armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բորիս Պրիմերով

Բորիս Տերենտևիչ Պրիմերով (ռուս.՝ Борис Терентьевич Примеров, հուլիսի 1, 1938(1938-07-01) կամ հուլիսի 1, 1937(1937-07-01), Մատվեև-Կուրգան, Ռոստովի մարզ, ԽՍՀՄ - մայիսի 5, 1995(1995-05-05), Պերեդելկինո, Novo-Peredelkino District, Արևմտյան վարչական շրջան, Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային ռուս գրող։


== Կենսագրություն ==
Բորիս Պրիմերովը ծնվել է Ռոստովի մարզի Մատվեև Կուրգան գյուղում։ Հայրը եղել է Դոնի կազակ, սովորել է կադետական կորպուսում, Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո դարձել է Կարմիր բանակի սպա, հետագայում հեռացվել է կուսակցությունից և արտաքսվել։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ Պատերազմի ավարտից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Մեչետինսկայա գյուղ, որտեղ Բորիսի հայրն աշխատանք է գտել կոլխոզում։
Պրիմերովի առաջին հրապարակումները տպագրվել են Ռոստովի Դոնում։ 1960-ականների կեսերին նա մեկնել է Մոսկվա և ընդունվել Գրականության ինստիտուտ երկրորդ փորձից։ 1968 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ։ 1971 թվականին ավարտել է ինստիտուտը։
Հեղինակ է քնարական հավաքածուների «Синевой разбуженное слово» (1964 թ.), «Դադրող անձրև» (1967 թ.), «Տարվա կարմրություն» (1971 թ.), «Գարնանային հյուր», «Միայնակ հարազատ երկնքի հետ» (երկուսն էլ 1972 թ.), «Талая заря» (1974 թ.):
Ամուսնացած է եղել Նադեժդա Վասիլևնա Կոնդակովայի հետ։
1992 թվականից հետո նա միացել է Ելցինյան ընդդիմությանը, մասնակցել հանրահավաքներին և երթերին։ 1993 թվականին Ելցինյան հեղաշրջման ժամանակ եղել է Ռուսաստանի խորհրդարանի պաշտպաններից։
1995 թվականի մայիսի 5-ին ինքնասպանություն է գործել՝ իրեն կախելով Պերեդելկինոյի իր տանը՝ թողնելով գրություն. «Երեք ճանապարհներ ունի Ռուսաստանը. ես ընտրում եմ մահը։ Յուլիա Վլադիմիրովնա Դրունինան ինձ կանչել է ... Տհաճ է դավաճանների հետ ապրելը՝ Լուժկովի և Ելցինի... Սթափվի՛ր, ազգ ... նման բան չի եղել ու չի լինի աշխարհում»։
Բորիս Պրիմերովը թաղված է Պերեդելկինոյի գերեզմանատանը։


== Հիշատակ ==
Պրիմերովի հիշատակին նվիրված 1998 թվականի հուլիսի 1-ից Մեչետինսկայա կայանում ամեն տարի կազմակերպվում է Պրիմերովյան ընթերցումներ և «Երգող ամառ» ավանդական գրական-երաժշտական փառատոնը
2002 թվականին Մեչետինսկայա կայանի փողոցներից մեկն անվանվել է Պրիմերովի անունով
2003 թվականին Մեչետինսկայա կայանի գրադարանը կոչվել է Բորիս Պրիմերովի անունով։ Գրողի երկու եղբայրների և հարազատների մասնակցությամբ բացվել է նրան նվիրված սենյակ-թանգարան


== Գրականություն ==
Соколкин С. Ю. Падший ангел, отбывший свой срок // Литературная Россия, № 30, 2009.
Бондаренко В. Г. С открытым сердцем // Завтра, № 10 (28), 12 октября 1999.
«Высотой своей убит…» // Завтра, № 28 (241), 14 июля 1997.
Стихотворение «Молитва» // Завтра, март 1994.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Глушкова, Татьяна Михайловна Чёрноплодная рябина. Осень 1991 года. Памяти Бориса Примерова Archived 2013-05-22 at the Wayback Machine.
Կրո դը Մոնվեր

Կրո դը Մոնվեր (ֆր.՝ Cros-de-Montvert), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 220 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.51 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 29.28 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 430 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 110 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 28 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 129 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 86-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 43։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,7 %։ 86 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 79 անձ (50 տղամարդ և 29 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (2 տղամարդ և 5 կին)։ 43 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 21-ը` թոշակառուներ, իսկ 19-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Անկարայի համալսարան

Անկարայի համալսարան (թուրքերեն՝ Ankara Üniversitesi), հանրային համալսարան Թուրքիայի մայրաքաղաք Անկարայում։ Թուրքիայի Հանրապետությունում հիմնադրված առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատությունն է։ Համալսարանն ունի 40 մասնագիտական, 120 բուհական և 110 ավարտական ծրագրեր։


== Պատմություն ==
Անկարայի համալսարանը հիմնադրել է Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը։
Համալսարանի դպրոցներն են՝

Դատական համակարգի համար 1925 թվականին ստեղծված իրավագիտության դպրոցը
Գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ինստիտուտ՝ հիմնադրված 1933 թվականին
Լեզվի, պատմության և աշխարհագրության դպրոց՝ հիմնադրված 1935 թվականին
Քաղաքագիտական դպրոց (1859 թվականից հանրային ադմինիստրատորներ է վերապատրաստել՝ գործելով որպես Mekteb-i Mülkiye, հետագայում տեղափոխվել է Անկարա) Աթաթուրքի ղեկավարությամբ 1936 թվականին
Բժշկության և գիտության դպրոցները հիմնադրվել են 1940-ական թվականներին

Անկարայի համալսարանի ֆակուլտետներ՝

Իրավագիտության ֆակուլտետ (1925)
Լեզվի, պատմության և աշխարհագրության ֆակուլտետ (1935)
Գիտության ֆակուլտետ(1943)
Բժշկության ֆակուլտետ (1945)
Համալսարանի կազմում են նաև գյուղատնտեսության և անասնաբուժության ֆակուլտետները, որոնք նախկինում եղել են Գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ինստիտուտի կազմում
Աստվածաբանության դպրոց, հիմնադրվել է 1949 թվականին
Քաղաքագիտության ֆակուլտետ, հիմնադրվել է 1950 թվականին
Դեղագիտության դպրոց, հիմնադրվել է 1960 թվականին
Ատամնաբուժական դպրոց (1963), 1977 թվականին դարձել է ֆակուլտետ
Կրթական գիտությունների ֆակուլտետ, հիմնադրվել է 1965 թվականին
Հեռահաղորդակցության ֆակուլտետ, հիմնադրվել է 1965 թվականին
Չանկիրիի Անտառագիտության և առողջության կրթության Ֆակուլտետ, բացվել է 1996 թվականին
Գեղարվեստի ֆակուլտետ, հիմնադրվել է 2015 թվականին
Կիրառական գիտությունների ֆակուլտետ, հիմնադրվել է 2015 թվականին


