armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հելենա Սկիրմունտ

Հելենա Սկիրմունտ (Սկիրմունտովա, բելառուս․՝ Гелена Скірмунт, նոյեմբերի 5, 1827(1827-11-05), Kalodnaje, Pinsky Uyezd, Մինսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 1, 1874(1874-02-01), Amélie-les-Bains-Palalda և Պինսկ, Մինսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), պոլեսիեացի ինքնուս նկարիչ և քանդակագործ, թեև կարճ ժամանակահատված ուսանել է գերմանացի և իտալացի նկարիչների մոտ։ 1863 թվականի լեհական ապստամբությանը մասնակցելու համար արտաքսվել է Ռուսաստան և կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել Ղրիմում։ Որպես նկարչուհի՝ ստեղծել է բնանկարներ, դիմանկարներ և սրբապատկերներ, որպես քանդակագործ՝ կերտել է դիմապատկերներով մեդալիոններ, ստեղծել կրոնական թեմաներով գործեր։ Հետագա տարիներին զբաղվել է պատմական քանդակագործությամբ՝ ոգեշնչվելով Լիտվական մեծ դքսության պատմությունից։
Նրա դուստրը՝ Կոնստանցիա Սկիրմունտը, եղել է հայտնի պատմաբան։


== Կենսագրություն ==
Հելենա Սկիրմունտը ծնվել է 1827 թվականին, ներկայիս Բելառուսում, այն ժամանակ՝ Ռուսական կայսրության Պինսկի և Ստոլինի քաղաքների միջև գտնվող Կալոդնաե բնակավայրում, մարշալ Ալեքսանդր Տոմաշևիչ-Սկիրմունտ Ադամովիչի և նրա կնոջ՝ Հորտենս Միհալավնի Օրդայի (եղել է նկարիչ Նապոլեոն Օրդայի քույրը) ընտանիքում։ Հելենայի նախնիները 13-րդ դարից սերող ազնվականներ էին։ Հելենան նկարչությամբ հետաքրքրվել է վաղ տարիքից։ Կրթվել է տանը, սակայն մի քանի ամիս Վիլնյուսում սովորել է բնանկարիչ Վինցենտի Դմախովսկիի մոտ։ 1844 թվականին այցելել է Բեռլին, ավելի ուշ՝ Դրեզդեն և Փարիզ՝ ուսանելու արևմտյան արվեստ, դասեր է առել Վիլհելմ Կրուսից և Կառլ Քրիստիան Ֆոգել ֆոն Ֆոգելշտեյնից։ 1848 թվականին ամուսնացել է Կազիմերժ Սկիրմունտի հետ (Ռոման Սիրմունտի հորեղբայրը), որը նույնպես հետաքրքրվում է նկարչությամբ և քանդակագործությամբ։
1852 թվականին աչքերի բուժման նպատակով մեկնել է Վիեննա, միաժամանակ քանդկագործություն սովորել Յոզեֆ Սեզարի մոտ։ Այցելել է նաև Իտալիա (Հռոմ, Միլան, Ֆլորենցիա, Նեապոլ) և դասեր առել Պիետրո Գալլիի և Լ. Ամիցիի մոտ։ Հելենան եկեղեցիների համար ստեղծել է որոշ կրոնական գործեր, սակայն կին նկարիչ-քանդակագործներին թերահավատորեն են ընդունել։ 1863 թվականին լեհական ապստամբության ժամանակ ձերբակալվել է, աքսորվել, իսկ ամուսինն աքսորվել է Տամբովի նահանգ, Կոստրոմսկայա նահանգ։ Մեկ տարի անց նրանք միավորվել են և բնակվել Կիրսանովում։ 1867 թվականին ազատվել են աքսորից, սակայն նրանց չեն թույլատրել հաստատվել Լիտվական մեծ իշխանությունում։ Հաստատվել են Ղրիմի Բալակլավա բնակավայրում, որտեղ ամուսնու հայրը խաղողի այգիներ ու գինեգործարան ուներ։ Ղրիմյան տարիները եղել են  Հելենայի ստեղծագործական բեղուն շրջանը։


== Մահ ==
Հիվանդացել է դիֆթերիայով և բուժման նպատակով մեկնել է Ֆրանսիայի Ամելի լե Բեն կոմունա, որտեղ մահացել է 1874 թվականին։ Հելենայի մասունքները թաղված են իր հայրենի բնակավայրում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տագալներ

Տագալներ (ինքնանվանումը՝ տագալոգ, ֆիլիպիներեն՝ Mga Tagalog), էթնիկական ցեղ Ֆիլիպիններում։ Բնակվում են Լուսոն կղզու կենտրոնական և հարավային շրջաններում, Մինդորո, Մարինդուկե և մի քանի այլ փոքր կղզիներում։ Թիվը՝ ։ 
Խոսում են տագալերեն լեզվով (ունեն հարուստ գրականություն)։ Դրական լեզվի պիլիպինո տարբերակը, անգլերենին զուգահեռ, համարվում է Ֆիլիպինների հիմնական լեզուն։ Դավանում են կաթոլիկություն։ Զբաղվում են հողագործությամբ (բրինձ, ծխախոտ, կոկոսյան արմավենի և այլն), ձկնորսությամբ։ Զարգացած են հյուսումն ու ոստայնանկությունը։
Օրլովկա (գյուղ, Խոխոլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕրլովկաՕրլովկա (ռուս.՝ Орловка), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Խոխոլսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էյվազլիլար

Էյվազլիլար, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 304 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դիմեք Ջեյնին

«Դիմեք Ջեյնին» (անգլ.՝ See Jane Date), 2003 թվականի ռոմանտիկ կատակերգություն, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռոբերտ Բերլինգերը Մելիսսա Սենատի համանուն վեպի հիման վրա։ Գլխավոր դերը կատարել է «Բաֆֆին՝ վամպիրներ ոչնչացնողը» հեռուստասերիալի աստղ Քարիզմա Կարպենտերը։


== Սյուժե ==
Ջեյն Գրանտը գրավիչ աղջիկ է, բայց մշտապես միայնակ է։ Ստանալով հարսանիքի հրավեր երկու անձի համար՝ նա մտածում է, թե ինչ պետք է անի, եթե ինքը ընկեր չունի։ Նա խորհուրդ է հարցնում ընկերներից, որոնք երկու օրում պետք է նրան օգնեն գտնել համապատասխան թեկնածու, որի հետ աղջիկը կարող է գնալ հարսանիք։
Ձանձրալի երիտասարդներն ու իր «սեփական» ժամադրությունը ոչ միայն բազմաթիվ անակնկալներ են մատուցում, այլև վերջապես աղջկան հնարավորություն են տալիս ընտրություն կատարել։


== Դերերում ==
Քարիզմա Կարպենտեր – Ջեյն Գրանտ
Դևիդ Լիպպեր – Իթան Մայլզ
Ջոշուա Մալինա – Քևին Ադամս
Իվեն Մարիոթ – Հենք Չիլթոն
Կամերոն Մեթիսոն – Գարի Բաբկոկ
Էդդի Մաքքլինտոք – Կուրտ Բատներ
Զակարի Լիվայ – Գրանտ Աշեր
Ռաշել Լեֆևր – Էլոիզ
Լինդա Դանո – Ինա
Քիմ Շրաներ – Դանա
Անտոնիո Սաբատո կրտսեր – Թիմոթի Ռոմելլի
Հոլլի Մարի Քոմբս – Նատաշա Նեթլի


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ֆիլմի կարգախոսը՝ «Նա միշտ հեռու է նրանից, որ գտնի իդեալական երիտասարդի»։
Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են 2003 թվականի հունիսի 13-ից մինչև հուլիսի 7-ը Մոնրեալում (Քվեբեկ, Կանադա)։
Ըստ գլխավոր դերասանուհի Քարիզմա Կարպենտերի՝ ABC ալիքը նախատեսել է ֆիլմի հիման վրա նկարահանել հեռուստասերիալ իր մասնակցությամբ։ Սակայն դերասանուհին հրաժարվել է դերից, որովհետև նրան պետք է եղել ընդմիջում «Հրեշտակ» հեռուստասերիալում նկարահանվելուց հետո, երբ ինքը նաև խնամում էր իր նորածին որդուն։


== Համաշխարհային թողարկում ==
 ԱՄՆ – 16 օգոստոսի, 2003 թվական
 Ֆրանսիա – 25 հոկտեմբերի, 2004 թվական
 Հունգարիա – 15 նոյեմբերի, 2004 թվական
 Ավստրալիա – 29 հունվարի, 2008 թվական


