armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Անձխոտ

Անձխոտ (Corydalis), շահթառակ, ծխաբուսազգիների ընտանիքի բազմամյա, հազվադեպ՝ երկամյա կամ միամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 150 (այլ տվյալներով՝ 300), ՀՀ-ում՝ 6 տեսակ՝ Անձխոտ ալպիլական (C. alpestris), Անձխոտ նեղատերև (C. angustifolia), Անձխոտ պարսկական (C. persica), Անձխոտ Մարշալի (C. marshalliana), Անձխոտ Նարինյանի (C. nariniana) և Անձխոտ Էրդելի (C. erdelii)։ Հանդիպում է Սյունիքի, Արագածոտնի, Կոտայքի մարզերում։ Աճում է անտառներում, ենթալպյան և ապլյան մարգագետիններում։
Ցողունի բարձրությունը 5-30 սմ է։ Տերևները կտրված են, ցողունի վրա՝ 2-3 հատ։ Ծաղկաբույլը մարտ-մայիսին։ Պտուղը կարճ, պատիճանման, բազմասերմ տուփիկ է։ Գեղազարդիչ է։
Մարշալի անձխոտը աճում է միայն Տավուշի մարզում։ Ծաղիկները ծիրանագույն են (հաճախ հանդիպում են նաև թխածիրանագույն ողկույզներով), գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։
Աուսերնցել

Աուսերնցել (գերմ.՝ Außernzell), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1440 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 24,13 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 114։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կիլակոնե Սիփհոնեքսայ

Կիլակոնե Սիփհոնեքսայ (հունիսի 2, 1989(1989-06-02), Վիենտյան, Լաոս), լաոսցի աթլետ։ 2012 թ. Օլիմպիական խաղերի մասնակից։
Կիլակոնեի առաջին մեծ միջազգային մրցաշարը եղել է 2012 թվականի Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կիլակոնե Սիպխոնեկսայի պրոֆիլը IAAF կայքում (անգլ.)
Քնախտ

Քնախտ, աֆրիկական տրիպանոսոմոզ, մարդու հիվանդություն, որի հարուցիչը Trypanosoma gambiense-ն է։


== Հանդիպող երկրներ ==
Հանդիպում է Կենտրոնական, Արևմտյան և Արևելյան Աֆրիկայի մի շարք շրջաններում։ Քնախտի փոխանցողը ցեցե ճանճն է։ Քնախտի տարատեսակը, որի հարուցիչը T․ rhodesiense-ն է, դիտվում է Աֆրիկայի արևելյան մասում։ Այդ տեսակով հիվանդանում են նաև որոշ կենդանիներ (անտիլոպներ, այծեր և այլն), փոխանցողը glossina morsitans ճանճն է։ Վարակված ճանճի օրգանիզմում տրիպանոսոմները կարող են պահպանվել 2–3 ամիս։ Քնախտի գաղտնի շրջանը տևում է 2–3 շաբաթ։


== Հիվանդության ընթացք ==
Հիվանդությունն սկսվում է հանկարծակի, արտահայտվում կրկնվող տենդով, անցողիկ այտուցներով։ Մաշկի վրա առաջանում է ցան, մեծանում են ավշային, հատկապես պարանոցային, հանգույցները։ Հիվանդության երկրորդ շրջանին խիստ բնորոշ են քնկոտությունը, հոգնածությունը, գլխացավը, խիստ հյուծվածությունը։ Այդ շրջանը կարող է տևել 4–8 ամիս։ Ծանր դեպքերում մահը վրա է հասնում կոմայի կամ զուգակցող այլ հիվանդությունների հետևանքով։


=== Կանխարգելում ===
Հիվանդների և տրիպանոսոմակիրների հայտնաբերում և բուժում, էնդեմիկ շրջաններում՝ բնակչությանը ցեցե ճանճի խայթոցից պաշտպանող միջոցներ։ Փոխանցողների ոչնչացում քլոր և ֆոսֆորօրգանական միջատասպան նյութերով։ Անհատական քիմիականխարգելում վարակման ենթակա անձանց 6 ամիսը մեկ անգամ միջմկանային ներարկվում է պենտամիդին՝ լոմիդին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալորիկ

Ալորիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 44 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Ժոզեֆ ծառուղի (Մոնրեալ)

Սեն-Ժոզեֆ ծառուղի (ֆր.՝ boulevard Saint-Joseph), խոշոր ծառուղի է, տեղակայված է Մոն-Ռուայել լեռից արևելք, Մոնրեալ քաղաքում, Քվեբեկ, Կանադա։
Շրջանը հիմնականում բնակելի է, սակայն փողոցը, այնուամենայնիվ, իրենից ներկայացնում է խոշոր երթուղային զարկերակ, որը ձգվում է արևելքից արևմուտք։ Այն անցնում է Պլատո-Մոլ-Ռոյալ և Ռոզմոն-Լա-Պտիտ-Պատրի քաղաքային շրջաններով։ Նրա խաչմերուկները Իբերվիլ փողոցից սկսած հայտնի է ինչպես Մահվան թունել։


== Գրականություն ==
Ville de Montréal, Les rues de Montréal, Répertoire historique, Éditions du Méridien, 1995.


== Արտաքին հղումներ ==
Site web de la Ville de Montréal(չաշխատող հղում)
Արսինոս

Արսինոս, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, գործածական է բյուզանդական աղբյուրներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հենրիխ Մարքս

Հենրիխ Մարքս (ապրիլի 15, 1777(1777-04-15), Սաարլուիս, Սաարլանդ - մայիսի 10, 1838(1838-05-10), Թրիեր, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն), հրեական ծագում ունեցող պրուսացի իրավաբան, ունևոր փաստաբան, մեծ ընտանիքի հայր։
Եղել է փիլիսոփա և տնտեսագետ Կառլ Մարքսի հայրը։


== Կենսագրություն ==
Հենրիխ Մարքսը ծնվել է Մարքս Լև Մորոդեխայի և (Marx Levi Mordechai, 1746-1804) և Եվա Լվովի (Eva Lwow, 1757-1823) ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է ռաբբի, ավելի ուշ նրա ավագ եղբայր Սամուելը նույնպես ընտրեց այդ մասնագիտությունը (1775-1828)։ Նրա մայրը նույնպես ռաբբի էր։
1814 թվականին ավարտել է իրավաբանության բաժինը և նույն տարում ամուսնացել է նիդերլանդացի Հենրիտա Պրեսբուրգի հետ։ Հենրիտան նույնպես ռաբբի ընտանիքից էր, սակայն ուներ հունգարական արմատներ։
Քանի որ պրուսներին արգելված էր պետական պաշտոն, ինչպես նաև դատական վարույթն զբաղեցնել, Մարքսը 1818 թվականին ստիպված ընդունել է բողոքականությունը և միացել Լյութերական եկեղեցուն։ Նրա երեխաները և կինը մկրտվել են 1824 և 1825 թվականներին։
Որպես լավ կրթված և տաղանդավոր իրավաբան, Հենրիխ Մարքսը մեծ հեղինակություն էր վայելում՝ զբաղեցնելով իրավաբանի պաշտոնը Թրիերի բարձրագույն վերաքննիչ դատարանում։ Ֆրանսիական լուսավորականության և փիլիսոփայական ռացիոնալիզմի գաղափարներով կրթված լինենով, նա նախընտրում էր Վոլտերին և Ժան-Ժակ Ռուսոյին, Իմանուիլ Կանտի, Գոթֆրիդ Լայբնիցի, Ջոն Լոքի, Գոտհոլդ Լեսսինգի աշխատանքների գիտակ էր և առանձնանում էր ազատամտությամբ։ Հարում էր քաղաքական ինտելիգենցիայի լիբերալ֊ազատամտական հայացքներին։ 1834 թվականի հունվարին ելույթ է ունեցել Թրիերի խաղատանը՝ քննադատելով բացարձակապես կարգապահության և ներկայացուցչական համակարգի պաշտպանության։ Նա և Լյուդվիգ ֆոն Վեստֆալենը ընկերներ էին, որի դուստրը՝ Ժեննի Մարքսը ամուսնացավ Մարքսի որդու՝ Կառլ Մարքսի հետ։
Մարքսը ուներ մեծ ընտանիք, 9 երեխա, որոնցից չորսը լիարժեք չէին։ Կարլը երրորդն էր, Սոֆին և Հերմանը ավագն էին, ապա հաջորդում էին Էդուարդը, Կարոլինան, Լուիզան, Էմիլիան և Հենրիտտեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Էիվեռե

