Հակաֆեմինիզմ

Հակաֆեմինիզմ, ֆեմինիզմի հակադրություն դրա որոշ կամ բոլոր դրսևորումներում։ Կարող է դիտվել և որպես հակազդեցություն կանանց՝ իրենց իրավունքների կամ արտոնությունների հասնելու ձգտմանը, և որպես հակադրություն կանանց սեքսիզմին։ Տերմինն օգտագործվում է նաև որպես հակադրություն արմատական ֆեմինիզմին, որը հակաֆեմինիստները համարում են միզանդրիայի ձև։


== Պատմություն ==

19-րդ դարում հակաֆեմինիզմը հանդես էր գալիս կանանց ընտրական իրավունքի դեմ։ Բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում կանանց ուսուցման հակառակորդները պնդում էին, որ կրթությունը չափազանց մեծ ֆիզիկական բեռ է կանանց համար։ «Սեռը կրթության մեջ․ կամ Արդար հնարավորություն աղջիկների համար» (անգլ.՝ Sex in Education: or, a Fair Chance for the Girls, 1873) գրքում Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր Էդվարդ Քլարկը պնդում էր, որ եթե կանայք քոլեջ են ընդունվում, նրանց ուղեղը գնալով աճում է, ինչի հետևանքով նրանց արգանդն ապաճում է։ Նա հաստատում էր դա դիտարկմամբ, որ բարձրագույն կրթություն ունեցող կանայք ավելի քիչ երեխաներ ունեն, քան առանց բարձրագույն կրթության կանայք։
Ժամանակակից հակաֆեմինիստներն իրենց խնդիրը տեսնում են կանանց շարժման ծայրահեղություններին և կանանց սեքսիզմին հակազդելու մեջ։


== Հիմնական գաղափարներ ==
Այս շարժման կողմնակիցների մի մասը կոչ է անում պահպանել ավանդական պատկերացումն ընտանիքի և հասարակության մեջ տղամարդկանց և կանանց մասին. տղամարդուն նրանք դիտարկում են որպես վաստակող, իսկ կնոջը՝ որպես տնային օջախի պահապան և մայր։
Հակաֆեմինիստները հանդես են գալիս գենդերային իրավահավասարություն և հավասարության հասկացությունների բաժանման օգտին։ Նրանք կարծում են, որ սեռերից յուրաքանչյուրն ունի զգալի հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններ, և առաջարկում են տղամարդու ևկնոջ տարբեր սոցիալական դերեր և բեռներ։
Ֆեմինիզմի քննադատների մի մասը կարծում է, որ ֆեմինիզմը բացասաբար է ազդում դրա ազդեցության տակ հայտնված երկրների ծնելիության մակարդակի վրա։ Քաղաքագետ և ժողովրդագիր Սերգեյ Գրադիրովսկին դա բացատրում է այն բանով, որ «երեխաները ֆալլիկ ուժի տեսանելի դրսևորում են, որի ցուցադրման մեթոդները ֆեմինիզմի և քաղաքական կոռեկտության դարաշրջանում խիստ ճնշված են»։ Ֆեմինիզմի ազդեցությանն են վերագրվում նաև ամուսնալուծությունների թվի աճը։
Բացի այդ, ըստ հակաֆեմինիստների, ֆեմինիզմը «սեռերի պատերազմ» է քարոզում, որտեղ չկա այնպիսի հասկացություն, ինչպիսին սերն է, քանի որ այն մատուցվում է որպես նահապետական մշակույթի մնացորդ։
Լրագրող Ադա Բասկինայի խոսքով՝ ֆեմինիզմը (առաջին հերթին ԱՄՆ-ում) ձեռք է բերել գրոտեսկային ձևեր և վաղուց պոկվել է իրավահավասարության բուն ձգտումից։
Ռուս քաղաքական գործիչ Իրինա Խակամադան կարծում է, որ այժմ պահանջված է ավելի շուտ պոստֆեմինիզմը․ «Ես կարծում եմ, որ զարգացած երկրներում, որոնց, չնայած ընտանիքում և հասարակության մեջ կնոջ նկատմամբ մտավոր ավանդականությանը, դասում եմ նաև Ռուսաստանը, ֆեմինիզմը որպես քաղաքական բողոքի շարժում այսօր իրեն սպառել է»։
Շատ հակաֆեմինիստների կարծիքով՝ արմատական ֆեմինիզմը սեքսիզմի կանացի տեսակ է։ Ֆեմինիզմի որոշ ուղղությունների, առաջին հերթին արմատական և լեսբիական ֆեմինիզմի ներկայացուցիչներն կոչ են անում մայրիշխանության։
Հակաֆեմինիստների տեսանկյունից, ֆեմինիզմը կանանց սոսկ անձնական խնդիրները դասում է  հասարակականորեն նշանակալից խնդիրններին։ Եկատերինա Յանգի կարծիքով՝ «Մեկ տղամարդու հետ անհաջողությունը հեշտությամբ նախագծվում է բոլոր տղամարդկանց վրա»։ Ընտանեկան բռնությունն ամուր ասոցացվում է տղամարդու կերպարի հետ, ընդ որում, հաշվի չի առնվում, որ որպես ագրեսոր կարող է հանդես գալ նաև կինը։ Կանանց նկատմամբ բռնության աճը, որի մասին հայտարարում են ֆեմինիստուհիները, ավելի շուտ խոսում է «սեռական ոտնձգության» հասկացության ընդլայնման մասին, որի տակ այժմ ընկնում են հոգեբանական ճնշումը, ուժի կիրառման բանավոր սպառնալիքները, այլ ոչ թե միայն ֆիզիկական ազդեցությունը։ Դրանով էլ բացատրվում է կանանց կազմակերպությունների («Ամերիկայում յուրաքանչյուր երկրորդ կնոջը բռնաբարել կամ փորձել են բռնաբարել») և ոստիկանության միջև եղած թվերի միջև խոշոր տարբերությունը՝ ներկայացված հայտարարությունների թվով։

