armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պաշտպանական հարմարանքներ

Պաշտպանական հարմարանքներ աշխատանքի պրոցեսում մարդու օրգանիզմը արտաքին վնասակար ազդակներից (փոշի, գազեր, գոլորշիներ, ուլտրամանուշակագույն և ինֆրակարմիր ճառագայթում, բարձր ռադիոակտիվություն, աղմուկ, վիբրացիա, թունաքիմիկատներ, էլեկտրա և ջերմահարություն, խոնավություն և այլն) պաշտպանող միջոցներ։ Պաշտպանական հարմարանքները լինում են ընդհանուր և անհատական։ Ընդհանուր պաշտպանական հարմարանքներ են կարծր նյութերի մշակման ժամանակ թռչող կտորների ճանապարհին տեղադրվող վահանները, էլեկտրա- և ջերմամեկուսիչները, ռետինե ուղեգորգերը, օդափոխիչ սարքավորումները և այլն։ Անհատական պաշտպանական հարմարանքներ են բնական և սինթետիկ գործվածքներից պատրաստված արտահագուստը (կոստյում, կոմբինեզոն, խալաթ, ներքնահագուստ, գոգնոցներ), պաշտպանական կոշիկները (երկարաճիտ, կրկնակոշիկներ և այլն), ձեռնոցները և թևնոցները (պլաստմասսայից, բրեզենտից և այլն)։ Գլուխը մեխանիկական վնասվածքներից, այրվածքներից են պաշտպանում են սաղավարտով, գլխաշորով, գլխարկով և այլն, աչքերը՝ ակնոցներով, կիսադիմակներով, վահանիկներով, շնչառության օրգանները՝ ֆիլտրերով (հակագազեր) և մեկուսիչ սարքերով (պնևմակոստյում, պնևմասաղավարտ, թթվածնային սարքեր և այլն)։ Աղմուկի դեմ օգտագործվում են հատուկ ականջակալներ։
Հոկտեմբերի 31

Հոկտեմբերի 31, տարվա 304-րդ (նահանջ տարիներին՝ 305-րդ) օրն է։ 

Տարվա ավարտին մնում է 61 օր։


== Դեպքեր ==
1517 - Մարտին Լյութերն իր 95 թեզիսները փակցնում է Վիթենբերգի եկեղեցու դռանը
1864 - Նևադան հայտարարվում է Միացյալ Նահանգների 36-րդ նահանգը
1931՝ լույս տեսավ «Աշտարակ» շրջանային թերթը
1941՝ տասնչորս տարի տևած աշխատանքներից հետո ավարտվում է Ռաշմոր լեռան քանդակների ստեղծումը
1956 - Սուեզի ճգնաժամը՝
Ֆրանսիան և Միացյալ Թագավորությունն սկսում են Եգիպտոսի ռմբահարումը, ստիպելու համար, որ վերաբացվի Սուեզի ջրանցքը
1961 - Մոսկվայում Իոսիֆ Ստալինի մարմինը դուրս է բերվում Լենինի դամբարանից
1984 - Հնդկաստանի վարչապետ Ինդիրա Գանդիին սպանում են նրա երկու սիքհ հավատքի թիկնապահները
1999՝ EgyptAir ընկերության SU-GAP օդանավն ընկավ Ատլանտյան օվկիանոսը։ Զոհվեցին օդանավում եղած բոլոր 217 մարդիկ
2011՝ աշխարհի բնակչությունը դառնում է յոթ միլիարդ, այդ օրը ՄԱԿ-ը հայտարարում է յոթ միլիարդի օր


== Ծնունդներ ==
1632 - Յան Վերմեեր Johan Vermeer հոլանդացի գեղանկարիչ (մ. 1675)
1760 - Կացուշիքա Հոքուսայ, ճապոնացի նկարիչ (մ. 1849)
1795 - Ջոն Քիթս John Keats անգլիացի ռոմանտիկ բանաստեղծ (մ. 1821)
1821 - Կարել Հավլիչեկ-Բորովսկի Karel Havlicek-Borovsky չեխ քաղաքական գործիչ, բանաստեղծ և հրապարակախոս (մ. 1856)
1874 - Էդգար Շահին, հայ նկարիչ (մ. 1947)
1892 - Ալեքսանդր Ալյոխին Александр Александрович Алехин ռուս շախմատիստ (մ. 1946)
1895 - Լիդդել Հարտ, ֆրանսահայ անգլիացի ռազմական պատմաբան և տեսաբան (մ. 1970)
1898 - Հմայակ Հախնազարյան, գեներալ-մայոր (մ. 1987)
1907 - Եվգենի Խարաձե ევგენი ხარაძე վրացի աստղագետ (մ. 2001)
1922 - Անատոլի Պապանով Анатолий Дмитриевич Папанов ռուս սովետական դերասան (մ. 1987)
1929 - Սլավիկ Պարոնյան, նկարիչ (մ. 2014)
Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
Արմեն Ավագյան (զ. 1992)
1950 - Զահա Հադիդ Zaha Mohammad Hadid ծնունդով իրաքցի, բրիտանացի կին ճարտարապետ
1983 - Ալեքսանդր Գրիշչուկ, ռուս շախմատիստ, գրոսմայստեր (1999)
1986 - Նազիկ (Նազելի) Ավդալյան, հայ ծանրորդուհի


== Մահեր ==
1817՝ հայ եկեղեցական Դավիթ Ե Էնեգեթցի
1921՝ հունական ծագումով ռուս նկարիչ Կիրիակ Կոստանդի (*1852)
1974՝ վրացի սովետական կինոյի և թատրոնի ռեժիսոր Միխեիլ Ճիաուրելի (*1894)
1978՝ խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր Ասքանազ Կարապետյան
1984՝ հնդկուհի քաղաքական գործիչ Ինդիրա Գանդի</ref> (*1896)
Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
1992 - Վալերի Աղաբեկյան (*1947)
1993՝ իտալացի կինոռեժիսոր Ֆեդերիկո Ֆելինի (*1920)
2003՝ հեռուստահաղորդավար և հասարակական գործիչ Ռոբերտ Մավիսակալյան (*1940)
2008՝ նկարիչ Ալեքսանդր Գրիգորյան (*1927)
2011 - Ֆլորիան Ալբերտ,հունգարացի ֆուտբոլիստ


== Տոներ ==
Հելոուին Helloween
Նշվում է ԱՄՆ-ում և անգլերենախոս այլ երկրներում
Ռեֆորմացիայի օր՝
Սլովենիա
Գերմանիա
Լութերական եկեղեցի


== Ծանոթագրություններ ==
Լապինկա

Լապինկա (ռուս.՝ Лапинка≥), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կրասավինո գետի աջ ափին՝
717 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000013538
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103001353
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Sehnsucht (այլ կիրառումներ)

Sehnsucht, կարող է վերաբերել՝

Sehnsucht - շվեյցարական Lacrimosa խմբի տասներորդ ալբոմը
Sehnsucht - գերմաներեն գոյական՝ համարժեք «կարոտ», «ձգտում» և «փափագ» բառերին կամ ավելի լայն իմաստով օգտագործվում է շատ ուժեղ կարոտը նկարագրելու համար
Sehnsucht - գերմանական «Rammstein» Neue Deutsche Härte խմբի 2-րդ ստուդիական ալբոմը
Դուբովկա (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴուբովկաԴուբովկա (ուկրաիներեն՝ Дубівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1930 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դուբովկա գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 130 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սանոպադ

