Շախմատային օլիմպիադա 1976

Շախմատային օլիմպիադա 1976, անց է կացվել 1976 թվականի հոկտեմբերի 26-ից մինչև նոյեմբերի 10-ը Հայֆայում։
Տղամարդկանց 22-րդ շախմատային օլիմպիադայի հետ մեկտեղ անցկացվել են կանանց 7-րդ շախմատի օլիմպիադա։
XXII շախմատի օիմպիադայի անցկացման ժամանակ առաջացել են մեծ դժվարություններ։ 1974 թվականի Նիցցայի կոնգրեսի ժամանակ Արգենտինան, Իսրայելը և Շվեդիան ցանկություն հայտնեցին կազմակերպել շախմատի հերթական օլիմպիադան։ Սակայն 1974 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Արգենտինան և Շվեդիան հրաժարվեցին կազմակերպել օլիմպիադան, ուստի XXII օլիմպիադայի կազմակերպման միակ հավակնորդը Իսրայելն էր։ Ավելի ուշ՝ 1975 թվականի մարտին, Իսրայելը նույնպես հրաժարվեց, սակայն հետագայում պարզվեց, որ Իսրայելը չի կարող ընդունել մրցության մասնակիցներին։
Հաշվի առնելով Արևելքում տիրող իրավիճակը, որը կայացել էր 1976 թվականի արաբա-իսրայելյան և 1973 թվականի պատերազմի հետևանքով, արաբական շախմատի ֆեդերացիան և սոցիալիստական երկրներն առաջարկեցին XXII օլիմպիադան անց կացնել այլ երկրում։
Այդ ժամանակ Մաքս Էյվեն դիմեց ՖԻԴԵ-ի անդամ շախմատի բոլոր ֆեդերացիաներին, որպեսզի որոշեն XXII օլիմպիադայի անցկացման վայրը։ 1975 թվականի օգոստոսին ՖԻԴԵ-ի բյուրոն հայտարարեց, որ 94 երկրներից պատասխանել են 52-ը, որոնցից 34-ը կողմ էին Հայֆայում XXII օլիմպիադայի անցկացմանը, 16-ը՝ դեմ, ձեռնպահ՝ 2։ Դրա հիման վրա 1975 թվականին ՖԻԴԵ-ն որոշեց, որ XXII Շախմատային օլիմպիադան անց է կացվելու Իսրայելում։ Կոնգրեսի այդպիսի որոշման արդյունքում մի շարք երկրներ պաշտոնապես հրաժարվեցին մասնակցել XXII օլիմպիադային։ Այդ երկրների շարքում էին խորհրդային, արաբական երկրները, Պորտուգալիան, Հունաստանը, Թուրքիան, Պակիստանը և այլն։ Հայֆայի օլիմպիադան կայացավ, սակայն շատ հզոր թիմերի բացակայությունը զգալիորեն իջեցրեց նրա մակարդակը։ Միաժամանակ Լիվիան իր հերթին, իր տարածքում անցկացրեց օլիմպիադա, որին մասնակցեցին 34 երկրներ, ընդ որում Իտալիան, Ֆիլիպիններն ու Ուրուգվայը ուղարկեցին իրենց ներկայացուցիչներին Հայֆա և Տրիպոլի։
Մրցաշրջանում մասնակցել են 48 երկրների թիմեր՝ Գոնդուրասի, Թայլանդի, Բերմունդյան կղզիների և Նոր Գվինեայի։
Դեբյուտող երկրների շարքին կարելի է դասել Գվատեմալային, որը էր եկել 2-րդ անգամ (առաջին անգամ՝ 1939 թվականին)
Օլիմպիադայի ժամանակ մի շարք երկրների թիմերի բացակայությունը վկայում էր այն մասին, որ Հայֆայի օլիմպիադայի ժամանակ տեղի ունեցած իրադարձությունները տանում են դեպի շախմատի միջազգայնացման ճգնաժամին։


