armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գեղջավագ

Գեղջավագ, գյուղական համայնքի ավագ, պետ՝ հին և միջնադարյան Հայաստանում։ Ընտրվել է գյուղական համայնքի ընդհանուր ժողովում (սովորաբար ունևոր խավի ներկայացուցիչներից)։ Պարտականությունն է եղել կարգավորել և հսկել համայնքի ներքին գործերը՝ հողաբաժանությունը, ջրերից, անտառներից, արոտավայրերից օգտվելու սահմանված կարգը, համայնականների միջև ծագած վեճերը։ Գեղջավագը ճանաչվել է նաև որպես պետության ներկայացուցիչ, որովհետև նրան է հանձնարարվել պետական հարկերի ու տուրքերի գանձումը, զինվորական ծառայության, զանազան պարհակների ու պարտավորությունների բաշխման ու կատարման գործերը։ Հայաստանի տարբեր գավառներում Գեղջավագին կոչել են նաև ավագ, ավագ շենին, գյուղերեց, գյուղապետ, գլխավոր գեղջն, դասապետք շինականաց, տան ու տեր, ըռայիս, ռես և այլն։
Գոգարանց լեռներ

Գոգարանց լեռներ, Աղլախան, Աղլաղան, Գոգարանի լեռնաշղթա, Բազումի լեռնաշղթայի արևմտյան, ամենաբարձր հատվածը։ Երկարությունը 24 կմ է Ուրասարից մինչև Սալուտ լեռնագագաթը, առավելագույն բարձրությունը՝ 2992 մ (Ուրասար), միջին բարձրությունը՝ 2700–2800 մ։ Կազմված է կավճի և էոցենի մերգելային կրաքարերի և հրաբխածին նստվածքների շերտախմբերից։ Լանջերը զառիթափ են (20°–40°)՝ մասնատված էրոզիոն խոր հովիտներով, ծածկված ալպյան մարգագետիններով։ Կազմված է կավճի և էոցենի մերգելային կրաքարերի և հրաբխային նստվածքների շերտախմբերից։ Լանջերը զառիթափ են, մասնատված էրոզիոն խոր հովիտներով, որոնք ծածկված են ալպյան մարգագետիններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովայա Դերևնյա (գյուղ, Ստարոռուսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովայա ԴերևնյաՆովայա Դերևնյա (ռուս.՝ Новая Деревня), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրինիչնոե (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրինիչնոեԿրինիչնոե (ուկրաիներեն՝ Криничне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրինիչնոե գյուղում բնակվում էր 360 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սկաչիխինո

Սկաչիխինո (ռուս.՝ Скачихино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 120 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(8914) Նիկջեյմս

(8914) Նիկջեյմս (անգլ.՝ Nickjames), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Բրայան Մենինգի կողմից Ստեկենբրիջում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,995745 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6895 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,302 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1893,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190085 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8914) Նիկջեյմս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սերգեյ Նենաշև

Սերգեյ Նենաշև (ռուս.՝ Серге́й Васи́льевич Нена́шев, մարտի 24, 1947(1947-03-24)), ռուսական դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1970) և ԽՄԿԿ Կենտկոմին կից հասարակական գիտությունների ակադեմիան (1984)։ Տիրապետում է ֆրանսերեն, անգլերեն և պորտուգալերեն լեզուներին։
Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1984 թվականից։ 

1997-1999 թվականներին՝ Սենեգալում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
1999 թվականի մայիսի 31-ից-2003 թվականի նոյեմբերի 11-ը՝ Կոնգոյի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2004-2007 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Աֆրիկայի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
2007 թվականի սեպտեմբերի 14-ից-2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ը՝ Անգոլայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2007 թվականի սեպտեմբերի 14-ը-2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ը՝ Սան Տոմե և Պրինսիպիում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1999 թվականի հունվարի 6)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2002 թվականի մայիսի 22)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2010 թվականի փետրվարի 9)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրություն Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում
Միխայլովկա (գյուղ, Շևչենկոյի գյուղական խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիխայլովկաՄիխայլովկա (ուկրաիներեն՝ Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,55 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 38,18 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թիմեա Բաչինսկիի կարիերայի վիճակագրություն

Թիմեա Բաչինսկիի կարիերայի վիճակագրությունը ներկայացնում է շվեյցարացի պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհի Թիմեա Բաչինսկիի կարիերայի եզրափակիչները WTA և ITF մենախաղի և զուգախաղի մրցաշարերում, հաղթանակները Թոփ 10 թենիսիստուհիների նկատմամբ։
Կարիերայի ընթացքում Բաչինսկին WTA մրցաշարերում նվաճել է մենախաղի 4 և զուգախաղի 12 տիտղոսներ։ ITF մրցաշարերում նա նվաճել է մենախաղի 4 և զուգախաղի 14 տիտղոսներ։ Բաչինսկին նաև արծաթե մեդալ է նվաճել 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյի օլիմպիական խաղերի զուգախաղի մրցաշարում, Մարտինա Հինգիսի հետ միասին։ Մենախաղի վարկանիշային աղյուսակում բարձրագույն արդյունքը եղել է աշխարհի թիվ 9 ռակետ, որին հասել է 2016 թվականի մայիսի 16-ին։


== Նշանակալից եզրափակիչներ ==


=== WTA Premier Mandatory մրցաշարերի եզրափակիչներ ===


==== Մենախաղ 1 (1 պարտություն) ====


=== Օլիմպիական խաղեր ===


==== Զուգախաղ (1 Արծաթե մեդալ) ====


== WTA մրցաշարերի եզրափակիչներ ==


=== Մենախաղ 7 (4 տիտղոս, 3 պարտություն) ===


=== Զուգախաղ 6 (4 տիտղոս, 3 պարտություն) ===


== ITF մրցաշարերի եզրափակիչներ (18) ==


=== Մենախաղ ===


==== Հաղթանակներ (12) ====


==== Պարտություններ (6) ====


=== Զուգախաղ (22) ===


==== Հաղթանակներ (14) ====


==== Պարտություններ (8) ====


== Մրցաշարերի վիճակագրություն ==


=== Մենախաղ ===


=== Զուգախաղ ===


== Հաղթանակներ Թոփ 10 թենիսիստուհիների նկատմամբ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թիմեա Բաչինսկին WTA կայքում
Թիմեա Բաչինսկին ITF կայքում Archived 2017-03-10 at the Wayback Machine.
Թիմեա Բաչինսկին Ֆեդերացիայի գավաթի մասնակցի կայքում Archived 2016-08-26 at the Wayback Machine.
Մղտագունում

