armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Աննա Շաբոնովա

Աննա Շաբանովան (մարտի 6 (18), 1842, Smolensk Uyezd, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 25, 1932(1932-05-25), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս կին մանկաբույժ և Կանանց իրավունքների պաշտպանության պայքարում ակտիվիստ։ 


== Կենսագրություն ==
Աննա Շաբանովան եղել է հարուստ հողատերերի դուստր։ Դեռ երիտասարդ հասակում միացել է մի արմատական քաղաքական խմբի, որը քննադատել է ցարին, և 1865 թվականին ձերբակալվել է և բանտարկվել վեց ամսով։ Շաբանովան ցանկանում էր բժիշկ դառնալ, բայց չի կարողացել սովորել Ռուսաստանում, որտեղ կանանց համար նախատեսված ուսուցում չկար։ Տեղափոխվել է Ֆինլանդիա Հելսինկի՝ այնտեղ սովորելու, բայց վերադարձել է 1873 թվականին, երբ Սանկտ Պետերբուրգում սկսվել է կանանց բժշկական նոր կուրս։ 
Շաբանովան բժշկության դոկտոր է դարձել այն բանից հետո, երբ 1878 թվականին ստացել է Սանկտ Պետերբուրգի Բարձրագույն բժշկական դասընթացներ։ Եղել է Ռուսաստանում առաջին կանանցից մեկը, որը որակավորվել է որպես բժիշկ։ Իր ամբողջ կարիերան անց է կացրել Սանկտ Պետերբուրգի Օլդենբուրգի մանկական հիվանդանոցում, որտեղ, ի վերջո, դարձել է հիվանդանոցի ավագ բժիշկը։
Շաբանովան հիմնել է Քրոնիկ հիվանդ երեխաների բուժման ընկերություն և բացել մանկական Կլինիկաներ Գաթչինում (1882) և Վինդավայում (1900)։  
Նաև հիմնել է Ռուսաստանի կանանց բարեգործական փոխօգնության միությունը՝ 1895 թվականին։ Նրա մասնակցությունը Ռուսաստանի կանանց շարժմանը հանգեցրեցլ է նրան, որ Աննան զբաղեցրել է մի շարք պաշտոններ կանանց առաջատար միջազգային կազմակերպություններում։ Շաբանովան բազում շնորհակալագրեր է ստացել իր մասնագիտական աշխատանքի համար, ներառյալ 1928 թվականին Ռուսաստանի աշխատանքի հերոսի մեդալը և 1929 թվականին Ֆիլադելֆիայում Ամերիկյան հասարակական գիտությունների ակադեմիայի անդամությունը։


== Քաղաքական հայացքներ ==
1905 թվականից Ռուսաստանի կանանց փոխադարձ բարեգործական հասարակությունը դրդել է քաղաքականության՝ կոչ անելով իր անդամներին քարոզարշավ անցկացնել կանանց ներկայացուցչության համար՝ ապագա ցանկացած ազգային ժողովում, որը կարող է ձևավորվել։ Ստեղծել և կազմակերպել է առաջին համառուսաստանյան կանանց կոնգրեսը 1908 թվականի դեկտեմբերի 10-ից 16-ը, որն անցել է ոստիկանության գրաքննիչների ուշադրության տակ։ Համաժողովին նրա փորձերը՝ կանանց ազգային կազմակերպություն հիմնելու և միջազգային կազմակերպություններին պատկանելիության համար, արգելափակվել են սոցիալիստական խմբերի կողմից։
Խիստ քննադատել է Նիկոլայ II-ին և ավտոկրատ միապետությանը։ Շաբոնովան ցանկացել է, որ Ռուսաստանը ունենա համընդհանուր ընտրական իրավունք, և որ Ռուսաստանի կառավարությունը թույլ տա խոսքի ազատություն և վերջ տալ թերթերի և գրքերի քաղաքական գրաքննությանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Արտիստը (այլ կիրառումներ)

Արտիստը, կարող է վերաբերել՝

Արտիստը - հայ հայտնի գրող Շիրվանզադեի պատմվածքներից մեկը
Արտիստը - Շիրվանզադեի համանուն պատմվածքի հիման վրա 2010 թվականին նկարահանված Զառա Սարգսյան-Գասպարյանցի ֆիլմը։
Արտիստը - սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ՝ նկարահանված համր կինոյի ոճով
Ջրային եղջերու

