5
Կիկնուր

Կիկնուր (ռուս.՝ Кикнур), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Կիկնուրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4595 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ասուան (մուհաֆազա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ասուան (այլ կիրառումներ)Ասուանի մարզ (արաբ․՝ محافظة أسوان‎‎‎), Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության 29 մուհաֆազաներից մեկը։ Ասուանյի մաուֆազայի վարչական կենտրոնը համարվում է համանուն քաղաքը, որը հանդիսանում է նաև վարչական միավորի ամենախոշոր բնակավայրը։ Մուհաֆազան դեպի ծով ելք չունի։ Հարավում սահմանակցում է Սուդանին։
Մաուֆազան զբաղեցնում է 62 726 կմ² տարածք և համարվում է 4-րդ ամենամեծ վարչական միավորը երկրի ներսում։


== Վարչական բաժանում ==
Մաուֆազան իր հերթին բաժանված է 8 շրջանների, որոնցից մի քանիսը ունեն քաղաքային կարգավիճակ.

Իֆդու (արաբ․՝ إدفو‎‎‎)
Կոմ Օմբո (արաբ․՝ كوم أمبو‎‎)
Դարաու (արաբ․՝ درعا‎‎)
Ասուան (արաբ․՝ شركة غوموروك‎‎)
Ասուան (արաբ․՝ أسوان‎‎‎)
Նուբիական շրջան (արաբ․՝ المنطقة النوبية‎‎)


== Բնակչություն ==
2006 թվականի տվյալներով մաուֆազայի ընդհանուր բնակչությունը կազմում է ավելի քան 1 միլիոն մարդ։ Այդ ցուցանիշով այն գրավում է 17-րդ տեղը Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության մարզերի շարքերում։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 18,88 մարդ/կմ²։
Հիմնական բնակիչներն արաբներն են, որոնք մեծ մասամբ դավանում են իսլամ։ Մյուս խոշոր ազգային փոքրամասնություններից են բեդվիններն ու նուբիացիները։
Ասուանի մուհաֆազայի պաշտոնական լեզուն համարվում է արաբերենը, որը աֆրասիական ընտանիքի սեմական լեզվախմբին պատկանող լեզու է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Նշումներ ==
Լեոնիդ Պոպով

Պոպով Լեոնիդ Իվանովիչ (օգոստոսի 31, 1945(1945-08-31), Ալեկսանդրիա, Կիրովոգրադի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչու, Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (1980-1981), Հունգարիայի ժողովրդական Հանրապետության 1980, Վիետնամի Սոցիալիստական Հանրապետության աշխատանքի 1980, Կուբայի Հանրապետության 1980, Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության (1981) հերոս, փոխգնդապետ։
Տիեզերագնացների ջոկատում ընդգրկվել է 1971 թվականին։ Ավարտել է Չեռնիգովի օդաչուների բարձրագույն զինվորական ավիացիոն ուսումնարանը 1968, Յուրի Գագարինի անվան ռազմաօդային ակադեմիան 1976։ 1980 թվականի ապրիլի 9-ին, Վալերի Ռյումինի հետ, որպես հրամանատար, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-35» տիեզերանավով։
Ապրիլի 10-ին տեիզերանավը կցվել է «Սալյուտ-6» - «Պրոգրես-8» ուղեծրային համալիրին, և տիեզերագնացները թռիչքը շարունակել են «Մալյուտ-6» ուղեծրակայանով, որին թռիչքի ընթացքում կցվել են «Աոյուզ-36» (մայիսի 27-ին, տիեզերագնացներ՝ Վալերի Կուբասով, Բերտալան Ֆարկաշ), «Սոյուզ Տ-2» (հունիսի 5-ին, տիեզերագնացներ՝ Յուրի Մալիշև, Վլադիմիր Ակսյոնով), «Սոյուզ-37» (հուլիսի 24-ին, տիեզերագնացներ՝ Վիկտոր Գորբատկո, Ֆամ Տուան), «Սոյուզ-38» (սեպտեմբերի 19-ին, տիեզերագնացներ՝ Յուրի Ռոմանենկո, Տամայո Մենդես) տիեզերանավերը, «Պրոգրես-9, 10, 11» բեռնատար ավտոմատ փոխադրական տիեզերանավերը։ 1980 թվականի հոկտեմբերի 11-ին տիեզերագնացներ Պավել և Վալերի Ռյումինները վայրէջք են կատարել «Սոյուզ-37» տիեզերանավով (թռիչքը տևել է 185 օր)։
1981 թվականի մայիսի 14-22-ին, Դումիտրու Պրունարիույի հետ, որպես հրամանատար, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-40» տիեզերանավով, որը կցվել է «Սալյուտ- 6»-«Սոյուզ Տ-4» ուղեծրային համալիրին (ուղեծրում էր 1981 թվականի մարտի 13-ից, տիեզերագնացներ՝ Վլադիմիր Կովալյոնոկ, Վիկտոր Սավինիխ)։ 1982 թվականի օգոստոսի 19-27-ին, Ալեքսանդր Սերեբրովի և Սվետլանա Սավիցկայայի հետ, որպես հրամանատար, թռիչք է կատարել «Մոյուզ Տ-7» տիեզերանավով։
Օգոստոսի 20-ին տիեզերանավը կցվել է «Մալյուտ-7»-«Մոյուզ Տ-5» ուղեծրային համալիրին (ուղեծրում էր 1982 թվականի մայիսի 14-ից, տիեզերագնացներ՝ Անատոլի Բերեզովոյ, Վալենտին Լեբեդև)։