Մղտագունում, ածխածնային կամ ցածրալեգիրված պողպատի և թուջի մակերևույթին երկաթի օքսիդների (Fe304 և այլն) 1 — 10 մկմ հաստությամբ շերտի ստացում։ Պատվածքի կառուցվածքը մանրաբյուրեղային է, մանրածակոտկեն։ Մղտագունում լինում է հիմնային՝ օքսիդիչներով հիմնային լուծույթներում (135— 150 °C-ում), թթվային՝ թթվային լուծույթներում քիմիական կամ էլեկտրաքիմիական եղանակներով, ջերմային՝ բարձր ջերմաստիճաններում (մինչև 880 °C) պողպատի օքսիդացում։ Մղտագունում կիրառվում է դեկորատիվ վերջնամշակման՝ մակերևույթներին շագանակագույն, մուգ կապույտ կամ սև գույն հաղորդելու համար (պահպանելով մետաղական փայլը)։ Մղտագունում օքսիդապատման մասնակի դեպքն է։
Երթ դեպի Վաշինգտոն

«Երթ դեպի Վաշինգտոն» (անգլ.՝ March on Washington for Jobs and Freedom), բողոքի  խաղաղ ակցիա, որը տեղի է ունեցել Վաշինգտոնում 1963 թվականի օգոստոսի 28-ին։ 200-ից 300 հազար մարդ երթով քայլեցին դեպի Լինկոլնի հուշարձանը, ուր Մարտին Լյութեր Քինգը հանդես է եկել «Ես երազանք ունեմ» հայտնի ճառով։ Ցույցի մասնակիցների մոտ 80 %-ը աֆրոամերիկացիներ էին, իսկ մնացած 20 %-ը՝ սպիտակ և այլ ռասայի ներկայացուցիչներ։
Երթը կազմակերպել էին իրավապաշտպանները, աշխատավորները և կրոնական կազմակերպությունները։ Այն կազմակերպվել էր այնպես, որպեսզի, բացի աֆրոամերիակացիներից, ներկայացնի նաև աշխատավորների պրոֆմիութենական շարժումը, ինչպես նաև կրոնական երեք՝ բողոքականների, կաթոլիկների և եբրայական դավանանքները։
Երթից հետո իշխանությունները ստիպաված եղան ընդունել հասարակական վայրերում խտրականությունը արգելող  Քաղաքացիական իրավունքի մասին օրենքը (1964 թվական), և ընտրությունների ժամանակ աֆրոամերիկացիների համար հավասար իրավունքներ սահմանող  Ընտրական իրավունքի մասին օրենքը (1965 թվական)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The March on Washington Archived 2009-01-06 at the Wayback Machine.
Original Program for the March on Washington Archived 2011-08-15 at the Wayback Machine.
Youtube clip of Bob Dylan performing at the March Archived 2016-04-18 at the Wayback Machine.
March on Washington August 28, 1963 Civil Rights Movement Veterans
Պրեմիեր Լիգա 1997-98 (Անգլիա)

Պրեմիեր Լիգա 1997-98-ը Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայի 6-րդ սեզոնն էր։
Ղարամահմուդ

Ղարամահմուդ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
9

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 9 (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը 9 թվականի մասին է։ Տես նաև 9 թվի մասին հոդվածը։
9 թվական, ոչ նահանջ տարի, որն, ըստ Գրիգորյան օրացույցի, սկսվում է հինգշաբթի օրը։ Այն մեր թվարկության 9-րդ տարին է, 1-ին հազարամյակի 9-րդ տարին, 1-ին դարի 9-րդ տարին, 1-ին դարի 1-ին տասնամյակի 9-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Պոլիվյանկա

Պոլիվյանկա (ռուս.՝ Поливянка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Պեսչանոկոպսկի շրջանում։ Պոլիվյանսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Բուդա (գյուղ, Վոլոկովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուդաԲուդա (ռուս.՝ Буда), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պայքար (այլ կիրառումներ)

Պայքար կարող է վերաբերել՝

Պայքար - հայկական քաղաքական էլեկտրոնային թերթ, որը ստեղծվել է 2008 թվականի մարտի 3-ին
Պայքար - ընդհատակյա հասարակական-քաղաքական, մշակութային պարբերական (հրատարակվել է 1989-1993 թթ.)։
Պայքար - ազգային, քաղաքական և գրական օրաթերթ։ Հայ ռամկավար ազատական կուսակցության Ամերիկայի շրջանակի պաշտոնաթերթ։ Լույս է տեսնում 1922-ին, Բոստոնում
Պայքար - գրական, հասարակական, քաղաքական և տնտեսական լեգալ շաբաթաթերթ (հետագայում՝ օրաթերթ)։ Հրատարակվել է 1915–1919 թվականներին, Թիֆլիսում
Պայքար - հասարակական, մշակութային շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1967-1971 թթ., 1974 թվականին (նոր շրջան), Ստամբուլում
Պաե (գյուղ, Պադիսե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊաեՊաե (էստ․՝ Pae), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Պադիսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ներքնակ

Ներքնակ ներքնակ, մահճակալի հանովի տարր, որն իր առաձգականության հաշվին ապահովում է մահճակալի արտաքին մասի և մարդու մարմնի միջև հավասարաչափ բաշխվածություն` լիովին ծածկելով ամբողջ մահճակալը։
Ստուգաբանական բառարանը բառի իմաստը մեկնաբանում է որպես «ներքնակ, մահճակալ, քնելու համար փռվածք, որը լցված է մազերով, բրդով, կեղևաթելերով և այլն։ Այն կարող է լինել լեցուն, զսպանակավորներ և այլն` ապահովելու համար պահանջվող կոշտությունը և հարմարավետությունը։


== Ստուգաբանություն. «մատրաս» կամ «ներքնակ» ==
«Ներքնակ» բառի ուղղագրությունը գալիս է  գերմ.՝ Matratze` ներքնակ, հոլ.՝ matras բառից։ Ռուսաց լեզվի բառարանում այս բառի վերջին տառը գրված է «ց» տառով, իսկ ավելի ժամանակակից բացատրական բառարանում` Օժեգովի բառարանում նշված է «մատրաս» բառը, իսկ բառի մեկնաբանության մեջ նշված է նաև «մատրաց» տարբերակը։
Ներկայումս երկու տարբերակներն էլ հավասարապես ճիշտ են, սակայն ավելի նոր բառարաններ ավելի շատ հակված են օգտագործել «ներքնակ» (մատրաս)` որպես հիմնական։
Տեխնիկական գրականության մեջ, օրինակ` ԳՕՍՏ-ում, տերմինների ցանկում օգտագործվում է երկու ձև` «մատրաս» և «մատրաց»։


