Գրիգոր Շլդյան

Գրիգոր Հովհաննեսի Շլդյան կամ Շիլդյան (օգոստոսի 20, 1900(1900-08-20), Նոր Նախիջևան, Ռոստովի շրջան, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 1, 1985(1985-04-01), Հռոմ, Իտալիա), հայ նկարիչ, 20-րդ դարի ռեալիստական արվեստի խոշոր ներկայացուցիչ։


== Կենսագրություն ==
Գրիգոր Շլդյանը ծնվել է 1900 թվականին Նոր Նախիջևանում (այժմ՝ Դոնի Ռոստով), հաջողակ հայ իրավաբանի ընտանիքում։ 1915 թվականին մեկնում է Սանկտ Պետերբուրգ, գեղարվեստի ակադեմիայում ուսանելու։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո տեղափոխվում է Թիֆլիս, որոշ ժամանակ անց Ղրիմ։ 1920 թվականին մեկնում է Կոստանդնուպոլիս, ապա հաստատվում Վիեննայում, որտեղ և սովորում է գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1922 թվականին մեկնում է Բեռլին, 1923 թվականին ամուսնանում Ելենա Բոբերմանի հետ և նույն թվականին տեղափոխվում է Իտալիա՝ Հռոմ, որտեղ և ապրում է մինչև 1927 թվականը։ 1927-ից 1932 թվականներին ապրում է Փարիզում, այնտեղ եղել է «Անի» և «Հայ ազատ արվեստագետներու միության» անդամ։ 1933-ից 1941 թվականներին ապրում և ստեղծագործում է Միլանում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կնոջ հետ բնակություն է հաստատում Գարդա լճի մերձակայքում և վերադառնում է Միլան միայն 1947 թվականին։ Շլդյանը մահացել է 1985 թվականին Հռոմում։


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
1925 թ. դեկտեմբեր - «Բրագագլիա արվեստի տուն», Հռոմ, կազմակերպել է Ռոբերտո Լոնգին (9 գեղանկար և 17 գծանկար)։
1933 թ. հունիս - Սկոպինիկ պատկերասրահ, Միլան։
Մոտավորապես 1933 թ. - Ջացցի Ռեստորան (Ristorante Giazzi), Մոնցի այգի։
Մոտավորապես 1933 թ. - Պրևոստի պատկերասրահ (Galleria Prevosti), Վարեզե։
1934 թ. - Դեդալո պատկերասրահ (Galleria Dedalo), Միլան։
1937 թ. - մամուլի ակումբ, Բոլոնյա, ցուցահանդես կազմակերպել է Վանելլին։
1939 թ. ապրիլ - Էտտորե Ջան Ֆերրարի պատկերասրահ, Միլան, կազմակերպել է Ռաֆայել Կարերին։
1940 թ. - Լիցեյ, Ֆլորենցիա, ցուցահանդես կազմակերպել է Կոնտինի-Բոնակոսսին։
1942 թ. - Դել-Միլյոնե պատկերասրահ, Միլան, ցուցահանդեսը ստացել է Ուգո Օյետտիի բարձր գնահատականը («Corriere della Sera» թերթում, փետրվարի 25 1942 թ.) և ամրապնդեց Շլդյանի հաջողությունը։ Դրանից հետո Շլդյանը ստանում է բազմաթիվ պետական և մասնավոր պատվերներ։
1942 թ. - XXIII Արվեստի միջազգային ցուցահանդես Բիենալե Վենետիկի կենտրոնական ցուցադրական պալատում։
1955 թ. հուլիսի 23 - սեպտեմբերի 20 - Գրիգոր Շլդյանի աշխատանքների ցուցադրումը Վենետիկի նավավարների ընկերությունում։
1956 թ. - մամուլի ակումբ, Հռոմ։
1958 թ. հունիսի 26 - հոկտեմբերի 6 - Գրիգոր Շլդյանի աշխատանքների ցուցադրումը Վենետիկի նավավարների ընկերությունում։
1963 թ. մայիսի 16 - հունիսի 16 - Բեատո Անջելիկո սալոնում, Հռոմ, ցուցադրվել է «Հիսուսի կնունքը» նկարը։
1970 թ. նոյեմբեր - դեկտեմբեր - Շլդյանի մեծարումը Վենետիկում և ցուցահանդես սալոն Բարբոյում, Հռոմ։
1973 թ. հունիս - սեպտեմբեր - Ատենեո Սան-Բասսա, Վենետիկ։
1977 թ. ապրիլի 21 - մայիսի 6 - լա Գրադիվա պատկերասրահ, Հռոմ։
1979 թ. մարտի 12 - մարտի 29 - ցուցադրվել է «Mors atomica» նկարը, Լա Բարկաչյա պատկերասրահ, Հռոմ։
1980 թ. հուլիս - հոկտեմբեր - ցուցահանդես «Գրիգոր Շլդյան անթալոգիա 1916 թվականից», Բեզանի փողոցի Ռոտոնդա, Միլան։
1983 թ. - ցուցահանդես «Անթալոգիա», Մոսկվա.
1986 թ. փետրվարի 2 - մարտի 31 - ցուցահանդես «Գրիգոր Շլդյան— հետադարձ հայացք», Ալմաստե պալատ, Ֆերրարա.