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Դիմեք Ջեյնին»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքումԳրախոսություններBonar, Samantha (2003-08-16)։ «Jane' needs to get a life, then she might find a date» (անգլերեն)։ Los Angeles Times։ Վերցված է 2015-01-23 
Dillard, Brian։ «Review [[Պատկեր:2 stars.svg|55px|2 5 աստղից]]» (անգլերեն)։ Allmovie։ Վերցված է 2015-01-23  
Freer, Sloan։ «See Jane Date [[Պատկեր:2 stars.svg|55px|2 5 աստղից]]» (անգլերեն)։ Radio Times։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-01-30-ին  
Kelleher, Terry Picks and Pans Review: See Jane Date(անգլ.) // People. — August 18, 2003. — Vol. 60. — № 7. — ISSN 0093-7673.
Null, Christopher (2006)։ «See Jane Date [[Պատկեր:2 stars.svg|55px|2 5 աստղից]]» (անգլերեն)։ Filmcritic.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-08-27-ին։ Վերցված է 2015-01-23
Կրոմերիժի շրջան

Կրոմերիժի շրջան (չեխ․՝ Okres Kroměříž), շրջան Չեխիայի Զլինի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Կրոմերիժ քաղաքը։ Տարածքը 795,67 կմ է։ Բնակչությունը 2020 թվականի տվյալներով կազմում է 105 343 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 79 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռադգոստիցի

Ռադգոստիցի (ռուս.՝ Радгостицы), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 38 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զաբուդենովսկի (Ակսայի շրջան)

Զաբուդենովսկի (ռուս.՝ Забудёновский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանում։ Մտնում է Շչեպկինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ակսայ քաղաքից գտնվում է 15 կմ հեռավորության վրա։
Էդի Սնայդեր

Էդվարդ Աբրահամ «Էդի Սնաիդեր» (անգլ.՝ Eddie Snyder, փետրվարի 22, 1919(1919-02-22), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - մարտի 10, 2011(2011-03-10), Lakeland, Փոլկ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ և Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի կոմպոզիտոր և երգահան։ Սնայդերը Ֆրենկ Սինատրաի 1966 թվականին հիթ դարձած «Անծանոթները գիշերվա մեջ» երգի և երաժշտության համահեղինակն է։
Սնայդերը ծնվել է 1919 թվականի փետրվարի 22-ին Նյու Յորքում։ Նախքան Բրիլ Բիլդինգում որպես երգահան աշխատելը՝ Սնայդերը դաշնամուր է սովորել Ջուլիարդի դպրոցում։


= Կենսագրություն =
«Անծանոթները գիշերվա մեջ» երգի երաժշտությունը ի սկզբանե գրվել էր Խորվաթացի կոմպոզիտոր Իվո Ռոբիչի կողմից, սակայն երբ այն ձախողվեց հայտնիություն ձեռք բերել այն երգի փառատոնի ժամանակ, որի համար, որ գրվել էր, Ռոբիչը վաճառեց երգի հեղինակային իրավունքները գերմանական նվագախմբի գլխավոր կոմպոզիտոր Բերթ Քեմփֆերթին, ով օգտագործեց այն «Մարդը կարող է սպանվել» ֆիլմում։ Սնայդերը հետագայում համագործակցում էր ամերիկացի քնարերգու Չարլզ Սինգլթոնի հետ և պնդում էր, որ ինքը ևս մասնակցություն է ունեցել երաժշտության ստեղծման վերջնական փուլին։ Այժմ երգի հեղինակային իրավունքները պատկանում են չորսին էլ։
Սինատրայի ձայնագրած «Անծանոթները գիշերվա մեջ» երգը կատարվել է մոտավորապես չորս միլիոն անգամ և Սնայդերը շահել է «Ոսկե Գլոբուս» 1966 թվականին։
Սնայդերը գրել է նաև «իսպանական աչքեր» երգը Ալ. Մարտինոի համար 1965 թվականին, որը 1966 թվականին դարձավ հիթ Մեծ Բրիտանիայում։
Երգի առաջին տարբերակը թողարկվել է Ջեք Ջոնսի կողմից 1966 թվականի ապրիլին, բայց ամենահայտնի տարբերակը թողարկվել է դրանից 3 օր հետո Ֆրենկ Սինատրայի կողմից։


= Մահը =
Էդի Սնայդերը մահացել է 2011 թվականի Մարտի 10-ին Ֆլորիդայում, 92 տարեկանում։ Նրան խնամում էր իր կինը՝ Ջեսսին։ 


= Ընտրյալ երգեր =
«Անծանոթները գիշերվա մեջ»
«Ինձ սիրիր նորից»
«Ի՞նչ կասի իմ Մերին»
«Իսպանական աչքեր»
«Խոսիր ինձ հետ»
«Մեր ժամանակն է»
«Ոսկե ծամերով աղջիկը», «Եվս մի լեռ»
«Դառը և քաղցր»


= Ծանոթագրություններ =
Քնիթլինգեն

Քնիթլինգեն  (գերմ.՝ Knittlingen), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգի տարածքում։
Մտնում է Էնց շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 7617 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 26, 33 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 36 033։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ներկված աղվեսը

«Ներկված աղվեսը» (ռուս.՝ «Крашеный лис»), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված Իվան Ֆրանկոյի ուկրաինական հեքիաթի հիման վրա։ Ստեղծվել է 1953 թվականին ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Ալեքսանդր Իվանովի կողմից։ Այն ռեժիսորի ամենաշատ ժողովրդականություն վայելող մուլտֆիլմերից մեկն է։


== Սյուժե ==
Սարսափելի գազան է եկել անտառ, որպեսզի այնտեղ հաստատի իր կարգը։ Նա կոչվում է Սրամիտ։ Նրա սպառնալի տեսքը վախեցնում է բոլոր կենդանիներին ու նույնիսկ Միխայիլ Պոտապիչին։ Միայն ոզնին է գլխի ընկնում, թե ինչ է պատահել։ Երբ աղվեսը պահանջում է նախաճաշի ժամանակ իրեն տալ նապաստակներ, ոզնին ու մայր նապաստակը դարան են պատրաստում աղվեսի համար՝ սղոցելով կամուրջը։ Երբ Սրամիտն ընկնում է գետակի մեջ, և ջուրը մաքրում է ներկը, գազանները համոզվում են, որ դա սովորական աղվես է։ Խաբեբային վռնդում են անտառից։ Մուլտֆիլմն ավարտվում է ոզնու խոսքով. «Ինչ տեսք էլ ունենա գազանը, դու նրա ոչ մի խոսքին մի հավատա»։


== Ստեղծողներ ==


=== Դերերը հնչյունավորել են ===
Դերերը հնչյունավորած դերասանները տիտրերում նշված չեն, սակայն թվարկված են նկարահանող խմբի հետ` «Ֆիլմեր-հեքիաթներ. նկարված ֆիլմերի սցենարներ» (ռուս.՝ «Фильмы-сказки: сценарии рисованных фильмов», 1954) գրքի հավելվածում (էջ 244)։


== Մրցանակներ ==
Վենետիկի՝ երեխաների ու պատանիների համար նախատեսված ֆիլմերի IV միջազգային փառատոնի դիպլոմ (1953)


== Վերահնչյունավորում ==
2000-2001 թվականներին մուլտֆիլմը վերականգնվել է ու նորից հնչյունավորվել «Студия АС» և «Детский сеанс 1» ընկերություների կողմից։ Նոր տարբերակում ամբողջովին փոխվել է ֆոնոգրաման, հնչունավորմանը մասնակցել են ժամանակակից դերասաններ (Յու. Բալմուսով, Վ. Օվանեսով, Տատյանա Կանաևա, Ա. Կոտով, Բ. Տոկարև), տիտրերում փոխվել են հնչունային ռեժիսորի և հնչունավորման  դերասանների անունները։ Վերահնչյունավորումը խիստ բացասական է գնահատվել հեռուստադիտողների մեծ մասի, ինչպես նաև պրոֆեսիոնալ միության անդամների կողմից։ Պատկերի վերականգնման որակը նույնպես երբեմն քննադատության է արժանացել։


== Վերաթողարկում  DVD-ով ==
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում. 

«Лиса Патрикеевна» (Սոյուզմուլտֆիլմ, տարածող՝ «Союз»),
«Շեկ պոչ» (ռուս.՝ «Рыжий хвост»), «Հյուր հեքիաթին» (ռուս.՝ «В гости к сказке») շարք։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Фильмы-сказки. Сценарии рисованных фильмов. Выпуск 3. — М.: Искусство, 1954. — 248 с. — 90 000 экз. Б. Бродский «Крашеный лис», стр. 169-178.


