armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կլեմենս Շանյավսկի

Շանյավսկի Կլեմենս (լեհ.՝ Klemens Szaniawski, նոյեմբերի 23, 1849(1849-11-23), Լյուբլին, Լյուբլինի գավառ, Լուբլինի նահանգ, Լեհական թագավորություն, Ռուսական կայսրություն - մարտի 21, 1898(1898-03-21), Օտվոցկ, Otwock County, Մազովեցի վոյեվոդություն, Լեհաստան), լեհ գրող, վիպագիր, ֆելիետոնիստ, լրագրող։


== Կենսագրություն ==
Կլեմենս Շանյավսկին ծնվել է 1849 թվականի նոյեմբերի 23-ին, Լյուբլին քաղաքում, դատախազի օգնականի ընտանիքում։
Վաղ տարիքում որբացել է, 1862-1865 թվականներին Լուկուվում և Սեդլցեում սովորել է պիարիստների մոտ։ Ծանր նյութական պայմանների պատճառով նա չի ավարտել դասընթացը և վերադարձել է Լյուբլին, որտեղ աշխատանքի է ընդունվել հաշվապահական պալատում։
1875 թվականին նա բնակություն է հաստատել Վարշավայում, որտեղ աշխատել է որպես գույքի կառավարիչ, սկսել է իր կարիերան գրականության և լրագրության ոլորտում։
1877-1883 թվականներին եղել է «Էխո» (լեհ.՝ Echo) թերթի խմբագրության քարտուղար։ Որոշ ժամանակ նա խմբագրել է «Ճանապարհորդ» («Wędrowiec») շաբաթաթերթը։ Հոդվածներ է հրապարակել լյուբլինյան թերթերում։
Կլեմենս Շանյավսկին մահացել է 1898 թվականի մարտի 21-ին, Օտվոցկա առողջարանում, տուբերկուլյոզից։ Նրան թաղել են Լյուբլինի Լիպովա փողոցում գտնվող գերեզմանատան ընտանեկան գերեզմանում։
Գրողի պատվին Լյուբլինում և Կրակովում փողոցներ են անվանակոչվել։


== Ստեղծագործություն ==
1874 թվականին Կլեմենս Շանյավսկին հրապարակել է  իր առաջին գրական ստեղծագործությունները։ Մի շարք նովելների, պատմվածքների ժողովածունների, ֆելիետոնների, ուրվագծերի, էսսեների և զավեշտական փոքրիկ երկերի հեղինակ է։ Շանյավսկու ստեղծագործությունների հիմնական թեմաներն են եղել լեհ գյուղացիների, մանր ազնվականության, քաղաքաբնակների, վարշավյան հրեաների կյանքի ռեալիստական պատկերումը։


== Ընտրված ստեղծագործություններ ==
Rola, 1884
Z mazurskiej ziemi, (պատմվածքների ժողովածու, (1884))
Z antropologii wiejskiej (1888)
Przy kominku, 1896 (պատմվածքների ժողովածու)
Pan sędzia, (պատմվածք,)1887))
Obrazki szare, (1890)
Z zapadłych kątów (1891)
Pająki, (պատմվածք, (1894))
Z Warszawy. Nowelle, (պատմվածքների և նովելների ժողովածու, (1894))
Z jednego strumienia (նովելների ժողովածու)
Żywota i spraw Symchy Borucha Kaltkugla ksiąg pięcioro, (1895)
Fotografie wioskowe, (1895)
Przy kominku (1896)
Z pola i z bruku, (1897)
Na zgliszczach, (1898)
Monologi (1894—1898)
Drobiazgi (մանր երգիծական ստեղծագործությունների ժողովածու, (1898)) և այլն


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Юноша, Клеменс»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 


== Արտաքին հղումներ ==
Szaniawski Klemens, pseud. K. Junosza Archived 2019-12-07 at the Wayback Machine.(լեհ.)
Մադինյանո

Մադինյանո  (իտալերեն՝ Madignano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2954 մարդ, խտությունը կազմում է 272 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 10.77 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ - 26020, հեռախոսային կոդ - 0373։
Որպես կոմունայի հովանավորներն հարգում են Սուրբ Պետրոս Առաքյալի կապանքները, տոնը նշվում է օգոստոսի առաջին կիրակի օրը և Սուրբ Իմերիուսը Ամելիացուն (Ripalta Vecchia), տոնը նշվում է հոկտեմբերի երրորդ կիրակի օրը։
Մադինյանոն սահմանակից է Կաստելլեոնե, Կրեմա, Իզանո, Ռիպալտա Արպինա, Ռիպալտա Կրեմասկա մունիցիպալիտետներին։


== Արտաքին հղումներ ==
գլխավոր կայք (իտալ.)(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==
Թաշկինակ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թաշկինակ (այլ կիրառումներ)

Թաշկինակ, փոքրիկ գրպանի սրբիչ։ Կարող է լինել կտորից կամ թղթից (մեկանգամյա օգտագործման)։ Չնայած իր փոքրիկ չափսերին թաշկինակը շատ մեծ տեղ է գրավում մեր առօրյայում հատկապես ձմռանը։


== Պատմություն ==
Հնէաբաններին դեռ հայտնի չէ, թե որ երկրում են առաջինը օգտագործել թաշկինակը, որպես խնամքի միջոց, սակայն մեկ բան պարզ է, որ թաշկինակի օգտագործումը շատ հնուց է եկել։ Այս բառը նույնիսկ հնդեվրոպական լեզուների մեջ նմանը չունի։ Այսինքն տարբեր լեզուներով ամբողջովին տարբեր է հնչում, այսպես օրինակ. հայ.՝ թաշկինակ, ռուս.՝ платок, անգլ.՝ handkerchief, արաբ.՝ منديل, և այլն։


== Առաջացման վարկածներ ==
Թաշկինակի առաջացման մի քանի վարկածներ կան՝


=== Սլավոնականեր երկրներ ===
Սլավոնական երկրներում՝ մասնավորապես Հին Ռուսիայում և Ուկրաինայում կանայք գլխի շալն օգտագործում էին նաև որպես դեմքը մաքրելու միջոց։ Սակայն այդ շալերը երկար չէին ինչպես արաբների կամ հայերի մոտ այլ այսօրվա թաշկինակի չափսերի։


