armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էջմիածնի Ավետարան

«Էջմիածնի Ավետարան», «Փղոսկրյա Ավետարան», հայ գրչության և մանրանկարչության ձեռագիր մատյան։ Ընդօրինակել է Հովհաննես Գրիչը՝ 989 թվականին, Բղենո-Նորավանքի Սբ. Ստեփանոս եկեղեցում։ Պատվիրատու՝ Ստեփանոս քահանա։ Բնագիրը պարունակում է 35 x 28 սմ չափի 233 մագաղաթե թերթ (Մատենադարան, ձեռ. դ 2374)։ Բաղկացած է գեղեցիկ երկաթագրով գրված չորս Ավետարաններից։ Մատթեոսի Ավետարանին նախորդում է քառաթերթ մի պրակ՝ ամբողջ էջերն զբաղեցնող մանրանկարներով։ 1ա – 5ա էջերում Եվսեբիոսի թուղթն է և համաբարբառները՝ ճոխ խորանների մեջ առնված։ 5բ էջում պատկերված է մի տաղավարիկ (tempietto), որին հաջորդում են թեմատիկ մանրանկարներ՝ գահին բազմած Հիսուսը (6ա), զույգ-զույգ կանգնած չորս ավետարանիչները (6բ, 7ա), Աստվածածինը՝ Մանուկը գրկին (7բ) և Աբրահամի զոհաբերությունը (8ա)։ Ձեռագրի վերջում ներմուծված է 6 – 7-րդ դդ. երկու թերթ՝ 228, 229, որոնց վրա պատկերված են «Զաքարիայի ավետումը», «Մարիամի ավետումը», «Մոգերի երկրպագությունը» և «Մկրտություն» մանրանկարները։ «Էջմիածնի Ավետարան»-ի լուսանցքներում նույնպես կան պատկերներ։


== Ձեռագիր կազմի տեսքը ==
Ձեռագրի կազմը բաղկացած է 36,5 x 30,5 սմ մեծության փղոսկրե երկու կողքերից, որոնք 7-րդ դ. աշխատանք են համարվում։ Կողքերից յուրաքանչյուրը բաղկացած է հնգական սալիկից, որոնցից յուրաքանչյուրի վրա պատկերված է առանձին տեսարան։ Այդ կազմը վաղ քրիստոնեական հայկական արվեստի նշանակալից հուշարձաններից է։ Բացառիկ արժեք ունեն 6 – 7-րդ դդ. մանրանկարները։ Չորս տեսարաններն էլ իրենց խորհրդանշական բնույթով վերաբերում են հայտնության թեմային։ Հագեցված և փոքրինչ մուգ ու խաղաղ երանգները կանաչի, կապույտի և ոսկու ոչ շռայլ գործածությամբ ստեղծում են տպավորիչ գունագեղություն։ Արտահայտիչ են դեմքերը՝ օժտված ազգին քնատիպությամբ։ Կատարողական որոշ առանձնահատկություններով ու երանգավորմամբ այդ աշխատանքները մոտենում են նույն շրջանի հայ որմնանկար օրինակներին (Արուճ, Լմբատ)։ Սկզբնաթերթերի մանրանկարները ոճական առանձնահատկություններով ու պատկերագրությամբ 9-10-րդ դդ. գեղանկարչության ավանդույթների արտահայտությունն են։ Գեղեցիկ են խորանները։ Օգտագործված են հիմնականում պայտաձև զույգ կամարներ, որոնց հորինվածքը երփներանգ զարդամոտիվների և լրացուցիչ մանրամասերի կիրառմամբ համահնչուն է մատյանի ընդհանուր բնույթին։ Բացառիկ է «Էջմիածնի Ավետարան»-ի մանրանկարների դերը հայ գեղանկարչության հետագա զարգացման գործում։
«Էջմիածնի Ավետարան»-ի ուսումնասիրությամբ զբաղվել են Ա. Ուվարովը, Վ. Ստասովը, Ն. Կոնդակովը, Յո. Ստրժիգովսկին, Գ. Վայցմանը, Ֆ. Մակլերը, Ս. Տեր-Ներսեսյանը և ուրիշներ։


== Պատկերասրահ ==
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Սան Ֆրանցիսկո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (անգլ.՝ St. John Armenian apostolic church) Հայ Առաքելական եկեղեցի ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում։


== Պատմություն ==
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին գտնվում է Թվին Փիքս թաղամասում՝ Սան Ֆրանցիսկոյի երկու ամենաբարձր բլուրներից մեկի գագաթին։ Եկեղեցին հիմնվել է 1924 թվականին, օծվել է 1958 թվականին։
Իր բեղուն գործունեությամբ եկեղեցին ծառայում է հայ համայնքին։ Եկեղեցում գործում են Կիրակնօրյա վարժարանը, Հայ եկեղեցու երիտասարդական կազմակերպությունը, Տիկնաց միությունը, մշակութային միությունը։ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու նպատակն է հայկական ավանդական արժեքների և քրիստոնյա արժեքների վրա հիմնված ընտանիք կառուցել։ 1942 թվականից սկսած եկեղեցում անցկացվում է հայկական խոհանոցի ամենամյա փառատոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու կայքը
Կառավարող հաշվողական մեքենա

Կառավարող հաշվողական մեքենա, կառավարող համակարգում որպես կենտրոնական հանգույց օգտագործվող հաշվողական մեքենա, որ նախատեսված է
կառավարման պրոցեսում ինֆորմացիայի ավտոմատ ընդունման, մշակման և կատարող օրգաններին կամ մարդ-օպերատորին հաղորդելու համար։ Կառավարող հաշվողական մեքենայի օգտագործման նպատակը կառավարվող համակարգի օպտիմալ աշխատանքն ապահովելն է։ Կառավարող հաշվողական մեքենաները դասակարգվում են. ըստ նշանակության՝ արդ. օգտագործման, ինքնաթիռային, նավային և այլն, ըստ տեխնիկական «Արաքս» կառավարող հաշվողական մեքենան իրացման՝ թվային, անալոգային, հիբրիդային, ըստ կիրառման հնարավորությունների՝ ընդհանուր (օբյեկտների մի քանի դասերի համար) և հատուկ (միայն մի դասի համար), ըստ կատարման ֆունկցիայի՝ կենտրոնացված հսկման, «խորհրդատու» օպտիմալացնող, ուղղակի կառավարման։ Արդյունաբերության մեջ կառավարող հաշվողական մեքենաների կիրառությունը սկսվել է 1950-ական թթ. և անցել զարգացման մի քանի փուլ։ Առաջին փուլում ստեղծվել են կենտրոնացված հսկման մեքենաներ, որոնք նախատեսված էին տեխնոլոգիական պրոցեսների պարամետրերի ավտոմատ հսկման համար։ Այս մեքենաների հաշվողական մասը թույլ էր զարգացած և ուներ հատուկ նշանակություն։ Կենտրոնացված հսկման կառավարող հաշվողական մեքենան հեշտացնում էր մարդու աշխատանքը և արդյունաբերության որոշ ճյուղերում տալիս էր տնտեսական զգալի օգուտ։ Երկրորդ փուլում ստեղծվել են «խորհրդատու» և օպտիմալացնող մեքենաներ։ Դրանք, հսկելուց բացի, լուծում էին տեխնոլոգիական պրոցեսների օպտիմալացման խնդիրներ, որոնք մինչև այդ լուծում էր մարդը՝ ինդուկտիվ կերպով և անբավարար ճշգրտությամբ։ «Խորհրդատու» մեքենաները տեխնոլոգիական պրոցեսը ղեկավարող օրգանների հետ անմիջական կապ չունեին։ Այդ ֆունկցիան, ըստ մեքենայի ցուցումների, կատարում էր մարդը։ Օպտիմալացնող մեքենաներն արդեն ունեին կառավարող ավտոմատներ, որոնք մեքենայի ցուցումներն իրագործում էին անմիջականորեն՝ առանց մարդու մասնակցության։ Այս դասի մեքենաները լայն կիրառություն չգտան նեղ մասնագիտացված լինելու և սերիական թողարկման անշահավետության պատճառով։ Երրորդ փուլում ստեղծվել են ուղղակի կառավարման մեքենաները, որոնք ունեն զարգացած մաթեմատիկական ապարատ, հիշողության սարք, կապի միջոցներ, մեծ արագագործություն, մեծ հուսալիություն և այլն, որոնց շնորհիվ էլ լայն կիրառություն գտան արդյունաբերության և տեխնիկայի բազմազան բնագավառներում։
Աղահյուսեին-յուրդ

