armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Թամղալի

Թամղալի (Թանբալի) հնագիտական լանդշաֆտի պետրոգլիֆները (ղազ.՝ Таңбалы), Յոթնագետքի ամենահին և ամենավառ ժայռային հուշարձաններից մեկն է, գտնվում է Ղազախստանի Ալմաթիի շրջանում։ 2004 թվականից ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է։
Շուրջ 5000 ժայռապատկերների մեծ մասը գտնվում են գլխավոր կիրճում, բայց կողային բազում ճյուղավորումներում ևս հայտնաբերվել են դրանցից:Ժայռապատկերների զգալի մասը բրոնզեդարյան է, թեև հանդիպում են նաև միջնադարյան և ավելի ուշ շրջանի փորագրություններ։ Տեղ-տեղ պատահում են երկաթեդարյան ժայռապատկերներ ևս։
Թամղալը անվանումը ղազախերեն և թյուրքական այլ լեզուներով նշանակում է «նկարված, նիշված վայր»։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
"Petroglyphs within the Archaeological Landscape of Tamgaly" UNESCO
Goryachev, A. A. and Mariyashev, A. N. (2000) "Petrogliphs of Semirechye"; [Access to this URL no longer possible]
"Semirechye Petroglifleri", in Turkish, from WebArchive;
Ուրիշ աշխարհ (այլ կիրառումներ)

Ուրիշ աշխարհ, կարող է վերաբերել՝

Ուրիշ աշխարհ - Լեն Ուայզմանի ֆիլմերից
Ուրիշ աշխարհ - ֆենտեզի, մարտական, թրիլեր ժանրերի ֆիլմաշար
Վալյալա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վալյալա (այլ կիրառումներ)Վալյալա (էստ․՝ Valjala), գյուղական ավան Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Վալյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 410 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գալեևկա (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳալեևկաԳալեևկա (ռուս.՝ Галеевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 74 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բավեղ պալարավոր

Բավեղ պալարավոր (լատ.՝ Phlomoides tuberosa), խուլեղինջազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Հաստացած արմատներով, մեղրատու բազմամյա խոտաբույս է։  50-150 սմ բարձրությամբ մերկ, մուգ մանուշակագույն ցողունների վրա աճում են ամբողջական, ստորին մակերեսը թավոտ տերևները։ Վերին նստատադիր տերևները նշտարաձև են, ստորինները՝ երկարակոթ, աղեղնաեզր, եռանկյունաձև-սրտաձև։ Երկար, հասկանման ծաղկաբույլեր կազմող մուգ վարդագույն կամ մանուշակագույն, երկշուրթ ծաղիկները աճում են խիտ օղակներով։ Կոշտ մազիկներով ծածկված ծաղկակիցները գծային-բզաձև են։ Բաժակը մերկ է, բաժակից կրկնակի երկար պսակը՝ փափկաթավ։ Պտուղները վերին մասը մազապատ ընկուզիկներ են։


== Տարածվածություն ==
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների չոր վայրերում, թփուտներում, մարգագետիններում, անտառաեզրերին։ Տարածված է Հայաստանի բոլոր մարզերում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են կանաչ զանգվածն ու պալարները։ Պալարների եփուկն կիրառում են արյունալուծի դեպքում, իսկ արմատների և պալարների փոշու միջոցով բուժում են թարախային վերքերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Չեռնիգովի շրջան (Զապորոժիեի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չեռնիգովի շրջան (այլ կիրառումներ)Չեռնիգովի շրջան (ուկրաիներեն՝ Чернігівський район), շրջան Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Չերնիգովկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1200 կմ²։


== Բնակչություն ==
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 17675 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,73 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Միքայել Եսայան (այլ կիրառումներ)

Միքայել Եսայան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝

Միքայել Եսայան (1927, մայիսի 7, Լոնդոն), իրավագետ-փաստաբան, ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր։
Միքայել Եսայան (ճարտարագետ) (հունվարի 14, 1919, Երևան, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն - նոյեմբերի 11, 1990, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-մեխանիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1974), պրոֆեսոր (1976)։
Շախմատի աշխարհի առաջնություն

Շախմատի աշխարհի առաջնություն, մրցակցություն, որի նպատակն է որոշել շախմատի աշխարհի չեմպիոնին։
Համարվում է, որ աշխարհի առաջին պաշտոնական առաջնությունն անց է կացվել 1886 թվականին, երբ տեղի է ունեցել մրցաշար Եվրոպայի և Միացյալ Նահանգների երկու առաջատար խաղացողների՝ Վիլհելմ Ստեյնիցի և Յոհան Ցուկերտորտի միջև։ 1886 թվականից մինչև 1946 թվականը գործող չեմպիոնը պայմաններ էր սահմանում հավակնորդի համար, ով պետք է կազմակերպեր զգալի դրամական ֆոնդ և հաղթեր չեմպիոնին մրցամարտում, որպեսզի դառնար աշխարհի նոր չեմպիոն։ 1948 թվականից մինչև 1993 թվականը առաջնությունը ՖԻԴԵ-ի՝ Շախմատի միջազգային ֆեդերացիայի, ենթակայության ներքո էր։ 1993 թվականին չեմպիոնը (Գարրի Կասպարով) հեռացել է ՖԻԴԵ-ից, ինչը հանգեցրել է երկու մրցակցող առաջնությունների առաջացման։ Զուգահեռ առաջնություններ են իրականացվել մինչև 2006 թվականը, երբ կոչումը միավորվեց 2006 թվականի շախմատի աշխարհի առաջնությունում, որում Վլադիմիր Կրամնիկը հաղթեց ՖԻԴԵ-ի աշխարհի չեմպիոն Վեսելին Տոպալովին։
2007 թվականին Վիշվանաթան Անանդը հաղթել է մրցաշարը, որը տեղի է ունեցել ութ ուժեղագույն շախմատիստների միջև՝ մրցաշարի տեսքով, և այնուհետև հաջողությամբ պաշտպանել է իր տիտղոսը 2008 թվականի աշխարհի առաջնությունում՝ աշխարհի նախկին չեմպիոն Վլադիմիր Կրամնիկի հետ մրցամարտում, նաև հավակնորդ Վեսելին Տոպալովին՝ 2010 թվականի աշխարհի առաջնությունում, և վերջապես, 2012 թվականի շախմատի աշխարհի առաջնությունում՝ հավակնորդ Բորիս Գելֆանդի դեմ։ 
Աշխարհի գործող չեմպիոնն է Մագնուս Կարլսենը (2013 թվականից)։
Կանանց աշխարհի չեմպիոնի կոչման համար մրցամարտը տեղի է ունենում առանձին, նաև կան առանձին մրցումներ տարբեր տարիքային խմբերի համար, այդ թվում պատանիների (մինչև 20 տարեկան) և տարեցների (60 տարեկան տղամարդիկ, 50 տարեկան կանայք)։
Իրականացվում է նաև աշխարհի առաջնություն համակարգչային ծրագրերի միջև։ Համակարգիչներին արգելված է մրցել տիտղոսի համար մարդկանց մրցաշարերում։


== Տես նաև ==
Շախմատի աշխարհի առաջնություն 1972
Շախմատի աշխարհի առաջնություն 2018
Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն
Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն 2001
Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն 2005
Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն 2009
Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն 2011


== Գրականություն ==
Burgess, Graham (անգլերեն) The Mammoth Book of Chess (անգլերեն) // 2nd. — Carroll & Graf, 2000. — ISBN 978-0-7867-0725-6.
Gelo, James H. Chess World Championships: All the Games, All with Diagrams, 1834–2004 (անգլերեն). — 3rd. — McFarland, 2006. — ISBN 978-0-7864-2568-6.
Hooper, David (անգլերեն) The Oxford Companion to Chess (անգլերեն) // 2nd. — Oxford University Press, 1992. — ISBN 0-19-866164-9.