Սանոպադ  (ռուս.՝ Санопадь), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի թերակղզում։ Գետի երկարությունը 25 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19070000112120000012867


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պաոլո Հուրտադո

Քրիստոֆեր Պաոլո Սեսար Հուրտադո Հուերտաս (իսպ.՝ Cristopher Paolo César Hurtado Huertas, հուլիսի 27, 1990(1990-07-27), Կալյաո, Պերու), պերուացի ֆուտբոլիստ, թուրքական «Կոնյասպոր» ակումբի և Պերուի ազգային հավաքականի վինգեր։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։


== Ակումբային կարիերա ==

Հուրտադոն իր կարիերան սկսել է «Ալյանսա Լիմա» ակումբում։ 2008 թվականին կատարել է իր նորամուտը Պերուի առաջնությունում։ Մարտի 10-ին՝ «Սեսար Վալեխո» ակումբի դեմ խաղում Պոլոն խփել է իր առաջին գոլը մայրաքաղաքային ակումբի կազմում։ 2009 թվականին վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է «Խուան Աուրիչ»։ Ապրիլի 19-ին՝ «Սպորտ Անկաշ» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը նոր թիմի կազմում։ Մայիսի 10-ին՝ «Սեսար Վալեխո» ակումբի դեմ խաղում Հուրտադոն խփել է իր առաջին գոլը հօգուտ «Խուան Աուրիչի»։ Վարձավճարային պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո Պաոլոն դարձել է «Ալյանսա Լիմայի» հիմնական կազմի խաղացող։
2012 թվականի ամռանը Հուրտադոն տեղափոխվել է պորտուգալական «Պասուշ դե Ֆերեյրա»։ Օգոստոսի 19-ին «Մորեյրենսե» ակումբի դեմ խաղում Հուրտադոն կատարել է իր նորամուտը Սանգրիշ Լիգայում։ Սեպտեմբերի 2-ին՝ «Բրագա» ակումբի դեմ խաղում Պաոլոն խփել է իր առաջին գոլը հօգուտ «Պասուշի»։
2014 թվականին Հուրտադոն վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է ուրուգվայական «Պենյառոլ»։ Փետրվարի 23-ին մայրաքաղաքային «Ռասինգ» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Ուրուգվայի առաջնությունում։ Նույն թվականի ամռանը Պաոլոն վերադարձել է Պորտուգալիա։
2015 թվականի ամռանը Հուրտադոն տեղափոխվել է անգլիական «Ռեդինգ»՝ կնքելով երեք տարվա պայմանագիր։ Սեպտեմբերի 19-ին «Բրիստոլ Սիթի» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Չեմպիոնշիպում։ Չկարողանալով ամրապնդել իր դիրքերը Անգլիայում և «Ռեդինգի» կազմում մասնակցելով միայն առաջնության հինգ խաղի՝ Հուրտադոն 2016 թվականի հունվարին վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է պորտուգալական «Վիտորիա» (Գիմարայնշ) մինչև 2015/16 մրցաշրջանի ավարտը։ Փետրվարի 21-ին՝ «Բրագա» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը նոր թիմի կազմում։ Մայիսի 14-ին «Արոկա» ակումբի դեմ խաղում Պոլոն խփել է իր առաջին գոլը «Վիտորիայի» կազմում։ Մրցաշրջանի ավարտին ակումբը գնել է Հուրտադոյի տրանսֆերը «Ռեդինգից»։
2018 թվականի ամռանը Պաոլոն տեղափոխվել է թուրքական «Կոնյասպոր»։


== Միջազգային կարիերա ==
2011 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Բոլիվիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Հուրտադոն կատարել է իր նորամուտը Պերուի հավաքականում։ 2013 թվականի մարտի 27-ին Տրինիդադ և Տոբագոյի հավաքականի դեմ խաղում Պաոլոն խփել է իր առաջին գոլը Պերուի հավաքականի կազմում։
2015 թվականին Պաոլոն Պերուի հավաքականի կազմում դարձել է Չիլիում անցկացվող Ամերիկայի գավաթի խաղարկության բրոնզե մեդալակիր։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Պարագվայի, Վենեսուելայի, Կոլումբիայի և Բոլիվիայի։
2018 թվականին Հուրտադոն մասնակցել է Ռուսաստանում անցկացվող աշխարհի առաջնությանը, որի ընթացքում խաղացել է Ավստրալիայի հավաքականի դեմ։


=== Գոլերը Պերուի հավաքականում ===


== Ձեռքբերումներ ==
Միջազգային
 Պերու

 Ամերիկայի գավաթ – 2015


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը sports.ru կայքում
Paolo Hurtado at footballdatabase.eu
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
Օզորնիցա

Օզորնիցա (ռուս.՝ Озорница), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յուրյանսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վելիկայա գետի աջ ափին՝ 43 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 38 կմ է, ավազանի տարածքը 137 կմ2։
Գետի ակունքը գտնվում է Հյուսիսային Ուրալի լեռներում, Յուրյա գյուղից 37 կմ հյուսիս-արևմուտք սահմանի մոտակայքում Մուրաշինսկի շրջանում։ Գետը հոսում է հարավ-արևելք։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100034464
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103446
Ավազանի կոդը - 10.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Տես նաև ==
Օզերնիցա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բելու Կամպու

Բելու Կամպու (պորտ.՝ Belo Campo), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավկենտրոնական մասի մարզում։ Մտնում է Վիկտորիա դա Կոնկիստայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 20 101 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 608,594 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 33,0 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Համայնքը հիմնադրվել է 1962 թվականի փետրվարի 23-ին


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 31 001 120,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1633,53 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,631 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ֆաբրիցիո Մորո

Ֆաբրիցիո Մորո (իտալերեն՝ Fabrizio Moro, ապրիլի 9, 1975(1975-04-09), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի երաժիշտ, հեղինակ-կատարող: Իր կարիերայի 20 տարիների ընթացքում թողարկել է 12 ալբոմ: Վեց անգամ մասնակցել է Սան Ռոմանի փառատոնին` 2000, 2007, 2008, 2010, 2017 և 2018 թվականներին: 2007 թվականին Սան Ռեմոյի փառատոնին արժանացել է «Նոր ձայն» անվանակարգում «Pensa» («Մտածիր») երգով, նվիրված մաֆիայի զոհերին: 2018 թվականին Էրմալ Մետայի հետ միասին հաղթեց Սան Ռեմոյի փառատոնում «Non mi avete fatto niente» երգով («Դուք ինձ ոչինչ չեք արել»): Էրմալ Մետան և Ֆաբրիցիո Մորոն ներկայացրել են Իտալիան «Եվրատեսիլ» երգի մրցույթում, որը տեղի է ունեցել 2018 թվականի մայիսի 8-12 Լիսաբոնում:


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմ ===
2000 – Fabrizio Moro
2005 – Ognuno ha quel che si merita
2007 – Pensa
2008 – Domani
2009 – Barabba
2010 – Barabba
2013 – L'inizio
2015 – Via delle Girandole 10
2017 – Pace


=== Համերգային ալբոմ ===
2011 – Atlantico Live


=== Կոմպիլյացիա ===
2016 – Il meglio di Fabrizio Moro - Grandi successi
2018 – Parole rumori e anni


