armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արտավազդ Հարությունյան

Արտավազդ Հենրիկի Հարությունյան (օգոստոսի 5, 1965(1965-08-05), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ զինվորական դատախազ - ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ, Արդարադատության 1-ին դասի խորհրդական։


== Կրթություն ==
1984-1986 թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։
1990 թ. ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետը։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1990-1992 թթ. - Նաիրիի շրջանի դատախազության ստաժոր, ապա քննիչ։
1992-1996 թթ. - Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ։
1996-1999 թթ. - ՀՀ զինվորական դատախազի օգնական։
1999-2007 թթ. - ՀՀ զինվորական դատախազության քննչական բաժնի պետ։
2007-2012 թթ. - ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության ՀՀ պաշտպանության նախարարության քննչական վարչությունում քննվող գործերի բաժնի պետ։
2012 թ. դեկտեմբերի 13-ից 2013 թ. նոյեմբերի 6-ը - ՀՀ զինվորական դատախազի տեղակալ։
2013 թ. նոյեմբերի 6-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ զինվորական դատախազ - Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազի տեղակալ։


== Պարգևներ ==
Ծառայողական պարտականությունները բարեխղճորեն կատարելու համար խրախուսվել է ՀՀ գլխավոր դատախազի հրամանով։
ՀՀ վարչապետի շնորհակալագիր (2003)։
ՀՀ ՊՆ «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ (2006)։
ՀՀ ՊՆ «Ծովակալ Հ.Ս. Իսակով» մեդալ (2011)։
Մխիթար Գոշի մեդալ (2015)


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Մատունքյոյ

Մատունքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 20 կմ հարավ-արևելք, Փալանթոքյան լեռնաշղթայի ծայր արևելյան հատվածի փեշերին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բերդիսու

Բերդիսու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նեոֆիտ

Նեոֆիտ (հին հունարեն՝ νεόφυτος, «վերջերս տնկված», նորելլուկ, լատ.՝ neophytus - նոր մկրտված, նոր դարձի եկած), մարդ, որը նոր է հավատ ընդունել, որևէ կրոնի, վարդապետության, սոցիալական շարժման նոր հետևորդ (կրոնափոխ), ցանկացած գործում սկսնակ, նորեկ։
Որպես պատմական տերմին՝ դա նշանակում է գաղտնի հավաքների նոր անդամ, ինչպիսիք են Հին Հունաստանում գտնվող Էլեվսինյան միսթերիաները։ Վաղ շրջանի եկեղեցում այդպես էին անվանում այն  քրիստոնյաներին, որոնք մկրտվել էին և սպիտակ հագուստ էին կրում Զատիկի նախօրեից մինչև Զատկին հաջորդող առաջին կիրակին (ռուս.՝ Антипасха)։ Ավելի ուշ վանական կարգերի (ռուս.՝ монашеский орден) շարքում, այսպես կոչվել են, նորաթրաշ/նորաթուխ (լատ.՝ tonsura) վանականները։


== Տես նաև ==
Հավատափոխություն
Պրոզելիտիզմ


== Ծանոթագրություններ ==
Գեորգի Մարկով

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարկովԳեորգի Մոկեևիչ Մարկով (ռուս.՝ Георгий Мокеевич Марков, ապրիլի 6 (19), 1911, Նովոկուսկովո (գյուղ, Ասինովսկի շրջան), Ասինովսկի շրջան, Ռուսաստան - սեպտեմբերի 25, 1991(1991-09-25), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային գրող, հասարակական գործիչ, «Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս» (1974), ԽՄԿԿ անդամ (1946)։
Սովորել է Տոմսկի համալսարանում (1930-1932 թթ.)։ Հայտնի է Մարկովի «Ստրոգովներ» պատմավեպը։ «Երկրի աղը», «Հայր և որդի» վեպերը Սիբիրի «սոցիալիստական վերակառուցման մասին»։ «Սիբիր» վեպը պատկերում է մինչ հոկտեմբերյան ժամանակների «ռուսաստանյան իրականությունը»։ Մարկովը հեղինակ է նաև վիպակների, պատմվածքների ու ակնարկների։ Գրականության հարցերին վերաբերող նրա հոդվածներն ու ելույթներն ամփոփված են «Կյանքը։ Գրականությունը։ Գրողը» (1971) գրքում։ 1980 թվականին լույս տեսավ Մարկովի հրապարակախոսական հոդվածների ժողովածուն («Պատանեկությունը»)։ Մարկովը 1956 թվականից ԽՍՀՄ ԳՄ վարչության քարտուղար է, 1971 թվականից՝ 1-ին քարտուղարը։ Նրա գրքերը թարգմանված են մի շարք լեզուներով։ 1966-1971 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ Կենտրոնական վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ, 1971 թվականից՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամ։ ԽՍՀՄ VII-X գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Լենինյան մրցանակ (1976)։
Պարգևատրվել է Լենինի 2, Հոկտեմբերյան հեղափոխության և այլ շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Վաղարշակ Արզումանյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Արզումանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Վաղարշակ Արշակի Արզումանյան, Արզումանով, (մարտի 12, 1900, Թիֆլիս-մայիսի 9, 1968, Երևան), կրկեսի հայ արտիստ, լարախաղաց։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1966)։


== Կենսագրություն ==
Կրկեսում սկսել է աշխատել 1919 թվականից (1929 թվականից՝ Պետկրկեսի սիստեմում)։ 1956 թվականին կազմակերպել է հայկական կրկեսային կոլեկտիվը (1957 թվականից՝ գեղարվեստական ղեկավար)։ Վաղարշակ Արզումանյանը հեղինակ էր կրկեսային բազմաթիվ համարների։ Բարձր վարպետություն և համարձակություն պահանջող նրա լավագույն համարն էր կրկեսի գմբեթից ձգված թեք պարանով, հատուկ անվակների օգնությամբ մեծ արագությամբ գլխիվայր իջնելը։ Կրկեսի կազմում հյուրախաղերով հանդես է եկել Թուրքիայում, Ֆինլանդիայում, Հունգարիայում, Կորեայում, Լեհաստանում, Չեխոսլովակիայում։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Գլուբոկոե (գյուղ, Գադյաչի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳլուբոկոեԳլուբոկոե (ուկրաիներեն՝ Глибоке), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Դոբրյակով։ Հիմնադրվել է 1909 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գլուբոկոե գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,359 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 64,07 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
1274

1274 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1274 թվականն է, 
XIII դարի 74-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Դոբերման (ֆիլմ)

«Դոբերման» ( ֆր.՝ Le Dobermann), քրեական դրամա՝ «սև հումորի» տարրերով, նկարահանվել է Յան Կունենի կողմից՝ սցենարի հիման վրա, որը հիմնված է Ժոել Վասենի մի շարք պատմությունների վրա։ Այն թողարկվել է Ֆրանսիայում 1997 թվականի հունիսի 18-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմն պատմում է այսպես կոչված Դոբերմանի (Վենսան Կասել) բանդայի մասին, որն ահաբեկում է ամբողջ Փարիզը։ Խարիզմատիկ Դոբերմանի գլխավոր օգնականը գեղեցկուհի Նատալին (Մոնիկա Բելուչի)։ Տեղի ոստիկանությունում այնքան են տարված այդ անողոք ու դաժան հանցագործներին բռնելով, որ իրենք են խախտում օրենքը։