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անկարայի համալսարանի պաշտոնական կայք
Մեյրա Կումար

Մեյրա Կումար (անգլ.՝ Meira Kumar, հինդի՝ मीरा कुमार, մարտի 31, 1945(1945-03-31), Sasaram, Պատնա, Bihar Province, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն), հնդիկ պետական և քաղաքական գործիչ, Լոկ սաբհայի հինգ համագումարների պատգամավոր, փաստաբան և նախկին դիվանագետ։ Լոկ սաբհայի պատմության առաջին կին խոսնակ (2009-2014)։ 2004-2009 թվականներին եղել է Հնդկաստանի սոցիալական արդարացիության և լիազորությունների նախարար։ Հնդկական ազգային կոնգրես կուսակցության անդամ։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Մեյրա Կումարը ծնվել է 1945 թվականի մարտի 31-ին Պատնա շրջանում, Բիհար։ Նրա հայրը՝ Ջագջիվան Ռայը, եղել է հնդիկ քաղաքական գործիչ՝ լինելով Հնդկաստանի վարչապետի տեղակալ, իսկ մայրը՝ Ինդրիանի Դևին, Հնդկաստանի խաղաղության մարտիկ։ Դելիի համալսարանում ստացել է իրավունքի բակալավրի և մագիստրոսի գիտական աստիճաններ։


=== Դիվանագիտական կարիերա ===
1973 թվականին սկսել է զբաղվել դիվանագիտությամբ՝ աշխատանքի անցնելով Հնդկաստանի դիվանագիտական ծառայությունեւմ։ Իսպանիայում (1976-1977), Մեծ Բրիտանիայում (1977-1979) և Մավրիկիոսում եղել է Հնդկաստանի դեսպանությունների աշխատակից։ 1980-1985 թվականներին աշխատել է Հնդկաստանի արտաքին գործերի նախարարությունում։


=== Քաղաքական կարիերա ===
1984 թվականին սկսել է քաղաքական կարիերան։ Ուտար Պրադեշի Բիջնոր ընտրական շրջանից ընտրվել է 8-րդ համագումարի Լոկ սաբհայի պատգամավոր։ 1996-1997 թվականներին եղել է 11-րդ համագումարի Լոկ սաբհայի, իսկ 1998-1999 թվականներին՝ 12-րդ համագումարի Լոկ սաբհայի պատգամավոր։ Երկու անգամ ընտրվել է Դելիի Կարոլ Բագհ ընտրական շրջանից։ 1999 թվականին պարտվել է Բհարատիա ջանատա փարթիի թեկնածուին։ 2004 թվականին Բիհարի Սասարամ ընտրական շրջանից ընտրվել է 14-րդ համագումարի Լոկ սաբհայի պատգամավոր, որտեղից ավելի վաղ ընտրվել էր նրա հայրը։ 2009 թվականին այդ նույն ընտրական շրջանից ընտրվել է 15-րդ համագումարի Լոկ սաբհայի պատգամավոր։
2004-2009 թվականներին զբաղեցրել է Հնդկաստանի սոցիալական արդարացիության և լիազորությունների նախարարի պաշտոնը։ 2009 թվականին նշանակվել է ջրային պաշարների նախարար։ Ընդամենը երեք օր անց՝ ընտրվելով Լոկ սաբհայի խոսնակ։ հրաժարվել է նախարարական լիազորություններից։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է Մանջուլ Կումարի՝ Հնդկաստանի բարձրագույն դատարանի փաստաբանի հետ։ Երեք երեխաների մայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեյրա Կումարի կենսագրությունը Հնդկաստանի կառավարության կայքում
Օժեդովո

Օժեդովո (ռուս.՝ Ожедово), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բեբյաևո

Բեբյաևո (ռուս.՝ Бебяево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ռուիսպիր)

Ռուիսպիր գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Ռուիսպիր գյուղում։


== Պատմություն ==
Հասարակության միջոցներով կառուցված եկեղեցու գոյության մասին վավերագրերում առաջին անգամ արձանագրվել է 1818 թվականին։ Հավանաբար այն կառուցվել է 18-րդ դարում։ Փայտաշեն եկեղեցին Սուրբ Աստվածածին անվամբ հիշվատակվել է բազմաթիվ վավերագրերում։ 1852-1853 թվականներին եկեղեցին եղել է քայքայված։ Նորոգման աշխատանքները նախատեսվել են կատարել թեմական առաջնորդի և տեղի իշխանների համատեղ ջանքերով։ Մինչև 1873 թվականը բոլոր վավերագրերում Ռուիսպիրում հիշվում է միայն այդ եկեղեցին։

Եկեղեցին մինչև 1910-ական թվականները հիշվում է տարբեր վավերագրերում։ 1924 թ մարտի 16-ին (Մեկ այլ վավերագրով՝ եկեղեցին փակվել է 1923 թ.) եկեղեցին փակվել է  և այլևս չի գործել ։


== Ճարտարապետություն ==
Սբ. Աստվածածին եկեղեցին մինչև հիմա կանգուն է (օգտագործվում է որպես աղաց)։ Այն աղյուսով ու գետաքարով, կրաշաղախով կառուցված հասարակ շենք է։ Ունի երկու մուտք։ Ծածկը փայտաշեն է։ Արտաքին չափերն են՝ 13,34 x 7,93 մետր։


== Քահանա ==
Տեր Հովհաննես Ձամուկյան՝ հիշվում է 1800-1818 թվականներին, ձեռնադրվել է 1800 թվականինին Սարգիս արքեպիսկոպոսի կողմից։
Կարապետ Տեր-Ներսիսյանց՝ հիշվում է 1908 թվականին, հովվել է նաև Իղալթո և Կողոթո գյուղերինე:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 94-95 Archived 2021-06-13 at the Wayback Machine.
Ֆոնոգրամաների արտադրողների բրիտանական միություն