== Արտաքին հղումներ ==
«Ներկված աղվեսը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Ներկված աղվեսը(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ներկված աղվեսը» մուլտֆիլմը Յութուբում
"Крашеный лис" ("Фарбований лис") мультфильм на украинском онлайн и скачать
Օմար Խայամ

Ղիյասադդին Աբու լ Ֆաթհ իբն Իբրահիմ ալ Խայամ Նիշապուրի (պարսկերեն՝ غياث الدین ابو الفتح عمر بن ابراهیم خیام نيشابوری, մայիսի 18, 1048, Նիշապուր, Իրան - դեկտեմբերի 4, 1131, Նիշապուր, Իրան), պարսիկ գիտնական, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա, աստղագետ, բժիշկ և բանաստեղծ։ Գրել է նաև երկեր մեխանիկայի, աշխարհագրության և երաժշտության վերաբերյալ։ Խայամը լայն հանրությանը հայտնի է առաջին հերթին իր քառյակ՝ «ռուբայիներով»։ Խայամը, որ միայն այդ ժանրում է ստեղծագործել, հասցրել է այն իր զարգացման գագաթնակետին և մտել համաշխարհային գրականության մեջ որպես քառյակի անգերազանցելի վարպետ։ Հայտնի չէ, թե նրան վերագրվող 400 քառյակից որոնք են ստուգապես իրենը։ Խայամը նաև նախորդների համեմատ նոր և ճշգրիտ տոմարի հեղինակ է, որն Իրանում օգտագործվում է առ այսօր։ Խայամի քառյակները հայերեն են թարգմանել Արամ Չարըգը, Հովհաննես Մասեհյանը, Արշակ Չոպանյանը, Հովսեփ Միրզայանը, Արշակ Աթայանը, Սերգեյ Ումառյանը, Վարուժան Խաստուրը։ Խայամագիտության մեջ մեծ վաստակ ունի նաև Էդուարդ Աղայանը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Իրանի Խորասան նահանգի Նիշապուր քաղաքում։ Համաձայն անվան Խայամ (خیام) մասնիկի, որը նշանակում է վրանագործ, կարելի է ենթադրություններ կատարել նրա հոր մասնագիտության վերաբերյալ։ Հայտնի է նաև, որ ունեցել է կրտսեր քույր Աիշա անունով։ Մանկությունն անցկացրել է հյուսիսային Աֆղանստանի Բալխ գյուղում, որտեղ ուսանել է ժամանակի նշանավոր իմաստուն Մուհամմադ Մանսուրու մոտ։ Հետագայում շարունակել է ուսանել Մովաֆաք ալ Նիշապուրու մոտ, ով հայտնի էր որպես Խորասանի լավագույն դասախոս։ 8 տարեկանում գիտեր Ղուրանը, 12 տարեկանում դառնում է Նիշապուրի մադրասի աշակերտ։ Գերազանց ավարտելով ուսումը՝ ստանում է բժշկի մասնագիտություն, ինչը, սակայն, նրան չէր հետաքրքրում, և նա սկսում է ուսումնասիրել մաթեմատիկան, մասնավորապես՝ անտիկ դարաշրջանի հույն մաթեմատիկոսների աշխատությունները։
Ծնողների մահվանից հետո` 16 տարեկանում, վաճառում է հորական տունն ու արհեստանոցը և տեղափոխվում է Սամարղանդ, որտեղ սկսում է աշակերտել տեղի մադրասում, սակայն որոշ ժամանակ անց փայլուն գիտելիքների շնորհիվ դառնում է ուսուցիչ։ Հետագայում տեղափոխվում է Բուհարա։ 1074 թվականին նրան հրավիրում են Իսպահան՝ սելջուկ սուլթան Մելիք-Շահ I-ի արքունիք, որտեղ սուլթանի վեզիր Նիզամ ալ-Մուլքի հովանու ներքո դառնում է սուլթանի հոգևոր խորհրդական, իսկ հետագայում նաև արքունական աստղադիտարանի ղեկավար, որտեղ և ստեղծում է իր նշանավոր արևային օրացույցը։ 1079 թվականին իր պաշտոնակիցների հետ նա բարեփոխել է հին պարսկական պամարը։ Մինչև 1092 թվական նա ծավալում է բավականին բեղմնավոր գործունեություն, սակայն Մելիք Շահի ու Նիզամ ալ-Մուլքի սպանությունից հետո ստիպված է լինում լքել Իսպահանը։


== Գիտական գործունեություն ==


=== Մաթեմատիկա ===
Օմար Խայամը հանդիսանում է միջնադարի մեծագույն մաթեմատիկոսներից մեկը, սակայն Եվրոպայում նրա հանրահաշվական աշխատությունները հայտնի են դառնում միայն 19-րդ դարում։
Օմար Խայամի գրչին է պատկանում «Հանրահաշվական խնդիրների լուծման տրակտատը», որտեղ նա ներկայացնում է 1-ին, 2-րդ, 3-րդ աստիճանի ցուցչով հավասարումների լուծումները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Օմար Խայամը bookmark.am֊ում
ՕՄԱՐ ԽԱՅԱՄ / Քառյակներ
Օմար Խայամը դասարան․ամ կայքում Archived 2016-09-05 at the Wayback Machine.
Օմար Խայամի քառյակները հայերեն թարգմանությամբ
Երեք քառյակ Օմար Խայամից
Նազուկ (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նազուկ (այլ կիրառումներ)Նազուկ, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն «նազ» բառից՝ փաղաքշական «ուկ» մասնիկով, որով նույնանում է Նազիկ անվան հետ։ Ավանդված է Նազուք ձևով 1590 թ. և Նազուգ ձևով՝ անթվական մի հիշատակության մեջ, որ գրված է 1490 թվականից հետո։


== Ծանոթագրություններ ==
Լին Ի

Լին Ի (չինարեն՝  林一, փինյին Lín Yī ) (հունվարի 11, 1999(1999-01-11), Հեբեյ, Չինաստան), չինացի դերասան, մոդել։ Աշխատել է «Թանրըն» կինոստուդիայի հետ։ 
Մեծ Ճանաչում է ձեռք բերել 2019 թվականին արտադրության «Գլուխդ դիր ուսիս» չինական հեռուստասերիալում նկարահանվելուց հետո։


== Կրթություն և կարիերա ==
2015 թվականին Լինը բավականին բարձր բալերով ընդունվել է Պեկինի պարարվեստի համալսարանի ազգային պար բաժինը։ Նույն թվականին, երբ դեռ առաջին կուրսում էր սովորում, տղային հայտնաբերեց մի մեդիա գործակալ և Լինը պայմանագիր կնքեց «Թանրըն» կինոստուդիայի հետ՝ դառնալով չինացի հայտնի դերասաններ Էլվիս Հանի ( Հան Դոն Ծյուն ), Գուլի Նաճայի, Ծին Չընի և Չըն Յաոյի աշակերտը։

2016 թվականին Լին Ին օգտվեց արտերկրում պրոֆեսիոնալ պարերի և դերասանական վարպետության դասընթացներ անցնելու հնարավորությունից և ամառային արձակուրդները տրամարդրեց կրթությանը։
2017 թվականին Լին Ին  մասնակցեց «Գեղեցիկ երիտասարդություն» ռեալիթի շոուին։ Նա մասնակցել է նաև Յօուկու ալիքի նորաձևության «Խենթ զգեստապահարան» շոուին  և 41 ձայնով ճանաչվեց 6-րդ եթերաշրջանի հաղթող։ Նա հայտնվեց հեռուտաէկրանին նկարահանվելով «Հույսի կղզի» գիտաֆանտաստիկ ֆիլմում՝ Դուան Իհոնի և Էնդի Գարսիայի հետ։
2019 թվականին Լին Ինը իր խաղընկերներ Սին Ֆեյի, Թան Սյաոտյանի և Չժըն Ինչընըի հետ նկարահանվել է «Մեր սիրո ժամը» պատանեկան սիրային հեռեուստասերիալում, որը  «Մեր գեղեցիկ սերը» ֆիլմի շարունակությունն է։ Այստեղ դերասանը մարմնավորում էր Գու Վեյի դերը։ Նույն թվականին Լին Ին արժանացել է «Տարվա նոր դերասան» մրցանակին «Ծին Ու Դուո» հեռուստափառատոնում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստասերիալներ ===


=== Վարիետե ===


== Մրցանակներ ==


== Սինգլեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սարով (Տերտերի շրջան)

