Գեորգի Ժժենով

Գեորգի Ժժենով (ռուս.՝ Гео́ргий Степа́нович Жжёнов, մարտի 9 (22), 1915, Պետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 8, 2005(2005-12-08), Մոսկվա, Ռուսաստան), կինոյի և թատրոնի խորհրդային ռուս դերասան, գրականագետ, հուշավիպագիր, հասարակական գործիչ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1980): ՌԽՖՍՀ Վասիլիև եղբայրների պետական մրցանակի դափնեկիր (1975):


== Կենսագրություն ==

Գեորգի Ժժենովը ծնվել է 1915 թվականին, Պետրոգրադում, Վասիլևսկի կղզում։ Ծնողները՝ Ստեպան Ֆիլիպովիչ Ժժենովը և Մարիա Ֆեոդորովնա Շյոլկինան, սերում էին Տվերսկի նահանգի գյուղացիներից՝ Կեսովա Գորա գյուղից։
Գեորգի Ժժենովի կյանքի առաջին 22 տարիներն անցել են Վասիլևսկի կղզում։ 1930 թվականի գարնանը ավարտել է ֆիզիկամաթեմատիկական թեքումով դպրոցը և եղբոր՝ Բորիսի փաստաթղթերով ընդունվել է Լենինգրադի ակրոբատիկ-կրկեսային տեխնիկում։ Հետագայում ընդունել է այդ փաստը, բայց ներում է ստացել։ 1935 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պետական թատերական ուսումնարանի թատերական բաժինը։ Սերգեյ Գերասիմովի դասախոսությունները զգալի ազդեցություն են ունեցել Ժժենովի դերասանական աշխարհայացքի վրա։
Առաջին անգամ նկարահանվել է «Կյանքի ուղեգիր» ֆիլմում։ Երկար ժամանակ չուներ այնպիսի դերեր, որտեղ կարող էր բացահայտել իր ստեղծագործական կարողությունները։ Սակայն հետագայում սկսել է շատ նկարահանվել և դարձել է  պահանջված դերասան։ Նկարահանվել է Էդուարդ Իոգանսոնի «Հերոսի սխալը» (1933), Սերգեյ  Գերասիմովի «Կոմսոմոլսկը» (1938), Վլադիմիր Բասովի «Լռություն» (1964), Յուլի Կարասիկի «Մարդ, որին սիրում եմ» (1968), Վենիամին Դորմանի «Ռեզիդենտի սխալը» (1968) և «Ռեզիդենտի ճակատագիրը» (1970), Էլդար Ռյազանովի «Զգուշացիր ավտոմեքենայից» (1968), Վիլեն Ազարովի «Ճանապարհ դեպի Սատուրն» և «Սատուրնի վախճանը» (1967), Գավրիիլ Եղիազարովի «Տաք ձյուն» (1972), Իգոր Տալանկինի «Նպատակի ընտրությունը» (1974), Աիդա Մանասարովայի «Փնտրում եմ իմ բախտը» (1975), Ալբերտ Մկրտչյանի «Դեղ վախի դեմ» (1978), Ալեքսանդր Միտտայի «Անձնակազմ» (1979) և այլ ֆիլմերում։
1990-ականներին Ժժենովը ստանում է մի շարք պարգևներ. Հայրենական կինոարվեստում ունեցած վաստակի համար, «Նախագահական խորհրդի մրցանակը՝ ստեղծագործական կարիերայի համար», «Բյուրեղապակյա Տուրանդոտ», «Նիկա», «Կինոտավր»-ի մրցանակները և այլն։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==

ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (սեպտեմբերի 29, 1969)
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (հուլիսի 20 1973)
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (փետրվարի 21, 1980)
ՌՍՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակ (1975)
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար II աստիճանի շքանշան» (մարտի 22, 2000)
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար IV աստիճանի շքանշան» (դեկտեմբերի 28, 1995)
Լենինի շքանշան (հունվարի 28, 1991)
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (մարտի 21, 1985)
«Լենինգրադի  250-ամյակի հիշատակի» մեդալ
«Մոսկվայի 850-ամյակի հիշատակի» մեդալ
«Լենինգրադի  300-ամյակի հիշատակի» մեդալ
«Աշխատանքի վետերան» մեդալ
Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի շնորհակալություն (հուլիսի 11, 1996)
Մոսկվային մատուցած ծառայությունների համար շքանշան (Մոսկվա, մարտի 15 2005)
Ալեքսանդր Դովժենկոյի արծաթե մեդալ (1975)
«Օգոնյոկ» ամսագրի մրցանակ (1988)
Կինոդերասանների «Սոզվեզդիե» կինոփառատոն (Մրցանակ «Մասնագիտական բացառիկ ներդրումների համար», 1992)
«Բյուրեղապակյա Տուրանդոտ» թատերական մրցանակ «թատրոնում երկարատև ու անձնվեր ծառայություն» անվանակարգում (1995)
«Նիկա» կինոմրցանակ (1996)
«Золотой Витязь»  (1997)
Ռուսական հեռուստատեսային ակադեմիայի հատուկ մրցանակ «ТЭФИ» արարողության շրջանակներում (1999)
Ալեքսանդր Դովժենկոյի մրցանակ
ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեի մրցանակ («Նախագահի սխալը» ֆիլմի համար)
Ռուսաստանի ներքին գործերի նախարարության մրցանակ


== Մահ ==
Մահացել է 2005 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, 91 տարեկան հասակում։


== Հիշատակ ==
2000 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Չելյաբինսկում բացվել է Ժժենովի հուշարձանը։
Մոսկվայում այն տանը, որտեղ Ժժենովն ապրել է 1972-2005 թվականներին (Զոոլոգիչեսկայա փողոց 12/2), 2010 թվականին տեղադրվել է հուշատախտակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Лента. Ру. Умер Георгий Жжёнов
Георгий Жжёнов. Жизнь и творчество
Биография на сайте Rusactors.ru
«Из-под снега торчали конечности человеческих тел, взывая о захоронении в землю». Воспоминания гулаговца Георгия Жжёнова Archived 2015-12-08 at the Wayback Machine.