=== Սինգլներ ===
1996 – Per tutta un'altra destinazione
2000 – Un giorno senza fine
2004 – Eppure pretendevi di essere chiamata amore
2005 – Ci vuole un business
2007 – Pensa
2007 – Fammi sentire la voce
2007 – Parole rumori e giorni
2008 – Eppure mi hai cambiato la vita
2008 – Libero
2009 – Il senso di ogni cosa
2009 – Barabba
2010 – Non è una canzone
2011 – Respiro
2011 – Fermi con le mani
2013 – Sono come sono
2013 – L'eternità
2013 – Babbo Natale esiste
2015 – Acqua
2015 – Alessandra sarà sempre più bella
2016 – Sono anni che ti aspetto
2017 – Portami via
2017 – Andiamo
2017 – La felicità
2018 – Non mi avete fatto niente (con Ermal Meta)


== Ծանոթագրություններ ==
Երկուն

Երկուն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բույսերի պատշպանությունը Հայաստանում

Բույսերի պաշտպանությունը Հայաստանում, Գյուղատնտեսական ու անտառային բույսերի վնասատուների և հիվանդությունների ուսումնասիրությունն ու դրանց դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների մշակումը հանրապետությունում սկսվել են 1920-1930-ական թվականներից։ 1924 թվականին ՀԽՍՀ հողժողկոմատին կից կազմակերպվել է բույսերի պաշտպանության բաժին, 1929 թվականին՝ բամբակենու վնասատուների ու հիվանդությունների Հայաստանի և Նախիջևանի գիտահետազոտական կայանը, 1933 թվականին՝ Բույսերի պաշտպանության գիտահետազոտական ինստիտուտն (1998 թվականից՝ Երկրագործության և բույսերի պաշտպանության գիտական կենտրոն), 1980 թվականին՝ «Հայգյուղքիմիա» արտադրագիտական հանրապետական միավորումը։ Ոաումնասիրվել են բամբակենու, շաքարի, ճակնդեղի, առվույտի, խնձորենու, խաղողի վազի, ամբարային վնասատուների, սեխի ճանճի, բանջարանոցային և այլ բույսերի վնասատուների տեսակային կազմը, կենսակերպը, զարգացման առանձնահատկությունները, միաժամանակ մշակվել են դրանց դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցներ (Մ. Մակարյան, Գ. Մարջանյան, Ա. Բաբայան և ուրիշներ)։ Հետազոտվել են նաև բամբակենու, շաքարի ճակնդեղի, ծխախոտի, ցորենի, պտղատու ծառերի, խաղողի վազի, ինչպես նաև բանջարաբոստանային բույսերի, թիթեռնածաղկավոր ցանովի խոտաբույսերի տարբեր հիվանդություններ, դրանց տարածվածությունը, վնասակարարության աստիճանը, մշակվել դրանց դեմ պայքարի միջոցներ (Ա. Բաբայան, Ն. Քեչեկ, է. Աֆրիկյան, Ռ. Բատիկյան, Վ. Գուլքանյան, Յու. Սենեքերիմյան և ուրիշներ)։ Մոլախոտերի դեմ քիմիական քաղհանի համար հետազոտվել են տարբեր հերբիցիդներ, ընտրվել դրանցից առավել արդյունավետները (Գ. Դարբինյան, Ա. Քալանթարյան և ուրիշներ), սինթեզվել են նոր հերբիցիդներ (Վ. Դովլաթյան), դրանց անվտանգ օգտագործման համար ստեղծվել հարմարանքներ (Ռ. Սարգսյան)։ Ուսումնասիրվել են պտղատուների, կորիզավորների, խաղողի վազի, մորմազգի բանջարային բույսերի վնասատուների տեսակային կազմը, կենսակերպը, տարածվածությունը, կենսաէկոլոգ առանձնահատկությունները, մշակվել դրանց դեմ պայքարի միջոցներ (Հրանտ Թերլեմեգյան, Ալֆրեդ Գրիգորյան, Արմենակ Տեր-Գրիգորյան, Արա Մանվելյան և ուրիշներ), բուսանողի մեջ պեստիցիդների մնացորդների որոշման մատչելի մեթոդներ, որոնց օգնությամբ ճշտվել են սպասվելիք անվտանգության ժամկետները (Լևոն Աճեմյան և ուրիշներ)։ Երկրագործության և բույսերի պաշտպանության գիտական կենտրոնի էնդոմոտոլոգիայի, ֆիտոպաթոլոգիայի ու պեստիցիդների մնացորդների ուսումնասիրության բաժիններում և լաբորատորիաներում հետազոտվում են մշակաբույսերի հիվանդությունների, վնասատուների, մոլախոտերի դեմ պայքարի ժամանակակից մեթոդներ ու արտադրության մեջ դրանց ներդրման խնդիրները։
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայանի դիմաքանդակ

Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայանի դիմաքանդակ, հայ քանդակագործ Արա Սարգսյանի ստեղծած փայտաքանդակը։ Քանդակը պատկերում է հայազգի խորհրդային դիրիժոր, ԽՍՀՄ Ժողովրդական արտիստ Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայանին։ 1940-1941 թվականներին տեղափոխվել է փայտի վրա։


== Նկարագրություն ==
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայանի դիմաքանդակը կոմպոզիտոր Նիկողայոս Տիգրանյանի դիմաքանդակի հետ կարևորագույն տեղ է զբաղեցում Արա Սարգսյանի ստեղծագործության մեջ։ 
Ի տարբերություն վիեննական շրջանի երաժիշտների, որոնց մեջ Արա Սարգսյանը փնտրում էր խաղաղություն և ռոմանտիզմ՝ այս քանդակում քանդակագործի համար առաջնային էր Մելիք-Փաշայանի նվագավարական թռիչքը։ Դա արտահայտելու նպատակով դիրիժորի գլուխն ու պարանոցը վեր են խոյանում պատվանդանից՝ կարծես ձգտելով պոկվել սեփական մարմնից։ Քթից դեպի աչքերը տանող կտրուկ անցումը մեղմացնելու և երաժշտականության տպավորությունն ուժեղացնելու նպատակով քանդակագործն օգտագործել է ակնոց, որի շրջանակը թանձրացնում է դիրիժորի ակնախոռոչների ստվերները։ Դիմաքանդակը լի է շարժմամբ, հարուստ ներքին կյանքով։ 
Դուրի՝ առաջին հայացքից անփույթ թվացող, բայց իրականում հատուկ ընտրված հետքերը քանդակի մակերևույթի վրա ստեղծում են լույսի ու ստվերի յուրահատուկ խաղ՝ կերպարին հաղորդելով անհանգստություն։
Քանդակագործը չի սահմանափակվել ստեղծագործության երաժշտականությամբ։ Միաժամանակ ներկայացրել է նաև Մելիք-Փաշայանի անհատականությունը՝ ստեղծելով ռեալիստական աշխատանք և պահպանելով քանդակի նյութականությունը։


== Տես նաև ==
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (դիրիժոր)
Նիկողայոս Տիգրանյանի դիմաքանդակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Իր բազմաբովանդակ գործունեությամբ անբաժան է հայ ժողովրդի և նրա մշակույթի պատմությունից»․․․ Արա Սարգսյան (լուսանկարներ)
Աննա Ամբակումյան

Աննա Ալեքսանդրի Ամբակումյան (հոկտեմբերի 18, 1919(1919-10-18), Երևան, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն - սեպտեմբերի 21, 1999(1999-09-21), Երևան, Հայաստան), հայ դաշնակահարուհի, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1973)։ Արվեստագիտության թեկնածու (1954)։


== Կենսագրություն ==
1945 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան։ 1948 թվականից դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում, 1968 թվականից՝ ամբիոնի վարիչ, 1972 թվականից՝ պրոֆեսոր։ Հանդես է եկել մենահամերգներով սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։