=== Կովկաս ===
Կովկասյան ժողովուրդները (վրացիներ, հայեր) համարվում են թերևս ամենապարային ժողովուրդը։ Շատ պարերի ժամանակ կանայք իրենց ձեռքին ունենում են կարմիր թաշկինակներ, իսկ տղամարդիկ գլխներին կարմիր կամ ծիրանագույն օղագոտի։ Սակայն կանայք որպես ձեռքերի և դեմքի մաքրման միջոց օգտագործում էին գոգնոցը, որը նրանց հագուստը զերծ էր պահում կեղտոտվելուց և արևի տակ խամրելուց։
Վրաստանում կինտոները, փողոցային վաճառական տղամարդիկ նախքան միրգը լցնելը զամբյուղը դրա մեջ փռում էին փոքրիկ թաշկինակ, որի ծայրերը կախվում էին զաբյուղից դուրս։ Սա զարդարող միջոց էր, սակայն այն նաև մրգերը զերծ էր պահում փոշոտվելուց։


=== Արգենտինա ===
Արգենտինայում տանգո պարելիս կանայք ձեռքին ամրացնում էին կարմիր զարդարված թաշկինակ, որը շատ գեղեցիկ տեսք էր տալիս հագուստին։


=== Արաբական երկրներ ===
Արաբական երկրներում մինչ օրս օգտագործում են չադրա։ Նախքան չադրան անցկացնելը դեմքի շուրջը կանայք մինչ աչքերն անցկացնում են թաշկինակի չափսերի մի կտոր, որը փակում է նրանց շուրթերը։
Հուլյա

Հուլյա (էստ․՝ Hulja), գյուղական ավան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Կադռինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 477 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գեշմալիք

Գեշմալիք, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ելիզավետպոլի գավառում։ Բարձրությունը 2200 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
(5608) Օլմոս

(5608) Օլմոս (անգլ.՝ Olmos), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 12-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,642092 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5239 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7603 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1568,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,2295 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5608) Օլմոս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դաշտի-Վանիկ

Դաշտի-Վանիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավաշի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բորշչովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

Բորշչովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝

Բորշչովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում
Բորշչովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պեչենեժսկի շրջանում
Էդուարդ Մաուտներ

Էդուարդ Մաուտներ (գերմ.՝ Eduard Mauthner, 13 նոյեմբերի, 1824, Բուդապեշտ — 2 հուլիսի, 1889, Բադեն, Ստորին Ավստրիա), ավստրիացի գրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ, լրագրող։


== Կենսագրություն ==
Էդուարդ Մաուտերը ծնվել է 1924 թ. նոյեմբերի 13-ին Բուդապեշտում, առևտրականի ընտանիքում։ Պրահայի համալսարանում հաճախել է փիլիսոփայության դասախոսությունների (1843)։ Ուսանողական տարիներին «Ost und West» թերթում տպագրել է իր մի քանի բանաստեղծություններն ու մի պատմվածքը։ Վերադարձել է Վիեննա, որտեղ սկսել է ուսումնասիրել բժշկություն, իրավունք, հետագայում՝ բանասիրություն ու գրականություն։ 1844 թվականին Լայպցիգում ուսումնասիրել է փիլիսոփայություն ու բարոյագիտություն։ Գրել է բանաստեղծություններ, հեքիաթներ, հանդես է եկել գրականության վերաբերյալ քննադատական հոդվածներով, որոնք դրական արձագանք են ստացել քննադատների կողմից։ 1847 թվականի աշնանը վերադարձել է Վիեննա։
1848 թվականի հեղափոխական իրադարձությունների ժամանակ Էդուարդ Մաունտերը հանդես է եկել որպես ակտիվ լրագրող, որ գրել է «Sonntagsblatt» լրագրի համար։ Որպես ֆելիետոնիստ ու քննադատ հանդես է եկել «Ostdeutsche Post» «Presse» ու «Wanderer» լրագրերում։
1851 թվականին Էդուարդ Մաունտերի «Das Preislustspiel» կատակերգությունը երկրորդ տեղն է գրավում թատերական մրցույթում Վիեննայի Հոֆբուրգում։ 1853 թվականին նա ճանապարհորդումէ Գերմանիայում, Բելգիայում, Ֆրանսիայում ու Անգլիայում և վերադառնում Վիեննա 1854 թվականին։ Ուղևորության արդյունքում հրատարակում է հոդվածների ու նոթերի շարք «Ostdeutsche Post» և «Familienbuch des Oesterreichischen Lloyd» թերթերում։
1855 թվականից մինչ 1864 թվականը համագործակցել է Staatsbahngesellschaft թերթի հետ։ Այդ շրջանում հրատարակել է մի շարք բանաստեղծություններ ու մի քանի կատակերգություններ, որ բեմադրվել են Վիեննայի թատրոններում։
1865 թվականի սկզբին Էդուարդ Մաունտերը որպես օգնական աշխատել է Վիեննայի կայսերական ապարանքի գրադարանում, ապա զբաղվել է Արտաքին գործերի նախարարության գրականության բյուրոյում։


== Ստեղծագործությունը ==
Էդուարդ Մաունտերը նշանակալի հաջողության հասած գրող է, բանաստեղծ ու դրամատուրգ։ Մեծ հաջողության են արժանացել նրա պիեսները՝ «Das Preis-Lustspiel», «Gräfin Aurora», «Eglantine», «Während der Börse», «Die Sanduhr», «Eine Kriegslist»։ Հայտնի են նաև նրա սոնետները՝ «Gegen Napoleon. In Catilinam» (1859)։ Նրա «Gedichte» (1847 և 1858) բանաստեղծությունները գրված են քաղաքական միտումնավորությամբ։


== Ընտրյալ ստեղծագործություններ ==
«Gräfin Aurora» (Վիեննա, 1852);
«Kleine Erzählungen» (Վիեննա, 1858),
«In Catilinam, ein Kranz Geharnischter Sonette» (1859),
«Während der Börse» (պիես, Բեռլին, 1863),
«Eine Frau, die an der Börse Spielt» (պիես, Վիեննա),
«Eglantine» (դրամա, Վիեննա, 1863),
«Die Sanduhr» (Բեռլին, 1871),
«Eine Kriegslist» (կատակերգություն, 1878),
"Von der Aar zur Donau, (պիես, 1881),
«Ausgewählte Gedichte» (Վիեննա, 1889)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Mautner, Eduard (1824—1889), Journalist und Schriftsteller (գերմ.)
A. Schlossar Mautner, Eduard. — Т. 52.
Ալանդաղ

Ալանդաղ, լեռնագագաթ Կիլիկիայում, Ամոնսի լեռնաշղթայի հարավ մասում։


== Ծանոթագրություններ ==
(8563) 1995 US

(8563) 1995 US, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Թիմոտի Սպարի կողմից Կատալինա կայանում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,968858 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6035 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3342 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1868,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,192673 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,51° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8563) 1995 US աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մեթյու Լյուիս (այլ կիրառումներ)