Ջրային եղջերու (լատ.՝ Hydropotes inermis)՝ պատկանում է անեղջյուր եղջերուների ցեղին և հանդիսանում է եղնիկանմանների (Cervidae) ընտանիքի ջրային եղջերուներ (Hydropotes) ցեղի միակ ներկայացուցիչը։


== Արտաքին տեսքը ==
Մարմնի երկարությունը կազմում է 75-100 սմ, բարձրությունը՝ 45-55 սմ, քաշը՝ 9-15 կգ։ Եղջյուրները բացակայում են, արուների մոտ առկա են արտահայտված փքումներ գլխի վերին հատվածում, որոնք դուրս են գալիս այդ հարթությունից 5-6 սմ։ Փոքր պոչը (5-8 սմ) դժվար նկատելի է, վերին ծնոտը և աչքերը պարփակող շրջանակները սպիտակ են։ Ընդհանուր գունավորումը շագանակագույն է։ Ամառային մորթին կարճ է, ձմեռայինը՝ փափուկ, սակայն ենթամորթին հաճախ բացակայում է։


== Կենսակերպը ==
Կենսակերպը լիովին ուսումնասիրված չէ։ Ապրում են միայնակ կամ զույգերով։ Վարում է ցերեկային կենսակերպ և չափազանց զգույշ է։


== Բնակության պայմանները ==
Բնակեցնում է խոտով առատ ափային մացառուտները։


== Սննդակարգը ==
Հիմնականում սնվում է խոտով, ինչպես նաև տերևներով և երիտասարդ որթերով։


== Բազմացումը ==
Բեղմնավորումը տեղի է ունենում դեկտեմբերին, այդ ժամանակ արուների միջև կռիվներ են սկսվում։ Բեղմնավորման շրջանից հետո հանդիպում են սպիներով արուներ։ Կռվի ժամանակ արուները արձակում են բարձր կերկերուն ձայներ։ Հղիությունը տևում է մոտ 6 ամիս, հունիս-հուլիս շրջանում ծնվում են մեկ կամ երկու, երբեմն երեք ձագեր։


== Տարածվածություն ==
Տարածված են Յանցզիի հովիտից հյուսիս ընկած Արևելյան Չինաստանում (Hydropotes inermis inermis ենթատեսակը), և Կորեայում (Hydropotes inermis argyropus ենթատեսակը)։
Հարմարվում են Ֆրանսիայում և Մեծ Բրիտանիայում։
Բուծվում են աշխարհի բազմաթիվ արգելոցներում։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The IUCN Red List of Threatened Species: Hydropotes inermis
Ջրային եղջերու։ animalzone.ru Archived 2010-01-28 at the Wayback Machine.
Ջրային եղջերու։ animaldiversity.edu
Ջրային եղջերու։ paradoxusik.livejournal.com
Միխայիլ Մեստեցկի

Միխայիլ Մեստեցկի (հոկտեմբերի 9, 1980(1980-10-09), Տվեր, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս ռեժիսոր, սցենարիստ, մոնտաժոր և կոմպոզիտոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1980 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Կալինինում (այժմ՝ Տվեր)։
2003 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։ 2006 թվականին ավարտել է սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացները։
Ավելի քան 10 կարճամետրաժ ֆիլմերի հեղինակ է։ Ֆիլմերն արժանացել են բազմաթիվ մրցանակների, այդ թվում Շանհայի կինոփառատոնի, Գրան պրիի «Կինոտավր. Կարճ մետր» մրցանակին և այլն։
2012 թվականին նա հիմնադրել է «Շկլովսկի» երաժշտական խումբը։ Խումբն ունենում է համերգներ, ձայնագրություններ, նկարահանում է տեսահոլովակներ։
2016 թվականին պարգևատրվել է Վալերի Չերնիխի անվան «Բառ» սցենարային մրցանակով՝ լիամետրաժ ֆիլմում՝ («Հնաշորի միություն») լավագույն սցենարային դեբյուտի համար։
Նրա որդին ռուսական գիտական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր է, Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, բազմաթիվ աշխատանքների հեղինակ է Լեոնիդ Մեստեցկու երկրաչափական պատկերների մեդիալ պատկերացման թեմայով։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===
2015 — «Հնաշորի միությունը»
2011 — «Ոտքեր-ատավիզմ»
2011 — «Պատահական դրվագի աննշան մանրամասները»
2007 — «Չկա լույս և չի լինի»