== Պատմություն ==
Մինչև ներքնակների գյուտը (մոտ 5 հազար տարի առաջ), մարդկությունը մահճակալները փափկացնելու համար օգտագործում էր ճյուղեր և կենդանիների կաշիները։ Առաջին բամբակյա ներքնակները հայտնվել են Միջագետքում, Հին Եգիպտոսում և Բաբելոնում, մ.թ.ա. մոտ XXX դարերում։ Հին ներքնակները պատրաստված էին բամբակից, չնայած նրան, որ մ.թ.ա. XVII դարում Պարսկաստանում հայտնվել են առաջին ջրային մահճակալները` ջրով լցված այծի մորթու պարկերի տեսքով։
Մինչև XIX դարը ներքնակների տեխնոլոգիան շատ քիչ է փոխվել, երբ պողպատե զսպանակների գյուտից հետո աթոռը լցնելու համար (1853 թ.), 1871 թ. Հ. Վեստֆալը (գերմ.՝  Heinrich Westphal) արտոնագրվել է` օգտագործելով այդ ներքնակները Գերմանիայում։ 1873 թվականին Դ. Փեջեթը այդ մահճակալները կիրառել է Լոնդոնի Սուրբ Բարդուղիմեոսի հիվանդանոցում պառկելախոցերի կանխարգելման համար։ 1895 թվականին ջրային մահճակալները վաճառվում էին խանութներում, սակայն մինչև 20-րդ դարը հայտնի չեն դարձել այնքան ժամանակ, քանի դեռ չէր հորինվել վինիլքլորիդը։
1937 թվականին Գերմանիայում հորինված փրփրուն պոլիուրեթանային նյութը ԱՄՆ-ում սկսել է կիրառվել 1950-ականներին։ Պոլիեսթերը ներքնակի պատյանի համար օգտագործվել է Դյուպոն ընկերության կողմից, 1959 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Walter Bader Evolution of the mattress // Toxic Bedrooms: Your Guide to a Safe Night's Sleep. — Freedom Press, 2011.(անգլ.)
Матрац // Краткая энциклопедия домашнего хозяйства. — М., 1960. — Т. 1 (А—Н). — С. 340.
Բեյուկ Դերե

Բեյուկ Դերե, գետ Ճորոխի ավազանում, հոսում է Բաբերդի գավառով և Ճորոխին է միախառնվում աջ կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ձիբելլո

Ձիբելլո (իտալերեն՝ Zibello), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2007 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 87 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 43010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0524։


== Ծանոթագրություններ ==
(3334) Սոմով

(3334) Սոմով (անգլ.՝ Somov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,849929 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7726 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9273 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1757,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204858 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,26° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3334) Սոմով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
13

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 13 (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը 13 թվականի մասին է։ Տես նաև 13 թվի մասին հոդվածը։
13 թվական, ոչ նահանջ տարի, որն, ըստ Գրիգորյան օրացույցի, սկսվում է երեքշաբթի օրը։ Այն մեր թվարկության 13-րդ տարին է, 1-ին հազարամյակի 13-րդ տարին, 1-ին դարի 13-րդ տարին, 1-ին դարի 2-րդ տասնամյակի 3-րդ տարին, 10-ական թվականների 3-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Շամիլ

Շամիլ (հունիսի 26 (հուլիսի 7), 1797 կամ 1797, Գիմրի, Ռուսաստան - փետրվարի 4, 1871(1871-02-04) կամ 1871, Մադինա, Հաբեշի էլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), Դաղստանում ստեղծված ռազմա-աստվածապետական պետության ղեկավար՝ երրորդ իմամը (1834 թվականից)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է ավար գյուղացու ընտանիքում։ Ստացել է իր ժամանակի համար իսլամական բարձր կրթություն, համարվել է գիտուն մարդ։ 19-րդ դարի 20-ական թվականներին ցարիզմի դեմ ղազավաթ (սրբազան պատերազմ) հայտարարած Ղազի Մուհամմեդի հետևորդներից էր։ Կազմակերպչական ընդունակությունների, մեծ կամքի և անձնական քաջության, նաև հռետորական ձիրքի շնորհիվ Շամիլը լայն համբավ և անսահմանափակ իշխանություն է ձեռք բերել։ Մինչև 1859-ը գլխավորել է Կովկասի լեռնականների պայքարը ցարական գաղութարարների դեմ տանելով մի շարք խոշոր հաղթանակներ (հատկապես 1840-ական թվականներին)։ Սակայն ներքին հակասությունները և դժվարությունները 1850-ական թվականներին թուլացրել են շարժումը։
1859 թվականին Շամիլը 400 մյուրիդներով պաշարվել է Գունիբ աուլում և անձնատուր եղել գեներալ Ի․ Դ․ Լազարևին։ Կովկասյան պատերազմների ընթացքում Շամիլի դեմ ռազմական գործողությունները ղեկավարել են նաև ցարական բանակի գեներալներ Բ․ Բեհբութովը, Ս․ Արղության-Երկայնաբազուկը և ուրիշներ։ Գերի հանձնվելուց հետո Շամիլը ընտանիքով բնակեցվել է Կալուգայում, իսկ 1870 թվականին մեկնել է Մեքքա ուխտագնացության։ Վախճանվել է Մադինայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կազապե

Կազապե (իտալերեն՝ Casape), համայնք Իտալիայում, Լացիո մարզի Հռոմ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 781 մարդ (ըստ 2008 թվականի տվյալների), բնակչության խտությունը կազմում է 147 մարդ/կմ²։ Տարածքը 5 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը 10, հեռախոսային կոդը 0774։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Պետրոս Առաքյալը։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 18-ին։


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքի վարչակազմը ==
Հեռախոս. 0774 489000


== Արտաքին հղումներ ==
Միջազգային վիճակագրական ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Վահե Ղազարյան

Վահե Ալբերտի Ղազարյան (մայիսի 20, 1976(1976-05-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Սուր անկյուն» հաղորդաշարի հեղինակ ու վարող, «Առաջին ալիք» ընկերության գլխավոր տնօրեն, «01-99» և «Հատուկ Դեպքեր» հաղորդաշարերի պրոդյուսեր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1976 թ. մայիսի 20-ին, Երևանում։ 1993 թ. ավարտել է Երևանի Կամոյի անվան թիվ 76 միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի մարքեթինգի ֆակուլտետ։ Զբաղվել է լրագրողական և հասարակական գործունեությամբ։ 2001 թ. ավարտել է «Հեռուստառադիո» դպրոցը։ Ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։ Արժանացել է Հայաստանի ոստիկանության և ԱԻՆ մեդալների, ոստիկանության պատվոգրի։ «Անալիտիկ» կենտրոնի վարկածով ճանաչվել է «2013 թ.-ի լավագույն լրագրող» կոչմանը։ «Լրագրության բնագավառում բարեխիղճ և արդյունավետ աշխատանքի համար» 2018-ին նախագահ Սերժ Սարգսյանի որոշմամբ պարգևատրել Երախտագիտության մեդալով։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
2002-05 թթ վարել է «Կենտրոն» հեռուստաընկերության «Էպիկենտրոն» լրատվական ծրագիրը, ինչպես նաև «Մետաստազ» հաղորդումը։ 2006-08 թթ եղել է «Էպիկենտրոն» լրատվական ծրագրի ղեկավարը և վարել «Հարթակ» հաղորդաշարը։ 2008-09 թթ եղել է «Արմենակոբ» հեռուստաընկերության փոխտնօրենը, 2009-10 թթ՝ Ա-ԹիՎի հեռուստաընկերության գլխավոր տնօրենը։ 2010-11 թթ զբաղեցրել է «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Ժամը» լրատվական ծառայության տնօրենի պաշտոնը, իսկ 2012 թ-ից «Սուր անկյուն» հաղորդաշարի հեղինակն ու վարողն է։ «Առաջին ալիք» ընկերության գլխավոր տնօրենն է։ «01-99» և «Հատուկ Դեպքեր» հաղորդաշարերի պրոդյուսերն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ազատության մեջ ծնվածների համար մամուլի ազատությունը բնական և օրինաչափ երևույթ է
Լինոր Աբարգիլ