== Ծանոթագրություններ ==
Շաքե Վարսյան

Շաքե Վարսյան (Վարսենիկ Հակոբի Բոյաջյան, մայիսի 14, 1925(1925-05-14), Նիկոսիա, Նիկոսիայի շրջան, Կիպրոս - 1996), հայ արձակագիր, լրագրող։ ՀԽՍՀ վաստակավոր լրագրող (1981): ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1946), ԽՄԿԿ անդամ (1968): Իր անվան առաջին մասին (Վարս) միացրել է ազգանվան յան վերջավորությունը և ստեղծել Վարսյան գրական անունը։


== Կենսագրություն ==
Շաքե Վարսյանը ծնվել է 1925 թվականին Կիպրոսի Նիկոսիա քաղաքում։ Սովորել է Նիկոսիայի Մելիք-Ուզունյան վարժարանում, 1943 թվականին ավարտել է Մելքոնյան կրթական հաստատությունը։ Նույն թվականին տեղափոխվել է Բեյրութ, ուսումը շարունակել Բեյրութի ամերիկյան համալսարանում։ Բեյրութում աշխատել է «Նոր ուղի» պարբերագրքի խմբագրակազմում։ 1946 թվականին հայրենադարձել է։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժնում։ 1965 թվականից աշխատել է «Հայրենիքի ձայն» շաբաթաթերթի խմբագրությունում որպես բաժնի վարիչ։
Գ. Սևանի և Վ. Պետոյանի հեղինակցությամբ սփյուռքահայ դպրոցների համար կազմել է «Հայ գրականություն» դասագիրքը (Ե տարի, 1964, 1969, 1971, 1974, 1978)։


== Երկեր ==
Վերածնության ծաղիկներ (Նովելներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1949։
Հայ գրականություն։ Ե տարի։ (Սփյուռքի դպրոցների համար) 1964։
Հայ գրականութիւն, 1989։


