armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դժբախտության ցուցիչ

Դժբախտության ցուցիչ (անգլ.՝ Misery index), մակրոտնտեսագիտական ինդիկատոր, որը ստեղծվել է ամերիկացի տնտեսագետ Արթուր Օուկենի կողմից և ստացվել է ինֆլյացիայի մակարդակի և գործազրկության աստիճանի գումարի արդյունքում։


== Պատմություն ==
1980 թվականին ամերիկացի տնտեսագետ և Լինդոն Ջոնսի խորհրդական Արթուր Օուկենը ստեղծում է նոր մակրոտնտեսագիտական մեծություն ինֆլյացիայի մակարդակի և գործազրկության աստիճանի գումարի արդյունքում։ Օուկենը անվանում է նորամուծությունը «անհարմարության ցուցիչ» (անգլ.՝ Discomfort index), սակայն ավելի ուշ այդ մեծությունը անվանափոխվում է՝ «դժբախտության ցուցիչ»։ Սկզբնականապես ցուցիչը օգտագործվում էր ԱՄՆ-ում երկրի նախագահների տնտեսագիտական քաղաքականությունը գնահատականի արժանացնելու համար։ Այդ շրջանում չափվում էր մեկ նախագահական ժամկետի ընթացքում «դժբախտության» մակարդակի բարձրացումը կամ էլ իջեցումը (տես ներոնշյալ պատմական տվյալներ պարունակող աղյուսակը)։

1999 թվականին Հարվարդի համալսարանի տնտեսագեր Ռոբերտ Բարրոն առաջարկում է դժբախտության ցուցչի իր տարբերակը, որը անվանում է «Բարրոյի դժբախտության ցուցիչ» (անգլ.՝ Barro Misery Index)։ Բարրոյի ցուցիչը իր մեջ է ներառում ինֆլյացիան և գործազրկությունը, ինչպես նաև դրանց թվին է գումարում նաև 30 տարեկան պետական փոխառությունը և ՀՆԱ-յի խզումը։
Մի քանի տարի անց Ջոնս Հոպկինսի համալսարանի տնտեսագետ Սթիվեն Հենկեն փոփոխության է ենթարկում Բարրոյի ցուցիչը, ընդհանուր գումարից հանելով մի հոգուն հասնող ՀՆԱ-յի նախորդ տարվա հետ ներկայիս տվյալների համեմատական արժեքը և սկսում է օգտագործել այդ մեծությունը միջազգային ցուցիչների համեմատությամբ։ 2013 թվականին Հենկեն կազմում է 89 երկրների համար նախատեսված «դժբախտության ցուցչի» աղյուսակը։

2015 թվականին ֆինանսական ինֆորմգործակալություն Bloomberg-ը հրապարակում է ամենաբարձր «դժբախտության ցուցիչ» ունեցող երկրների ցանկը (նրա ավանդական տարբերակով, առաջարկված Օուկենի կողմից), որը գլխավորում է Վենեսուելան 80%-ը գերազանցող ցուցանշով, այն դեպքում երբ ցանկի վերջում գտնվում էր Ինդոնեզիան, ում դեպքում այդ մեծությունը կազմում էր 10%-ից չնչին ավելին։ «Ամենաերջանիկ երկրների» վարկանիշային աղյուսակը գլխավորում էր Թայլանդը, որի «դժբախտության ցուցիչը» կազմում էր 2%-ից ոչ ավելին։ Ցանկում վերջինը ընթացող Գերմանիայի մոտ այդ արդյունքը գերազանցում էր 6,5 %-ը։ Բոլոր արդյունքները ներկայացված են ներքևում․


== Քննադատություն ==
2001 թվականին Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում անցկացված հարցումները ցույց են տալիս, որ գործազուրկներին ավելի ուժեղ ոգևորում է դժբախտությունը քան ինֆլյացիան։ Սա ցույց է տալիս, որ հասարակ դժբախտության ցուցիչը անհավասարակշռության մեջ է դնում դժբախտության բնութագրիչները գործազրկության աստիճանի հետ։


== Գրականություն ==
Алан Гринспен Turbulence: Adventures in a New World. — Penguin Books, 2008.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ներկայիս և պատմական դժբախտության ցուցիչ
Դժբախտության ցուցիչ ըստ նախագահների
Դժբախտության ցուցչի տարեկան արդյունքներ
Cato Publication-ի մեկնաբանությունները
Դժբախտության ցուցչի և սպառողի զգայունության հարաբերակցություն Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Շամշամ

Շամշամ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Լճեի գավառակում կամ Հազրոյի գավառակում։ Գտնվում էր Մակաբայեցվոց վանքի մոտ, Հազրո ավանից 6 կմ հյուսիս։


== Պատմություն ==
Եղել է հայաբնակ բնակավայր։ Գյուղն ավերվել է 1914-1918 թվականներին։


== Բնակչություն ==
XIX դարի 70-ական թվականներին գյուղն ուներ 44 տուն բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Շամշամն ուներ հին հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գրեկով (Օռլովսկի շրջան)

Գրեկով (ռուս.՝ Греков), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում։ Մտնում է Կամեննո-Բալկովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Դոլգոնոսի

Դոլգոնոսի (ուկրաիներեն՝ Довгоноси), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1629 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դոլգոնոսի գյուղում բնակվում էր 471 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,081 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5814,81 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մ.թ.ա. 247


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Վյուրթեմբերգ

Վյուրթեմբերգ (գերմ.՝ Württemberg) — պատմական մարզ Գերմանիայի հարավարևմտյան մասում` Շվաբիա շրջանի տարածքում, որի կենտրոնական քաղաքը երկար ժամանակ Շտուտգարտն էր։ Նախկին հերցոգությունը, իսկ հետագայում թագավորությունը միապետության վերացումից հետո դարձավ ազատ ժողովրդական պետություն` Վայմարյան հանրապետության կազմում, ապա լուծարվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ 1952 թվականից Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի կազմում է։


== Պատմություն ==


=== Սկզբնական շրջան ===
Վյուրթեմբերգների կալվածատիրական տունն առաջին անգամ հայտնվել է պատմության ասպարեզում XI դարում։ Տան առաջին հայտնի ներկայացուցիչը Կոնրադ I էր։ XII դարում Վյուրթեմբերգները ստանում են կոմսի տիտղոս։


=== Դքսության շրջանը (1495-1806) ===
1495 թ. Վյուրթեմբերգը ստանում է դքսության կարգավիճակ։


=== Թագավորական շրջանը (1806-1918) ===
1806 թ. Վյուրթեմբերգը մտավ Հռենոսյան միության կազմի մեջ և Նապոլեոն I Բոնապարտից ստացավ թագավորության կարգավիճակ։
1806-1918 թվականներին Վյուրթեմբերգում գահակալեցին 4 թագավորներ.

Ֆրիդրիխ I
Վիլհելմ I
Կարլ I
Վիլհելմ II1918 թվականի Նոյեմբերյան հեղափոխության ժամանակ Վյուրթեմբերգի վերջին արքան` Վիլհելմ II հրաժարվեց գահից։


== Գրականություն ==
Das Königreich Württemberg, eine Beschreibung nach Kreisen, Oberämtern und Gemeinden (Stuttgart, 1904)
Statistisches Handbuch für das Königreich Württemberg (Stuttgart, 1885 fol.)
Das Königreich Württemberg, eine Beschreibung von Land, Volk und Staat (1893)
Jahresberichte der Handels- und Gewerbekammern in Württemberg
Lang, Die Entwicklung der Bevölkerung Württembergs im Laufe des 19ten Jahrhunderts (Tübingen, 1903)
Engel and Schulze, Geognostischer Wegweiser durch Württemberg (Stuttgart, 1908)
Staatsrecht des Königreichs Württemberg (Tübingen, 1908)
F. Bitzer, Regierung und Stände in Württemberg (Stuttgart, 1882).