Աղահյուսեին-յուրդ, լեռնագագաթ Սողանալու լեռնաշղթայի հարավային մասում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաբայոլ

Բաբայոլ, լեռ Ադրբեջանում, Շամքորի շրջանում, Շամքորի ջրամբարից հյուսիս։ Բարձրություն 464 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հենրի Լոուսոն

Հենրի Արչիբալդ Լոուսոն (Lawson, հունիսի 17, 1867(1867-06-17), Գրենֆել - սեպտեմբերի 2, 1922(1922-09-02), Սիդնեյ, Ավստրալիա), ավստրալիացի գրող։ Ստեղծագործական ծաղկման շրջանը 1890-ական թվականներ են («Այն օրերին, երբ աշխարհը լայն էր» բանաստեղծությունների ժողովածու, «Մինչև որ կաթսան կեռա», «Ջո Ուիլսոնն ու նրա ընկերները» պատմվածքների ժողովածուները)։ Հեղինակ է «Հեծյալներ հորիզոնում» (1910), «Դատարանը վճիռ է կայացնում» (1910), «Կյանքի եռանկյունին» (1913) և այլ ժողովածուների։ Ավստրալիական գրականության ռեալիստական ու դեմոկրատական ավանդույթների հիմնադիրն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Avro 504

Avro 504 (անգլ.՝ Avro 504 Series), բրիտանական երկտեղանի ուսումնամարզական ինքնաթիռ է։
Առաջին Avro 504 ինքնաթիռը օդ է բարձրացել Բրուքլենդում 1913 թվականի հուլիսին։ А. В. Ро (A.V. Roe) ընկերությունը ստեղծել է 3696 ինքնաթիռ։ Ինքնաթիռները ակտիվ օգտագործվում էին մինչև 1930-ականները։


== Կառուցվածքը ==
Միաշարժիչ բիպլան։
Այդ տարիներին ինքնաթիռների շարժիչների մեծ մասը հովանում էր ջրային համակարգով, բայց տվյալ ինքնաթիռի շարժիչը ինքնուրույն հովանում էր, իր հետ պտտելով ռոտորային շարժիչը։


== Ռազմական օգտագործումը ==

Նոյեմբերի 21-ին 1914 թվականին երեք (նախատեսված էր չորս ինքնաթիռ, բայց ինքնաթիռներից մեկը անսարքության պատճառով թռիչք չկատարեց) ինքնաթիռ Բրիտանական ռազմաօդային ուժերից (RAF) Avro 504 հարձակվեցին Ցեպելին դիրիժաբլների վրա Ֆրիդրիխսհաֆենում։
Տարիներ անց մինչև Avro 504 դեռ օգտագործվում էր դպրոցներում RAF, 504-երի մեծամասնությունը հնարավոր էր գնել ինչպես ռազմական, այնպես էլ քաղաքացիական օգտագործման համար։ Մի ժամանակ 300-ից ավելի Avro 504 K գտնվում էր Բրիտանիայի քաղաքացիական ավիացիայում։ Նրանք օգտագործվում էին սովորեցնելու, մասնավոր թռիչքների, գովազների համար։ 1930 թվականներին 504-երը հայտնվեցին Անգլիայում։
Մի ժամանակ այս ինքնաթիռը կար նաև սովետական ռազմաօդային ուժերում մարզվելու համար։ Այնտեղ նա ուներիր մականունը՝ «Аврушка», իսկ նշանակվում էր՝ У-1։ Սովորաբար օգտագործում էին ռոտորային շարժիչ՝ Gnome Monosoupape ռուսական արտադրության։ 1920-ականների վերջերին այն փողարինվեց У-2-ով՝ Պո-2-ով ։
Չնայած նրան, որ Չինաստանը գնել էր, որպես ուսուցման ինքնաթիռ, օգտագործում էր նաև մարտերում։


== Տակտիկական և տեխնիկական բնութագիր (Avro 504K) ==


=== Տեխնիկական բնութագիր ===

Անձնակազմը 2 հոգի է
Երկարությունը՝ 8,97 մ
Թևի բացվածքը՝ 10,97 մ
Բարձրությունը՝ 3,17 մ
Թևի մակերեսը՝ 30,66 մ²
Զանգվածը՝ 558 կգ
Մաքսիմալ զանգվածը թռիչք կատարելու համար՝ 830 կգ
Շարժիչ 1× ռոտորային Լե Րոն, հզորությունը 110 82 կՎտ


=== Թռիչքի բնութագիր ===
Առավելագույն արագությունը՝ 145 կմ/ժ
Սեփական արագությունը՝ 126 կմ/ժ
Թռիչքի երկարությունը՝ 402 կմ
Մաքսիմալ բարձրությունը 4 875 մ
Բարձրություն հավաքելու ժամանակը՝ 1 065 մ 5 րոպեում
Ճնշումը թևի վրա՝ 18,2 կգ/մ²


== Արտաքին աղբյուրներ ==

Argentine AVRO 504 (Spanish)
Avro 504 կայք
RAF Museum Hendon/London
Biplanes.de German language page with Old Rhinebeck Aerodrome's Avro 504 reproduction Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine.
Biplanes.de German language page with assembly photos of ORA's Avro 504 reproduction Archived 2007-11-23 at the Wayback Machine.
YouTube Video of Old Rhinebeck's Avro 504 reproduction in flight
Avro 504 in Greek service
Old Rhinebeck Aerodrome's Avro 504 page
Խուտոր Օխոտնիկի

Խուտոր Օխոտնիկի (ռուս.՝ Хутор Охотники), գյուղ Ռուսաստանի, Ռյազանի մարզի Զախարովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սազոնովո (քաղաքատիպ ավան, Չագոդոշչենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍազոնովոՍազոնովո (ռուս.՝ Сазоново), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Վոլոգդայի մարզի Չագոդոշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3226 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տարվա մարդը (ֆիլմ)

«Տարվա մարդ»(անգլ.՝ Man of the Year),  ռեժիսոր Բերի Լևինսոնի ֆիլմը։  Ֆիլմը թողարկվել է 2006 թվականի հոկտեմբերի 13-ին և նկարահանվել է Տորոնտոյում և Համիլտոնում, Օնտարիոյում, ինչպես նաև Վաշինգտոն ԿՇ-ի որոշ մասերում։


== Սյուժե ==
Ներկայիս քաղաքական թեմաներով երգիծական հեռուստատեսային շոուների հանրահայտ հաղորդավար Թոմ Դոբբսը հանդիսատեսներից մեկի առաջարկով առաջադրվում է ԱՄՆ-ի նախագահի պաշտոնում։ Շնորհիվ ժողովրդական ճանաչման, նա հայտնվել է նախագահի թեկնածուների եռյակում։ Հեռուստաշոուի նրա թիմը աջակցում է նրան և օգնում կազմակերպել նախընտրական քարոզարշավ, որի արդյունքում Դոբսի ժողովրդականությունը որպես թեկնածու կտրուկ աճում է։ Գալիս է ընտրությունների օրը։ Ամերիկացիները քվեարկում են ՝ օգտագործելով Դելակրա էլեկտրոնային համակարգը։ Դոբսի պրոդյուսեր և ընկեր Ջեկ Մենկենը հայտնվում է հիվանդանոցում, և այնտեղ Դոբբսը, ով եկել էր նրան այցելելու, հեռուստատեսությամբ տեղեկանում է իր հաղթանակի մասին։ Սենսացիա։ Թստրադային աստղը նախագահ է։ Դոբբսի հաղթանակը անակնկալ չէ, մարդիկ սիրում է իր կատակերգուին և վստահում են նրան։ Բայց հաղթանակը նույնքան պատահական էր, որքան ընտրությունների վերաբերյալ նրա ամբողջ մտահղացումը։ Դելակրոյի աշխատակիցը, ով համակարգը փորձարկել է, հայտնաբերում է, որ քվեների հաշվարկի ծրագրում սխալ կա։ Հաշվարկները սխալ են։ Տարվա մարդ պետք է դառնալ մեկ այլ թեկնածու։ Աղջիկը սարսափած է։ Ընկերությունը գերադասում է թաքցնել սխալը սկանդալից խուսափելու համար, իսկ աղջկան հորդորում են լռել։ Բայց նա, գիտակցելով, որ ժողովուրդը խաբված է, որոշում է ամեն ինչ պատմել նորաթուխ նախագահին ...