== Դերերում ==
Վենսան Կասել - Յան «Դոբերման» Լեպենտրեկ
Չեկի Կարիո - կոմիսար Քրիստինի
Մարկ Դյուրե - տեսուչ Բոմանտ
Մոնիկա Բելուչի - Նատալի
Անտուան Բասլեր - Ժան-Կլոդ «Մոծակ» Այաշ
Դոմինիկ Բեթենֆելդ - Էլի «Աբբոտ» Ֆրոսարդ
Ռոմեն Դուրիս - Մանու
Ֆրանսուա Լևանտալ - Լեո
Ստեֆան Մեցգեր - Օլիվյե Բրաշեթ (Սոնյա)
Չիկ Օրտեգա - Ջեքի «Պիտբուլ» Սյուեր
Ռոլանդ Ամսթյուք - Ջո


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ֆիլմն ընդգրկված է Բելառուսում տարածման համար արգելված ֆիլմերի ցանկում։
Դիպուկահար հրացանը, որից Մանյուն ոստիկանի է գնդակահարել բանկի կողոպուտի ժամանակ - Walther WA 2000: Սա բավականին հազվադեպ զենք է, քանի որ 1982 թվականից մինչև 1988 թվականը արտադրվել է ընդհանուր առմամբ 176 հրացան։ Հրացանը ինքնալիցքավորվող է, սակայն Մանյուն օգտվում է փեղկից յուրաքանչյուր կրակոցից հետո։


== Ծանոթագրություններ ==
Քելիբաշի-բոյուք

Քելիբաշի-բոյուք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կանաչ ու սև

Կանաչ ու սև․ Արցախյան օրագիր, լրագրող Թաթուլ Հակոբյանի փաստավավերագրական գիրքը, որի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 2008 թվականի օգոստոսին։ ԳԻրքը անդրադառնում է հայ-ադրբեջանական հակամարտությանը, արցախյան շարժմանն ու պատերազմին։ Գիրքը անցնող տարիներին ունեցել 8 հրատարակություն, այդ  թվում արևելահայերենով, արևմտահայերենով, մեսրոպյան ուղղագրությամբ, ռուսերենով, անգլերենով, թուրքերենով և արաբերենով։ Գիրքն ունեցել է 7 հազար տպաքանակ։ Նախորդ հրատարակություններին ժամանակի ընթացքում ավելացել է ևս 3 գլուխներ, որոնք ընդգրկում են 2011-2020 ժամանակաշրջանը, ինչպես նաև 44-օրյա պատերազմը։
Հադրութում տեղի ունեցած շնորհանդեսի ժամանակ գրքի անվան ընտրության մասին հեղինակը նշել է․


== Տես նաև ==
Թաթուլ Հակոբյան (լրագրող)


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Տալլին)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (այլ կիրառումներ)
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար, (էստ․՝ Aleksander Nevski katedraal, ռուս.՝ Александро-Невский собор), 1945 թվականի մայիսից Մոսկվայի պատրիարքարանի ենթակայության տակ գտնվող Տալլինի ուղղափառ եկեղեցու մայր տաճարն է։ Գտնվում է Տալլինի Տոոմպեա բարձունքի վրա, որը ժողովուրդը համարում է Կալևիպոեգի գերեզմանաթումբը։
Շինարարությունն ավարտվել է 1900 թվականին, նախագծի հեղինակն է Միխայիլ Պրեոբրաժենսկին։


== Ծանոթագրություններ ==
(3653) Կլիմիշին

(3653) Կլիմիշին (անգլ.՝ Klimishin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի ապրիլի 25-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,23596 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0125 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4595 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1221,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294787 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,95° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3653) Կլիմիշին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հայկ Պետրոսյան

Հայկ Վարդանի Պետրոսյան ( հուլիսի 8, 1987(1987-07-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան, դիվանագետ, երգիչ, երգերի հեղինակ, բեմադրիչ։
Դերասան, երգիչ, կատակերգու Վարդան Պետրոսյանի որդին է։


== Կենսագրություն ==
Հայկ Պետրոսյանը նախնական կրթությունն ստացել է Հովհաննես Իսակովի անվան համար 132 միջնակարգ դպրոցում։
2001 թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա՝ Փարիզ և ուսումը շարունակել է Ժան-Ժակ Ռուսոյի անվան լիցեյում։ 2009 թվականին ավարտել է Փարիզի Ռ. Կրոսի անվան բարձրագույն կրթական համալիրը։ 2011 թվականին՝ ավարտել է Երևանի Եվրոպական տարածարջանային ակադեմիայի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։
Տիրապետում է կիթառի, դաշնամուրի, որոնց տիրապետել սովորել է ինքնուրույն։ 2008 թվականին 
նկարահանվել է «Հաջողակները» ֆիլմում։ 2009 թվականին մասնակցել է «Շանթ» հեռուստաընկերության «Հայ սուպերսթար» նախագծին` անձնական դրդապատճառներից ելնելով։ 2010 թվականից հանդես է եկել հեղինակային մոնոներկայացումով, որը կոչվում էր «Հայկա-սթրես»։ 2011 թվականից երևանյան մի շարք ակումբներում հանդես է եկել մենահամերգներով։ 2016 թվականին նկարահանվել է «Կյանք ու կռիվ» ֆիլմում որտեղ կերտել է Լևոնի կերպարը։ 2016 թվականին հանդես է եկել նաև «Եթե ես լինեի պապա» ներկայացումով։ 2017 թվականին նկարահանվել է Արմենիա հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող Ֆուլ հաուս սիթքոմի 6-րդ եթերաշրջանում հանդես գալով Սևակի դերում։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 18-ին և 19-ին հանդես է եկել ՀԱՅԿական Նոր տարի համերգ-ներկայացումով, որտեղ նրա հետ միասին հանդես են եկել Սոնա Ռուբենյանը և Մաշա Մնջոյանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԿՅԱՆՔՆ ԱՌԱՆՑ ԿԱՆԱՆՑ ՆՈՒՅՆՆ Է, ԻՆՉ ՊՈՄԻԴՈՐՈՎ ՁՎԱԾԵՂՆ ԱՌԱՆՑ ՊՈՄԻԴՈՐԻ. ՀԱՅԿ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ(չաշխատող հղում)
Կարդում էի հորս` Վարդան Պետրոսյանի նամակը, բոլորը հոտընկայս և հուզված ծափահարում էին. Հայկ Պետրոսյան
Շարքացան

Շարքացան, գյուղատնտեսական ու անտառային բույսերի սերմերը ցանող և դաշտերում պարարտանյութ ցրող մեքենա։ Ըսա ցանքի եղանակի, քարշուժի և նշանակության՝ տարբերում են համապատասխանաբար՝ շարային, քառակուսաբնային, բնացան, կետագծային (միահատիկ), շաղացան, տրակտորային, ձիաքարշ, համապիտանի (ունիվերսալ), հատուկ և կոմբինացված շարացանի տիպերը։ Շարային շարացանը կիրառվում է համատարած (նեղշար, լայնաշար և ժապավենաձև), կուլիսային և խոզանի ցանքի, բառակուսաբնայինները՝ քառակուսու կամ ուղղանկյան գագաթներում սերմերը տեղավորելու, բնացանները՝ շարքերում սերմերը բներում, կետագծայինը՝ սերմերը շարքերում հավասարաչափ, իսկ շաղացանները՝ դաշտի մակերևույթին դրանք անհավասարաչափ բաշխելու համար։ Համապիտանի շարացանները գործածում են տարբեր բույսերի (հացազգիներ, ընդավորներ, ձիթատուներ, թելատուներ), հատուկը՝ մեկ կամ սահմանափակ կուլտուրաների (եգիպտացորենի, բամբակենու, ճակնդեղի և այլն) ցանքի, իսկ կոմբինացվածները՝ սերմերի ցանքի հետ միաժամանակ հանքային պարարտանյութերը դաշտերում ցրելու համար։
Մուրիել դե լա Ֆուենտե