== Հղումներ ==
Вюртемберг // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Ժանտանյութային ներկում

Ժանտանյութային ներկում, բնական թելերի ներկման եղանակ։ Ներկի անհրաժեշտ երանգի և ամրացման համար թելը նախօրոք մշակում են ժանտանյութերով, օրինակ, ճարպաթթուներով, դաբաղանյութերով կամ մետաղների աղերով։ Սրանք ներկի հետ թելի վրա առաջացնում են ամուր, կայուն, վառ գույնի, ջրում չլուծվող կոմպլեքս միացություններ՝ լաքեր, որոնց հատկությունները և գույնը կախված է ներկի քիմիական կառուցվածքից, ժանտանյութի և ներկվող թելի բնույթից։ Ներկման պրոցեսի երկարատևության և բարդության պատճառով ժանտանյութային ներկումն ունի սահմանափակ կիրառություն։
Սկումբրիա

Իլիկաձուկ,Սկումբրիա կամ թյունիկ, ծովաձուկ։ Տարբերում են՝

սովորական սկումբրիա (ապրում է Ատլանտյան օվկիանոսի տաք ջրերում, Սև ծովում)
ճապոնական սկումբրիա (ապրում է Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսների տաք ջրերում, անցնում է նաև Սև ծով)։Սովորական սկումբրիաի զանգվածը միջին հաշվով 250 գ է, ճապոնականինը՝ 500գ - 1,2 կգ։ Սովորական սկումբրիան, որպես կանոն, վաճառվում է տաք և սառը ապխտած, հազվադեպ թույլ աղ դրած կամ սառեցրած, իսկ ճապոնական սկումբրիան պահածոյած (արգանակում, յուղի մեջ), աղ դրած։ Թարմ Սկումբրիաից կարելի է պատրաստել տարբեր կերակրատեսակներ։
Սուլանմիշ

Սուլանմիշ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ացալամա

Ացալամա (էստ․՝ Atsalama), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Մյաետագուսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բոդունի

Բոդունի (ռուս.՝ Бодуны), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 31 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պլեյստոցեն

Պլեյստոցեն (անգլ.՝ Pleistocene, հին հունարեն՝ πλεῖστος - խոշորագույն և καινός - նոր), չորրորդական ժամանակաշրջանի ստորին՝ ամենատևական մասը, որն ընդգրկում է բոլոր սառցադաշտային և միջսառցադաշտային դարաշրջանները, ստորաբաժանվում ստորին, միջին և վերին պլեյստոցենի։


== Բնորոշում ==
Բնորոշվում է երկրի կլիմայի ընդհանուր սառեցմամբ և միջին լայնություններում լայնածավալ ծածկոցային սառցապատումների պարբերական առաջացմամբ։
Հայաստանի լեռնաշղթաները կրում են միջին և վերին պլեյստոցենի սառցապատումների հետքերը։ Ռուսական հարթավայրի ծածկոցային սառցապատումների դարաշրջաններում Հայաստանում գոյություն են ունեցել պլյուվիալ (լատ.՝ pluvial - անձրև) պայմաններ։


== Անվանում ==
Տերմինն առաջարկել է շոտլանդացի երկրաբան Չարլզ Լայլը (Charles Lyell), 1832 թվականին։


== Գրականություն ==
Иорданский Н. Н. Развитие жизни на земле. — М.: Просвещение, 1981.
Короновский Н.В., Хаин В.Е., Ясаманов Н.А. Историческая геология : Учебник. — М.: Академия, 2006.
Ушаков С.А., Ясаманов Н.А. Дрейф материков и климаты Земли. — М.: Мысль, 1984.
Ясаманов Н.А. Древние климаты Земли. — Л.: Гидрометеоиздат, 1985.
Ясаманов Н.А. Популярная палеогеография. — М.: Мысль, 1985.
Վիսոկոե (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիսոկոեՎիսոկոե (ռուս.՝ Высокое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նշան Դարբինյան

Նշան Ավագի Դարբինյան (մայիսի 10, 1922(1922-05-10), Լուսագյուղ, Էջմիածնի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ - նոյեմբերի 1, 1996(1996-11-01), Վաղարշապատ, Արմավիրի մարզ, Հայաստան), հայ խորհրդային զինվորական, գվարդիայի ավագ սերժանտ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, Խորհրդային Միության հերոս (փետրվարի 27, 1945)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1922 թվականի մայիսի 10-ին Էջմիածնի շրջանի Լուսագյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո հայրենի գյուղի կոլտնտեսությունում աշխատել է որպես տրակտորիստ։ 1941 թվականի հուլիսին մեկնել է ռազմաճակատ։ Մասնակցել է Ստալինգրադի ճակատամարտին, որտեղ ծանր վիրավորվել է։ Սամարղանդի զինվորական հոսպիտալում ապաքինվելուց հետո ավարտել է Նիժնի Տագիլի տանկային դպրոցը (1942)։ Կռվել է Ստալինգրադյան և Առաջին բելառուսական ռազմաճակատներում, մասնակցել Լեհաստանի վերագրավմանը և Բեռլինի ճակատամարտին։ 49-րդ տանկային բրիգադի 3-րդ գումարտակի կազմում (որպես մեխանիկ-վարորդ)։ Գվարդիայի ավագ սերժանտ, տանկային օղակի հրամանատար Դարբինյանը 1945 թվականի հունվարին աչքի է ընկել լեհական Ինովրոցլավ քաղաքի համար մղված մարտերում, գրավել է երկաթուղային կայարանը, օդանավակայանը, փոստի շենքը, փակել հակառակորդի նահանջի ճանապարհը։ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1945 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ 5926 հրամանագրով արժանացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչման։ Այդպիսով՝ դարձել է այդ տանկային բրիգադի 33-րդ մարտիկը, որն արժանացել է կառավարական նման բարձր պարգևի։ Պարգևատրվել է նաև Լենինի, Կարմիր աստղի, Փառքի 3-րդ աստիճանի, «Հայրենական պատերազմի» 1-ին աստիճանի շքանշաններով և մարտական մի շարք մեդալներով։
Զորացրվելուց հետո Նշան Դարբինյանը սովորել է Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմին առընթեր կուսակցական դպրոցում և ավարտելով՝ աշխատանքի անցել Էջմիածնի կուսշրջկոմում։ Պաշտոնավարել է նաև որպես սպառողների շրջանային միության նախագահ, գազի քաղաքային գրասենյակի պետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Амирханян М. Д. Армяне — Герои Советского Союза. Ер., 2005. ։
Герои Советского Союза։ Краткий Биографический словарь. Воениздат, 1987 год.
Книга о героях. Ереван, 1985. стр 123—124
Ուգլի (գյուղ, Խմելնիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւգլիՈւգլի (ուկրաիներեն՝ Вугли), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1790 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ուգլի գյուղում բնակվում էր 352 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 270,77 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վիլյանուևա դե Ալգաիդաս

Վիլյանուևա դե Ալգաիդաս (իսպ.՝ Villanueva de Algaidas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անտեկերա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 75 կմ2։ Բնակչությունը՝ 4515 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 70 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Գլխավոր կայք Archived 2018-08-08 at the Wayback Machine.
Casa Rural del Municipio Archived 2008-03-31 at the Wayback Machine.
Restaurante del Municipio Archived 2017-05-26 at the Wayback Machine.
Դժվար երջանկություն

«Դժվար երջանկություն» (ռուս.՝ «Трудное счастье»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Ստոլպերը 1958 թվականին։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1958 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Ֆիլմը նվիրված է Լենինյան կոմերիտմիությանը։