Էիվեռե (էստ․՝ Eivere), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Պաիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Without You (մինի ալբոմ)

«Without You» (անգլ. թարգմանաբար՝ «Առանց քեզ»), ամերիկացի երգիչ Lauv-ի չորրորդ մինի ալբոմ։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի հունիսի 24-ին AWAL-ի կողմից։


== Երգացանկ ==
Երգացանկը վերցվել է Apple Music-ից և Tidal-ից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ագտաղ (լեռ)

Ագտաղ, լեռ Լեռնային Կիլիկիայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիդերֆյուլբախ

Նիդերֆյուլբախ  (գերմ.՝ Niederfüllbach), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա քաղաքում։ Մտնում է Կոբուրգ (շրջան) կազմի մեջ՝ Վերին Ֆրանկոնիայում։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 1591 մարդ։ Զբաղեցնում է 2,59 կմ² տարածք։ Խտություն կազմում է 604 մարդ/կմ² Փոստային ինդեքս՝ 96489։ Հեռախոսային կոդը +49 9565։


== Ղեկավարություն ==
Առաջին քաղաքապետ՝ Martin Rauscher (ÜWN)
Երկրորդ քաղաքապետ՝ Marita Pollex-Claus (CSU)
Երրորդ քաղաքապետ՝ Erika Krauß (SPD)


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Գունար Ասպլունդ

Գունար Ասպլունդ (շվեդերեն՝ Erik Gunnar Asplund, սեպտեմբերի 22, 1885(1885-09-22)[…], Ստոկհոլմ - հոկտեմբերի 20, 1940(1940-10-20)[…], Engelbrekt church parish, Շվեդիա), շվեդ ճարտարապետ, ով Ալվար Աալտոյի հետ զուգահեռ անցում կատարեց հյուսիսային նեոկլասիցիզմից մինչև ֆունկցիոնալիզմ։
Ասպլունդի կարևորագույն նախագծերից է Ստոկհոլմի գրադարանի շենքը, որի շինարարությունն իրականացվել է 1924 և 1928 թվականների միջև։ Իր տեսքով սա մոդեռնի տարրերով, ժամանակակից հյուսիսային կլասիցիզմի տիպիկ օրինակ է։ 1927 թվականին Ասպլունդը մասնակցեց նաև Վիբորգի քաղաքային գրադարանի նախագծերի մրցույթին, որտեղ հաղթող ճանաչվեց ֆինն ճարտարապետ Ալվար Աալտոն, որը Ասպլունդին համարում էր իր ուսուցիչը և նախակարապետը։
Մինչև 1930 թվականը, երբ Ստոկհոլմում կայացավ միջազգային ցուցահանդես, Ասպլունդը նախագծում էր խիստ և համապարփակ շինություններ, նվազագույն հարդարմամբ (Ստոկհոլմի քաղաքային գրադարան, 1924-1927 թվականներ)։ 1930-ական թվականներին նրա ստեղծագործությունների շեշտադրումը տեղափոխվեց ֆունկցիոնալիզմի վրա՝ պահպանելով դասական հավասարակշռությունը (Ստոկհոլմի մանրէաբանական ինստիտուտ, 1933-1937 թվականներ)։ 1931 թվականից եղել է Թագավորական տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր։
Ասպլունդի ստեղծագործության մասին առավել ամբողջական պատկերը ներկայացված է Ստոկհոլմի Անտառային գերեզմանատան համալիրում, որի վրա նա աշխատել է Սիգուրդ Լևերենցի հետ միասին սկսած 1915 թվականից (այժմ ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների  ցանկում)։ Լևերենցի հետ միասին Ասպլունդը պատասխանատու է եղել 1930 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսի ճարտարապետական ձևավորման համար։ Չնայած կառուցված տաղավարների ժամանակավոր բնույթին, դրանց ոճը (ապակուց և պողպատից մոդեռն) իր անհերքելի ազդեցությունն է թողել 20-րդ դարի ճարտարապետության զարգացման վրա։ Մասնավորապես, նույն Ալվար Աալտոն, ստանալով Տուրկուի ցուցահանդեսային տաղավարների նախագծի պատվերը, հատուկ եկել է Ստոկհոլմ՝ տեսնելու աշխատանքների ոճն ու ուղղվածությունը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Website about Asplunds work on Stockholm Public Library
Website with several photos about Asplunds work on Stockholm Public Library
Further mentions/photos about his major masterpiece Stockholm Public Library
Ենգիքյոյ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ենգիքյոյ (այլ կիրառումներ)Ենգիքյոյ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ախալսոփելի (Սենակի շրջան)

Ախալսոփելի (վրաց.՝ ახალსოფელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Սենակի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 20 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 3 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 861 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արդարադատության առաջին դասի պետական խորհրդական

Արդարադատության առաջին դասի պետական խորհրդական, Հայաստանի Հանրապետության դատախազության և արդարադատության համակարգում շնորհվող բարձրագույն դասային աստիճան, որը բարձր է «արդարադատության երկրորդ դասի պետական խորհրդական» դասային աստիճանից և ցածր է «արդարադատության պետական խորհրդական» դասային աստիճանից։ Աստիճանը շնորհում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Այն գլխավոր դատախազի պաշտոնին համապատասխանող դասային աստիճանի ստորին սահմանն է։


== Արդարադատության առաջին դասի պետական խորհրդական ==
Արմեն Մովսեսի ԽԱՉԱՏՈՒՐՅԱՆ
Գագիկ Վրեժի Ջհանգիրյան
Տիգրան Շահենի Պետրոսյան
Սուրիկ Բախշիկի Ղազարյան
Հովհաննես Գերասիմի Մանուկյան
Գևորգ Բալաբեկի Դանիելյան
Արմեն Հրանտի Հարությունյան
Անատոլի Բենյամինի Մաթևոսյան
Բուլյակովո (գյուղ, Շարանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուլյակովոԲուլյակովո (ռուս.՝ Буляково, բաշկիրերեն՝ Бүләк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վերխնիե Ստանովցի

Վերխնիե Ստանովցի (ուկրաիներեն՝ Верхні Станівці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերխնիե Ստանովցի գյուղում բնակվում էր 1 750 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գաբրիելի գոմ

