Նատրիումի հեքսաքլորոիրիդատ(III)

Նատրիումի հեքսաքլորոիրիդատ(III), անօրգանական նյութ՝ 
  
    
      
        N
        
          a
          
            3
          
        
        [
        I
        r
        C
        
          l
          
            6
          
        
        ]
      
    
    {\displaystyle Na_{3}[IrCl_{6}]}
   բանաձևով։ Առաջացնում է մուգ-կանաչ բյուրեղներ։ Լավ լուծվում է ջրում։


== Ստացումը ==
Ստացվում է իրիդիումի քլորիդի և նատրիումի քլորիդի փոխազդեցությունից.
  
    
      
        
          
            I
            r
            C
            
              l
              
                3
              
            
            +
            3
            N
            a
            C
            l
             
            
              
                →
                
              
            
             
            2
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {IrCl_{3}+3NaCl\ {\xrightarrow {}}\ 2Na_{3}[IrCl_{6}]}}}
  


== Ֆիզիկական հատկությունները ==
Նատրիումի հեքսաքլորոիրիդատը առաջացնում է մուգ-կանաչ բյուրեղներ։
Լավ լուծվում է ջրում։
Առաջացնում է բյուրեղներ՝ Na3[IrCl6]•12H2O քիմիական բանաձևով։


== Քիմիական հատկությունները ==
Բարձր ջերմաստիճաններում քայքայվում է.
  
    
      
        
          
            2
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
             
            
              
                →
                
                  800
                  −
                  
                    1000
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
            I
            r
            +
            6
            N
            a
            C
            l
            +
            3
            C
            
              l
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2Na_{3}[IrCl_{6}]\ {\xrightarrow {800-1000^{o}C}}\ 2Ir+6NaCl+3Cl_{2}}}}
  Անջուր աղը վակուումում քայքայվում է.
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            ⋅
            12
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  
                    50
                    
                      o
                    
                  
                  C
                  ,
                  v
                  a
                  c
                  u
                  u
                  m
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            12
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{3}[IrCl_{6}]\cdot 12H_{2}O\ {\xrightarrow {50^{o}C,vacuum}}\ Na_{3}[IrCl_{6}]+12H_{2}O}}}
  Փոխազդում է թթուների հետ.
  
    
      
        
          
            3
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            6
            
              H
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
              
            
             
            I
            
              r
              
                2
              
            
            (
            S
            
              O
              
                4
              
            
            
              )
              
                3
              
            
            +
            3
            N
            
              a
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            12
            H
            C
            l
            ↑
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {3Na_{3}[IrCl_{6}]+6H_{2}SO_{4}\ {\xrightarrow {}}\ Ir_{2}(SO_{4})_{3}+3Na_{2}SO_{4}+12HCl\uparrow }}}
  Փոխազդում է տաք ազոտական թթվի ջրային լուծույթի հետ.
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            4
            H
            N
            
              O
              
                3
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  
                    100
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            I
            r
            
              O
              
                2
              
            
            ↓
            +
            N
            
              O
              
                2
              
            
            +
            3
            N
            a
            N
            
              O
              
                3
              
            
            +
            6
            H
            C
            l
            ↑
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{3}[IrCl_{6}]+4HNO_{3}+H_{2}O\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ IrO_{2}\downarrow +NO_{2}+3NaNO_{3}+6HCl\uparrow }}}
  Փոխազդում է ալկալիների հետ իներտ միջավայրում.
  
    
      
        
          
            2
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            6
            N
            a
            O
            H
             
            
              
                →
                
                  C
                  
                    O
                    
                      2
                    
                  
                
              
            
             
            I
            
              r
              
                2
              
            
            
              O
              
                3
              
            
            ↓
            +
            12
            N
            a
            C
            l
            +
            3
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2Na_{3}[IrCl_{6}]+6NaOH\ {\xrightarrow {CO_{2}}}\ Ir_{2}O_{3}\downarrow +12NaCl+3H_{2}O}}}
  Փոխազդում է նատրիումի հիդրօքսիդի և թթվածնի հետ.
  
    
      
        
          
            4
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            
              O
              
                2
              
            
            +
            12
            N
            a
            O
            H
             
            
              
                →
                
                  C
                  
                    O
                    
                      2
                    
                  
                
              
            
             
            4
            I
            r
            
              O
              
                2
              
            
            ↓
            +
            24
            N
            a
            C
            l
            +
            6
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {4Na_{3}[IrCl_{6}]+O_{2}+12NaOH\ {\xrightarrow {CO_{2}}}\ 4IrO_{2}\downarrow +24NaCl+6H_{2}O}}}
  Վերականգնվում է ջրածնով.
  
    
      
        
          
            2
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            3
            
              H
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
                  400
                  −
                  
                    450
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
            I
            r
            +
            6
            N
            a
            C
            l
            +
            6
            H
            C
            l
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2Na_{3}[IrCl_{6}]+3H_{2}\ {\xrightarrow {400-450^{o}C}}\ 2Ir+6NaCl+6HCl}}}
  Փոխազդում է քլորի հետ.
  
    
      
        
          
            2
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            C
            
              l
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
                  400
                  −
                  
                    500
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
            N
            
              a
              
                2
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            2
            N
            a
            C
            l
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2Na_{3}[IrCl_{6}]+Cl_{2}\ {\xrightarrow {400-500^{o}C}}\ 2Na_{2}[IrCl_{6}]+2NaCl}}}
  Փոխազդում է կալիումի քլորիդի հետ.
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            3
            K
            C
            l
             
            
              
                →
                
                  
                    10
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            
              K
              
                3
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            ↓
            +
            3
            N
            a
            C
            l
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{3}[IrCl_{6}]+3KCl\ {\xrightarrow {10^{o}C}}\ K_{3}[IrCl_{6}]\downarrow +3NaCl}}}
  


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Քիմիական գրադարան / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Խորհրդային գրադարան, 1990. — Т. 2. — 671 с. — ISBN 5-82270-035-5.
Քիմիական ուղեցույց / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
Лидин Р.А. и др. Անօրգանական նյութերի քիմիա։ Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.։ Քիմիա, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0.
Рипан Р., Четяну И. Անօրգանական քիմիա։ Մետաղների քիմիա։ — М.։ Мир, 1972. — Т. 2. — 871 с.