=== Թարգմանություններ ===
Ֆաստ Հովարդ, Պիկսքիլ-ԱՄՆ, Երևան, Հայպետհրատ, 1953։


== Ծանոթագրություններ ==
(5470) Կուրտլինդստրյոմ

(5470) Կուրտլինդստրյոմ (անգլ.՝ Kurtlindstrom), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 28-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,200577 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7345 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6667 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2091,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172132 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,28° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5470) Կուրտլինդստրյոմ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ավետում (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ավետում (այլ կիրառումներ)Ավետում, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ավետում բառից (ի հիշատակ Աստվածածնի Ավետման տոնի)։ Համապատասխանում է Համբարձում, Երևում, Ավետիս անձնանուններին։ Հնուց չի գործածվել, տարածված հնկահայերի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արմեն Պուրտոյան

Արմեն Յուրիկի Պուրտոյան (սեպտեմբերի 29, 1970(1970-09-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Արմեն Պուրտոյանը ծնվել է 1970 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Երևանում։ 1993 թվականին ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ Ստացել է Ֆիզկուլտուրայի ուսուցչի, սպորտի միջազգային վարպետի որակավորումը։ 1987-1989 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ երիտասարդական, աշխարհի և Եվրոպայի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնությունների հաղթող։ 1988 թվականին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1994-1997 թվականներին եղել է Երևանի «Արաքս» արտադրական կոոպերատիվի փոխտնօրեն, իսկ 1997-2003 թվականներին` տնօրեն։ 2003-2007 թվականներին` եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՀԿ)։ Եղել է Ազգային ժողովի սոցիալական, առողջապահության և բնության պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է ՀՀԿ խմբակցության անդամ։ 2007 թվականի մայիսի 12-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 13 ընտրատարածքից։


== Անձնական Կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի մեկ երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեորգի Վանգելով

Գեորգի Վանլենտինով Վանգելով (բուլղար․՝ Георги Валентинов Вангелов, հուլիսի 29, 1993(1993-07-29), Ռադնևո, Ստարա Զագորայի մարզ, Բուլղարիա), բուլղար ազատ ոճի ըմբիշ, Եվրոպայի և Աշխարհի գավաթի առաջնությունների մրցանակակիր, Տոկիոյի 2020 թվականի Օլիպիական խաղերի մասնակից։


== Կարերիա ==
2016 թվականի մարտին Ռիգայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում, 3-րդ տեղի համար մարտում հաղթելով Բելառուսի նարկայացուցիչ Ասադուլա Լաչինովին, դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ 2020 թվականի դեկտեմբերին Բելգրադում՝ Աշխարհի անհատական գավաթում, 3-րդ տեղի համար մարտում հաղթել է տաջիկ Մուհամադ Իկրոմովին՝ դառնալով բրոնզե մեդալակիր։ 2021 թվականի մարտին Բուդապեշտում Տոկիոյի 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի եվրոպական որակավորման մրցաշարում Ադրբեջանի ներկայացուցիչ Իսլամ Բազարգանովին հաղթելուց հետո ստացել է արտոնագիր։ 2021 թվականի օգոստոսին Օլիմպիական խաղերի ժամանակ բրոնզե մեդալի համար մենամարտում պարտվել է Նուրիսլամ Սանայևին, որը ներկայացնում էր Ղազախստանը և զբաղացրել է 5-րդ տեղը։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի դուստր՝ Մարիան, որը ծնվել է 2017 թվականին։


== Ձեռքբերումներ ==
Եվրոպայի  ըմբշամարտի առաջնություն 2010՝ 
Ըմբշամարտի աշխարհի պատանեկան առաջնություն 2011՝ 
Եվրոպայի  ըմբշամարտի առաջնություն 2013 ՝ 
Եվրոպայի առաջնություն U23 2015 ՝ 
Ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2016 ՝ 
Ազատ ոճի ըմբշամարտի Բուլղարիայի առաջնություն 2020 ՝ 
Ըմբշամարտի աշխարհի անհատական գավաթ 2020՝ 
Օլիմպիական խաղեր 2020՝ 5


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանսուազա Պրևո (պարուհի)