Գաբրիելի գոմ, գյուղ, ավան Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։ Գտնվում էր Խնուսի բերդից արևելք։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Գյուղը հիմնադիրի անունով կոչվում է Գաբրիելի գոմ։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը լեռնային էր։


== Պատմություն ==
Գյուղը հիմնադրվել է 1907 թվականին՝ Խնուսում բնակվող բիթլիսցի վաճառական Գաբրիել աղա Միքայելյանի կողմից, որպես ագարակ-ամառանոց։
Ավանն ավերվել է թուրքերի ձեռքով։ Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1915 թվականին ուներ 13 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու հողագործությունն էր։


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պիրագիր

Պիրագիր, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 250 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(3591) Վլադիմիրսկիյ

(3591) Վլադիմիրսկի (անգլ.՝ Vladimirskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի օգոստոսի 31-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,161693 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7089 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6145 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2053,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175317 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,15° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3591) Վլադիմիրսկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ունիցա (գյուղ, Կոնդոպոժսկի շրջան)

Ունիցա (ռուս.՝ Уница, ֆիններեն՝ Uunitsa), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Կոնդոպոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 207 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բերեզկի (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերեզկիԲերեզկի (ուկրաիներեն՝ Берізки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ադանայի գրչության կենտրոն

Ադանայի գրչության կենտրոնը գործել է XIII-XVIII դարերում։ Հիշատակվող առաջին գրիչը Ստեփանոսն է, որը 1244 թվականին Սմբատ Սպարապետի պատվերով ընդօրինակել է Արիստոտելի «Ստորոգութիւնքը»։ 1284 թվականին Ադանայի գրչության կենտրոնում գրիչ Կոստանդինը ընդօրինակել է մի ժողովածու, որը պահվում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռագիր` N 4207), իսկ 1290 թվականին գրիչ Խաչատուրը` Ավետարան։ XIII դարի վերջին նշանավոր գրիչներ Ստեփանոս Գոյներերիցանցին, Պետրոսը և ուրիշներ ընդօրինակել են Աստվածաշունչ, որը սրբագրել և գլխագրել են Գևորգ Սկևռցի և Խաչատուր վարդապետները։ XIV-XVI դարերից ձեռագրեր չեն պահպանվել։ 1610 թվականին Ադանայի գրչության կենտրոնում ընդօրինակվել է Մաշտոց։ Հիշատակություններ են մնացել գրչության ուսուցիչ Աբրահամի մասին, որից մեզ է հասել 1639 թվականին ընդօրինակած շարակնոց։ Շարակնոց են ընդօրինակել նաև Մանուկ Մովսեսը (1646թվական) և Սահակը (1659 թվական)։ XVII-XVIII դարերից հայտնի են տասից ավելի ձեռագրեր, որոնց մի մասը գտնվում է է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում,:


== Ծանոթագրություններ ==
(9335) 1991 AA1

(9335) 1991 AA1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հունվարի 10-ին Յոշիո Կուշիդայի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Յացուգատակեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,759915 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5041 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0157 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1674,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,214961 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,82° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9335) 1991 AA1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Երկարաժամկետ վարկ

Երկարաժամկետ վարկ, բանկի վարկ, որ տրամադրվում է մեկ տարուց ավելի ժամկետով։ Երկարաժամկետ վարկի օբյեկտ են՝ արտադրական հզորությունների շինարարության, վերակառուցման և ընդլայնման վրա կատարած ծախսերը, մեքենաների ու սարքավորումների ձեռքբերումը, լայն սպառման առարկաների արտադրության և բնակչության համար ծառայությունների կազմակերպումը, անհատական բնակարանային շինարարությունը և այլն։ Երկարաժամկետ վարկը տրամադրվում է հաշվի առնելով ծախսերի հատուցումը վարկավորման ժամկետում։ Վարկի օգտագործման համար վճարվում է տոկոսաչափ, որը սահմանվում է օրենսդրությամբ կամ պայմանագրով։


== Աղբյուրներ ==
Մ Չոբանյան «Բիզնեսի համառոտ բառարան», 1992 թ
Վիտորինու Ֆրեյրի

Վիտորինու Ֆրեյրի (պորտ.՝ Vitorino Freire), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի արևմտյան մարզում։ Մտնում է Պինդարեի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 28 205 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 122,700 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝25,1 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 44.411.731,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է  1.518,51 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է  0,594  (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ  Վիտորինու Ֆրեյրի մասին
Կոխանովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոխանովոԿոխանովո (ռուս.՝ Коханово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բլագովեշչենսկայա (Կրասնոդարի երկրամաս)

Բլագովեշչենսկայա (ռուս.՝ Благовещенская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Անապայի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2780 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դոմինիկ Սկուտեցկի

Դոմենիկ (Դոմենիկա) Սկուտեցկի (սլովակ.՝ Dominik Skutecký, փետրվարի 9, 1848(1848-02-09) կամ փետրվարի 14, 1849(1849-02-14), Gajary, Մալացկի շրջան, Բրատիսլավայի երկրամաս, Սլովակիա - մարտի 13, 1921(1921-03-13)[…], Բանկա Բիստրիկա, Սլովակիա, Չեխոսլովակիայի առաջին հանրապետություն), սլովակ գեղանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Դ. Սկուտեցկին 1863 թվականից ապրել է Վիեննայում, որտեղ նա հաճախել է քանդակագործ Դ. Մեյկսների դասերին։ 1865-1866 թվականներին սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիային կից մասնավոր գեղարվեստական դպրոցում, այնուհետև շարունակել է ուսումը պրոֆեսորներ Կ. Վյուրզինգերի, Ե. Ենխերտի և Կ. Բլասսի մոտ, որն ավարտել է 1867 թվականին։ 
Ուսումն ավարտելուց հետո հաստատվել է Վենետիկում, Իտալիայում։ Գործնական հմտություններ է ձեռք բերել Գեղեցիկ արվեստների իրական ակադեմիայի՝ Պ. Մոլմենտիգոյի պատմական գեղանկարչության դասարանում։
Այնուհետև ընդունվել է Մյունխենի գեղեցիկ արվեստների ակադեմիա, որտեղ հինգ ամիսների ընթացքում ծանոթացել ու ուսումնասիրել է նատուրալիզմի և լումինիզմի ժամանակակից գեղարվեստական ուղղությունները։
1889 թվականին վերադարձել է հայրենիք և հաստատվել է Բանսկա-Բիստրիցեում, որը դարձել է գեղանկարչի հիմնական աշխատատեղը։
Նրա դուստրը՝ Կարոլա Սկուտեցկայա-Կարվաշովան, նույնպես նկարչուհի է դարձել, իսկ որդին՝ Ալեքսանդր Սկուտեցկին, դարձել է հայտնի ճարտարապետ։