Սարով (ադրբ.՝ Sarov), մինչև 1990-ները մեծ հայաբնակ գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Տերտերի շրջանում։ Սարովում կա Ս․ Աստվածածին եկեղեցի (17-րդ դար)։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոգրիգորովկա (գյուղ, Նիկոլաևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոգրիգորովկաՆովոգրիգորովկա (ուկրաիներեն՝ Новогригорівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոգրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 308 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարիա Լեոպոլդի Ավստրիացի (Ֆերդինանդ III կինը)

Մարիա Լեոպոլդի Ավստրիացի (գերմ.՝ Maria Leopoldine von Österreich-Tirol, նոյեմբերի 28, 1632(1632-11-28), Ինսբրուք - օգոստոսի 7, 1649(1649-08-07)[…], Վիեննա, Հաբսբուրգի միապետություն) - Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսրուհի։ Կայսր Ֆերդինանդ III երկրորդ կինը։ Հաբսբուրգների տոհմի Տիրոլի ճյուղից։


== Կենսագրություն ==
Մարիա Լեոպոլդին ծնվել է Տիրոլի հերցոգ, էրցհերցոգ Լեոպոլդ V և Կլաուդիա Մեդիչիի ընտանիքում։ Հայրական գծով նա Կառլ II Ավստրիացու և Մարիա Աննա Բավարացու թոռնուհին էր, իսկ մայրական գծով` Տոսկանայի մեծ հերցոգ Ֆերդինանդ I և Քրիստինա Լոթարինգիացու։ Մարիա Լեոպոլդիի ծնունդից մեկ ամսից կարճ ժամանակ անց` 1632 թվականի սեպտեմբերի 13-ին մահացավ նրա  հայրը։
1646 թվականին մահացավ Ֆերդինանդ III առաջին կինը` Մարիա Աննա Իսպանացին և նա  1648 թվականի հուլիսի 2-ին Լինցում ամուսնացավ Մարիա Լեոպոլդիի հետ։ Ամուսնության արդյունքում ծնվեց նրանց որդին` էրցհերցոգ Կառլ Յոզեֆը (1949-1664)։ Ծննդաբերությունից կարճ ժամանակ անց Մարիան մահացավ և թաղվեց  Կայսերական գերեզմանոցում։ Երկու տարի անց` 1651 թվականին կայսր Ֆերդինանդ III ամուսնացավ երրորդ անգամ` արքայադուստր Էլեոնորա Մանտովացու հետ (1630-1686)։
Մարիա Լեոպոլդիի զարմուհին` Կլաուդիա Ֆելիսիտան նույնպես դարձավ Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսրուհի`ամուսնանալով  Ֆերդինանդ III և Մարիա Աննա Իսպանացու որդու` կայսր Լեոպոլդ I հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
R. Reifenscheid. Die Habsburger.Von Rudolf I bis Karl I./Verlag Styria Graz/Wien/Köln,1982.
Ստարինա (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտարինաՍտարինա (ռուս.՝ Старина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մարգարիտա Փարեմուզյան

Մարգարիտա Սերգեյի Փարեմուզյան (մարտի 17, 1948(1948-03-17), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, գոբելենագործ։


== Կենսագրություն ==
1971 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Հիմնականում խառը տեխնիկայով ստեղծել է արդիական հնչեղությամբ բազմաթիվ գոբելեններ, գրաֆիկական աշխատանքներ։ Հեղինակ է գրքերի նկարազարդումների։ Ստեղծագործություններից գտնվում են Սարդարապատի ազգագրության թանգարանում, Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանում։


== Ստեղծագործություններ ==
Գոբելեն

«Ատոմ` պատերազմ, թե՞ խաղաղություն», 1985, ՀՀ մշակույթի նախարարության ֆոնդ
«Խավարում», 1998
«Գրաֆիկա», 2000, Հայաստանի նկարիչների միության դիպլոմ
«Մոլորակների շքերթը», 2004
«Բաբելոնի աշտարակը», 2004
«Քարերը ժողովելու ժամանակն է», 2004Գրաֆիկա

«Կռվախնձոր», 2000
«Սուրբ Հռիփսիմեն, Գայանեն և Շողոկաթը», 2003
«Նատյուրմորտ», 2004


== Ծանոթագրություններ ==
Բիկովկա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բիկովկա (այլ կիրառումներ)Բիկովկա (ուկրաիներեն՝ Биківка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բիկովկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 1 770 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 87,57 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Էտամպ սյուր Մառն

Էտամպ սյուր Մառն (ֆր.՝ Étampes-sur-Marne), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Շատո Տիերի կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Շատո Տերրի։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02292:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 1164 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 751 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 572 ը տնտեսապես ակտիվ էին, 179-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 76,2%, 1999 թվականին եղել է 73,2%)։ 572 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին  509-ը (269 տղամարդ և 240 կին), գործազուրկ էին 63 մարդ (31 տղամարդ և 32 կին)։ 179 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 52-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 81-ը՝ թոշակառուներ, 46-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Էտամպ սյուր Մարն (ֆր.)
(8486) 1989 QV

(8486) 1989 QV, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի օգոստոսի 26-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,157632 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7189 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5963 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2049,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175656 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,61° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8486) 1989 QV աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
ԽՄԿԿ ԿԿ նախագահություն

ԽՄԿԿ ԿԿ նախագահություն, կուսակցական ղեկավար մարմին նախկին Խորհրդային Միությունում, որն ընտրել է ԽՄԿԿ ԿԿ պլենումը՝ ԿԿ աշխատանքները պլենումների միջև ընկած ժամանակաշրջանում ղեկավարելու համար։ Առաջին անգամ կազմվել է ԽՄԿԿ ԿԿ 1952 թվականի հոկտեմբերի 16-ի պլենումում՝ ՀամԿ(բ) կ ԿԿ Քաղբյուրոյի փոխարեն։ ԽՄԿԿ XXIII համագումարի 1966 թվականի ապրիլի 8-ի որոշմամբ նորից ստեղծվել է ԽՄԿԿ ԿԿ Քաղբյուրո։
Tears

Tears, անգլիական էլեկտրոնիկ ոճի Clean Bandit խմբի երգը անգլիացի երգչուհի Լուիզա Ջոնսոնի մասնակցությամբ։ Թողարկվել է 2016 թվականի մայիսի 27-ին։ Եղել է վերջին սինգլը ջութակահար Նեյլ Էմին Սմիթի մասնակցությամբ։ Clean Bandit խումբը և Ջոնսոնը ներկայացրել են երգը 5 After Midnight խմբի հետ The X Factor շոուի եզրափակչում 2016 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ Այն նաև եղել է թողարկվելիք երկրորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլը։


== Տեսահոլովակ ==
Երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանվել է Ջոնսոնի և Clean Bandit խմբի մասնակցությամբ, որոնք գտնվում են մի սենյակում, ուր կան այրվող գործիքներ, իսկ հատակին ջուր է։ Տեսահոլովակում հանդես է գալիս նաև սպիտակ բու, որն այն մի քանի բուերից մեկն է, որ կատարել են Հեդվիգի դերը Հարի Փոթերի մասին ֆիլմերում։


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթներ և հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բերգենի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ

Բերգենի ֆիհլարմոնիկ նվագախումբ (նորվ.՝ Bergen filharmoniske orkester), նորվեգական սիմֆոնիկ նվագախումբ, որը տեղակայված է Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1765 թվականին որպես Երաժշտական համայնք (նորվ.՝ Det Musicalske Selskab): Հանդիսանում է Նորվեգիայի ամենահին սիմֆոնիկ նվագախումբը և ամենահներից մեկը աշխարհում։
Նվագախմբի պատմությունը սերտորեն կապված է նորվեգացի կոմպոզիտոր Էդվարդ Գրիգի անվան հետ։ Գրիգը, լինելով ծնունդով Բերգենից, ակտիվ մասնակցություն է ունեցել նվագախմբի աշխատանքներում ինչպես ստեղծագործական իմաստով, այնպես էլ նյութական։ Մի քանի տարի նա նաև եղել է նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր։ Ավելի վաղ նվագախմբում իր ստեղծագործական կարիերան է սկսել Ուլե Բուլը։
Հիմնադրման առաջին տասնամյակում Երաժշտական համայնքի նվագախումբը կազմված է եղել 20-30 մարդուց։ Աստիճանաբար երաժիշտների քանակը ավելացել է։ Ներկայումս նվագախմբի կազմում կա շուրջ 100 երաժիշտ, որոնցից շատերը նաև դասախոսություն են վարում Գրիգի անվան երաժշտական ակադեմիայում։
Բերգենի նվագախմբի հետ միասին տարբեր տարիների հանդես են եկել այնպիսի հռչակավոր մեներգիչներ, ինչպիսին է Մարիան Անդերսոնը։ Դիրիժորի վահանակից ղեկավարել են Յան Սիբելիուսը, Կարլ Նիլսենը, Աարոն Կոպլենդը, Վիտոլդ Լուտոսլավսկին, Քշիշտոֆ Պենդերեցկի, Լուչիանո Բերիոն։
1978 թվականից նվագախմբի հիմնական երաժշտական հարթակը հանդիսանում է Գրիգի համերգասրահը։


