Օլգա Մատիչ

Օլգա Մատիչ (ի ծնե՝ Օլգա Պավլովա, անգլ.՝ Olga Matich, 1940, Լյուբլյանա, Հարավսլավիայի Թագավորություն), ռուսական ծագմամբ ամերիկացի գրականագետ, մշակութաբան, ռուս գրականության մասնագետ, Կալիֆորնիայի Բերքլիի համալսարանի սլավոնագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր։


== Ծագում և ընտանիք ==
Օլգա Մատիչը քաղաքական գործիչ Վասիլի Շուլգինի (1878-1976) ազգականուհին է։ Շուլգինը եղել է Ալլա Բիլիմովիչի (ի ծնե՝ Շուլգինա, ?-1930) համամայր եղբայրը, որը Մատիչի մորական տատիկն էր։ 1973 թվականին Օլգա Մատիչը առաջին անգամ եղել է ԽՍՀՄ-ում զբոսաշրջային ճամփորդությամբ և նախատեսել է գաղտնի հանդիպել Շուլգինի հետ Վլադիմիրում, որտեղ որ ապրում էր։ Սակայն Մատիչի ամուսինու մոտ քաղցկեղը կրկնվել է, և նա ստիպված է եղել վերադառնալ ԱՄՆ՝ Վլադիմիր այցելությունից մի քանի օր առաջ։
Օլգա Մատիչի մորական պապը եղել է Ալեքսանդր Բիլիմովիչը (1876-1963)՝ ռուս, գերմանացի, ամերիկացի տնտեսագետ։
Հայրը՝ Բորիս Պավլովը (գրական կեղծանունը՝ Բորիս Պիլին, 1905-1994), կադետ, Սպիտակ շարժման մասնակից, «գնդի որդի»։ Գեորգիևյան վերջին ասպետներից մեկն է։
Մայրը եղել է Տատյանա Պավլովան (օրիորդական ազգանունը՝ Բիլիմովիչ)։
Կրտսեր եղբայրը՝ Միխայիլ Պավլովը։


== Կենսագրություն ==
Օլգա Պավլովան ծնվել է 1940 թվականին Լյուբլյանայում (Հարավսլավիայի թագավորություն) ռուս արտագաղթյալների ընտանիքում։ Օլգայի մայրենի լեզուն եղել է ռուսերենը, չորս տարեկանում նա նաև խոսել է սլովեներեն։ Երբ Օլգան եղել է չորս տարեկան, կոմունիստների գալուստով պայմանավորված Հարավսլավիայից փախել են Ավստրիա, ապա տեղափոխվել են Գերմանիա, որտեղ Օլգան սովորել է գերմանական դպրոցում։ Տասնութ տարեկանում 1948 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ։
Ազատ տիրապետում է ռուսերենի, գերմաներենի և անգլերենի։

Կալիֆորնիայի Բերքլիի համալսարանի ռուս գրականության պրոֆեսոր է, որտեղ նախկինում դասավանդել է պապը՝ Ալեքսանդր Բիլիմովիչը։
1978 թվականին օգնել է Վասիլի Ակսյոնովին՝ ԽՍՀՄ-ից Արևմուտք անցկացնելու «Մետրոպոլ» ալմանախի ձեռագիրը։
1981 թվականին Կալիֆորնիայում կազմակերպել և անցկացրել է «The Third Wave: Russian Literature in Emigration» («Երրորդ ալիք՝ ռուսական գրականությունն արտագաղթի մեջ») կոնֆերանսը, որի արդյունքում հրատարակել է նյութերի համանուն ժողովածուն։ Կոնֆերանսի ժամանակ նրան հաջողվել է հավաքվել այդ ժամանակի գրեթե բոլոր առաջատար ռուս արտագաղթյալ գրողներին՝ երբեմն հակադիր քաղաքական և գեղագիտական հայացքներով՝ Վլադիմիր Վոյնովիչ, Անդրեյ Սինյաևսկի, Էդուարդ Լիմոնով, Սաշա Սոկոլով, Նաումա Կորժավին, Վիկտոր Նեկրասով, Յուզ Ալեշկովսկի, Վասիլի Ակսյոնով, Սերգեյ Դովլաթով և շատ ուրիշներ։


== Անձնական կյանք ==
Ինքն իր մասին Օլգա Մատիչն ասել է. «Ես սիրել եմ ապշեցնել, դա շուլգինյան գիծ է»։
Էդուարդ Լիմոնովի վկայությամբ՝ Օլգա Մատիչը սիրավեպ է ունեցել «խանդոտ սևամորթի» հետ (Լիմոնովին դա դուր է եկել)։
Օլգա Մատիչը սիրավեպ է ունեցել Վասիլի Ակսյոնովի հետ։


== Նախատիպ ==
Վասիլի Ակսյոնովի «Անդադար գիշեր ու զօր» վեպում հաճելի կալիֆորնիուհին
Էդուարդ Լիմոնովի «Ստուգիչ կրակոց» պատմվածք


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
ՀեղինակМатич Ольга. Эротическая утопия. Новое религиозное сознание и fin de siecle в России = Erotic Utopia: The Decadent Imagination Russia's Fin de Siecle / Пер. с англ. Елена Островская. — М.: Новое литературное обозрение, 2008. — 400 с. — 2000 экз. — ISBN 978-5-86793-642-6
Матич, О. Музеи смерти: Парижские и московские кладбища. — М.: Новое литературное обозрение, 2021. — 280 с. — (Критика и эссеистика). — ISBN 978-5-4448-1580-9ԽմբագիրLaboratory of Dreams: The Russian Avant-Garde and Cultural Experiment / Ed. by J. E. Boult and O. Matich. — Stanford: Stanford University Press, 1996. — P. 360.ՀոդվածներМатич Ольга. Гендерные проблемы в царстве амазонок: образы женщин в русской культуре рубежа веков // Амазонки авангарда: Александра Экстер, Наталья Гончарова, Любовь Попова, Ольга Розанова, Варвара Степанова, Надежда Удальцова / Под ред. Джона Э. Боулта и Мэтью Дратта; Каталог выставки. — Нью-Йорк; М.: Музей Соломона Р. Гуггенхайма, Государственная Третьяковская галерея, Галарт, 2000. — С. 75—93. — ISBN 0-89207-231-8.
Матич Ольга. Покровы Саломеи: эрос, смерть и история // Эротизм без берегов: Сборник статей и материалов  / Сост. М. М. Павлова. — М.: Новое литературное обозрение, 2004. — С. 90—121.ՀարցազրույցТолстой Иван Два вечера с Ольгой Матич // Радио Свобода. — 16 декабря 2012 года.
Толстой Иван Два вечера с Ольгой Матич // Радио Свобода. — 23 декабря 2012 года.


== Արտաքին հղումներ ==
Վավերագրական ֆիլմ «Օլգա Մատիչ. միապետական-հակահրեայի թոռնուհին» (2006, հեղինակ՝ Վլադիմիր Պապեռնի)
Օլգա Մատիչի էջը Կալիֆորնիայի Բերքլիի համալսարանի կայքում