== Արտաքին հղումներ ==
ՖԻԴԵ-ի պաշտոնական կայք
compare FIDE rating histories of chess World Champions
Mark Weeks' pages on the championships — Contains all results and games
Graeme Cree’s World Chess Championship Page (archived) — Contains the results, and also some commentary by an amateur chess historian
Kramnik Interview: From Steinitz to Kasparov — Kramnik shares his views on the first 13 World Chess Champions.
Chessgames guide to the World Championship
History of the World Championship.


== Ծանոթագրություններ ==
Յամակայ

Յամակայ (ռուս.՝ Ямакай, բաշկիրերեն՝ Ямаҡай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 260 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շահնազարյան

Շահնազարյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ագնեսա Կոնստանտինի Շահնազարյան (1980), դերասանուհի։
Աշոտ Սուրենի Շահնազարյան (1949), պետական գործիչ։
Ասլան Միքայելի Շահնազարյան (1877-1955), պատմաբան։
Արթուր Միհրդատի Շահնազարյան (1958), երգահան, կոմիտասագետ, խազագետ։
Արմեն Բաբկենի Շահնազարյան (1978), պետական գործիչ։
Արշակ Գաբրիելի Շահնազարյան (1872-1942), բանաստեղծ, արձակագիր։
Բորիս Շահնազարյան
Բորիս Գերասիմի Շահնազարյան (Շահնազարով) (1905-1993), նկարիչ։
Բորիս Հարությունի Շահնազարյան (1941), տնտեսագետ-կիբեռնետիկ։
Գևորգ Մեխակի Շահնազարյան (1927), քիմիկոս-օրգանիկ։
Գուրգեն Անուշավանի Շահնազարյան (1945-1992), ազատամարտիկ։
Դավիթ Գուրգենի Շահնազարյան (1954), քաղաքական գործիչ։
Թագուհի Շահնազարյան (Թագուհի Շահնազարյան-Զարյան, 1887-1962), դաշնակահարուհի։
Թամար Կոստանդինի Շահնազարյան (Մելիք-Շահնազարյան, 1901-1978), երգչուհի (մեցցո-սոպրանո), մանկավարժ։
Թեմուր Նորիկի Շահնազարյան (1967), գնդապետ, գեներալ-մայոր։
Կարապետ Շահնազարյան (Շահնազարյանց), (1814-1865), մշակութային, եկեղեցական գործիչ։
Նելլի Սևանի Շահնազարյան (1952), արձակագիր։
Սարգիս Գրիգորի Շահնազարյան (1911-1974), մանկավարժ։


== Գրական հերոսներ ==
Մուսայել Շահնազարյան, Վարդգես Պետրոսյանի «Հայկական էսքիզներ» վիպակի հերոսներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գալիչյա Գորա (գյուղ, Զադոնսկի շրջան)

Գալիչյա Գորա (ռուս.՝ Галичья Гора), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռելեային համակարգ

Ռելեային համակարգ, կառավարման մեջ, ավտոմատ կառավարման համակարգ, որն ունի ռեչեային բնութագրով օժտված թեկուզ մեկ օղակ։ Ռելեային համակարգը ոչ գծային դիսկրետ ավտոմատ կառավարման համակարգի տեսակներից է։ Տարբերում են երկդիրք և բազմադիրք ռելեային համակարգեր։ Երկդիրք ռելեային համակարգի սկզբունքային առանձնահատկությունը կայունացված ռեժիմում (այսինքն՝ անցումային պրոցեսների ավարտից հետո) ելքի (կարգավորվող) պարամետրերի ինքնատատանումների առկայությունն է։ Ամպլիտուդը և ինքնատատանումների պարբերությունը որոշվում է կիրառվող ռեչեային տարրի ռելեային բնութագրով, ինչպես նաև ավտոմատ կառավարման համակարգի մեջ մտնող՝ կառավարման օբյեկտի, գործադիր մեխանիզմների, չափիչ և փոխակերպիչ սարքերի դինամիկական բնութագրերով։ Ռելեային համակարգերը համեմատաբար պարզ են պատրաստման ու շահագործման տեսակետից, ունեն ցածր արժեք։ Ոչ կոնտակտային ռելեային տարրերի օգտագործումը բարձրացնում է համակարգի հուսալիությունը։ Ռելեային համակարգերը լայնորեն կիրառվում են տարբեր տեխնոլոգիական պրոցեսների կառավարման դեպքում։
Արսենի Կոնցեդայլով

Արսենի Վլադիմիրովիչ Կոնցեդայլով (ռուս.՝ Арсений Владимирович Концедайлов, հուլիսի 15, 1997(1997-07-15), Կալինինգրադ, Ռուսաստան), ռուս ֆուտբոլիստ, Բելառուսի «Էներգետիկ-ԲԳՈՒ» ակումբի կիսապաշտպան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1997 թվականի հուլիսի 15-ին Կալինինգրադում։ Նրա հայրը նկարիչ Վլադիմիր Անատոլևիչ Կոնցեդայլովն է (1960 ծնվ․)։ 2015 թվականին Արսենին ընդունվել Է Բելառուսի ազգային տեխնիկական համալսարան «կառավարում» մասնագիտությամբ։ Հանդես է եկել համալսարանի ֆուտբոլի հավաքականի կազմում։


=== Ակումբային կարիերա ===
«Մինսկ» ֆուտբոլային ակումբի սան է, առաջին մարզիչ՝ Միխայիլով Ա. Ս.։ 2017 թվականից սկսել է հայտավորվել հիմնական թիմի խաղերին, սակայն խաղադաշտ դուրս չի եկել։ Պրեմյեր լիգայում նորամուտը կատարել է 2018 թվականի հունիսի 30-ին «Նեմանի» դեմ խաղում, որում փոխարինման է դուրս եկել 88-րդ րոպեին Ալեքսանդր Վասիլևի փոխարեն։
2019 թվականի հունվարին տեղափոխվել է երկրորդ լիգայի «Օշմյան-ԲԳՈՒՖԱ», որի կազմում հունիս-հուլիս ամիսներին երկու խաղ է անցկացրել Բելառուսի 2019/20 գավաթի խաղարկությունում։ Օգոստոսի 3-ին տեղափոխվել է «Էներգետիկ-ԲԳՈՒ» ակումբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը Pressball.by կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը «Մինսկ» ՖԱ-ի կայքում Archived 2020-05-24 at the Wayback Machine.
Դաշտ (դաշտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դաշտ (այլ կիրառումներ)Դաշտ, դաշտ (հովիտ) Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատ գետի միջին հոսանքի ձախ կողմում, Խարբերդ քաղաքի նրբանցքով, Ծոփք լճի շրջակայքում։ Արևելքից֊Արևմուտքից ձգվում է մոտ 39֊40 կմ երկարությամբ, լայնությունը 12֊13 կմ։ Ջրառատ է, հողերը բարեբեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մկնիկ արքայադուստրը (հեքիաթ)