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պատոնական կայք(անգլ.)
Պուրիս

Պուրիս (ռուս.՝ Пурысь), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վեսլյանա գետի աջ ափին՝ 31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 38 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000022248
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002224
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Լերմոնտ Ոսկանյան

Լերմոնտ Ոսկանյան (9 մայիսի, 1957, Մոխրաթաղ, Մարտակերտի շրջան - 27 դեկտեմբերի, 1993), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Լերմոնտ Ոսկանյանը ծնվել է 1957 թ. մայիսի 9-ին Մարտակերտի շրջանի Մոխրաթաղ գյուղում։ Ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Զինվորական պարտադիր ծառայությունն անցել է Գերմանիայում։ Զորացրվելուց հետո որպես զոդող և տրակտորիստ աշխատել է հայրենի գյուղում։ 1992 թ. ծառայել է Վ.Բալայանի ջոկատում։ Մասնակցել է Չլդրանի, Վաղուհասի, Դրմբոնի, Սարսանգի ջրամբարի, Ալաշանի, Կուսապատի, Մաղավուզի, Հ. Կամարիի, Մատաղիսի, Օմարի ազատագրական ու պաշտպանական մարտերին։ Զոհվել է 1993 թ. դեկտեմբերի 27-ին՝ 01 պահակակետի 844.9 բարձունքի ազատագրման ժամանակ։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հանգչում է հայրենի գյուղի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեյդե Արել

Մեյդե Արել (1907, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - փետրվարի 9, 1997(1997-02-09), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայտնի նաև որպես՝ Մայդե Ֆերուհհան, ծագումով թուրք հայ նկարչուհի։ Հայտնի է իր աշխատանքերի վերացական և ոճավորված կերպարներով, որոնք նման են կուբիզմին։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1907 թվականին Ստամբուլում, Թուրքիա։ Նա նկարիչ և դիզայներ Սիմոն Դադյանի թոռն է և Նազիկ Բալյանի և Բալյան ճարտարապետների ընտանիքի հետնորդ։
Արելը սովորել է Միմար Սինանի անվան գեղարվեստի համալսարանում (պաշտոնապես հայտնի է որպես  İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi) և ավարտել այն 1935 թվականին։ Արելը սովորել է Նազմի Զիա Գյուրանի, Մեհմեթ Ռուխի Արելի և Հիքմեթ Օնատի մոտ։ 1935 թվականին ամուսնացել է է նկարիչ Շեմսի Արելի հետ, որը նկարչության պրոֆեսոր Մեհմեդ Ռուհի Արելի որդին էր։
1945 թվականից մինչև 1950 թվականը ապրել է Փարիզում և դասընթացների հաճախել Անդրե Լոտեի, Ֆերնան Լեժեի և Ջան Մեթցինգերի հետ։ Իր կարիերայի սկզբում հիմնականում նկարել է բնանկարներ, իսկ Եվրոպա վերադառնալուց հետո ավելի շատ նկարել է վերացականություն։  
Մահացել է 1997 թվականի փետրվարի 9-ին և թաղված է Ստամբուլում, Թուրքիա։


== Ծանոթագրություններ ==
(1439) Վոգտիա

(1439) Վոգտիա (անգլ.՝ Vogtia), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1937 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,999194 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,5275 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,4709 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2921,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,123238 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,21° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է F դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1439) Վոգտիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (146201-146300)

Աստերոիդների ցանկ (146101-146200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (146301-146400)
 Աստերոիդների ցանկ (146101-146200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (146301-146400)
Կոզ (այլ կիրառումներ)

Կոզ, կարող է վերաբերել՝

Կոզ - գետ Ռուսաստանում
Կոզ - Ֆրանսիայի կանտոն, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում
Կոզ - համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում
Հազիր Գնունի

Հազիր Գնունի (8-րդ դար - 9-րդ դար), հայ նախարար Արմինիա կուսակալությունում։
Վահան Գնունու որդին, Գրիգոր Գնունու հայրը, Գնունիների նախարարական տոհմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Լանդարի

Լանդարի (ուկրաիներեն՝ Ландарі), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գովտվա։ Հիմնադրվել է 1876 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լանդարի գյուղում բնակվում էր 425 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1822 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 233,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ելենա Պապարիզու

Ելենա Պապարիզու (հուն․՝ Έλενα Παπαρίζου, շվեդերեն՝ Helena Paparizou, հունվարի 31, 1982(1982-01-31), Բուրոս), հույն երգչուհի։ 2001 թվականին Ելենա Պապարիզուն «Antique» երաժշտական խմբի հետ միասին ներկայացրել է Հունաստանը Եվրատեսիլ 2001 երգի մրցույթում։ Այդ տարում Հունաստանը գրավում է 3-րդ տեղը։ 2005 թվականին արդեն միայնակ, Ելենա Պապարիզուն մասնակցել է Եվրատեսիլ 2005 երգի մրցույթին, որը անցկացվում էր Կիևում (Ուկրաինա), և գրավել պատվավոր առաջին հորիզոնականը։


== Կենսագրություն ==
Ելենա Պապարիզուն ծնվել է 1982 թվականի հունվարի 31-ին Շվեդիայի Թագավորությունում` ներգաղթյալներ Էուպրասինիա և Գեորգիոս Պապարիզուների ընտանիքում։ Ելենայի հայրը ծնվել է Հունաստանի Վոլոս քաղաքում, իսկ մայրը` Կարդիցա քաղաքում։ Նա ունի նաև մեկ եղբայր և քույր՝ Դինոս և Ռիտա անուններով։ Ելենա Պապարիզուն դեռևս մանկուց ունեցել է շնչառական խնդիրներ։ Այդ խնդիրներով նա տառապում է մինչ օրս։
Ելենան 7 տարեկանից սովորում է նվագել դաշնամուր, իսկ 13 տարեկանից սկսել է իր երաժշտական գործունեությունը։ Դեռ 14 տարեկանում Ելենա Պապարիզուն եղել է «Soul Funkomatic» խմբի անդամ, երեք հասակակից երեխաների հետ։ Երբ նա 16 տարեկան էր, խումբը պառակտվեց և Ելենան ընտանիքի հետ վերադարձավ Հունաստան։ Շատ անգամներ նա փորձել է վերադառնալ Շվեդիա, սակայն նրա ծնողները դեմ են եղել։
Ելենան ազատ խոսում է շվեդերեն, հունարեն և անգլերեն լեզուներով։ Նա սովորում է և ունի որոշակի գիտելիքներ ֆրանսերեն և իսպաներեն լեզուներից։ Հետաքրքրված է պարսկերենով և ֆիններենով։


== Սկավառակագրություն ==


=== Հունարեն ալբոմներ ===
2004: Protereotita
2006: Iparhi Logos
2008: Vrisko To Logo Na Zo
2010: Giro apo t'oniro
2013: Ti ora tha vgoume


=== Անգլերեն ալբոմներ ===
2005: My Number One
2006: The Game of Love
2014: One Life