== Նվագախմբի ղեկավարների ցանկ ==
Սամուել Լինդ (1765—1769)
Բենիամին Ուլե (1769—1770)
Նիլս Հասլուն (1770—1785)
Ուլե Պետերսեն Րյոդեր (1785—1805)
Յոհան Պաուլսեն (1805—1820)
Մատիաս Լունդհոլմ (1820—1827)
Ֆերդինանդ Ջիովանի Շեդիվի (1827—1844)
Ֆերդինանդ Ավգուստ Րոյան (1856—1859)
Ավգուստ Ֆրիս (1859—1862)
Ամադեուս Վոլվգանգ Մաչեվսկի (1862—1864)
Ավգուստ Ֆրիս (1864—1873)
Ռիկարդ Հենեբերգ (1873—1875)
Ադոլֆ Բլոմբերգ (1875—1878)
Գերման Լևի (1879—1880)
Էդվարդ Գրիգ (1880—1882)
Իվեր Հոլդեր (1882—1886)
Պեր Վինգե (1886—1888)
Ջորջ Վաշինգտոն Մագնուս (1892—1893)
Յուհան Հալվորսեն (1893—1899)
Քրիստիան Դանինգг (1899—1905)
Հարալդ Հեյդե (1907—1948)
Ուլաֆ Հելան (1948—1950)
Կարլ ֆոն Գարագուի (1952—1958)
Արվիդ Ֆլադմյո (1958—1961)
Կարստեն Անդերսեն (1964—1985)
Ալդո Չեկատո (1985—1990)
Դմիտրի Կիտայենկո (1990—1998)
Սիմոնա Յանգ (1999—2002)
Էնդրյու Լիտոն (2002- մինչ օրս)


== Արտաքին հղումներ ==
Նվագախմբի պաշտոնական կայք: (նորվ.)(անգլ.)
Ուիլյամ Դևիս Էվանս

Ուիլյամ Դևիս Էվանս (անգլ.՝ William Davies Evans, հունվարի 27, 1790(1790-01-27), Պեմբրուկ, Պեմբրուկշիր, Ուելս, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - օգոստոսի 3, 1872(1872-08-03), Օստենդե, Օսթենդե, Արևմտյան Ֆլանդրիա, Բելգիա), ուելսցի շախմատիստ և նավաստի,  Էվանսի գամբիտ շախմատային սկզբնախաղի  հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ուելսի Փեմբրոքշիր շրջանում։ 1815 թվականից ծառայել է փոստային նավերում։ Չորս տարի անց ստացել է կապիտանի կոչում։ 28 տարեկանում ծովային սպայից սովորել է շախմատ խաղալ։ Մոտավորապես 1824 թվականին նա հորինել է այն գամբիտը, որը հետագայում ստացել է իր անունը։ Էվանսը 1926 թվականին Լոնդոնում գամբիտը ներկայացրել է այդ ժամանակաշրջանի աշխարհի լավագույն խաղացողներից մեկին՝ Ալեքսանդր Մակդոնելին, որը հետագայում հաճախ է օգտագործել այն։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին գամբիտը լայն տարածում է գտել շախմատային աշխարհում, այն հաջողությամբ կիրառել են հարձակման փայլուն վարպետներ Պոլ Մորֆին, Ադոլֆ Անդերսենը, Միխայիլ Չիգորինը։
Առողջական վատ վիճակի պատճառով էվանսը 1840 թվականին անցել է թոշակի, սակայն դրանից հետո որպես նավապետ 2 տարի ծառայել է Միջերկրական ծովում։ Նա նաև համբավ է ձեռք բերել որպես նավի եռագույն լապտերների գյուտարար, որոնք նախատեսված են ծովում գիշերային բախումներից խուսափելու համար։ Այդ գյուտի համար նա մեծ գումար է ստացել բրիտանական կառավարությունից և Ռուսաստանի ցարից։
Ուիլյամ Դևիս Էվանսը մահացել է Օստենդեում, աղքատության մեջ։


== Գրականություն ==
Шахматный словарь / гл. ред. Л. Я. Абрамов; сост. Г. М. Гейлер. — М.: Физкультура и спорт, 1964. — С. 393. — 120 000 экз.
Шахматы: энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 504. — 621 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-005-3.
Голомбек Г. Капитан Уильям Д. Эванс. // Шахматы в СССР. — 1990. — № 12. — С. 38—39.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография Дейвиса ЭвансаArchived 2020-01-27 at the Wayback Machine. на сайте Федерация шахмат России
Ուիլյամ Դևիս Էվանս շախմատիստի էջն ու խաղերը Chessgames.com կայքում
Captain William Evans на сайте ChessCafe.comArchived 2008-06-25 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ուջան

Ուջան, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում՝ Աշտարակի տարածաշրջանում, Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղու աջ կողմում, Արագած լեռան հարավային լանջերին՝ կրկեսաձև գոգավորությունում՝ Վժան լեռնաճյուղի փեշերին։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 13 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1150 մ։ Տարածքը՝ 19,47 կմ2։ Բնակչությունը՝ 3389 (2017թ․)։


=== Անվանում ===

Ուջանը նաև ճանաչված է եղել որպես Վժան, Ուժժան, Ուժան։


== Բնակչություն ==
Ուջանի բնակչության նախնիները գաղթել են  Մոտկանից, Արճեշից և Վանից։
Ուջանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ուղղությունը գյուղատնտեսությունն է։ Տարածքի գյուղատնտեսական հողահանդակների հիմնական մասն օգտագործվում է որպես պտղատու այգիներ, վարելահողեր, արոտավայրեր, խոտհարքեր։ Բնակչությունը զբաղվում է  այգեգործությամբ, դաշտավարությամբ ՝բանջարաբոստանային, հացահատիկային, կերային մշակաբույսերի մշակմամբ, խաղողագործությամբ, նախկինում ծխախոտագործությամբ։ Պահուստային հողերը կազմում են համայնքի մոտ 70%-ը, որոնք բաշխված են հետևյալ կերպ՝

արոտավայրեր՝ 500 հա
վարելահողեր՝ 79 հա
բազմամյա տնկարքներ՝ 29 հա
խոտհարքեր՝ 190 հա։Զբաղվում է խոշոր և մանր անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։
Տարեկան մոտավորապես արտադրում են 800տ ծիրան, 670տ դեղձ, 910տ բանջարեղեն, 525տ հացահատիկ։
Հայ-ֆրանսիական բարեգործական հասարակական կազմակերպությունը իրականացրել է գյուղի միջնակարգ դպրոցի կահավորման ծրագիր։ [2002] թվականին Հանրապետության գյուղատնտեսության և ջրային տնտեսության զարգացման ծրագրերի շրջանակներում, «ԱԵԿ-ի Շինարարություն» ՓԲԸ-ն կառուցել է ջրագիծ և ջրավազան։ Գյուղից Երևան երթևեկում է ավտոբուս, որի տոմսն արժի 350 դրամ.