Լինոր Աբարգիլ (առավել հայտնի է Լինոր Աբերջիլ, փետրվարի 17, 1980(1980-02-17), Նեթանյա, HaSharon subdistrict, Կենտրոնական մարզ, Իսրայել), իսրայելցի փաստաբան, դերասանուհի, մոդել, միսս Իսրայել և  միսս Աշխարհ գեղեցկության մրցույթի հաղթող (1998)։ Թագադրվել է իր նախորդ՝ 1997 թվականի Միսս Աշխարհ մրցույթի հաղթող Դիանա Հայդենի կողմից։ Գեղեցկության մրցույթում հաղթելուց վեց շաբաթ անց Աբարգիլը ենթարկվել  է բռնաբարության, ինչից հետո սեռական բռնության դեմ տարված  պայքարի արդյունքում ճանաչվել է որպես  համաշխարհային հռչակ ունեցող  փաստաբան։


== Կենսագրություն ==
Աբարգիլը ծնվել է Իսրայելի  Նետանիա քաղաքում, Ալիսայի և Ջեքի ավագ երեխան է։ Նախնիները եղել են մարոկացի հրեաներ։ Միսս Աշխարհ մրցույթում հաղթելուց վեց շաբաթ անց, 18 տարեկան հասակում Միլանում իր տուրիստական գործակալ Ուրի Շլոմո Նուրի կողմից ենթարկվել է բռնաբարության։ Նա բռնաբարության մասին տեղեկացրել է իտալական իշխանություններին, որոնք ապացույցների բացակայության պատճարով ազատ արձակեցին Նուրին։ Ավելի ուշ նա տեղեկացրեց Իսրայելի իշխանություններին, որոնք Նուրի ձերբակալման մասին որոշում կայացրեցին, և երբ  Նուրը ժամանեց  Իսրայել, նրան ձերբակալեցին և դատապարտեցին 16 տարվա։ ազատազրկման։ Աբարգիլը կոչ արեց կանանց հետևել իր օրինակին և տեղեկացնել բռնաբարության մասին ոստիկանությանը։


== Անձնական կյանքը ==
2006 թվականի հուլիսին Աբարգիլն ամուսնացել է լիտվացի բասկետբոլիստ Յասիկյավիչյուս Շարունասի հետ Բարսելոնայում։ Նրանք ամուսնալուծվեցին 2008 թվականին։ 2010 թվականին Աբարգիլը ամուսնացավ մենեջեր Օրեն Հալֆոնի հետ և ընդգրկվեց Օրթոդոքս Հուդաիզմում։ 2012 թվականին նրանք ունեցան  երկվորյակ (մեկ դուստր և մեկ որդի) և 2013 թվականին նրանք ունեցան ևս մեկ աղջիկ։ Աբարգիլը ստացել է փաստաբանի միջնակարգ աստիճան անգլ.՝ Netanya Academic College քոլեջում  և դարձել Իսրայելի իրավաբանների ասոցիացիայի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոպետդաղ

Կոպետդաղ (պարսկերեն՝ کپه‌داغ; թուրքմ.՝ Köpetdag), լեռնային համակարգ Թուրքմենստանում և Իրանում, Թուրքմենա-Խորասանի լեռների մասը։ Երկարությունը մոտ 650 կմ է, լայնությունը՝ 40-200 կմ, բարձրությունը՝ մինչև 3117 մ (Խեզարմեսջեդ լեռ)։


== Անվանում ==
Անվանումն առաջացել է թուրքմեներեն կոպ ― «բազում, շատ» և թուրքերեն դաղ ― «լեռ» բառերից, այսինքն՝ «բազում լեռներ»։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Ալպյան ծալքավորության մարզում։ Բարձր սեյսմիկ շրջան է (հայտնի են 1869 թվականի, 1893 թվականի, 1895 թվականի, 1929 թվականի երկրաշարժերը և 1948 թվականի երկրաշարժը Աշխաբադում)։ Կան սնդիկի, մկնդեղի, բարիտի հանքավայրեր, շինարարական քար և հանքային աղբյուրներ։
Կազմված է զուգահեռ լեռնաշղթաներից, բլրաշարերից և սարավանդներից՝ կտրտված Ատրեկ, Կեշեֆրուդ, Թեջեն և այլ գետերի միջանցիկ կիրճերով ու հովիտներով։ Լանջերի ստորին մասերը ծածկված են անապատային և կիսաանապատային, բարձր մասերը՝ տափաստանային բուսականությամբ։ Վերջիններն օգտագործվում են որպես արոտավայրեր։ Հովիտներում զբաղվում են հացահատիկի մշակությամբ և այգեգործությամբ։


== Կենդանական աշխարհ ==
Անտառների անապատային նախալեռներում տարածված են հովազ, ընձառյուծ, շնագայլ, բծավոր բորենի, հնդկական մեղրակեր։ Բարձր բարձրավանդակում արածում են Կոպետդագյան լեռնային ոչխարները, իսկ քարքարոտ կիրճերում բեզոարյան այծերը։.


== Ծանոթագրություններ ==
Լեռնային արշավ (ֆիլմ)

Լեռնային արշավ, 1939 թվականին «Երևան» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես է հեղափոխականներին հաջողվում խանգարել պատժիչ ջոկատին, որը մտադիր էր անցնել կիրճով և ճնշել ապստամբությունը։


== Դերերում ==
Ավետիսյան – Վաղարշ Վաղարշյան
Համո – Ավետ Ավետիսյան
Օհան ամի – Գրիգոր Ավետյան
Լևոն – Օրի Բունիաթյան
Հասմիկ – Հասմիկ (Թագուհի Հակոբյան)
Վարդան – Դավիթ Մալյան
բրուտ – Գուրգեն Գաբրիելյան
Ռուբեն – Վահագն Բագրատունի
Ադամյան – Լ. Մսրլյան
Դանիելյան – Սամվել Մկրտչյան
Մուստաֆա – Հ. Ստեփանյան
Դաբաղով – Լ. Չեմբարսկի
միաչքանի – Գ. Մարգարյան
Մարո – Նինա Ալթունյան
Հասան – Յու. Սուլեյմանով
Արշակ – Գարի Մուշեղյան
վարսավիր – Մուրադ Կոստանյան
մաուզերիստներ – Խաչատուր Աբրահամյան, Մ. Գարագաշ
մաուզերիստ - Գ. Մարգարյան


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆիլատովո (գյուղ, Բոգոդուխովի շրջան)

Ֆիլատովո (ուկրաիներեն՝ Філатове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1663 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ֆիլատովո գյուղում բնակվում էր 81 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,65 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 124,62 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆոլիցո

Ֆոլիցո (իտալերեն՝ Foglizzo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 2.180 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 145 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 5 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10090։ 
Հեռախոսային կոդը՝ 011։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Մարիա Մագդալինան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 011 9883404
Էլեկտրոնային հասցե՝ sindaco@comune.foglizzo.to.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.foglizzo.to.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայր պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Բազմանլու

Բազմանլու, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(1283) Կոմսոմոլիա

(1283) Կոմսոմոլիա (անգլ.՝ Komsomolia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1925 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Վլադիմիր Ալբիցկու կողմից Սիմեիզում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,185229 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,479 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8915 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2076,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173378 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1283) Կոմսոմոլիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ապաակտիվացում

Ապաակտիվացում, ռադիոակտիվ նյութերի հեռացումը հագուստից, տեխնիկայից, շինություններից, տեղանքից, ջրից և այլ վարակված օբյեկտներից՝ մարդկանց վարակումը կանխելու նպատակով։
Նշված նյութերը չի կարելի ոչնչացնել (ինչպես միկրոօրգանիզմները) կամ չեզոքացնել (ինչպես քիմիական նյութերը)։


== Մեթոդներ ==
Ապաակտիվացման հիմնական խնդիրը ռադիոակտիվ նյութերով վարակման մակարդակի նվազեցումն է մինչև սահմանային թույլատրելի մեծությունը։ Այդ նպատակով օգտագործում են ֆիզիակական, քիմիական, ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական մեթոդներ։ Առարկայի մակերևույթին նստած ռադիոակտիվ փոշին հեռացնում են ֆիզիկական մեթոդներով (ջրով լվացում, լաթով սրբում և այլն)։ Եթե դրանք նվազ արդյունավետ են, և այդ նյութերն ավելի ամուր են կպած վարակված իրերին, կիրառում են քիմիական և ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ (թթուների, ալկալիների, լվացամիջոցների և այլ միացությունների լուծույթներ, որոնք, փոխազդելով ռադիոակտիվ նյութերի հետ, առաջացնում են լուծելի կոմպլեքսներ)։ Վերջիններս հեշտությամբ հեռացվում են ջրով։
Հագուստի ապաակտիվացման հասարակ եղանակներ են թափահարելը, փայտով հարվածելը, խոզանակով, փոշեկուլով մաքրելը, իսկ եթե դրանք նվազ արդյունավետ են, ապա՝ հատուկ լվացքատներում լվացամիջոցներով լվանալը։
Հեղուկների ապաակտիվացման համար օգտագործում են իոնափոխանակային խեժեր, փրփրագոյացման, մակարդման (կոագուլում), նոսրացման և այլ մեթոդներ, իսկ ջրի համար՝ նաև կենսաբանական զտիչներ։ Լավ փաթեթավորված մթերքների ապաակտիվացման նպատակով խնամքով լվանում են փաթեթները, իսկ չփաթեթավորված մթերքներից հեռացնում են վերին՝ ռադիոակտիվ նյութերով վարակված շերտը։ Էժանագին փոքրաքանակ մթերքները ոչնչացնում են։ Արագ տրոհվող (կիսատրոհման փոքր պարբերությամբ) ռադիոակտիվ նյութերով ջրի, սննդամթերքի և այլ օբյեկտների վարակման դեպքում ռադիոակտիվության փոքրացումը տեղի է ունենում բնական տրոհման հաշվին (մինչև անվտանգ մակարդակը)։


== Իրականացնողներ ==
Ջինված ուժերում ապաակտիվացումն իրականացնում է անձնակազմը՝ ստորաբաժանումների և զորամասերի հրամանատարների կարգադրությամբ՝ առանց մարտական խնդիրների կատարումը դադարեցնելու կամ դրանք ավարտելուց հետո, որպես կանոն, չվարակված շրջանում, անմիջապես զորամասերում և ստորաբաժանումներում կամ հատուկ մշակման կետերում։
Բնակչության ապաակտիվացումն իրականացվում է սեփական ուժերով կամ քաղաքացիական պաշտպանության հիմնարկների և կազմավորումների օգնությամբ։ Կատարման որակը հսկվում է բաժնեչափման ապաակտիվացման ճառագայթաչափման սարքերով։
Ապաակտիվացումն իրականացնող անձինք պետք է օգտվեն պաշտպանական միջոցներից, պարբերաբար կատարեն բաժնեչափական հսկողություն, վերջում՝ անցնեն սանիտարական մշակում։


== Տես նաև ==
Բնակչության պաշտպանությունը զանգվածային ոչնչացման զենքից
Գալիո

Գալիո (իտալերեն՝ Gallio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում։
Քաղաքը անվանվել է ի պատիվ գալլերի, հնագույն ժամանակներից կոչվել է Gallicus։ Գալիոյի զինանշանի վրա փորագրված է գալլական աքլոր...XIII-XVIII դարերում քաղաքը կազմում էր Յոթ Համայնքների Ֆեդերացիայի մի մասը Տիրոլյայի հարավում (հայտարարել է 1310 թվականին, փաստացի գոյություն է ունեցել 1259 թվականից)։
Ֆեդերացիան լուծարվել է 1807 թվականին՝ Նապոլեոնի հրամանով։ Վիեննայի Կոնգրեսում արդարադատությունը չի վերականգնվել և տարածքր զիջվել է Ավստրիայի կայսրությանը։ 1866 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, Ավստրիայի պարտությունից հետո, Յոթ Համայնքների Ֆեդերացիայի տարածքը կցվել է Իտալիայի թագավորությանը։ Այսօր այն հայտնի է որպես «Յոթ համայնքների Սարահարթ»...
Բնակչությունը կազմում է 2331 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտություն՝ 50 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 47 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 36032։ Հեռախոսային կոդ՝ 0424։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Անտոնելլա Ստելլան է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 0424 447923
Էլեկտրոնային փոստ՝ comune@comune.gallio.vi.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.gallio.vi.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք(իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Չաբրիխ

Չաբրիխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում։ Գտնվում էր Բայազետի գավառի հարավարևմտյան մասում, Այնթապ ավանից 40 կմ արևմուտք, ճանապարհի վրա։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուուկսու

Ռուուկսու (էստ․՝ Ruuksu), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ցոլակ

Ցոլակ, հայկական ծագմամբ արական անձնանուն։ Ծագել է հայերեն ցոլ, ցոլալ բառից։


== Տես նաև ==
Փայլակ (անձնանուն)


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուկուոկա (պրեֆեկտուրա)

Ֆուկուոկա  (ճապ.՝ 福岡県 Ֆուկուոկա կեն), Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաներից մեկն է, որը զբաղեցնում է Կյուսյու կղզու հյուսիսային մասը։ Պրեֆեկտուրայի տարածքը կազմում է 4978,51 կմ², բնակչությունը՝ 5 091 547 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), բնակչության խտությունը հավասար է 1022,70 մարդ/կմ²: Վարչական կենտրոնը Ֆուկուոկա քաղաքն է։


== Աշխարհագրություն ==
Ֆուկուոկայի պրեֆեկտուրան երեք կողմից ունի ելք դեպի ծով, սահմանակցում է Սագայի, Օիտայի և Կումամոտոյի պրեֆեկտուրանների հետ։ Ֆուկուոկայի պրեֆեկտուրայի կազմի մեջ է մտնում կղզու երկու ամենախոշոր քաղաքները՝ նավահանգստային Ֆուկուոկա քաղաքը և Կիտակյուսյու արդյունաբերական կենտրոնը։


== Վարչական բաժանում ==
Ֆուկուոկա պրեֆեկտուրայի կազմի մեջ մտնում են 28 քաղաքներ և 12 վարչաշրջան (30 քաղաք և երկու գյուղ)։


=== Քաղաքներ ===
Պրեֆեկտուրայի քաղաքների ցանկ.