Մկնիկ արքայադուստրը, ֆրանսիական ժողովրդական հեքիաթ։


== Սյուժե ==
Հեքիաթը պատմում է մի ծեր արքայի մասին, որն ունենում է մի աղջիկ ու մեծ խնջույք կազմակերպում։ Խնջույքին չի հրավիրում ծեր կախարդուհուն, վերջինս զայրանում է և աղջկան մկնիկ է դարձնում:Արքայադուստրը պետք է կախարդված մնար, մինչև կախարդի քույրը կժպտար, որը, սակայն, երբեք չէր ժպտում։
Տարիներ անց պատերազմ է սկսվում իտալացիների և ֆրանսիացիների միջև։ Մկնիկը հոր հետ գնում է պատերազմ։ Պատերազմի դաշտում լսվում է մի երգ, որը երգում էր մկնիկը։ Իտալիայի արքայազնը որոշում է նրան կնության առնել, իմանալով հանդերձ, որ նա մուկ է։ Թագավորը երեք որդի ուներ. նա կանչում է նրանց և ասում, որ ով կբերի ամենգեղեցիկ գործվածքը, նա կդառնա արքա։ Հաջորդ օրը արքան ստուգում է բոլորի բերած գործվածքները, իսկ արկղի մեջ մի մետաքսի պես կտոր էր։ Այս անգամ էլ հրամայում է բերել ամենագեղեցիկ հարսնացուին։ Ճանապարհին մկնիկը տեսնում է կախարդի դղյակը, որի մոտ նստած էր կախարդուհու քույրը, ով ծիծաղում էր։ Սրանից հետո կախարդանքն անցնում է։ Արքան գնահատում է աղջկա գեղցկությունը և գահը ժառանգում փոքր տղային։


== Կերպարներ ==
Ֆրանսիայի արքա
Իսպանիայի արքա
Մկնիկ արքայդուստր
Կրտսեր որդի
Ավագ որդի
Միջնեկ որդի
Կախարդուհի
Կախարդուհու քույրը
Պորտուգալիայի արքայադուստր
Թուրքիայի արքայադուստր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Принцесса Мышка / Французская аудиосказка
Книга: "Принцесса Мышка". Купить книгу, читать рецензии
Ադամովկա (գյուղ, Բորզնայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ադամովկա (այլ կիրառումներ)Ադամովկա (ուկրաիներեն՝ Адамівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Ադամովկա գյուղում բնակվում էր 285 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 285 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աստերոիդների ցանկ (67501-67600)

Աստերոիդների ցանկ (67401-67500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (67601-67700)
 Աստերոիդների ցանկ (67401-67500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (67601-67700)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (65001)-(70000)»։ www.minorplanetcenter.net
Յամնենսկի գյուղական խորհուրդ (Վելիկոպիսարևսկի շրջան)

Յամնենսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Ямненська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկոպիսարևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յամնենսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1963 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սպենդիարյան փողոց (Յալթա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սպենդիարյան փողոց (այլ կիրառումներ)Սպենդիարյան փողոց (ռուս.՝ Улица Спендиарова), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է հայ մեծանուն կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդիարյանի (1871-1928) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կիևյան փողոցից և ավարտվում Յուժնոբերեժնոյե խճուղու հետ հատումով։ Երկարությունը 660 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Յալթա քաղաքի Սպենդիարյան փողոցը սկսվում է Կիևյան փողոցից, հատում Հաղթանակի փողոցը, Կրիվոշտայի փողոցը և ավարտվում Յուժնոբերեժնոյե խճուղու և Դմիտրի Ուլյանովի փողոցի հանգույցում։ Փողոցի զգալի մասը Բիստրայա գետի հունին զուգահեռ է։ Փողոցում կա համարակալված 15 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 6 շենք, աջ կողմում (գույգ համարներ)՝ 9։ Երկարությունը 660 մետր է։
Սպենդիարյան փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298612։
Փողոցն անվանվել է հայ մեծանուն կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդիարյանի (1871-1928) պատվին։ Կյանքի 15 տարիները նա բնակվել է Յալթայում։ 1901 թվականին Ալեքսանդր Սպենդիարյանը տեղափոխվել է Յալթա՝ ամուսնանալով վաղամեռիկ եղբոր՝ Լեոնիդ Սպենդիարյանի կնոջ՝ Վարվառա Մազիրովայի հետ։ Կոմպոզիտորի հայրը որդու ընտանիքին է նվիրել առանձնատուն, որը նախկինում Սերբիայի Նատալյա թագուհու ամառային նստավայրն էր։ Սպենդիարյանների տունը շուտով դարձել է Յալթայի մշակութային կենտրոնը։ Այստեղ շատ հաճախ էին կազմակերպվում համերգներ, երեկույթներ, որոնց ներկա էին լինում Մաքսիմ Գորկին, Անտոն Չեխովը, Ալեքսանդր Գլազունովը, Անտոն Արենսկին, Ֆեոդոր Շալյապինը, Սերգեյ Ռախմանինովը, Իլյա Ռեպինը։ Յալթայում կոմպոզիտորը ծավալել է ակտիվ հասարակական, մշակութային, խմբավարական ու ստեղծագործական գործունեություն. հիմնել է երաժշտական դպրոցներ, սիրողական երգչախումբ, կազմակերպել համերգներ, գլխավորել Յալթայի Հայկական բարեգործական ընկերությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Спендиарова в Ялте
Подробная карта улица Спендиарова, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта


== Արտաքին հղումներ ==
г. Ялта, улица Спендиарова Archived 2019-04-16 at the Wayback Machine.
Դիէլեկտրական թափանցելիություն

Դիէլեկտրական թափանցելիություն, դիէլեկտրիկ թափանցելիություն, ֆիզիկական մեծություն, բնութագրում է միջավայրի էլեկտրամեկուսիչ հատկությունները։ Ցույց է տալիս էլեկտրական ինդուկցիայի կախվածությունը էլեկտրական դաշտի լարվածությունից։
Որոշվում է էլեկտրական դաշտի ազդեցության տակ դիէլեկտրիկների բևեռացման երևույթով և միջավայրի դիէլեկտրական ընկալունակությամբ, ինչը բնութագրում է դիէլեկտրիկի բևեռացման աստիճանը էլեկտրական դաշտի ազդեցության տակ։ 
Տարբերում են հարաբերական և բացարձակ դիէլեկտրական թափանցելիություններ։


== Բացարձակ դիէլեկտրական թափանցելիություն ==
Միավորների միջազգային համակարգում 

  
    
      
        ε
        =
        
          ε
          
            r
          
        
        
          ε
          
            0
          
        
        =
        (
        1
        +
        χ
        )
        
          ε
          
            0
          
        
      
    
    {\displaystyle \varepsilon =\varepsilon _{\text{r}}\varepsilon _{0}=(1+\chi )\varepsilon _{0}}
  որտեղ ε-ը նյութի (միջավայրի) բացարձակ դիէլեկտրական թափանցելիությունն է (չափողականությունը՝ Ֆ/մ), εr-ը՝ հարաբերական դիէլեկտրական թափանցելիությունը, ε0 = 8.8541878176.. × 10−12 Ֆ/մ՝ վակուումի դիէլեկտրական թափանցելիությունը։ χ-ն՝ դիէլեկտրկկական ընկալունակությունը (չափողականություն չունի)։