== Սյուժե ==
Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, թափառախմբի հետ թափառելով հարավային Ռուսաստանի  տափաստաներում, գնչու Կոլյա Նագոռնին հեռանում է հարազատներից և հայտնվում ռուսական գյուղում։ Այստեղ նա պետք է անցնի դժվարին ճանապարհ, և պայքարում ձեռք բերի գնչուական երջանկություն և ազատություն։


== Դերերում ==
Միխայիլ Կոզակով – Նիկոլայ Նագորնին
Վալերի Աշուրով – Նիկոլայ Նագորնին մանկության տարիներին
Վիկտոր Ավդյուշկո – Սերյոգա Գվոզդենկո
Եվգենի Լեոնով – Ագաֆոն
Նինա Գոլովինա – Կատյա Երմոլինա
Վերիկո Անջափարիձե – Լեռնային Ղարաբաղի տատիկը
Անտոնինա Գունչենկո – Մարիա
Նիկոլայ Լուցենկո – Լուկյան
Օլեգ Եֆրեմով – կարմրահեր տղա
Նիկիտա Կոնդրատև – Տիմոշկա
Նիկոլայ Սմորչկով – Նիկիտա
Ռադներ Մուրատով - գնչու հորեղբայր Պետյա
Վիկտորյա Ռադունսկայա – Ագաֆոնի հարսնացուն
Վիտալի Պոլիցեյմակո –  գնչուական բարոն Բարո Շիրո
Նիկոլայ Սերգեև – գյուղի տանուտեր Օվսեյ Երմոլին
Նիկոլայ Բուբնով – Տուլյակովսկի
Վիկտոր Յակովլև – Եվգրաֆ Նիլովիչ Զյաբլիկով
Սերգեյ Շիշկով – գեղեցիկ հագնված գնչու
Աֆանասի Կոչետկով  – կուլակի որդի
Պավել Շալնով – Պրոնկա
Նիկոլայ Սերգեև – Կրամար
Նիկոլայ Սլիչենկո – գնչու Լուկյանի թափառախմբից
Իվան Ռիժով - թատրոնի պահակ
Նիկոլայ Գլադկով – գյուղական տանուտեր


== Նկարահանող խումբ ==
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Ստոլպեր
Սցենարիստ՝ Յուրի Նագիբին
Գլխավոր օպերատոր՝ Ալեքսանդր Խարիտոնով
Նկարիչ՝ Ալեքսեյ Պարխոմենկո
Կոմպոզիտոր՝ Նիկոլայ Կրյուկով


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
««Трудное счастье»»։ Фильмы։ Энциклопедия отечественного кино։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-04-24-ին։ Վերցված է 2015-05-02  
««Трудное счастье»»։ Теле- и художественные фильмы։ Телеканал «Культура»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-08-23-ին։ Վերցված է 2021-02-23
Հայկական էթնիկ անկլավների ցանկ

Հայկական էթնիկ անկլավների ցանկ, ներառում է քաղաքներ, շրջաններ և թաղամասեր, որտեղ գերազանցապես բնակվում է հայ բնակչություն, կամ կապված է հայկական մշակույթի հետ ինչպես ներկայում, այնպես էլ պատմականորեն։ Բնակչության վերաբերյալ ներկայացված թվերի մեծ մասը հիմնված է տարբեր կազմակերպությունների և լրատվամիջոցների գնահատականների վրա, քանի որ շատ երկրներ պարզապես չեն հավաքում էթնիկ պատկանելության մասին տվյալներ։


== Ներկայիս անկլավներ ==


=== Եվրոպա ===


=== Մերձավոր Արևելք ===


==== Սիրիա ====
Սիրիայում կան մի շարք հայաբնակ գյուղեր, որոնցից են Արամոն, Ալ-Ղանիմեհը, Քեսաբը (2,000–2,200), որոնք գտնվում են Լաթակիայում, և Յակուբիեն՝ Իդլիբում։ Հալեպում կան նաև երկու հայաբնակ թաղամասեր, որոնք են Նոր գյուղը և Ալ Ջդայդեն։


==== Այլ երկրներ ====


=== Հետխորհրդային երկրներ ===


==== Աբխազիա (դե ֆակտո) ====
2004 թվականի դրությամբ Աբխազիայում հաշվվում էր մոտ 50-60 հայկական գյուղ։ 2011 թվականի աբխազական մարդահամարի տվյալներով՝ հայերը կազմում էին Սուխումիի շրջանի բնակչության մեծամասնությունը (6467 հայ, 11 531 ընդհանուր թվի 56,1 տոկոսը), ինչպես նաև մեծ թիվ էին կազմում Գուլրիփշի (8430 հայ կամ 18 032-ի 46,8 տոկոսը) և Գագրայի շրջաններում (15 422 հայ, կամ 40 217-ի 38,3 տոկոսը)։


==== Վրաստան ====


==== Ռուսաստան ====


=== ԱՄՆ ===


== Վերացած անկլավներ ==


== Տես նաև ==
Հայկական սփյուռք


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բախ (երաժիշտներ)

Բախեր (գերմ.- Bach), գերմանական երաժիշտների և կոմպոզիտորների ընտանիք է, որի ամենահայտնի ներկայացուցիչը կոմպոզիտոր, բարոկկոյի ներկայացուցիչ Յոհան Սեբաստյան Բախն է։
Այս ազգանունը կրող հայտնի երաժիշտներն են՝

Բախ (երաժիշտներ) - (գերմ.- Bach), գերմանական երաժիշտների և կոմպոզիտորների ընտանիք՝
Յոհան Սեբաստյան Բախ (1685-1750), գերմանացի խոշորագույն կոմպոզիտոր, բարոկկոյի ներկայացուցիչ,
Յոհան Ամբրոսիյ Բախ (1645-1695), գերմանացի երաժիշտ, Յոհան Սեբաստյան Բախի հայրը,
Յոհան Քրիստոֆ Բախ (1642-1703), գերմանացի կոմպոզիտոր, Յոհան Սեբաստյան Բախի հորեղբայրը,
Յոհան Միքայել Բախ (1648-1694), գերմանացի կոմպոզիտոր, Յոհան Սեբաստյան Բախի հորեղբայրը,
Յոհան Նիկոլայուս Բախ (1669-1753), գերմանացի կոմպոզիտոր, Յոհան Քրիստոֆ Բախի որդին,
Յոհան Քրիստոֆ Բախ (1682-1732), գերմանացի երաժիշտ, Յոհան Սեբաստյան Բախի եղբայրը,
Յոհան Յակոբ Բախ (1710-1784), գերմանացի երաժիշտ, Յոհան Սեբաստյան Բախի ավագ եղբայրը,
Վիլհելմ Ֆրիդեման Բախ (1714-1788), գերմանացի կոմպոզիտոր, Յոհան Սեբաստյան Բախի ավագ որդին,
Կարլ Ֆիլիպ Էմանուիլ Բախ (1732-1795), գերմանացի կոմպոզիտոր, Յոհան Սեբաստյան Բախի երկրորդ որդին, հայտնի է որպես «Բեռլինյան Բախ»,
Յոհան Քրիստոֆ Բախ (1735-1782), գերմանացի կոմպոզիտոր, Յոհան Սեբաստյան Բախի որդին, հայտնի է որպես «Բյուքեբուրգյան Բախ»,
Յոհան Քրիստիան Բախ (1720-1759), գերմանացի կոմպոզիտոր, Յոհան Սեբաստյան Բախի կրտսեր որդին, հայտնի է որպես «Լոնդոնյան Բախ»,
Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Էռնստ Բախ (1759-1845), գերմանացի կոմպոզիտոր, Յոհան Սեբաստյան Բախի թոռը։