Երբեմն հակաֆեմինիստները պնդում են, որ չնայած այն բանին, որ դեկլարատիվորեն ֆեմինիզմը հաճախ սահմանում է իրեն որպես հավասարության շարժում, իրականում հավասարությունը ֆեմինիստուհիներին ձեռնտու է միայն մի քանի դեպքերում։ Սեռական նախապաշարմունքները շահագործվում են նրանց կողմից այնտեղ, որտեղ նրանք ցանկանում են («կինն ավելի զգայուն է») և անտեսվում են, երբ ձեռնտու չեն («կանայք ավելի քիչ ինտելեկտուալ են, քան տղամարդիկ»)։
Որպես երկակի ստանդարտների օգտագործման օրինակ, հակաֆեմինիստները հաճախ բերում են Լորենա Բոբիթի գործը, որը կտրել է հարբած քնած ամուսնու սեռական առնանդամը, բայց հետագայում լիովին արդարացվել է։ Դատավարությունըանցկացվել է ֆեմինիստական կազմակերպությունների հսկայական ճնշման տակ։ Փաստաբաններին հաջողվել է համոզել դատավորներին, որ կինը գործել է աֆեկտի (ժամանակավոր խանգարման) վիճակում, թեև ձերբակալության ժամանակ նա հայտարարել է, որ հանցագործությունը կատարել է «սեռական անբավարարվածության» պատճառով։ Թեման մանրակրկիտ կերպով խառնաշփոթի է մատնվել է զանգվածային լրատվամիջոցների կողմից, իսկ Բոբիթին հրավիրել են Օփրա Ուինֆրիի շոու, ինչպես նաև այս գործին նվիրված է եղել «Ամերիկյան արդարադատություն» (անգլ.՝ American Justice) նախագծի հատուկ թողարկումը «Լորենա Բոբիթ․ Կանայք և բռնություն» (անգլ.՝ Lorena Bobbitt: Women and Violence) վերնագրով։
Հակաֆեմինիստները որոշ ֆեմինիստների գործողությունները ոչ ռացիոնալ և հակատղամարդկային արարքներ են համարում, որոնք վարկաբեկում են ֆեմինիզմն ընդհանուր առմամբ։ Շատ հակաֆեմինիստներ ֆեմինիստուհիներին մեղադրում են տղամարդկանց ոչնչացնելու ձգտման մեջ (անդրոցիդ)։
Որոշ ֆեմինիստուհիներ ենթադրում են, որ տղամարդիկ «երիտասարդ էվոլյուցիոն ճյուղ են՝ թույլ և գրեթե փակուղային, իսկ կինը հիմնական էվոլյուցիոն, զարգացնող մասն է»։
Ֆեմինիզմի արմատական ուղղություններն այժմ գլխավոր նպատակ են դնում ոչ միայն վերացնել սեռերի միջև անհավասարությունն, այլև մայրիշխանության կոչերով ապացուցել կանանց գերազանցությունը։ Այսպիսով առաջացած անջատողականությունը, ինչպես նաև հետերոսեքսուալության դեմ պատերազմը, բևեռացնում են սեռերը և շատ ուժեղ վանում ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց։ Արդյունքում Ամերիկայում բնակվող կանանց միայն 30%-ն են իրենց ֆեմինիստուհիներ համարում։ Ռուսաստանում էլ «ֆեմինիզմ» հասկացությունը գրեթե վիրավորական է դարձել։ Ռուս սոցիոլոգ Օլգա Կրիշտանովսկու խոսքով՝ «Մեզ մոտ ֆեմինիստների տակ ենթադրում են լեսբուհիներին, որոնք ատում են տղամարդկանց»։ Այդ կարծիքը կիսում է նաև փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Լարիսա Վարֆալվին․ «Ֆեմինիզմի նվաճումներին սպառնում են իրենք [արմատական] ֆեմինիստուհիները»։