Մուրիել դե լա Ֆուենտե (իսպ.՝ Muriel de la Fuente), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Սորիա պրոնվիցիայի մեջ՝ Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պինարես շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 3,66 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 80 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։


== Ծանոթագրություններ ==
Առակ մեղուների մասին

«Առակ մեղուների մասին» կամ «Ազնիվ արատներ - հասարակական շահույթ» (անգլ.՝ The Fable of the Bees: or, Private Vices, Publick Benefits, 1714 թվական), անգլիացի գրող Բեռնարդ դե Մանդևիլի ստեղծագործությունը։


== Հիմնական տեղեկություններ ==

Անգլիացի բժիշկ Ն. Բարբոնի «Մտորումներ առևտրի մասին» (1690 թվական) գրքում պնդվում էր, որ շռայլողությունը արատ է, որը խթանում է առևտուրը, իսկ ժլատությունը, ընդհակառակը, վնասում է կոմերցիային։ Գեղարվեստական ձևով այդ նույն գաղափարը արտահայտել է Բեռնարդ դե Մոնդևիլը՝ «Տրտնջացող փեթակը կամ Խառդախները, որոնք ազնիվ են դարձել» (The Grumbling Hive, or Knaves Turn’d Honest) երգիծանքում, որը անանուն հրատարակվել է 1705 թվականին։ 1714 թվականին, նույնպես անանուն, հրատարակվել է ստեղծագործության երկրորդ հրատարակությունը՝ «Առակ մեղուների մասին կամ Ազնիվ անձանց արատները - բարիք հասարակության համար» (The Fable of The Bees։ or, Private Vices, Public Benefits), որում այլաբանական ձևով ապացուցվում է, որ հասարակությանը, որը որոշել է խնայողության համար հրաժարվել պերճանքից և կրճատել սպառազինությունը, սպասում է թախծալի ճակատագիր։ Երկրորդ հրատարակությունը լրացվում էր քսան ծանոթագրությունով, որոնցում Մանդևիլը զարգացնում էր առակի առավել կարևոր մասերի փիլիսոփայական իմաստը։ Մանդևիլի կյանքի օրոք «Առակ մեղուների մասին» ստեղծագործությունը բազմիցս վերահրատարակվել է և ունեցել է բազմաթիվ հավելվածներ։ Վերջին հրատարակությունը թվագրվում է 1732 թվականին։ Անգլիական Միդլսեթս կոմսության երդվյալ ատենակալների դատարանի որոշմամբ 1723 թվականին առակը ճանաչվում է վնասակար։


== Թարգմանություններ ==
Ռուսերեն լեզվով գիրքը հրատարակվել է 1974 թվականին՝ Ե. Ս. Լագուտինի թարգմանությամբ, «Փիլիսոփայական ժառանգություն» շարքում (Մոսկվա, «Միտք» հրատարակչություն)։ Վերահրատարակվել է 2000 թվականին՝ Ե. Ս. Լագուտինի և Ա. Լ. Սուբոտինի թարգմանությամբ, «Փիլիսոփայական մտքի հուշարձաններ» շարքում (Մոսկվա, «Գիտություն» հրատարակչություն)։
Ռուսական տարբերակում այն անվանվում է «Տրտնջացող փեթակ կամ Խարդախներ, որոնք դարձել են ազնիվ»։
Բելառուսերեն լեզվով այն թարգմանվել է 2003 թվականին։


== Աղբյուրներ ==
Текст поэмы в оригинале Archived 2006-05-10 at the Wayback Machine.
Текст поэмы в переводе на русский


== Ծանոթագրություններ ==
Մոշնիկ

Մոշնիկ (ռուս.՝ Мошник), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Կուվշինովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անդրե Ժոզեֆ Ալար

Անդրե Ժոզեֆ Ալար(ֆր.՝ André-Joseph Allar, օգոստոսի 22, 1845(1845-08-22)[…], Տուլոն, Վար - ապրիլի 11, 1926(1926-04-11), Տուլոն, Վար), ֆրանսիացի քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Մարսելի Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում։ Ալարի ստեղծագործությունները նկատել է Անրի Ժակո Էսպանդիեն և նրան ուղարկել է սովորելու Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում, իսկ ուսուցիչները եղել են Էժեն Գիյոմը, Անտուան Լորան Դանտան և Պիեր Ժյուլ Կավալեն։ 1869 թվականին արժանանում է Հռոմեական մրցանակի։ 1905 թվականի մայիսի 20֊ին դառնում է Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիայի անդամ։


== Ստեղծագործություններ ==
Ալարը Ֆրանսիայի մի շարք քաղաքների, այդ թվում Փարիզի, Մարսելի, Տուլոնի և Նիցեի մի շարք քանդակների և կոմպոզիցիաների հեղինակ է։

Անդրե Ժոզեֆ Ալարի աշխատանքներից
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անդրե Ժոզեֆ Ալարի աշխատանքները
Գոլյաշովո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Գոլյաշովո (ռուս.՝ Голяшово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տիխի Լիման

Տիխի Լիման (ռուս.՝ Тихий Лиман), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ռեմոնտնենսկի շրջանում։ Մտնում է Կորմովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կոլեկորվինո

Կոլեկորվինո  (իտալերեն՝ Collecorvino), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5550 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 168 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 32 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 65010, հեռախոսային կոդ՝ 085:
Նյու Յորքի քաղաքային քոլեջ

Նյու Յորքի քաղաքային քոլեջ (անգլ.՝ City College of the City University of New York)՝ Նյու Յորքի քաղաքային համալսարանի հիմնական և ամենահին քոլեջը (CUNY)։ Նրա կամպուսի մակերեսը մոտ 14 հա է, գտնվում է Կոնվենտ-պողոտայի երկայնքով, Մանհեթենի Համիլթոն-Հայթս շրջանում։


== Պատմություն ==

Հիմնադրվել է 1847 թվականին՝ հարուստ գործարար Թոունսենդ Հարիսի միջոցներով։ Նյու Յորքի քաղաքային քոլեջը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում բարձրագույն կրթության առաջին անվճար հանրային հաստատությունն էր, ինչպես նաև երկար տարիներ համարվում է CUNY-ի առաջատար կամպուսը։
2011 թվականի աշնանը քոլեջում կար 16 544 ուսանող, որոնք ճարտարապետության ազատ արվեստի և գիտությունների, կրթության, կենսաբժշկական, հոգեբանության և այլ բնագավառներում սովորում էին  բակալավրի, մագիստրոսի, դոկտորի, ճարտարագիտության կոչումների համար։ Նյու Յորքի քաղաքային քոլեջի ուսանողական կազմը ԱՄՆ-ում ամենազարգացածներից մեկն է և միավորում է աշխարհի 162 երկրների ներկայացուցիչներին։


== Հայտնի շրջանավարտները ==

Նյու Յորքի քաղաքային քոլեջի շրջանավարտների թվում կային շատ ականավոր գիտնականներ, ինժեներներ, քաղաքական գործիչներ, գործարարներ, գրողներ և այլն, որոնք զգալի ազդեցություն են ունեցել գիտության և հասարակության զարգացման վրա։
Նոբելյան մրցանակի 11 դափնեկիրներ.

Յուլիան Շվինգեր,
Առնո Ալան Փենզիաս,
Լեոն Մակս Լեդերման,
Արտուր Կորնբերգ,
Հենրի Քիսինջեր,
Կարլե Ջերոմ,
Ռոբերտ Հոֆստեդտեր,
Հերբերտ Ահարոն Հաուպտման,
Ռոբերտ Ջոն Աուման,
Քեննեթ Ջոզեֆ Էրրոու,
Ջուլիուս ԱկսելրոդՆաև նրա շրջանավարտները.