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ուջանում է գտնվում քարանձավ, կիկլոպյան ամրոց և Անդրանիկ Զորավարի առաջին արձանը Հայաստանում, որը տեղադրվել է 1967 թվականին։


== III միջազգային վավերագրական կինոփառատոն ==
2017 թ. հոկտեմբերի 1-5-ը տեղի ունեցավ «Ծիրանի ծառ» փաստագրական ֆիլմերի երրորդ միջազգային փառատոնը։ Պաշտոնական բացումը տեղի ունեցավ Երևանում հոկտեմբերի 1-ին, իսկ ֆիլմերի ցուցադրությունը անցկացվեց Ուջանում։
Ֆիլմերի մրցանակային դիտումը տեղի է ունեցել Ուջանի դպրոցում, իսկ երեկոյան բացօթյա ցուցադրություն կազմակերպվել է զբոսայգում։ Բացի այդ, տեղի ունեցան սեմինարներ։ Հայտնի վավերագրական կինոնկարների վարպետներ իրենց փորձով կիսվեցին երիտասարդների հետ։ Փառատոնին մասնակցել էր մեծն Արտավազդ Փելեշյանը։ Փառատոնի հյուրերը և ժյուրին հյուընկալվում էին ուջանցիների տներում։


== Տես նաև ==
Ուջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Անդրանիկ Օզանյանի հուշարձան (Ուջան)
Հայ հայդուկների հուշարձան (Ուջան)


== Գրականություն ==
Մուշեղ Գալոշյանի «Դնդնոց» ակնարկը Ուջան գյուղի մասին


== Աղբյուրներ ==
Մեթյու Փերի

Մեթյու Լենգֆորդ Փերի (անգլ.՝ Matthew Langford Perry, օգոստոսի 19, 1969(1969-08-19), Williamstown, Բերկշիր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), կանադա-ամերիկացի դերասան, սցենարիստ, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Հանդիսատեսին առավել հայտնի է «Ընկերներ» սիթքոմում Չենդլեր Բինգին, ինչպես նաև՝ «Ռոն Կլարկի պատմությունը» հեռուստաֆիլմում Ռոն Կլարկին մարմնավորելու համար։
Հեռուստատեսությունից զատ, Փերիի մասնակցությամբ առավել հայտնի ֆիլմերից են «Շտապում են հիմարները» (1997), «Մի ամբողջ ինը յարդ» (2000), «Հայրիկը կրկին 17 տարեկան է» (2009) և այլն։ 2010 թվականին կատարել է հնչյունավորումներ «Fallout: New Vegas» դերակատարողական (RPG) համակարգչային խաղում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը IMDb կայքում(անգլ.)
Ծանծաղ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ծանծաղ (այլ կիրառումներ)Ծանծաղ (նախկինում՝ Գեդայդարասի), գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում։ Սկիզբ է առնում Ծղուկ լեռան հյուսիսարևելյան լանջից և Իշխանասար գյուղից 4,5 կմ հյուսիս-արևելքում միանում Սիսիանի ջրանցքին։ Երկարությունը՝ 11,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կալցիումի սուլֆատ

Կալցիումի սուլֆատ, CaS04, ծծմբական թթվի կալցիումական աղ։ Բնության մեջ գտնվում է երկհիդրատի ձևով՝ CaSՕ44 · 2H20 (գիպս, սելենիտ), և անջուր վիճակում՝ անհիդրիտ։ Անջուր կալցիումի սուլֆատը անգույն բյուրեղային նյութ է, խտությունը՝ 2960 կգ/մ³, հալման ջերմաստիճանը՝ 1450 °C։ Ջրում քիչ է լուծվում (100 գրամ ջրում 20 °C-ում 0, 2036 գրամ)։ Կիրառվում է որպես շինանյութ, ինչպես և քանդակագործության ու բժշկության մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հիքմեն շրջան (Թենեսի)

Հիքմեն շրջան (անգլ.՝ Hickman County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.588 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.295 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սենտերվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1807 թ.։
Սիեռա Նևադա (Անդալուզյան լեռներ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սիեռա Նևադա (այլ կիրառումներ)Սիեռա Նևադա (իսպ.՝ Sierra Nevada), լեռնազանգված Անդալուզյան լեռներում, Իսպանիայի հարավում։ Բարձրությունը մինչև 3478 մ է (Մուլասեն լեռ)։ Կազմված է դոլոմիտներից, կրաքարերից, բյուրեղային թերթաքարերից։ Սիեռա Նևադայի վրա է Եվրոպայի ամենահարավային սառցադաշտը։ Կա երկաթի հանքավայր (Ալկիֆե)։
(3638) Դեյվիս

(3638) Դեյվիս (անգլ.՝ Davis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 20-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,012666 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7809 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2445 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1909,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188485 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3638) Դեյվիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լիսոս

Լիսոս, (հուն․՝ Λυσός) գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 160 մարդ։ Տեղակայված է Պաֆոս քաղաքից 36 կմ հեռավորության վրա։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Λυσός (հուն.)
Կարինա Սարկիսովա

Կարինա Արտեմևնա Սարկիսովա (ռուս.՝ Кари́на Артемьевна Сарки́сова, սեպտեմբերի 26, 1983(1983-09-26), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Ռուսաստանում ծնված արմատներով հայ և ավստրիացի բալետի պարուհի, Վիեննայի պետական ​​օպերայի մենակատար։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Մոսկվայում, 4 տարեկանից զբաղվել է պարով, սովորել է Մոսկվայի պարարվեստի ուսումնարանում։ 12 տարեկանում մեկնել է Ավստրիա, որտեղ ուսումը շարունակել Սանկտ Պյոլտեն քաղաքի բալետի կոնսերվատորիայում։ 1999 թվականին նա դարձել է շվեյցարական «Prix Lausanne» բալետի մրցույթի հաղթող։ 2000 թվականից եղել է Վիեննայի պետական ​​օպերայի թատերախմբի պարուհի, 2009 թվականից՝ նույն թատերախմբի մենակատար։
Վիեննայում Սարկիսովան ամուսնացել է և ունեցել որդի։ 2010 թվականի օգոստոսին նա հեռացվել է Վիեննայի օպերայից, սակայ որոշ ժամանակ անց վերականգնվել։  2012 թվականի օգոստոսին նա հայտարարել է Վիեննայի պետական ​​օպերայից ժամանակից շուտ հեռանալու մասին։ Հետագայում նա հայտարարել է Բուդապեշտի Հունգարիայի օպերային թատրոն տեղափոխվելու մասին։ Թատրոնում նա հանդես է եկել որպես մենակատար։
2011 թվականից նա Ավստրիայի քաղաքացի է։ 2014 թվականի դեկտեմբերին ծնվել է իր երկրորդ որդին։ Մեկ տարի անց նա հայտարարել է, որ իր երկրորդ որդու հայրը Բուդապեշտի օպերայի թատրոնի իր գործընկերն է։    
2017 թվականից նա Դիրկ Հայդեմանի, Նիկոլ Բըրնս-Հանսենի և Բալազ Էքերի հետ եղել է «Dance with the Stars» (Ավստրալիա) միջազգային մրցույթի ժյուրիի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լամարա Ճղոնիա

Լամարա Գրիգորիի Ճղոնիա (վրաց.՝ ლამარა ჭყონია, ծնվել է՝ 27 դեկտեմբերի, 1930, Բաթում, Աջարիայի ԻՍՍՀ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի խորհրդային օպերային և կամերային երգչուհի (քնարական-կոլորատուրային սոպրանո), մանկավարժ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1976)։


== Կենսագրություն ==
Լամարա Ճղոնիան ծնվել է 1930 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Բաթում քաղաքում։ 1956 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի երգեցողության դասարանը Գ. Գոգիչիձեի ղեկավարությամբ (նախկինում սովորել է Վ. Կաշակաշվիլիի մոտ)։
1956-1960 թվականներին և 1968 թվականից Թբիլիսիի Զաքարիա Փալիաշվիլիի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգչուհի է։ 1960-1968 թվականներին եղել է Կիևի օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգչուհի։ Ելույթներ է ունեցել Մեծ թատրոնում, Լենինգրադի Ս. ԿԻրովի անվան օպերայի և բալետի թատրոնում։
Զբաղվել է համերգային գործունեությամբ։ Նրա կամերային երգացանկն ընդգրկում էր վրացի, ռուս ու արտասահմանյան կոմպոզիտորների շուրջ 400 ստեղծագործություններ։ Համերգներ է տվել նաև արտասահմանում (Ռումինիա, Բուլղարիա, Ճապոնիա, Չեխոսլովակիա, Ֆինլանդիա, Իտալիա, Կանադա, Պորտուգալիա, Իսպանիա, Գերմանիա, Հունգարիա, Ավստրիա, Շվեյցարիա և այլն)։
1976 թվականից դասավանդել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիայում (1987 թվականից պրոֆեսոր է)։
Եղել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 10-րդ գումարման պատգամավոր (1979-1984)։
1996 թվականից Լամարա Ճղոնիան ապրում է Մադրիդում (Իսպանիա) իր կրտսեր աղջկա՝ օպերային երգչուհի (սոպրանո) Էթերի Լամորիսի (Eteri Lamoris) հետ։ Այնտեղ նա շարունակում է իր մանկավարժական գործունեությունը։ Նրա ավագ դուստրը՝ Նաթելա Նիկոլին, նույնպես օպերային երգչուհի է։