Ֆրանսուազա Պրևո (մոտ 1680, Փարիզ - 1741, Փարիզ), ֆրանսիացի բալետի պարուհի, որը դասական բալետում հիմնադրել է դրամատիկ պարը։ Նա ոճային էր, արտահայտիչ, թեթև և դրամատիկ։ 1699 թվականին Atys բալետով Պրեվոն հանդես է եկել Փարիզի օպերայում, այնուհետև փոխարինել է Մարի-Թերեզ դե Սուբլինյիին՝ որպես գլխավոր դերակատար։ 1708 թվականին նա ելույթ է ունեցել Ժան Բալոնի հետ Կորնեյլիի Les Horaces- ի վերջին տեսարանում: Ասում են, որ այս ներկայացումը հուզել ու լացացրել է հանդիսատեսին: Պահպանելով իր հետաքրքրությունը պարերի կտրուկ ներուժի վերաբերյալ, 1714 թվականին Պրևոն ստեղծել է հանրահայտ մենապար, որը կոչվում էր «Les Caracteres de la Danse»: Կոմպոզիտոր Ժան Ֆերի Ռեբելը բեմադրել էր այն որպես պարաշարք, որի հերոսները ներկայացնում էին տարբեր տարիքի և սեռի սիրահարների, որոնցից յուրաքանչյուրին Պրևոն ներկայացնում էր տարբեր երաժշտության ներքո։ Նա այս մենապարը ուսուցանել է իր երկու ամենաառաջադեմ ուսանողուհիներին՝ Մարի Կամարգոյին ու Մարի Սալլեին։ Կամարգոն առաջինն է սովորել ու այն ներկայացրել Փարիզի օպերայում իր դեբյուտի ժամանակ: Նրա աճող հաջողությունը խանդ է առաջացրել Պրևոյի մոտ, իսկ Կամարգոն մի անգամ տպավորիչ իմպրովիզացիա է արել բացակայող տղամարդ պարողի փոխարեն։ Մարի Սալլեի ժամանումը և նրա կողմից մենապարի ձևափոխությունը արտացոլում էր այն ժամանակի մոտեցումները պարի նկատմամբ՝ տեխնիկական փայլը հակադրելով դրամատիկ խորությանը։
Պրևոն որպես առաջին պարուհի թոշակի է անցել 1730 թվականին․ նրան փոխարինել են իր ուսանողուհիները։


== Տես նաև ==
Պարող կանայք


== Ծանոթագրություններ ==
Source: Encyclopædia Britannica "Françoise Prévost".
Source: Au, Susan, "Ballet and Modern Dance, 2nd edition (New York, 2006)
Վինդիշէշենբախ

Վինդիշէշենբախ (գերմ.՝  Windischeschenbach), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Վալդնաբի Նոյշթաթ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը՝ 5177 մարդ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով Զբաղեցնում է 36,38 քառ. կմ տարածք։ Պաշտոնական կոդն է՝ 09 3 74 168։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սուդաստե

Սուդաստե (էստ․՝ Sudaste), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Մեկսա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 101 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Խեյրիմլի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փայտասար (այլ կիրառումներ)Խեյրիմլի (ադրբ.՝ Xeyrimli), գյուղատեղի (նախկինում՝ գյուղ) ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Ղազախի շրջանում։ 1992 թվականի մարտի 8-ից գյուղի տարածքը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերի վերահսկողության տակ։


== Տես նաև ==
Ղազախի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Սխտորաշեն

Սխտորաշեն,  գյուղ Արցախի Մարտունու շրջանում։ Մտնում է Կարմիր Շուկա համայնքի մեջ։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Մարտունու շրջանի շրջկենտրոն Մարտունի քաղաքից հեռու է մոտ 23 կմ դեպի հարավ արևմուտք, գտնվում է  Վարանդա գետի հովտի ձախափնյա լանջին։ Գյուղի կլիման մեղմ է։