== Հարաբերական դիէլեկտրական թափանցելիություն ==
Հարաբերական դիէլեկտրական թափանցելիությունը անչափ մեծություն է։ Ցույց է տալիս, թե վակուումի համեմատ որքան փոքր է երկու էլեկտրական լիցքերի փոխազդեցության ուժը միջավայրում։ Օդի և գազերի մեծ մասի համար այդ մեծությունը նորմալ պայմաններում մոտիկ է մեկին (միջավայրերի փոքր խտության պատճառով)։ Պինդ կամ հեղուկ դիէլեկտրիկների մեծ մասի համար հարաբերական դիէլեկտրական թափանցելիությունը 2-ից 8 միջակայքում է (ստատիկ դաշտի դեպքում)։ Բավականաչամ մեծ է ջրի համար՝ մոտ 80։ Հարաբերական դիէլեկտրական թափանցելիությունը մեծ է նաև մէծ էլեկտրական դիպոլային մոմենտ ունեցող դիէլեկտրիկների համար։


=== Հարաբերական  դիէլեկտրական թափանցելիության արժեքը որոշ նյութերի համար ===


== Տես նաև ==
Էլեկտրական հաստատուն
Էստրելա դի Ալագոաս

Էստրելա դի Ալագոաս  (պորտ.՝ Estrela de Alagoas), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի գյուղատնտեսական շրջանում։ Մտնում է Պալմեյրա դուզ Ինդիուսի գավառի կազմի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանկֆուրտյան հաշտության պայմանագիր

Ֆրանկֆուրտյան հաշտության պայմանագիր (գերմ.՝  Friede von Frankfurt, ֆր.՝ Le traité de Francfort, 1871, մայիսի 10, Մայնի Ֆրանկֆուրտ, Գերմանիա), հաշտության պայմանագիր, որը կնքվել է Գերմանիայի և Ֆրանսիայի միջև, մայիսի 10-ին, Մայնի Ֆրանկֆուրտում: Պայմանագրի համաձայն, ավարտել է ֆրանս-պրուսիական պատերազմը։
Ֆրանսիան Գերմանիային Էր զիջում Էլզասը և Լոթարինգիայի հյուսիսարևելյան մասը, պարտավորվում էր վճարել 5 մլրդ ֆրանկ ռեպարացիա (ռազմատուգանք), Ֆրանսիայի տարածքում մնում էին գերմանական օկուպացիոն զորքերը, որոնց դուրս բերումն իրականացվելու էր ռազմատուգանքի վճարման համեմատ։ Ֆրանկֆուրտյան հաշտության պայմանագիրը նպաստել է Գերմանիայի ուժեղացմանը, խորացրել է ֆրանս-գերմանական հակասությունները և դարձել Եվրոպայում լարվածության աճման գործոն։ Ֆրանկֆուրտյան հաշտության պայմանագիրը չեղյալ է հայտարարվել Վերսալի հաշտության պայմանագրով (1919 թվական)։


== Պայմանագրի դրույթներ ==
Ֆրանկֆուրտյան հաշտության պայմանագիրը սահմանում է հետևյալ պայմանները Գերմանիայի և Ֆրանսիայի համար.

Պայմանագրի համաձայն, Ֆրանսիայի և Գերմանիայի միջև կառուցվում է սահման և Ֆրանսիայի տարածքում մնում էին գերմանական օկուպացիոն զորքերը.
Գերմանիային են անցնում Էլզաս մարզի գրեթե բոլոր բնակավայրերը, բացառությամբ Բելֆորտ քաղաքի։
Լոթարինգիայի մարզի արևմտյան մասը ձևականորեն մնում է Ֆրանսիային, սակայն համարվում է Գերմանիայի տիրապետության տակ գտնվող բնակավայր։
Պայմանագրի համաձայն, Գերմանիայի կողմից Ֆրանսիայի գրավված տարածքների բնակչությունը պետք է արտագաղթի Ֆրանսիայի բուն տարածք կամ ստանա Գերմանիայի քաղաքացիություն։
Ֆրանսիայի կառավարությունը Արևմտյան Եվրոպայի տնտեսության մեջ արմատական փոփոխություններ կատարելուց առաջ հաշվետու է դառնում Գերմանիայի կառավարությանը։
Ֆրանսիան պատրաստվում է Գերմանիային վճարել հինգ միլիարդ ֆրանկ ռեպարացիա, որպես հատուցում հնգամյա ֆրանս-պրուսիական պատերազմի համար։
Պայմանագրի համաձայն Ֆրանսիան պաշտոնապես ընդունում է Վիլհելմ I-ին որպես Պրուսիայի կառավարիչ։
Գերմանիան իր հերթին պարտավորվում է փոխհատուցել ֆրանս-պրուսիական պատերազմից հետո Ֆրանսիայի նյութական վնասները։
Որոշ ժամանակ, Ֆրանսիան պարտավորվում է ունենալ սահմանափակ քանակությամբ նավեր։
Կնքվում է զինադադար երկու պետությունների միջև։
Ռազմագերիների վերադարձ։


== Գրականություն ==
Hartshorne, Richard (Jan, 1950). "The Franco-German Boundary of 1871", World Politics, pp. 209–250.
Eckhardt, C.C. (May, 1918). "The Alsace-Lorraine Question", The Scientific Monthly, Vol. 6, No. 5, pp. 431–443.
Ֆալակրոն (այլ կիրառումներ)

Ֆալակրոն կարող է վերաբերվել.

Ֆալակրոն, լեռ Հունաստանում:
Ֆալակրոն, բերդ Փոքր Հայքում:
Մորկվինա

Մորկվինա (ուկրաիներեն՝ Морквина), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մորկվինա գյուղում բնակվում էր 248 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հովարդ շրջան (Նեբրասկա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հովարդ շրջան (այլ կիրառումներ)Հովարդ շրջան (անգլ.՝ Howard County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.476 կմ² է, բնակչությունը՝ 6.567 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սենտ Պաուլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1871 թ.։
Փիրան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փիրան (այլ կիրառումներ)Փիրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։ Գտնվում էր Մանազկերտ գյուղաքաղաքից 30 կմ հարավ-արևմուտք։


== Պատմություն ==
XIX դարի վերջին Փիրանի բնակիչները Կարսի հոգևոր առաջնորդին խնդրագիր են գրել, որում նշվում է, որ իրենք հալածանքների ու թալանի են ենթարկվում թուրքերի կողմից։


== Բնակչություն ==
1909 թ.-ին գյուղն ուներ 20 տուն հայ և 60 տուն քուրդ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Փիրանն ուներ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(2550) Հուսայ

(2550) Հուսայ (անգլ.՝ Houssay), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Ֆելիքս Ագիլարի աստղադիտարանի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,189389 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6376 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7411 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2080,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173039 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,4° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2550) Հուսայ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լախնի (գյուղ, Նովի Սանժարիի շրջան)

Լախնի (ուկրաիներեն՝ Лахни), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լախնի գյուղում բնակվում էր 69 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,03 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 66,99 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թոխլան (Վանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թոխլան (այլ կիրառումներ)Թոխլան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ջիգրաշեն (այլ կիրառումներ)

Ջիգրաշեն անվանումը կարող է վերաբերել

Ջիգրաշեն (Արճեշի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառում
Ջիգրաշեն (Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետ), գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետում
Ջիգրաշեն (Վանի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Ջիգրաշեն Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Ջիգրաշեն Ավետյաց, ավերված եկեղեցի Վրաստանում
Լեդա