Մեթյու Լյուիս, կարող է վերաբերել՝

Մեթյու Լյուիս - անգլիացի դերասան
Մեթյու Լյուիս - անգլիացի գրող և դրամատուրգ
Ջուզեպպե Մեացցա մարզադաշտ

Ջուզեպպե Մեացցա կամ Սան Սիրո մարզադաշտը (իտալերեն՝ Stadio Giuseppe Meazza կամ իտալերեն՝ Stadio San Siro), ֆուտբոլային մարզադաշտ Իտալիայի Միլան քաղաքում։ «Ինտեր Միլան» և «Միլան» ֆուտբոլային ակումբների տնային մարզադաշտն է, կոչվել է իտալացի նշանավոր ֆուտբոլիստ Ջուզեպպե Մեացցայի պատվին։ «Սան Սիրո» կոչում են «Միլանի» երկրպագուները, իսկ «Ինտերի» երկրպագուները մարզադաշտը կոչում են «Ջուզեպպե Մեացցա» քանի որ Ջուզեպպե Մեացցան եղել է Միլանի Ինտերի նախկին խաղացող։
Տեղավորում է մոտ 80 000 հանդիսատես, կառուցվել է 1925 թվականին։
Այժմ մարզադաշտի տարածքում գտնվում է նաև ձիարշավարանը (արևելյան տրիբունայի հետևում)։ Բացի ֆուտբոլային խաղերից, Սան-Սիրոյում անց են կացվում նաև համաշխարհային մասշտաբի համերգային ծրագրեր։ Մասնավորապես, այստեղ ելույթ են ունեցել էստրադայի այնպիսի աստղեր, ինչպիսիք են Մադոննան, Մայքլ Ջեքսոնը, U2, The Rolling Stones, Depeche Mode և այլ խմբեր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
«Սան Սիրոն» WorldStadiums.com կայքում Archived 2006-02-16 at the Wayback Machine.
Սարասա (գետ)

Սարասա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Կամենկա գետի աջ ափից 83 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 37 կիլոմետր է։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Կատուն գետի ջրօգտագործման մասն է։ Բիա և Կատուն գետերի գետային ենթաավազանն է։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով՝

Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010100312115100007586
Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ 115100758
Ավազանի կոդ՝ 113.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ 15
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ 1։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոսալիա Արտեագա

Ռոսալիա Արտեագա (իսպ.՝ Rosalía Arteaga Serrano, դեկտեմբերի 5, 1956(1956-12-05), Կուենկա), էկվադորցի քաղաքական գործիչ։ Երկու օր (1997 թվականի փետրվարի 9-11) եղել է Էկվադորի նախագահ։ Մինչ այդ (1996) և հետագայում (մինչև 1998)՝ Էկվադորի փոխնախագահ։


== Կենսագրություն ==
Մեծ քաղաքականություն է եկել՝ որպես տեղի պատգամավոր Սոցիալ-քրիստոնեական կուսակցությունից, իր հայրենի Կուենկում 1986 թվականին։ 1992 թվականին՝ պահպանողական Սիքստո Դյուրան Բալյենի նախագահ ընտրվելուց հետո, Ռոսալիա Արտեագան նշանակվել է կրթության նախարար, սակայն թողել է իր պաշտոնը՝ ի նշան կառավարության կողմից պետական դպրոցներում կրոնական ուսուցման մասին օրենքի առաջխաղացման դեմ բողոքի։
Ստեղծել է ձախ կենտրոնամետ անկախ շարժում հանուն իրական հանրապետության և դարձել է փոխնախագահ նախագահ-պոպուլիստ Աբդալա Բուկարամի հետ տանդեմում։ Սակայն նրա հետ էլ էական շփումներ ու հակասություններ են առաջացել։ 1997 թվականի փետրվարի 6-ին Բուկարամը իմպիչմենտի ենթարկվեց՝ «երկիրը կառավարելու մտավոր անկարողության համար» ձևակերպմամբ։ Այս իրադարձությունը հայտնի դարձավ որպես «երեք նախագահների գիշեր», քանի որ և՛ Արտեագան, և՛ Բուկարամը, և՛ Ազգային կոնգրեսի խոսնակ Ֆաբիան Ալարկոնն իրենց համարում էին Էկվադորի լեգիտիմ ղեկավարներ, սակայն Սահմանադրության համաձայն՝ այդպիսին էր միայն Արտեագան, որը հաստատվել էր փետրվարի 9-ին՝ Ալարկոնի հրաժարականից հետո։ Սակայն արդեն 1997 թվականի փետրվարի 11-ին ԱՄՆ Կոնգրեսի և բանակի աջակցությամբ նախագահ էր հայտարարվել Ֆաբիան Ալարկոնը։ Հրաժարական է տվել 1998 թվականի մարտին։ Արտեագան մասնակցել է 1998 թվականի նախագահական ընտրություններին, սակայն պարտվել է՝ հավաքելով ձայների 3 տոկոսը և հեռացել քաղաքականությունից։
«Բրիտանիկա» հանրագիտարանի խմբագրական խորհրդի անդամ։
Չորս երեխաների մայր է։ Երեխաներից երկրորդը մահացել է Դաունի համախտանիշի բարդություններից (նրա գրքերից մեկը նվիրված է մահացած որդուն)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ղարադաղլի

Ղարադաղլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հենրիկ Մնացականյան

Հենրիկ Կարապետի Մնացականյան (Ապրիլի 12, 1923, գ․ Ներքին Զեյվա - Մայիսի 12, 2001, Երևան), հայ տառաստեղծ, նկարիչ-ձևավորող։


==== Կենսագրություն ====
1948-1953 թվականներին աշակերտել է Հակոբ Կոջոյանին։
1960 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Պոլիգրաֆմաշ ինստիտուտը։
1962-1982 թվականներին ղեկավարել է իր ստեղծած «Նոր տառեր» լաբորատորիան։
1982–1994 թվականներին «Հայաստան» հրատարակչության գլխավոր նկարիչ։


==== Ստեղծած տառատեսակները ====
Հեղինակ է թե՛ շարվածքային և թե՛ զարդային տառատեսակների։ Իր ստեղծած հատուկ տառատեսակով է հրատարակվել Հայկական Սովետական Հանրագիտարանը։

Սովորական նոր (1954)
Մնացականյան» (1963)
Աստղ (1963)
Զվարթնոց (1964)
Այբբենարան (1968)
Հանրագիտարանային (1969)
ՀՍՀ»–ի համար (1974-86)
Լրագրային (1970)
Արարատ (1980)
Մոսլին (1985) և այլ տառատեսակներ։


==== Հեղինակած գրքերը ====
«Հայկական տպագրական և գեղարվեստական տառատեսակներ» (1964)
«Հայկական տառատեսակներ» (1972,1979) ալբոմների