== Պատմություն ==
1890-ական թվականներին այստեղ կար 65 տուն, 484 բնակիչ։ Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել է 243 մարդ, որից 131-ը զոհվել է։ Գյուղը տվել է երկու գեներալ` Աշոտ Դադայան և Արշակ Դադայան։ Հետագայում գյուղի զարգացմանը և պահպանմանը  որևէ ուշադրություն չի դարձվել, գյուղի տնտեսությունը միացվել է գյուղից մեծ հեռավորության վրա գտնվող Կարմիր շուկայի պետական տնտեսությանը, արդյունքում գյուղացիները ստիպված են եղել հեռանալ Ղարաբաղից կամ տեղափոխվել Կարմիր շուկա։ Մինչև 1984 թ. Սխտորաշենը համարյա ամայացած է եղել։ Միայն վերջին տարիներին մի քանի բնակիչներ վերադարձել են և վերակառուցել իրենց տները։ Ի վերջո, գյուղը վերածնվում է։


== Բնակչություն ==
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Պատմական հուշարձաններ ==
Գյուղի եկեղեցին կառուցվել է 19-րդ դարի վերջերին։ Գյուղի մոտ գտնվող պատմական առավել մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող օբյեկտներից են երեքական սառնորակ ու հորդառատ աղբյուրները և դրան հովանի` ավելի քան 2010 տարեկան սոսի (տնջրի) ծառը, որի բնի շրջագիծը 27 մ է, իսկ բարձրությունը 54 մ է։ Սխտորաշենի տնջրեն ուխտատեղի է ու սրբավայր։ Շատերն են գալիս գյուղ այդ ծառը տեսնելու համար։ Սրա հովանու տակ հանգստացել են պատմական շատ դեմքեր։ Չորրորդ դարի սկզբին Ամարաս տանող ճանապարհին այստեղ կանգ է առել Գրիգոր Լուսավորիչը, որը եկել էր Արցախ` քրիստոնեություն տարածելու նպատակով։ Դադար է առել նաև նրա թոռ, Հայոց արևելան կողմից առաջին եպիսկոպոս Գրիգորիսը, որը թաղված է Ամարասում։ Այստեղ եղել է նաև հայոց գրերի գյուտի հեղինակ Մեսրոպ Մաշտոցը, հայոց Աղվանքի Վաչագան Բարեպաշտ թագավորը, պատմագիրներ Կաղանկատվացին, Մխիթար Գոշը, Կիրակոս Գանձակեցին։ Ավելի ուշ դադար է առել հայ մեծ վիպասան Րաֆֆին, իսկ 1950-ական թվականների սկզբին`Ավետիք Իսահակյանը։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ոսկե ծիրան 13-րդ միջազգային փառատոնին ներկայացվել է «Հայկական համայնապատկեր» ազգային մրցույթի «Սխտորաշեն» վավերագրական ֆիլմը։
Ֆիլմի ռեժիսոր Գարեգին Պապոյանը 2013 թվականին մեկնել է Արցախ` լուսանկարահանումներ անելու նպատակով և հայտնվել է Մարտունու շրջանի Սխտորաշեն գյուղում։ Այստեղ նա ֆիլմ է նկարահանել գյուղի միակ բնակչուհի 83-ամյա Լենա տատիկի մասին։ Նկարահանումները սկսվել են 2015 թվականին, տևել են 2 օր և բարեհաջող ավարտվել են։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (316101-316200)

Աստերոիդների ցանկ (316001-316100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (316201-316300)
 Աստերոիդների ցանկ (316001-316100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (316201-316300)
Սեսենիա

Սեսենիա (իսպ.՝ Seseña), համայնք Իսպանիայում՝ Կաստիլիա-ԼաՄանչա ինքնավար համայնքի Տոլեդո պրովինցիայի Լա-Սագրա շրջանում։ Զբաղեցնում է 72.68 կմ² տարածք։ Բնակչությունը՝ 17522 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը մինչև պրովինցիայի վարչական կենտրոն 50 կմ է։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==