Ռոումինգ

Ռոումինգը (անգլերեն roaming, roam – թափառել, շրջել) շարժական ցանցերում բաժանորդին ծառայությունների տրամադրման պրոցեդուրան է «հարազատ» ցանցի ծածկույթից դուրս։ Ընդ որում բաժանորդը պահպանում է իր հեռախոսահամարը և կարիք չունի պայմանագիր կնքել ընդունող օպերատորի հետ, իսկ ծառայությունների վարձը գանձվում է նրա հաշվից։ 
Տեխնիկական տեսանկյունից, բջջային ցանցի բաժանորդի սպասարկումը այլ կոմուտատորին պատկանող բազային կայանի կողմից կոչվում է ռոումինգ։ Բայց ավելի հաճախ ռոումինգ ասելով հասկանում ենք այլ օպերատորի ցանցում սպասարկումը։ Այդպիսի ծառայությունը պահանջում է օպերատորների միջև նախնական փոխհամաձայնություն։


== Ռումինգը բջջային հեռախոսակապում ==


=== Ռումինգի տեսակները ===
Ներցանցային ռոումինգՀնարավորություն տեղափոխվել բջջային օպերատորի ցանցի ծածկույթի ներսում մի ռեգիոնից մյուսը։ Հատուկ է մեծ տարածք ունեցող պետություններին (ԱՄՆ, Ռուսաստան, Հնդկաստան և այլն)։

Ազգային ռոումինգՀնարավորություն օգտագործել այլ բջջային օպերատորի ցանցը նույն երկրի սահմաններում։ Սովորաբար ռոումինգի այս ձևը կիրառվում է այն դեպքում, երբ նոր ընկերությունը ստանում է լիցենզիա բջջային կապի ծառայություններ տրամադրելու համար և փորձում է դուրս գալ շուկա չունենալով սեփական ցանց։ Համաձայնագրեր կնքելով տվյալ երկրի մյուս օպերատորների հետ, այդ ցանցի բաժանորդները կարող են օգտվել բջջային կապի ծառայություններից, մինչև համապատասխան տեխնիկական պայմանների ստեղծվելը։

Միջազգային ռոումինգՀնարավորություն օգտվել բջջային կապի ծառայություններից արտասահմանյան օպերատորի ցանցի ծածկույթում։ Միջազգային ռոումինգն ավելի հեշտ աշխատում է GSM ստանդարտում և օգտագործվում է միջազգային բջջային օպերատորների ավելի քան 80% -ի կողմից։ Սակայն այս դեպքում նույնպես կարող են առաջանալ խնդիրներ, քանի որ տարբեր երկրներում օգտագործվում են տարբեր GSM հաճախականություններ։ Մեծամասնությունն օգտագործում է 900/1800 ՄՀց հաճախականություն, իսկ ԱՄՆ-ում և ամերիկյան այլ երկրներում օգտագործվում են 850/1900Մհց, ուստի անհրաժեշտ է ունենալ համապատասխան հեռախոս, որը կարողանա աշխատել վերոհիշյալ հաճախականությունների հետ։

Միջստանդարտային ռոումինգՀնարավորություն անարգել տեղաշարժվել տարբեր ստանդարտների ցանցերի միջև։ Քանի որ բջջային կապի տեխնոլոգիաներն զարգացել են միմյանցից անկախ տարբեր մայրցամաքներում, ուստի դրանք իրարից տարբերվում են ստանդարտով։ Ներկայումս հնարավոր է ռոումինգ տարբեր ստանդարտների(GSM և CDMA) ցանցերի միջև։ Դրա համար անհրաժեշտ է հեռախոս, որը կարողանա աշխատել տարբեր ստանդարտների ցանցերում, կամ բաժանորդը կարող է պահպանել իր հեռախոսահամարը և փոխել միայն հեռախոսը։


=== GPRS/տվյալների փոխանցումով ռոումինգ ===
Բջջային օպերատորների մեծամասնությունը տրամադրում են GPRS ռոումինգ ծառայություն, որը թույլ է տալիս բաժանորդին օգտվել GPRS ծառայությունից հառազատ ցանցի սահմաններից դուրս։


=== 3G/երրորդ սերնդի ռոումինգ ===

Երրորդ սերնդի ռոումինգը հնարավորություն է տալիս օգտվել հարազատ ցանցի բոլոր ծառայություններից, ներառյալ տվյալների փոխանցման բարձր արագությունը և տեսազանգը, գտնվելով ռոումինգ գործընկերոջ ցանցի ծածկույթում։


=== GSM ցանցում ռոումինգի աշխատանքի սկզբունքը ===
Ռոումինգի պրոցեսի մանրամասնությունները տարբերվում են կախված բջջային կապի ցանցի տեսակից, սակայն ընդհանուր դեպքում պրոցեսն ընթանում է հետևյալ կերպ. որպեսզի բաժանորդի հեռախոսը կարողանա գրանցվել այլ օպերատորի ցանցում, պետք է տվյալ և հարազատ ցանցերի միջև լինի համաձայնագիր։ Այդ համաձայանգիրը կնքվում է տեստավորման որոշակի փուլերից հետո։ Գոյություն ունեն IREG(International Roaming Expert Group) և TADIG(Transferred Account Data Interchange Group) տեստավորումներ։ IREG տեստավորման միջոցով ստուգվում է հաստատված կապի աշխատունակությունը, իսկ TADIG տեստավորման միջոցով ստուգվում է զանգերի բիլլինգը։
Հյուր ցանցում բաժանորդի կատարած գործողությունները գրանցվում է TAP (Transferred Account Procedure) ֆայլերի մեջ և ուղարկվում հարազատ ցանց։ Ֆայլը պարունակում է տվյալներ բոլոր զանգերի մասին, որոնք կատարվել են տվյալ բաժանորդի կողմից։ Ըստ այդ ֆայլերի հաշվարկվում է գումարը, որը պետք է բաժանորդը վճարի հարազատ օպերատորին։