=== Վարչաշրջաններ ===


== Տես նաև ==
Ճապոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Official Fukuoka Prefecture website (անգլերեն)
Official Fukuoka Tourism Association website Archived 2005-11-22 at the Wayback Machine. (անգլերեն)
Fukuoka information homepage Archived 2005-02-03 at the Wayback Machine. (անգլերեն)
Fukuoka Talk (անգլերեն)
English labelled map of Fukuoka Prefecture Archived 2013-01-31 at the Wayback Machine. (անգլերեն)
National Archives of Japan ... Fukuoka map (1891) Archived 2009-02-14 at the Wayback Machine.
Ագիա Բրանկա

Ագիա Բրանկա (պորտ.՝ Águia Branca), համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի հյուսիս-արևմուտքի մարզում։ Մտնում է Նովա Վենեսիայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 9436 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 449,630 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 21,0 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 64.790.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.782,41 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,686 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ախպրաձոր

Ախպրաձոր, (մինչև 1978 թվականը՝ Վերին Զաղալու),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիսի տարածաշրջանում, Վարդենիս քաղաքից մոտ 11 կմ հարավ-արևմուտք։
Նախկինում Վերին Զաղալու անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Նոր Բայազետի գավառի, 1930 թվականից` Վարդենիսի շրջանի։ Ախպրաձոր է վերանվանվել 1978 թ. հունվարի 25-ին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի մեջ։ 


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ախպրաձորի մշտական բնակչությունը կազմել է 355, առկա բնակչությունը` 350 մարդ։ Մինչև 1918 թ. գյուղը հիմնականում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ ունեցել խառը հայ-ադրբեջանական բնակչություն։ Ախպրաձորի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Դպրոց ==
Գյուղում կա մեկ դպրոց, որ ունի մոտավորապես 75 աշակերտ՝ 12–ամյա ուսուցմամբ։ Դպրոցի տնօրենը Գինեվարդ Ղուկասյանն է։ Դպրոցի հովանավորը շահույթ չհետապնդող the Hidden Road Initiative կազմակերպությունն է, որը մի շարք ամառային ծրագեր է կազմակերպում, ապահովում է համացանցով և համակարգիչներով։


== Գյուղատնտեսություն ==
Գյուղացիների մեծ մասը կարտոֆիլ է աճեցնում և վաճառում։ Գյուղը նաև հայտնի է իր մեղրով։ Գյուղացիները նաև մշտապես վաճառում են պանիր և կարագ։


== Ճանապարհ ==
Գյուղ տանող գլխավոր ճանապարհը շատ սահմանափակ է և դժվարանցանելի։ Ձմեռվա ընթացքում ձյան պատճառով երթևեկությունը ավելի է բարդանում, իսկ երբեմն ընդհանրապես անանցանելի է դառնում։ ԱՄՆ–ի նախկին դեսպան Ջոն Հեֆերնը այցելել է Ախպրաձոր 2014 թվականի ամռանը և հովանավորել ճանապարհի ամբողջական կառուցումը։ Գյուղապետը խոսք է տվել, որ ճանապարհի կառուցումը կավարտվի 2016 թվականին։


== Ճարտարապետական հուշարձաններ ==
Գյուղը մի շարք ճարտարապետական և պատմական հուշարձանների բնօրրանն է։ Այնտեղ կան հնամյա շինություններ և նախկին թուրք բնակիչների դամբարաններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավետարան (4923)

Ավետարան (4923), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4923 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1403 թվականին Դանիել և հայրը՝ Կարապետ քահանա գրիչների կողմից Աղթամարում։ Ծաղկողը՝ Զաքարա փիլիսոփա։ Ստացողը եղել է Մխիթար քահանան։ Կազմողը՝ Մկրտիչ եպիսկոպոս։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 27x18 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 264 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 13, ավետարանիչ 4, նկար ստացողի 1, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 11ա, 86բ, 132բ, 259բ, կազմողի՝ 133ա (1536 թ.), հետագայի՝ 262ա (1431 թ.), 262բ (15-րդ դար), 263ն (1566 թ.), 1ա, 264ա (1633 թ.):


== Ծանոթագրություններ ==
Տուրնե

Տուրնե (ֆր.՝ Tournai, հոլ.՝ Doornik, պիկարդ.՝  Tornai, լատ.՝ Tornacum), քաղաք Բելգիայի Թագավորության Վալոնիայի տարածաշրջանի Էնո նահանգում, մայրաքաղաք Բրյուսելից 85 կմ հարավ-արևմուտք։ Ֆրանսախոս Տուրնեն մտնում է ֆրանկո-բելգիական Մեծ Լիլ ագլոմերացիայի մեջ։ Բնակչությունը՝ ▲69 554 մարդ (հունվարի 1, 2018)։


== Պատմություն ==

Տուրնեն համարվում է Բելգիայի հնագույն քաղաքը, քանի որ բավականին հաճախ է հիշատակվում հռոմեացի պատմիչների կողմից։ 5-րդ դարից այն սալիական ֆրանկների կենտրոններից մեկը և Մերովինգների դինաստիայի մի շարք արքաների մայրաքաղաքն էր․ մոտավորապես 466 թվականին այստեղ ծնվել է նրանցից ամենահզորներից մեկը՝ Քլոդվիգ I-ը։ Նրա հոր՝ Քիլդերիկոսի գերեզմանը պատահաբար բացվել է 1653 թվականին եկեղեցիներից մեկում։ 6-րդ դարում Տուրնեն եպիսկոպոսի նստավայրն է։
Վերջին հարյուրամյակում Տուրնեն հաճախ է փոխել տերերին։ 860-ականներից մինչ 12-րդ դարը քաղաքի իշխանությունը պատկանում էր Ֆլանդրիայի դքսերին։ Դրանից հետո այն ընդգրկվել է արքայական կալվածքի կազմում, բայց Փարիզից հեռավորությունը թույլ էր տալիս քաղաքացիներին ինքնուրույն կազմակերպել վերջինիս ղեկավարությունը։
1513-1518 թվականներին այն օկուպացվել է անգլիացի թագավոր Հենրի VIII-ի կողմից, դրանից 3 տարի հետո կայսր Կառլոս V-ը, որն այն միավորել է հաբսբուրգյան Նիդերլանդներին։
1543 թվականին Տուրնեում տարածվեց կալվինականությունըը, և Նիդերլանդական հեղափոխության տարիներին քաղաքացիները անցել են ապստամբերի կողմը։ Երբ իշխանուհի Քրիստինա դե Լյալենը իսպանացիներից թաքնվելու նպատակով փակվել է քաղաքում, բնակավայրը Ալեսսանդրո Ֆարնեզեի ուժերով գրավվել է։
Ֆրանսիացիներն մեկ անգամ չէ, որ փորձ են արել վերադարձնել Տուրնեն։ 1667 թվականին Լյուդովիկոս XIV-ը գրավեց քաղաքն ու Սեբաստիան Լը Պրետր դը Վոբանին հանձնարարեց ամրապնդել քաղաքը, սակայն 1713 թվականին Ուտրեխտի հաշտության պայմանագրի պահանջով։ Տուրնեն ֆրանսիացիներին է դարձել 1745-1748 և 1794-1814 թվականներին։
Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրը Աստվածամոր տաճարն է, 11-12-րդ դարերի սիմետրիկ բազիլիկ եկեղեցին։