Ֆոնոգրամաների արտադրողների բրիտանական միություն (անգլ.՝ British Phonographic Industry, BPI), կազմակերպություն, որը ներկայացնում է երաժշտության ձայնագրող ընկերությունների շահերը Մեծ Բրիտանիայում:
Միության կազմի մեջ են մտնում ավելին քան 400 ձայնագրող կազմակերպություններ, այդ թվում և Warner Music Group, EMI, Sony Music Entertainment և Universal Music Group:
Սկսած 1977 թվականից, BPI-ը MastedCard-ի հետ համատեղ ամեն տարի շնորհում է Brit Awards մրցանակը, իսկ 1992 թվականից Hyundai-ի հետ համատեղ և Mercury Prize մրցանակը:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սավինյակ լեզ Օրմո

Սավինյակ լեզ Օրմո (ֆր.՝ Savignac-les-Ormeaux), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Աքս լը Թերմ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ֆուա շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09283։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 129 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 229 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 183-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 46-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 79,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,5 %)։ 183 աշխատունակ բնակիչներից 165-ը աշխատում էին (85 տղամարդ և 80 կին), անաշխատանք էին 18-ը (7 տղամարդ և 11 կին)։ 46 անգործունակ մարդկանցից 11-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 23-ը թոշակառու, 12-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Սավինյակ լեզ Օրմո» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-17-ին։ Վերցված է 2011-12-27 
«Սավինյակ լեզ Օրմո» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-23
Զատիշնոե (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶատիշնոեԶատիշնոե (ուկրաիներեն՝ Затишне), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Զատիշե, Զատիշա, Բախեր-Խուտոր։ Հիմնադրվել է 1853 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զատիշնոե գյուղում բնակվում էր 201 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(1817) Կատանգա

(1817) Կատանգա (անգլ.՝ Katanga), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1939 թվականի հունիսի 20-ին Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,370724 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9145 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,827 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1333,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270012 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,72° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1817) Կատանգա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռեինոսա

Ռեինոսա (իսպ.՝ Reinosa), Իսպանիայում գտնվող քաղաք և մունիցիպալիտետ, որը մտնում է Կանտրաբիա նահանգի և Կանտրաբիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Քաղաքը գտնվում է Կամպու Լոս Վալիես կոմարկիի կազմում։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 4,12 կմ²։ Բնակչությունը ըստ 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 10277 մարդ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք էջը
Ayuntamiento de Reinosa
Noticias del sur de Cantabria Archived 2009-01-24 at the Wayback Machine.
Կատապան

Կատապան, կատեպան (հունարեն՝ χατελάνω, - քաղաքապետ, գլխավոր), բյուզանդական կայսրերի կուսակալ, զավթած երկրի կառավարիչ։ Անի քաղաքը գրավելուց հետո բյուզանդական մագիստրոսները (կառավարիչները) երբեմն կոչվում էին կատապան։ Ավելի ուշ ստացել է «այգեպան» իմաստը և օգտագործվել նաև կատեպան, կատպան ձևով։
Վիգանո Սան Մարտինո

Վիգանո Սան Մարտինո (իտալերեն՝ Vigano San Martino), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 1162 մարդ, խտությունը՝ 318 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 24060։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Վիգանո Սան Մարտինոն սահմանակից է Ալբինո, Բերցո Սան Ֆերմո, Բորգո դի Տերցո, Կասացա, Գրոնե մունիցիպալիտետներին ։
Բնակավայրի հովանավորն է՝ Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 035 821047
Էլեկտրոնային հասցե։ info@comune.vigano-san-martino.bg.it
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.vigano-san-martino.bg.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլախովոր կայք(իտալ.)
Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն(իտալ.)
ինստիտուտի վիճակագրություն(անգլ.)(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==
(4115) Պետերնորտ

(4115) Պետերնորտ (անգլ.՝ Peternorton), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի օգոստոսի 29-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,002034 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8888 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1152 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1899,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189488 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,56° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4115) Պետերնորտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արզու Խաթուն

Արզու Խաթուն, (ծն․ և մահ․ թթ․ անհտ․), հայ մանրանկարչուհի։ 
Հավանաբար ստեղծագործել է XVII դ․։ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվ․ Մատենադարանի № 9230 ձեռագրում, որ 4 տարբեր Ավետարանների (XIV, XV, XVII դդ․) պատառիկներից է կազմված, պահպանվել են Արզու Խաթունի նկարազարդած Ավետարանի ինը տերունական նկարները («Ավետումն», «Ոտնլվա», «Քրիստոսի չարչարանքը», «Ծառզարդար», «Դժոխքի ավերումը», «Համբարձում», «Հոգեգալուստն» են)։ Ավետման պատկերի դարձերեսում նկարչուհին թողել է իր մակագրությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պանկովկա (գյուղ, Դոբրոպոլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պանկովկա (այլ կիրառումներ)Պանկովկա (ուկրաիներեն՝ Панківка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոբրոպոլսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պանկովկա գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հողմահարման կեղև

Հողմահարման կեղև, կոնտինենտալ երկրաբանական ֆորմացիա, առաջանում է Երկրի մակերևույթին՝ ապարների հողմահարման հետևանքով։ Փոփոխության արգասիքները, որոնք մնում են սկզբնական տեղադրման վայրում, անվանում են մնացորդային, իսկ փոքր տարածություն տեղափոխված, սակայն մայր ապարի հետ կապը պահպանած արգասիքները՝ վերանստեցված հողմահարման կեղև։ Ըստ տեղադրման ձևի լինում են՝ մակերեսային հողմահարման կեղև, որը զրահով ծածկում է արմատական ապարները (հզորությունը՝ տասնյակ սմ-ից մինչև տասնյակ մ), և գծային հողմահարման կեղև , երբ ձգված է մի ուղղությամբ և ճեղքերով թափանցում է արմատական ապարի խորքը (մի քանի տասնյակ մետր Երկրի մակերևույթից, սակավ՝ 100—200— 1500 լ)։ Կախված կլիմայական և երկրաբանական պայմաններից՝ ձևավորվում են հողմահարման կեղևի տարբեր տիպեր՝ լատերիտային, կաոլինային և այլն։ Հողմահարման կեղևի առաջացումը տեղի է ունեցել երկրաբանական բոլոր ժամանակաշրջաններում։
Ռուու

Ռուու (էստ․՝ Ruu), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վիլ (Կայզերշտուլ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիլ (այլ կիրառումներ)Վիլ (գերմ.՝ Wyhl am Kaiserstuhl), կոմունա Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։
Ենթարկվում է Ֆրաիբուրգ շրջանին։ Մտնում է Էմենդինգենի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3612 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 16,95 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 3 16 051։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Տեսնիցկայա

Տեսնիցկայա (ուկրաիներեն՝ Тесницька), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տեսնիցկայա գյուղում բնակվում էր 146 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յուշկովցի (գյուղ, Օրատովկայի շրջան)