Լեդա (հին հունարեն՝ Λήδα), հին հունական առասպելաբանության մեջ Էտոլիայի արքա Ֆեստիի և Եվրիտեմիդայի դուստրը (կամ էլ, ըստ Եվմելոս Կորնթացու, Սիզիփոսի և Պանտիդիայի դուստրը), Սպարտայի արքա Տինդարիոսի կինը։ Հիշատակվում է «Իլիականում» (III 384) և «Ոդիսականում» (XI 298):
Հիանալով Լեդայի գեղեցկությամբ՝ Զևսը Էվրոտ գետի ափին, կարապի կերպարով, հայտնվում է Լեդային և տիրանում նրան։ Նա ունենում է երկու ձու, և նրանց միության արդյունքը լինում են Պոլիդևքոսը և Հեղինեն։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն էլ, նա երեք ձու է ունեցել, որի արդյունքում ծնվել են Կաստորը, Պոլիդևքոսը և Հեղինեն։ Կամ էլ երկու ձվերից ծնվել են 4 երեխաներ։ Մեկ այլ առասպելի համաձայն էլ, զբոսանքի ժամանակ նա գտել է ձու, որը կրել է Նեմեսիսը։
Դիոնիսիոս Սիրակուզցին գրել է «Լեդա» պիեսը։ Լեդան կախվել է Հեղինեի առևանգությունից հետո։
Ի պատիվ Լեդայի կոչված են (38) Լեդա աստերոիդը, որը հայտնաբերվել է 1856 թվականին Վեներայի բլուրներից մեկը։


== Ծագումնաբանություն ==
Լեդայի անվանումը որոշ առասպելաբաններ կապում են Լետոյի անվան հետ, և անվանումը բացատրում են նրանով, որ Լեդան սկզբնական շրջանում եղել է գիշերվա մարմնավորումը, լուսատուների մայրը։ Մեկ այլ վկայությամբ, Լեդա անվանումը ոչ այլ ինչ է, քան լիկիական գրվածքներում հանդիպող «Lada» անվանումն է, որը նշանակում է կին (ամուսին իմաստով), կին։ Բառը ունի կարիա-լելեգական ծագում։
Կա վարկած, համաձայն որի, քանի որ աշխարհի շատ ազգերի դամբարաններում, այդ թվում նաև Կրետեի մինոսյան դամբարաններում, կան ջայլամի ներկված ձևեր, այն հիմք է հանդիսացել լեգենդի ծագման համար։


== Արվեստ ==

Իտալացի նկարիչներ Լեոնարդո դա Վինչիին, Միքելանջելոն և Կորեջիոմ Լեդային պատկերել են Զևսի գրկում կամ առանց նրա։ Լեդայի պատկերը կարապի հետ միասին ունի ինչպես էրոտիկ (Պիեռ Ռոնսար), այնպես էլ փիլիսոփայական նշանակություն (Ուիլյամ Բաթլեր Եյթս)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիշաբա

Կիշաբա (պորտ.՝ Quixaba), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Պատուսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1433 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 117 կմ2 տարածք։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.536.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.132,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0.599 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Միսս Վան

Միսս Վան (ֆր.՝ Miss Van, հայտնի նաև Վանեսա Էլիս անունով, ֆր.՝ Vanessa Alice, հուլիսի 6, 1973(1973-07-06), Թուլուզ), նկարչուհի, որն աշխատում է գրաֆիտիով և սթրիթ արտ ուղղությամբ։ Միսս Վանը սկսել է նկարել Թուլուզի փողոցներում Մադմաուզել Քեթի հետ 18 տարեկանում։ Ավելի ուշ դարձել է աշխարհահռչակ փողոցային նկարչուհի։ Առաջին հերթին նրա նկարներում նկատվում է տիկնիկների նմանվող յուրօրինակ կերպարներ կիրառությունը։ Միսս Վանի աշխատանքները հայտնվել են ամբողջ աշխարհի տարբեր փողոցներում, իսկ նրա կտավները ցուցադրվել են Ֆրանսիայի, Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի պատկերասրահներում։ Ներկայումս նրա արվեստը սերտորեն կապված է և՛ փողոցային նկարչության, և՛ կերպարվեստի հետ՝ հաճախ վերացնելով դրանց սահմանները։
Այժմն Միսս Վանն ապրում է Բարսելոնայում (Իսպանիա)։ Այդտեղ նա գրել է և Drago հրատարակչությանը տվել մի քանի գրքեր, ինչպես նաև համակարգել է ողջ Եվրոպայում ընթացող մի քանի գեղարվեստական ցուցահանդեսներ։ Նա շարունակում է լինել աշխարհի ամենահայտնի փողոցային կին նկարիչներից և գրաֆիտիստներից մեկը։


== Ստեղծագործություններ ==
Իր գեղարվեստական աշխատանքները Միսս Վանը հաճախ է պատկերում փշե աչքերով (խեթ, մուգ աչքերով) կանանց, որոնք ունեն կանացի ամենատարբեր ձևեր և արտահայտում են տարբեր հույզեր։ Նրա ստեղծագործությունների ամենահիմնական թեմաներն են էրոտիզմը, սեքսուալությունը, ցանկությունը և անմեղությունը, որոնք արտահայտվում են կենդանիների դիմակներով, պաստեղային գույներով և բաց հագուստով։ Միսս Վանն իր արվեստում պատկերազարդում է կնոջ սեքսուալության մուլտային, հեքիաթային աշխարհը։
2008 թվականից մինչև 2016 թվականը Միսս Վանը ցուցադրել է իր աշխատանքները ամբողջ աշխարհի բազմաթիվ պատկերասրահներում՝ Ասիայում (Շանհայ), Եվրոպայում (Լոնդոն, Հռոմ, Բեռլին, Փարիզ և Վիեննա), Հյուսիսային Ամերիկա (Դեթրոյթ, Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես, Մոնրեալ, Չիկագո, Նյու Յորք)։ Նրա մասնակցությամբ ամենակարևոր իրադարձությունների թվում են «Still a Little Magic» (Սան Ֆրանցիսկո, 2008 թվական), «Cachetes Colorados» (Մեխիկո, 2010 թվական) և «A Moment in Time» (Սաատչի թանգարան, Լոնդոն, 2016 թվական)։ 2016 թվականին Մոսկվայի (Ռուսաստան) «Բիենալե Արթմոսսֆերայի» ժամանակ որպես իր նկարի հիմք ցուցադրել է բրդե կտորից գորգ։


== Հրատարակություններ ==


=== Գրքեր ===
Wild at Heart (2012)
Twinkles (2011)


=== Գրքեր Միսս Վանի ներդրմամբ ===
Pop Surrealism: What a Wonderfool World (2010)
Dorothy Circus Gallery Trilogy: Walk on the Wild Side (2013)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Միսս Վանի բլոգը Archived 2012-01-15 at the Wayback Machine.
Galerie Magda Danysz : Miss Van's main gallery(չաշխատող հղում)
Iguapop Gallery Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Miss Van Gallery
Interview with Miss Van
A WORLD OF ART & MISS VAN
Միսս Վանի ինստագրամյան էջը
Lamono Interview Archived 2011-04-05 at the Wayback Machine.
Նովգորոդի Ռուսիա