==== Ձևավորած գրքերը ====
Ա․ Աբրահամյան «Հայ գրի ու գրչության պատմություն» (1959)
Ա․ Ջիվելեգով «Միքելանջելո» (1977)
Վարազդատ Հարությունյան «Հայ ժողովրդի քարակերտ տարեգրություն» (1985)
Գ․ Շախկյան «Լոռի։ Պատմության քարակերտ էջերը» (1986)
Ծ․ Աղայան «Հայ ժողովրդի պատմության նկարազարդ ակնարկներ» (1989)
Մ․ Մոնտեն «Փորձեր» (1991)
Լ․ Դուռնովո «Հայ ձեռագրային զարդանկարչություն» (1978)
«Հայկական տարազ․ հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը» (1983)
«Հայկական ոսկերչություն․ հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը» (1983)
Շահեն Մկրտչյան «Լեռնային ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները» (1985), և այլն։


==== Պարբերականների գլխագրեր ====
Լենինյան ուղիով
Առողջապահություն
Պոլիգրաֆիստ
Սովետական Հայաստան


==== Մրցանակները ====
Մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1968)


==== Ծանոթագրություններ ====
Յըլդըզ տեխնիկական համալսարան

Յըլդըզ տեխնիկական համալսարան (թուրքերեն՝ Yıldız Teknik Üniversitesi, YTU, հաճախ միայն անվանում են Յըլդըզ), թուրքական բարձրագույն ուսումնական տեխնիկական համալսարան, որը մասնագիտացած է ինժեներական գիտություններում։ Համարվում է Ստամբուլի առաջատար համալսարաններից մեկը։ Կենտրոնական կամպուսը գտնվում է Ստամբուլի Բեշիկթաշ շրջանում։ Նոր Դավութփաշա կամպուսը գտնվում է Էսենլեր թաղամասում։ Համալսարանը բաղկացած է 10 ֆակուլտետներից, երեք պրոֆեսիոնալ ուսումնարաններից և երկու ինստիտուտներից։ Տեխնիկական համալսարանին կից գործում է նաև տեխնոպարկ, որը հնարավորություն է տալիս երիտասարդ ձեռներեցներին՝ հմտանալու ձեռներեցության ոլորտում։


== Համալսարանի կառուցվածքը ==


=== Ֆակուլտետներ ===
Էլեկտրոնիկայի ֆակուլտետ
Գրականության և ազգային մշակույթի ֆակուլտետ
Արվեստների և դիզայնի ֆակուլտետ
Մանկավարժության ֆակուլտետ
Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ
Քաղաքացիական շինարարության ֆակուլտետ
Քիմիայի և մետալուրգիայի ֆակուլտետ
Մեքենաշինության ֆակուլտետ
Ծովային ֆակուլտետ
Ճարտարագիտության ֆակուլտետ


=== Ինստիտուտներ և դպրոցներ ===
Գիտության և տեխնիկայի ինստիտուտ
Սոցիալական գիտությունների ինստիտուտ
Պրոֆեսիոնալ ուսուցման դպրոց
Օտար լեզուների դպրոց


== Կապեր ==
Յըլդըզ տեխնիկական համալսարանը համարվում է Կովկասի համալսարանների ասոցիացիայի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
T.C. Yıldız Teknik Üniversitesi: Fen Bilimleri Enstitüsü öğretim üyeleri ve uzmanlık alanları. — Yıldız Teknik Üniversitesi, 1995. — 216 с.
Turk innovators find home at Yıldız Teknokent // Daily Sabah. — 2017.
Yildiz Technical University academics purged over suspected 'Gulenist' ties // Deutsche Welle  / Reuters. — 2016.
Առանց մեծ կրծքերի, այո՛, կա դրախտ (հեռուստասերիալ)

Առանց մեծ կրծքերի, այո՛, կա դրախտ, իսպանալեզու հեռուստասերիալ է ստեղծված Fox Telecolombia ընկերության կողմից Տելեմունդոի համար : Այն հանդիսանում է Առանցի կրծքերի չկա դրախտ (Հայաստանում՝ Կատալինայի Դրախտը) սերիալի շարունակությունը, որը ստեղծվել էր Գուստավո Բոլիվարի կողմից։. Արտադրությունը սկսվել է ապրիլի 25-ին, 2016. Գլխավոր դերերում են՝ Կատերին Սիաչոկեն, Ֆաբիան Ռիոսը, Կարոլինա Գաիտանը և Խուան Պաբլո Յանոն։


== Սյուժեն ==
Սա Կատալինայի Դրախտը սերիալի 2-րդ մասն է։ Այն սկսվում է այն տեսարանով, երբ դոնյա Հիլդան, ով արդեն հղի էր, իմանում է իր առաջին աղջկա՝ Կատալինայի (Մեծի) մահվան մասին, որը պատճառ է հանդիսանում երկրորդ աղջկա ծննդաբերության ժամանակից շուտ սկսմանը։ Ալբեիրոն՝ աղջկա հայրը հրաժարվում է իր աղջկանից՝ մտածելով, որ երեխայի աղջիկ լինելը կյանքում դժվարություն կառաջացնի և նա նույնպես նույն ճակատագրին կարժանանա, ինչ և մեծ քույրը՝ Կատալինան։ Երեխայի ծնունդից միայն 4 ամիս հետո է նա հանդիպում և ընդունում նրան։ Նա և Հիլդան որոշում են երեխային մեծացնել միայն իրենց կողքին, հեռու վատ մարդկանցից, ինչը բավականին դժվար կլինի։


== Դերերում ==
Կատերին Սիաչոկե որպես Հիլդա Սանտանան
Ֆաբիան Ռիոս որպես Ալբեիրո Մանրիկե
Կարոլինա Գայտան որպես Կատալինա Մանրիկե
Մախիդա Իսսա որպես Ջեսիկա
Կարմեն Վիլյալոբոս որպես Կատալինա Սանտանա


== Ծանոթագրություններ ==
Բերզի լը Սեկ

Բերզի լը Սեկ (ֆր.՝ Berzy-le-Sec), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Սուասոն-2 կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։
INSEE կոդը՝ 02077:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 396 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 264 աշխատունակ բնակիչներից 202-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 62-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 76,5%, 1999 թվականին 70,2% էր)։ 202 ակտիվ բնակիչներից 178-ը (93 տղամարդ և 85 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 24-ը (15 տղամարդ և 9 կին)։ 62 պասիվներից 25-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 25-ը՝ թոշակառուներ, 12-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ —Բերզի լը Սեկ (ֆր.)
Բալակլեյա (այլ կիրառումներ)