ամերիկացի ֆինանսիստ Բեռնարդ Բարուխ,
սոցիոլոգ և հրապարակախոս, հետինդուստրիալ հասարակության տեսության հիմնադիր Դենիել Բելը,
հայտնի գիտնական-մեխանիկ Բերնարդ Բուդյանսկի,
Intel կորպորացիայի հիմնադիր Էնդրյու Սթիվեն Գրոուվը,
երեխաների համար խաղալիքների արտադրության նորարար Ֆրենկ Կապլան,
ամերիկացի մոդելավորող և գործարար Ռալֆ Լորենը,
65-րդ պետական քարտուղար Քոլին Փաուելը,
մաթեմատիկոս և բազմարժեք տրամաբանության հիմնադիրներից Էմիլ Լեոն Պոստ,
ֆիզիկոս-տեսաբան, լարերի տեսության ստեղծողներից մեկը՝ Լեոնարդ Սասքինդը,
հետազոտող և վիրուսաբան Ջոնաս Սոլկ,
կոգնիտիվ դիսոնանսի տեսության հեղինակ Լեոն Ֆեստինգերը,
ինժեներ և գյուտարար Հերման Հոլերիթ,
TCP և IP արձանագրության գյուտարար Ռոբերտ Էլիոթը։Նաև քոլեջում որոշ ժամանակ սովորել են.

ամերիկացի կինոռեժիսոր, դերասան, դրամատուրգ և ջազային կլարնետահար Վուդի Ալլենը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սիթի Քոլեջի պաշտոնական կայք
Կոպիշչե (գյուղ, Օլևսկի շրջան)

Կոպիշչե (ուկրաիներեն՝ Копище), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օլևսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1459 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոպիշչե գյուղում բնակվում էր 983 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,83 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 347,35 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Եղիայի գիրքը


== Սյուժե ==
Աշխարհակործան աղետից հետո Եղիան մեն-մենակ շրջում է Ամերիկայում։ Նա արևմուտք է շարժվում Մահվան մայրուղով, մի առաքելությամբ, որը չի հասկանում ամբողջովին, բայց գիտի՝ պետք է ավարտին հասցնի։ Ուսապարկում այն գրքի վերջին օրինակն է, որը կարող է ակունք դառնալ վերածնված հասարակության համար, իսկ եթե սխալ ձեռք ընկնի՝ բռնակալի մուրճ։ Եղիան զենքը պատրաստ է պահում, իսկ գոյատևելու բնազդը՝ զգոն, երբ որոնումները նրան հասցնում են մի վայրի ամայուտ, որտեղ կատաղի պայքար է ծավալվում գրքին տիրել հավակնող խորամանկ զորավարի հետ։ «Հավատով ենք ընթանում և ոչ թե երևույթների վրա հիմնված», - մեջբերում է անում Եղիան Սուրբ գրքից։ Այս խոսքերն անսպասելի իմաստ և ուժ են ստանում։


== Դերերում ==
Դենզել Վաշինգտոն - Եղիա
Գարի Օլդմեն - Կարնեգի
Միլա Կունիս - Սոլարա
Ռեյ Սթիվենսոն - Ռեդրիջ
Ջենիֆեր Բեալս - Կլաուդիա
Իվեն Ջոնս - Մարց
Մալքոլմ Մաքդաուել - Լոմբարդիե


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական ճապոնական կայք Archived 2012-05-25 at the Wayback Machine.
Պաշտոնական կորեական կայք Archived 2012-01-12 at the Wayback Machine.
«Եղիայի գիրքը» ֆիլմը Rotten Tomatoes-ում
Հոլովակ YouTube-ում
Ահմեդ Ջավադ

Ջավադ Մեհեմմեդալի օլի Ախունդզադե (ադրբ.՝ Cavad Məhəmmədəli oğlu Axundzadə, մայիսի 5, 1892(1892-05-05), Ներքին Սեյֆալու, Ելիզավետպոլի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 12, 1937(1937-10-12), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի բանաստեղծ, թարգմանիչ, Ադրբեջանի գրողների միության անդամ (1934), պրոֆեսոր;
Ադրբեջանի օրհներգի խոսքերի հեղինակը Ահմեդ Ջավադն է։


== Կենսագրություն ==
Ահմեդ Ջավադը ծնվել է 1892 թվականի մայիսի 5-ին Շամքիրի շրջանի Սեյֆելի գյուղում։ Ջավադն իր առաջին կրթությունը ստացել է գյուղում երեք տարի և սովորել է արաբերեն և պարսկերեն։ Սա նրա առաջին և վերջին կրթությունն էր Շամքիրում։ Երբ նա յոթ տարեկան էր, նա կարողացավ կարդալ Ղուրանը։ Հոր մահից հետո նա 1906 թվականին տեղափոխվել է Գանձակ իր մոր հետ։ Ահմեդ Ջավադը ընդունվել է Ելիզավետպոլի ճեմարան 1906 թվականին։ Ահմեդ Ջավադը սովորել է ճեմարանում 6 տարի և ավարտել է 1912 թվականին։ Նա իր մանկավարժական գործունեությունը սկսեց 1913 թվականին Գանձակի աղջիկների թիվ 1 դպրոցում ՝ որպես առաջին պաշտոնական ուսուցիչ։
Ահմեդ Ջավադի բանաստեղծությունների առաջին գիրքը լույս է տեսել 1916 թվականն ՝Բաքվում։ Գրքի հրատարակման պահին բանաստեղծը գտնվում էր Բաթումում։
Ահմեդ Ջավադը մասնակցել է Բալկանյան պատերազմին 1912-1913 թվականներին։ Բանաստեղծը 1914 թվականից աշխատել է «Բաց խոսք» թերթի թղթակից։ Այդ ժամանակ Մամեդ Էմին Ռասուլզադեն օգնել է հրատարակել նրա գործերը։ 1916 թվականին «Բաց խոսք» թերթում տպագրվել է բանաստեղծի «Երկու թշնամի» պատմվածքը ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմը հատուկ փուլ է կազմակերպել Ահմեդ Ջավադի ստեղծագործության մեջ։
Ահմեդ Ջավադը նաև քաղաքական կյանքում ակտիվ էր Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության օրոք։ Ադրբեջանի օրհներգի խոսքերի հեղինակն է։
Նրան ձերբակալել են 1937 թվականի հունիսի 4-ին ՝միաժամանակ իր ուսուցիչը Հուսեյն Ջավիդին և նրա ուսանողինը Միքաել Մուշֆիգին։ Ահմեդ Ջավադը սպանվել է Բաքվում 1937 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։ 1955 թվականին բանաստեղծը արդարացվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Սերգեյ Մաշուրյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մաշուրյան (այլ կիրառումներ)Սերգեյ Մաշուրյան (դեկտեմբերի 21, 1910(1910-12-21), Գորիս, Հայաստան - հոկտեմբերի 21, 1941(1941-10-21)), հայ խորհրդային մաթեմատիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու (1938), դոցենտ (1939)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի համալսարանի բանվորական ֆակուլտետը (1929 թ.), Մոսկվայի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը (1935 թ.)։ Երևանի համալսարանում դասավանդել է մաթեմատիկական ֆիզիկայի հավասարումներ, թվերի տեսության ընդհանուր հատուկ դասընթացներ (1938-1941 թթ.)։ Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ոչ գծային պարաբոլական հավասարումների տեսությանը։ Զոհվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում՝ Տագանրոգսկի պաշտպանության համար մղված մարտում։
Հանցավիչի