== Ստեղծագործություն ==
Դոմինիկ Սկուտեցկին համարվում է 19-րդ դարի վերջի-20-րդ դարի սկզբի Սլովակիայի ամենահայտնի նկարիչներից մեկը։ Ժանրային նկարների, դիմանկարների ու բնանկարների հեղինակ է։
Լինելով գեղանկարչության մեջ վենետիկյան ոճի ներկայացուցիչ՝ Դ. Սկուտեցկին պատկերել է ժողովրդական կյանքի տեսարաններ, նկարել է սլովակ պարզ մարդկանց («Դարբնոցում», «Բանսկա-Բիստրիցեի շուկան», 1889, Սլովակիայի ազգային պատկերասրահ, Բրատիսլավա)։
Նկարչի ստեղծագործությանը հատուկ էր ստեղծվող կերպարների ժողովրդավարությունն ու ռեալիզմը, միջավայրը բնական, առանց ավելորդությունների ներկայացնելու ձգտումը։ 
Նկարչի կողմից ստեղծված կտավները հիմնված են նրա ակադեմիական փորձի և իտալական նուրբ վարպետության ավանդույթների վրա։
Սկուտեցկին նշանակալի դեր է խաղացել Բանսկա-Բիստրիցայի մշակութային կյանքում։ 1902 թվականին նրա կողմից ցուցահանդես է կազմակերպվել, որտեղ ցուցադրվել են ավելի քան 120 ստեղծագործություններ։ Նրա նկարները գտնվում են շատ երկրների հավաքածուներում, գեղարվեստական թանգարաններում ու պատկերասրահներում, մասնավոր հավաքածուներում։
Բանսկա-Բիստրիցայի պետական պատկերասրահում կազմակերպվել է հատուկ ցուցահանդես, որը նվիրված է եղել Դոմինիկ Սկուտեցկու ստեղծագործությանը։


== Նկարներ ==
Կայսր Մաքսիմիլիանը թելադրում է իր հուշերը (1867)
Ինքնանկար (1868)
Իտալուհի շիկահերը (մոտ 1869)
Բնանկար Զոխորի մոտ (1872)
Սեսիլիա Լվովայի դիմանկարը (1874)
Շուկա Բանսկա-Բիստրիցեում (1890)
Ֆրանց Իոսիֆ Առաջինի դիմանկարը (1895)
Երեկոն Հին սարերում (1898)
Կնոջ դիմանկարը (1886)
Դարբնոց Հին սարերում
Սիրուն խառնաշփոթ
Աղավնիներով տիկինը
Կաթսաների կռում
Թղթե ամրոց և այլն


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Tilkovský, V. Dominik Skutecký: Život a díelo. Bratislava, 1954.


== Արտաքին հղումներ ==
Skutecký, Dominik (անգլ.)
Արմանտիեր սյուր Ուրկ

Արմանտիեր սյուր Ուրկ (ֆր.՝ Armentières-sur-Ourcq), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլեր Կորտե կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Շատո Տերի։
INSEE կոդը՝ 02023:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 98 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 70 աշխատունակ բնակիչներից 54-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 16-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝77.1%, 1999 թվականին 63.8% էր)։ 54 ակտիվ բնակիչներից 50-ը (28 տղամարդ և 22 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 4-ը (2 տղամարդ և 2 կին)։ 16 պասիվներից 6-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 3-ը՝ թոշակառուներ, 7-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Արմանտիեր սյուր Ուրկ (ֆր.)
Էսպիվերիկ

Էսպիվերիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(4716) Ուրեյ

(4716) Ուրեյ (անգլ.՝ Urey), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Շելտ Բասի կողմից Սերո Տոլոլոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,183311 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7474 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6192 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2074,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173534 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,15° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4716) Ուրեյ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սպիտակները և կապույտները (վեպ)

«Սպիտակները և կապույտները» (ֆր.՝ Les Blancs et les Bleus), Ալեքսանդր Դյումայի պատմավեպ, հրապարակված 1867 թ.՝ «Լե Մուսկետեր» (Le Mousquetaire) և «Լե Պետիտ Պրեսս» (La Petite Presse) թերթերում։ Հանդիսանում է տրիլոգիայի մի մասը, որի եջ ներառված են նաև «Եհուի զինակիցները» (հրապարակված 1857 թվականին, տասը տարի շուտ) և «Շեվալյե դե Սենտ Էրմին» (1869 թվական) վեպերը։
Վեպը նվիրված է Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությանը և այդ տարիներին հաջորդող Ֆրանսիայի պատմությանը։ Վեպի գործողությունները սկսվում են 1793 թվականի աշնանը՝ Ահաբեկչության ժամանակաշրջանում, և ավարտվում 1799 թվականին, Նապոլեոնի Եգիպտոս հասնելու ժամանակ։ Վեպում մեծ տեղ է հատկացված նախկին հեղափոխական-յակոբինյան գեներալի, մեծ հրամանատարի և ռազմարվեստի բարեփոխիչի, 1799—1804 թթ. դիկտատոր, իսկ 1804—1814 և 1815 թթ. կայսր դարձած Նապոլեոն Բոնապարտի (1769—1821) վերելքին։
Վեպը բաղկացած է 4 մասից.

Մաս առաջին. Պրուսացիները Հռենոսի վրա (Les Prussiens sur le Rhin)
Մաս երկրորդ. 13 վանդեմիերներ (Le 13 Vendémiaire)
Մաս երրորդ. 18 ֆրուկտիդորներ (Le 18 Fructidor)
Մաս չորրորդ. Ութերորդ խաչակրաց արշավանքը (La Huitième Croisade)


== Արտաքին հղումներ ==
Վեպի տեքստը Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Նյու Յորքի հինգ մինարեթները

«Նյու Յորքի հինգ մինարեթները» (թուրքերեն՝ New York’ta Beş Minare), թուրքական մարտաֆիլմ, որի ռեժիսորը Մահսուն Քըրմըզգյուլն է։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին։


== Սյուժե ==
Հակաահաբեկչական բաժնի երկու թուրք ոստիկանների ուղարկում են Նյու Յորք, որպեսզի գտնեն և Թուրքիա բերեն ահաբեկչական խմբավորման պարագլուխներից մեկին։ Պարագլխին, մինչ այդ, ձերբակալել էին ՀԴԲ-ի աշխատակիցները։ Ֆիլմը անդրադառնում է Թուրքիայում իսլամաֆոբիայի խնդիրներին, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում տեղի ունեցած սեպտեմբերյան ահաբեկչություններին։


== Դերերում ==
Մահսուն Քըրմըզգյուլ -  Ֆիրատ
Հալուք Բիլգիներ -  Հաջի
Մուստաֆա Սանդալ -  Աքար
Դենի Գլովեր -  Մարկուս
Ջինա Գերշոն -  Մարիա
Ռոբերտ Պատրիկ -  Բեքեր


== Քննադատություն ==
Rotten Tomatoes կայքի անցկացրած օնլայն հարցման համաձայն, լսարանի 36%-ը ֆիլմին տվել է դրական գնահատական։ Նրանք 5 միավորից ֆիլմին տվել են 2.9:


== Արտադրություն ==
Ֆիլմի սցենարը Մահսուն Քիրմիզիգյուլը գրել է 11 տարվա ընթացքում։ Ֆիլմը նկարահանվել է Նյու Յորքում, Ստամբուլում և Բիթլիսում։ Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել 2010 թվականի ապրիլ- հունիս ամիսներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.newyorktabesminare.com Նյու Յորքի հինգ մինարեթները. պաշտոնական կայք  (թուրքերեն)
Mahsun Kirmizigul Official Site (թուրքերեն)
Mahsun Kirmizigul International Site Archived 2017-07-11 at the Wayback Machine.
Mahsun Kirmizigul Persian Site Archived 2017-06-03 at the Wayback Machine.«Նյու Յորքի հինգ մինարեթները»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Ֆրենկի Ավալոն

Ֆրենկի Ավալոն (անգլ.՝ Frankie Avalon, սեպտեմբերի 18, 1940(1940-09-18), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի երգիչ և դերասան, ռոքնռոլի Ֆիլադելֆիայի դպրոցի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից մեկը, 1958-1960 թվականներին եղել է դեռահասների երգող կուռքը։