=== Նվագացանկ ===
Կոմիտաս
Արամ Խաչատրյան
Առնո Բաբաջանյան
Ռուս և արևմտաեվրոպական կոմպոզիտորների երկեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բունքյո

Բունքյո (ճապ.՝ 文京 Բինքյո քու), Տոկիոյի հատուկ շրջաններից մեկը։ Հիմնադրվել է 1947 թվականի մարտի 15-ին։ Հայտնի է որպես խորոշագույն ուսումնական կենտրոն։ Մեյձիի դարաշրջանից սկսած՝ այստեղ ապրել են բազմաթիվ գրողներ (օրինակ՝ Նացումե Սոսեկի), ինչպես նաև գիտնականներ և քաղաքական գործիչներ։ Այժմ Բյունքյոում տեղակայված են մասնավոր բժշկական կենտրոններ, համալսարանական հիվանդանոցներ, «Տոկիո Դոում Սիթի» սպորտի և զվարճանքի համալիր և Տոկիոյի համալսարանը։
2005 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքականը կազմում է 180 209 մարդ, այդ թվում՝ շուրջ 6500 օտարերկրացիներ։ Բնակչության խտությունը՝ 15 930 մարդ/կմ², ընդհանուր տարածքը՝ 11,31 կմ²։ Սահմանակցում է Շինջուքու, Չիյոդա, Թայտո, Թոշիմա, Քիտա և Արաքավա շրջանների հետ։


== Հիմնական թաղամասեր ==
Հոնգո
Յայոյ
Հակուսամ


== Քաղաքականություն և կառավարություն ==
Բունքյոյի ներկայիս քաղաքապետ Հիրոնոբու Նարիսավան անկուսակցական է։ Քաղաքային խորհուրդը բաղկացած է 34 ընտրովի անդամներից․ առաջատար դերերը խաղում են Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունը, Ճապոնիայի դեմոկրատական կուսակցությունն ու Կոմեյտո։


== Քույր քաղաքներ ==
 Գերմանիա, Կայզերսլաուտերն


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Դանուբի Վյորթ

Զյուն Դանուբի Վյորթ (գերմ.՝ Wörth an der Donau), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալցի վարչական կենտրոնին։ Մտնում է Ռեգենսբուրգ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4425 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական)։ Զբաղեցնում է 52,34 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 75 210։
Քաղաքը բաժանված է 7 քաղաքային շրջանների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Գալաթայի աշտարակ

Գալաթայի աշտարակ (թուրքերեն՝ Galata Kulesi, հունարեն՝ Πύργος του Γαλατά), գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական հատվածում՝ Գալաթա թաղամասում՝ բարձր թմբի վրա։ Այն տեսանելի է քաղաքի կենտրոնական բոլոր հատվածներից։ Աշտարակի բարձրությունը 61 մետր է, շրջագիծը 9 մետր, իսկ ծովից բարձրությունը՝ 140 մետր։ Այն Ստամբուլի այցեքարտերից մեկն է։


== Պատմություն ==
Հայտնի է, որ դեռևս V դարում, այս վայրերում կառուցված է եղել աշտարակ։ Երբ ջենովացիները գրավեցին այս տարածքները բյուզանդացիներից և հիմնեցին այստեղ իրենց գաղութը, 1341 թվականին նրանք սկսեցին կառուցել պաշտպանիչ պատեր։ 1348—1349 թվականներին բլրի վրա նրանք կառուցեցին աշտարակ, որը պահպանվել է մինչ մեր օրերը։ Այն ժամանակ նրանք աշտարակը անվանեցին «Հիսուսի աշտարակ» և այն հանդիսանում էր մի ուրույն փարոս առևտրականների և ծովագնացների համար։ Պաշտպանիչ պատի որոշ հատվածներ պահպանվել են մինչ օրս։

Իր ներկայիս անվանումը աշտարակը ստացել է դեռևս Օսմանյան կայսրության օրոք։ Մեհմեդ II Ֆաթիհը կրճատեց աշտարակի բարձրությունը 6,8 մետրով` հեռացնելով գմբեթը։ Մուրադ III սուլթանի կառավարման տարիներին աշտարակը կիրառվել է որպես աստղադիտարան։
1791 թվականին աշտարակը վերակառուցվել է։ Այն ժամանակ աշտարակի բարձրությունը կազմում էր 45 մետր։ 1832 թվականին վերակառուցումից հետո ավելացվեց աշտարակի վերին հատվածը։ Այդպես ի հայտ եկավ դիտասրահը։ Աշտարակում տեղակայված պահակախումբը հսկում էր Ստամբուլի հյուսիսային հատվածը և Ոսկեղջյուրը։
1875 թվականին աշտարակը ձեռքբերեց ժամանակակից տեսքին մոտ էքստերիեր։ 1964-ից 1967 թվականներին աշտարակը վերակառուցվեց։ Վերակառուցվեց աշտարակի կոնաձև գմբեթը։ Այնուհետև աշտարակում տեղադրեցին վերելակ։
Ներկայումս աշտարակի վերին հատվածում տեղակայված է ռեստորան, գիշերային ակումբ և դիտասրահ։ Աշտարակը համարվում է թանգարանային օբյեկտ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աստերոիդների ցանկ (223301-223400)

Աստերոիդների ցանկ (223201-223300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (223401-223500)
 Աստերոիդների ցանկ (223201-223300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (223401-223500)
Սեն Մարտեն դը Բավել

Սեն Մարտեն դը Բավել (ֆր.՝ Saint-Martin-de-Bavel)), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն-Ալպեր երկրամասի Վիրյո լը Գրան կանտոնում։ Համայնքի շրջանը Բելլեն է։
Կոմունայի կոդը՝ 01372։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 420 կմ հարավ-արևելք, դեպի արևելք՝ Լիոն քաղաք, 70 կմ է և 55 կմ հարավ-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։


== Կլիմա ==
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են ոչ հաճախ, հիմնականում ամռան ամիսներին։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 443 մարդ։


== Ադմինիստրացիա ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 267 մարդկանցից 217-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 50-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 81,3% է, 1999 թվականին՝ 68,5%)։ 217 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 201-ը (102 տղամարդ, 99 կին), գործազուրկ է եղել 16 մարդ (8 տղամարդ և 8 կին)։ 50 պասիվներից 19 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 23-ը՝ թոշակառու, 8 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
cassini.ehess.fr. Ստուգված է 25 մարտի 2011
Գուրովկա (այլ կիրառումներ)

Գուրովկա, կարող է վերաբերել՝

Գուրովկա - գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանում
Գուրովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում
Զեյվա (Շահումյանի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զեյվա (այլ կիրառումներ)
Զեյվա, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ 1990-ական թվականների հայ-ադրբեջանական պատերազմից հետո գտնվում է հակառակորդի հսկողության տակ։
Նախկինում մտնում էր Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառի մեջ։


== Արտաքին հղումներ ==
Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
2020 թվականի ալբոմների ցանկ

Ստորև ներկայացված է 2020 թողարկված կամ թողարկվելիք ալբոմների ցանկը։ Ալբոմները պետք է նկատելի լինեն, ինչը սահմանվում է հուսալի աղբյուրների կողմից զգալի լուսավորությամբ։


== Առաջին եռամսյակ ==


=== Հունվար ===


=== Փետրվար ===


=== Մարտ ===


== Երկրորդ եռամսյակ ==


=== Ապրիլ ===


=== Մայիս ===


=== Հունիս ===


== Երրորդ եռամսյակ ==


=== Հուլիս ===


=== Օգոստոս ===


=== Սեպտեմբեր ===


== Հետաձգված կամ թողարկվելիք ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 1973

Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 1973, Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 13-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Տոտտենհեմ Հոտսպուր» ֆուտբոլային ակումբը 1–0 հաշվով՝ «Նորվիչին»։ Խաղը կայացավ Լոնդոնի Ուեմբլի մարզադաշտում։
Էֆավիրենց/լամիվուդին/տենոֆովիր

Էֆավիրենց/լամիվուդին/տենոֆովիր (EFV/3TC/TDF), վաճառվող Telura անվան  տակ, հակառետրովիրուսային դեղերի վիքսված դեղաչափերի կոմբինացիա՝ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ բուժման համար։ Այն պարունակում է էֆավիրենց, լամիվուդին և տենոֆովիր։ 2010 թվականի տվյալներով այն զարգացող երկրներում առաջին շարքի դեղամիջոց է։ Այն օգտագործվում է պերօրալ։
Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են հոդացավերը, գլխացավը, դեպրեսիան, քնի խանգարումը և քորը։ Ծանր կողմնակի ազդեցություններից են դեպրեսիան, փսիխոզը, օստեոներկոզը։ Էպիլեպսիա ունեցած մարդկանց մոտ այն կարող է ցնցումների հաճախականությունը մեծացնել։ Մեծ ուշադրություն պետք է դարձնել երիկամային խնդիրների դեպքում։ Հղիության դեպքում կիրառության անվտանգ լինելը պարզ չէ։
Այն ԱՀԿ դեղերի ցուցակում է որպես առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղերից մեկը։ 2011 թվականի տվյալներով մեկ տարվա օգտագործման արժեքը 154$ էր։ Այս դեղը նախնական հաստատում ստացել է ԱՄՆ-ում 2014 թվականին։ Այդ դեղի հասանելիությունը և կարևորությունը աջակցվում է Medecins Sans Frontieres-ի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալաբեկյան

Ալաբեկյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Օղլան Դալա

Օղլան Դալա, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Վայքի լեռնաշղթայի հարավային հատվածում, Արփա գետի ստորին հոսւսնքի աջ կողմում։ 1905 թ. այստեղ է ապաստան գտել թուրք խուժանից փախած Վերին Նորաշեն գյուղի հայ բնակչությունը («Մշակ», էջ 122, 1905 թ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ներատոմային մասնիկ

Ներատոմային մասնիկ, մասնիկ, որի չափերը փոքր են ատոմի չափերից։ Ներատոմային մասնիկները լինում են երկու տիպի՝ տարրական, որոնք ըստ արդի տեսության բաղկացած չեն այլ մասնիկներից, և բաղադրյալ։ Ուսումնասիրվում են տարրական մասնիկների ֆիզիկայում և միջուկային ֆիզիկայում։
Ատոմի կազմի մեջ մտնող ներատոմային մասնիկներից են էլեկտրոնը, նեյտրոնը, պրոտոնը։ Պրոտոնը և նեյտրոնը կազմված են քվարկներից։


== Պատմություն ==
«Ներատոմային» (անգլ.՝ subatomic ենթաատոմային) մասնիկ տերմինը 1960֊ականների ռետրոնիմ է՝ տարբերակելու համար մեծ թվով բարիոնները և մեզոնները (որոնք ներառում են հադրոնները) այն մասնիկներից, որոնք իսկապես տարրական են։ Դրանից առաջ հադրոնները սովորաբար համարվում էին տարրական մասնիկներ, քանի որ նրանց կազմությունը հայտնի չէր։
Բացահայտված կարևոր ներատոմային մասնիկներից են՝


== Տես նաև ==
Պրոտոն
Նեյտրոն
Էլեկտրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Պյուհալեպա (այլ կիրառումներ)

Պյուհալեպա, կարող է վերաբերել՝

Պյուհալեպա - գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում
Պյուհալեպա - շրջան Էստոնիայի Հիյումաա նահանգում
Չե (գետ)

Չե (ռուս.՝ Че), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Լոուխսկի շրջանում։ Թափվում է Վերին Կումոզերա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սպիտակ ծով, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000712102000002254
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000225
Ավազանի կոդը - 02.02.00.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
(3539) Վոյմար

(3539) Վոյմար (անգլ.՝ Weimar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1967 թվականի ապրիլի 11-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,659047 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2439 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0742 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1583,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227308 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,64° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3539) Վոյմար աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստոկհոլմի շրջանի թանգարան

Ստոկհոլմի շրջանի թանգարան (շվեդերեն՝ Stockholms läns museum), Ստոկհոլմի շրջանի Նակկա կոմունայի Սիկլա ռիթեյլ պարկում տեղակայված թանգարան, որը լուսաբանում է Ստոկհոլմի շրջանի պատմությունը բացառությամբ կենտրոնական Ստոկհոլմի (այն լուսաբանում է Ստոկհոլմի քաղաքային թանգարանը և Միջնադարյան Ստոկհոլմի թանգարանը)։
Թանգարանը սպասարկում է շրջանի բնակիչներին, հատկապես նրանց, ովքեր ապրում են առանց տեղական շրջանային թանգարանի։ Այն փաստաթղթերով ներկայացնում է ինչպես երկրի նախապատմական, այնպես էլ պատմական կառույցները և խթանում է ստոկհոլմցիներին այցելելու պատմական վայրեր՝ կազմակերպելով այդ վայրերը միմյանց հետ կապող «մշակութային ուղիներ»։ Շրջանի պատմությունը մարդկանց ներկայացնելու համար թանգարանն առցանց տեղադրել է մեծ քանակությամբ տեքստեր և պատմական լուսանկարներ։
Թանգարանը նաև տրամադրում է տեղեկություններ այն մասին, թե ինչպես կարելի է պահպանել հին շենքերը և խթանել պատմական կառույցները վերականգնելիս ավանդական նյութերի օգտագործումը։
Թանգարանի տարածքը ներառում է Մյուլարեն հովտի և Ստոկհոլմի կղզեխմբի մեծ մասեր, ավելի քան 700 ռունիական քարեր, և, քանի որ Ստոկհոլմը դարեր շարունակ հանդիսանում է Շվեդիայի մայրաքաղաք, բազմաթիվ թագավորական առանձնատներ, պալատներ, ինչպես նաև լավ պահպանված տնամերձ հողատարածքներ ու գյուղացիական տնտեսություններ։ Թանգարանում նաև փորձում են կենտրոնանալ Ստոկհոլմի ժամանակակից պատմության, ներառյալ նրա արվարձանների վրա։


== Տես նաև ==
Ստոկհոլմի պատմություն


== Ծանոթագրություններ ==
Հյուսիս-կովկասյան մսա-բրդատու ոչխար

Հյուսիս-կովկասյան մսա-բրդատու ոչխար (ռուս.՝ северокавказская мясо-шерстная овца), ոչխարների կիսանրբագեղմ ցեղ։ Ստացվել է 1943-1960 թվականներին, Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի «Վոստոկ» սովտնտեսությունում (սովխոզ)՝ ստավրոպոլյան նրբագեղմ ցեղի մաքիների, լինկոլն ու ռոմնի-մարշ ցեղերի խոյերի տրամախաչումից և ստացված խառնացեղերի առաջին սերունդը «ինքն իր մեջ» բուծելու եղանակով։ Մարմնակազմվածքը ամուր է, գլուխը և պարանոցը՝ համեմատաբար կարճ և լայն, իրանը՝ երկար, լայն և խոր, ոտքերը՝ միջին երկարության, ամուր, ուղիղ դրված։ Խոյերի կենդանի զանգվածը՝ 90-100, մաքիներինը 55-60 կգ է։ Բրդատվությունը, համապատասխանաբար, 9-13 և 5,5- 6,5 կգ։ Բուրդը միատարր և միահավասար է, երկարությունը՝ 12-13։ Վաղահաս է։ Ապանդային ելքը՝ 52-55% ։ Պտղատվությունը՝ 130-150%։ Տարածված է Հյուսիսային Կովկասում, Հարավային Կովկասում, Ռուսաստանի Դաշնության կենտրոնական մարզերում։
Աշոտ Ղուլյան (այլ կիրառումներ)