== Տոհմածառ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Չերքեզահայեր

Չերքեզահայեր, նաև՝ լեռնահայեր, անդրկուբանյան հայեր, էրմելներ (կաբ.-չերք.՝ Адыгэ ермэлы, ռուս.՝ Черкесогаи), 15-րդ դարում Կովկասի հյուսիսարևմտյան մասում (ժամանակակից Կրասնոդարի երկրամասը և Ադիգեայի Հանրապետությունը) կազմավորված հայերի ենթախումբ։ Դարեր շարունակ ադիգական լեզվական միջավայրում բնակեցումը առաջացրել են հատուկ էթնալեքտի կազմավորում։ Մարդաբանական առումով չերքեզահայերը պատկանում են հյուսիսկովկասյան տիպին (ուղիղ քիթ, բարձր հասակ)։ 19-րդ դարի առաջին կեսին չերքեզահայերն սկսել են տեղափոխվել Ռուսական կայսրության դաշտային տարածքները, որտեղ հիմնել են Արմավիր քաղաքը։ Այժմ չերքեզահայերի կուտակումը բարձր է Արմավիրում և Մայկոպում։ Նրանց մեծ մասը այլևս ռուսերեն են խոսում որպես մայրենի լեզու։
Ռուսաստանի Դաշնության 2002 թվականին կայացած մարդահամարի տվյալներով՝ Ռուսաստանում բնակվող 452 հայ է ադիգերեն խոսում որպես մայրենի լեզու։
Չերքեզահայերի հայտնի ներկայացուցիչների թվում են ռուսաստանցի գործարար Արտյոմ Տարասովը և ֆրանսիացի գրող Անրի Թրուայա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մ.Վ. Սավվա, Կրասնոդարի երկրամասի հայերը Archived 2009-09-16 at the Wayback Machine.
Վ.Բ. Վինոգրադով, Միջին Կուբանը. համաերկրացիներ և հարևաններ
Արմավիրի և չերքեզահայերի պատմությունը, Եկատերինոդար, 1916
Ուոլդեն կամ կյանքն անտառում

Ուոլդեն կամ կյանքն անտառում (անգլ.՝ Walden; or, Life in the Woods) կամ կարճ՝ Ուոլդեն, ամերիկացի տրանսցենդենտալիստ գրող Հենրի Դեյվիդ Թորոյի գիրքն է, որի վրա հեղինակն աշխատել է ինը տարի։ Հրատարակվել է 1854 թ․։


== Համառոտ նկարագիր ==
Գրքում Թորոն նկարագրում է հասարակությունից հեռու՝ բնության մեջ միայնակ անցկացրած երկու տարիները (չնայած որ գրքում նկարագրված դեպքերը տեղի են ունենում մեկ տարում)։ Նա այդ ընթացքում ապրում էր անտառում, Ուոլդեն լճի ափին (որտեղից էլ գրքի վերնագիրը)։
«Ուոլդենը» դժվար է միայն մեկ գրական ժանրի վերագրել։ Այն մի կողմից ունի ինքնակենսագրական բնույթ, մյուս կողմից գիրքն ավելի շատ հայտի է Թորոյի փիլիսոփայական և ներհայեցողական դիտարկումներով։ Թորոն նաև քննադատում է (հաճախ անուղղակիորեն) ամերիկյան շատ արժեքներ, մասնավորապես մասնավոր սեփականությունը և աշխատասիրությունը։ Որպես այլընտրանք նա առաջարկում է իր որդեգրած կենսակերպը։


== Արտաքին հղում ==
Անգլերեն բնագիրը «Գուտենբերգ» նախագծի կայքում
Ադամաթզենի

Մատոնենի, Ադամաթզենի (նաև՝ բանանենի, լատ.՝ Musa acuminata), բազմամյա միաշաքիլավոր խոտաբույս։ Ադամաթզենու ավելի քան 40 տեսակներ տարածված են Ասիայի, Աֆրիկայի, Ամերիկայի և Ավստրալիայի արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիներում։ Սև ծովի կովկասյան և Ղրիմի ափերին մշակում են որպես գեղազարդիչ բույս։


== Ընդհանուր նկարագիր ==
Սովորաբար ունի 5–6 մ, երբեմն՝ մինչև 15 մ բարձրություն։ Ծաղկում և պտղաբերում է տարին 1 անգամ, որից հետո բունը չորանում է, իսկ նոր ընձյուղներն աճում են կոճղարմատներից։ Պտուղները 3 երկայնակի կողերով, երկարավուն մանգաղանման են։ Դրանք 10–12 հատով կազմում են ողկույզներ։ Ցողունի վրա 6–12 ողկույզներ առաջացնում են մինչև 50 կգ զանգվածով պտղաբույլ։


== Պտուղը ==

Մատոնը(Ադամաթուզ) կամ բանանը պարունակում է C և B1 վիտամիններ, կարոտին (A-նախավիտամին) և պեկտինային նյութեր։ Հասունացած թարմ Մատոնը պարունակում է մինչև 18% օսլա, որը պտղի լրիվ հասունանալու ընթացքում փոխակերպվում է շաքարի. օսլայի քանակը նվազում է մինչև 2%, իսկ շաքարինը հասնում է մոտ 19%-ի։ Ադամաթուզը չի կարելի պահել 10 °C-ից ցածր ջերմաստիճանում, քանի որ վրան առաջանում են մուգ բծեր, և այն փչանում է։
Մատոնը հնագույն մշակաբույսերից է, արևադարձային երկրների համար կարևոր արտահանման ապրանք է։


== Աղբյուր ==
Մատոնը «Հայկական Հանրագիտարանում»
(4876) Ստրաբո

(4876) Ստրաբո (անգլ.՝ Strabo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,906023 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8348 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9772 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1809,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,198955 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4876) Ստրաբո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստարոչուդնովսկայա Գուտա

Ստարոչուդնովսկայա Գուտա (ուկրաիներեն՝ Старочуднівська Гута), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1786 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստարոչուդնովսկայա Գուտա գյուղում բնակվում էր 507 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 164,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,09 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իզնակ

Իզնակ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1906-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 180 ադրբեջանցի բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աշոտ Կարապետյան (այլ կիրառումներ)

Աշոտ Կարապետյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.

Աշոտ Իլոյի Կարապետյան - հայ երկրաբան, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։
Աշոտ Մաքսիմի Կարապետյան - ՀՀ իրավապահ մարմինների գործիչ։
Աշոտ Կարապետյան (ճարտարապետ) - հայ ճարտարապետ։
Աշոտ Կարապետյան (ֆուտբոլիստ) - հայ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։
Լիլիտա Օզոլինիա

Լիլիտա Օզոլինիա (լատ.` Lilita Ozoliņa, նոյեմբերի 19, 1947(1947-11-19), Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), թատրոնի և կինոյի խորհրդային և լատվիական դերասանուհի։ Լատվիական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստուհի (1983), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1983), IV աստիճանի Երեք աստղերի շքանշանի ասպետ (2009):