== Կենսագրություն ==
Ֆրենկի Ավալոնը ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում։ Նա Մերիի և Նիկոլաս Ավալոնեի որդին է։ Ավալոնը 1950-ական թվականների վերջին թողարկել է մի շարք սիրված երգեր, որոնցից էր «Ջինջեր Բրեդը» (անգլ.՝ Ginger Bread) և իր ամենամեծ հիթերը`  «Վենուս» (Venus) և «Վուայ» (անգլ.՝ Why):


== Դերասանական գործունեություն ==

Ավալոնը 1957 թվականից սկսած զուգահեռ սկսել է զբաղվել նաև դերասանական գործունեությամբ։ Ավալոնը նկարահանվել է Ջոն Ուեյնի Ալամո կրքի նախագծի երկրորդ դրամատիկ մասում։ Ֆիլմը նկարահանելուց հետո Ուեյնը մամուլին ասել է. «Մենք չենք կտրում մի տեսարան, որտեղ հայտնվում է Ֆրենկին, ես հավատում եմ, որ նա ամենալավ երիտասարդ տաղանդն է, որը ես տեսել եմ վաղուց»։ «Երգիչը Գանս օֆ դը Թիմբերլանդ» (անգլ.՝ Guns of the Timberland) և Ֆորտ Ալամո ֆիլմերի երկրորդական հաջող դերերից հետո 1960-ականների կեսերին «Ամերիքան ինտեռնացիոնալ» (անգլ.՝ American-International Studios) ստուդիայում դարձել է էժանագին, սակայն շատ եկամտաբեր լողափային երեկույթների ժանրի կատակերգության աստղ։ Այս ֆիլմերում նրա գործընկերը Աննետ Ֆունիչելլոն էր։ Նրանց զույգը ոչ միայն դարձել է երիտասարդական ֆիլմերի պատկերակ, այլև, որպես երգող դուետ, համերգներով հանդես է եկել ամբողջ երկրում։ 1970-ական թվականներին Ավալոնի դերասանական գործունեությունը սկսել է նահանջել, և նա կրկին վերադարձել է երգարվեստին։ 1976 թվականին կարճատև նկարահանվել է «Իզի Դոզ» (անգլ.՝ Easy Does) նոստալգիկ փոփ հեռուստաշոուում փորձառու արվեստագետների մասնակցությամբ։ 1980-ական թվականների վերջին երգիչը հանդես է եկել որպես «Վերադառնալ դեպի լողափ» (անգլ.՝ Back to the Beach, 1987 թվական) ֆիլմի համապրոդյուսեր, որում Ավալոն և Ֆունիչելլո զույգերը գլխավոր դերերում վերամիավորվել են։ 


=== Դերասանական դերեր ===
1957 թվական, Ջամբորյան ֆիլմ անգլ.՝ Jamboree - Իրեն
1960 թվական, Timberland զենքեր ֆիլմ անգլ.՝ Guns of the Timberland  - Բերտ Հարվի
1960 թվական, Մեծ Ալակազամ ( անգլ.՝ Alakazam the Great - Ալակազամ
1960 թվական, Ալամո անգլ.՝ The Alamo - Սմիթթի
1961 թվական, Ճանապարհորդություն դեպի ծովի հատակ անգլ.՝ Voyage to the Bottom of the Sea - Դենի Ռոմանո
1961 թվական, Առագաստ ծուռ նավով անգլ.՝ Sail a Crooked Ship - Էնս Ռոդնի Ֆոգլիմեյեր
1962 թվական, Խուճապ ՝ զրո տարում անգլ.՝ Panic in Year Zero! - Ռիկ Բոլդուին
1963 թվական, Տասնմեկերորդ ժամ անգլ.՝ The Eleventh Hour - Լարի Թետչեր
1963 թվական, Բիկինիի գործողություն անգլ.՝ Operation Bikini - Ծովահեն Ժոզեֆ Մալզոն
1963 թվական, Ջաք Բենի ծրագիրը անգլ.՝ The Jack Benny Program - Հեռուստասերիալ, դրվագ ՝ «The Frankie Avalon Show» - Իրեն


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ֆրենկի Ավալոն»։ Ֆրենկի Ավալոն (en-US)։ Վերցված է 2020-11-13 
«Ֆրենկի Ավալոն»։ IMDb։ Վերցված է 2020-11-13 
«Ֆրենկի Ավալոն»։ AllMovie (en-us)։ Վերցված է 2020-11-13
Ճոճիանի (Դմանիսի շրջան)

Ճոճիանի (վրաց.՝ ჭოჭიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ցեղին սիրտը (ժողովածու)

Ցեղին սիրտը, Դանիել Վարուժանի բանաստեղծությունների ժողովածուն, որ լույս է ընծայվել 1909 թվականին։
Ժողովածուն բաղկացած է «Նախերգանքից» և «Բագինին վրա», «Կրկեսին մեջ» ու «Դյուցազնավեպեր» շարքերից։ Ժողովածուն նախապես ունեցել է «Վրեժին քուրմերը» խորագիրը. Դանիել Վարուժանն այդպես է անվանել այն հայորդիներին, ովքեր զենքով պաշտպանում են իրենց իրավունքը։
«Ցեղին սիրտը» ժողովածուի համար Վարուժանը բնաբան է ընտրել Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» հետևյալ տողը. «Ընդ եղեգան փող բոց ելանէր...»
Ժողովածուի առաջին շարքում հեղինակը պատկերում է հայերի ջարդերը, պանդխտության մեջ գտնվող հայերին և այլն (Անիի ավերակներուն մեջ, Մարած օջախը, Կարոտի նամակ, Դիակի սայլը, Ծեր կռունկը, Կիլիկյան մոխիրներուն և այլն), երկրորդ շարքի բանաստեղծությունները պայքարի ու հաղթանակ նվաճելու կոչեր են (Հաղթողը, արյան հաղթանակ, Դյուցազնի մը սուրին, Վահագն, Կռվի երթ, Առաքյալը և այլն)։ «Դյուցազնավեպեր» շարքում ընդգրկված են երեք պոեմներ՝ «Հովիվը», «Արմենուհի», «Եիկիտ Տոնել»։
Ռուս բանաստեղծ ու թարգմանիչ Սերգեյ Գորոդեցկին գրել է.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շարքի բանաստեղծություններից
Հասան I

Հասան I (արաբ․՝ الحسن الأول بن محمد‎‎‎, 1836, Ֆես, Մարոկկո - հունիսի 7, 1894(1894-06-07), Մառակեշ), արաբ պետական և քաղաքական գործիչ, Մարոկկոյի սուլթան։ Մարոկկոն ղեկավարել է 1873-1894 թվականներին։ Եղել է Մուհամմեդ IV-ի ավագ որդին։