Աշոտ Ղուլյան անուն ազգանունը կարող է վերաբերվել հետևյալ անձանց՝

Աշոտ Ղուլյան (ազատամարտիկ), մականունը՝ Բեկոր Աշոտ, Արցախայն ազատամարտի հայ նշանավոր մարտիկ, Արցախի հերոս
Աշոտ Ղուլյան (քաղաքական գործիչ), Արցախի Ազգային ժողովի նախագահ
Գուրգեն Մելքումյան

Գուրգեն Եսայու Մելքումյան (1912, Իջևանի շրջան - անհայտ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Գուրգեն Մելքումյանը ծնվել է 1912 թվականին, Իջևանի շրջանի Լալի գյուղում։ 1935 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական տեխնիկումը, իսկ 1951 թվականին մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ Տեխնիկումում սովորելու տարիներին աշխատել է Երևանի երկաթուղու բանվորների երեկոյան դպրոցում։ Եղել է հայրենի գյուղի յոթնամյա դպրոցի տնօրեն։ 1941-1942 թվականներին եղել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Ղազախ քաղաքի մանկատան ուսմասվարը, այնուհետև՝ Իջևանի շրջանի Գետաշենի յոթնամյա դպրոցի տնօրեն։
1942 թվականի օգոստոսին Մելքումյանը զորակոչվել է բանակ։ Մասնակցել է Կովելի,Վարշավայի, Լոձի և Պոզնանի ազատագրմանը, ինչպես և Բեռլինի գրավման մարտերին։ Ռազմաճակատներում թշնամու դեմ ակտիվորեն մարտնչելու համար արժանացել է Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրերի և երկու «Խիզախության համար», «Վարշավայի ազատագրման համար» և «1941-1945 թթ. Հայրենական պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալների։
Պատերազմի ավարտից հետո Մելքումյանը զորացրվել է, նորից նվիրվել է մատաղ սերնդի դաստիարակչական գործին։ Մանկավարժության բնագավառում կատարած երկարամյա և բեղմնավոր աշխատանքի համար արժանացել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգրի և այլ պարգևների։


== Պարգևներ ==
«Խիզախության համար» մեդալ
«Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Կերչի նեղուցի միջադեպ

Ռուս-ուկրաինական բախում Կերչի նեղուցում, Ռուսաստանի Դաշնության սահմանապահ ուժերի և Ուկրաինայի Հանրապետության ԶՈւ ՌԾՆ-ի միջև տեղի ունեցած ռազմածովային բախում Ազովի ծովում՝ Ղրիմի թերակղզու Կերչի նեղուցում։ Բախումը տեղի է ունեցել 2018 թվականի նոյեմբերի 25-ին այն ժամանակ, երբ Ռուսաստանի ազգային անվտանգության ծառայության սահմանային ուժերի նավատորմը գրավում է Ուկրաինայի ռազմածովային ուժերին պատկանող երեք ռազմանավեր, քանի որ վերջիններս հատում էին փաստացիորեն ռուսական կողմի վերահսկողության տակ գտնվող Կերչի նեղուցը՝ ցանկանալով անցնել Ղրիմյան կամուրջը։ Այս ամենից հետո Ռուսաստանը ուկրաինական կողմին մեղադրեց դեպի տարածքային ջրեր վերջիններիս անօրինական ներխուժման մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դրյուցկ

Դրյուցկ (ռուս.՝ Дрюцк), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 505 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բրյունոլֆ Բլումկվիստ

Յուհան Բրյունոլֆ Բլումկվիստ (ռուսական գրականության մեջ նաև Իոհան Բլոմկվիստ (շվեդերեն՝ Johan Brynolf Blomqvist, մարտի 4, 1855(1855-03-04), Սվեաբորգ, Հելսինկի, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 31, 1921(1921-01-31), Վիբորգ, Ֆինլանդիա), շվեդական ծագման ֆինն ճարտարապետ, որը ներկայացնում է էկլեկտիկական ուղղությունը (հիմնականում՝ նեոռենեսանս ոճով)։


== Կենսագրություն ==
Բրյունոլֆ Բլումկվիստը 1878 թվականին ավարտել է Հելսինգֆորսի պոլիտեխնիկական ուսումնարանի ճարտարապետական բաժինը։ Ուսանողական տարիներին աշխատել է որպես երգեցողության ուսուցիչ, երգել է թատրոնում։ Ավարտելուց հետո աշխատել է Ֆրանս Շյորստրյոմի և Թեոդոր Հոյերի ճարտարապետական բյուրոյում, նախագծել տներ Հելսինգֆորս քաղաքում։ Իտալիա, Շվեյցարիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա և Սկանդինավիա ուղևորությունների ընթացքում,  որպես բյուրոյի աշխատակից, բարելավել է իր ճարտարապետական հմտությունները։
1887 թվականից մինչև 1912 թվականը Վիբորգ քաղաքի ճարտարապետի պաշտոնը զբաղեցնելիս մշակել է մոտ հարյուր նախագիծ՝ հանրային շենքեր (ներառյալ դպրոցներ, ռեստորան, հրշեջ կայան, ոստիկանության բաժանմունք), ինչպես նաև եկամտային տներ և ձեռնարկություններ։ Կարևոր նշանակություն է ունեցել նրա կողմից քաղաքապետարանի շենքի վերակառուցումը, թանգարանի հարմարեցնելու նպատակով։ Բլոմկվիստի գործունեության շնորհիվ, որը նախընտրում էր նոր վերածննդի ոճը, 19-րդ և 20-րդ դարերի շրջադարձային ժամանակահատվածում Հին քաղաքի տեսքը ամբողջովին փոխվել է, սակայն պատերազմների պատճառով հետագայում նրա նախագծած շատ շենքեր և շինություններ ավերվել կամ վերակառուցվել են։
Բրյունոլֆ Բլումկվիստը Վիբորգի գեղարվեստի դպրոցի հիմնադիրներից մեկն է, որտեղ աշխատել է որպես ուսուցիչ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Неувонен П., Пёюхья Т., Мустонен Т. Выборг. Архитектурный путеводитель / Пер. Л. Кудрявцевой. — 2-е изд. — Выборг: «СН», 2008. — 160 с. — ISBN 5-900096-06-8
Кепп Е.Е. Выборг. Художественные достопримечательности / Ред. О.В. Казаков. — Выборг: «Фантакт», 1992. — 200 с.
Ակամաս (Եվսորոսի որդին)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ակամաս (այլ կիրառումներ)Ակամաս, հին հունական դիցարանի կերպարներից մեկը։ Տրոյայի համախոհը ֆրակների կողմից։ Համաձայն Գիգինի, բոլորև սպանվել են մեկ պատերազմի ընթացքում։ Սպանվել է Էանտ Տելամոնիդի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Եսթեր (թագուհի)

