Հելմհոլցի անվան Դրեզդեն Ռոզենդորֆի կենտրոն

Հելմհոլցի անվան Դրեզդեն Ռոզենդորֆի կենտրոն (գերմ.՝ Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf (HZDR)), գերմանական գիտահետազոտական կենտրոն Դրեզդենում (Գերմանիա) և 2011 թվականի հունվարի 1-ից Հելմհոլցի անվան գիտահետազոտական միավորման անդամ։
Հետազոտություններն իրականացվում են Հելմհոլցի միավորման երեք հետազոտական ուղղություններով` էներգիայի, առողջության և մատերիայի։ Չնայած գիտահետազոտական կենտրոնը նախկինում կոչվել է «Դրեզդեն Ռոզենդորֆ հետազոտական կենտրոն» («Forschungszentrum Dresden-Rossendorf» 1992 թվականից), հետազոտական կենտրոնը եղել է 1956 թվականից, երբ Արևելյան Գերմանիայում հիմնադրվել է «Միջուկային հետազոտությունների կենտրոնական ինստիտուտը» (Zentralinstitut für Kernforschung)։


== Պատմություն ==
Ռոզենդորֆի նախկին գիտահետազոտական կենտրոնը հիմնվել է 1956 թվականին Գերմանիայի գիտությունների ակադեմիայի կողմից։Մինչև 1974 թվականը տնօրենի տեղակալը եղել է Գերմանիայում ծնված ֆիզիկոս Կլաուս Ֆուքսը։
Գերմանիայի միավորումից հետո կենտրոնը դարձել է Ռոզենդորֆի հետազոտական կենտրոն։ 2011 թվականին Կենտրոնը դարձել է Հելմհոլցի անվան միավորում` գերմանական հետազոտական կենտրոնների ասոցիացիա։


== Գիտա-հետազոտական ծրագրեր ==


=== Մատերիայից մատերիալների ===

Ժամանակակից հետազոտական սարքավորումների միջոցով HZDR գիտնականները ձգտում են բարելավել ավանդական նյութերի հատկությունները և մշակել նորերը։ Մասնավորապես դրանցից են` պողպատի կաղապարման, ռադիացիոն ճառագայթման  և ուլտա-ուժեղ մագնիսական դաշտերի աղբյուրների մոդելավորումը տարբեր նյութերի հատկությունների ուսումնասիրման համար, այնպիսին, ինչպիսիք են գերհաղորդիչները և մնան այլ նյութերը։ Հիմնարար ուսումնասիրություններ են կատարվում նաև Էլեկտրոնիկայում և հաշվողական տեխնիկայում կիսահաղորդչային նյութերի կիրառման հնարավորություններ գտնելու նպատակով։ Բացի այդ հետազոտություններ են կատարվում տիեզերքում մագնիսական դաշտերի և Մեծ Պայթյունի արդյունքում նյութի առաջացման բնագավառում։


=== Քաղցկեղի բջիջների ուսումնասիրություններ ===
Քաղցկեղային բջիջների ուսումնասիրությունները HZDR -ի գիտնականները կենտրոնացել են երեք հիմնական ոլորտների վրա.

քաղցկեղի ախտորոշման համար նոր ռադիոակտիվ դեղագործական միջոցների
ուռուցքաբանության մեջ օգտագործվող տեսանելի մեթոդների մշակում
մասնիկների արագացման գործընթացի բարելավում լազերային տեխնոլոգիաների միջոցով։


=== Էներգետիկայի բնագավառի հետազոտություններ ===
HZDR գիտնականները հետազոտություններ են անցկացնում քիմիական և մետաղամշակման արդյունաբերության ոլորտներում, միջուկային անվտանգության, նոր տեխնոլոգիաների և կենսակոմպոզիցիոն նյութերի հումք փնտրելու, գտնելու և կիրառման համար։


== Ռուսաստանի հետ համագործակցություն ==
Գերհաղորդիչ բարձր հաճախականության ֆոտոէլեկտրոնային աղբյուրի վրա հիմնված սարքի ստեղծումը Ռոզենդորֆի միջուկային հետազոտությունների գերմանական կենտրոնի և Նովոսիբիրսկի ռուսական «Բուդգերի» միջուկային ինստիտուտի հետ համագործակցության առարկա է հանդիսացել։ Մեխանիկական բաղադրիչները կառուցվում են Նովոսիբիրսկի Ակադեմգորոդոկում, իսկ լազերային բաղադրիչները` Գերմանիայում։ Վերջնական հավաքումը իրականացվում է Գերմանիայում` երկու երկրների մասնագետների համագործակցությամբ։ Սարքը դեռևս միակն է։ Այն կիրառական եւ արդյունաբերական նշանակություն ունի։ Երկու հետազոտական կենտրոնները համագործակցում են նաև էլեկտրոնային, պրոտոնային եւ ծանր իոնային արագացուցչիների շինարարության ոլորտում։


== Կառուցվածք ==
Գիտա-հետազոտական կենտրոնը կազմված է հինգ բաժիններից.

Իոնա-փնջային ֆիզիկայի եւ նյութաբանության Ինստիտուտ
Բարձր մագնիսական դաշտերի լաբորատորիա
Ռադիոքիմիայի ինստիտուտ
Անվտանգության հետազոտությունների ինստիտուտ
Ճառագայթադեղագործության ինստիտուտ
Ճառագայթային ֆիզիկայի ինստիտուտ
Պաշարների տեխնոլոգիայի Հելմհոլցի ինստիտուտ, Ֆրեյբերգում
Գիտա- հետազոտական բաժին


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== HZDR հետազոտողներ ==
Վոլֆ Հեֆելե| գերմ.՝ Wolf Häfele - Ռոզենդորֆի Գիտա-հետազոտական կենտրոնի գիտական ղեկավար (1992-1996 թվականներ)
Ֆրանկ Պոբել {գերմ.՝ Frank Pobell - Կենտրոնի գիտական ղեկավար (1996-2003), հետագայում ղեկավարել է մագնիսական դաշտերի լաբորատորիան (Դրեզդեն, 2002-2004)
Ռոնալդ Զաուերբրեյ {գերմ.՝ Roland Sauerbrey - Կենտրոնի գիտական ղեկավար 2006 թվականից
Բարվիխ Հայնց
Կլաուս Ֆուքս


== Արտաքին հղումներ ==
Հելմհոլցի անվան Դրեզդեն Ռոզենդորֆ կենտրոն (գերմ.)
TOPFLOW կազմակերպության ինտերնետային ցուցադրություն (Transient Two Phase FlowTest Facility) - Բազմաֆունկցիոնալ թերմոհիդրավլիկ տեստավորման հաստատություն (անգլ.)
Ռոզենդորֆի առաջին արևելա-գերմանական միջուկային հետազոտական ռեակտորի կառուցման և բացման մասին ֆիլմ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Гельмгольц-центр Дрезден-Россендорф
Интернет-презентация TOPFLOW
Фильм о строительстве и открытии первого восточногерманского ядерного исследовательского реактора в Россендорфе