Ալֆոնսո Ռեյես

Ալֆոնսո Ռեյես (իսպ.՝ Alfonso Reyes Ochoa, մայիսի 17, 1889(1889-05-17)[…], Մոնտեռեյ, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ - դեկտեմբերի 27, 1959(1959-12-27)[…], Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկացի գրող, թարգմանիչ, լրագրող, դիվանագետ, մշակութային գործիչ, ազգային բանահյուսության մեծագույն գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ալֆոնսո Ռեյեսը ծնվել է 1889 թվականին Մոնտերեյում՝ մեքսիկացի ռազմական և քաղաքական գործիչ Բերնարդո Ռեյեսի ընտանիքում։ Հայրը 1913 թվականին մահացել է երկրի նախագահ Ֆրանցիսկո Մադերոյի դեմ ապստամբության ժամանակ։ Ալֆոնսո Ռեյեսը ուսանել է իրավագիտություն, եղել է մեքսիկական երիտասարդական գրական ակումբի շրջանակի հիմնադիրներից մեկը։ Դասավանդել է Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում, 1913 թվականից ծառայել է Ֆրանսիայում։ Ավելի ուշ ապրել և աշխատել է Կուբայում, ինչպես նաև Իսպանիայում (1914-1924), որտեղ նա սովորել է լրագրությունը և հրապարակել է աշխատանքներ իսպանական բարոկկոյի մասին, և ծանոթանալով Խոսե Օրտեգա ի Գասետի հետ, համագործակցել նրա Revista de Occidente («Արևմտյան տեսություն») ամսագրի հետ։ 1927-1930 թվականներին Բուենոս Այրեսում զբաղեցրել է Մեքսիկայի դեսպանի պաշտոնը, որտեղ ամեն կիրակի ընթրել է Խորխե Լուիս Բորխեսի հետ։ 1939 թվականին վերադարձել է Մեքսիկա, որտեղ գլխավորել է Իսպանիայի տունը, ապա՝ Մեխիկոյի ազգային քոլեջը, որը բազմաթիվ իսպանացի ներգաղթյալների համար տուն է դարձել։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Ալֆոնսո Ռեյեսը բանաստեղծությունների, պոեզիայի, դրամայի, արձակի ստեղծագործությունների, գրականության պատմության և փիլիսոփայության աշխատությունների, էսսեների հեղինակ է։ Թարգմանել է Իլիականը, Լորենս Սթեռնին, Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոնի, Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունները։ Ռեյեսն ունի հսկայական ժառանգություն, Մեքսիկայում նրա ստեղծագործությունների հավաքածուն հրատարակվել է 26 հատորներում (1955-1993)։


== Ընտրյալ ստեղծագործություններ ==


=== Բանաստեղծություններ ===
Pausa (1926)
5 casi sonetos (1931)
Yerbas del Tarahumara (1934)
Otra voz (1936)
Cantata en la tumba de Federica Garcia Lorca (1937)


=== Դրամաներ ===
Ifigenia Cruel (1924, на её основе написали оперы Роберто Тельес Оропеса и Леандро Эспиноса)


=== Էսսեներ ===
Cuestiones estéticas (1911)
Visión de Anáhuac (1915)
El suicida (1917)
Cartones de Madrid (1917)
Simpatías y diferencias (1921)
Vísperas de España (1921)
Calendario (1924)
Cuestiones gongorinas (1927)
Discurso por Virgilio (1931)
Homilía por la cultura (1935)
Capítulos de Literatura Española (1939-1945)
Pasado Inmediato (1941)
La experiencia literaria (1942)
El deslinde (1944)
Tres puntos de exegética literaria (1945)
Trazos de historia literaria (1951)
Trayectoria de Goethe (1954)
La X en la Frente (1952)
Memorias de Cocina y Bodega (1953)
Estudios Helénicos (1957)


=== Պոեզիա ===
Árbol de Pólvora (1953)
Quince Presencias (1955)


== Ճանաչում ==
Լեզվի մեքսիկական ակադեմիայի անդամ
Իսպանիայի թագավորական ակադեմիայի անդամ
Սորբոնի, Հարվարդի, Կալիֆոռնիայի, Հավանայի համալսարանների պատվավոր դոկտոր1973 թվականին Մեքսիկայում ստեղծվել է Ալֆոնսո Ռեյեսի անվան միջազգային մրցանակ, որի դափնեկիրներից են` Խորխե Լուիս Բորխեսը (1973), Ալեոխո Կարպենտերը (1975), Անդրե Մալրոն (1976), Խորխե Գիլենը (1977), Կառլոս Ֆուենտեսը (1979), Օկտավիո Պասը (1985), Ադոլֆո Բիոյ Կասարեսը (1990), Հարոլդ Բլումը (2003), Ջորջ Սթայները (2007)։


== Գրականություն ==
Robb J.W. El estilo de Alfonso Reyes (Imagen y estructura). México: FCE, 1978
Rangel Guerra A. Las ideas literarias de Alfonso Reyes. Segunda edición. México: El Colegio de México, 1991
Conn R.T. The Politics of Philology. Alfonso Reyes and the Invention of the Latin American Tradition. Lewisburg:Bucknell UP, 2002
Dantan J.G. Alfonso Reyes. México: Planeta DeAgostini, 2004
Perea Alberto E. Los imprescindibles: Alfonso Reyes. México: Ediciones Cal y Arena, 2007
Борхес Х. Л. Альфонсо Рейес // Собрание сочинений. Т.II. СПб: Амфора, 2005, с.729-731


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2022-03-03 at the Wayback Machine.
Alfonso Reyes