Հանցավիչի (բելառուս․՝ Ганцавічы, (ռուս.՝ Ганцевичи, լեհ.՝ Hancewicze, լիտ.՝ Gancevičai), քաղաք, նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոն Բելառուսում՝ Բրեստի մարզում։ Ընկած է Պինսկից 96, Մինսկից՝ 190 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Քաղաքի մերձակայքում է գտնվում ռուսական ռադարային ռադիոտեղազննման «Վոլգա» ռազմակայանը։ Հանցավիչիից 3 կիլոմետր հեռավորության վրա գործում է Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի բուսաբանական այգու փորձարարական բազան, որտեղ հիմնականում ուսումնասիրվում են հանրապետությունում լայնորեն մշակվող հատապտուղների թփեր։


== Պատմություն ==
Հանցավիչին հիմնադրվել է 1898 թվականին Պրիպյատ գետի Ցնա վտակի ափին։ Քաղաքի հիմնադրումն ու զարգացումն առնչվում է Բառանովիչի-Հանցավիչի-н Լունինեց երկաթուղու կառուցմանը 1884 թվականին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին բնակչության 60%-ը հրեաներ էին։ 1920-1930-ական թվականներին Հանցավիչիում կային չորս սինագոգ, հրեական գրադարան, որբանոց, դպրոց։ Գերմանական ֆաշիստների տիրապետության շրջանում՝ 1941 թվականի հունիսի 29-ից մինչև 1944 թվականի հուլիսի 7-ը, նացիստներն այստեղ սպանել են շուրջ 3.500 հրեա, այդ թվում՝ 1.500 կին և 850 երեխա։


== Բնակչություն ==
1897 — 633
1909 — 1026
1970 — 5 200
1973 — 6 900
1991 — 14 500
2006 — 14 700
2008 — 14 800
2015 - 14 043


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сайт газеты «Ганцавіцкі час»
Photos on Radzima.org
Սոկոլով (Ադըղեա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոկոլով (այլ կիրառումներ)Սոկոլով (ռուս.՝ Соколов, ադըղե.՝ Соколов), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Կոշեխաբլի շրջանի կազմում։


== Բնակչություն ==
2010 թվականից խուտորն անբնակ է: Մտնում է Եգերուխայի գյուղական համայնքի կազմը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Соколов (хутор) (ռուս.)
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոմոյի տաճար

Կոմոյի տաճար (իտալերեն՝ Cattedrale di Santa Maria Assunta; Duomo di Como) կաթոլիկ եկեղեցու տաճար է, Իտալիայի Լոմբարդիա նահանգի Կոմո քաղաքում։ Այն նաև Կոմոյի եպիսկոպոսի նստավայրն է։ Այն նվիրված է Երանելի Մարիամ Աստվածածնի Վերափոխմանը։


== Պատմություն ==
Տաճարը գտնվում է Կոմո լճի մոտ, տարածաշրջանի կարևոր կառույցներից մեկն է։ Սովորաբար, այն գոթական ճարտարապետության ոճով կառուցված տաճարներից վերջինն է Իտալիայում․ դրա կառուցումը սկսվել էր 1396 թվականին, Միլանի տաճարի կառուցումից 10 տարի անց, Սուրբ Մարիային նվիրված հռոմեական ճարտարապետության ոճով կառուցված տաճարի տեղում։ Կառուցման աշխատանքները, որ սկսվել էին Լորենցոի ղեկավարության ներքո, մինչև 1770 թվականը չէին ավարտվել, ամբողջացվեցին Ֆիլիպպո Յուվարայի կողմից ռոկոկո ոճի գմբեթով։ Արևմտյան ճակատը, որ խիստ տպավորիչ է, կառուցվել է 1457 և 1498 թվականների միջակայքում ընկած ժամանակահատվածում և ունի վարդակ պատուհան և պորտալ՝ տեղաբնակներ Պլինիոս Ավագ և Պլինիոս Կրտսեր երկու արձանների միջև։


== Նկարագրություն ==
Տաճարը 87 մետր երկարություն, 36-ից 56 մետր լայնություն ունի, իսկ մինչև գմբեթ բարձրությունը կազմում է 75 մետր։ Հատակագիծը լատինական խաչի տեսք ունի, կենտրոնական նիվով, երկու կողմից միջանցքներ, բաժանված սյուներով և ռենեսանս ոճի տրանսպետի մեջտեղում՝ ազդեցիկ գմբեթ։ Աբսիդները և երգչախումբը 16-րդ դարի են։ Ինտերիերը ունի մի քանի կարևոր գոբելեններ, իսկ մյուսները՝ 16-րդ և 17-րդ դարերի, պատրաստված են Ֆերարայում, Ֆլորենցիայում և Անտվերպենում։ Կան նաև Բեռնարդինո Լուինիի և Գաուձենսիո Ֆերարիի 16-րդ դարի մի շարք նկարներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Como Cernobbio e Brunate։ Como: Editrice Lariologo։ ISBN 88-87284-21-0 


== Արտաքին հղումներ ==
Duomo di Como
Sito del comune di Como
Panorama of Como Cathedral
Ագրակ (Բուլանըխի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ագրակ (այլ կիրառումներ)Ագրակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հիասքանչ արքայազնը

«Հիասքանչ արքայազնը» (անգլ.՝ Charming), իսկական սիրո փնտրտուքների մասին կանադա-ամերիկյան երաժշտական անիմացիոն կատակերգություն, պրոդյուսեր՝ Ջոն Հ. Ուիլյամս («Շրեկ», «Շրեկ 2»)։ Ֆիլմում հնչում են այնպիսի նշանավոր կատարողների երգեր, ինչպիսիք են՝ Սիան, Ավրիլ Լավինը, Դեմի Լովատոն, Էշլի Թիսդեյլը, G.E.M-ը։


== Սյուժե ==
Բոլորը երազում են գեղեցիկ արքայազնի մասին, էլ չասած՝ Հիասքանչի մասին։ Երիտասարդը հենց ծննդյան ժամանակ անսովոր պարգև է ստացել. աղջիկները պատրաստ էին ամեն ինչի հանուն նրա ժպիտի, բայց այդ փոխհատուցումը՝ տղամարդկանց արդար զայրույթն էր։ Գործերի այս դրությունը հավերժ չէր կարող շարունակվել։ Շուտով այդ շնորհը դառնալու էր անեծք։ Եվ հիմա Հիասքանչ արքայազնն ունի երեք օր՝ փրկելու թագավորությունը հենց իրենից…


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Ուիլմեր Վալդերամա՝ հիասքանչ Ֆիլիպ արքայազն
Դեմի Լովատո՝ Լենոր Կվինոնեզ
Նիա Վարդալոս՝ Գնևելին Նևերվիշ
Սիա՝ Գուշակ
Ավրիլ Լավին՝ Սպիտակաձյունիկ
Էշլի Թիսդեյլ՝ Մոխրոտիկ
Գլորիա Տենգ (G.E.M.)՝ Քնած գեղեցկուհին
Ջոն Քլիզ՝ Փերի կնքամայր/դահիճ
Ջիմ Քամինգզ՝ Թագավոր
Քրիս Հարիսոն՝ նկարիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Երվանդ Աբրահամյան

Երվանդ Աբրահամյան (1940[…], Թեհրան, Իրան), հայազգի ամերիկացի պատմաբան, Մերձավոր Արևելքի և, մասնավորապես, Իրանի պատմության մասնագետ։
Իրանահայ ծագումով Աբրահամյանը ծնվել է Թեհրանում և մեծացել է Անգլիայում, կրթություն է ստացել Օքսֆորդի համալսարանում։ Դոկտորի աստիճան է ստացել Կոլումբիայի համալսարանից։ Աբրահամյանը դասավանդում է Նյու Յորքի քաղաքային համալսարանում, որտեղ նա վաստակավոր պատմության պրոֆեսոր է Բարուխ քոլեջում և գիտական կենտրոնում։ Նա դասավանդել է Փրինսթոնի համալսարանում, Նյու Յորքի համալսարանում և Օքսֆորդի համալսարանում։ 2010 թվականին Աբրահամյանն ընտրվել է Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։