Յուշկովցի (ուկրաիներեն՝ Юшківці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1490 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յուշկովցի գյուղում բնակվում էր 553 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2968 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 186,32 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արևելյան մտրակակոթ

Մամրիչ արևելյան (լատ.՝ Clematis orientalis), հրանունկազգիներ ընտանիքի, մամրիչ ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
4-6 մ բարձրությամբ, կիսափայտացած ցողուններով լիան է։ Բույսի բոլոր օրգանները խիտ գանգրամազմզուկապատ են կամ մերկ։ Տերևները փետրաձև են, մոխրականաչավուն, հաստավուն և կոշտ, տերևիկների ձևը և չափերը խիստ բազմազան են։ Ներքին տերևիկները սովորաբար 3-5 բլթականի են, երբեմն՝ եռամասնանի, ձվաձև, 1,5-5 սմ երկարությամբ։ Ծաղիկները հավաքված են ծոցային ոչ մեծ հուրաններում, բազմաթիվ են, դեղնավուն, արտաքինից հաճախ կարմրավուն։ Բաժակաթերթիկները 4-ն են, էլիպսաձև մինչև երկարավուն էլիպսաձև, 1,5-2,5 սմ Երկարությամբ, երկու կողմից կարճ թաղիքամազմզուկապատ, սրածայր։ Սերմնապտղիկները հասնում են 3 մմ երկարության, փետրամազմզուկապատ ելուստներով։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոսին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Ղրիմում, Միջին Ասիայում, Մոնղոլիայում, Չինաստանում, Փոքր Ասիայում, Իրանում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է հյուսիսարևելյան անտառային և կենտրոնական շրջաններում, Զանգեզուրում, որտեղ հանդիպում է ամենուրեք, ծովի մակերևույթից 1100-1200 մ բարձրության վրա, բացատներում, անտառեզրերում, թփուտներում, հաճախ գետահովիտներում։


== Կիրառություն ==
Հեռանկարային է Հայաստանի չոր կլիմա ունեցող շրջանների հատկապես՝ Արարատյան դաշտի բնակավայրերի կանաչապատման համար, Երևանում և այլ բնակավայրերում հանդիպում է աննշան քանակությամբ, սակայն աչքի է ընկնում մեծ դիմացկունությամբ և արագ աճով, առատորեն ծաղկում և պտղաբերում է։ Մեր հանրապետությունում հանդիպում է խոնավ աճատեղերում, ինչպես նաև չոր քարքարոտ տարբեր թեքության լեռնալանջերին։ Հողի հանդեպ պահանջկոտ չէ։ Աչքի է ընկնում բարձր չորադիմացկունությամբ և ցրտադիմացկունությամբ։ Հեռանկարային է հանրապետության ստորին և միջին լեռնային գոտիների բնակավայրերի կանաչապատման համար։ Առանձնապես բարձր գեղազարդ է աշնանը՝ պտուղների հասունացման շրջանում։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան
Շրջան (վարչական միավոր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շրջան (այլ կիրառումներ)Շրջան, վարչատարածքային կամ երբեմն ֆիզիկաաշխարհագրական միավոր։ Այն կարող է լինել առաջին աստիճանի միավոր, երբ պետությունը ուղղակիորեն բաղկացած է շրջաններից, և երկրորդական, երբ շրջանները մտնում են մարզերի կամ նահանգների մեջ։
Շրջանները սովորաբար կազմվում են որևէ քաղաքի, քաղաքատիպ ավանի կամ խոշոր գյուղի շուրջ գտնվող գյուղերից։


== Առաջին աստիճանի միավորներ ==
Շրջան կամ այս բառի թարգմանաբար օգտագործվող տարբերակներով են անվանվում հետևյալ երկրների վարչատարածքային միավորները։


== Երկրորդ աստիճանի միավորներ ==
Հետևյալ պետություններում շրջանները պետության կազմի մեջ չեն մտնում ուղղակիորեն, այլ հանդիսանում են ավելի մեծ միավորների՝ գավառների, մարզերի կամ նահանգների մասերը։


== Պատմական երկրներ ==
Որոշ երկրներ նույնպես բաժանված են եղել շրջանների։ Դրանք են՝

Շրջանը Ռուսաստանի, Բելիզի, Բելառուսի, Գերմանիայի, Վրաստանի, Լիտվայի, Մոլդավիայի, Ուկրաինայի և մի շարք այլ երկրների վարչատարածքային բաժանման հիմնական միավորներից մեկն է։
Շրջանի փոխարեն որոշ երկրներում օգտագործվում են՝ պովյատները Լեհաստանում, նահանգները Իսպանիայում, նոմերը Հունաստանում և այլն։


== Տես նաև ==
Մունիցիպալ շրջան
Զբորովի շրջան

Զբորովի շրջան (ուկրաիներեն՝ Зборівський район), շրջան Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզում։
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Զբորով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 978 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 47040 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 48,1 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն կատակերգական ֆիլմեր

Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն կատակերգական ֆիլմեր, (AFI's 100 Years...100 Laughs) ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից կազմված և 2000 թվականի հունիսի 13-ին հրապարակված ամերիկյան ֆիլմեր ցանկ, որտեղ նախապես թեկնածու 500 ֆիլմերից, կինոգործիչների շրջանում անկացված հարցումից կազմվել է լավագույն 100-ը։
Ամենաշատը դերասան Քերի Գրանտի մասնակցությամբ ֆիլմերն են, թվով 8 ֆիլմ։ 


== Ցանկ ==


== Արտաքին հղումներ ==
թեկնածու 500 ֆիլմերի ցանկ Archived 2011-07-07 at the Wayback Machine.(անգլ.)
հաղթող 100 ֆիլմերի ցանկ Archived 2011-08-07 at the Wayback Machine.(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (283101-283200)

Աստերոիդների ցանկ (283001-283100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (283201-283300)
 Աստերոիդների ցանկ (283001-283100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (283201-283300)
Առնակ

Առնակ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն այր բառի սեռական առն ձևից։ Նշանակում է «արի այրական»։


== Գործածություններ ==
Առնակ, նահապետ Հայկազանց, հաջորդ Ամպակի և նախորդ Շավարշի։ Իշխել է մ․ թ․ ա․ 1349 - մ․ թ․ ա․ 1332 թվականներին։
Առնակ Ամատունի, այն նախարարներից մեկը, որոնց Հազկերտ Բ-ն բանտարկեց Պարսկաստանում 452 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Շեյմուրադ

Շեյմուրադ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կալաշուտ

Կալաշուտ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օդինցովո (գյուղ, Յասնոգորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օդինցովո (այլ կիրառումներ)Օդինցովո (ռուս.՝ Одинцово), գյուղ Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Յասնոգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 30 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալեքսանդր Բորտնիկով