== Հայտնի տուրնեցիներ ==
Ժիլ Լի Մյուիզի, ֆրանսիացի տարեգիր և բանաստեղծ (13-րդ դար),
Ռոգիր վան դեր Վեյդեն, ֆլամանդացի գեղանկարիչ (15-րդ դար),
Ժակ Դարե, ֆլամանդացի գեղանկարիչ (15-րդ դար),
Պիեր դը լա Ռյու, ֆրանկո-ֆլամանդացի կոմպոզիտոր (15-րդ դար),
Պերկին Ուեբեկ (1474—1499), ինքնակոչ, իրեն ներկայացրել է որպես Անգլիայի արքա Էդուարդ IV-ի որդի,
Լուիզա Ֆրանսուազա Բուրբոնացի, Լյուդովիկոս XIV-ի և նրա սիրուհի Դը Մոնտեսպանի ապորինի աղջիկը
Լուի Գալլե, գեղանկարիչ (1810—1887)
Ժան Բատիստ Մոենս, ֆիլատելիստ (1833—1908)
Ժորժ Ռոդենբախ, բանաստեղծ և գրող (1855—1898)
Քսավյե դը Գեյտեր, ճարտարապետ (ծննդ․ 1957)
Ժան Ֆրանսուա դը լը Մոտտ, նկարիչ (1625—1685)։


== Ծանոթագրություններ ==
Nammo

Nammo կամ Nordic Ammunition Company, զինամթերքի, հրթիռային շարժիչների և տիեզերական սարքավորումների արտադրության մեջ մասնագիտացված նորվեգա-ֆիննական համատեղ ընկերություն։ Ունի մասնաճյուղեր Ֆիլանդիայում, Նորվեգիայում, Շվեդիայում, Գերմանիայում, Շվեցարիայում, Իսպանիայում, Ավստրիայում, ԱՄՆ-ում և Կանադայում։
Ընկերությունը բաղկացած է 5 ստորաբաժանումներից.

փոքր տրամաչափի ստորաբաժանում,
միջին և մեծ տրամաչափի ստորաբաժանում,
հրթիռների արտադրության ստորաբաժանում,
Demi ստորաբաժանում,
Nammo Talley ստորաբաժանում։Ընկերության բաժնեմասերը բաժանված են հավասար և պատկանում են Նորվեգիայի առևտրի ու արդյունաբերության նախարարությանը և Patria ռազմական ընկերությանը։


== Արտադրանք ==
տարբեր տեսակի զենքերի պարկուճների բազմազան տեսականի
ձեռքի նռնակներ
հրթիռային մարտագլխիկներ


== Մշակումներ ==
Raufoss Mk 211
.338 Lapua Magnum
6,5×47 մմ Lapua
Mk 47 Striker ավտոմատ նռնականետի հեռակառավարվող արկեր
IRIS-T


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Nammo ընկերության պաշտոնական կայք:
Կլեմմենսենի ռեակցիա

Կլեմմենսենի ռեակցիա, ցինկի ամալգամի և աղաթթվի ազդեցությամբ ալդեհիդների կամ կետոնների կարբոնիլ-խմբի (
  
    
      
        C
        =
        O
      
    
    {\displaystyle C=O}
  ) թթվածնի տեղակալումը ջրածնի երկու ատոմներով՝ 

Կլեմմենսենի ռեակցիան կիրառվում է լաբորատորային օրգանական սինթեզում՝ կետոններից համապատասխան ճարպարոմատիկ ածխաջրածիններ ստանալու համար, օրինակ, ացետոֆենոնից 80% ելքով ստացվում է էթիլբենզոլ։ Ռեակցիան մշակել է ամերիկացի քիմիկոս է. Ք. Կլեմմենսենը (E. Ch. Clemmensen), 1913-14-ին։
Գորոդիշչե (Ազովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գորոդիշչե (այլ կիրառումներ)Գորոդիշչե (ռուս.՝ Городище ), գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Մտնում է Ելիզավետինսկոյե գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ազով քաղաքից գտնվում է 10 կմ հեռավորության վրա։
Ազիզլու (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ազիզլու (այլ կիրառումներ)Ազիզլու, Ղարաղոյուն, գետակ Սևանա լճի ավազանում, Սոթք գետի ձախակողմյան վտակը։ Վերջինիս է միանում Շատվան գյուղի հյուսիսից։


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիդ դի Դոնաթելլո

Դավիդ դի Դոնաթելլո, մրցանակ է կինոյում (del Cinema Italiano (ACI) (անգլ.՝ The Academy of Italian Cinema))։ Դոնատելլոյի  Դավիթի կրկնօրինակն է։ Այն 2006 թվականից ներկայացվում է 24 անվանակարգերով։ Իտալիան հռչակված է եղել նաև իր ամենամյա վենետիկյան փառատոներով։


== Պատմություն ==
Մրցանակն ստեղծվել է 1955 թվականին Օսկարին նման չափանիշներով։ Առաջին պարգևը տրվել է 1956 թվականի հուլիսի 5-ին։ Պարգևը հիմնվել է մշակույթի ակումբի կողմից։ Այդ ժամանակ այն կոչվել է «բաց դարպաս»  անունով։ Նրանով սկզբում պարգևատրվել են Հռոմում 1956 թվականի հուլիսի 5-ին։
Նպատակը ամեն տարի իտալական և արտասահմանյան լավագույն ֆիլմերի համար մրցանակի  ներկայացվածներին այդ մրցանակով պարգևատրելն է։ Նմանատիպ մրցանակ դեռևս տասնյակ տարի առաջ Իտալիայում եղել է (օրինակ,  «Արծաթե ժամանակները»)։