Եսթերի մասին գրված է Եսթեր գրքում, որպես պարսիկ արքա Արտաշեսի (Xerxes I) հրեական թագուհի։ Ըստ պատմվածքի Արտաշեսը փնտրում էր նոր թագուհի իր նախկին Վաշթի թագուհուց հետո, և գերվելով Եսթերի գեղեցկությամբ ընտրում է իրեն։


== Աստվածաշնչյան պատմություն ==

Արտաշես թագավորը հարբում է փառատոնում և պատվիրում է իր թագուհուն` Վաշթիին, ներկայանա նրա և իր հյուրերի համար, որպեսզի ցուցադրի իր գեղեցկությունը։ Երբ նա հրաժարվում է գալ, նա թողնում է նրան և փնտրում է նոր թագուհի շատ ավելի գեղեցիկ։ Ամենագեղեցիկ կին է ընտրում Եսթեր անունով կնոջը։ Եսթերը որբ էր՝ նրան խնամում էր իր ազգական՝ Մուրթքեը և իր խնամակալը։ 

Հետագայում Մուրթքեիը հրաժարվում է խոնարհվել Համանի առջև, որը Արտաշեսի գլխավոր խորհրդականն էր։ Դրանից հետո Համանը թույլտվություն է խնդրում Պարսկաստանի բոլոր հրեաներին սպանելու համար։ Մուրթքեը հորդորում է Եսթերին գնալ թագավորի մոտ, սակայն Եսթերը չէր ցանկանում ասելով, որ նա իրեն չի հրավիրել։ Ի վերջո գնում է թագավորի մոտ և թագավորը ողջունում է նրան ասելով, որ նա կտա նրան ինչ ցանկանա։ Ճաշկերույթի ժամանակ թագավորը կրկին հարցնում է կա որևէ բան, որ Եսթերը ցանկանում է և այդ ժամանակ պատասխանում է, ցանկանալով իր և բոլոր հրեաների կյանքը։ Թագավորը հարցնում է, թե ով է իրենց սպառնում և պատասխանում է, որ այդ մարդը Համանն է։ Այդ ժամանակ Համանը իրեն նետում է Եսթերի որտքերին, սակայն թագավորը հասկանում է թե հարձակվում է իր վրա և մահապատժի է ենթարկում, իսկ Համանի ամբողջ ունեցվածքը հանձնում է Եսթերին։
Եսթերը թագավորին պատմում է Մուրթքերի դերը իր կյանքում և թագավորը նրան իր գլխավոր խորհրդական է նշանակում։


== Պարսկական մշակույթ ==
Հաշվի առնելով պարսից և հրեական պատմություններ միջև պատմական մեծ կապը, ժամանակակից պարսկական հրեաները կոչվում են «Եսթերի երեխաներ»։ Եսթերի և Մուրթքեի թանգարանը, գտնվում է Իրան Համադանում, չնայած Իսրայելի հյուսիսում գտնվող Կաֆար Բարամի գյուղը ևս պնդում է, որ այնտեղ է թագուհու թանգարանը։


== Գրականություն ==
Beal Timothy K. (1997-12-11)։ The Book of Hiding: Gender, Ethnicity, Annihilation, and Esther (1st ed.)։ London ; New York: Routledge։ ISBN 9780415167802 . Postmodern theoretical apparatus, e.g., Jacques Derrida, Emmanuel Levinas
Fox Michael V. (2010-04-01)։ Character and Ideology in the Book of Esther: Second Edition with a New Postscript on A Decade of Esther Scholarship (2nd ed.)։ Eugene, OR: Wipf & Stock։ ISBN 9781608994953 
Sasson Jack M. (1990)։ «Esther»։  in Alter Robert, Kermode Frank։ The Literary Guide to the Bible։ Harvard University Press։ էջեր 335–341։ ISBN 9780674875319 
Kahr Madlyn Millner (1968)։ The Book of Esther in Seventeenth-century Dutch Art։ New York University 
Webberley Helen (Feb 2008)։ «Rembrandt and The Purim Story»։ The Jewish Magazine 
White Sidnie Ann (1989-01-01)։ «Esther: A Feminine Model for Jewish Diaspora»։  in Day Peggy Lynne։ Gender and Difference in Ancient Israel։ Fortress Press։ ISBN 9781451415766 
Grossman Jonathan (2011)։ Esther: The Outer Narrative and the Hidden Reading։ Eisenbrauns։ ISBN 9781575062211 
Лопухин А. П. (1890–1907)։ «Есфирь»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Եսթեր (գիրք)


== Նշում ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հրեական օնլայն հանրագիտարան։ Եսթեր
Արման Համբարձումյան

Արման Աշոտի Համբարձումյան (օգոստոսի 14, 1988(1988-08-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քանդակագործ, գեղանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1998-2005 թվականներին սովորել է Հենրիկ Իգիթյանի գեղագիտության ազգային ստուդիայի քոլեջում
2005-2011 թվականներին սովորել է՝ Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի մագիստրատուրայում, գեղանկարչության և գրաֆիկայի բաժիններում
2011 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։


== Մրցանակներ ==

2006 թվականին մասնակցել է ԱՊՀ մասնակից պետությունների 4-րդ երիտասարդական Դելփյան խաղերին Աստանայում (Ղազախստան), «պրոֆեսիոնալիզմ» անվանակարգում արժանացել է դիպլոմի
2010-2011 թվականներին մասնակցել է Բազե երիտասարդական հավաքին ու 2 անգամ արժանացել է առաջին տեղ մրցանակի նկարչություն անվանակարգում
2011 թվականին արժանացել է երրորդ մրցանակի՝ միջազգային նկարչական բիենալեում ՝ Քիշինև, Մոլդովայի Հանրապետություն, աշխատանքը պահվում է Մոլդովայի Ազգային արվեստի թանգարանում
2012 թվականին արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի երիտասարդական մրցանակի «Լեգենդներ» քանդակների շարքի համար


== Ցուցահանդեսներ ==

Արման Համբարձումյանի աշխատանքները գտնվում են Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի և Ֆրանսիայի մասնավոր հավաքածուներում։
Մասնակցել է խմբակային բազմաթիվ ցուցահանդեսներ։

2010 թվականին անհատական ցուցահանդես է ունեցել Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանում, ներկայացրել է 12 գրաֆիկական աշխատանքներ և 8 քանդակներ
2011 թվականին մասնակցել է Մոլդովայի մայրաքաղաք Քիշնևի միջազգային նկարչական բիենալեին՝ ներկայացնելով «Մեղուների անկում» կտավը
2012 Արման Համբարձումյան, Գևորգ Բաբախանյան, Արվեստի ցուցադրություն, Գոզո, Մալթա
2013 Օզոնե պատկերասրահ, Բելգրադ, Սերբիա
2015 «Առասպելներ», Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոն, Երևան
2016 «Գույնի մեղեդին։ Հայկական արվեստ», «Haus der Heimat» (Հայրենի տուն) մշակույթի կենտրոն, Վիսբադեն, Գերմանիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արման Համբարձումյանի վեբ կայքը
Արման Համբարձումյան(չաշխատող հղում)
Painter and sculptor Arman Hambardzumyan's interview
Սևո (Սարգիս Ղարիբյան)