== Կենսագրությունը ==
Լիլիտա Օզոլինիան ծնվել է Ռիգայում։ Հայրը օդաչու էր, իսկ մայրը գերմանական կինոստուդիայում` ռեժիսորի օգնական։ Դեռ դպրոցական տարիներին Լիլիտան իր բախտը կապում էր բժշկության հետ և սովորել է բժշկական ուսումնարանում։ Սակայն 18 տարեկանում ընդունվել է Ռիգայի կինոստուդիային կից կինոդերասանի ժողովրդական ստուդիա։ 1966 թվականից աշխատել է Յան Ռայնիսի անվան գեղարվեստական թատրոնում։ 1971 թվականին նա ավարտել է Յազեպ Վիտոլի անվան Լատվիական պետական կոնսերվատորիայի դերասանական ֆակուլտետը։
Կինոյում նա իր առաջին դերը խաղացել է «Երբ անձրևն ու քամին թակում են պատուհանը» (1967 թ.) կինոնկարում, որից հետո հաջորդեցին նաև այլ աշխատանքներ կինոյում։ Այնուամենայնիվ Լիլիտան հայտնի դարձավ «Երկար ճանապարհ ավազաբլուրներում» (1980 թ.) հեռուստաֆիլմում Մարթայի դերակատարմամբ։ Այդ ֆիլմից հետո նա նկարահանվելու բազմաթիվ առաջարկներ ստացավ։
Լիլիտա Օզոլինիան ծավալում էր նաև հասարակական գործունեություն և ընտրվել էր Լատվիական ԽՍՀ-ի Գերագույն Խորհուրդ։ Ներկայումս դերասանուհին խաղում է Դայլես թատրոնում և Ռիգայի ռուսական դրամայի թատրոնում։ 2000 թվականին արժանացել է Վիյա Արտմանեի «լատվիական կինոյում ունեցած ներդրումների համար» մրցանակին։
Ներկայումս Լիլիտա Օզոլինիան ապրում է Ռիգայում և ունի մեկ դուստր` Լիլիանա Օզոլինիան, ով ժամանակին MTV Latvija հեռուստաալիքի տնօրենն էր։


== Մասնակի ֆիլմագրությունը ==


== Ծանոթագրություններ ==
Եվգենի Միքելաձե

Եվգենի Սեմյոնի Միքելաձե (վրաց.՝ ევგენი სვიმონის ძე მიქელაძე, հուլիսի 27, 1903(1903-07-27), Բաքու, Ռուսական կայսրություն - 1937, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի խորհրդային դիրիժոր, Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1936)։ 
Ավարտել է Լենինգրադի կոնսերվատորիան (աշակերտել է Նիկոլայ Մալկոյին և Ալեքսանդր Գաուկին)։ 1931-1937 թթ.-ին եղել է Վրացական օպերայի և բալետի թատրոնի դիրիժոր (1933 թ.-ից՝ գլխավոր դիրիժոր)։ Միքելաձեի ղեկավարությամբ կատարվել են ռուս և արևմտաեվրոպական կոմպոզիտորների, Զաքարիա Փալիաշվիլու «Աբեսալոմ և Էթերի», «Դաիսի», Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերաները, Անդրեյ Բալանչիվաձեի «Լեռների սիրտը» բալետը և այլն։ Միքելաձեի կատարողական ոճը բնորոշվել է մեկնաբանության թարմությամբ, գեղեցիկ, արտահայտիչ ժեստով։ Հանդես է եկել նաև որպես սիմֆոնիկ դիրիժոր։ Դասավանդել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիայում։ Աշակերտներից են եղել՝ Դ․ Միրցխուլավան, Ա․ Նասիձեն, Դ․ Շիկանյանը և ուրիշներ։
Ամուսնացած լինելով հին բոլշևիկ և 1937 թվականի ստալինյան բռնաճնշումների զոհ Իվան Օրախելաշվիլու դստեր, ձերբակալվել է ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի (ՆԿՎԴ) կողմից նույն թվականի նոյեմբերին և 48 օր ենթարկվել խոշտանգումների։ Ըստ որոշ վկայությունների, Միքելաձեի հարցաքննություններին մասնակցել և վերջինիս դաժան ծեծի է ենթարկել Լավրենտի Բերիան։ Ի վերջո գնդակահարվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոլինիոն

Դոլինիոն (ֆր.՝ Dolignon), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Լան։
INSEE կոդը՝ 02260 .


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 92 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 33 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 22-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 11-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը — 66,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 75,8%)։ 22 աշխատունակ բնակիչներից 20 -ը աշխատում էին (10 տղամարդ և 10 կին), անաշխատանք էին 2-ը (0 տղամարդ և 2 կին)։
11 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 4-ը թոշակառու, 3-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики — Данизи (ֆր.)
Գեղադիրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

Գեղադիրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝

Գեղադիրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Արագածոտնի մարզի Գեղադիր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Գեղադիրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Կոտայքի մարզի Գեղադիր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Լենգենվանգ

Լենգենվանգ  (գերմ.՝ Lengenwang), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Արևելյան Ալգոյ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1366 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 19,62 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 77 149։
Կոմունան բաժանված է 14 գյուղական համայնքի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պորտուգալական թագավորական գրադարան

Պորտուգալական թագավորական գրադարան (պորտ.՝ Real Gabinete Português de Leitura), գրադարան, գտնվում է Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրոյում։
Իր ծառայությունների համար գրադարանը բազմիցս պարգևատրվել է։ Նրա շենքը, արտաքին և ներքին ձևավորման շնորհիվ համարվում է քաղաքի տեսարժան վայրերից և բազմիցս հայտնվել է տարբեր ֆիլմերում։ 2014 թվականին այն աշխարհի լավագույն գրադարաններից չորրորդն էր։


== Պատմություն ==
Գրադարանը հիմնադրվել է 1837 թվականին պորտուգալացի 43 քաղաքական միգրանտների խմբի կողմից` պորտուգալական մշակույթը բրազիլական կայսրության մայրաքաղաքում զարգացնելու համար։ 1900 թվականից սկսած գրադարանը դարձավ հանրաճանաչ։
Գրադարանի շենքը նախագծվել է նոր մանուելյան ոճով՝ պորտուգալացի ճարտարապետ Ռաֆայել դա Սիլվա Կաստրոյի կողմից, կառուցվել է 1880-1887 թվականներին։ Բրազիլիայի կայսր Պեդրու II-ը 1880 թվականի հունիսի 10-ին  դրել է շենքի հիմքը, իսկ նրա դուստրը՝ Բրազիլիայի արքայադուստր Իզաբելլան 1887 թվականի սեպտեմբերի 10-ին իր ամուսնու հետ հանդիսավոր կերպով բացում են գրադարանը։
Շենքի ճակատը ստեղծվել է Լիսաբոնում վանքի հիերոնիմիտների ձևով և նավով տեղափոխվել է Ռիո դե Ժանեյրո։ Հուշարձանները իրենց մեջ ներառում են Պեդրու Կաբրալի, Լուիշ դի Կամոենսի, Հենրի Ծովագնացի և Վասկո դա Գամայի անունները։ Հարթաքանդակները հիմնականում Ֆեռնան Լոպիշի, Ժիլ Վիսենտեի, Ալեքսանդր Հերկուլանոնի և Ժուանա դե Ալմեյդայի պատկերներով են։ Ընթերցասրահի ինտերիերը, գրախանութները, ջահը և վիտրաժային առաստաղը պատկանում են նեոմանուելյան ոճին։
Բրազիլիայի գրականության ակադեմիայի պատմությունը կապված է նաև գրադարանի հետ։


== Ֆոնդեր ==
Գրադարանը Պորտուգալիայից դուրս ունի պորտուգալերեն գրքերի ամենամեծ հավաքածուն։ Ֆոնդերը, որոնք ունեն շուրջ 350 հազար գրապահոցներ, ընդգրկում են Կամոենսի «Լուզիադ»-ի առաջին հրատարակությունը, Մաշադ դե Ասիսի կտակերգական ձեռագիրը և այլն։ Գրադարանը Պորտուգալիայից ստանում է տարեկան մոտ վեց հազար հատոր։ Բացի այդ, այստեղ կարելի է գտնել Ժոզե Մալոյի և այլ արվեստագետների ստեղծագործությունների հավաքածուներ։
Գրադարանը հրատարակել է «Convergência Lusíada» ամսագիրը և պորտուգալացի ուսանողների համար անցկացնում է պորտուգալերեն լեզվի, գրականության, պատմության, մարդաբանության և արվեստի մասին դասընթացներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գրադարանի պաշտոնական կայքը
Նիժնեկունդրյուչենսկայա