Նովգորոդի Ռուսիա, Ռյուրիկի պետություն կամ Պրիվոլխովիեի Ռուսիա (ռուս.՝ Новгородская Русь, Государство Рюрика, Поволховская Русь), արևելասլավոնական և ֆիննաուգորական ցեղերի միություն, պետական կազմավորում։ Հիմնադրվել է 862 թվականին։ Նրա գլուխ կանգնած էին Սկանդինավյան թերակղզուց 9-րդ դարում Նովգորոդ տեղափոխված Ռյուրիկովիչները։ Այն Կիևյան Ռուսիայի նախորդն էր, հին ռուսական պետության հիմքը։ Հետագայում, երբ հարավում նվաճվում են նոր տարածքներ և միացվում առաջին համառուսական պետությանը, 882 թվականին մայրաքաղաքը տեղափոխվում է Կիև։ Այդ 20 տարիներին՝ 862-882 կառավարել են 2 իշխաններ՝ Ռյուրիկը (862–879) և Օլեգը (879-882)։ Ռուսական առաջին մայրաքաղաքի հավակնություն ունեն Ռյուրիկովո գորոդիշչե, Հին Լադոգա և Սլովենսկ բնակավայրերը։ Ավելի ուշ հայտնվում է Նովգորոդի հողը (ռուս.՝ Новгородская Земля), որը միացյալ ռուսական պետության մասնիկներից էր։

Թեև ընդունված է համարել, որ ռուսական պետության հիմնադրման տարեթիվը 862 թվականն է, իսկ Դնեպր գետի մերձափնյա տարածքների գրավումը և մայրաքաղաքը Կիև տեղափոխելը՝ 882-ը, սակայն որոշ պատմաբաններ գտնում են, որ իրականում Նովգորոդի Ռուսիան հիմնադրվել է 890 թվականին, իսկ տարածքների ընդարձակումը՝ 10-րդ դարի սկզբին։
Իշխան Ռյուրիկը իրեն էր ենթարկել ոչ միայն Նովգորոդը, այլև հարևան ու հեռավոր Լադոգա, Բելոօզերո, Իզբորսկ, Ռոստով, Մուրոմ, Պոլոցկ քաղաքները։ 10-րդ դարի արաբ աշխարհագրագետները իրենց քարտեզներում այս երկիրը նշում էին ալ-Սլավիա (արաբ․՝ السلافية‎‎)։ Բյուզանդական կայսր, հայկական ծագում ունեցող հարստության ներկայացուցիչ Կոստանդին Ծիրանածինը այն կոչում էր Ներքին Ռուսիա, իսկ Կիևի տարածքը՝ ուղղակի Ռուսիա։ Պատմական աղբյուրները վկայում են, որ Նովգորոդի Ռուսիան կառավարվում էր սկանդինավյան օրենքներով և աշխարհի քարտեզին հայտնվել էր շատ ավելի առաջ, քան Նովգորոդ քաղաքը։ Սակայն տարեգրության համաձայն վարյագները Նովգորոդից, որի մեջ մտնում էին չուդերի, կրիվիչների, իլմենյան սլովենների և այլ արևելյան սլավոնների հողերը, հարկ էին վերցնում ոչ թե 859, այլ նույնիսկ 852 թվականից։ Իսկ Սմոլենսկի և Լյուբեչի գրավումից հետո Օլեգը տեղափոխվեց հարավ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կատոլիկա Էրակլեա

Կատոլիկա Էրակլեա (իտալերեն՝ Cattolica Eraclea), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5000 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 80 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 62.13 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92011։ Հեռախոսային կոդը՝ 00922։
Քաղաքի հովանավորն է Սուրբ Հովսեփը։ Քաղաքի տոնը նշվում է մարտի 19-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Դմիտրի Եկիմով

Դմիտրի Վլադիմիրովիչ Եկիմով (բելառուս․՝ Дзмітрый Уладзіміравіч Якімаў; փետրվարի 5, 1971(1971-02-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային, բելառուսական և ռուսական ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս դարպասապահի դիրքում։ Անցկացրել է  մեկ հանդիպում Բելառուսի հավաքականի կազմում։


== Կենսագրություն ==


=== Ակումբային կարիերա ===
Մեծահասակների մակարդակում սկսել է հանդես գալ ԽՍՀՄ առաջնության վերջին մրցաշրջանում, Լիդայի «Օբուվշիկ» ակումբի կազմում, որը խաղում էր ֆիզիկական կուլտուրայի կոլեկտիվների մրցումներում։ Նույն մրցաշրջանում տեղափոխվել է Բրեստի «Դինամո» և ԽՍՀՄ երկրորդ լիգայում անցկացրել է 7 հանդիպում։
ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո շարունակել է խաղալ Բրեստի ակումբի կազմում՝ Բելառուսի առաջնությունում։ Առաջին մրցաշրջանում իր թիմի հետ դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ 1994 թվականին Մոսկվայի «ՏՐԱՍԿՈ-ում» հանդես է եկել Ռուսաստանի երրորդ լիգայում, սակայն նույն մրցաշրջանում վերադարձել է Բրեստ։ 1997 թվականին տեղափոխվել է Մինսկի «Դինամո» և նույն մրցաշրջանում իր թիմի հետ դարձել է երկրի չեմպիոն, խաղալով մեկ մրցաշրջանում 15 հանդիպում, սակայն հաջորդ մրցաշրջանից կորցրել է տեղը։
2000 թվականից հանդես է եկել Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում «Տոմի», «Գազովիկ-Գազպրոմի» և «Չիտայի» կազմում, ինչպես նաև «Չիտայի» և Ռյազանի «Սպարտակի» կազմում խաղացել է երկրորդ դիվիզիոնում։
2007 թվականին կրկին վերադարձել է Բրեստ և մեկ մրցաշրջան անցկացրել ակումբի կազմում։ 2007 թվականին դարձել է Բելառուսի գավաթակիր, սակայն եզրափակիչ խաղում չի խաղացել։ Բելառուսի բարձրագույն խմբում Բրեստի և Մինսկի «Դինամոյի» կազմում մասնակցել է 154 խաղի։
Կարիերայի վերջում հանդես է եկել Լեհաստանի ստորին դիվիզիոններում «Պոդլյաշյե» (Բելսկո Բյալա) ակումբի կազմում։ Մարզական կարիերան ավարտել է 42 տարեկանում։
2014 թվականին «Վոլոգդա» ֆուտբոլային ակումբում աշխատել է որպես դարպասապահների մարզիչ, հետագայում աշխատել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» ակադեմիայում։
2020 թվականի հունվարից սկսել է աշխատել «Սպարտակի» ակադեմիայի դարպասապահների հետ։


=== Կարիերան հավաքականում ===
Իր միակ խաղը Բելառուսի հավաքականի կազմում անցկացրել է 1996 թվականի օգոստոսի 20-ին ԱՄԷ հավաքականի դեմ (0:1), անցկացրել է առաջին խաղակեսը և խաղի 15-րդ րոպեին գոլ է բաց թողել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Дмитрий Екимов: «И не было бы Геворкяна в команде, но он дошел до машины и понял, что ключи-то остались в раздевалке…»(չաշխատող հղում)
Պարագվայական ապուր

