Մարինա Լեոնովա

Մարինա Կոստանտինի Լեոնովա (ռուս.՝ Мари́на Константи́новна Лео́нова, փետրվարի 18, 1949(1949-02-18), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), բալետի դերասանուհի, Մեծ թատրոնի մենապարուհի, բալետային մանկավարժ, Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիայի ռեկտոր, Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2003)։


== Կենսագրություն ==
Մարինա Լեոնովան ծնվել է 1949 թվականի փետրվարի 18-ին Մոսկվայում։ Պարով զբաղվել սկսել է յոթ տարեկանում Պիոներների պալատի խորեոգրաֆիայի մանկական խմբում։
1968 թվականին ավարտել է Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիան (Սոֆյա Գոլովկինայի դասարան)։ 1968-1969 թվականներին վերջինիս ղեկավարությամբ սովորել է կատերալագործման դասարանում։
1969-1989 թվականներին Մարինա Լեոնովան եղել է Մեծ թատրոնի մենակատար։ Ունեցել է ընդարձակ խաղացանկ, եղել է խորհրդային բալետմայստերների ներկայացումների մի շարք դերերի առաջին կատարողը։
1991 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի մանկավարժական ֆակուլտետը (Մարինա Սեմյոնովայի կուրս)։ 1989 թվականին դարձել է դասական պարի մանկավարժ Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիա։ 1994 թվականից դոցենտ է, 1999 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 2001 թվականին նշանակվել է Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիայի ռեկտորի պաշտոնակատար, 2002 թվականին ընտրվել է ակադեմիայի ռեկտոր։


== Խաղացանկ ==
Հունգարական հարսնացու («Կարապի լիճ» Պյոտր Չայկովսկի Ա․ Ա․ Գորսկովի և Ա․ Մ․ Մեսսերերի խմբագրմամբ, 1970)
Նիմֆա («Վալպուգիևի գիշեր» պատկերում՝ Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ» օպերայից, 1970)
Ամառ (Սերգեյ Պրոկոֆևի «Մոխրոտիկը», 1970)
Պա դե մրուա («Կարապի լիճ», Պյոտր Չայկովսկի, Ա․ Ա․ Գորսկովի և Ա․ Մ․ Մեսսերերի խմբագրմամբ, 1970)
Երկրորդ տարատեսակ («Դոն Կիխոտ » Լ․ Ֆ․ Մինկուս, 1971)
Միրտա (Ադոլֆ Ադանի «Ժիզել», 1971)
Արքայազնի հասակակիցը («Կարապի լիճ» Պյոտր Չայկովսկի Ա․ Ա․ Գորսկովի և Ա․ Մ․ Մեսսերերի խմբագրմամբ, 1971)
Օդետտա-Օդիլլիյա («Կարապի լիճ» Պյոտր Չայկովսկի, 1972), կատարել է այդ դերն է կատարել ինչպես Ա․ Ա․ Գորսկովի և Ա․ Մ․ Մեսսերերի մոսկովյան կանոնական խմբագրությունում, այնպես էլ Յուրի Գրիգորովիչ տարբերակում
III գործողության պարեր (Միխայիլ Գլինկայի, «Ռուսլան և Լյուդմիլա» օպերա, 1973)
Յասամանի փերին («Քնած գեղեցկուհի», Պյոտր Չայկովսկի, 1973), առաջին կատարողը Յուրի Գրիգորովիչի պարտիայում
Անտառահարսի տիրուհին («Դոն Կիխոտ» բալետ, Լ․ Ֆ․ Մինկուս, 1973)
Մեհմենե Բանու («Լեգենդ սիրո մասին», Արիֆ Մելիքով, 1974)
Բեատրիչե («Սեր սիրո հետևից», Տիխոն Խրեննիկով, 1976)
Մենակատար («Այդ կախարդող ձայները», Վլադիմիր Վասիլև, 1978)
Էգինա («Սպարտակ», Արամ Խաչատրյան, 1979)
Ջուլիետայի ընկերուհին («Ռոմեո և Ջուլիետ», Սերգեյ Պրոկոֆև, 1979)
Պղնձե լեռան տիրուհին («Լեգենդ քարե ծաղկի մասին», Սերգեյ Պրոկոֆև, 1982)
Հազարան բլբուլ («Հազարան բլբուլ», Իգոր Ստրավինսկի, 1982)
Գայանե  («Գայանե», Արամ Խաչատրյան, 1984)
Կլեմանս («Ռայմոնդա», Ալեքսանդր Գլազունով, 1984)
Լյուբաշա («Կարմիր Կալինա», Եվգենի Սվետլանով, 1985)
Հենրիետտա («Ռայմոնդա», Ալեքսանդր Գլազունով, 1985)
Արտեմիդա (խորեոգրաֆիայի բեմը «Իֆիգենիան Ավլիդ» օպերայում, Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկ, 1985)
Դուլսինեյա, Ալդոնսա  («Տխուր պատկերի ասպետ», 1986)


== Աշակերտուհիներ ==
Ս․ Լունկինա (1997 թվականի շրջանավարտ)
Կ․ Նագատա (1997 թվականի շրջանավարտ)
Ն․ Ասատիանի (2004 թվականի շրջանավարտ)
Ն․ Օսիպովա (2004 թվականի շրջանավարտ)


== Մրցանակներ և կոչում ==
ՌՍՖՍՀ վաստակավոր դերասանուհի (1976)։
Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2003)։
«Սուրբ Սոֆիա» (Օքսֆորդ) շքանշան (2004)։
Պատվո շքանշան (2008 թվականի հունիսի 12-ին)՝ հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման գործում ներդրման բազմամյա բեղմնավոր գործունեություն համար՝:
«Հայրենիքի առաջ վաստակի համար» IV աստիճանի (2014 թվականի օգոստոսի 14) շքանշան՝ հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման, ռադիոհեռուստատեսութան, մամուլի, կապերի բազմամյա արգասաբեր գործունեության մեջ ունեցած մեծ ներդրման համար։
«Հայրենիքի առաջ վաստակի համար» III աստիճանի (2019 թվականի հունիսի 13) շքանշան՝ հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման մեջ մեծ ներդրման, բազմամյա արգասաբեր գործունեության համար։


== Բեմադրական աշխատանք ==
Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիայի ուսումնական խաղացանկի համար այլ մանկավարժների հետ համատեղ վերսկսել է դասական մեծ  «Պահիտա» բալետից։


== Գիտական գործունեություն ==
2008 թվականի դեկտեմբերի 16-ին պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիա «Մոսկովյան բալետի դպրոցի դերը Մեծ թատրոնի ստեղծագործական կյանքում (1945-1970)» թեմայով։ Պաշտպանության արդյունքում Մ․ Կ․ Լեոնովին շնորհվել է արվեստագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։
Մ․ Կ․ Լեոնովը գիտական հոդվածների և ուսումնական ծրագրերի հեղինակ է։


== Հասարակական դիրք ==
2014 թվականի մարտի 11-ին ստորագրել է Ռուսաստանի դաշնության մշակույթի գործիչների դիմումը աջակցել ՌԴ նախագահ Վ․ Վ․ Պուտինին Ուկրանիայի և Ղրիմի հարցով։


== Գրականություն ==
Леонова М. К. Роль московской балетной школы в творческой жизни Большого театра (1945—1970). Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата искусствоведения. — М., 2008.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Марина Леонова на сайте Большого театра
Марина Леонова на сайте Московской государственной академии хореографии