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Ձկան սոուս

Ձկան սոուս (սոուս ձկից), մանր ձկներից ստացված սոուս, (հիմնականում ճառագայթալողակ ձկներից) որը մարինադում աղի ավելացմամբ ենթարկվում է խմորման գործընթացի։ Ունի հատուկ հոտ և աղի համ։ Ձկան սոուսը օգտագործվում է շատ խոհանոցներում՝ Հարավ–Արևելյան Ասիայի, ֆիլիպինական, վիետնամական, թայլանդական խոհանոցում օգտագործվում է այնպես, ինչպես սոյայի սոուս չինական ուտեստներում։ Հարավային Չինաստանում ձկան սոուսով համեմում են ապուրները և թխվածքաճաշերը։
Ձկան սոուսը ունի ումամի, որը պայմանավորված է նրանով, որ այն պարունակում է նատրիումի գլուտամատ։


== Տեսակներ ==


=== Հարավ–Արևելյան Ասիա ===

Հարավ–Արևելյան Ասիայում ձկան սոուսը հաճախ պատրաստում են անձրուկից, այն ունի սուր համ, հետևաբար սոուսն օգտագործում են ըստ անհրաժեշտության։ Անձրուկը աղի հետ դնում են փայտե տուփերում, որտեղ խմորում են և աղի հեղուկը քամում։ Այդ շրջանում ձկան սոուսը սովորաբար օգտագործում են որպես ուտեստի  բաղադրիչ մաս, բայց քաղցր և կծու տարատեսակները օգտագործում են՝ թաթախելով նրա մեջ սննդի կտորներ (բնութագրական օրինակ՝ վիետնամական նիոտնամ)։ Թաիլանդում  ձկան սոուսին խառնում են լայմի հյութ և կտրատած կարմիր պղպեղը դնում են սեղանին՝ թաթախելու համար, նրան անվանում են пхрик нам пла.

Վիետնամական տեսակը անվանում են նիոկտյամ (վիետն. nước mắm)։ Արտադրանքի հայտնի շրջաններ են Ֆուկուոկը և Ֆանտխետը։ Նիոկտյամը (վիետն. nước mắm) վիետնամական համեմունք է ձկան սոուսի հիմքով։
Թայանական ձկան սոուսն անվանվում է նամպլա (น้ำปลา), մյանմականը՝ նգանպաի (ငံပြာရည်)։ Լաոսական և իսանական լեզուներով այն կրում է նամպա անվանումը, իսկ շատ կծու և խիտ տեսակը՝ պադեկ (ປາແດກ)։ Կամբոջայում ձկան սոուսը անվանում են տիկրեյ (ទឹកត្រី), նրա բաղադրատոմսով պատրաստում են այլ սոուսներ։
Համանման ֆիլիպինյան սոուսը անվանում են դդմիկ, այդ երկրորդական արտադրանքը պատրաստվում է բագուոնգից։ Դդմիկը միշտ անցնում է խոհարարական մշակման, նույնիսկ եթե համեմված է լինում թարմ բանջարեղենով։ Հանրաճանաչ ուտեստը դդմիկով՝ արոս կալդո ապուր, ինչպես նաև տապակած ձուկ։ Սեղանին դդմիկը հաճախ փոխարինվում է աղով։

Ֆուցզյանի և Չաոշանյաի բնակիչները ձկան սոուսը անվանում են յուիլու, ինչպես նաև սյայու։


==== Կորեա ====
Կորեերեն ձկան սոուսը անվանում են էկչոտ կամ չոտկալ.այն համարվում է կիմչի ուտեստի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Կորեական սոուսը պատրաստվում է անձրուկից կամ ճապոնական ճառագայթալողակից։ Սոուսը պատրաստվում է նաև մանր ծովախեցգետիններից։


==== Ճապոնիա ====
Ճապոնական սոուսը պատկանում է տեղական խոհանոցին։ Նատո թերակղզում պատրաստվում է սարդինայից և կաղամարներից։ Ակիտայում պատրաստվում է ճապոնական  ճառագայթալողակից։


=== Արևմուտք ===

Ձկան սոուսը հին հույները հորինել են մ.թ.ա.  IV—III դարերում։ Այն ավելի քիչ աղի էր, քան ժամանակակից ձկան սոուսը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
How Fish Sauce is Made(անգլ.)
Ռուբեն Սևակի անվան թիվ 151 դպրոց

Ռուբեն Սևակի անվան թիվ 151 դպրոց, հանրակրթական դպրոց Երևանի Երևան, Արաբկիր վարչական շրջանում։


== Պատմություն ==
1995 թվականից դպրոցը կրում է Մեծ եղեռնի նահատակ, արևմտահայ բանաստեղծ և բժիշկ Ռուբեն Սևակի անունը։ Ամեն տարի՝ փետրվարի 15-ին, նշվում է բանաստեղծի ծննդյան օրը։ Հովհաննես Չիլինկիրյանի հովանավորությամբ և անմիջական մասնակցությամբ դպրոցում ստեղծվել է Ռ. Սևակի հիշատակի տուն-թանգարանը, որը Նիս քաղաքում Հովհաննես Չիլինկիրյանի հիմնադրած տուն-թանգարանի նմանատիպն է։ Դպրոցում գործում է մեծանուն բանաստեղծի դստեր՝ Շամիրամ Սևակի անվան գրադարան-ընթերցարանը։ Մամուլում լույս են տեսնում դպրոցի ուսումնական և դաստիարակչական առօրյայի մասին հոդվածներ։ 
1997 թվականին դպրոցում ստեղծվել է «Զանգակներ» երգչախումբը (գեղարվեստական ղեկավար՝ Ռուզաննա Օհանջանյան)։ Երգչախումբը հանդես է եկել տարբեր մրցույթ-փառատոններում, արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։
Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին ընդառաջ Ռուբեն Սևակի անվան թիվ 151 դպրոցում տեղի է ունեցել միջոցառում՝ նվիրված Ռուբեն Սևակի 130-ամյակին։


== Շրջանավարտներ ==
Սեդրակ Մամուլյան


== Ծանոթագրություններ ==
Կապանդրիտիոն

Կապանդրիտիոն (հուն․՝ Καπανδρίτιον), նաև Կապանդրիտի (հուն․՝ Καπανδρίτι), փոքրիկ քաղաք Հունաստանում։ Վարչականորենն առնչվում է Ապրոպոս համայնքին Արևելյան Ատտիկայի ծայրամասային միավորին։ Գտնվում է ծովից 367 մետր բարձրության վրա՝ Պարնիս լեռան արևելյան լանջերին՝ Աֆիդնեից հյուսիս-արևելք և Մարաթոն գետից հյուսիս, Աթենքից 32 կմ հեռավորությամբ։ Ըստ 2011 թվականի վիճակագրության՝ բնակչության թիվը 3359 է։


== Անվանում ==
Կապանդրիտի անվան ծագման բազմաթիվ վարկածներ կան։ Դրանցից մեկն այն է, որ այն առաջացել է արվանական կուրսի անունից (ալբ․՝ farë), նաև և ըստ այլ վկայությունների՝ նրա անունը վերագրվում է այս տարածքում ապրած բյուզանդական հրամանատար Կապանդրիտին (XII դար)։ Կապանդրիտի անվան հայտնի մեկնաբանությունը բացատրում է անունը  Κάπη τρίτη-ից, Κάπη τρίτη, քանի որ տարածքի ցուրտ կլիման պահանջում էր երեք թիկնոց տաքանալու համար (κάπα):