Նիժնեկունդրյուչենսկայա (ռուս.՝ Нижнекундрюченская), ստանիցա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ուստ-Դոնեցկի շրջանում։ Նիժնեկուդրյուչենսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Նովի Շլյախ (գյուղ, Սնիգիրյովկայի շրջան)

Նովի Շլյախ (ուկրաիներեն՝ Новий Шлях), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նայ Վեգ։ Հիմնադրվել է 1931 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովի Շլյախ գյուղում բնակվում էր 389 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իկոնոսկոպ

Իկոնոսկոպ (հուն․՝ έιχων,պատկեր և όκοπεώ-դիատել), հեռուստատեսային առաջին հաղորդիչ խողովակը, որն օպտիկական պատկերը փոխակերպում է հեռուստատեսային ազդանշանների։ Հիմնական մասը մոզաիկ լուսազգայուն թիրախն է, այն բարակ, հարթ դիէլեկտրիկ է (սովորաբար 20-30 մկմ հաստության փայլար), որի մի կողմն ամբողջովին պատված է, այսպես կոչված՝ ազդանշանային թիթեղ կազմող հաղորդիչ ծածկույթով, իսկ հակառակ կողմը, որն ուղղված է դեպի էլեկտրոնային թնդանոթը, ծածկված է միմյանցից մեկուսացված բազմաթիվ լուսազգայուն հատիկներով՝ ֆոտոկաթոդներով (0,02 միլիմետրից ոչ մեծ տրամագծով)։ Յուրաքանչյուր ֆոտոկաթոդ ազդանշանային թիթեղի հետ կազմում է տարրական կոնդենսատոր, որը լիցքավորվում է ֆոտոկաթոդներից առաքված (պատկերից եկած լույսի ազդեցությամբ) ֆոտոէլեկտրոնների շնորհիվ։ Կուտակված լիցքի քանակը պայմանավորված է պատկերի տվյալ կետի լուսավորվածությամբ։ Ազդանշանը ձևավորվում է էլեկտրոնային փնջի օգնությամբ, որը հաջորդաբար տողանցում է (շեղող համակարգի միջոցով) թիրախի բոլոր տարրերը և լիցքաթափում կոնդենսատորները բեռնավորման դիմադրության միջոցով, վերջինս սովորաբար միացվում է էլեկտրական ազդանշանների լայնաշերտ ուժեղացուցիչին։ Իկոնոսկոպպի միմյանցից անկախ առաջարկել են (1931) խորհրդային գիտնական Մ. Ի. Կատանը և ամերիկյան գիտնական Վ. Կ. Զվորիկինը։ Ներկայումս իկոնոսկոպին փոխարինել են ավելի կատարյալ և մեծ զգայնություն ունեցող հաղորդիչ խողովակներ՝ սուպերիկոնոսկոպը, սուպերօրտիկոնը, վիդիկոնը։
Կուուսիկու (այլ կիրառումներ)

Կուուսիկու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կուուսիկու - գյուղ Էստոնիայի Էմմաստե շրջանի կազմում։
Կուուսիկու - գյուղ Էստոնիայի Կիհելկոննա շրջանի կազմում։
Կուուսիկու - գյուղ Էստոնիայի Պիհտլա շրջանի կազմում։
Կուուսիկու - գյուղ Էստոնիայի Վառա շրջանի կազմում։
Կուուսիկու - գյուղական ավան Էստոնիայի Ռապլա շրջանի կազմում։
Վերխ-Տուլա

Վերխ-Տուլա (ռուս.՝ Верх-Тула), գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Նովոսիբիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5698 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Anoplodera sexguttata

Anoplodera sexguttata, երկարաբեղիկների ընտանիքի և լեպտուրինների ենթաընտանիքի բզեզ։


== Նկարագրություն ==
Բզեզի երկարությունը 7-12 միլիմետր է։ Թռիչքի ժամանակահատվածը մայիսից հունիս ամիսներն են։


== Տարածվածություն ==
Հանդիպում են Եվրոպայում, Կովկասում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։


== Էկոլոգիա և գոյության պայմաններ ==
Կյանքի տևողությունը 2-3 տարի է։ Ապրում են տարբեր սաղարթավոր ծառերի վրա, ինչպիսիք են՝ կաղնին, բոխին, հաճարենին, լաստենին։

		


== Արտաքին հղումներ ==
cerambyx.uochb.cz Anoplodera sexguttata (Fabricius, 1775) [= Leptura sexguttata Fabricius, 1775]
Триба Lepturini: Anoplodera (s.str.) sexguttata (F., 1775)
(8191) Միրսեն

(8191) Միրսեն (անգլ.՝ Mersenne), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի հուլիսի 20-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,263337 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0151 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5116 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1243,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289455 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,83° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8191) Միրսեն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Չեռնոմորսկոեի շրջան

Չեռնոմորսկոեի շրջան (ուկրաիներեն՝ Чорноморський район, Ղրիմի թաթարերեն՝ Aqmeçit rayonı), շրջան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Չերնոմորսկոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1509 կմ²։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 32050 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,24 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Կար (աշխարհագրություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կար (այլ կիրառումներ)

Կար (գերմաներեն՝ Kar), զառիթափ, ժայռոտ լանջերով և թեք գոգավոր հատակով թասաձև բնական խորություն՝ լեռների կատարային մասում։ Առաջանում է սառցադաշտերի, ձնահյուսերի ներգործության և սառնամանիքային հողմահարման հետևանքով։ Որոշ կարերում կան մշտական սառցադաշտեր կամ ֆիռնային կուտակումներ, մյուսներում՝ ձյան սեզոնային կուտակումներ։ կարի հատակը հաճախ լցված է լինում ջրով (բարձրլեռնային լճեր)։
Դուգլաս Օշերոֆ

Դուգլաս Օշերոֆ (օգոստոսի 1, 1945(1945-08-01)[…], Աբերդին, Grays Harbor County, Վաշինգտոն, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Սթենֆորդի համալսարանում։ 1996 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը ստացել է համատեղ Դևիդ Լիի և Ռոբերտ Ռիչարդսոնի հետ, «Հելիում-3-ի գերհոսունության հայտնաբերման համար»։ Հայտնագործությունը կատարվել էր 1971 թվականին, երբ Օշերոֆը աշխատում էր Կոռնելի համալսարանում, որպես ասպիրանտ։


== Կենսագրություն ==
Օշերոֆը ստացել է բակալավրի աստիճան 1967 թվականին Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Փիլիսոփայության դոկտորի աստիճանը նա ստացել է Քոռնելի համալսարանում 1973 թվականին։
1972—1987 թվականները աշխատել է Բելլի լաբորատորիաներում, որտեց 1981 թվականից զբաղեցրել է պինդ մարմինների և ցածր ջերմաստիճանների լաբորատորիայի ղեկավարի պաշտոնը։ 1972—1974 թվականները համատեղ Դ. Լիի և Ռ. Ռիչարդսոնի հետ հայտնաբերել է հելիում-3 իզոտոպի գերհոսունության երևույթը, որի համար և նրանց շնորհվել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ 1996 թվականին։
Հանդիսանում է Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր 1987 թվականից։ 2006 թվականի դրությամբ դասավանդում էր համալսարանի ֆիզիկայի և կիրառական ֆիզիկայի բաժնում, որը նա ղեկավարել էր 1991 − 1996 թվականները։
Օշերոֆը մասնակցել է Կոլումբիա մաքոքի կործանման հետաքննության հանձնաժողովի աշխատանքներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում (անգլ.)
Սթենֆորդի ֆիզիկայի բաժին - Օշերով Archived 2012-02-04 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Օշերովին հայտնում են Նոբելյան մրցանակի շնորհման մասին (անգլ.) — Օշերովը հրապարակել է այս տեսահոլովակը, իր ինքնապատասխանիչից, որի վրա երևում է թէ ինչպես է նա նյարդայնացած գիշերվա 2:30-ին ստացված հեռախոսազանգից։
Հելիում-3-ի գերհոսունության հայտնաբերումը (անգլ.)
Curriculum vitae (անգլ.)
Ճառագայթ (այլ կիրառումներ)

