57-րդ փողոց (Մանհեթեն)

57-րդ փողոց, Նյու Յորքի (ԱՄՆ) Մանհեթենի ամենաաշխույժ փողոցներից մեկը։ Երկկողմանի փողոց (անգլ.) է, որն անցնում է արևելք-արևմուտք Միդթաունի միջով, Սանիտարական բաժնի (անգլ.) նավանորոգարանից Հուդզոն գետի վրա Վեսթ Սայդ Հայվեյ մայրուղուց դեպի փոքր այգի, որը նայում է Իստ Ռիվերին՝ FDR մայրուղու վերևում գտնվող հարթակում։ Հինգերորդ և ութերորդ պողոտաների միջով փողոցը անցնում է Կենտրոնական պարկից երկու բլոկ հարավ։ 57-րդ փողոցը հայտնի է իր հեղինակավոր արվեստի պատկերասրահներով, ռեստորաններով և բարձրակարգ խանութներով։


== Պատմություն ==
Փողոցը նախագծվել է 1811 թվականի Մանհեթենի գլխավոր հատակագծի համաձայն, որով քաղաքային փողոցային ցանցը ստեղծվել էր որպես 15 փողոցներից դեպի «արևելք-արևմուտք» գնացողներից մեկը՝ 30 մետր լայնությամբ (100 ոտնաչափ), մինչ մնացած փողոցները նախատեսված էին 18 մետր լայնությամբ։


== Արևմուտքից արևելք ==

3 կմ երկարությամբ փողոցն անցնում է մի քանի հստակ թաղամասերով՝ առևտրային, մանրածախ և բնակելի օգտագործման տարբեր համադրություններով։
Արևմուտքից առաջին բլոկում՝ Հուդզոն գետի ափին, Տասներկուերորդ պողոտայի 57-րդ փողոցում է գտնվում VIA 57 West-ը (անգլ.), քառանիստ շենքը, որը նախագծվել է դանիացի ճարտարապետ Բյարկե Ինգելսի (անգլ.) կողմից։ Այստեղից դեպի տասներորդ պողոտա կան ցածր արդյունաբերական շենքեր, մի քանի ավտոսրահներ և փոքր բնակելի շենքեր։ Տասներորդ և տասնմեկերորդ (անգլ.) պողոտաների միջև ընկած հատվածի հարավային կողմի մեծ մասը գրավում է CBS Broadcast Center-ը (անգլ.). այստեղ է գտնվում Արևելյան ափի ցանցի հիմնական արտադրական հարթակը։ Փողոցի անունը օգտագործվել է CBS-ի կողմից 1980-ականների վերջին կեսին իր «West 57th» (անգլ.) հեռուստատեսային լրատվական շոուի վերնագրում։
Ավելի մեծ բնակելի շենքեր կան Տասներորդից մինչև Ութերորդ պողոտաները։ Ութերորդ պողոտայից սկսած և դեպի Միտթաուն քաղաքի կենտրոնով շարժվելով դեպի արևելք, փողոցը շարված է մեծ առևտրային և բնակելի բարձրահարկ շենքերով, ինչպիսիք են 57-րդ փողոցի հարավ-արևմտյան անկյունում գտնվող Հերստ թաուերը և Ութերորդ պողոտան։ 57-րդ փողոցի այս հատվածում տեղակայված են մի քանի խոշոր հյուրանոցներ, ինչպիսիք են Le Parker Meridien-ը, և հայտնի ռեստորաններ, ինչպիսիք են՝ «Ռուսական թեյատուն»-ը, որը գտնվում է Յոթերորդ և Վեցերորդ պողոտաների միջև, և մի քանի ամսագրերի գրասենյակներ, ինչպիսիք են The Economist-ը։ 57-րդ և յոթերորդ պողոտաների անկյունում է գտնվում Քարնեգի հոլը։
Բլոկի մեջտեղում, Յոթերորդ և Վեցերորդ պողոտաների միջև, ավարտվում է հետիոտնային փողոցը, որը կոչվում է Վեցուկես (6½) պողոտա (անգլ.), որն անցնում է հյուսիսից հարավ։ 

Վեցերորդ պողոտայից դեպի արևելք փողոցի երկայնքով կան բազմաթիվ շքեղ խանութներ, ինչպիսիք են Van Cleef & Arpels-ը (անգլ.), Tiffany & Co.-ն և Bergdorf Goodman-ը (անգլ.): 57-րդ փողոցի, Հինգերորդ և Մեդիսոն պողոտաների վրա գտնվող խանութները զբաղեցնում են աշխարհի ամենաթանկ հողերը։
Առևտրային և մանրածախ շենքերը գերակշռում են փողոցում մինչև Երրորդ պողոտայի խաչմերուկը, որից հետո մեծ բնակելի շենքերը արագ սկսում են գերակշռել փողոցում։ Այստեղից, Սաթոն Փլեսյի (անգլ.) ավարտին տանող իր վերջին թաղամասերի միջով, փողոցը բաղկացած է փոքրիկ բակերով տներից, շվաքարաններից և փոքր առևտրային հաստատություններից, ինչպիսիք են դեղատները, բանկերի մասնաճյուղերը և ռեստորանները։
57-րդ փողոցն ավարտվում է փոքրիկ զբոսայգում, որը նայում է Իստ Ռիվերին՝ Սաթոն Փլեյսից անմիջապես արևելք։
Ուշագրավ է նաև 300 East-ը (անգլ.), որը նախագծել է Էմերի Ռոթը (անգլ.):