== Պատմություն ==
Կապանդրիտոնին մոտ գտնվում է հին քաղաք Աֆինդան։ Նախապատմական գտածոներ են հայտնաբերվել Կոտրոնի բլրի վրա։ Ըստ լեգենդի՝ Թեսևսը այստեղ է  բերում Գեղեցկուհի Ելենային, երբ իր ընկերոջ՝ Պարիս-ի օգնությամբ առևանգում է նրան Սպարտաից։
Հունաստանում  Ֆրանկոկրատիայի ժամանակաշրջանում՝ 1380-1425 թվականներին, արվանացիները բնակություն են հաստատում այդ տարածքում, երբ սկսվում է Ատտիկայի բնակեցումը։ Նրանք ի սկզբանե թույլտվություն են ստանում Աթենքի Աչոլիի դուքսից  բնակություն հաստատելու Աթենքի շրջակայքում՝ ամրապնդելու համար քաղաքի պաշտպանությունը տարբեր արշավանքներից։ Արվանացիները ռազմատենչ զինվորներ էին և Աթենքի պաշտպաններ։ Հյուսիսային Ատտիկայում նրանք բնակավայր են հիմնում ներկայիս Կապանդրիտիոնի շրջակայքում, որտեղ կային ջրի աղբյուրներ, և զբաղվում են հողագործությամբ, հիմնականում՝ անասնապահությամբ.
Թուրքական օկուպացիայի ժամանակ Կապանդրիտիոնը տարածքի ամենահարուստ գյուղն էր (κεφαλοχώρι): Այդ ժամանակի փաստաթղթերի տվյալներով այնտեղ եղել է 400-600 բնակիչ։ Վարչական Կապանդրիտիոնը փաշալիկում Կարիստոս համայնք էր և պատկանում էր Լևադիայի ռազմագործողությանը։ Մազի բնակավայրերը (Այժմ Պոլիդենդրիոն և Սպատաձիկ) այն ժամանակ պատկանել են Կապանդրիտիոն համայնքին։ Թուրքերից ազատվելուց հետո համայնքը պատկանում էր Մարաթոն վարչական համայնքին (Նոմե Ատտիկա և Բեոտիա) մինչև 1912 թվականը, երբ այն անկախ համայնքի կողմից մինչև 1920 թվականը հայտարարվել է Պոլիդենդրիոն Մազի հետ միասին։ Այնուհետև Պոլիդենդրիոնը առանձնացվել է Կապանդրիտիոնից և դարձել համայնք։ Պեֆկոֆիտոնը Սպատաձիկի Կապանդրիտիոն համայնքում մնացել է մինչև 1968 թվականը, երբ այն միավորված էր Այոս-Ստեֆանոս համայնքի հետ։ Միկրոխորիոնը (Վելիաձիկի) միացվել է 1919 թվականին Կապանդրիտիոն համայնքին, որտեղ մինչ օրս գտնվում է։


== Ծանոթագրություններ ==
Սրբապատկերների ազգային թանգարան՝ Օնուֆրի

Սրբապատկերների ազգային թանգարան՝ Օնուֆրի (ալբ․՝ Muzeu Ikonografik Onufri), ազգային թանգարան Ալբանիայում։ Տեղակայված է Բերատ քաղաքի Աստվածածնի Վերափոխման տաճարում։


== Պատմություն ==
Թանգարանը բացվել է 1986 թվականի փետրվարի 27-ին։ Անվանակոչվել է ի պատիվ 16-րդ դարի ալբանացի նշանավոր գեղանկարիչ, սրբապատկերագիր Օնուֆրիոսի, որը ստեղծագործել է Ալբանիայի կենտրոնական և հարավային շրջաններում և հարավ-արևմտյան Մակեդոնիայում։ Տաճարը կրկին կառուցվել է 1797 թվականին և համարվում է հետբյուզանդական ճարտարապետության ամենատիպիկ օրինակը Բերատ քաղաքում։
Թանգարանի հավաքածուն կազմված է 173 ցուցադրանմուշներից՝ 106 սրբապատկեր, 67 եկեղեցական իրեր՝ ընտրված  թանգարանային ֆոնդի մոտ 1500 իրերից։ Սրբապատկերները ստեղծվել են 14-20-րդ դարերի ալբանացի սրբանկարիչներ Օնուֆրիոսի, նրա որդու՝ Նիկոլայի, Օնուֆրիոս Չիպրիոտիի, Կոնստանդին Շպատարակի և անանուն այլ վարպետների կողմից։ Եկեղեցու խորանի պատկերակալը հեղինակել են Նաում Նգելը և Ստեֆան Բարկան  19-րդ դարի կեսին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թանգարանի կայք(ալբ.)
Ծրագրավորողի օր

Ծրագրավորողի օր (ռուս.՝ День программиста), միջազգային օր, որը ճանաչված է բազմաթիվ տեխնոլոգիական և ծրագրավորման ընկերությունների կողմից։ Ամենամյա տոնը նշվում է տարվա 256-րդ օրը (հաշվարկման տասնվեցական համակարգում 100-րդ, կամ 28-րդ)։ Սովորական տարիներին համընկնում է սեպտեմբերի 13-ի, իսկ նահանջ տարիների՝ սեպտեմբերի 12-ի հետ։ Այն պաշտոնապես ճանաչված է Ռուսաստանում։
256 թիվը (28) ընտրվել է, քանի որ այն մեկ ութ-բիթ բայթով ներկայացվող տարբեր արժեքների քանակն է և հայտնի է ծրագրավորողների շրջանում։ 256-ը նաև երկուսի ամենաբարձր աստիճանն է, որը չի 365-ը՝ տարվա օրերի քանակը։


== Պաշտոնական ճանաչում ==
Տոնի գաղափարը առաջարկել են «Parallel Technologies» ծրագրային ապահովման ընկերության աշխատակիցներ Վալենտին Բալտը և Միքաել Չերվիակովը։ Դեռևս 2002 թվականին նրանք կազմակերպել են ստորագրահավաք՝ Ռուսաստանի կառավարությունից օրը պաշտոնապես որպես ծրագրավորողի օր ճանաչելու խնդրանքով։
2009 թվականի հուլիսի 24-ին Ռուսաստանի զանգվածային հաղորդակցության և կապի նախարարությունը հանդես է եկել նոր մասնագիտական տոնի՝ ծրագրավորողի օրվա, նախագծով։
2009 թվականի նոյեմբերի 11-ին Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը ստորագրել է հրամանագիրը։


== Չինաստանում ==
Չինաստանում ծրագրավորողի օրը նշվում է հոկտեմբերի 24-ին։ Այդ օրը ընտրվել է, քանի որ այն հնարավոր է գրել նաև 1024 տեսքով, ինչը հավասար է 
  
    
      
        
          2
          
            10
          
        
      
    
    {\displaystyle 2^{10}}
  -ի։ Այն նաև չի փոխվում նահանջ տարիներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի «Ծրագրավորողի օրվա մասին» հրամանագիր № 1034, Սեպտեմբերի 11, 2009։ (ռուս.)
Սեն Ժան դե Նիո

Սեն Ժան դե Նիո (ֆր.՝ Saint-Jean-de-Niost), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Մեկսիմյո կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի կոդը՝ 01361։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 400 կմ հարավ-արևելք, դեպի արևելք՝ Լիոն քաղաք, 31 կմ է և 45 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսից։
Կոմունայի արևելյան մասում հոսում է Էն գետը։


== Կլիմա ==
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։


== Պատմություն ==
Գյուղը հիմնադրվել է X դարում մի բլրի վրա, որը կոչվում է Նիո։ Գյուղը հիշատակվում է Կոնրադա I-ի կանոնադրությամբ։ Ֆրանսիական հեղափոխության արդյունքում գյուղը կոչվում է Նիո։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1421 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 963 մարդկանցից 753-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 210-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 78,2% է, 1999 թվականին՝ 72,2%)։ 753 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 712-ը (388 տղամարդ, 324 կին), գործազուրկ է եղել 41 մարդ (18 տղամարդ և 23 կին)։ 210 պասիվներից 85 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 76-ը՝ թոշակառու, 49 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ֆր.)
«Սեն Ժան դե Նիո» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ։ Վերցված է 2014-05-08 
«Սեն Ժան դե Նիո» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Վերցված է 2014-05-08
Ռոն Բեհագեն