Բալակլեյա, կարող է վերաբերել՝

Բալակլեյա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում
Բալակլեյա - քաղաք, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում
Սերգեևկա (գյուղ, Շևչենկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍերգեևկաՍերգեևկա (ուկրաիներեն՝ Сергіївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։
1977 թվականի տվյալներով Սերգեևկա գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սակուլինսկայա (գյուղ, Կրսնոբորսկի շրջան)

Սակուլինսկայա (ռուս.՝ Сакулинская), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Կրսնոբորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 174 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պավլովկա (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊավլովկաՊավլովկա (ռուս.՝ Павловка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 839 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պոնտավեր

Պոնտավեր (ֆր.՝ Pontavert), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզի՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Գինիկուր համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է Լանը։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02613:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 296 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 401 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 309-ը տնտեսապես ակտիվ էին, իսկ 72-ը համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 77,1 %, 1999 թվականին եղել է 74,8 %)։ 309 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 274-ը (147 տղամարդ և 127 կին), գործազուրկ էին 35 մարդ (21 տղամարդ և 14 կին)։ 92 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 30-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը՝ թոշակառուներ, 23-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով
:


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ - Պոնտավեր (ֆր.)
Մուրլուլե

Մուրլուլե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կռիլովի փողոց (Երևան)

Կռիլովի փողոց, փողոց Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանում։


== Տվյալներ ==
Սկսվում է Սասունցի Դավթի փողոցից (№17 դպրոցի մոտից), ձգվում հարավարևմտյան ուղղությամբ և հասնում Ռոստովյան փողոցին զուգահեռ հոսող Ջրվեժ գետի առու։ Գտնվում է Ազատամարտիկների փողոցի և Սասունցի Դավթի փողոցի նրբանցքի միջև։
Խորհրդային տարիներին, մինչև ներկայիս անունն ստանալը, կոչվել է Անդրֆեդերացիայի 12-րդ փողոց։ Անվանվել է ի պատիվ ռուս նշանավոր առակագիր Իվան Կռիլովի։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
Սերգեյ Ավագյան,  Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
Աննա Սարգսյան

Աննա Մարատի Սարգսյան (ապրիլի 10, 2001(2001-04-10), Երևան, Հայաստան), հայ շախմատիստուհի, Հայաստանի շախմատի կանանց հավաքականի անդամ, Շախմատի Եվրոպայի 2019 թվականի թիմային առաջնության ոսկե մեդալակիր (4-րդ խաղատախտակ), կանանց գրոսմայստեր (2020)։


== Կենսագրություն ==
Աննա Սարգսյանը ծնվել է 2001 թվականին, մասնակցել է շախմատի Եվրոպայի թիմային և աշխարհի պատանեկան առաջնություններին։ Լավագույն արդյունքը ցույց է տվել 2017 թվականի՝ Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում, որտեղ գրավել է 4-րդ տեղը։
Հայաստանի շախմատի կանանց հավաքականի անդամ է, Բաթում քաղաքում մասնակցել է  Շախմատի համաշխարհային 43-րդ օլիմպիադային (+5, =4, -2)։
Հայաստանի կանանց թիմի կազմում 2019 թվականին մասնակցել է Աստանայում տեղի ունեցած շախմատի աշխարհի թիմային առաջնությանը (+2, =3, -4)։
2020 թվականի մարտին ՖԻԴԵ-ն կանանց միջազգային գրոսմայստերի կոչում է շնորհել Աննա Սարգսյանին։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աննա Սարգսյանի էջը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Աննա Սարգսյան շախմատիստի էջն ու խաղերը Chessgames.com կայքում
Anna M. Sargsyan chess games at 365Chess.com
Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի համույթ

Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի համույթ, Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի պետական համույթը կազմակերպվել է 1983 թվականին, Երևանում (հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար՝ Ռուբեն Ալթունյան)։
Կազմը՝ 11 նվագողներ, 14 երգիչ-երգչուհիներ, 6 պարող-պարուհիներ։ Համերգացանկն ընդգրկում է Սայաթ-Նովայի, Շերամի, Ջիվանու, Հավասու, Շիրինի, ինչպես և Հայաստանի ազգագրական տարբեր գոտիների երգերի մշակումներ, ազգային ծեսերի բեմադրություններ («Թագավորագովք», «Նավասարդ») և այլն։ Համերգներով հանդես է եկել ՀՀ, ԱՊՀ քաղաքներում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Լիբանանում, Սիրիայում։


== Արտաքին հղումներ ==
Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի պետական անսամբլ
Կոլլինո

Կոլլինո (էստ․՝ Kollino), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Անցլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Հսկա մեղու

Հսկա մեղու կամ Հնդկական մեծ մեղու (լատ.՝ Ápis dorsata), վայրի մեղուների տեսակ, որոնք ապրում են Հարավային և Արևելյան Ասիայում։


== Տարածվածություն ==
Հսկա մեղուները տարածված են Հնդկաստանում, Հնդկաչին թերակղզում, ինչպես նաև Հարավ-արևելյան Ասիայի մի շարք կղզիներում, այդ թվում Ցեյլոնի կղզում (Շրի Լանկա), Ճավայում, Կալիմանտանում և Ֆիլիպիններում։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Մեղուներն ունեն երկար փթիկ, որն օգտագործում են բույսից նեկտար ծծելու համար, ունեն նաև բեղիկներ, արուներինը բաղկացած են 13 հատվածից, էգերինը՝ 12։
Բոլոր մեղուներն ունեն երկու զույգ թևեր, ետևիններն առջևիններից ավելի փոքր չափսերի են։
Մեղուները հարմարվել են նեկտարով և ծաղկափոշով սնվելու, նեկտարն օգտագործելով հիմնականում որպես էներգիայի աղբյուր, իսկ ծաղկափոշին՝ սպիտակուցներ և այլ սննդային նյութեր ստանալու համար։
Հսկա մեղուները ունեն դեղնավուն գունավորում։


== Ծանոթագրություններ ==
Fiat

FIAT (իտալերեն անվանման առաջին տառերից՝ իտալերեն՝ Fabbrica Italiana Automobili Torino), իտալական ավտոմեքենաների արտադրության ընկերություն, գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Թուրինում։
2007 թվականի փետրվարի 1-ին «Fiat Auto S.p.A.» ընկերությունից ձևավորվել է «Fiat Group» ընկերությունը, իսկ 2011 թվականի հունվարի 1-ից բաժանվել է 2 դուստր ձեռնարկությունների՝ «Fiat SpA» (մարդատար տրանսպորտ) և «Fiat Industrial» (արդյունաբերական տրանսպորտ)։
2014 թվականի հունվար ամսին, ամերիկյան Chrysler ընկերության 100 % բաժնեմասերի միավորումից հետո, տնօրենների խորհուրդը որոշում կայացրեց ստեղծել նոր միավորված մեքենաշինական ընկերություն՝  Fiat Chrysler Automobiles, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Նիդերլանդներում։