Պարագվայական ապուր (իսպ.՝ Sopa paraguaya, սոպա պարագվայա), Պարագվայի և Հյուսիսարևելյան Արգենտինայի ազգային ուտեստ։ Սոպա պարագվայան նման է եգիպտացորենի հացին։ Նրա հիմնական բաղադրիչներն են եգիպտացորենի ալյուրը, պանիրը, կաթը կամ կաթի շիճուկը։ Այն կալորիականությամբ և սպիտակուցներով հարուստ տորթ է։
Ըստ պարագվայցի ազգագրագետ Մարգարիտա Միրո Իբարսի՝ սոպա պարագվայան «Գուարանի-իսպանական սինկրետիզմի արդյունք է։ Գուարացիները եգիպտացորենից կամ մանիոկայի ալյուրից պատրաստված խմորը փաթաթում էին ֆիլոդենդրոնի կամ բանանի տերևներով և եփում տաք մոխիրների մեջ։ Իսպանացիները գուարյանցիների պատրաստած ուտեստի մեջ ներմուծեցին պանիր, ձու և կաթ»։
Սոպան նման է եգիպտացորենով պատրաստված տիպի պարագվայական chipahuazu կամ chipaguazu ուտեստին, chipahuazu կամ chipaguazu, բացառությամբ, որ վերջինս պատրաստվում է թարմ եգիպտացորենից։ Բաղադրությամբ մի փոքր ավելի նման է պանրային սուֆլեի և ոչ թե ախորժակաբեր եգիպտացորենի հացի։ Այս ուտեստը հաճախ մատուցվում է պարագվայական տավարի ապուրով։


== Պատմություն ==
Ըստ ավանդույթներից մեկի՝ ապուրի ստեղծման հիմնական մասնակիցներից մեկը Կառլոս Անտոնիո Լոպեսն (Պարագվայի նախագահ 1844-1862 թթ.) է։ Ըստ այս ավանդության՝ նախագահը սիրել է «տիկուետի» կոչվող ուտեստը, որը սպիտակ ապուր է՝ բաղկացած կաթից, պանրից, ձվից և եգիպտացորենի ալյուրից. այս ուտեստը պետք է միշտ նրա սեղանին լիներ։ Մի անգամ, անզգուշորեն, սպասուհին չի հաշվարկել այլուրի անհրաժեշտ քանակությունը և ընթրիքի ժամանակ առաջ են եկել երկու խնդիրներ. նախ, ապուրը դարձել էր չափազանց խիտ, երկրորդը, մեկ այլ ապուր պատրաստելու համար բավարար ժամանակ չկար, այն ոչնչով հնարավոր չէր փոխարինել։ Ստացված զանգվածը համտեսելուց հետո սպասուհին որոշել է ռիսկի դիմել և երկաթյա թավայի պարունակությունը տեղադրել է ջեռոցում. արդյունքում ստացվել է չոր ապուր։ Նոր ուտեստը ճաշակելով՝ նախագահը հաճելիորեն զարմացել է և այն անվանել է «պարագվայական ապուր»։


== Բաղադրիչներ ==
Սովորաբար ավանդական սոպա պարագվայի պատրաստման համար անհրաժեշտ են հետևյալ բաղադրիչները՝ սոխ, ջուր, խոշոր աղ, խոզի ճարպ, ձու, թարմ պանիր, եգիպտացորենի ալյուր, կաթնաշոռ կամ թարմ կաթ և կաթնային կրեմ։

Ուտեստի այլ տարատեսակներ, ինչպիսիք են «սոպա պարագվայա դե էսենսիան» (sopa paraguaya de estancia) կազմված են գրեթե նույն բաղադրիչներից, միայն շատ կամ քիչ ճարպ՝ ճաշակին համապատասխան։


== Պատրաստում ==
Սոպա պարագվայի ավանդական նախապատրաստման համար անհրաժեշտ են հետևյալ երեք քայլերը՝

Սոխը բարակ կտրատել, աղի ջրի մեջ եփել մոտ 10 րոպե սոուսով, ապա թողնել, որ սառչի։
Տրորված խոզի ճարպին մեկ առ մեկ ավելացնում են ձվերը, այնուհետև ավելացնում են պանիրը։
Զանգվածին ավելացնում են եռացած ջրով սոխը, աստիճանաբար ավելացնում են եգիպտացորենի ալյուրը, կաթն ու սերուցքը։ Համադրությունը խառնում են, այնուհետև լցնում յուղած (կարագով կամ յուղով) տարայի մեջ և տաք ջեռոցում (200 աստիճան) թխում մոտավորապես մեկ ժամ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Informatik Archived 2008-07-30 at the Wayback Machine.
Sopa-Paraguaya Archived 2017-05-07 at the Wayback Machine. (recipe). (Իսպաներեն)
Alimentaciòn sana
Ապոլում

Ապոլում, ճանապարհային կայան Մեծ Հայքում, Արտաշատ֊Սեբաստոպոլիս ուղեգծի վրա։ Գործածական է Պևտինգերյան քարտեզի Ռավեննացու օրինակում։


== Ծանոթագրություններ ==
Քոզալար

Քոզալար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բինգի (գյուղ, Նևյանսկի քաղաքային օկրուգ)

Բինգի (ռուս.՝ Быньги), գյուղ Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Նևյանսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2277 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շաքի (Կարսի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շաքի (այլ կիրառումներ)Շաքի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կապույտ աչք

Կապույտ աչք (Ալբաներեն՝ Syri i kaltër), ջրի աղբյուր է, և բնական երևույթ, Ալբանիայի՝ Վլյորայի գավառում։ Հայտնի տուրիստական կենտրոն, այն բխում է ավելի քան հիսուն մետր խորություն ունեցող ավազանից։ Մոտավորապես ունի հիսուն մետր խորություն, բայց դեռ պարզ չէ փաստացի խորությունը։
Սա հանդիսանում է Բիստրիցե գետի սկիզբը, որն ունի 25 մետր երկարություն և ավարտվում է՝ Հոնիական ծովում, Սարանդայի հարավում։ 2004 թվականի ամռանը աղբյուրը ամբողջովին ցամաքում է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Blue Eye Spring (Syri I Kalter) Archived 2017-05-14 at the Wayback Machine. - Sarandaweb.com
Կոշտաշ

Կոշտաշ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում է Արդահան քաղաքից հարավ֊արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոտոր (այլ կիրառումներ)

Ռոտորը կարող է վերաբերել՝

Վեկտորական դաշտի ռոտոր, վեկտորական դաշտի մրրիկը։
Ռոտոր, մեքենայի պտտվող մաս։
Կոնոնովո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոնոնովոԿոնոնովո (ռուս.՝ Кононово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(7595) Վաքսյո

(7595) Վաքսյո (անգլ.՝ Vaxjo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 21-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,79692 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,384 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2099 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1708,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210709 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,03° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7595) Վաքսյո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վայսենբուրգ-Գունցենհաուզեն (շրջան)

Վայսենբուրգ-Գունցենհաուզեն  (գերմ.՝ Landkreis Weißenburg-Gunzenhausen), շրջան Գերմանիայում։ Շրջկենտրոնն է Վայսենբուրգ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 970,83 կմ2։ Բնակչությունը՝ 94 502 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 98 մարդ/կմ2։
Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 09 5 77։ Շրջանում 27 համայնք կա։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոխսոգոլոխ

Մոխսոգոլոխ (ռուս.՝ Мохсоголлох, յակուտ.՝ Мохсоҕоллоох), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Խանգալասկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6698 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ազազ

Աազազ (Ազազ; արաբ․՝ أعزاز‎‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում, Հալեպի մարզի Ազազի գավառում։ Համանուն շրջանի կենտրոնն է։
Տեղանքը հայտնի է նրանով, որ 1125 թվականի հունիսի 11-ին այստեղ տեղի է ունեցել հանրահայտ Ազազի ճակատամարտը, որը ընթացել է սելջուկների և խաչակիրների միջև։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Հալեպից 50 կմ արևմուտք՝ թուրքական սահմանից 7 կմ հեռավորության վրա։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 573մ է։