== Կենսագրություն ==
Մուլայ Հասանը ծնվել է 1836 թվականին Մարոկկոյի Ֆես քաղաքում։ Եղել է սուլթան Մուհամմեդի ավագ որդին։ Հոր մահից հետո ժառանգել է երկրի գահը և 1873 թվականին դարձել Մարոկկոյի սուլթան։ Պաշտոնավարման առաջին շրջանում Ֆեսում բարձրացվել է մեծ ապստամբություն։ Նոր սուլթանն ընտրվելուց հետո խոստացել է շարունակել հորեղբոր կողմից սկսած արդիականացման և կանոնավոր զարգացման քաղաքականությունը։
Մուլայ Հասանը եղել է Մարոկկոյի ամենահաջողակն սուլթաններից մեկը։ Այն ժամանակահատվածում, երբ Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրների մեծ մասը նվաճվում էին եվրոպացի գաղութարարների, Մարոկկոն վերազինում էր իր բանակը։ Նրա օրոք Մարոկկոյում անցկացվել են ռազմական և վարչական ոլորտի բարեփոխումներ։
Նա կարողացել է անառիկ պահել երկրի սահմանները։ 1893 թվականին Հասանը ճանապարհորդություն է կազմակերպել ամբողջ երկրի տարածքով մեկ։ Նա հասցրել է լինել Ֆեսում, Մարաքեշում, Արևմտյան Սահարայում և այլ երկրամասերում։ Վեց ամիս տևած ճանապարհորդության ընթացքում Հասանը կարողացրել է վերամիավորիչ աշխատանքներ իրագործել և հանդարտեցնել մի շարք շրջանների ապստամբներին։
1881 թվականին Հասանը հիմնադրել է Տիզնիթ քաղաքը։ Մահացել է 1874 թվականի հունիսի 7-ին Մարաքեշում, թաղված է Ռաբաթում։


== Տես նաև ==
Յուսուֆ բեն Հասան ‎


== Ծանոթագրություններ ==
Դոստաիր (գետակ)

Դոստաիր, գետակ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Հոսում է Ղարադաղի շրջանով, համանուն գյուղով։


== Ծանոթագրություններ ==
808s & Heartbreak

808s & Heartbreak, ամերիկացի հիփ հոփ երգիչ Քանյե Ուեսթի 4-րդ ստուդիական ալբոմը։ Թողարկվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 24-ին Roc-A-Fella Records լեյբլի ներքո։ Այս ալբոմը մյուսներից տարբերվում է իր քնարականությամբ։ Քանյե Ուեսթը այս ալբոմը ձայնագրել է հոգեկան ծանր ապրումներից հետո։


== Ստեղծագործությունների ցանկ ==

*Համապրոդյուսեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մադրիդ (ինքնավար համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մադրիդ (այլ կիրառումներ)Մադրիդ (ինքնավար համայնք) (իսպ.՝ Comunidad de Madrid), ինքնավար համայնք Իսպանիայի կենտրոնում։ Մայրաքաղաքը և ամենամեծ քաղաքը Մադրիդն է, որ նաև Մադրիդ պրովինցիայի մայրաքաղաքն է։
Մադրիդ ինքնավար համայնքը հարավից և արևելքից սահմանակցում է Կաստիլիա-Լա Մանչային և հյուսիսից ու արևմուտքից Կաստիլիա և Լեոնին։ Այն ձևավորվել է 1983 թվականին ներառելով Մադրիդի պրովինցիայի և պատմական Նոր Կաստիլիայի տարածքները։
Մադրիդ ինքնավար համայնքը Իսպանիայի ինքնավար համայնքների մեջ բնակչությամբ երրորդ է 6.369.167 (2011) բնակչությամբ, որոնց մեծ մասը ապրում է Մադրիդում Այն նաև ամենախիտ բնակեցված ինքնավար համայնքն է։ Մադրիդի տնտեսությունը գրեթե նույն չափսերն ունի ինչ Կատալոնիայի տնտեսությունը, որը Իսպանիայում մեծագույնն է։ Մադրիդի համայնքի մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն ամենամեծն է Իսպանիայում։


== Պատմություն ==


=== Նախապատմություն և Վեստգոթական թագավորություն ===

Մադրիդ ինքնավար համայնքնում մարդիկ բնակվել են Ստորին պալեոլիթի ժամանակաշրջանից, հիմնականում Մանսանարես, Ժարամա և Հենարես գետերի ավազաններում, որտեղ գտնվել են մի քանի հնագիտական նմուշներ։ Ամենանշանավոր հայտնագործումը Սիեմպոսուելոսում հայտնաբերված կուժն էր (մ. թ. ա. 1970-ից 1470 թվականներ)։ Հռոմեական կայսրության ժամանակ տարածաշրջանը եղել է Սիտերիոր Տարակոնեսե պրովինցիայի մաս, բացառությամբ հարավ արևմտյան մասի, որը մտնում էր Լուսիտանիա պրովինցիայի կազմի մեջ։ Այստեղով անցել են երկու հռոմեական ճանապարհներ` via xxiv-xxix միացնելով Աստրոգան Լամինիումին և via xxv, որը միացրել է Էմերիտա Աուգուստան և Կաեսարաուգուստան։
Վեստգոթական թագավորության ժամանակ տարածաշրջանը կորցրեց իր կարևորությունը։ Բնակչությունը ապրում էր փոքր ավաններում։ Ալկալա դե Հենարեսը եղել է եպիսկոպոսական նստավայր 5-րդ դարում, սակայն այս փաստը բավական չէր, որպեսզի ավանին տային քաղաքի կարգավիճակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Փայտասար (բարձունք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փայտասար (այլ կիրառումներ)Փայտասար, կամ Օդունդաղ (ադրբ.՝ Odundağ), բարձունք, այժմ չբնակեցվաց գյուղ (գյուղատեղի) ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Ղազախի շրջանում։ Գտնվում է Հայաստան-Ադրբեջան սահմանի Նոյեմբերյան-Ղազախ հատվածում։
Օդունդաղ բարձունքը կամ սարը մինչև ստորոտ դե յուրե և դե ֆակտո պատկանում է Ադրբեջանին և գտնվում է նրանց վերահսկողության տակ։


== Տես նաև ==
Ղազախի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Դրուժբա (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴրուժբաԴրուժբա (ռուս.՝ Дружба), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քրիստիան Լեգրան

Քրիստիան Լեգրան (ֆր.՝ Christiane Legrand, օգոստոսի 21, 1930(1930-08-21)[…], Էքս լե Բեն - նոյեմբերի 1, 2011(2011-11-01)[…], Փարիզի 15-րդ շրջան, Փարիզ), ազգությամբ հայ ֆրանսիական էստրադայի երգչուհի։ Միշել Լեգրանի քույրը։
Ծնվել է Փարիզում։ Էստրադա է մուտք գործել 1960-ականնների կեսերին՝ իր քեռու «Ժակ Հելյան երգչախմբում»։ Մեծ մասամբ կատարել է եղբոր երգերը, շրջել աշխարհի բազմաթիվ երկրներում, ժամանակին վայելել է մեծ հռչակ, Փոլ Մաքքարթնիի, Էլվիս Փրեսլիի, Սիլվի Վարդանի եղել է երաժշտասեր հասարակության կուռքերից։ 1986 թ.-ի դեկտեմբերին և 2009 սեպտեմբերին եղբոր հետ համերգներ է տվել Երևանում, ի թիվս ֆրանսերեն երգերի կատարել նաև Սայաթ-Նովա։ Կապված է ֆրանսահայ գաղթօջախի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գորիցի (գյուղ, Վիգոնիչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳորիցիԳորիցի (ռուս.՝ Горицы), գյուղ Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Վիգոնիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 69 մարդ։


== Պատմություն ==
Հիշատակվում է 17-րդ դարից որպես ամայի վայր, բնակավայր (հետագայում՝ գյուղ), Բեզոբրազովների սեփականություն, 19-րդ դարում՝ նաև Խալաևա, Տյուտչևս։