Ռոնալդ Մայքլ «Ռոն» Բեհագեն (անգլ.՝ Ronald Michael "Ron" Behagen, հունվարի 14, 1951(1951-01-14), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, ծանր հարձակվող։ Մարզական կարիերայում անցկացրել է 388 հանդիպում։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը Basketball-Reference.com կայքում Archived 2009-08-10 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Վիճակագրությունը NBA.com կայքում(անգլ.)
Տարաբուլուս (շրջան)

Տարաբուլուս (արաբ․՝ شعبية طرابلس‎‎), առաջին մակարդակի վարչատարածքային միավոր՝ շրջան Լիբիայի հյուսիսում։
Վարչական կենտրոնը Տրիպոլի քաղաքն է, որը նաև Լիբիայի մայրաքաղաքն է։ Շրջանը զբաղեցնում է 835 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Բենգազի շրջանը գտնվում է Լիբիա պետության հյուսիսային հատվածում։ Ափերը ողողում են Միջերկրական ծովի ջրերը։ Միջպետական սահման չունի Լիբիայի հարևան որևէ պետության հետ։
Սահման ունի միայն ալ-Մարգաբի, ալ-Ջաբալ ալ-Գարբիի և ալ-Ջիֆարայի շրջանների հետ։ Խոշորագույն քաղաքը Տրիպոլին է։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2006 թվականի Լիբիայի ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ վարչատարածքային միավորի բնակչությունը կազմում է 1 065 405 մարդ։
Հիմնական բնակիչները իսլամադավան արաբներն են, որոնք օգտագործում են արաբական այբուբենը։


== Տե՛ս նաև ==
Լիբիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլգա (գետ, թափվում է Նելգոմոզերո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիլգա (այլ կիրառումներ)Վիլգա (ռուս.՝ Вилга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Կոնդոպոժսկի շրջանում։ Թափվում է Նելգոմոզերո լիճ։ Գետի երկարությունը 20 կմ է, ավազանի տարածքը 115 կմ2։
Գետը հիմնականում հոսում է ճահճուտներում։ Հիմնական վտակներն՝ Կորբոյա, Վիլգաոյա, Պիզեկսիմ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Շույա, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040100112102000014561
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001456
Ավազանի կոդը - 01.04.01.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բեռնարդինո Կաբալյերո

Բեռնարդինո Կաբալյերո դե Անյասկո ի Մելգարեխո (իսպ.՝ Juan Bernardino Caballero de Añasco y Melgarejo, մայիսի 20, 1839(1839-05-20), Իբիկուի - փետրվարի 26, 1912(1912-02-26), Ասունսյոն, Պարագվայ), պարագվայցի ռազմական և քաղաքական գործիչ, երկրի ժամանակավոր նախագահ (1880-1882 թթ.), իսկ հետո սահմանադրական նախագահ (1882-1886 թթ.)։ Եղել է Պարագվայի Կոլորադո կուսակցության հիմնադիրներից։
Մասնակցել է Պարագվայի պատերազմին, որպես կապիտան և մարշալ Ֆրանսիսկո Սոլանո Լոպեսի ադյուտանտ։ Կուրուպաիտիի ճակատամարտում ղեկավարել է հեծելազորային ջոկատը։ 1868 թվականին ստացել է գեներալի կոչում, իսկ 1869 թվականին պարգևատրվել է Ամամբայի մեդալով։
Սառակուստե

Սառակուստե (էստ․՝ Sarakuste), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Մեկսա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 55 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վիկտոր Յանգ Պերես

Վիկտոր «Յանգ» Պերես (մարտի 20, 1911(1911-03-20), Թունիս, Թունիսի ֆրանսիական պրոտեկտորատ - հունվարի 22, 1945(1945-01-22), Օսվենցիմ, ֆր.՝ Victor Younki) պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, թեթև քաշայինների կարգում։ Համարվում է WBA-ի չեմպիոն։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Թունիսի հրեական թաղամասերից մեկում։ 14 տարեկանից «Մակկաբի» սպորտային ակումբում սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով։ 1931 թվականին նա դարձել է աշխարհի չեմպիոն։ 1930-ական թվականներից ապրել է Փարիզում։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 21-ին նրան ֆաշիստները բռնել են, որպես հրեական ծագում ունեցող օտարերկրացի։ Սկզբում նրան տարել են Դրանսի համակենտրոնացման ճամբար, այդտեղից՝ Օսվենցիմ։ Սպանվել է 1945 թվականի հունվարի 22-ին՝ Գլեյվիցի համակենտրոնացված ճամբարում։


== Հիշատակումը ժողովրդական մշակույթում ==
2013թվականին Ժակ Ուանիշը նկարահանել է «Դաժան ռինգ» ֆիլմը, որը Պերեսի կյանքի մասին էր։ Գլխավոր դերում Բրահիմ Ասլումն էր։ Ֆիլմի մեջ պատկերվում է բռնցքամարտիկի ամբողջ կյանքը՝ նրա սպորտային կարիերայից մինչև համակենտրոնացված ճամբարում նրա սպանությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիկտոր Յանգ Պերես(անգլ.) — պրոֆեսիոնալ մենամարտերի վիճակագրություն BoxRec կայքում։ (անգլ.)
Ֆլեգլեր շրջան (Ֆլորիդա)

Ֆլեգլեր շրջան (անգլ.՝ Flagler County), ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.256 կմ² է, բնակչությունը՝ 95.696 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բանել բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1917 թ.։
Բրանկալեոնե

Բրանկալեոնե  (իտալերեն՝ Brancaleone), քաղաք Իտալիայում՝ Կալաբրիա մարզի Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։ Սահմանակից է Բրուցանո Ձեֆիրիո, Պալիցի, Ստաիտի համայնքներին։
Բնակչության թվաքանակը 2004 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 3.923, բնակչության խտությունը կազմել է 110 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 35 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89036։ Հեռախոսային կոդը՝ 0964։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բրանկալեոնեի պաշտոնական կայքէջը (իտալերեն)
Սանտի

Սանտի-ն (լատ.՝ centum -«հարյուր» ) (հայերեն նշանակումը՝ ս, միջազգային նշանակումը՝ c) տասնորդական նախածանց է, որը փոքրացնում է ֆիզիկական մեծությունը 102(100) անգամ, կամ, որ նույնն է, բազմապատկում է 10−2(0.01) արտադրիչով։
Օրինակ՝

1 սանտիմետրը = 0.01 մետրկամ կրճատ գրելաձևով՝

1 սմ = 0.01 մԲացառությամբ սանտիմետրից նախածանցը գրեթե չի օգտագործվում։


== Տես նաև ==
Տասնորդական նախածանցներ


== Ծանոթագրություններ ==
Բասոր

Բասոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բշերիկի գավառակում։
Եղել է հայաբնակ գյուղ։


== Բնակչություն ==
XIX դարի կեսերին ուներ 25 տուն հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղն ուներ ավերակ եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լերկուլ

Լերկուլ (ֆր.՝ Lercoul), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Վիկդեսո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ֆուա շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09162։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 27 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 15 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 8-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 7-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 53,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 60,0 %)։ 8 աշխատունակ բնակիչներից 8-ը աշխատում էին (4 տղամարդ և 4 կին), անաշխատանք մարդիկ չկային։ 7 անգործունակ մարդկանցից 7-ը թոշակառու էին։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Լերկուլ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-1-8 
«Լերկուլ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-23
Օստրոժոկ (գյուղ, Բարանովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օստրոժոկ (այլ կիրառումներ)Օստրոժոկ (ուկրաիներեն՝ Острожок), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1768 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օստրոժոկ գյուղում բնակվում էր 592 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 30076 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պոնտինիա

Պոնտինիա (իտալ.՝ Pontinia), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Լատինա գավառում։
Բնակչությունը` 13476 մարդ (2004), բնակչության խտությունը` 114 մարդ/կմ², տարածքը՝ 112 կմ², փոստային ինդեքսը՝ 04014, հեռախոսային կոդը՝ 0773։