== Պատմություն ==
2012 թվականի հուլիսի 19-ին Սիրիայի ազատագրական բանակի ներկայացուցիչները հայտարարել են քաղաքի գրավման մասին, որն իրագործել են երեք շաբաթ տևած ճակատամարտերից հետո։
2013 թվականի սեպտեմբերի 18 լույս 19-ի գիշերը չորս ժամ տևած կռիվներից հետո քաղաքը գրավվել է Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետության զորքերի կողմից, որոնք դուրս են վտարել ազատագրական բանակի զինվորներին և գլխատել հարյուրավոր գերիների։


== Բնակչություն ==
2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 66 138 մարդ։


== Տրանսպորտ ==
Ամենամոտ քաղաքացիական օդանավակայանը Հալեպի միջազգային օդանավակայանն (Aleppo International Airport) է, որը գտնվում է Հալեպ քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրեյ Յակուբովիչ

Անդրեյ Յակուբովիչ (ռուս.՝ Якубович, Андрей Фёдорович, 1776, Պոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1842, Կալուժսկայա գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն), գրականագետ։


== Կենսագրություն ==
1798 թվականից հետո սովորել է Մոսկվայի Կայսերական համալսարանում և ուսման տարիներին համագործակցել է շատ ռուսական թերթերի հետ («Հաճելի և օգտակար ժամանց», 1798 թվական, «Իպպոկրենա» կամ «Սիրո բերկրանք») (1800-1801 թվականներ), գրել է բանաստեղծություններ և պատմվածքներ, թարգմանել է Հորացիոսի ներբողները։
1800 թվականին նա թողել է համալսարանը, ծառայել է Տամբովի հասարակական խնամակալության վարչությունում։ 1801 թվականից եղել է արձանագրող քոլեջների գրանցման աստիճանակարգում (Մոսկվա)։ 1804 թվականին եղել է տիտղոսակիր խորհրդական։ 1808 թվականից՝ Մոսկվայի փոստային բաժանմունքի առաքման օգնական, կոլեգիալ ասեսոր։ 1809-1819 թվականներին եղել է փոստատար Կալուգա նահանգում։ 
1823-1828 թվականներին դարձել է Տուլայի քաղաքացիական քրեական դատարանի պալատի նախագահ։ Թոշակի անցնելուց հետո նա ապրել է իր կալվածքներում։


=== Ընտանիք ===
Կինը Եկատերինա Լուկյանովնան է, ի ծնե ազգանունը` Յակովլևա, Ալեքսանդր Պուշկինի լեցեյական ընկերներ Միխայիլ և Ցավել Յակովլևների քույրն է։
Որդին` Լուկյանը, բանաստեղծ։


== Ստեղծագործություններ ==
Նրա գրչին է պատկանում է իրական դեպքերի վրա գրված «Եղբայրական սերը» պատմվածքը (1798 թվական)։
1804 թվականին նա իր միջոցների հաշվին հրատարակել է իր կողմից պատրաստված հին ռուսական բանաստեղծություններ ժողովածուն։
Նրա աշխատանքի արդյունքում բանահյուսության պատմության մեջ առաջին անգամ տպագրվել է ռուսական էպոսների և պատմական երգերի իսկական ձայնագրությունների հավաքածու։


== Հասցեներ ==
1809-1820 թվականներ` փոստատարի տուն Կալուգայի Պոչտովի նրբանցքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Костин А. А. Якубович Андрей Федорович // Словарь русских писателей XVIII века / Отв. ред. А. М. Панченко. — 2010. — Т. 3: Р—Я. — С. 461—463. — 1000 экз. — ISBN 978-5-02-025203-5
Сахаров И. О словаре тульских писателей // Материалы для истории русской литературы : [Сб.] / Изд. [и предисл.] П. А. Ефремова. — СПб.: тип. И. И. Глазунова, 1897.
Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, полутом XXV, стр. 303.
Նիկոլաս Պարեխա

Նիկոլաս Մարտին Պարեխա (իսպ.՝ Nicolás Martín Pareja, ավելի հայտնի որպես՝ Նիկոլաս Պարեխա, հունվարի 19, 1984(1984-01-19)[…], Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան։ Հանդես է գալիս իսպանական «Սևիլյա» ֆուտբոլային ակումբում։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
2004-2006 թվականներին հանդես է եկել արգենտինական «Արխենտինոս Խունիորս» ակումբի կազմում։ 2006-2008 թվականներին հանդես է եկել բելգիական «Անդերլեխտ» ֆուտբոլային ակումբում։ 2008-2010 թվականներին հանդես է եկել իսպանական «Էսպանյոլ» ֆուտբոլային ակումբում։ 2010-2014 թվականներին հանդես է եկել ռուսական «Սպարտակ Մոսկվա» ակումբի կազմում։ 2013 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս իսպանական «Սևիլյա» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։


=== Ազգային հավաքական ===
2010 թվականին 1 խաղ է անցկացրել Արգենտինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
transfermarkt.co.uk-ում.
Անձնական էջը guardian.touch-line.com կայքում Archived 2012-09-14 at the Wayback Machine.(անգլերեն)
Կայքէջը՝ futbolxxi.com-ում
Կայքէջը worldfootball.net կայքում
Փրիդոն Խալվաշի

Փրիդոն Խալվաշի (վրաց.՝ ფრიდონ ხალვაში, մայիսի 17, 1925(1925-05-17), Գեգելիձեեբի (Քեդայի շրջան), Աջարական Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 8, 2010(2010-07-08), Գեգելիձեեբի (Քեդայի շրջան), Քեդայի մունիցիպալիտետ, Աջարիա, Վրաստան), վրացի բանաստեղծ, արձակագիր, Շոթա Ռուսթավելու և Մեմեդ Աբաշիձեի մրցանակների դափնեկիր։
Ծնվել է Աջարիայում Քեդայի շրջանի Գեգելիձեեբի գյուղում։ Ավարտել է Բաթումիի մանկավարժական ինստիտուտը, Մոսկվայի Մ. Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտի գրական բարձրագույն դասընթացները։ Ծավալել է նաև քաղաքական-հասարակական գործունեության՝ եղել է Աջարիայի Գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահը, Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր։
Բազմաթիվ գրքերի հեղինակ է, թարգմանվել է աշխարհի տարբեր լեզուներով, այդ թվամ հայերեն։


== Ֆրիդոն Խալվաշին հայերեն ==
Աքաղաղը մեծ քաղաքում; Մանկության ծառը; «Արվեստները օրենքների չեն ենթարկվում...»; «Ոչ թե քեֆին, այլ ցավին է երգն անհրաժեշտ...»; «Փոքրիկ երկիր, փոքրիկ արև, փոքրիկ լուսին...»; «Այգում ծաղիկն է ինձ նայում թովիչ...»; «Լավ գրքեր շատ կան, դու հարցդ ասա...»; «Արևմտյան Վրաստանի մի հին գյուղի հին օջախում...»; «Երբ գրիչս թաթախում եմ թանաքի մեջ գիշերվա»։ Վրաց ժամանակակից պոեզիա, Ե., ՀԳՄ հրատ., 2007, էջ 21-23։ Թարգմ.՝ Համլետ Կարճիկյան։
Իլյան; Աջարային; Ես չեմ լինի քո հյուրը, Թբիլիսի; Աստված ոչ անի; Ճամփաներ; Ճորոխի սրտի գաղտնիքը։ «Կամուրջ», 2009, էջ 363-366։ Թարգմ.՝ Արա Արթյան։


== Ծանոթագրություններ ==