== Գրքեր ==
Iran Between Two Revolutions (1982)
Radical Islam: The Iranian Mojahedin (1989)
The Iranian Revolution (1989)
Khomeinism: Essays on the Islamic Republic (1993)
Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran (1999)
A History of Modern Iran (2008)
The Coup: 1953, the CIA, and the Roots of Modern U.S.-Iranian Relations (2013)


== Ծանոթագրություններ ==
Տայկաշ

Տայկաշ (ռուս.՝ Тайкаш, բաշկիրերեն՝ Тайҡаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 559 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պարույր Հովհաննիսյան

Պարույր Աբրահամի Հովհաննիսյան (հոկտեմբերի 15, 1906(1906-10-15), Բլուր, Սուրմալուի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 24, 1972(1972-05-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի խորհրդային անասնաբույժ։ Անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1941), պրոֆեսոր (1941), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1966)։


== Կենսագրություն ==
1930 թվականին ավարտել է Վորոնեժի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1943 թվականից եղել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտիի և ներքին ոչ վարակիչ հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ։ Հովհաննիսյանի աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսության կենդանիների ոչ վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման պրոբլեմներին՝ տավարի մարսողական օրգանների, հատկապես նախաստամոքսների ֆիզիոլոգիային, ախտաբանությանը և բուժմանը, գյուղատնտության կենդանիների միզային և շնչառական օրգանների հիվանդություններին, ինչպես նաև կերային թունավորումներին։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։


== Երկեր ==
Գյուղատնտեսական կենդանիների ստամոքս - աղիքային տրակտի հիվանդությունները և պայքարի միջոցառումները։ Երևան, Հայպետհրատ, 1950։
Գյուղատնտեսական կենդանիների շնչառական օրգանների հիվանդությունները և պայքարը նրանց դեմ, Երևան, 1954։
Գյուղատնտեսական կենդանիների սիրտ-անոթային սիստեմի հիվանդությունները, Երևան, 1955։
Գյուղատնտեսական կենդանիների միզային օրգանների և նյութափոխանակության հիվանդությունները, Երևան, 1958։
Գյուղատնտեսական կենդանիների ներքին ոչ վարակիչ հիվանդությունների պաթոլոգիան, թերապիան և դիագնոստիկայի հիմունքները, Երևան, 1963։
Գյուղատնտեսական կենդանիների կերային թունավորումները և պայքարը նրանց դեմ։ Ուսումնական ձեռնարկ։ Երևան, «Հայաստան», 1966։


== Ծանոթագրություններ ==
Կովկասի բոլշևիկների Բաքվի խորհրդակցություն

Կովկասի բոլշևիկների՝ Բաքվի, խորհրդայնացումը տեղի է ունեցել 1915 թվականի հոկտեմբերին։ Մասնակցել են Բաքվի, Թիֆլիսի և Քութայիսի բոլշևիկյան կազմակերպությունների ներկայացուցիչները։ Լսվել են զեկուցումներ ընթացիկ իրավիճակի, ազգային հարցի, Կովկասում ազգությունների հարաբերությունների վերաբերյալ, քննարկվել են կազմակերպչական հարցեր։ Հիմնական հարցերի վերաբերյալ զեկուցումով հանդես է եկել Ստեփան Շահումյանը։ Ընթացիկ իրադարձությունների մասին ընդունված բանաձևում խորհրդակցությունը կոչ արեց երկրամասի բանվորներին, գյուղացիներին և մյուս աշխատավոր խավերին՝ նյութական ու բարոյական ոչ մի օգնություն ցույց չտալ կառավարությանը՝ մղած պատերազմում։ Դատապարտեց նացիոնալիստական կուսակցությունների, այդ թվում դաշնակցության վարած քաղաքականությունը՝ կառավարությանը աջակցություն ցույց տալու համար։ Ազգային հարցի վերաբերյալ ընդունված բանաձևում խորհրդակցությունը դատապարտեց մշակութային-ազգային ինքնավարության տեսությունը։ Ելնելով Կովկասի ազգությունների և ժողովուրդների ինտերնացիոնալ դաստիարակության շահերից՝ խորհրդակցությունը գտնում էր, որ անհրաժեշտ է կոչ անել բանվորներին ու բնակչության լայն խավերին՝ չենթարկվել տիրապետող դասակարգերի, նացիոնալիստական կուսակցությունների պրովոկացիաներին և հիշել, որ միայն ազգությունների դեմոկրատական միասնության մեջ է նրանց հաղթանակի և ազատագրման գրավականը և, ընդհակառակը, ազգային թշնամության հետագա բորբոքումը Կովկասը կարող է դարձնել ազգային ընդհարումների արյունալի թատերաբեմ։ Խորհրդակցությունն ընտրեց ՌԽԴԲԿ Կովկասյան բյուրո, որի կազմի մեջ մտան Ստեփան Շահումյանը, Ֆ. Մախարաձեն, Իվան Ֆիոլետովը, Մ. Քավթարաձեն և ուրիշներ։ Խորհրդակցությունը պարզ և հստակ պատասխան տվեց Կովկասի բոլշևիկյան կազմակերպությունների առջև ծառացած բոլոր հարցերին և կարևոր դեր խաղաց նրանց հետագա գործունեության համար։
775

775 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 775 թվականն է, 
VIII դարի 75-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Արձնիի ճակատամարտԱրձնի գետի հովտում 775թ.-ի ապրիլի 24ին տեղի է ունենում ճակատամարտ՝հայերի և արաբների միջև:Ճակատամարտի սկիզբը բատենպաստ էր հայերի համար:Ըստ Ղևոնդի՝հայերը,միմյանց քաջալերելով,ասում էին. «Քաջությամբ մեռնենք մեր աշխարհի ու մեր ազգի համար»։ 
Հայրենիքի ազատության համար իրենց կյանքը զոհաբերում են Բագրատունյաց,Մամիկոնյան,Գնունյաց և բազում այլ տոհմերից նախարարներ,ինչպես և ռամիկներ՝մոտ երեք հազար հոգի։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Սիոն Ա Բավոնեցի, Ամենայն հայոց կաթողիկոս 767 թվականից (ծ. անհայտ)
Սեպտեմբերի 14՝ Կոստանդին V, Բյուզանդական կայսրության (ծ. 718)
(193) Ամբրոսիա

(193) Ամբրոսիա (անգլ.՝ Ambrosia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1879 թվականի փետրվարի 28-ին Ժերոմ Կոջիայի կողմից Մարսելում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,600692 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8272 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3741 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1531,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,235002 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,01° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(193) Ամբրոսիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ժողովածու (3916)

Ժողովածու (3916), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3916 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1714 թվականին Էջմիածնում։ Ստացողը եղել է Ալեքսանդր կաթողիկոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21x15.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 240 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 97ա, 153բ, 239ա։


== Բովանդակություն ==
Վարք և մատենագրութիւնք Եւագրեայ (և լուծմունք Գրիգորի)։
Գր․ Վկայասիրի Վասն զատկին։
Ներս․ Շնորհալւոյ Դաւանութիւն հաւատոյ։
Ներս․ Լամբրոնացւոյ Դեսպանագնացութիւն Վասն ժողովոցն Եփեսոսի և Քաղկեդոնի։
Վասն բնութեանց Քրիստոսի։
Յովհ․ Սարկաւագի Ի լինելն որդի, Վասն բաժակին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կանգուն ալիքներ