== Քույր քաղաքներ ==
 Ուտենա
 Գոռո


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ


== Ծանոթագրություններ ==
Սանդրո Բոտիչելլի

Սանդրո Բոտիչելլի կամ Ալեսսանդրո դի Մարիա Ֆիլիպեպի (իտալերեն՝ Sandro Botticelli կամ Alessandro di Mariano Filipepi, մոտ 1445, Ֆլորենցիա, Ֆլորենցիայի Հանրապետություն - մայիսի 17, 1510[…], Ֆլորենցիա, Ֆլորենցիայի Հանրապետություն), վաղ վերածննդի իտալացի գեղանկարիչ և գրաֆիկ։


== Կենսագրություն ==
Բոտիչելլիի կյանքի մասին առաջին վկայությունները հանդիպում են Ջիորջիո Վազարիի 1550 թվականի կենսագրությունների հավաքածուում։ Ծննդյան ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ. Բոտիչելլին ծնվել է 1444 թվականի մարտի 1-ի և 1445 թվականի մարտի 1-ի միջև Ֆլորենցիայի Օգնիսանտի թաղամասում։ Հայրը տակառագործ էր։ Բոտիչելլի կեղծանունն առաջին անգամ տղային անցել է իր ավագ եղբայր Ջիովաննից, որն այդ մականունն ստացել էր գիրության պատճառով։ Այդ անունը ծագում է իտալերեն botticello-ից, որ թարգմանաբար նշանակում է «փոքրիկ տակառ»։ Բոտիչելլին չորս հինգ եղբայրներից ամենակրտսերն էր։ Բոտիչելիի ընտանիքը ապրում էր համեստ, բայց ոչ աղքատ, քանի որ հայրը հմուտ արհեստավոր էր։ Տասնհինգ տարեկանում Բոտիչելին աշխատանքի է անցնում Ֆրա Ֆիլիպպո Լիպպիի արվեստանոցում, որը ճանաչված վարպետ էր Ֆլորենցիայում։ Այնտեղ Բոտիչելլին աշխատում է Անտոնիո դել Պոլաիուոլոյի և Անդրեա դել Վերոչիոյի հետ։ Այդ շրջանում նա սովորում է  փորագրություն, որը մեծապես ազդում է նրա նկարչության ոճի և ուղղվածության վրա։ 1470 թվականին Բոտիչելլին բացում է իր սեփական արվեստանցը և ստանում է առաջին հասարակական պատվերը։ Ֆլորենցիայի առևտրային դատարանի այս պատվերը իրենից ներկայացնում էր ուժը պատկերող ալեգորիայի (այլաբանություն) պաննո։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Սեյրանուհի Գեղամյան - «Փոքրիկ պատմություններ մեծ արվեստագետների մասին»։ Երևան, «Գրաբեր» հրատարակչություն, 2007 թվական
Ճաշոց (4890)

Ճաշոց (4890), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4890 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1313 թվականին Դանիել կրոնավոր գրիչի կողմից Աղթամարում։ Ստացողները եղել են Թովման, Առաքելը (եղբայր)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 33x23.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 290 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դեղին կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 60ա, 169բ, 240ա, 290բ, հետագայի՝ 5բ (1884 թվական)։


== Ծանոթագրություններ ==
Փոխաբերություն

Փոխաբերություն կամ մետաֆորա, լեզվաոճական հնարանք, երբ խոսքը պատկերավոր արտահայտիչ, նաև բանաստեղծական դարձնելու համար բառը գործածվում է ոչ իր սովորական իմաստով՝ մեկ այլ բառի փոխարեն։ Փոխաբերությունը հիմնվում է առարկաների, երևույթների արտաքին կամ ներքին հատկանիշների նմանության, նաև գործառական ընդհանրության վրա։ Հատկանիշը, որով տվյալ առարկան (երևույթը, գործողությունը և այլն) նմանեցվում է մեկ այլ առարկայի, կոչվում է փոխաբերության հիմք. Օրինակ՝ արծաթ մազեր բառակապակցության մեջ արծաթ բառը փոխաբերաբար գործածվել է սպիտակ բառի փոխարեն, որի համար հիմք է ծառայել արծաթ մետաղի և մազերի գույնի նմանությունը։ Բառերի փոխաբերական իմաստները սովորաբար ընկալվում են բառակապակցությունների կամ նախադասությունների մեջ (ծով աչքեր, քար սիրտ, ոսկի մարդ, սև բախտ)։ Երբ նախադասության մեջ փոխաբերաբար են գործածվում երկու կամ ավելի բառեր, փոխաբերական իմաստ կարող է ստանալ ամբողջ նախադասությունը։ Ըստ տարածվածության աստիճանի փոխաբերությունները լինում են.

անհատական կամ հեղինակային
գործուն կամ ընդհանրական։Անհատական կամ հեղինակային են այս կամ այն հեղինակի ստեղծած և լայն տարածում չստացած փոխաբերությունները (օրինակ՝ հովի թևեր, Հովհաննես Թումանյան)։
Գործուն կամ ընդհանրական են ժամանակի ընթացքում մեծ տարածում ստացած և իրենց անհատական բնույթը կորցրած փոխաբերությունները (օրինակ՝ ոսկի սիրտ, քար լռություն, օձ մարդ)։
Այսպիսով՝ փոխաբերությունները արձանագրվում են բառարաններում փխբ. նշումով։ Պատմության զարգացման ընթացքում շատ տարածված որոշ փոխաբերություններ այլևս չեն գիտակցվում որպես այդպիսիք և վերածվում են բառերի սովորական իմաստների (օրինակ՝ ծաղիկ=հիվանդություն, կոշիկի քիթ=կոշիկի ծայր), դրանք կոչվում են ավարտուն կամ մարած փոխաբերություններ։ Վերջիններիս ուսումնասիրությունը կարևոր է իմաստաբանության համար, քանի որ ներկայացնում է բառիմաստի զարգացման հիմնական գործընթացը։ Երբ այլևս չի գիտակցվում բառի հիմնական և փոխաբերական իմաստների միջև եղած իմաստային կապը, դրանք վերածվում են համանոնների (մատաղ-մատղաշ, դեռատի, մատաղ-զոհ, գլուխ-մարմնի մաս, գլուխ-ստեղծագործության մաս և այլն)։
Օչակովի շրջան

Օչակովի շրջան (ուկրաիներեն՝ Очаківський район), շրջան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օչակով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1488 կմ²։


== Բնակչություն ==
2008 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 31800 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,37 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Ալախար

Ալախար  (իսպ.՝ Alájar), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռա դե Ուելվա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 41 կմ2, բնակչությունը՝ 806 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 112 հեռավորության վրա։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Alájar
Artículo sobre Turismo en la comarca Archived 2009-10-26 at WebCite
Տոպորի (գյուղ, Իզյասլավի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏոպորիՏոպորի (ուկրաիներեն՝ Топори), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տոպորի գյուղում բնակվում էր 297 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1166 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 254,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լուիզ Մանուկյան-Սիմոն