== Թատերական ձևավորումներ ==
1953 - Պատերազմ և խաղաղություն Սերգեյ Պրոկոֆև, «Ֆլորենտական երաժշտական մայիս», ռեժիսոր Տատյանա Պավլովա։
1954 - «Մավր» (օպերա) Իգոր ստրավինսկի, «Լա Սկալա» թատրոն, Միլան։
1957 - «Զանգակ» (օպերա) Գաետանո Դոնիցետտի, «Պիկկոլա Սկալա» թատրոն, Միլան։
1958 - «Աբու-Հասսան» (օպերա), Կարլ Մարիա Վեբեր, «Պիկկոլա Սկալա» թատրոն, Միլան։
1958 - «Դավադիրները կամ Ընտանեկան պատերազմ» (զինգշպիլ) Ֆրանց Շուբերտ, «Պիկկոլա Սկալա» թատրոն, Միլան։
1962 - «Իսպանական կարդինալ» (օպերա), Անրի դե Մոնտերլան, թատրոն «Կոնվենյո», Միլան։


== Գրքի ձևավորումներ ==
Աննա Բրուզադելի, «I giorni: poesie» (Փարիզ, 1952) - 5 գունավոր նկար։
Լև Տոլստոյ, «Աննա Կարենինա» ( Միլան, 1967) - 118 գունավոր նկար։


== Հրատարակված գործերը ==
«Իրականության պատկերումը, էսթետիկա և տեխնիկա » Pittura della realtà։ estetica e tecnica. - Milano, 1956 (իտալ.)
«Իմ արկածը» Mia avventura - Milano, 1963 (իտալ.)
«Շլդյանի իրականությունը»։ La realtà di Sciltian - Milano, 1968 (իտալ.)
«Գրիգոր Շլդյան, 30 խաբկանք» (նախաբանը՝ Պոլ Վիալարի )։ Gregorio Sciltian, 30 trompe-l’oeil - Milano, 1980. - ISBN 88-203-1188-7 (իտալ.)
«Տրակտատ գեղանկարի, էսթետիկայի և տեխնիկայի մասին» (նախաբանը՝ Ուգո Սպիրիտոյի)։ Trattato sulla pittura։ Estetica, tecnica - Milano, 1981 - ISBN 88-203-0928-9 (իտալ.)


== Շլդյանը ֆիլատելիայում ==
1968 Տպվեց Շլդյանի «Ֆիլատելիստը» նկարը Կուբայական փոստային նամականիշի վրա։ անմիջապես դարձավ ֆիլատելիստական գրականության ուշադրության առարկա։
1981 Շլդյանի «Ուտելիք և գինի» նկարը վերարտադրվեց Իտալական Համաշխարհային նպարեղենի օրվան նվիրված փոստային նամականիշի վրա։
1982 Սան Մարինոն Շլդյանի նկարներով թողարկեց Սուրբ Ծննդյան երեք փոստային նամականիշ։


== Նշումներ ==


== Գրականություն ==
Վոլդեմար Գևորգ, Գրիգոր Շիլդյան - Միլան 1949 (իտալ.)
Մի նկարչի երջանիկ հանդիպումը իր հայրենիքի հետ - Երևան «Սովետական արվեստ» 1959 թ. № 5
Кисин Б. М. Страна Филателия. - Москва Просвещение - 1969 (ռուս.)
Михаил Шолохов: Летопись жизни и творчества: (материалы к биографии) Москва Галерия - 2005 (ռուս.)


== Արտաքին հղումներ ==
Գրիգոր Շլդյան կենսագրականը (իտալ.)(ռուս.)
Կենսագրականը և որոշ գործեր(չաշխատող հղում) (անգլ.)(իտալ.)
Շիլդյանի որոշ գործերը (իտալ.)
Gregorio Sciltian Նկարչի մասին Archived 2016-04-05 at the Wayback Machine. (իտալ.)(անգլ.)
Արմեն Հովսեփյանի «The World Honors Armenia» կայքը նվիրված հայկական թեմատիկայով նամականիշերին Archived 2009-08-13 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Villa Mirabella — Շլդյանի թանգարանի մասին  Archived 2007-07-04 at the Wayback Machine.(իտալ.)(անգլ.)
Գրիգոր Շլդյանի կենսագրականը (ռուս.)