Ալեքսանդր Վասիլևիչ Բորտնիկով (ռուս.՝ Александр Васильевич Бортников, ծնվ.՝ նոյեմբերի 15, 1951(1951-11-15), Պերմ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս պետական գործիչ, բանակի գեներալ (դեկտեմբերի 20, 2006 թվական)։ 2008 թվականի մայիսի 12-ից Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայության տնօրեն, Միջազգային հակաահաբեկչական կոմիտեի նախագահ, ԱՊՀ երկրիների հատուկ ծառայությունների և անվտանգության մարմինների ղեկավարների խորհրդի նախագահ։


== Կենսագրություն ==
1966 թվականին համալրում է կոմերիտականների շարքերը։
1973 թվականին ավարտել է Լենինգրադի երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներական ինստիտուտը։
1975 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Ֆելիքս Ձերժինսկու անվան ԽՍՀՄ ՊԱԿ բարձրագույն դպրոցը, հենց այս ժամանակ էլ ընդունվեց ԽՄԿԿ։
1975 թվականին ավարտելով կրթությունը սկսել է աշխատել պետական անվտանգության մարմիններում։ Ծառայություն է անցել և պաշտոն զբաղեցրել ԽՍՀՄ Լենինգրադի շրջանի ՊԱԿ-ի հակահետախուզական օպերատիվ կառավարման խորհրդի ստորաբաժանման կազմում։
Մինչև 2003 թվականը եղել է ԽՍՀՄ Լենինգրադի շրջանի ՊԱԿ-ի պետի տեղակալը հակահետախուզական օպերացիաների գծով։
2003 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև 2004 թվականի փետրվարի 28-ը` ԽՍՀՄ Լենինգրադի շրջանի ՊԱԿ-ի ղեկավար։
2004 թվականի մարտի 2-ից` Ռուսաստանի ԱԴԾ պետի տեղակալ, Ռուսաստանի ԱԴԾ տնտեսական անվտանգության դեպարտամենտի ղեկավար։
2004 թվականի հուլիսի 11-ից` Ռուսաստանի ԱԴԾ տնտեսական անվտանգության ծառայության ղեկավար։
2004 թվականի հոկտեմբերին դարձել է տնտեսական ինտեգրացիայի հարցերով կառավարական հանձնաժողովի անդամ։
2005 թվականի ապրիլից դարձել է Ռուսաստանի Դաշության արտահանման հսկողության հանձնաժողովի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դիրքորոշում

Դիրքորոշում, անձի ներքին և առավելապես ենթագիտակցական պատրաստակամությունը ակտիվության որևէ տեսակ իրագործելու համար։


== Համառոտ նկարագրություն ==
Դիրքորոշման առաջացումը, ըստ Դմիտրի Ուզնաձեի, պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ տվյալ իրադրության մեջ օրգանիզմն ունի ակտիվ պահանջմունք, և կան նրա բավարարման համար անհրաժեշտ օբյեկտիվ պայմաններ։ Դիրքորոշումն ուղղվածություն է հաղորդում մարդու գործունեությանը և նախորդում է գիտակցական հոգեկան գործընթացներին։ Այն հոգեկան երևույթ է և չի կարող հանգեցվել իր ֆիզիոլոգիական հիմքերին։
Դիրքորոշումը կարող է լինել կարճատև հոգեվիճակ (այս դեպքում նրա սուբյեկտիվ և մասամբ գիտակցական դրսևորումը ուշադրությունն է) կամ անձի կայուն առանձնահատկություն (սևեռված դիրքորոշում՝ ըստ Դ. Ուզնաձեի), որը մշտական ուղղվածություն է հաղորդում նրա ակտիվությանը։


== Սոցիալական դիրքորոշում ==
Սա անձի ներքին կողմնորոշման այն հատուկ տեսակն է, որն ուղղված է դեպի այլ անձինք, սոցիալական խմբերը կամ ողջ հասարակությունը։


=== Հիմնական բաղադրամասեր ===
Սոցիալական դիրքորոշման հիմնական բաղադրամասներն են՝

իմացական (կոգնիտիվ) տարրերը, այսինքն՝ դիրքորոշման օբյեկտի մասին անձի ունեցած մտքերն ու մտապատկերները
հուզական տարրերը, այն զգացմունքները, որ տվյալ դիրքորոշումն ունեցող անձը տածում է դեպի օբյեկտը և այդ զգացմունքների իրադրական դրսևորումները (սեր, ատելություն, հիացմունք, նախանձ, խանդ, հարգանք և այլն)
գործնական մոտիվացիոն տարրեր․ դիրքորոշման օբյեկտի նկատմամբ որոշակի գործողություններ կատարելու միտումներն ու այն գործողությունները, որ մարդը կատարում է կոնկրետ իրադրույթուններում օբյեկտին հանդիպելիս։Սոցիալական դիրքորոշման բաղադրիչները կազմում են դինամիկական համակարգ, որի տարրերից մեկի փոփոխությունը հանգեցնում է ողջ համակարգի փոփոխությունների կամ նույնիսկ տվյալ դիրքորոշման փոփոխմանը՝ մեկ այլ դիրքորոշման։


== Աղբյուրներ ==
Նալչաջյան Ա․ Ա․ (1984 թ.)։ Հոգեբանական բառարան (Լույս ed.)։ Երևան։ էջ 240
Իվան Մոլոտկով

Իվան Մոլոտկով (ռուս.՝ Ива́н Никола́евич Молотко́в, նոյեմբերի 9, 1962(1962-11-09)), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1989 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։
1989 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

2006 թվականից մինչև 2008 թվականը հանդիսացել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի բաժնի պետ։
2008-ից մինչև 2012 թվականը Եգիպտոսում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
2012 թվականի հունվարի 30-ից մինչև 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ը Լիբիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2011 թվականի փետրվարի 21)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2017 թվականի փետրվարի 10)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
МИД России
Иван Николаевич Молотков. Биографическая справка
Չայքենդ

Չայքենդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քուտիր

Քուտիր (վրաց.՝ ქუტირი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խոնի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 60 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 9 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 889 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իսմայիլ Դաղստանլի

Իսմայիլ Յուսուֆ օղլի Դաղստանլի (ադրբ.՝ İsmayıl Yusif oğlu Hacıyev Dağıstanlı, փետրվարի 26, 1907, գյուղ Զառլի, Ադրբեջանի ԽՍՀ Կախի շրջան - մարտի 31, 1980, Բաքու), ադրբեջանցի խորհրդային դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973)։ ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։