=== Սցենարիստ ===
2016 — «Լավ տղա»
2015 — «Հնաշորի միությունը»
2015 — «ՍուպերԲոբրովները»
2012 — «Լեգենդ № 17»
2011 — «Ոտքեր-ատավիզմ»
2011 — «Պատահական դրվագի աննշան մանրամասները»
2011 — «Բելկան և Ստրելկան։ Աշխույժ ընտանիք» (մուլտսերիալ)
2007 — «Չկա լույս և չի լինի»


=== Կոմպոզիտոր ===
2011 — «Ոտքեր-ատավիզմ»


=== Մոնտաժոր ===
2011 — «Պատահական դրվագի աննշան մանրամասները»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Միխայիլ Մեստեցկին Մոսկվայի նոր կինոյի դպրոցի կայքում Archived 2016-10-19 at the Wayback Machine.
«Միխայիլ Մեստեցկի. հուսով եմ, որ հանդիսատեսը կգնահատի «Հնաշորի միության» ուրախ ոգին»։ ТАСС։ 15 февраля 2016։ Վերցված է 2017-04-29 
«Միխայիլ Մեստեցկի. ես տարբեր եմ գրում, նկարում՝ միայն իմը»։ РИА Новости։ 20 июня 2016։ Վերցված է 2017-04-29 
«Михаил Местецкий: «Միխայիլ Մեստեցկի. 20 տարեկանում կարելի է փորձել ապրել այնպես, ինչպես ոչ-ոք չի ապրել ձեզնից առաջ»»։ god-kino2016.ru։ 18 февраля 2016։ Վերցված է 2017-04-29
Յոսեֆ Վացլավ Միսլբեկ

Յոսեֆ Վացլավ Միսլբեկ  (չեխ․՝ Josef Václav Myslbek, հունիսի 20, 1848(1848-06-20)[…], Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Չեխական թագի հողեր, Ավստրիական կայսրություն - հունիսի 2, 1922(1922-06-02)[…], Հին քաղաք, Պրահա 1, Պրահա, Չեխոսլովակիա), չեխ քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Պրագայի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Պրագայի դեկորատիվ արվեստի ուսումնարանի (1885-1896) և Գեղարվեստիակադեմիայի (1896-1919) պրոֆեսոր։
Ստեղծել է Չեխիայի պատմական գործիչների և ազգային էպոսի հերոսների վեհ, մոնումենտալ կերպարներ՝ Յա․ Ժիժկայի հուշարձանի (Տաբոր քաղաքի համար) նախագիծը (բրոնզ, 1870-ական թվականներին․), խմբաքանդակներ Պրագայի Պալացկու կամրջի համար (բրոնզ, 1881-1897), Սուրբ Վացլավի հուշարձանը Պրագայում (բրոնզ, բացումը՝ 1913)։ Հեղինակ է բազմաթիվ դիմաքանդակների։
Զապրիպյատ

Զապրիպյատ (ուկրաիներեն՝ Заприпять), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զապրիպյատ գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,663 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 171,95 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օպալիխա (գյուղ, Կստովսկի շրջան)

Օպալիխա (ռուս.՝ Опалиха), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կստովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 394 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հովհաննես Քոլոզյան

Քոլոզյան Հովհաննես, Քոլոզ վարժապետ (1792, Վան, Վանի էյալեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1879, Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), հայագետ, պատմաբա], մանկավարժ, կղերապահպանողական հոսանքի պարագլուխը Վասպուրականում։


== Կատարած աշխատանքներ ==
Վանի հարուստ աղաների նյութական օգնությամբ բացել է ծխական դպրոցներ, որոնցում գերադասությունը տրվել է կրոնական առարկաներին, կիրառվել ուսուցման ավանդական (ըստ որոշ կարծիքների՝ հետադիմական) մեթոդներ։ Հեղինակ է «ժամանակագրություն Վանի վերջին երկու դարերու պատմությանը» գրաբար, չափածո ծավալուն աշխատության, որտեղ հավաստի նյութեր կան քուրդ բեկերի ավարառությունների և ասպատակությունների, քրդական դերեբեյությունների վերացման վերաբերյալ (ձեռագիրը պահպանվում է Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում)։ Գրել է բազմաթիվ այլ չափածո երկեր, թողել հուշեր և այլն, որոնք ցրված են Երուսաղեմի, Փարիզի Նուպարյան, Երևանի Մատենադարաններում և այլ ձեռագրատներում։


== Գրականություն ==
Տեր-Մկրտչյան Ե., Գանձեր Վասպուրականի, հ. 1, Բոստոն, 1966:
Ղազարյան Հ. Մ., Արևմտահայերի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական կացությունը 1800-1870 թվականներին, Երևան,1967:
Ղազիքուրդալու