Կանգուն ալիքներ, բաշխված համակարգում (օրինակ, առաձգական միջավայր կամ էլեկտրամագնիսական դաշտ) միևնույն ամպլիտուդով և տարածման հակառակ ուղղություններով երկու վազող ալիքների ինտերֆերենցիայի հետևանքով ճնշումների և արագությունների բաշխումը կանգուն ալիքում՝ բաց և փակ ծայրերով խողովակի դեպքում առաջացող տատանումներ։
Կանգուն ալիքներն առաջանում են արգելքներից և միջավայրի անհամասեռություններից անդրադարձած ալիքների և ընկնող ալիքների վերադրմամբ (օրինակ, մի ծայրից ամրացված պարանի կամ մի կողմից փակ և օդով լցված գլանում մխոցի պարբերական տատանումների ժամանակ)։ Կանգուն ալիքների ամպլիտուդը կախված է ընկնող և անդրադարձած ալիքների փուլերի տարբերությունից։
Համակարգի այն կետերը, որտեղ կանգուն ալիքների ամպլիտուդն առավելագույնն է, կոչվում են ալիքի փնջվածքներ, իսկ այն կետերը, որտեղ ամպլիտուդը հավասար է զրոյի՝ ալիքի հանգույցներ։ Կանգուն ալիքի հարևան երկու փնջվածքների կամ հանգույցների հեռավորությունը հավասար է λ/2, իսկ հարևան փնջվածքի և հանգույցի հեռավորությունը՝ λ/4 (λ-ն վազող ալիքի երկարությունն է)։
Հարևան երկու հանգույցների միջև համակարգի մասնիկները տատանվում են միևնույն փուլերում, սակայն հանգույցով անցնելիս փուլը թռիչքաձև փոխվում է π-ով (ի տարբերություն վազող ալիքների, կանգուն ալիքներում էներգիայի հոսք (փոխանցում) տեղի չի ունենում)։
Կանգուն ալիքներ են առաջանում նաև գերբարձր հաճախականության ալեհավաքներում, ալիքատարներում։ Օպտիկայում նույնպես հնարավոր է կանգուն ալիքի առաջացումը՝ էլեկտրական դաշտի տեսանելի մաքսիմումներով։ Եթե լույսը մեներանգ չէ, ապա տարբեր երկարության ալիքների փնջվածքները դասավորվում են տարբեր տեղերում, և դիտվում է գույների բաժանում։
Where's My Mind Tour

Where's My Mind Tour, ամերիկացի երգչուհի Բիլլի Այլիշի երկրորդ հեդլայն շրջագայությունը, ի աջակցություն նրա դեբյուտային՝ «Don't Smile at Me» (2017) մինի ալբոմին և բաղկացած է Հյուսիսային Ամերիկայում և Եվրոպայում տեղի ունեցած համերգներից։ Շրջագայության և ամսաթվերի մասին հայտարարվել է 2017 թվականի նոյեմբերին։ Շրջագայության սեթ լիստում ընդգրկված են ալբոմի երգերի մեծ մասը։ Շրջագայությունը դրական գնահատականների է արժանացել քննադատների կողմից։


== Նախապատմություն և զարգացում ==
2017 թվականի նոյեմբերին Բիլլի Այլիշը հայտարարել է իր երկրորդ համերգային շրջագայության մասին, ի աջակցություն նրա «Don't Smile at Me» (2017) մինի ալբոմին։ Շրջագայության ամսաթվերը և վայրերը հայտարարվել են նույն օրը։


== Սինոփսիս և ընդունելություն ==
Այլիշը շրջագայությունը սկսում էր «Bellyache» երգով։ Բիլլիի եղբայր և պրոդյուսեր Ֆինիս Օ'Քոնելը կատարում էր իր 2016 թվականի «New Girl» սինգլը։ Այլիշը կատարում էր ռեփեր Դրեյքի «Hotline Bling» երգի քավերը և ուկուլելե էր նվագում, իսկ Ֆինեսը ակուստիկ կիթառ էր նվագում։ Նա նաև կատարում էր այդ ժամանակ դեռ չթողարկված «When the Party's Over» երգը։
«Atwood Magazine»-ից Նիկոլ Ալմեյդան գովել է շոուն, գրելով, որ «յուրաքանչյուրը, որը գիտի, թե ինչ է լավ երաժշտությունը, ապա գիտի Այլիշի անունը, իսկ նրանք, ովքեր դեռ չգիտեն, շուտով անպայման կիմանան, քանի որ ակնհայտ է, որ նա համաշխարհային փառքի ճանապարհին է»։


== Երգացանկ ==
Այս երգացանկը հանդիսանում է 2018 թվականի ապրիլի 3-ին Նյու Յորքում տեղի ունեցած շոուի երգացանկը։ Այն չի համարվում ամբողջ շրջագայության երգացանկը։


== Համերգներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Անտալագոմ

Անտալագոմ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 5 տուն բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Անտալագոմն ուներ քարակերտ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆիլոտոպսիս բնավորվող

Ֆիլոտոպսիս բնավորվող, (լատ.՝ Phyllotopsis nidulans) Pleurotaceae ընտանիքին պատկանող սունկ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում:


== Նկարագրություն ==
Տհաճ հոտով և համով, ուտելի պտղամարմնով սունկ է, որի 3-10 սմ տրամագծով, թարմ վիճակում բոսորավարդագույն կամ նարնջադեղին, չորացած՝ դեղնաշագանակագույն գլխարկը թավշյա է, տափակ կամ ուռուցիկ: Թույլ վարդագույն, դեղնավուն պտղամիսը զաֆրանադեղին է, չորացած վիճակում՝ սպիտակ: Թիթեղները գլխարկի գույնից ավելի վառ են: Ոտիկը բացակայում է: Սպորափոշին բաց գորշավուն է: Էլիպսաձև կամ լոբաձև, հարթ սպորները 5-6 x 2,5-3,5 մկմ են:


== Տարածվածություն ==
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Աֆրիկան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան): Հայաստանում հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Դիլիջան» ազգային պարկ:


== Էկոլոգիա ==
Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, 1600 մ բարձրության վրա, խմբերով, չորացած ծառերի ոստերի վրա, կաղնու-բոխու անտառներում, հոկտեմբեր ամսին: Քսիլոտրոֆ է:


== Պահպանություն ==
Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում: Վտանգված տեսակ է:


== Ծանոթագրություններ ==
I’m on Fire (երգ)

I’m on Fire, ռոք երաժիշտ Բրյուս Սպրինգստինի երգը, որը որպես սինգլ թողարկվել է 1985 թվականի փետրվարի 6-ին․ ներառված է Բրյուսի 7-րդ ստուդիական Born in the U.S.A. (1984) ալբոմում։ Սինգլը ԱՄՆ-ում զբաղեցրել է «Billboard Hot 100» հիթ-շքերթի վեցերորդ հորիզոնականը, իսկ Նիդերլանդներում և Բելգիայում՝ առաջին հորիզոնականը։ Տեսահոլովակը «MTV Music Video Awards» մրցանակաբաշխության ժամանակ «Տղամարդու լավագույն տեսահոլովակ» կատեգորիայում արժանացել է մրցանակի։