Ճառագայթ, կարող է վերաբերել՝

Ճառագայթ - ուղիղ, որն ունի սկիզբ
Ճառագայթ - հասարակական-քաղաքական, գրական շաբաթաթերթ
Վենեսուելայի նախագահների ցանկ


== Վենեսուելայի նախագահի պաշտոնը ստանձնած անձանց ցանկ ժամանակակգրական հաջորդականությամբ ==
1811 թվական անկախության ձեռքբերումից սկսած Վենեսուելան ունեցել է 48 նախագահ, ովքեր զբաղեցրել են այդ պաշտոնը 52 վարչություններում։


== Նախագահական ընտրություններ 1998 թվական ==
1998 թվականի դեկտեմբերի 6-ի ընտրություններում հաղթանակ տարավ խարիզմատիկ զինվորական առաջնորդ Ուգո Չավեսը, ով ներկայացավ 1997 թվականին ստեղծված նոր կազմակերպության՝ «Հինգերորդ Հանրապետության շարժում» անունից և ավաքեց ընտրողների ավելի քան 55% ձայները։ Չավեսի հակառակորդ Էնրիկե Սալաս Ռյոմեր հանդես էր եկել Աջ կենտրոնամետ քաղաքական միավորման Վենեսուելա նախագիծ անունից, հավաքելով ձայների գրեթե 40%-ը։


== Նախագահական ընտրություններ 2000 թվական ==
Նոր սահմանադրությունը ընդունելուց հետո 2000 թվականին երկրում անցկացվեցին նոր նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններ, որում հաղթեց Հինգերորդ Հանրապետության շարժումը։ Գործող նախագահ Ուգո Չավեսը հավաքեց ձայների մոտ 60%-ը։


== Նախագահական ընտրություններ 2006 թվական ==
Անցած 2006 թվականի դեկտեմբերի 3-ի ընտրություներում հաղթեց գործող նախագահ Ուգո Չավեսը, հավաքելով ձայների 62,8%-ը և 2007 թ-ին գլխավորեց նոր քաղաքական միավորում` «Միացյալ սոցիալիստական կուսակցությունը», որն աջակցում էր «Բոլիվարյան սոցիալական շարժմանը»։
Ընդիմության միակ թեկնածուն համարվում է Սուլիյա Մանուել Ռոսալեսիի Մարզպետը։
2007 թվական հունվարի 18-ին Բենեսուելայի Ազգային ժողովը  միաձայն քվեարկեց այն օրենքի օգտին, որը ներկայացրել էր Չավեսի դեմ օրենսդրական խախտման համար, 1,5 տարի ժամկետով:2009 թ-ի Փետրվարի 15-ին տեղի ունեցած Ռեֆերենդումի ժամանակ քաղաքացիների 54,7% կողմ քվեարկեց Ուգո Չավեցի սահմանադրական փոփոխությունների օրինագծին, որոնք թույ են տալիս նախագահին վերընտրել նախագահ անժամկետ ռեժիմով։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official portal for the President Archived 2009-03-19 at the Wayback Machine.
Official government site (Government Online) Archived 2001-06-25 at the Wayback Machine.
Մալենկոե

Մալենկոե (ուկրաիներեն՝ Маленьке, Ղրիմի թաթարերեն՝ Kiçkene), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կիչկինե։
2001 թվականի տվյալներով Մալենկոե գյուղում բնակվում էր 1 882 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջիլետ (մարզադաշտ)

«Ջիլետ» (անգլ.՝ Gillette), մարզադաշտ Բոստոն քաղաքի արվարձանում։ Մարզադաշտը գտնվում է Ֆոկսբորո քաղաքում։ Այն հանդիսանում է «Նյու Ինգլենդ Պետրիոտս» և «Նյու Ինգկլենդ Ռևոլյուշն» ակումբների մարզադաշտը և շտաբ-բնակարանը։


== Հիշարժան Որսագնդակի խաղերը ==
Ջիլետ մարզադաշտը 2008, 2009 և 2012 թվականներին ընդունել է Տղամարդկանց Որսագնդակի առաջնությունները։


== Հիշարժան հոկեյի խաղերը ==
Ջիլետ մարզադաշտը պատրաստվում է 2016 թվականի հունվարի 1-ին ընդունել Բոստոն Բրուինս-ի և Մոնրեալ Կանադիենս հանդիպումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարզադաշտի պաշտոնական կայքը (անգլ.)
Web Cam of Gillette Stadium Archived 2006-05-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Official Patriot Place Website (անգլ.)
Փիլիպոսյանց եղբայրներ

«Փիլիպոսյանց եղբայրներ», Անդրկովկասում հիմնադրված առաջին շոկոլադի արտադրությունը։ Ստեղծվել է 1891 թվականին Փիլիպոսյանց եղբայրների կողմից։ Այն միակ ձեռնարկությունն էր ամբողջ Կովկասում, որ արտադրում էր ընտիր շոկոլադ՝ շոկոլադե–մինոյն ու շոկոլադե կոնֆետներ, ինչպես նաև բարձրորակ կարամելի զանազան տեսակներ։ Արտադրանքը տարբեր միջազգային ցուցահանդեսներում արժանացել է 3 ոսկե մեդալի։ Ձեռնարկությունը գտնվում էր Կարանտիննայա փողոցի թիվ 121 հասցեում, սեփական շենքում, իսկ վաճառատունը՝ Մարինսկայա փողոցի թիվ 8 հասցեում։
Ձեռնարկությունը փակվեց 1918 թվականի սեպտեմբեր–նոյեմբեր ամիսներին թուրքերի և թաթարների (ադրբեջանցիների) կողմից իրականացված հայոց ցեղասպանության պատճառով։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
(905) Յունիվերսիտաս

(905) Յունիվերսիտաս (անգլ.՝ Universitas), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1918 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Առնոլդ Շվասմանի կողմից Բերգդորֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,216022 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8768 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5552 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1204,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,298774 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,32° անկյուն։
Յունիվերսիտաս աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(905) Յունիվերսիտաս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հող և ոսկի

Հող և ոսկի, 1984 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ստեղծվել է ԿՀ պատվերով, Պերճ Պռոշյանի ստեղծագործությունների մոտիվներով։


== Սյուժե ==
Խմբակային պատկերը 20-ականների հայկական փոքրիկ քաղաքի բնակիչների, որոնց ճակատագրում ինչպես մի կաթիլ ջրում արտացոլված է ժողովրդի պատմությունը։


== Դերերում ==


=== Դրվագներում ===
Ալեքսանդր Հովհաննիսյան
Արմեն Խոստիկյան
Մայիս Գրիգորյան
Մայիս Ղարագյոզյան
Ժասմեն Ասրյան


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Շահեն Թաթիկյան
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Արման Մանարյան, Հ. Մարգարյան
Բեմադրող օպերատոր՝ Վրեժ Պետրոսյան
Բեմադրող նկարիչ՝ Ստեփան Անդրանիկյան
Կոմպոզիտոր՝ Ստեփան Շաքարյան
Հնչյունային օպերատոր՝ Կարեն Կուրդիյան
Ռեժիսոր՝ Բ. Հայրապետյան
Օպերատոր՝ Ա. Դավթյան
Զգեստների նկարիչ՝ Կիրարինա Անդրանիկյան
Նկարիչ դիմահարդար՝ Պ. Ասչյան
Ռեժիսորի ասիստենտ՝ Ռ. Գևորգյան, Մ. Ավետիսյան
Օպերատորի ասիստենտ՝ Ա. Հայրապետյան, Ա. Զոհրաբյան
Նկարիչ-ասիստենտ՝ Ա. Գոգորյան
Մոնտաժ՝ Սվետլանա Ջոնյան
Խմբագի՝ Գ. Հախվերդյան
Տնօրեն՝ Կլարա Գալոյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմը youtube.com կայքում
532

532 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 532 թվականն է, 
VI դարի 32-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կոնսելիչե

Կոնսելիչե (իտալերեն՝ Conselice), քաղաք Իտալիայում՝ Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ռավեննա գավառում։
Բնակչությունը՝ 11 739 մարդ (2004), խտությունը՝ 147 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 60 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 48017, հեռախոսային կոդ՝ 0545։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Մադոննա դելա Գրացիան է։ Քաղաքի տոնը նշվում է սեպտեմբերի 8-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վոլչյա (այլ կիրառումներ)

Վոլչյա, կարող է վերաբերել.