== Ճանաչում և մրցանակներ ==
Վոկալիստների Մ. Գլինկայի անվան համամիութենական մրցույթի մրցանակակիր (3-րդ մրցանակ, Մոսկվա, 1960)
«Պրահայի գարուն» միջազգային երաժշտական փառատոնի վոկալիստների մրցույթի մրցանակակիր (1960)
Օպերային երիտասարդ երգիչների միջազգային մրցույթի մրցանակակիր (3-րդ մրցանակ, Սոֆիա, 1963)
«Մադամ Բատերֆլայ» միջազգային մրցույթի մրցանակակիր (2-րդ մրցանակ, Տոկիո, 1967, Չիո-Չիո-սանի դերերգի լավագույն կատարում)
Ուկրաինական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1963)
Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1970)
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1976)
Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ
«Պատվո նշան» շքանշան (1974)
Նախագահական մրցանակ «Շող» (Վրաստան, 2011)
Թամար թագուհու շքանշան (Վրաստան, 2011)
Սուրբ Վարվառայի շքանշան (Ուկրաինական ուղղափառ եկեղեցու մոսկովյան պատրիարքություն, 2011)
«Կրեդո» 12 ճաճանչով աստղ - «հասարակության զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար» («Грандов рейтингов и номинаций» (ГРИН) հասարակական կազմակերպություն, 2011)
«Cigno D'Oro» մրցանակ (Իտալիա, 2011)
մեդալներ


== Դերերգեր ==
«Դաիսի», Զաքարիա Փալիաշվիլի – Մարո
«Աբիսողոմ և Էթերի», Զաքարիա Փալիաշվիլի – Էթերի
«Եվգենի Օնեգին», Պյոտր Չայկովսկի – Տատյանա
«Իոլանտա», Պյոտր Չայկովսկի – Իոլանտա
«Տրավիատա», Ջուզեպպե Վերդի – Վիոլետա
«Մադամ Բատերֆլայ», Ջակոմո Պուչչինի – Չիո-Չիո-սան
«Ցարի հարսնացում», Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակով – Մարֆա
«Սևիլյան սափրիչ», Ջոակինո Ռոսսինի – Ռոզինա
«Մանոն», Ժյուլ Մասնե – Մանոն
«Ռիգոլետտո», Ջ. Վերդի – Ջիլդա.


== Ծանոթագրություններ ==
Էժեն դե Բոհարնե

Արքայազն Էժեն (ռուսական պատմագրության մեջ հաճախ կոչվում է "Եվգենի") դե Բոհարնե (ֆր.՝ Eugène Rose de Beauharnais, սեպտեմբերի 3, 1781(1781-09-03)[…], Փարիզ - փետրվարի 21, 1824(1824-02-21)[…], Մյունխեն, Բավարիայի թագավորություն), Նապոելոնի խորթ տղան, Իտալիայի փոխարքա, մեծ զորապետ, դիվիզիոնի հրամանատար, գեներալ (1804 թվականի հոկտեմբերի 17-ից), հրաձգային հատուկ գնդի գեներալ-գնդապետ (հուլիսի 6-ին 1804 թվականի հուլիսի 6-ինց մինչև 1805 թվականի փետրվարի 1-ը.), հրաձգային հատուկ գնդի հրամանատար Կայսերական գվարդիայի (1802 թվականի հոկտեմբերի 13-ից մինչև  1808 թվականի հունվարի 18-ը )։


== Կենսագրություն ==
Նապոլեոնի առաջին կնոջ՝ Ժոզեֆինա դե Բոհարնեի միակ տղան է։ Նրա հայրը՝ վիկոնտ Ալեքսանդր դե Բոհարնեն, հեղափոխական բանակի գեներալ։ Հեղափոխության տարիներին նրան հանիրավի մեղադրվել են դավաճանության մեջ և ենթարկել են մահապատժի ։
Նապոլեոնի հետ մոր ամուսնությունից հետո 1805 թվականի փետրվարի 1-ին  Էժենը ստացել է ֆրանսիական կայսրության արքայազնի տիտղոս, 1805 թվականի փետրվարի 2-ին՝ Պատվավոր լեգեոնի շքանշան, իսկ 1805 թվականի հունիսի 7-ին՝ Իտալիայի փոխարքայի տիտղոս։ 1812 թվականին ղեկավարել է Մեծ բանակի 4-րդ (իտալական) հետևակազորի կորպուսը։
Բոհարնեն դարձավ Իտալիայի փաստացի ղեկավարը (թագավորի տիտղոսը կրում էր ինքը՝ Նապոլեոնը), երբ նա ընդամենը 24 տարեկան էր։ Բայց նա կարողացել է կառավարել երկիրը բավականին ամուր. ուժի մեջ է մտցրել Քաղաքացիական օրենսգրքը, վերակազմավորել է բանակը, վերակառուցել է երկրի ջրանցքները, ամրությունները և դպրոցները, կարողացավ արժանանալ իր ժողովրդի սիրուն ու հարգանքին։
1805 թվականին Բոհարնեն ստացել է Երկաթե թագ և ասպետ Սուրբ Հուբերտ Բավարացու մեծ խաչ շքանշաննները։ 1805 թվականի դեկտեմբերի 23-ին նշանակվել է կորպուսի գլխավոր հրամանատար, որը պաշարել է  Վենետիկը։ 1806 թվականի հունվարի 3-ին ղեկավարել է Իտալական բանակը, իսկ 1806 թվականի հունվարի 12-ին՝ Վենետիկի.գեներալ-նահանգապետ։
Իտալացի փոխարքայի թագադրման արարողությունը, որը կազմակերպել էր կոմս Լուի-Ֆիլիպ Սեգյուրը,  տեղի է ունեցել Միլանի տաճարում 1805 թվականի մայիսի 26-ին։ Թագադրման համար ընտրվել էին կանաչ և սպիտակ զգեստներ։ Դիմանկարներում նկարիչներ Անդրեա Ապիանին և Ֆրանսուա Ժերարը ընդգծել են այդ շքեղ զգեստները։ Էլեգանտ համադրությունը և վիրտուոզ կատարումը թույլ է տալիս ենթադրել, որ հագուստները ասեղնագործ Պիկոյի ձեռքի աշխատանքն են, նա կատարում էր կոստյումների պատվերներ Նապոլեոն I-ի համար, օգտագործելով մոդելներ, առաջարկել է նկարիչ Ժան-Բատիստ Իզաբեին և հաստատվել ինքնուրույն կայսր։


== Ծանոթագրություններ ==
Սանտա Մոնիկա ծառուղի

Սանտա Մոնիկա ծառուղի (անգլ.՝ Santa Monica Boulevard), փողոց Լոս Անջելես քաղաքում, Կալիֆորնիա նահանգում, ԱՄՆ։ Սանտա Մոնիկայի ծառուղին սկիզբ է առնում Հոլիվուդի արևելյան մասից, և անցնում է Արևմտյան Հոլիվուդի միջով, Բևերլի Հիլզով, արևմտյան Լոս Անջելեսը և Սանտա-Մոնիկան հատվում են Օուշն պողոտայում։ Սանտա-Մոնիկան հանդիսանում է Լոս Անջելեսի գլխավոր փողոցներից մեկը, ինչպես նաև Route 66 մայրուղու գլխավոր մասը Չիկագոյի և Լոս-Անջելեսի միջև, որը կարևոր դեր է խաղացել արևմտյան ԱՄՆ-ի զարգացման գործում և հանդիսանում է ճանաչված վայր պատմության և մշակույթի ոլորտում։ Սանտա-Մոնիկա ծառուղու մի մասը՝ խաչաձև Արևմտյան Հոլիվուդը հանդիսանում է կենտրոն ռուսախոս ժողովրդի համար Լոս-Անջելեսում - այստեղ կան ռուսական խանութներ, ռեստորաններ, փողոցում լսվում է ռուսերենի հնչյունները։
Ծառուղին նշվել է նաև System of a Down «Lost in Hollywood» երգում.