== Գործունեությունը ==
1930 թվականին ավարտել է Բաքվի թատերական տեխնիկումը։ 1927 թվականից աշխատել է Բաքվի Մ․ Ազիզբեկովի անվան թատրոնում, 1932 թվականին՝ Դաղստանի ԻԽՍՀ-ում, մասնակցել Դաղստանի դրամատիկական թատրոնի կազմակերպմանը։ 1936-1937 թվականներին եղել է Երևանի ադրբեջանական թատրոնի դերասան, խաղացել Օթելլո (Վիլյամ Շեքսպիրի «Օթելլո»), Գիժ Դանիել, Ռուստամ (Շիրվանզադեի «Չար ոգի», «Նամուս») են։ 1938 թվականից վերադարձել է Բաքվի Ազիզբեկովի անվան թատրոն։ Դերերից են՝ Գորխմազ, Յաշար (Ջ․ Ջաբարլիի «Հրո հարսը», «Յաշար»), Կոշկին (Տրենյովի «Լյուբով Ցարովայա»), Նեզնամով (Ա․ Օաորովսկու «Անմեղ մեղավորներ»)։ Դաղիստանլին ստեղծել է Վլադիմիր Լենինի (Կապլերի և Զլատոգորովայի «Լենին»), Ս․ Մ․ Կիրովի (Մամեդխանլիի «Արևելքի առավոտը», ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1948) կերպարները։


== Ծանոթագրություններ ==
Քելբաջար-Լաչինի տնտեսական շրջան

Քելբաջար-Լաչինի տնտեսական շրջան (ադրբ.՝ Kəlbəcər-Laçın iqtisadi rayonu) - Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններից մեկը, որի մեջ դե յուրե մտնում են Քելբաջարի, Լաչինի, Զանգելանի և Ղուբաթլուի շրջանները, սակայն դե ֆակտո ամբողջ այդ տարածքը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վերահսկման տակ և այդ պատճառով որպես «Ադրբեջանի տնտեսական շրջան» տարածքը այլևս չի գործում։


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններ
Ադրբեջանի վարչական բաժանում


== Արտաքին հղումներ ==
Ադրբեջանի տնտեսական քարտեզը Archived 2015-06-28 at the Wayback Machine.
(2026) Կոտրել

(2026) Կոտրել (անգլ.՝ Cottrell), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1955 թվականի մարտի 30-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,446959 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,166 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7279 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1398,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,257492 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,45° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2026) Կոտրել աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(8928) 1996 YH2

(8928) 1996 YH2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,412226 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1761 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6484 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1368,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263073 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,6° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8928) 1996 YH2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իսպանական գոթիկա

Իսպանական գոթիկա,  այլ երկրների գոթիկայից տարբերվող ժամանակաշրջան և ոճ Իսպանիայի ճարտարապետությունում։
Միջավայրը, որտեղ զարգանում էր իսպանական արվեստը միջնադարում, բարդ էր։ Ի սկզբանե Պիրենեյան թերակղզում կառավարում էին վեստգոթերը, ովքեր ավելի մեծ ժողովրդի՝ գոթերի ճյուղերից էին։ Այս ճարտարապետական ​​ոճը նրանց անունն է ստացել ամբողջ Եվրոպայում։ Իսպանական գոթիկան տարբերվող գծեր ունի։ 12-13 դարերի ժամանակահատվածում տեղի էր ունենում կառավարությունը վերադարձնելու պայքար մավրերի հետ  (Реконкиста)։ Մինչ այդ, 11-րդ դարում Իսպանիայում իշխում էր հռոմեական ոճը, իսկ նրան նախորդել էր աստուրիական (նախահռոմեական) ոճը։ Իսպանիայում գոթիկան տարածվել է անհավասարաչափ։ Կաստիլիայում գոթիկական ստեղծագործությունները հայտնվել են արդեն13-րդ դարում, Կատալոնիայում՝ 14-15-րդ դարերում, իսկ Անդալուզիա մտել է միայն 15-րդ դարի երկրորդ կեսին։

Այդ ժամանակահատվածում  Իսպանիայում աշխատում էին շատ մավրիտանացի վարպետներ (մուդեխարներ), նրանց անունով անվանվել է նաև ոճը՝ մուդեխար։
Իհարկե, նրանք շենքերը զարդարելու համար օգտագործում էին մավրիտական մոտիվներ։ Գոթական ոճը Իսպանիայում արտահայտվում էր հիմնականում տաճարների կառուցման ժամանակ և շատ քիչ  ամրոցների և հասարակական շենքերի ճարտարապետության մեջ։ Ի տարբերություն ֆրանսիական գոթիկայի՝ իսպանականն ունի ևս մեկ առանձնահատկություն։ Դա շենքերի կառուցողական տրամաբանության խախտումն էր, որոնք հաճախ մտածված էին ֆրանսիական օրինակների նմանությամբ, մնում էին անավարտ։ Հետագայում դրանք վերակառուցվում և ավարտվում էին առանց հատուկ նախագծի և  սերտաճում  բոլոր տեսակի մատուռներով և սրբապատկերներով։ Շենքերը կորցնում էին իրենց ուղղահայաց ուղղվածությունը։
Տաճարի ներքին հարդարանքը նույնպես տարբերվում էր ֆրանսիականից։ Տաք կլիմայի պայմաններում նեղ պատուհաններ էին պատրաստվում և ներսում թագավորում էր կիսախավարը։ Այնտեղ, որտեղ սովորաբար տաճարներում  երգչախումբն էր, այստեղ տեղադրված էր պարսպապատ մատուռ։ Հետևում տեղադրված էր  զոհասեղան և ռետաբլո (խորանի պատկեր)։ Կատալոնիայում ձևավորվել էր գոթիկայի սեփական տարբերակ։
Կատալոնիայի կառույցները առանձնանում են ավելի մեծ տարածական ազատությամբ, ծրագրերի մեծությամբ՝ հանգիստ հորիզոնական գծերի գերակշռությամբ։ Սուր գոթական տանիքների փոխարեն՝ հարթ մակերևույթով։ Արկբուտաններն ու կոնտրֆորսները դուրս չեն գալիս, հաճախ թաքնված են ներսում։


== Իսպանական գոթական ոճերի հաջորդականություն ==
Իսպանական գոթական ճարտարապետության ոճերի սահմանումները հետևյալն են՝ ըստ մոտավոր ժամանակագրության.