Վոլչյա - գետ Ռուսաստանում (Բելգորոդի մարզ, Խարկովի մարզ)։
Վոլչյա - գետ Ռուսաստանում (Լենինգրադի մարզ, Պրիոզերսկի շրջան, Վսևոլոժսկի շրջան)։
Ռոջեր Մուր

Սըր Ռոջեր Ջորջ Մուր (անգլ.՝ Sir Roger George Moore, հոկտեմբերի 14, 1927(1927-10-14)[…], Stockwell, Լոնդոնի կոմսություն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն - մայիսի 23, 2017(2017-05-23)[…], Crans-Montana), բրիտանացի կինոդերասան, սցենարիստ, պրոդյուսեր։


== Կենսագրություն ==
Ռոջեր Մուրը ծնվել է 1927 թվականին, Լոնդոնում։ Ավարտել է տեղի արքայական ակադեմիայի դրամատիկական արվեստի դասընթացները։ Որոշ ժամանակ զբաղվել է նկարչությամբ և ապա հանդես է եկել «Պալմըրս Գրին» թատրոնում։ Մուրը նկարահանվել է բազմաթիվ ֆիլմերում, որոնց թվում Սեմյուել Ֆուլերի «Թմրադեղերի նավահանգիստը» (1953), Ռիչարդ Բրուկսի «Վերջին անգամ երբ տեսա Փարիզը» (1953), Գայ Համիլտոնի «Ապրել և մահվան դատապարտել» (1973), «Ոսկյա ատրճանակով մարդը» (1975), Բասիլ Դիրդենի «Մոնտե Կարլո» (1974), Քրիստոֆեր Միլսի «Երկինքը մեզ փրկի մեր բարեկամներից» (1975), Պիտեր Հանտի «Ճիչ սատանայի համար» (1976), Գեորգի Պան Կոսմատոսի «Փախուստ դեպի Աթենք» (1979):
Մուրը խաղացել է բրիտանացի գաղտնի գործակալ Ջեյմս Բոնդի 7 ֆիլմում 1973 թվականից 1985 թվականների ընթացքում։ Մուրը տարիքով եղել է ամենամեծը, որ մարմնավորել է այդ կերպարը։ Դրամատիկ արվեստի թագավորական ակադեմիան ավարտելուց հետո Մուրն աշխատել է որպես մոդել և հանդես է եկել միջին կարգի ֆիլմերում ու հեռուստատեսային դրամաներում՝ մինչ կգտներ առավել նշանակալի դերեր «Այվենհո» (1958–1959), «Ալյասկացիները» (1960–1961) և «Մավերիկ» (1961) հեռուստասերիալներում։ Մուրի ամենանշանավոր հեռուստատեսային դերերը եղել են «Սուրբը» (1962-1969) միստիկ թրիլեր հեռուստասերիալում Սայմոն Տեմպլարի և հեռուստատեսային «Խուզարկուները» դրամայում Թոնի Կուրտիսի կերպարները (1971)։
Մուրը որպես Բոնդ հանդես է եկել 1973 թվականին՝ կերպավորելով նրան «Ապրիր և թող մյուսներին մեռնել» (1973), «Ոսկե ատրճանակով մարդը» (1974), «Լրտեսը, որն ինձ սիրում էր» (1977), «Լուսնային մրցարշավորդը» (1979), «Միայն քո աչքերի համար» (1981), «Ութոտնուկը» (1983) և «Հայացք սպանությանը» (1958) ֆիլմերում։ 1976 թվականին Մուրը խաղաց աշխարհահռչակ խուզարկու Շերլոկ Հոլմսի դերը։ Մուրը ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի Բարի կամքի դեսպան է։ Ամուսնացել է չորս անգամ, այդ թվում՝ ուելսցի երգչուհի Դորոթի Սքվայրսի և իտալացի դերասանուհի Լուիզա Մատիոլիի հետ, որոնցից ունի երեք երեխա։ Հրատարակել է ինքնակենսագրական գիրք 2008 թվականին, հեղինակել է նաև այլ գրքեր իր գործունեության և Բոնդի ֆիլմերի վերհուշի վերաբերյալ։


== Հոնորարներ ==
1973 — Ապրիր և թող մյուսներին մեռնել / Live and Let Die — Ջեյմս Բոնդ — 1 000 000 $
1974 — Ոսկե ատրճանակով մարդը / The Man with the Golden Gun — Ջեյմս Բոնդ — 1 000 000 $
1977 — Լրտեսը, որն ինձ սիրում էր / The Spy Who Loved Me — Ջեյմս Բոնդ — 1 000 000 $
1979 — Լուսնային մրցարշավորդը / Moonraker — Ջեյմս Բոնդ — 4 000 000 $
1981 — Միայն քո աչքերի համար / For Your Eyes Only — Ջեյմս Բոնդ — 4 600 000 $ (3 000 000 $ + 5% շահույթից)
1983 — Ութոտնուկը / Octopussy — Ջեյմս Բոնդ — 5 200 000 $ (4 000 000 $ + 5% շահույթից)
1985 — Հայացք սպանությանը / A View to a Kill — Ջեյմս Բոնդ — 7 500 000 $ (5 000 000 $ + 5% շահույթից)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռոջեր Մուր (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ռոջեր Մուրի մասին «Аргументы и факты» թերթում
Ռոջեր Մուրի մասին NEWSru.com կայքում Archived 2010-12-18 at the Wayback Machine.
Sweet Lovin'

«Sweet Lovin'», բրիտանացի երաժիշտ Sigala-ի երկրորդ սինգլը՝ թողարկված Ministry of Sound լեյբլի կողմից 2015 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։ Վոկալային մասը կատարել է «I See MONSTAS» խմբի անդամ Բրին Քրիստոֆերը։ Սինգլը հասել է երրորդ հորիզոնականին UK Singles Chart հիթ-շքերթում և վեցերորդին Irish Singles Chart հիթ-շքերթում։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
Տեսահոլովակը նկարահանվել է Լոս Անջելեսում (Կալիֆորնիա)։ Գլխավոր հերոսուհին (Քենդիս Հեյդենը LA Roller Girls Entertainment-ից) անվաչմուշկներով զբոսնում է փողոցներով՝ իր հետևից թողնելով կարմիր ծխի ամպեր, որոնց մեջն ընկած անցորդներն սկսում են պարել։ Տեսահոլովակը թողարկվել է կատարողի Vevo ալիքում 2015 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։


== Քննադատություն ==
Երգը դրական է գնահատել Digital Spy-ից Լյուիս Քորները՝ այն անվանելով «հերթական արևադարձային հաուս հնչողությունը էյֆորիկ կրկներգով ու հնչուն, սրտագին վոկալով»։


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթներ և հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==