== Միլիարդատերերի փողոց ==
One57-ի՝ Վեցերորդ և Յոթերորդ պողոտաների միջև 306 մետրանոց բնակելի թաղամասի կառուցումից հետո, որն ավարտվեց 2014 թվականին, մեծ թվով գերշքեղ բնակելի երկնաքերեր առաջարկվեցին և կառուցվեցին 57-րդ փողոցի հատվածում՝ Կենտրոնական պարկի հարավային եզրին մոտ։ Այս շենքերում բնակարանների ռեկորդային գների պատճառով մամուլը 57-րդ փողոցի այս հատվածը անվանել է «Միլիարդատերերի փողոց»։ Նման նախագծերը հակասություններ են առաջացնում տնտեսական պայմանների և գոտիավորման քաղաքականության շուրջ, որոնք խրախուսում են այդպիսի շենքերը, ինչպես նաև այդ աշտարակների ունեցած ազդեցությանը հարակից տարածքների վրա և Կենտրոնական պարկի վրա գցած նրանց ստվերի վրա։


== Տրանսպորտ ==
Նյու Յորքի մետրոյի Վեցերորդ պողոտայի 57th Street գծի մետրոյի կայարանը տեղակայված է 57-րդ փողոցի և Վեցերորդ պողոտայի խաչմերուկում և շուրջօրյա սպասարկվում է F և <F> երթուղիների գնացքների կողմից։ Մետրոյի 57th Street-Seventh Avenue գծի Բրոդվեյ, Բի էմ թի կայարանը գտնվում է 57-րդ փողոցում և Յոթերորդ պողոտայում, և սպասարկվում է N, Q, R և W երթուղիներով։
M57-ի և M31-ի միջքաղաքային ավտոբուսային երթուղիները միջանցք են հանդիսանում Տասնմեկերորդ և Առաջին պողոտաների միջև։ M57-ը շարունակվում է Վեսթ սայդից մինչև մետրոյի 72-րդ փողոց կայարանը, իսկ M31-ը անցնում Իսթ սայդից դեպի 92-րդ փողոց և առաջին պողոտա՝ Յորք պողոտայի միջով։
Բրուքլինից, Քուինսից և Սթաթեն Այլենդից մի քանի ավտոբուսային էքսպրես երթուղիներ անցնում են 57-րդ փողոցով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Four Seasons հյուրանոց Մեդիսոնի և Պարկ ավենյուի միջև
Ֆուլեր բիլդինգ (անգլ.) Մեդիսոն ավենյուում. այստեղ տեղակայված են բազմաթիվ պատկերասրահներ
Tourneau (անգլ.) ընկերության ժամերի խանութ սրահ Մեդիսոն ավենյուում
Tiffany & Co. խանութ սրահ Հինգերորդ պողոտայում
Թրամփ Թաուեր
Bergdorf Goodman խանութ սրահ Հինգերորդ պողոտայում
Ascot Chang խանութ սրահ Հինգերորդ պողոտայում
Այժմ գոյություն չունեցող Սթեյնուեյ հոլ (անգլ.) Վեցերորդ պողոտայում
Քարնեգի հոլ Յոթերորդ պողոտայում
Նյու Յորքի ուսանող նկարիչների լիգա Յոթերորդ պողոտայի և Բրոդվեյի միջև
Ռուսական թեյատուն ռեստորան, Քարնեգի հոլից արևելք
Հերսթ թաուեր Ութերորդ պողոտայում
CBS Broadcast Center (անգլ.), Տասներորդից դեպի Տասնմեկերորդ պողոտայում
International Flavors & Fragrances (անգլ.), Տասներորդ և Տասնմեկերորդ պողոտաների միջև


== Խանութներ ==
Վեցերորդ պողոտայի և Պարկ ավենյուի միջև տեղակայված են խանութներ.

Abercrombie & Fitch (անգլ.)
Bergdorf Goodman (անգլ.)
Բրիոնի
Burberry
Bulgari
Chanel
Coach
Dior Homme (անգլ.)
Christian Dior
Hammacher Schlemmer (անգլ.)
Քրիստիան Մարի Մարկ Լակրուա
Jacob & Co (անգլ.)
Miu Miu
Montblanc
Պրադա
Rizzoli Bookstore (անգլ.)
Yves Saint Laurent
Tiffany & Co.
Tourneau
Turnbull & Asser (անգլ.)
Van Cleef & Arpels
Louis Vuitton


== Գրականության մեջ ==
Իր կյանքի մի հատված, բնակվելով այս փողոցում, նկարագրել է Էդուարդ Վենիամինովիչ Լիմոնովը «Իր ծառայի պատմությունը» և «Գլամուրային դրախտի երեխաները» գրքերում։


== Ծանոթագրություններ ==