== Ապրանքանիշեր ==


== Պատկերներ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Լիդա Սահակյան

Լիդա Արշակի Սահակյան (ապրիլի 8, 1941(1941-04-08), Թթուջուր, Կրասնոսելսկի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քիմիկոս։ Մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Լիդա Սահակյանը ծնվել է Գեղարքունիքի մարզի Թթուջուր գյուղում։ 1965 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1968 թվականից աշխատում է Երևանի պետական բժշկական համալսարանում, 1996 թվականից՝ դեղագիտության ֆակուլտետի քիմիայի ամբիոնի վարիչ։
Աշխատությունները վերաբերում են c-տեղակալված գլուտամինաթթուների և ɑ-ամինաադիպինաթթուների սինթեզին։
1998-2000 թվականներին եղել է «Դպրոցական օլիմպիական շարժում» հասարակական կազմակերպության նախագահ, 2000 թվականից՝ պատվավոր նախագահ։ 1977 և 2006 թվականներին եղել է քիմիա առարկայի միջազգային օլիմպիադայի ժյուրիի նախագահ։ 2006 թվականից ՀՀ Մանկավարժական գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
Հեղինակ է «Անօրգանական քիմիա. ընդհանուր քիմիա» (2001), համահեղինակ՝ «Քիմիայի դպրոցական ծրագրերի» (7-10-րդ դասարանների), դասագրքերի (7-8-րդ դասարանների) և բուհական դասագրքերի, խնդրագրքերի, մեթոդական ձեռնարկների («Քիմիայի շտեմարանի բարդ խնդիրների լուծումները», 2002)։


== Պարգևներ ==
Քիմիական կրթության ընկերակցության ոսկե մեդալ, 2006


== Ծանոթագրություններ ==
(1342) Բրաբանտիա

(1342) Բրաբանտիա (անգլ.՝ Brabantia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի փետրվարի 13-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,288385 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8224 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7543 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1264,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284715 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,92° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1342) Բրաբանտիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կարին Եմթին

Կարին Եմթին (օգոստոսի 3, 1964(1964-08-03), Ստոկհոլմ), շվեդ պետական ծառայող և նախկին քաղաքական գործիչ։ Եմթինը Շվեդիայի միջազգային զարգացման գործակալության գլխավոր տնօրենն է 2017 թվականից։ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցական քարտուղար էր 2011 թվականի մարտից մինչև իր հրաժարականը, 2016 թվականի օգոստոսը, իսկ նախկինում 2003-2006 թվականներին պաշտոնավարել է Շվեդիայի կառավարությունում որպես միջազգային զարգացման համագործակցության (արտաքին գործերի) նախարար։ Նա 2014 թվականից մինչև 2017 թվականը ռիքսդագի անդամ էր՝ ներկայացնելով Ստոկհոլմի քաղաքապետարանը։
2016 թվականի օգոստոսի 16-ին Եմթինը հայտարարեց կուսակցության քարտուղարի պաշտոնից հրաժարվելու իր մտադրության մասին, որպեսզի կատարի իր պաշտոնը որպես ռիքսդագի անդամ։


== Վաղ կարիերա ==
Նա սեղմ ժամանակով սովորել է Ստոկհոլմի համալսարանում՝ առանց որևէ աստիճան ստանալու։ Իր քաղաքական կարիերան սկսել է Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական երիտասարդական լիգայում, կազմակերպության խորհրդի անդամ էր 1990-1992 թվականներին, այնուհետև աշխատել է որպես գանձապահ և քարտուղարի պաշտոնակատար։ 2003 թվականին նշանակվելուց առաջ նա աշխատել է որպես Օլոֆ Պալմե միջազգային կենտրոնի (Olof Palme International Center) գլխավոր քարտուղարի տեղակալ։


== Շվեդիայի խորհրդարան ==
2006 թվականի սեպտեմբերին կայացած ընդհանուր ընտրություններում նա ընտրվեց ռիքսագի անդամ, այսինքն՝ Շվեդիայի խորհրդարանի անդամ։ Միայն մեկ ամիս անց, 2006 թվականի հոկտեմբերին, նա ընտրվեց ընդդիմության առաջնորդ Ստոկհոլմի քաղաքային խորհրդում։ Նա որոշեց առնվազն երկու ամիս խորհրդարանում պահել իր տեղը, հայտնելով իր ցանկությունը՝ պայքարելու Ստոկհոլմի սոցիալ-դեմոկրատների կողմից արված առաջարկությունների համար։ Քանի որ Կարին Եմթինը Յորան Հանս Պերսոնին հաջորդող ընտրյալներից մեկն էր որպես հաջորդ տարի 2007 թվականի մարտին կուսակցության հաջորդ համագումարում Սոցիալ-դեմոկրատների առաջնորդ, խորհրդարանում նրա կողմից մանդատի պահպանումը հարուցեց ենթադրություններ, թե նա կարող է առաջադրվել որպես կուսակցության ղեկավար։ Ընդհանրապես համարվում է, որ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության հաջորդ առաջնորդը պետք է լինի խորհրդարանի անդամ։
2006 թվականի նոյեմբերի 23-ին Շվեդիայի ամենամեծ Aftonbladet թերթը (անկախ սոցիալ-ժոդեմոկրատական) հաստատեց նրան որպես կուսակցության առաջնորդ, բայց նա հրաժարվեց առաջադրումից։


== Դիտումներ Իսրայել-Պաղեստին հակամարտության վերաբերյալ ==
2005 թվականին Իսրայել և Հորդանան գետի արևմտյան ափ կատարած այցի ընթացքում Եմթինը անվանեց պատը երկու «խենթերի և տանջվածների» միջև, և որ նա կարծում է, որ երկու պետությունների միջև լուծումն անհնար է Իսրայելի գործողությունների պատճառով, և եթե Իսրայելը ցանկանում է պատ կառուցել, ապա պետք է դա անի սեփական տարածքում։ Մեկնաբանությունները Շվեդիայի ԶԼՄ-ներից շատ մեկնաբանություններ են ստացել։ 2011 թվականի սեպտեմբերին Եմթինը Ուրբան Ահլինի հետ միասին հայտնեց իրենց աջակցությունը պաղեստինյան պետության շվեդական ճանաչման մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
"Jämtin ny s-ledare i Stockholm", Sveriges Radio Ekot, 10 October 2006, retrieved 23 November 2006.(չաշխատող հղում)
"Välj Jämtin", Aftonbladet, 23 November 2006, retrieved 23 November 2006.(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==
Ռադյանսկոե (գյուղ, Վելիկա-Պիսարևկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌադյանսկոեՌադյանսկոե (ուկրաիներեն՝ Радянське), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռադյանսկոե գյուղում բնակվում էր 93 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բախտիկյան

Բախտիկյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ներսես Բախտիկյան (1910-1989), բանաստեղծ, հոգևոր գործիչ։


== Տես նաև ==
Բախտամյան
Բախտավորյան
Բախտիարյան
Բաղդիկյան


== Ծանոթագրություններ ==
Պակ Չոն Ու

Պակ Չոն Ու, (կոր.՝ 박종우, մարտի 10, 1989(1989-03-10), Սոնգնամ, Գյոնգի, Հարավային Կորեա), կորեացի ֆուտբոլիստ։ Հանդես է գալիս՝ «Գուանչժոու Ֆուլի» ակումբում և Կորեայի ազգային հավաքականում։ 2010 թվականին նա սկսեց իր պրոֆեսիոնալ կարիերան, տեղափոխվեց Կորեայի ֆուտբոլի առաջնությունում հանդես եկող՝ «Պուսան Այ Պարկ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Նորա (Սելեմջայի վտակ)

Նորա (ռուս.՝ Нора), գետ Ամուրի մարզում, Սելեմջայի առաջին վտակը (Ամուրյան ավազան)։
Գետի երկարությունը կազմում է մոտ 305 կմ։ Ջրհավաք ավազանի մակերեսը կազմում է 16700 կմ²։ Գետը սառցակալում է նոյեմբեր ամսին և մնում սառցի տակ մինչև մայիս։ Սնումը գերազանցապես անձրևային է։ Սկսվում է Ջագդայի լեռնագագաթից և հոսում է Ամուրո-Զեյսկի հարթավայրով։ Վարարումը տևում է մայիսից մինչև սեպտեմբեր։ Ջրի միջին ծախսը գետաբերանից հաշվված 141 կմ կազմում է 128 մ³/վրկ։
Ամենախոշոր վտակը՝ Դուգդան, թափվում է գետաբերանից 150 կմ առաջ։
Գետի վրա բնակավայրեր չկան։ Դուգդա ավանը գտնվում է (Զեյսկի շրջան) Դուգդա գետի մոտ, իսկ Նորսկ գյուղը (Սելեմջինսկի շրջան), գտնվում է Սելեմջա գետի ձախ ափին, Նորայի գետաբերանից 6 կմ ներքևում։


== Արտաքին հղումներ ==
Նորա գետ
«Государственный водный реестр РФ: Нора»։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-26-ին։ Վերցված է 2015-06-23
Խաեն (պրովինցիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խաեն (այլ կիրառումներ)Խաեն (իսպ.՝ Jaén), պրովինցիա Իսպանիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքում։ Կազմված է 97 մունիցիպալիտետներից։ Մակերեսը կազմում է 13 489 կմ² (14-րդ տեղը Իսպանիայի բոլոր պրովինցիաների շարքում)։
Իզոբիլնոե (գյուղ, Ալուշտայի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻզոբիլնոեԻզոբիլնոե (ուկրաիներեն՝ Ізобільне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Körbekül), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ալուշտայի քաղաքային խորհուրդում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կորբեկուլ։
2001 թվականի տվյալներով Իզոբիլնոե գյուղում բնակվում էր 2 305 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պրուդկի (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊրուդկիՊրուդկի (ռուս.՝ Прудки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեխանիկ (ֆիլմ, 2011)

Մեխանիկ,  Սայմոն Ուեսթի ֆիլմը, 1972 թվականին նկարահանված նույնանուն ֆիլմի նոր տարբերակը։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի հունվարին ԱՄՆ-ում։


== Սյուժե ==
Վարձու մարդասպան Արթուր Բիշոպը (Ջեյսոն Սթեթհեմ), որ աշխատում է «Կազմակերպություն» անվամբ ընկերությունում, հայտնի է իր սառնասրտությամբ և հաշվենկատությամբ։ Նա կարող է վարպետորեն և վայրկյանի ճշտությամբ դիտարկել յուրաքանչյուր իրավիճակ։ Նման մարդասպաններին անվանում են «մեխանիկներ»։
Մի անգամ Բիշոպը ստանում է հերթական առաջադրանքը. սպանել իր լավագույնը ընկերոջը՝ Հարրի Մաքքենային (Դոնալդ Սազերլենդ),ով դավաճանել է համընդհանուր գործը։ Արթուրը՝ քարը սրտում, կատարում է առաջադրանքը։ Հուղարկավորման ժամանակ նա հանդիպում է Սթիվին (Բեն Ֆոսթեր)՝ հանգուցյալի որդուն։ Սթիվը ցանկանում էր «մեխանիկ» դառնալ, իսկ Արթուրը դառնում է նրա ուսուցիչը։
Մի քանի սպանություններից հետո Արթուրն իմանում է, որ իրեն խաբել են, և իր ընկեր Հարրին ոչ ոքի չի դավաճանել։ Դրանից հետո Բիշոպը սկսում է վրեժ լուծել։ Սակայն նախապատրաստման ժամանակ Սթիվը գտնում է հոր ատրճանակը՝ ապացույցը, որ Արթուրը մասնակից է եղել նրա հոր սպանությանը...


== Դերերում ==
Ջեյսոն Սթեթհեմ - Արթուր Բիշոպ
Բեն Ֆոսթեր - Սթիվ Մաքքենա
Թոնի Գոլդուին - Դին
Դոնալդ Սազերլենդ - Հարրի Մաքքենա
Մինի Անդեն - Սառա


== Արտադրությունը ==
Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 14 հոկտեմբերի 2009 թվականի Նոր Օռլեանում և տևել են 9 ամիս։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Դրվագներից մեկում գլխավոր հերոսները քննարկում են ադրենալինի միջոցով սպանության հնարավորությունը, նաև այն, որ ադրենալինը համատեղելի չէ էպինեֆրինի հետ, որից կօգտվեն այնտեղ ժամանած բժիշկները։ Իրականում ադրենալինը և էպինեֆրինը նույն քիմիական նյութի տարբեր անուններ են։
Անզուսպները 2 ֆիլմի ռուսերեն թարգմանության ժամանակ կա մի դրվագ, որում Սթեթհեմի հերոսը ասում է. «Չէ՞ որ ես մեխանիկ-պրոֆեսիոնալ եմ»։ Այս արտահայտությունը ցույց է տալիս միանգամից 2011 թվականին նկարահանած ֆիլմ՝ «Մեխանիկ» և «Պրոֆեսիոնալը», որոնցում գլխավոր դերակատարը Ջեյսոն Սթեթհեմն է։
Ֆիլմում խոսվում է, որ կետամինը կանխում է ադրենալին գործունեությունը։ Իրականում կետամինը ոչ մի նման գործառույթ չունի։
Մինչև "Մեխանիկ" -ը Ջեյսոն Սթեթհեմը և Դոնալդ Սազերլենդը միասին նկարահանվել էին "Կողոպուտ իտալական ձևով" ֆիլմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի պաշտոնական կայքը Archived 2014-01-16 at the Wayback Machine.
Մեխանիկ(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Մալգրատե