== Տեսարժանություններ ==
Գյուղի տարածքում կա օծված ստորգետնյա աղբյուր՝ կահավորված գմբեթով։


== Գրականություն ==
Населённые пункты Брянского края. Энциклопедический словарь. — Изд. 2-е, доп. и испр. — Брянск : Десяточка, 2012. — С. 93. — 468 с. — 700 экз. — ISBN 978-5-91877-090-0.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ոսկե ժամ (բժշկություն)

Ոսկե ժամ, եզր, որն օգտագործվում է բժշկության մեջ՝ նկարագրելով այն ժամանակահատվածը (մոտ 1 ժամ), վնասվածքից հետո, որի ընթացքում առավել էֆեկտիվ է լինում հիվանդին առաջին օգնություն ցույց տալը։
Համարվում է, որ հավանականությունը այն բանի որ տվյալ ժամանակահատվածում բժշկումը կկանխի հիվանդի մահը ամենամեծն է։
Համարվում է, որ եզրի անվանումը ծագել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ֆրանսիացի բժիշկների գրառումներից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Экстренная медицинская помощь: уложиться в «золотой час».»։ Газета «Медико-фармацевтический вестник Татарстана»։ 2010-08-09։ Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 28–ին 
Правило «золотого часа». Archived 2013-12-28 at the Wayback Machine. ГУ МЧС России по Калужской области.
Золотой час Всероссийского центра экстренной и радиационной медицины МЧС России. Archived 2013-12-28 at the Wayback Machine. Телеканал МЧС России.
The Secret

The Secret (անգլ. թարգմանաբար՝ «Գաղտնիք»), կորեա — չինական գըրլ բենդ Cosmic Girls-ի երկրորդ մինի ալբոմը։ Ալբոմը թողարկվել է 2016 թվականի օգոստոսի 17-ին` Starship Entertainment-ով և տարածվել է LOEN Entertainment-ի միջոցով։


== Փրոմոուշեն ==
Օգոստոսի 17-ին Cosmic Girls-ը ելույթ է ունեցել ալբոմի թողարկման պատվին` առաջին անգամ կատարելով նոր երգեր նախորդ սինգլների հետ միասին ։


== Թրեք լիստ ==
Թվային բեռնում


== Չարթեր ==


=== Շաբաթական չարթեր ===


=== Ամսական չարթեր ===


== Ծանոթագրություններ ==
Տաղալու

Տաղալու, թաղալու, թաղալո, հայկական ժողովրդական պարերգի տեսակ։
Տարածված է Հայաստանի գրեթե բոլոր շրջաններում։ Հիմնականում քնարական բովանդակությամբ քառյակներ են, որոնք երգվում են հարց ու պատասխանի ձևով (մեկը կամ երկուսը հարցնում են, մեկը կամ երկուսը՝ պատասխանում, աղջիկները հարցնում են, տղաները՝ պատասխանում)։ Տաղալուները կատարվում են միայն պարզ պարաձևերի՝ գյոնդերի ժամանակ։
Շայա Լաբաֆ

Շայա Սայիդ Լաբաֆ (անգլ.՝ Shia Said LaBeouf, հունիսի 11, 1986(1986-06-11), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա), ամերիկացի դերասան և ռեժիսոր։  Երիտասարդների շրջանակում ճանաչվածություն է ձեռք բերել իր Լուիզ Սթիվենսի դերով՝ «Disney Channel»-ի «Իվեն Սթիվենս» սերիալում։ 2001 թվականին Շայան այդ դերի համար անվանակարգվել է «Երիտասարդ դերասան» մրցանակին, իսկ 2003 թվականին արժանացել է «Daytime Emmy» մրցանակին։ 1998 թվականին նկարահանվել է «Սուրբ ծննդյան ուղի» ֆիլմում։ 2004 թվականին կատարել է առաջին ռեժիսորական աշխատանքները «Let's Love Hate» ֆիլմի նկարահանման ընթացքում։ Ռեժիսորել է կարճամետրաժ «Maniac» ֆիլմը
2007 թվականին աչկի է ընկել «Disturbia» և «Surf's Up» ֆիլմերում կատարած դերերի համար։ Նույն թվականին ընտրվել է Մայքլ Բեյի «Տրանսֆորմերներ» գիտաֆանտաստիկ ֆիլմի գլխավոր պրոտոգինիստի՝ Սեմ Ուիքլիի դերակատար։ «Տրանսֆերմերները» դարձել է 2007 թվականի ամենահաջողված ֆիլմերից մեկը։
Շայան հիշարժան դերեր է ունեցել նաև «Ուոլ Սթրիթ։ Փողը չի քնում», «Նիմֆոմանուհի» և «Ցասում» ֆիլմերում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շայա Լաբաֆ Internet Movie Database կայքում
Ջանկառլո Էսպոզիտո

Ջանկառլո Էսպոզիտո (իտալերեն՝ Giancarlo Esposito, ապրիլի 26, 1958(1958-04-26), Կոպենհագեն, Դանիա), ամերիկացի դերասան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1958 թվականի ապրիլի 26-ին Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենում, իտալացի ատաղծագործ Ջովանի Էսպոզիտոյի և աֆրոամերիկացի` օպերային և ակումբային երգչուհի Էլիզաբեթ Ֆոստերի ընտանիքում։ Պատանեկան տարիներն անցել են Դանիայում, ապա ծնողների հետ տեղափոխվել է նախ Էլմսֆորդ (Նյու Յորք նահանգ, ԱՄՆ), ապա Քլիվլենդ։ 1964 թվականին ընտանիքը վերջնականապես հաստատվում է Նյու Յորքի Մանհեթեն թաղամաս։ Ավարտել է Նյու Յորքի Էլիզաբեթ Սետոն-քոլեի ռադիոյի և հեռուստատեսության ֆակուլտետը։ 1980 թվականին Թենեսի Ուիլյամսի «Կատուն շիկացած տանիքին» աֆրոամերիկյան տարբերակով ներկայացվող թատերական ներկայացման մեջ կատարել է իր առաջին խոշոր դերը։ Կինոդեբյուտը կայացել է 1979 թվականին նկարահանված «Վազողը» ֆիլմում։ Բազմաթիվ ֆիլմերում ունեցել է երկրորդական դերեր։ Այդ ֆիլմերի թվում են` «Ակուբ Քոթնը», «Առավելագույն արագացումը», «Գիշերը Երկրի վրա», «Նյու Յորքի թագավորը», «Դեպի ավելի լավ կյանք»։ Խաղացել է նաև ֆրանսիացի երգչուհի Միլեն Ֆարմերի «California» կատարման տեսահոլովակում։ «Ալի» կենսագրական ֆիլմում մարմնավորել է Մուհամմեդ Ալիի հորը։ Մեծ ճանաչում է ստացել «Մայամիի ոստիկանությունը», «Կարգ ու կանոն», «Դետեկտիվ Նեշ Բրիջես» և «Սպանություն․ Կյանքը փողոցում» հեռուստասերիալներում առանձնահատուկ դերեր տանելով, ինչպես նաև «Ամբողջ ծանրությամբ» հեռուստասերիալում Գուստավո Ֆրինգի դերը տանելով։ Այս ամենի հետ մեկտեղ հանդիսանում է նաև ֆիլմերի ռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Զբաղվում է համակարգչային խաղերի և անիմացիոն ֆիլմերի հնչյունավորմամբ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Շոշկա վանք