== Տես նաև ==
Բևերլի Հիլզ
Սանտա Մոնիկա
Լոս Անջելես
Կալիֆորնիա
ՀՀՀ (հապավում) (այլ կիրառումներ)

ՀՀՀ կարող է նշանակել՝

Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հայագիտական ուղղվածության համապարփակ հայերեն հանրագիտարան 4 հատորով։
Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն, Հայաստանյան հեռուստաընկերություն։
(497) Իվա

(497) Իվա (անգլ.՝ Iva), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1902 թվականի նոյեմբերի 4-ին Ռայմոնդ Դուգանի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,856193 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0116 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7008 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Իվա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0107 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1763,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204185 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,81° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է M դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(497) Իվա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կատալպա գեղեցիկ

Կատալպա գեղեցիկ (լատ.՝ (C. speciosa Ward), փողածաղկազգիների ընտանիքի, կատալպա ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ խոշոր ծառ է` 30—35 մ բարձրությամբ, ուղիղ բնով և բրգաձև սաղարթով։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը կարմրադարչնագույն է, անջատվում է հաստ թեփուկների ձևով։ Երիտասարդ ընձյուղները բաց կանաչավուն են, հաճախ ծիրանագույն երանգով, ծածկված փափուկ, բաց գույնի աղվամազով, հասունները բաց նարընջագույն են կամ կարմրադարչնագույն։ Բողբոջները ծածկված են ձվաձև, շագանակադարչնագույն, կղմինդրաձև դասավորված թեփուկներով։ Տերևները ձվաձև են կամ երկարավուն ձվաձև, 15—30 սմ երկարությամբ և 15—20 սմ լայնությամբ, գագաթում երկարավուն սրածայր, սեպաձև կամ սրտաձև հիմքով, ամբողջաեզր կամ 1—2 կողմնային ատամիկներով, վերևի կողմից` փայլուն կանաչ, նոր բացված ժամանակ մազմզուկապատ, հետագայում` մերկ, ներքևի կողմից` խիտ մազմզուկապատ, հատկապես ջղերի ուղղությամբ։ Տերևակոթունը հաստ է, կլորավուն, 10—15 սմ երկարությամբ։ Հուրանները մոտ 15 սմ բարձրություն ունեն, սակավածաղիկ են։ Ծաղիկները գտնվում են բարակ, ծիրանագույն, մերկ կոթունների վրա, միջին մասում 1—3 ծաղկակիցներով։ Բաժակը ծիրանագույն է, մեծ մասամբ դրսի կողմից մազմզուկապատ։ Պսակը սպիտակ է, ներսի կողմում 2 դեղին շերտերով և ոչ պարզ արտահայտված ծիրանադարչնագույն բծերով, 5 սմ երկարությամբ և մոտ 6 սմ լայնությամբ, թեթևակի թեք ծռվածքով և ատամնավոր ներքին պսակաթերթիկով։ Պտուղը հասնում է 20—45 սմ երկարության և 1,2—1,9 սմ տրամագիծ ունի, հաստ պատերով։ Բացվում է 2 փեղկով։ Սերմերն ունեն 2,5 սմ երկարություն և 0,8 սմ լայնություն, թևիկավոր են, կարճ մազերից կազմված փոքրիկ ծոպիկներով։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են հոկտեմբեր-նոյեմբերին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է ԱՄՆ-ում՝ Հարավային Իլլինոյս, Ինդիանա, Կենտուկի, Թեննեսի, Արկանզաս և Միսսուրի նահանգներում։ Աճում է գետահովիտներում, ջրամբարների ափերին, խոնավ ու հարուստ, հզոր հողերում։ Մաքուր ծառուտներ չի առաջացնում։ Բավականին պահանջկոտ բույս է, լուսասեր է, ստվերում արագորեն ոչնչանում է։ հատկապես լավ է աճում սննդանյութերով հարուստ, հզոր, լավ ջրաթափանց և օդաթափանց, բավարար խոնավ, ստրուկտուրային հոդերում։ Լավ է հարմարվել Արարատյան դաշտի պայմաններին։ Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում աճում է նաև առանց ոռոգման, երբեմն սեզոնի ընթացքում մինչև 1 մ աճ տալով։


== Կիրառություն ==
Չափազանց դեկորատիվ և արժեքավոր բույս է։ ԱՄՆ-ում բնափայտն օգտագործում են հեռագրասյուներ, 315 երկաթուղային կոճղեր պատրաստելու և այլ նպատակներով։ Բնափայտը դիմացկուն է հատկապես փտման նկատմամբ։ Էկոլոգիական խումբը՝ VI: Մշակության հավանական շրջանները՝ 3, 7—10, 12—13, 1 8-20, 22-28, 31-32:


== Ծանոթագրություններ ==
Հեղինակային իրավունքն ԱՄՆ-ում

Անգլոսաքսոնական երկրներում գոյություն ունի հեղինակային իրավունքի իրավական կողմ, որը կոչվում է copyright։ Այն օրինապես պաշտպանում է բնօրինակ, գրական, դրամատիկական, երաժշտական գործերի հեղինակներին կամ պաշտպանում է այլ որակավորումներ։ Այս պաշտպանությունը վերաբերում է ինչպես հրատարակված, այնպես էլ չհրատարակված գործերին։
Եվրոպական իրավունքի հետ համեմատած՝ այն պաշտպանում է որևէ գործի ազգային հարստության իրավունքը, ինչպես բարոյականը։ Եվրոպական իրավունքում բարոյական իրավունքը ավելի շատ կազմում է հեղինակային իրավունքի կան գործի իրավունքի բաղկացուցիչ մասը. գործում ճանաչվում է հեղինակի արտահայտությունը և այն պաշտպանվում է նույն անվան տակ։ Այն սահմանափակվում է գործի բնագավառով՝ առանց հաշվի առնելու գործի հեղինակին բարոյական պատկանելիությունը, բացի հայրությունից, այսինքն հեղինակը դառնում է գործի օգտագործման ձևաչափեր սահմանողը։
Copyright-ն իրավունք ունեցողին իրավունք է տալիս երրորդ անձանց թույլ տալ հետևյալ գործողությունները՝

գործի կրկնօրինակում
բնօրինակից ծագող աշխատանքների պատրաստում
ցանկացած եղանակով կրկնօրինակների հասարակական տարածումը (վաճառք, վարձույթ, տրամադրում, սեսիա)
ցանկացած եղանակով գործի հասարակական ներկայացումըՖեդերալ կառավարությունը օրենքներ է սահմանում վկայականների և հեղինակային իրավունքների վերաբերյալ, Սահմանադրության առաջին Հոդվածի, բաժին 8 հիման վրա, որը Կոնգրեսին արտոնություն է տալիս «նպաստել գիտության և արվեստի զարգացմանը, միաժամանակ սահմանաձակ ժամկետով պաշտպանելով հեղինակների և նորարարների գործերն ու բացահայտումները»։
ԱՄՆ-ն քաջալերում է հեղինակների իրենց գործերը գրանցելու համար, քանի որ որևէ վիճաբանության դեպքում ֆեդերալ օրենքը իրենց կհատկացնի ֆինանսական վնասների կրկնապատիկը։ Եթե գործը գրանցված չէ, հեղինակը ոչ մի հատումից էլ չի կարող օգտվել և պետք է վնասի փոխհատուցում պահանջի։
ԱՄՆ-ի ֆեդերալ կառավարության կողմից ստեղծված աշխատանքները ընդգրկված են հասարակական բնագավառում։


== Տես նաև ==
Հեղինակային իրավունք
Անաստասիա Դեմուրճյան

Անաստասիա Սերգեյի Դեմուրճյան (ռուս.՝ Анастасия Сергеевна Демурчян, հունիսի 13, 2004(2004-06-13), Ռուսաստան), հայազգի ռուսաստանցի սիրողական կին բռնցքամարտիկ, որը հանդես է գալիս առաջին միջին քաշային կարգում։ Ռուսաստանի սպորտի վարպետ (2022), բռնցքամարտի Ռուսաստանի հավաքականի անդամ, սիրողական բռնցքամարտի կանանց աշխարհի չեմպիոն (2023), Ռուսաստանի չեմպիոն (2022)։


== Կենսագրություն ==
Անաստասիա Դեմուրճյանը ծնվել է 2004 թվականի հունիսի 13-ին։ Ապրում է Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Անապա քաղաքում։
2022 թվականի հոկտեմբերին Կրասնոդարում կայացած Ռուսաստանի կանանց առաջնությունում մինչև 70 կգ քաշային կարգում նա դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն՝ եզրափակչում հաղթելով փորձառու Դարիմա Սանդակովային։
2023 թվականի մարտին Անաստասիան ելույթ է ունեցել Նյու Դելիում (Հնդկաստան) կայացած կանանց աշխարհի առաջնությունում։ Կիսաեզրափակիչում նա միավորներով (5:0) հաղթել է չինուհի Ճոու Պանին, իսկ եզրափակիչում՝ երեք ռաունդում նույնպես միավորներով (5:0) ավստրալուհի Քեյ Սքոթին։ Նա հաղթանակը տոնել է Ռուսաստանի դրոշով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Анастасия Демурчян(անգլ.) — պրոֆեսիոնալ մենամարտերի վիճակագրություն BoxRec կայքում։
Демурчян Анастасия Сергеевна — профиль на сайте Sportbox.ru
Анастасия Демурчян — новости на сайте AllBoxing.Ru