== Կանոններ ==
Համաձայն Նիցցայի կոնգրեսի, XXII Օլիմպիադան պետք է անց կացվեր Շվեյցարական համակարգով։ Հոկտեմբերի 24-ին XXII օլիմպիադայի գլխավոր դատավոր Պ. Կլեյնը թիմերի ավագների հետ անցկացրեց ավանդական նիստը, որի ժամանակ նրանք ծանոթացել են մրցաշարի անցկացման կանոններին։
Որոշվեց՝ վիճակահանությունը անցկացնել ոչ թե շվեյցարական, այլ զույգերի վերահսկողության համակարգով։ Որի հիմքում յուրաքանչյուր թիմի մասնակցի համար գոյություն ունի Էլոյի միջին վարկանիշը, որն էլ կարգավորում է յուրաքանրյուր մրցաշարում զույգերի կազմումը։ Առաջին հերթին ըստ միջին գործակցի նվազման կարգով կազմվում է մասնակցող թիմերի ցանկը։ Այն մասնակիցներին, որոնք չունեն ՖԻԴԵ կարգավիճակ, պայմանական տրամադրվում է 2200 գործակից։ Թիմերը, որոնք ունեին 2-ից քիչ մասնակիցներ, դասակարգված էին բոլորից ցածր և զբաղեցնում էին իրենց մասնակիցների ուժերին համապատասխան հորիզոնականներ։ Առաջին ուժեղագույն տասնյակի ցանկը հետևյալն է.

ԱՄՆ— 2535;
Արգենտինա — 2513;
Հոլանդիա — 2490;
Իսրայել — 2490;
ԳԴՀ-2485,
Անգլիա — 2463;
Շվեդիա — 2453;
Կանադա — 2428;
Իսլանդիա— 2426;
Ֆիլիպիններ— 2418.Առաջին մրցաշարում 1-ին համարի թիմը խաղացել է 2-րդ ցանկի առաջնորդ 25-րդ թիմի հետ, 2-րդը՝ 26-րդի, 3-րդը՝ 27-ի և այլն։ Սկսած 2-րդ մրցաշարից միմյանց դեմ խաղում էին բարձր միավորներ հավաքած մասնակիցները։ Եթե թիմերի քանակը կենտ էր, ապա նրանցից վերջինն անցնում էր հաջորդ խումբ, որտեղ խաղում էր ամենաբարձր միավորներ հավաքած թիմի դեմ։
2-րդ մրցաշարից յուրաքանչյուր մրցաշարից առաջ զույգերի կազմումը կատարվում էր համակարգչով։


== Մրցաշարի ցուցատախտակ ==
Մ — մրցաշարային եզրափակիչ աղյուսակում զբաղեցրած տեղ
Միավորներ — բոլոր շախմատիստների հավաքած միավորների գումարը (1 շախմատիստի հաղթանակի համար, ½ ոչ-ոքիի համար, 0 — պարտության համար),
ԿՕ — ոչ պաշտոնական թիմային միավորներ (2 թիմի հաղթանակի համար, 1 —ոչ-ոքի, 0 — պարտություն),
Թավատառ հակառակորդի զբաղեցրած տեղը
() - խաղի ընթացքում բոլոր մասնակիցների կողմից հավաքած միավորների գումարը։


== Մրցակակիրների անհատական արդյունքները ==
ԱՄՆ։ Ռ. Բիրն (+5-1 = 4), Կավալեկ (+3-2 = 3), Էվանս (+5-0 = 4), Տարջան (+3-2 = 2), Լոմբարդի (+6-1 = 2), Քիմ Քոմոնս (+6-0 = 3).
Հոլանդիա։ Թիման (+6-0 = 5), Սոսոնկո (+4-0 = 4), Դոներ (+4-1 = 4), Ռեե Հանս (+3-2 = 2), Լիգտերինկ (+5-1 = 3), Ֆրանս Կույպերս (+4-1 = 2).
Անգլիա։ Էնթոնի Մայլս (+6-0 = 6), Ռեյմոնդ Քին (+4-0 = 6), Վիլյամ Հարտսթոն (+5-1 = 3), Սթին (+3-0 = 5), Ջոնաթան (+2- −2 = 2), Ջոն Նան (+4-2 = 1).


== Աղբյուրներ ==
Святослав Ю. Р. Из истории шахматных олимпиад. — Киев: Здоровье, 1983. — 240 с.
OlimpBase