== Հիմնավորումներ ==
Հակաֆեմինիզմը կարող է հիմնավորվել այն համոզմունքով, որ հայրիշխանության և հասարակության մեջ կանանց առջև ծառացած անբարենպաստ պայմանների ֆեմինիստական տեսությունները սխալ են կամ չափազանցված։ Նրանց կարծիքով՝ ֆեմինիզմը, որպես շարժում, սխալ վարքագիծ է խրախուսում և հանգեցնում է տղամարդկանց ճնշմանը կամ նրանց վնաս հասցնելուն։


== Ներկայացուցիչներ ==
Ֆիլիս Շլաֆլին ամերիկացի պետականագետ, պահպանողական կուսակցության ակտիվիստուհի և «Eagle Forum» խմբի հիմնադիրն է։ Նա հայտնի է որպես ֆեմինիստական գաղափարների կատաղի հակառակորդ և հավասար իրավունքների վերաբերյալ փոփոխության դեմ քարոզարշավի ակտիվիստ։ Ֆիլիս Շլաֆլին հիմնել է  «Eagle Forum»-ը 1972 թվականին և կազմակերպության նախագահն է եղել մինչև իր մահը՝ 2016 թվականի սեպտեմբերին։
Ֆեմինիզմին կամ դրա տարբեր դրսևորումներին բացասական գնահատական են տվել այնպիսի գործիչներ, ինչպիսիք են Քրիստինա Շրյոդերը (Գերմանիայի ընտանիքի և կանանց հարցերով նախարար), Իլյա Մոսոլովը, Դևիդ Բենաթարը (հարավաֆրիկացի գիտնական, «Երկրորդ սեքսիզմ․ Տղամարդկանց և տղաների խտրականություն» գրքի հեղինակ), լրագրող և մանկավարժ Վլադիմիր Լեգոյդան, գրող Ալեքսանդր Նիկոնովը, գիտնական Սերգեյ Կապիցան, լրագրող Ադա Բասկինան, գրող Դմիտրի Բիկովը, ամերիկացի ռադիոհաղորդավար Ռաշ Լիմբոն, Մարգարետ Թետչերը, հեռուստալրագրող Դմիտրի Կռիլովը, դերասան Ալեքսանդր Լոյեն, Վիկտոր Երոֆեևը, Օքսանա Ռոբսկին, բանասեր Սերգեյ Ավերինցևը, թագավորական ընտանիքի հետնորդ և բիզնես լեդի Մարիա Բուրբոնը, լրագրող Ալեքսեյ Վենեդիկտովը, երգչուհի Վարվառան, դերասանուհի Ելենա Կորիկովան, դերասան Կուրտ Ռասելը, Estee Lauder-ի ավագ փոխնախագահ Էվելին Լաուդերը, Ռեդյարդ Քիփլինգը և այլք։


== Տես նաև ==
Պահպանողականություն
Հայրիշխանություն
Սեքսիզմ
Լեսբիական ֆեմինիզմ
Արմատական ֆեմինիզմ
Միզանդրիա
Ֆեմինիզմի երկրորդ ալիք


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==


=== Ռուսերեն ===
В. И. Красиков Женщиной не рождаются, ей становятся // Экстрим. Междисциплинарное философское исследование причин, форм и паттернов экстремистского сознания. — Водолей Publishers, 2006. — 496 с. — 500 экз. — ISBN 5-902312-77-9


=== Անգլերեն ===


== Արտաքին հղումներ ==
Հարցազրույցի Մայքլ Ֆլադի հետ, XY Online