Շոշկա վանք, Հայ առաքելական եկեղեցի Ասկերանի շրջանի Խաչմաչ գյուղից հյուսիս–արևելք ընկած տարածքում, լեռնային բարձունքի վրա։ Վերջինիս բարձր դիրքը հնարավորություն է տալիս վանքը տեսնել մեծ հեռավորությունից։ 


== Պատմություն ==
Վանքը կառուցվել է 12-13-րդ դարերում։ Ունի միանավ դահլիճի հորինվածք։
Վանքը վերանորոգման ժամանակ ձևափոխությունների է ենթարկվել։ Հատակագիծն անհամաչափ է։ Եկեղեցում կա խորանային բեմ՝ զարդարված խաչաքանդակներով, գավթի հետ միացնող դուռ և երեք պատուհան։
Վանքը  տեղական քարից կառուցված եռանավ բազիլիկ է։ Հին ժամանակներում այստեղ պահվել են երկու ձեռագիր սաղմոսների ժողովածու և մագաղաթի վրա գրված Ավետարան։ Տեղանքի ուսումնասիրությունները վկայում են, որ վաղ միջնադարում այստեղ քրիստոնեական կառույց էր գտնվում։
Թուրք հրոսակախմբերը հիմնահատակ ավերել են վանքը։ 17-րդ դարում եկեղեցին վերակառուցվել է, իսկ վերջնական տեսքը ստացել է 1999 թվականի վերանորոգումների արդյունքում, որը ամբողջովին տարբերվում էր իր նախնական տեսքից։
Պատերի շարվածքում օգտագործված են հին կառույցների քարերը։ Շրջակայքում նկատելի են ավերված շենքերի հետքեր։
Ըստ տեղում կատարված ուսումնասիրությունների՝ նախկին եկեղեցին տարածաշրջանի գլխավոր սրբավայրերից է եղել, որը վերանորոգվելով ներկայումս հանդիսանում է Արցախի Հանրապետության ուշագրավ հուշարձաններից մեկը։
Շոշկա վանքից մի հրանալի տեսարան է բացվում Վարանդա և Ամարաս գետահովիտների վրա։ Հարկ է նշել, որ վանքից երևում է Շուշի քաղաքը, որն այժմ օկուպացված է Ադրբեջանի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Սասեքս շրջան (Դելավեր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սասեքս շրջան (այլ կիրառումներ)Սասեքս շրջան (անգլ.՝ Sussex County), ԱՄՆ-ի Դելավեր նահանգի 3 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.098 կմ² է, բնակչությունը՝ 197.145 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջորջթաուն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1664 թ.։
Բելայա Կեդվա

Բելայա Կեդվա (ռուս.՝ Белая Кедва), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կեդվա գետի աջ ափին՝ 47 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 153 կմ, ջրահավաք ավազանը՝ 1690 կմ²։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դոնի Ռոստով ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077162
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007716
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Հիմնական վտակներ ==
46 կմ՝ գետ Սպիտակ Էշմես (աջ)
82 կմ՝ գետ Իզյոլ (ձախ)
105 կմ՝ գետ Դիմտեմյոլ (աջ)


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլևկա (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասիլևկաՎասիլևկա (ուկրաիներեն՝ Василівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վասիլևկա գյուղում բնակվում էր 332 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1082 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 306,84 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կռան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կռան (այլ կիրառումներ)

Կռան, մետաղյա գլխիկի բազմակի հարվածների միջոցով մետաղները  կռելու և հարթացնելու, նախապատրաստուկներ մշակելու համար նախատեսված գործիք կամ մեքենա։ Տարբերում են կռման և ծավալային ու թերթային դրոշմման կռաններ։ Ըստ հաղորդակի տեսակի, կռանները լինում են՝ 

ձեռքի կռան՝ մետաղյա գլխիկի մեջ փայտյա լծակ (կամ բռնակ) է ագուցված լինում (աշխատանքի է դրվում մկանային ուժով)
շոգեօդային (աշխատում են շոգով կամ սեղմված օդով)
օդաճնշական (աշխատում են աշխատանքային և ճնշակային (կոմպրեսորային) մխոցների միջև եղած օդի նոսրացման և սեղմման հաշվին)
մեխանիկական (շարժական մասերը մեխանիկորեն կապված են շարժիչի հետ)
ջրաճնշական (գործողության մեջ են դրվում բարձր ճնշման հեղուկով) և ուրիշներԸստ աշխատանքի եղանակի, տարբերում են պարզ (ընկնող կռան) և կրկնակի գործողության (առավել տարածված) կռաններ, երբ ընկնող մասի վրա ծանրության ուժից բացի ազդում է նաև գոլորշու, օդի կամ հեղուկի լրացուցիչ ուժը։ Կան նաև առանց սալակալի կռաններ, որոնք ունեն կինեմատիկորեն կապված երկու թակեր և հավասար արագություններով շարժվում են հանդիպակւնց, որի հետևանքով հարվածի էներգիան հիմքին չի հաղորդվում։ Տարածում են գտել բարձրարագային կռանները (թակի արագությունը՝ մինչև 25 մ/վրկ, սովորական կանի 3—5 մ/վրկ-ի փոխարեն)։
Anthaxia godeti

Anthaxia godeti (լատ.) - Ոսկե բզեզների տեսակ։ Իմագոների մարմնի երկարությունը 4-6 մմ. Մարմինը մեջքի կողմից բաց-բռոնզագույն կամ պղնձե գույն ունի։ Զարգանում են փշատերև ծառերի վրա, իսկ ավելի կոկրետ սոճու և գիհի վրա.


== Նշումներ ==
Հազարատերևուկ սովորական

Հազարատերևուկ սովորական (լատ.՝ Achillea millefolium), թաղաղուազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Սողացող կոճղարմատով, ստորգետնյա ընձյուղներով և ակոսավոր ուղղաձիգ ցողուններով բազմայա խոտաբույս է, որի բարձրությունը 20 սմ է։ Կրկնակի կամ եռակի մասնատված տերևները հերթադիր են։ Ստորին տերևները կոթունավոր են, միջինները՝ մանր և նստադիր։ Ցողունների վերին մասում՝ բարդ վահանիկներում, հավաքված են բազմաթիվ փոքր զամբյուղները։ Զամբյուղների եզրային լեզվակավոր ծաղիկները վարսանդավոր են, սպիտակ, երբեմն վարդագույն։ Միջին խողովակաձև ծաղիկները դեղին են, երկսեռ։ Փաթաթոցը կազմված է կղմինդրաձև դասավորված, երկարավուն կանաչ տերևիկներից։ Պտուղները մանր տափակ արծաթագույն-գորշագույն սերմիկներ են։


== Տարածվածություն ==
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների թփուտներում, անտառներում, մարգագետիններում, դաշտերում և ճանապարհների եզրերին։ Հանդիպում է ամենուրեք, բոլոր մարզերում։ Ծաղկահյութաբեր և գեղազարդային բույս է։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներում օգտագործում են ծաղկող բույսի վերին մասը։ Ամբողջ բույսն ունի յուրահատուկ բուրմունք և դառը համ։ Հազարատերևուկն որոշ ճարպոտ կերակրատեսակներում և լիկյորներ պատրաստելիս օգտագործում են որպես համեմունք։


== Ծանոթագրություններ ==