Մալգրատե (իտալերեն՝ Malgrate), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4208 մարդ բնակչության խտությունը կազմում է՝ 2115 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 1,99 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 23864։ Հեռախոսային կոդ՝ 0341.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0341 870157
Էլեկտրոնային հասցե՝ info@comune.vendrogno.lc.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.vendrogno.lc.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Գվիդո Ռենի

Գվիդո Ռենի (գերմ.՝ Guido Reni, նոյեմբերի 4, 1575(1575-11-04)[…] կամ նոյեմբերի 4, 1575, Բոլոնիա, Պապական մարզ - օգոստոսի 18, 1642(1642-08-18)[…], Բոլոնիա, Պապական մարզ), վերածննդի դարաշրջանի իտալացի գեղանկարիչ։ Ծնվել է Կալվենցանոյում, սովորել է Բոլոնյայում Դենիս Կալվերտի մոտ։ Ազդեցություններ է կրել Լոդովիկո Կարաչչիից։ 1600 թվականին գնում է Հռոմ, որտեղ սկսում է նկարել Ռաֆայելի ոճով, որը սակայն ակնհայտորեն տարբերվում էր ժամանակի երկու խոշոր նկարիչներից՝ Կարավաջոյից և Հաննիբալե Կարաչչիից։ 1614 թվականին Ռենին վերադառնում է Բոլոնիա, որտեղ և ապրում է մինչև կյանքի վերջը, ընդամենը երկու անգամ լքելով քաղաքը՝ 1622 թվականին Նեապոլ և 1325 թվականին՝ Հռոմ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
(2452) Լյոտ

(2452) Լյոտ (անգլ.՝ Lyot), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 30-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,164968 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7964 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5335 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2056,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175045 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,78° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2452) Լյոտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տինայա

Տինայա (ուկրաիներեն՝ Тинна), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տինայա գյուղում բնակվում էր 775 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3304 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 234,56 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(3383) Կոյամա

(3383) Կոյամա (անգլ.՝ Koyama), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1951 թվականի հունվարի 9-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,564628 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4449 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6844 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1500,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,239976 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,6° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3383) Կոյամա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տիիռաստե

Տիիռաստե (էստ․՝ Tõõraste), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Հաասլավա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 68 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վարեչկի

Վարեչկի (ռուս.՝ Варечки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 72 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մերջիմեկ

Մերջիմեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից հյուսիս-արևելք, Մեծկերտ գյուղաքաղաքից 25 կմ հարավ-արևմուտք, Փերի գետի աջակողմյան վտակներից մեկի երկու ճյուղերի միջև։


== Անվանումներ ==
Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Մեռճիմեք, Մերճիմեկ, Մերճիմեք, Մերճումեկ, Մերճումիկ, Մերջամեկ, Մերջեմեկ, Մերջումեկ։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը լեռնային էր։


== Պատմություն ==
Հայ բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1872-1873 թվականներին ուներ 6 տուն հայ, 4 տուն այլազգի, 1893 թվականին՝ 32 տուն հայ, 8 տուն այլազգի, իսկ 1914 թվականին՝ 9 տուն հայ և 4 տուն այլազգի բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործություն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Մերջիմեկն ուներ Ս. Հովհաննես անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ույանկուլ

Ույանկուլ (ռուս.՝ Уянкуль, բաշկիրերեն՝ Өйәңкеле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Նուրիմանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռեզա շահ Փահլավի

Ռեզա շահ Փահլավի (պարսկերեն՝ رضا شاه پهلوی, մարտի 15, 1878(1878-03-15), Alasht, Central District, Savadkuh County, Մազանդարան, Իրան - հուլիսի 26, 1944(1944-07-26), Յոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, Հարավաֆրիկյան Միություն), Իրանի շահ 1925-1941 թվականներին, Փահլավիների դինաստիայի հիմնադիր։
Զինվորական ծառայությունն սկսել է Իրանում գտնվող կազակական բրիգադում։ Դառնալով կազակական բրիգադի հրամանատարը՝ դրա օգնությամբ 1921 թվականի փետրվարի 21-ին կատարել է պետական հեղաշրջում։ 1921-1923 թվականներին ռազմական մինիստր էր, 1923-1925 թվականներին՝ Իրանի վարչապետը։ Ղաջարական դինաստիայի տապալումից (1925 թվականի հոկտեմբերի 31) հետո սահմանադիր ժողովը 1925 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Ռեզա շահ Փահլավիին հռչակել է Իրանի շահ։ Պայքարել է կենտրոնախույս ֆեոդալների դեմ, իրականացրել բարեփոխումներ դատական, ռազմական, լուսավորության ասպարեզում։ Դաժանորեն հալածել է դեմոկրատական կազմակերպություններն ու մամուլը, նպաստել ֆաշիստական Գերմանիայի ներթափանցմանը Իրան։ Սովետական և անգլիական զորքերի Իրան մտնելուց (1941 թվականի օգոստոս) հետո հրաժարվել է գահից՝ հօգուտ որդու՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի և հեռացել Իրանից։


== Ծանոթագրություններ ==
Դին Լիրեն

Դին Լիրեն ( չինարեն հեշտ. 丁立人 , պինին: Dīng Lìrén, հոկտեմբերի 24, 1992(1992-10-24), Վընճոու, Չժեցզյան, Չինաստան), չինացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2009)։ Շախմատ խաղում է 4 տարեկանից։
2009 թվականին՝ 16 տարեկանում, նա դարձել է Չինաստանի ամենաերիտասարդ շախմատիստը, ով հաղթել է ազգային մրցաշարերում։ Չինաստանի չեմպիոն (2009, 2011 և 2012)։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://zhuyue.blog.sohu.com/38398465.html
http://www.wems.net/View.asp?id=443 Archived 2011-07-24 at the Wayback Machine.
http://www.wems.net/View.asp?id=1269%0D%0A Archived 2012-02-14 at the Wayback Machine.
http://www.dbt.gov.cn/show.asp?id=360 Archived 2011-07-07 at the Wayback Machine.