Ռոզենբուրգի Դոնաթելլոյով պարգևատրվել են արդյունաբերության բնագավառի մարդիկ, սցենարիստներ, դերասաններ, տեխնիկներ, պրոդյուսերներ և այլն։1957-1980 թվականներին արարողությունների կատարումը իրականացվել է Տաորմինայի հունական թատրոնում։
Արարողությունը երկու անգամ անցկացվել է Ֆլորենցիայում, իսկ հետո` Հռոմում։ 1950-ական թվականներին այն կազմակերպել է ժուռնալիստ-կինոռեժիսոր Մայքլ Ստերնը, որը հետագայում Նյու-Յորքում հիմնել է Մայքլ Ստերն  հետազոտական ֆոնդը։ Հիմնադրած կազմակերպությունը, որն այժմ կոչվում է Դավիդ դի Դոնաթելլո կազմակերպություն, լիովին ֆունկցիոնալացված է և աշխատում է շնորհիվ Իտալիայի արվեստի և մշակույթի նախարարության ներդրումների, գնահատման և գործունեության։
Նախագահներ են եղել Իտալիո Ջեմինին (հիմնադիր), Էյտել Մոնակոն և Պաոլո Գրասին։ Այժմ այն գլխավորում է Ջիան Լուիջի Ռոնդին, որը կազմակերպության հետ աշխատել է սկզբնավորման օրվանից։ Մրցանակները որոշվում են առաջին հերթին իտալական ֆիլմերի հիման վրա, ապա ըստ անվանակարգերի` նվիրված օտար լեզուներով ֆիլմերին։
2015 թվականին հայտարարվել է գալիք ժամանակաշրջանում մրցանակի արարողության մասին։ 2016 թվականի արարողությունը տեղափոխվել է ապրիլ ամիսը։ 2017 թվականին տեղի է ունենալու 2016 թվականի մրցանակաբաշխությունը, իսկ 2018 թվականի դեկտեմբեր-հունվար ամիսներին` 2017 թվականի մրցանակաբաշխությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

www.daviddidonatello.it Դավիդ դի Դոնաթելլո. պաշտոնական կայք  Կաղապար:It icon
www.daviddidonatello.it/english/index.htm Դավիդ դի Դոնաթելլո. պաշտոնական կայք  (անգլերեն)
David di Donatello 1956–2016: 60 Years of Awards. Journal of Italian Cinema & Media Studies (2016), 4 (2), Intellect, ISSN 2047-7368
David di Donatello Awards at Film Movement
David di Donatello Awards Archived 2010-03-15 at the Wayback Machine. at Internet Movie Database
Վլադիմիր Ֆիլատով (դիվանագետ)

Վլադիմիր Ֆիլատով (ռուս.՝ Влади́мир Гера́симович Фила́тов, մարտի 29, 1931(1931-03-29) - 2005, Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Կենսագրություն ==
1974 թվականի օգոստոսի 23-ից մինչև 1978 թվականի նոյեմբերի 14-ը Գաբոնում եղել է ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1984 թվականի մայիսի 27-ից մինչև 1986 թվականի հունվարի 13-ը Զաիրում եղել է ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1990 թվականի սեպտեմբերի 24-ից մինչև 1992 թվականի ապրիլի 22-ը Չադում եղել է ԽՍՀՄ, իսկ 1991 թվականից հետո՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Արտակարգ և լիազոր դեսպան


== Ծանոթագրություններ ==
Տասանորդ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տասանորդ (այլ կիրառումներ)
Տասնորդ, հնագույն հարկատեսակ։ Կազմել է ստացված եկամտի տասներորդ մասը։ Գանձվել է դեռևս Հին Արևելքում (ռազմական ավարից վերցված տասնորդ նվիրաբերել են տաճարներին), միջին դարերում տարածվել է արևելյան և եվրոպական բոլոր երկրներում՝ իբրև եկեղեցական տուրք։ Խաչակրաց երրորդ արշավանքի (1188) նախօրեին Անգլիայի ու Ֆրանսիայի թագավորները ժողովրդից գանձել են տասնորդ։ Հայոց կանոնագրքում տասնորդ հիշված է եկեղեցական պտղի, ինչպես նաև տոկոսի (վաշխ) առումով։ Ըստ Մխիթար Գոշի Դատաստանագրքի` հողից, ռազմագերիներից, ավարից  գանձվել է տասնորդ։ Ի տարբերություն ջրովի հողերից վերցված հարկի (հնգեկ՝ բերքի հինգերորդ մասը)` տասնորդ գանձվել է անջրդի հողերից։ Բագրատունյաց թագավորությունում և Զաքարյան իշխանություններում (նաև ավելի ուշ) տասնորդ գանձվել է ոչ միայն բերքից, այլև ձկնորսությունից, արհեստավորների ու վաճառականների եկամուտներից և այլն։ Տասնորդ գոյություն է ունեցել նաև Կիլիկյան Հայաստանում։
Ժան Ջորկաեֆ

Ժան Ջորկաեֆ (ֆր.՝ Jean Djorkaeff, հոկտեմբերի 27, 1939(1939-10-27), Charvieu, Իզեր, Ռոն-Ալպ, Ֆրանսիայի մետրոպոլիս, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։


== Կենսագրություն ==
1960-ական թվականներին Ժան Ջորկաեֆը նշանակալի խաղացող էր ֆրանսիական ֆուտբոլում, եղել է Ֆրանսիայի հավաքականի ավագը, մասնակցել 1966 թվականի Անգլիայում կայացած աշխարհի առաջնությանը, երկու անգամ արժանացել է Ֆրանսիայի լավագույն ֆուտբոլիստի կոչմանը։
Ֆրանսիայի կրկնակի գավաթակիր է` 1964 թվականին «Լիոնի» և 1969 թվականին` «Մարսելի» կազմում։
Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում անցկացրել է 48 հանդիպում և խփել 3 գոլ։
Մասնակցել է եկել Լև Յաշինի հրաժեշտի խաղին։
Ժան Ջորկաեֆի հայրը Ռուսաստանից արտագաղթած կալմիկ Արմադիկ Ջորկաեֆն է, մայրը լեհուհի է։
Ժան Ջորկաեֆն ամուսնացած է հայուհի Մարի Օհանյանի հետ։ Նրանց որդիներից մեկը` Յուրի Ջորկաեֆը, ևս ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ է, որը 82 խաղ է անցկացրել Ֆրանսիայոի հավաքականում և նրա կազմում դարձել աշխարհի ու Եվրոպայի չեմպիոն։ Ժանն ու Մարին ունեն ևս երկու որդի` Դենին և Միշան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Джоркаев Жан, Калмыкия спортивная, автор-составитель А. П. Лактионов, Элиста, НПП Джангар, стр. 143—145
Илишкин Л., Династия Джоркаевых, Элиста, АПП Джангар, 2000, 80 стр


== Հղումներ ==
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում (անգլ.)
Կենսագրությունը (ֆր.)
Հարցազրույց խաղացողի հետ(չաշխատող հղում) (ֆր.)
Կենսագրությունը Archived 2017-09-09 at the Wayback Machine. (ռուս.)