Վաղ գոթիկա (12-րդ դար)
Բարձր գոթիկա (13 դար)
Մուդեխար (13-15դարեր)
Լևանտինո (14 դար)
Ուշ գոթիկա (15 դար)
Իսաբելինո (15 դար)


== Ստեղծագործություններ ==
Տաճար Լեոնում (սկսվել է 1303 թվականին), մոտ է ֆրանսիական տաճարներին։
Տաճար Բուրգոսում (1221—1567 թվականներ)։
Տաճար Տոլեդայում (1227—1493 թվականներ)։
Տաճար Սանտա-Մարիա դել Բարսելոնայում(1317 թվականից մինչև 15-րդ դար)։
Տաճար Սևիլում, 16 դար։
Սուրբ Խաչի և Սուրբ Եվլալիայի տաճար Բարսելոնայում (1298-1420 թվականներ)։


== Գրականություն ==
Всеобщая история искусств. Редакторы — Ю. Д. Колпинский, Е. И. Ротенберг, М.:"Искусство", 1962.
Архитектура Испании.


== Ծանոթագրություններ ==
Չոուդրի Շուջաթ Հուսեյն

Չոուդրի Շուջաթ Հուսեյն (ուրդու՝ چوہدری شجاعت حسین‎, հունվարի 27, 1940(1940-01-27), Gujrat, Gujranwala Division, Փանջաբ, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն), պակիստանցի քաղաքական գործիչ, Պակիստանի նախկին վարչապետ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1946 թվականի հունվարի 27֊ին, Պակիստանի Գուջրաթե քաղաքում։ 
1967 թվականին ավարտել է Փենջաբի համալսարանը։ Ավարտելուց հետո Հուսեյնը միացել է ընտանեկան բիզնեսին, որը ներառում էր մեծ թվով արդյունաբերություններ, տեքստիլ, գյուղատնտեսական տնտեսություններ, շաքարավազի և ալրաղացների գործարաններ։ Նրա հայրը՝ Չոուդրի Զահուր Էլահին, եղել է պատգամավոր, կարևոր դեր է խաղացել Պակիստանում ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների վերականգնման գործում։ Չոուդրի Շուջաթ Հուսեյնը քաղաքականությամբ զբաղվել է 1981 թվականից հետո, երբ նույն թվականի սեպտեմբերին սպանեցին իր հորը։ 
1981 թվականին Շուջաթ Հուսեյնը դարձել է դաշնային խորհրդարանի անդամ և այնտեղ ծառայել մինչև 1985 թվականը։ 1985 թվականին Պակիստանի այն ժամանակվա վարչապետ Մուհամմադ Խան Ջունջոյի կողմից նշանակվել է արդյունաբերության նախարար։ Շուջաթ Հուսեյնը նաև զբաղեցրել է Ազգային ժողովում  Պակիստանի մահմեդական լիգայի խորհրդարանական կուսակցության ղեկավարի պաշտոնը։
Շուջաթ Հուսեյնը Նավազ Շարիֆի կառավարության օրոք զբաղեցրել է ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ 2002 թվականի հոկտեմբերի համընդհանուր ընտրություններում նա ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 2003 թվականի հունվարին նա դարձել է Պակիստանի մահմեդական լիգայի առաջնորդը։  2004 թվականի հունիսի 30-ին՝ Զաֆարուլլահ Խան Ջամալիի հրաժարականից չորս օր հետո նշանակվել է Պակիստանի վարչապետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Some facts of Ch Shujaat hussain [1]
Story Of Pakistan Profile
Official Website of Pakistan Muslim League
Բալագիե դ'Օլթ

Բալագիե դ'Օլթ (ֆր.՝ Balaguier-d'Olt), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 127 մարդ, բնակչության խտությունը` 11.72 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.84 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 115 կմ հյուսիս, Ռոդեզ քաղաքից` 55 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 89 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 63-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 26։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,8 %։ 63 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 57 անձ (32 տղամարդ և 25 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (2 տղամարդ և 4 կին)։ 26 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Քրիսպ շրջան (Ջորջիա)

Քրիսպ շրջան (անգլ.՝ Crisp County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 710 կմ² է, բնակչությունը՝ 21.996 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քորդել բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1905 թ.։
Ար-40

Ար-40, ռազմականացված կամավորական միավորում։ Կազմավորվել է 1988 թվականին, Երևանում։ Ունեցել է կանոնադրություն, ռազմական խորհուրդ, վարչություն, մարտական խմբավորումներ Հոկտեմբերյանի, Էջմիածնի, Նոյեմբերյանի, Ստեփանավանի, Իջևանի, Թումանյանի, Կապանի, Մեղրիի շրջաններում, զենքի նախագծման և արտադրության բաժին, որի հիմքի վրա ստեղծվել է «Հայկ-1» ձեռնարկությունը։ 1988-1994 թվականներին կազմակերպության Երևանի ու շրջանների կամավորական ջոկատները և առանձին խմբեր մասնակցել են ՀՀ Գորիսի (Կոռնիձոր), Իջևանի, Նոյեմբերյանի, Տավուշի, Մեղրիի և Արցախի Հանրապետության Շահումյանի, Հադրութի (Տող), Մարտակերտի (Լենինավան, Կարմիրավան) շրջանների, Գետաշենի ենթաշրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատարներ՝ Գ. Գևորգյան, Ռ. Եղոյան, Ա. Հովակիմյան, Հայր-Վահան քահանա, Ա. Փարսադանյան, Կ. Դանիելյան, Ա. Մաքսուդյան, Ա. Մելիքբեկյան, Ա. Մելիքսեթյան, Ս. Սարիբեկյան։ 1992-1994 թվականներին միավորման բազմաթիվ ազատամարտիկներ համալրել են ՀՀ ԶՈՒ շարքերը, Ս. Մաքսուդյանը, Ա. Հովակիմյանը նշանակվել են գնդի հրամանատարներ, Գ. Գևորգյանը՝ ՊՆ վարչության պետ, Գ. Բաղդասարյանը և Ս. Շահինյանն ընտրվել են ՀՀ ԳԽ պատգամավոր (1990)։ Ջոկատից զոհվել է երևանցի 7, շրջաններից՝ 63 ազատամարտիկ։
Աշխարհի ամենաթանկ նկարների ցանկ

Աշխարհի ամենաթանկ նկարների ցանկ, նկարների ցանկ, որոնք վաճառվել են ինչպես գեղարվեստական աճուրդների, այնպես էլ մասնավոր ձևով։


== Վճարված ամենաբարձր արժեքներ ==


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Татьяна Маркина «Сезанн Аравийский» // «Коммерсантъ-Власть», № 6 (960) от 13 февраля 2012 г.
Пикассо: самые дорогие картины самого дорогого художника
Самые дорогие картины мира-2013 // Коммерсант
Самым дорогим произведением искусства, проданным на аукционе, стала картина Джексона Поллока «№. 5, 1948» // ТАСС
Обзор ТАСС
The Most Expensive Paintings ever sold list by theartwolf
Ազնաքար