Ղազիքուրդալու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում էր Գորիս քաղաքից 19 կմ հյուսիս-արևելք, լեռներով շրջապատված։


== Բնակչություն ==
1886 թվականին գյուղն ունեցել է 300, իսկ 1908-ին՝ 550 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պիանոպոլի

Պիանոպոլի (իտալերեն՝ Pianopoli), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2315 մարդ (2004 թ.), բնակչության խտությունը կազմում է 96 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 24 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 88040։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0968։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Ծանոթագրություններ ==
Յարուգա (գյուղ, Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅարուգաՅարուգա (ուկրաիներեն՝ Яруга), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1617 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յարուգա գյուղում բնակվում էր 694 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,57 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 194,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուֆոզիա

Սուֆոզիա, (լատ.՝ suffossion - տակից քանդել, քայքայել), տարալվացում, ապարաշերտերում ծծված ջրով միներալային մանր մասնիկների և լուծվող նյութերի հեռացում։ Սուֆոզիա առաջացնում է գրունտների միկրոագրեգատային կառուցվածքի խախտում, վերը տեղադրված ապարաշերտերի նստեցում և երկրի մակերևույթի 10, երբեմն 100-500 մ. տրամագծով փակ իջվածքների (ափսեներ, իջվածքներ, ձագարներ, ձորակներ) գոյացում։ Տարբերում են մեխանիկական սուֆոզիա՝ միներալային մանր մասնիկների հեռացում, քիմիական սուֆոզիա՝ լուծվող աղերի ողողումով հեռացում, կոլորիդային սուֆոզիա՝ գրունտի մասնիկների հեռացում՝ կոագուլված կավային մասնիկների միկրոագրեգատների քայքայումով։ Սուֆոզիա առաջացնում է հիմքի թուլացում (կառույցն անհավասարաչափ է նստում)։ Այն վայրերը, որտեղ սուֆոզիա է նկատվում, պիտանի չեն շինարարության համար։
(7344) Սամերֆիլդ

(7344) Սամերֆիլդ (անգլ.՝ Summerfield), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հունիսի 4-ին Կարոլին Շումեյկերի և Դևիդ Լևիի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,587085 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2956 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8786 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1519,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236858 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,32° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7344) Սամերֆիլդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Եգորովկա (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԵգորովկաԵգորովկա (ուկրաիներեն՝ Єгорівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Եգորովկա գյուղում բնակվում էր 961 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դիսկանտ

Դիսկանտ (լատ.՝ discantus` բաժանված երգեցողություն), տերմինն առաջացել է 12-րդ դարում ծագող բազմաձայնության մեջ՝ բնորոշելով Գրիգորիանական խորալի ձայնին հակառակ ուղղությամբ շարժվող՝ ուղեկցող ձայնը։ 16-րդ դարում վերևում շարժվող այդ ձայնը հանձնարարվում է նաև կաստրատներին, որոնք անվանվում էին սոպրանոներ, ինչի հետևանքով այդ ձայնը ստանում է նաև սոպրանո անվանումը։ Հետագայում դիսկանտ անվանումը հիմնովին ամրապնդվում է տղայական բարձր՝ (մինչև մուտացիան) ձայների համար։ Կարող է օգտագործվել նաև մինչև 14-15 տարեկան աղջիկների ձայնը որոշելու համար։ Դիապազոնը՝ առաջին օկտավայի c (դո)-ից մինչև երկրորդ օկտավայի c։ Ունի առանձնահատուկ մաքուր տեմբր, լուսավոր հնչողություն, հնչեղ է։
Ջրաշեն (այլ կիրառումներ)

Ջրաշեն, անվանումը կարող է վերաբերել ՀՀ հետևյալ աշխարհագրական օբյեկտներին

Ջրաշեն (Արարատի մարզ), գյուղ ՀՀ Արարատի մարզում
Ջրաշեն (Արմավիրի մարզ), գյուղ ՀՀ Արմավիրի մարզում
Ջրաշեն (Լոռու մարզ), գյուղ ՀՀ Լոռու մարզում
Ջրաշեն (գետ), գետ ՀՀ Լոռու մարզում
Վիլայեթ

Վիլայեթ, նաև վիլայաթ, վիլայյա (թուրքերեն՝ vilâyet, արաբերեն՝ ولاية‎‎ - wilāyah), հիմնական վարչական բաժանման միավոր Հյուսիսային Աֆրիկայի, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներում։