Սևո, Սարգիս Լևոնի Ղարիբյան (օգոստոսի 27, 1950(1950-08-27), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
1969-1975 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի քանդակի բաժնում Ֆրանց Սիմոնյանի և Ադիբեկ Գրիգորյանի դասարաններում
1975 թվականից Վանաձորի N 6 դպրոցում դասավանդում է կերպարվեստ առարկան
1990 թվականին Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է
2001-2002 թվականներին և 2006-2007 թվականներին ճանաչվել է Վանաձոր քաղաքի կերպարվեստի լավագույն ուսուցիչ
2009 թվականին Վանաձորում բացել է «Սևո արվեստանոց-ցուցասրահը»Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Վանաձորի կերպարվեստի թանգարանում («Գարուն», «Հաղթանակ»)։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Հուշարձաններ

«Հին օրհնություն», Վանաձոր, Թումանյան փողոց, 1985
«Թումանյանն իր հերոսներով», Տառերի պուրակ, 2005
«Մայրություն», Վանաձոր, 2004, 2.3 մ, Մայրասար լեռան վրա, ծովի մակերևույթից 2707 մ բարձրության վրա։ Այս նվաճումը գրանցված է ՀՀ «Դյուցազնագիր» գրքում
«Սրնգահարը», Գեղագիտական կենտրոնի պուրակ
«Համբույր», Շառլ Ազնավուրի անվան մշակույթի տան նախասրահ
«Գուսան Զաքարյան», գյուղ Վահագնի
«Հրանտ Մաթևոսյան», Հրանտ Մաթևոսյանի անվան պուրակ
Հրանտ Մաթևոսյան, Մոտկոր, Շամուտ, 2011
«Մխիթար Հերացին երեխաների հետ», Արմավիրի մարզ, գյուղ ՄյասնիկյանԿիսանդրիներ`

Հովհաննես Թումանյան, Ղարաբաղ, 1993
Հովհաննես Թումանյան, Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտ
Ազատ Խլղաթյան, իր անվան դպրոցում
Դրաստամատ Կանայան, Վանաձորի Դրաստամատ Կանայանի անվան զորամաս
Վազգեն Սարգսյան, Վանաձոր, Կայարանամերձ հրապարակ, 2000
Վազգեն Սարգսյան, Վանաձորի զորամաս
Անտոն Քոչինյան, Վանաձոր, «Դիմաց» թաղամաս, Քոչինյանի անվան հրապարակ
Անտոն Քոչինյան, գյուղ Վահագնի
Հովհաննես Թումանյան, Վանաձորի Թումանյան կայարան, 2013
Պարույր Սևակ, Վանաձորի իր անվան դպրոցում
Համլետ Թամազյան, Օձուն, 2012Դիմաքանդակներ`

Գեներալ-գնդապետ Համբարյան, Շիրակամուտ
Հրանտ Մաթևոսյան, Ահնիձորի դպրոց
Վլադիմիր Մովսիսյան,  Շենավան
Պետրոս Մելքոնյան, Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի Վանաձորի մասնաշենքում
Հրաչյա Սարուխան
Սամվել Խլղաթյան
Խաչիկ Ղարաբեկյան
Գեորգի Թովմասյան
Գևորգ ԱռաքելՀարթաքանդակներ`

Նոր-Այր
Ալեքսանդր Պուշկին, Վանաձորի թիվ 4 դպրոցում
Ստեփան Շահումյան, Վանաձորի թիվ 6 դպրոց
Եղիշե Չարենց, Վանաձորի թիվ 12 դպրոց
«Լոռվա մեծերը» (Հովհաննես Թումանյան, Հրանտ Մաթևոսյան, Սոս Սարգսյան, Գուսան Զաքարյան), Վանաձոր, Լոռի ռեստորանի բակՈւնի բազմաթիվ էսքիզներ նվիրված Լոռվա և Թումանյանական թեմաներին, Շուշիի ազատագրման հաղթանակին։


== Ցուցահանդեսներ ==
Մասնակցել է հանրապետական տարբեր ցուցահանդեսների։ 

2005 թվականին Վանաձորի տոնի կապակցությամբ բացել է ցուցահանդես նվիրված երեխաներին


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մոտկոր աշխարհը կունենա Հրանտ Մաթևոսյանի կիսանդրին
Դիբրովինցի

Դիբրովինցի (ուկրաիներեն՝ Дібровинці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1620 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դիբրովինցի գյուղում բնակվում էր 379 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1914 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 198,01 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հայաստանի Առաջին խումբ 1996-97 (ֆուտբոլ)

«Հայաստանի Առաջին խումբ 1996-97ը» Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի 5-րդ առաջնությունն է։


== Անվանափոխումներ ==
«Կապան-81» ՖԱ → «Լեռնագործ» ՖԱ
«Քասախ» ՖԱ (քաղաք Աշտարակ) → «Արագած» ՖԱ
«Իջևան» ԲՄԱ → «Կաեն» ՖԱ
«Հաճն» ՖԱ → «Սապֆիր» ՖԱ


== Աղյուսակ ==
1Ոսկե խաղ


=== Ոսկե խաղ ===


== Անցումային հանդիպում ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1996-97
Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1997


== Գրականություն ==
Քամերիթ-խան

Քամերիթ-խան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գագիկ Մկրտչյան (լրագրող)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գագիկ Մկրտչյան (այլ կիրառումներ)Գագիկ Սպարտակի Մկրտչյան (սեպտեմբերի 18, 1960(1960-09-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լրագրող, հաղորդավար, մեկնաբան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1960 թ. սեպտեմբերի 18-ին Երևանում։ 1986-1991 թվականներին սովորել է Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում։ 1984-1986 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ լուսավորության նախարարությունում։ 1989-1995 թվականներին եղել է «Կանազ» սպորտային համալիրի փոխտնօրենը։ 1995-1997 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական աուդիտ համակարգում։ 1997-2000 թվականներին եղել է «Վանեսսա» ՍՊԸ-ի փոխտնօրենը։ 2000 թվականից աշխատել է «Արմենիա» հեռուստաընկերությունում, նախ՝ լրատվական ծրագրի փոխտնօրեն, ապա՝ տնօրեն։ Եղել է «Ժամը» և «Վարկանիշ» հաղորդումների մեկնաբանը։ 2002 թվականից հեղինակել և վարել է «Իրականում» հաղորդումը։ 2003 թվականին վարել է «Բարի ուշ գիշեր» հեռուստաշոուն։ 2001 թ. և 2002 թ. հեռուստալրագրողի թրեյնինգների է մասնակցել ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում։ 2009 թ․ արժանացել է Բնության և Հասարակության մասին Գիտությունների Միջազգային Ակադեմիայի պատվավոր դոկտորի կոչման։ 2004-2011 թվականներին եղել է «Արմենիա» հեռուստաընկերության գլխավոր տնօրենը։ 2013 թ․ ճանաչվել է տարվա հեռուստալրագրող։ 2013 - 2015 թվականներին ղեկավարել է ATV հեռուստաընկերության լրատվական ծառայությունը։ 2015 թվականին հիմնադրել է «Ինտերլուր» լրատվական գործակալությունը, որի շրջանակներում նաև վարել է «Իրականում Գագիկ Մկրտչյանի հետ» քաղաքական-վերլուծական հեղինակային ծրագիրը։ 2019 թ․ հոկտեմբերից «Նոր Հայաստան» հեռուստաընկերության գլխավոր տնօրենն է։ 2019 թվականի մայիսից Հայաստանի Ժուռնալիստների Միության անդամ է։ Ամուսնացած է, ունի մեկ երեխա։


== Պարգևներ ==
Մովսես Խորենացու մեդալ
«Ֆրիտյոֆ Նանսեն» մեդալ
ՀՀ վարչապետի ոսկե մեդալ
«Սարդարապատի ճակատամարտի 90-ամյակի» հուշամեդալ


== Ծանոթագրություններ ==