== Պատմություն ==
Սինգլի թողարկումը կայացել է 1985 թվականի փետրվարի 6-ին։


== Չարտեր ==


== Մրցանակներ ==


== Քավեր-տարբերակներ ==
Ամերիկյան «Chromatics» խումբը 2007 թվականին ձայնագրել է երգի քավեր-տարբերակը։
Ամերիկացի հեղինակ-կատարող Swati-ն, որը Նյու Յորքից է, 2007 թվականին ձայնագրել է երգի քավեր-տարբերակը իր «Small Gods »«»«»ալբոմի համար։
Ամերիկացի քանթրի-երաժիշտ Քեննի Չեսնին երգի քավեր-տարբերակը ներառել է իր 2004 թվականի« When the Sun Goes Down» ալբոմում։
Ուեյլան Ջենինգսը ներառել է երգի քավեր-տարբերակը իր «Sweet Mother Texas» ալբոմում։
Կանադացի ջազ երգչուհի Սոֆի Միլմենը երգի քավեր-տարբերակը ներառել է իր 2009 թվականի «Take Love Easy» ալբոմում։
Ջոն Մեյերը երգի քավեր-տարբերակը ներառել է իր 2009 թվականի «Battle Studies» ալբոմում։
«The Finches» խումբը 2011 թվականին ձայնագրել է երգի ա կապելլա տարբերակը։
«Big Country» խումբը երգի համերգային տարբերակը ներառել է իր 1996 թվականի «Eclectic» ալբոմում։
Երգչուհի Թորի Ամոսը ձայնագրել է երգի համերգային քավեր-տարբերակը, որը հեռուստատեսության համար թողարկվել է 1996 թվականին։
Սառա Բարելիսը 2009 թվական ապրիլին կատարել է երգի քավեր-տարբերակը, երբ հանդես է եկել Նյու Յորքում։
Ամերիկացի ռոք երաժիշտներ Բեն Հարփերը և Ջենիֆեր Նեթլզը 2009 թվականին կատարել են երգը «Kennedy Center Honors» համերգի ժամանակ։
«Born Ruffians» կանադական ռոք-խումբը 2010 թվականի սեպտեմբերի 20-ին կատարել է երգի քավեր-տարբերակը «The Loft At UCSD» համերգի ժամանակ։
Tegan and Sara կանադական խումբը ներառել է երգի քավեր-տարբերակը 2012 և 2013 թվականի իր մի քանի շրջագայությունների համերգային կատարումներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Born in the U.S.A. Tour (tour booklet, 1984), Springsteen chronology.
Born in the U.S.A. The World Tour (tour booklet, 1985), Tour chronology.
Դեյվ Մարշ. Glory Days: Bruce Springsteen in the 1980s. Pantheon Books, 1987. ISBN 0-394-54668-7.


== Արտաքին հղումներ ==
 «I’m on Fire» (անգլ.)
Brucebase recording sessions history Archived 2017-08-16 at the Wayback Machine.
Երգի տեքստը MetroLyrics կայքում
Հայկական փողոց (այլ կիրառումներ)

Հայկական փողոց, կարող է վերաբերել՝

Հայկական փողոց, փողոց Վլադիկավկազում,
Հայկական փողոց, փողոց Կիևում,
Հայկական փողոց, փողոց Սինգապուրում,
Հայկական փողոց, փողոց Լվովում,
Հայկական փողոց, փողոց Սոչիում,
Հայկական փողոց, փողոց Դոնի Ռոստովում։


== Տես նաև ==
Հայկական նրբանցք (այլ կիրառումներ)
(1995) Հայեկ

(1995) Հայեկ (անգլ.՝ Hajek), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից Բերգդորֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,529187 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3932 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6652 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1469,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,245038 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,82° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1995) Հայեկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կուրիտիբայի գավառ

Կուրիտիբայի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Curitiba), գավառ Բրազիլիայի Պարանա նահանգում։ Մտնում է Պարանա նահանգի հարավարևմտյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5 149 373 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 8589,230 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 366,7 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 32 149 393 253,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 11 012,45 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,819։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Ալմիրանտի Տամանդարե
Արաուկարիյա
Բալսա Նովա
Բոկայուվա դու Սուլ
Կամպինա Գրանդի դու Սուլ
Կամպու Լարգու
Կամպու Մարգու
Կոլոմբու
Կոնտենդա
Կուրիտիբա
Սարոլտա Ստեինբերգեր

Սարոլտա Ստեինբերգեր (հունգ.՝ Steinberger Sarolta, սեպտեմբերի 12, 1875(1875-09-12), Վիլոկ (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա) - նոյեմբերի 25, 1966(1966-11-25), Բուդապեշտ, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն), առաջին կանանցից է, ով Հունգարիայում որակավորվել է որպես բժիշկ։


== Կենսագրություն ==

Ստեինբերգերը ծնվել է 1875 թվականին Տիսաույլակում, Ավստրո-Հունգարիա (այսօր Վիլոկ, Ուկրաինա)՝ հարուստ ծնողների ընտանիքում։ Նա հաճախել է մասնավոր դպրոց, ապա հաճախել է Կոլոզսվարի դպրոցը (այժմ Կլուժ-Նապոկա, Ռումինիա)։
1895 թվականի դեկտեմբերին կրկին նշանակվել է Կրթության և կրոնի նախարար։ Դյուլա Վլասսիքսը օրենք է ընդունել, ըստ որի, թույլատրվում էր կանանց, այդ թվում նաև Ստեինբերգերին, հաճախել Բուդապետի Լորանդ Էտվյոշի անվան համալսարան՝ բժշկություն ուսանելու համար։ 1900 թվականին "կիրակնօրյա լուրեր"-ը տեղեկացրել էր, որ Ստեինբերգերը ստացել է բժշկի որակավորում։ Նա առաջին կինն էր, ով Հունգարիայում հասել էր այս որակավորմանը։ Վիլմա Հուգոննային, ով հունգարացի կոմսուհի էր, 1879 թվականին Ցյուրիխում ստացել է բժշկի որակավորում, սակայն նրան Հունգարիայում բժշկությամբ զբաղվել թույլատրվեց միայն 1897 թվականին։
Բժշկի որակավորում ստանալուց հետո Սարոլտան երկու տարի արտասահմանում ուսումնասիրել է գինեկոլոգիա։ Վերադառնալով Հունգարիա, նա միացել է Կանանց գիլդիային։ Ստեինբերգերը 1902 թվականին Բժիշկների պատմություն աշխատության  մեջ գրել է մի շարք հոդվածներ։
Նա աշխատել է Թրաուֆեր կլինիկայում, որը հիմնադրվել է Ուիլյամ Թրաուֆերի կողմից 1888 թվականին։ 
1928 թվականին նա դարձել է Սոցիալական Ապահովագրության Ազգային ինստիտուտի տնօրեն։
Ստեինբերգերը մահացել է 1965 թվականին Պեստիդեգկուտում, Բուդապեշտ։


== Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ ==
Ստեինբերգերը, հավանաբար, կկարողանար Հունգարիայից հեռանալ 1938 թվականին, երբ նացիստները գրավեցին երկիրը։ Խաղաղության համաշխարհային մրցանակի (անգլ.՝ World Peace Prize) դափնեկիր Ռոզիկա Շվիմմերը խնդրանքով դիմել էր ԱՄՆ առաջաատար սուֆրաժիստուհի Քերի Չափման Քաթին, որպեսզի վերջինս ստորագրի Եվգենիա Միլլերին և Սարոլտային աջակցող նամակը՝ ԱՄՆ ներգաղթելու համար։ Քաթը հրաժարվել էր, պատասխանելով, որ ինքը ծեր է և նամակը կմնա իր մահից հետո։
Սարոլտա Ստեինբերգերը Սոցիալական ապահովագրության ազգային ինստիտուտի տնօրենն է եղել մինչև 1944 թվականը, երբ աշխատող հրեաների դեմ ընդունված օրենքներով նա այլևս չէր կարող շարունակել իր գործունեությունը։
Սարոլտա Ստեինբերգերը մահացել է 1965 թվականին Բուդապեշտի մոտ գտնվող Պեստիդեգկուտեում (Pesthidegkút)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
hungarlingva biografieto
hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
Զելար

Զելար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==