Ազնաքար, լեռ Փոքր Կովկասի լեռնահամակարգում, Ղազախի շրջանում, Ինջասու գետի աջ կողմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերխնեգերասիմովկա

Վերխնեգերասիմովկա (ուկրաիներեն՝ Верхньогарасимівка), գյուղ Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրասնոդոնի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1815 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վերխնեգերասիմովկա գյուղում բնակվում էր 286 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 95,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուցախտա

Կուցախտա, (վրաց.՝ კუწახტა) — գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 81 մարդ, հիմնականում՝ վրացիներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քելսո

Քելսոն (անգլ.՝ Kelso, գաել.՝ Cealsach), քաղաք է Մեծ Բրիտանիայի հյուսիսային մասում, Շոտլանդիա երկրա- մասում։ Քաղաքը գտնվում է Թվիդ գետի վրա։ Քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը՝ «Քելսոյի աբբայությունն» է։
Օճառախոտ

Օճառախոտ, օճառաբույս, փրփրիկ, (լատ.՝ Saponaria), մեխակազգիների (Caryophyllaceae) ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։
Դասի ներկայացուցիչների անուները ծագել է լատ.՝ sapo - «օճառ» բառից, բույսի արմատներից կարելի է ստանալ փրփուր։


== Կենսաբանական նկարագիր ==

Տերևները հակադիր են, էլիպսաձև, գծանշտարաձև։ Ծաղկաբույլը վահանանման է, ծաղիկները՝ սպիտակ, վարդագույն։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոսին։ Պտուղը երկարավուն, ձվաձև, միաբուն տուփիկ է։ Սերմերը կնճռոտ են, երիկամաձև կամ քիչ ուռուցիկ։


== Տարածում ==
Մոտ 15 տեսակ, տարածված են Եվրասիայում (հատկապես Միջերկրական)։ Տարածված է Արագածոտնի, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է անտառեզրերին, թփուտներում, քարքարոտ և չոր լանջերին։ Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ 40-80 սմ։


== Կիրառում և նշանակություն ==
Դեղատու օճառախոտի արմատները պարունակում են սապոնիններ, եփուկը կամ թուրմն օգտագործում են որպես խորխաբեր, միզամուղ, լեղամուղ միջոց, ունի նաև լուծողական ազդեցություն։ Միջատասպան է։ Այս դեղաբույսը դեռ հին ժամանակներից օգտագործում են բժշկության մեջ։ Դրա ստորգետնյա մասերի մեջ կան մինչև 20% փրփրանյութեր, ինչի շնորհիվ դրանից պատրաստված դեղամիջոցները օգտագործում են խորխի ջրիկացման համար և հազի ժամանակ։ Բույսի վերգետնյա մասերի մեջ կան ֆլավոնոիդներ։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է մոտ 30 (այլ տվյալներով՝ 25), Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝ 

Օճառախոտ դեղատու (լատ.՝ Տ.officinalis),
Օճառախոտ կպչուն (լատ.՝ Տ. viscosa)
Օճառախոտ արևելյան (լատ.՝ Տ. orientalis)
Saponaria bellidifolia Sm.
Saponaria caespitosa DC.
Saponaria calabrica Guss.
Saponaria chlorifolia (Poir.) Kunze
Saponaria glutinosa M.Bieb.
Saponaria gypsacea Vved.
Saponaria lutea L.
Saponaria ocymoides L.
Saponaria prostrata Willd.
Saponaria pumilio (L.) Fenzl ex A.Braun
Saponaria sicula Raf.
Saponaria sicula subsp. intermedia (Simmler) Chater
[syn.  Saponaria haussknechtii Simmler]
Saponaria spathulifolia Vved.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Головкин Б. Н., Китаева Л. А., Немченко Э. П. Декоративные растения СССР. — М.: Мысль, 1986. — С. 108—109.
Горшкова С. Г. Род 499. Мыльнянка - Saponaria L. // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома Б. К. Шишкин. - М.-Л.։ Изд-во АН СССР, 1936. - Т. VI. - С. 861—869. - 956 + XXXVI с. - 5200 экз.
Мыльнянка - статья из Большой советской энциклопедии (Проверено 18 февраля 2012)
Мыльнянка // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). - СПб., 1890-1907.


== Արտաքին հղումներ ==
Saponaria. USDA PLANTS.
Saponaria. ITIS.
Գյումուշի գավառակ

Գյումուշ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթում։ Կենտրոնը Գյումուշ գյուղաքաղաքն էր, որը հռոմեական տիրապետության ժամանակ հայտնի է եղել իր արծաթի հանքերով և արհեստանոցներով։
Բնակչության մասին ստույգ տեղեկություններ չկան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գյուլարա Ալիևա

Գյուլարա Ազիզ կըզը Ալիևա (ադրբ.՝ Gülarə Əziz qızı Əliyeva, նոյեմբերի 17, 1933(1933-11-17), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 27, 1991(1991-07-27), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի երաժիշտ, դաշնակահար, արվեստագիտության թեկնածու (1966), Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1977): 


== Կենսագրություն ==
Գյուլարա Ալիևան ծնվել է 1933 թվականի նոյեմբերի 17-ին Բաքվում։ 1955 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական ​​կոնսերվատորիան։ Նա աշխատել է Սեիդ Ռուսթամովի անվան ժողովրդական գործիքների նվագախմբում, ինչպես նաև Ա.Դադաշովի անվան ժողովրդական գործիքների անսամբլում։ 1966 թվականից ղեկավարել է «Դան ուլդուզու» գործիքային անսամբլը։ Ինքն է ստեղծել այս անսամբլը։ 
Համույթի հետ նա ելույթ է ունեցել Ալժիրում, Սիրիայում, Լիբանանում, Անգոլայում, Իտալիայում, Բուլղարիայում, Եթովպիայում, Շվեյցարիայում, Հնդկաստանում, Ֆինլանդիայում և այլ արտասահմանյան երկրներում։ 
Աշխատել է Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանում որպես ուսուցիչ և եղել երաժշտության տեսության ամբիոնի վարիչ՝ 1966-1988 թվականներին։
Նա մահացել է 1991 թվականին։

Նա ակնաբույժ Զարիֆա Ալիևայի քույրն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնի Յար (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնի ՅարԿրասնի Յար (ռուս.՝ Красный Яр, բաշկիրերեն՝ Ҡыҙылъяр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 88 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)