Լուիզ Մանուկյան-Սիմոն (մայիսի 19, 1933(1933-05-19), Դետրոյթ, Միչիգան, ԱՄՆ - փետրվարի 18, 2019(2019-02-18)), հայ-ամերիկյան բարերար։ Հայկական բարեգործական ընդհանրուր միության նախագահը 1989-2002 թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Լուիզ Մանուկյանը ծնվել է Դետրոյթում։ Նրա հայրը հայտնի հասարակական գործիչ, Հայաստանի ազգային հերոս, բարերար Ալեք Մանուկյանն է, ծնունդով Զմյուռնիայից, ով մեծ ներդրում է ունեցել աշխարհի հայերի համախմբման գործում։ Ալեք Մանուկյանը եղել է հայկական բարեգործական ընդհանուր միության 5-րդ նախագահը։
Լուիզ Մանուկյանն ամուսնացել է Արման Սիմոնի հետ և ապրել Մանհեթենում։ 1989 թվականին դարձել է ՀԲԸՄ նախագահ իր հոր հաջող նախագահությունից հետո։ Նա դարձել ՀԲԸՄ-ի նախագահ 1988 թվականին Սպիտակի երկրաշարժից անմիջապես հետո։ 1962 թվականին նրա ծնողները հիմնադրել են «Լուիզ Մանուկյան-Սիմոն» հիմնադրամը, որը հետագայում վերանավանվեց «Մանուկյան-Սիմոն» հիմնադրամ։ 2007 թվականին 1,2 միլիոն դոլար ֆինանսավորեց Միչիգանի համալսարանի հայ ուսանողներին 1979 թվականին։ 1979 թվականին Լուիզ Մանուկյան-Սիմոնը ծառայության է անցել Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության արևմտյան թեմում, եղել է առաջին կին ծառայողը։ 2000 թվականին Լուիզ Մանուկյան-Սիմոնը և նրա եղբայր Ռիչարդ Մանուկյանը 2 միլիոն դոլար նվիրաբերել են Երևանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու շինարարությանը։
Լուիզ Մանուկյան-Սիմոնն ունի մեկ աղջիկ՝ Քրիստինեն, և երկու որդի՝ Դավիթը և Մարկը։
2012 թվականի նոյեմբերի 26-ին Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ Ներսիսյանի հրամանագրով Լուիզ Մանուկյան-Սիմոնը պարգևատրվել է Ասպետ Սուրբ Էջմիածնի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Գարունը Մոսկվայում

«Գարունը Մոսկվայում» (ռուս.՝ «Весна в Москве»), 1953 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանվել է Լենինգրադի Նոր թատրոնի բեմադրության հիման վրա (ռեժիսոր՝ Նիկոլայ Ակիմով, Վիկտոր Գուսևի պիեսի հիման վրա)։ Ֆիլմը խորհրդային երիտասարդության հետպատերազմյան կյանքի մասին է։


== Սյուժե ==
Երիտասարդ պատմաբան Նադեժդա Կովրովան, փայլուն ավարտելով առաջին աշխատանքը, ընկերներից երես թեքելով, անմիջապես գրում է հաջորդը։ Սակայն նա անհաջողության է մատնվում։ Դժվար վերապրելով իր պարտությունը՝ հերոսուհին աջակցություն է գտնում կոլեկտիվի մոտ։


== Դերերում ==
Գալինա Կորոտկևիչ – Նադեժդա Կովրովա
Վլադիմիր Պետրով – Միխայիլ Գարանին
Յուրի Բուբլիկով – Յաշա
Անատոլի Կուզնեցով – Կրիլով
Վլադիմիր Տասկին – ակադեմիկոս Պետրով / Ռիբկին
Լև Շոստակ – դոցենտ Զդոբնովի
Անատոլի Աբրամով – հանրակացարանի պարետ
Գեորգի Անչից – Սուզդալցև
Ալեքսանդրա Տրիշկո – մորաքույր Մաշա 
Սաբինա Սույկովսկայա – տիկին
Իգոր Միխայլով – Սոխակ առաջին
Վսեվոլոդ Կուզնեցով – Սոխակ երկրորդ
Վիկտոր Բիրցև – Սոխակ երրորդ
Լյուդմիլա Պոնոմարյովա – Կատյա
Նիկոլայ Լուկինով – ոստիկան


== Նկարահանող խումբ ==
Պիեսի հեղինակ՝ Վիկտոր Գուսև
Սցենարի հեղինակներ և ռեժիսորներ՝ Նադեժդա Կոշևերովա, Իոսիֆ Հեյֆից
Օպերատորներ՝ Վենիամին Լևիտին, Սերգեյ Իվանով
Բեմադրող նկարիչ՝ Սեմյոն Մալկին
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Ժիվոտով
Հնչյունային ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Բեկկեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Nina Hibbin. Eastern Europe: an illustrated guide. A. Zwemmer, 1969.


== Արտաքին հղումներ ==
«Գարունը Մոսկվայում» «Энциклопедия отечественного кино» կայքում (ռուս.)
Թելիկ (այլ կիրառումներ)

Թելիկ, կարող է վերաբերել՝

Թելիկ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում
Թելիկ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում
Թելիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում
Դավիթ Գասպարյան

Դավիթ Վազգենի Գասպարյան (հոկտեմբերի 18, 1947(1947-10-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, գրաքննադատ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, 2007 թվականից։ Հայաստանի գրողների միության անդամ 1976 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1947 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, Երևանում։
1970 թվականին ավարտել է ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետը։ Աշխատել է Հայաստանի ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում, եղել է նույն ինստիտուտի փոխտնօրեն՝ գիտության գծով, ԵՊՀ հրատարակչության տնօրեն, Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի ռուս և արտասահմանյան գրականության ամբիոնի վարիչ։ Ներկայումս որպես գլխավոր մասնագետ աշխատում է ԿԳՆ Կրթության ազգային ինստիտուտում։ «Հայոց լեզու և գրականություն» գիտամեթոդական ամսագրի գլխավոր խմբագիրն է։
Անդամակցել է Հայաստանի տարբեր պարբերականների խմբագրական խորհուրդներին։ Խմբագրել է (1985-1990) «Քննադատական տարեգիրք»-ը։ Հեղինակ է 60-ից ավելի գրքերի, 1000-ից ավելի գրականագիտական, քննադատական և հրապարակագրական հոդվածների։  ԽՄԿԿ անդամ 1976 թվականից։


== Երկեր ==
Բանաստեղծությունը և արդիականությունը (հոդվածների և ուսումնասիրությունների ժողովածու, որտեղ տեղ է գտել Դ. Գասպարյանի «1940-1970-ական թթ. սովետահայ պոեզիայի տաղաչափությունը» ուսումնասիրությունը), Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1976, 392 էջ։
Սովետահայ գրականության տարեգրություն, 1957-1975 (հեղինակակից Հ.Գալստյան), Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1977, 320 էջ։
Սովետահայ պոեզիայի տաղաչափությունը, Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1979, 388 էջ։
Բանաստեղծության ոգին (հոդվածներ, ուսումնասիրություններ), Ե., «Սովետական գրող», 1980, 188 էջ։
Գրականությունը և ժամանակը։ Սովետահայ գրականության զարգացման հարցերը (ժողովածուում տեղ է գտել Դ. Գասպարյանի «1920-ական թվականների գրական շարժումը» ուսումնասիրությունը), Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1980, 360 էջ։
Ժամանակակից հայ արձակը (հոդվածների ժողովածու, որտեղ տեղ է գտել Դ. Գասպարյանի «Ժամանակակից կյանքի գեղարվեստական պատկերը» ուսումնասիրությունը), Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1981, 286 էջ։
20-րդ դարի հայ գրողներ (Ակսել Բակունց, Գուրգեն Մահարի, Համո Սահյան, Պարույր Սևակ, Վահագն Դավթյան. մատենաշար 5 հատորով), Երևան, 2001-2013։
Եղիշե Չարենցը և 1920-ական թվականների սովետահայ պոեզիան, Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ 1983, 408 էջ։
Ժամանակ և շարժում (հոդվածներ և ուսումնասիրություններ), Ե., «Սովետական գրող», 1984, 296 էջ։
Հայ սովետական պոեզիայի պատմություն, Երևան, 1987։
Հայ գրականություն (մատենաշար 5 հատորով), Երևան, 2000-2010։
Ողբերգական Չարենցը, Երևան, 1991։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
2015 Մովսես Խորենացու մեդալ
2011 թվականին արժանացել է ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչման։
2010 թվականին արժանացել է ՀԳՄ «Նիկոլ Աղբալյան» մրցանակի։
2007 թվականին արժանացել է ՀՀ Մշակույթի նախարարության և Կրթության և գիտության նախարարության Ոսկե մեդալների։
1984 թվականին արժանացել է ՀԳՄ Միքայել Նալբանդյանի անվան մրցանակի։
1980 թվականին արժանացել է Հայաստանի Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հայկ Խաչատրյան (1986)։ Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»