Զուգահեռանիստ

Զուգահեռանիստ, բազմանիստ, որի մակերևույթի բոլոր բազմանկյուններ, որոնց նիստերը զուգահեռագծեր են։ Յուրաքանչյուր զուգահեռանիստ ունի 6 նիստ։ Նկարում դիտարկենք, օրինակ՝ 
  
    
      
        A
        
          A
          
            1
          
        
        ,
        B
        
          B
          
            1
          
        
        ,
        C
        
          C
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle AA_{1},BB_{1},CC_{1}}
   և 
  
    
      
        D
        
          D
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle DD_{1}}
   նիստերը։ Դրանք չունեն ընդհանուր գագաթ (չունեն նաև ընդհանուր կող) և կոչվում են հանդիպակաց նիստեր։ Հանդիպակաց նիստերից երկուսը, օրինակ՝ 
  
    
      
        A
        B
        C
        D
      
    
    {\displaystyle ABCD}
  –ն և 
  
    
      
        
          A
          
            1
          
        
        
          B
          
            1
          
        
        
          C
          
            1
          
        
        
          D
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle A_{1}B_{1}C_{1}D_{1}}
  –ը, կոչվում են զուգահեռանիստի հիմքեր, իսկ մյուսները կողմնային նիստեր։ Զուգահեռանիստն ունի չորս կողմնային նիստ։ Զուգահեռանիստն ունի 12 կող, յուրաքանչյուր կողը միաժամանակ գտնվում է երկու նիստերի վրա։ Զուգահեռանիստի յուրաքանչյուր գագաթ միաժամանակ գագաթ է նրա երեք նիստերի համար։ Զուգահեռանիստն ունի 8 գագաթ։ Զուգահեռանիստի գագաթները կոչվում են հանդիպակաց, եթե դրանք չեն գտնվում նույն նիստի վրա։ Այդպիսի գագաթ են 
  
    
      
        A
      
    
    {\displaystyle A}
  –ն և 
  
    
      
        
          C
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle C_{1}}
  –ը, 
  
    
      
        B
      
    
    {\displaystyle B}
  –ն և 
  
    
      
        
          D
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle D_{1}}
  –ը, 
  
    
      
        D
      
    
    {\displaystyle D}
  –ն և 
  
    
      
        
          B
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle B_{1}}
  –ը, 
  
    
      
        C
      
    
    {\displaystyle C}
  –ն և 
  
    
      
        
          A
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle A_{1}}
  –ը։


== Հատկություններ ==
Զուգահեռանիստի նիստերը, որոնք ունեն ընդհանուր կող, կոչվում են կից նիստեր, իսկ ընդհանուր կող չունեցողները՝ հանդիպակաց նիստեր։
Զուգահեռանիստի հանդիպակաց նիստերը զուգահեռ են և հավասար։
Զուգահեռանիստի անկյունագծերը հատվում եմ մի կետում և այդ կետով կիսվում են։


== Ուղղանկյունանիստ ==

Ուղիղ զուգահեռանիստ է կոչվում այն զուգահեռանիստը, որի կողմնային կողերը ուղղահայաց են հիմքերին։
Ուղիղ զուգահեռանիստը կոչվում է ուղղանկյունանիստ, եթե նրա հիմքերը ուղղանկյուններ են։
Ուղղանկյունանիստի անկյունագծերը հավասար են։
Ուղղանկյունանիստի ընդհանուր գագաթ ունեցող երեք կողերի երկարությունները կոչվում են ուղղանկյունանիստի չափումներ
Ուղղանկյունանիստի անկյունագծի քառակուսին հավասար է նրա երեք չափումների քառակուսիների գումարին։ 
  
    
      
        
          d
          
            2
          
        
        =
        
          a
          
            2
          
        
        +
        
          b
          
            2
          
        
        +
        
          h
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle d^{2}=a^{2}+b^{2}+h^{2}}
  
Ուղղանկյունանիստի կողմնային մակերևույթի մակերեսը հավասար է նրա հիմքի պարագծի և բարձրության արտադրյալին։ 
  
    
      
        
          S
          
            k
          
        
        =
        2
        (
        a
        +
        b
        )
        h
      
    
    {\displaystyle S_{k}=2(a+b)h}
  
Ուղղանկյունանիստի լրիվ մակերևույթի մակերեսը հավասար է կողմնային մակերևույթի մակերեսի և հիմքերի մակերեսների գումարին։ 
  
    
      
        
          S
          
            l
          
        
        =
        2
        (
        a
        +
        b
        )
        h
        +
        2
        a
        b
      
    
    {\displaystyle S_{l}=2(a+b)h+2ab}
  
Ուղղանկյունանիստի ծավալը հավասար է նրա երեք չափումների արտադրյալին։ 
  
    
      
        V
        =
        a
        ⋅
        b
        ⋅
        h
      
    
    {\displaystyle V=a\cdot b\cdot h}
  


== Ծանոթագրություններ ==