Մազո դե լա Ռոշ

Մազո դե լա Ռոշ (; ծննդյամբ՝ Maisie Louise Roche; հունվարի 15, 1879(1879-01-15), Նյումարքեթ, Օնտարիո, Կանադա - հուլիսի 12, 1961(1961-07-12)[…], Տորոնտո, Կանադա), կանադացի արձակագիր և դրամատուրգ, իր ժամանակի ամենահայտնի գրքերից մեկի՝ «Ջալնա» վեպի հեղինակը։


== Կենսագրություն ==
Մազո (Մեյզի) Ռոշը ծնվել է Նյումարկետում, (Օնտարիո), 1879 թվականի հունվարի 15-ին։ Եղել է Ուիլյամ Ռոշի և Ալբերտա Լուիզ Լանդիի միակ զավակը։ Մազոն իր մանկության մի քանի տարի անցկացրել է Օրիլիայում՝ մոր ծնողների հետ, իսկ մեծ մասը՝ Տորոնտոյում։ Փոքր տարիքում Մացոն շեշտել է իր ազգանվան ֆրանսիական ծագումը` դրան ավելացնելով «Դե լա»։ Երբ Ռոշը յոթ տարեկան էր, նրա ծնողները որդեգրել են իր ութամյա որբ զարմիկ Քերոլայն Քլեմենտին։ Նրա հետ Մազոն ապրել է 70 տարի։
Մացոն 13 տարեկանում սկսել է հաճախել մասնավոր դպրոց, հետագայում ավարտել է Տորոնտոյի համալսարանը և կրթություն ստացել Օնտարիոյի արվեստի դպրոցում։ Մազո դե լա Ռոշը պատմվածքներ է գրել Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ, 1920-ական թվականներին հրատարակել է 2 վեպ։ Նրա առաջին մեծ հաջողությունը տեղի է ունեցել 1927 թվականին, երբ հրատարակվել է նրա «Ջալնա» վեպը։ Վեպը «Atlantic Monthly» գրական ամսագրի կողմից արժանացել է 10․000 ԱՄՆ դոլարի։ Վեպը 16 գլխից բաղկացած վիպաշար է։ Ջալնան կալվածք է, որտեղ ապրում են Ուայթոկների ընտանիքը։ Վեպում նկարագրված էընտանիքի 100-ամյա պատմությունը։ «Ջալնա» վեպը որպես պիեսը երկար ժամանակ հաջողություն է ունեցավ Լոնդոնի, Նյու Յորքի և Տորոնտոյի թատրոններում, այն հետագայում հիմք է հանդիսացել հոլիվուդյան «Ջալնա» ֆիլմի համար։ Société Radio-Canada Կանադայի ռադիոյի և հեռուստատեսության պետական ընկերությունը վեպի հիման 1972 թվականին նկարահանել է հեռուստասերիալ։ Վեպի առանձին բաժիններ հասել են գրական հաջողության։ Վեպի շարքի ստեղծագործությունները վաճառվել են ընդհանուր տպաքանակով 9 միլիոն օրինակով։
Իր ստեղծագործական գործունեության տարիներն Մացո դե լա Ռոշը գրել է 23 վեպ, 13 պիես և մոտ 50 պատմվածք։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին «Doubleday» ամերիկյան հրատարակիչ ընկերության պատվերով նա գրել է Քվեբեկ քաղաքի գեղարվեստական ​​պատմությունը։ 1957 թվականին լույս տեսել գրողի ինքնակենսագրականը՝ «Փոփոխությունների ծանուցում» (անգլ.՝ Ringing the Changes) վերնագրով։
Գրողի աշխատությունների հիմնական ընթերցողները Կանադայից դուրս էր՝ ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում, քանի որ կանադացիները կարծում էին, որ նրա ստեղծագործույունները շատ հեռու են Կանադայի իրական կյանքից։ Դե լա Ռոշի գրքերը լավ վաճառվել են մինչև 1960-ական թվականները, սակայն պատերազմից հետո ստեղծագործությունները բացասական արձագանքներ են ստացել քննադատների կողմից։ Սովետական մեծ հանրագիտարանում նշվել է, որ նրա ստեղծագործությունների կերպարները հեռու են սոցիալական խնդիրներից, և սյուժեները կառուցվում են միայն ընտանեկան հարաբերությունների շուրջ։ Միևնույն ժամանակ Կանադական հանրագիտարանը նշել է, որ գրողի նախապատերազմյան ստեղծագործություններն առանձնանում են լավ գծագրված կերպարներով, բարձրորակ երկխոսություններով և նուրբ դիտարկումներով։ Հանրագիտարանը սխալ է համարոել Դե լա Ռոշի ամբողջ ստեղծագործության վերաբերյալ բացասական գնահատական ​​տարածելու փորձը։
Դե լա Ռոշը մահացել է 1961 թվականին Տորոնտոյում, հուղարկավորվել է է Ջորջինայի Սուրբ Գեորգի անգլիկան եկեղեցու գերեզմանատանը։ Նրա գերեզմանը գտնվում է կանադացի գրող Սթիվեն Բաթլեր Լիքոքի գերեզմանի մոտ։ Մի քանի տարի անց Քերոլայն Քլեմենտը թաղվել է նրա կողքին։
1976 թվականին Դե լա Ռոշը Կանադայում ճանաչվել է ազգային պատմական նշանակության դեմք։ Նրա ծննդավայր Նյումարկետում 1990 թվականին ֆրանսիական հանրակրթական դպրոցը անվանակոչվել է նրա պատվին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Mazo de la Roche's entry in The Canadian Encyclopedia
Մազո դե լա Ռոշ Internet Speculative Fiction Database-ում
Google map of Benares Historic House
Ontario Plaques - Mazo de la Roche
Մազո դե լա Ռոշի գործերը Գուտենբերգ նախագծում