== Ներկայիս երկրներում ==
Աֆղանստան - վիլայաթ
Ալժիր - վիլայյա
Տաջիկիստան - վիլոյաթ
Թունիս - վիլայեթ
Թուրքիա - վիլայեթ (նաև «Իլ»)
Թուրքմենիա - վելայաթ
Ուզբեկիստան - վիլոյաթ
Օման - վիլայեթ


== Անհայտացված երկրներում ==
Օսմանյան կայսրություն - վիլայեթ
Մասրենի ալրապատ

Մասրենի ալրապատ (լատ.՝ Rosa pulverulenta), վարդազգիների ընտանիքի, մասրենի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ թուփ է՝ 0,1-1 մ բարձրությամբ։ Փշերը ծռված են։ Տերևների թիվը հասնում է 9 —11-ի (երբեմն՝ 7), մանր են, կլորաձվաձև, հակառակ ձվաձև կամ կլորավուն բթածայր, կրկնակի ատամնաեզր, մերկ կամ մազմզուկապատ և գեղձիկավոր։
Ծաղիկները միայնակ են, հազվադեպ 2—3-ական, մանր են, կարճ կոթունավոր, վարդագույն։ Հասուն հիպանթիումը ձվաձև է կամ գնդաձև, կարմիր, պահպանվող բաժակաթերթիկներով։
Արժեքավոր պատվաստակալ է։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Միջերկրածովափերում, Բալկանյան թերակղզում, Փոքր Ասիայում, Իրանում։ Մեր հանրապետության տարածքում հանդիպում է Սևանի ավազանում և հյուսիսարևելյան շրջաններում, միջին և վերին լեռնային գոտիներում, ժայռոտ վայրերում։


== Կիրառություններ ==
Էկոլոգիական խումբը՝ XI: Մշակության հավանական շրջանները՝ 1 —32:


== Ծանոթագրություններ ==
Տիտուսովկա

Տիտուսովկա (ուկրաիներեն՝ Титусівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1790 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տիտուսովկա գյուղում բնակվում էր 596 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22,94 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,98 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չորրորդ տեսք

«Չորրորդ տեսք» (անգլ.՝ The Fourth Kind), ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ է։ Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Ալյասկայի Նոմ քաղաքում և պարունակում է զեկույց 2000 թվականի իրադարձությունների վերաբերյալ՝ հոգեբան դոկտոր Աբիգայիլ Թայլերի անունից, ով ակամայից հասկանում է, որ տարօրինակ բաներ են կատարվում իր այցելուների հետ։


== Սյուժե ==
Ալյասկայում տեղի են ունենում մարդկանց անբացատրելի անհետացումներ։ Չնայած ՀԴԲ-ի ջանքերին, հետաքննությունը փակուղու մեջ է, և գաղտնիքը դեռևս բացահայտված չէ։ Հոգեբույժ Աբիգաիլ Թայլերը սկսում է տեսագրել իր հիվանդների խոսակցությունները և բացահայտում է մի շատ վախեցնող և սարսափելի բան…


== Դերերում ==
Միլա Յովովիչ - Աբբի Թայլեր
Շարլոթ Միլհարդ - Էբի Թայլեր (կեղծ-վավերագրական ներդիրներով)
Ուիլ Պետոն - շերիֆ Օգոստոս
Հաքիմ Կաե-Կազիմ - Ավոլովա Օդուսամի
Քորի Ջոնսոն - Թոմի Ֆիշեր
Էնզո Սիլենտի - Սքոթ Ստրակինսկի
Էլիաս Կոտեաս-Էյբոլ Կամպուս
Էրիկ Լորեն - Դիպտմ Ռայան
Միա ՄակՔենա-Բրյուս - Էշլի Թայլեր
Ռաֆայել Կոուլմեն - Ռոննի Թայլեր
Դաֆնա Ալեքսանդր - Թերեզա
Ալիշա Սիթոն - Սինդի Ստրակինսկի
Թայն Ռաֆաելի-Սարա Ֆիշեր
Սառա Հաթոն -Ջեսիկա
Յուլիան Վերգով - Ուիլ Թայլեր
Պավել Ստեֆանով - Տիմոտի Ֆիշեր
Վալենտին Գանև - ռեզիդենտ


== Ֆիլմի անձնակազմ ==
Ռեժիսոր - Օլաթունդե Օսունսանմի
Սցենարի հեղինակներ ՝ Օլաթունդե Օսունսանմի, Թերի Ռոբինս
Պրոդյուսեր `Փոլ Բրուքս, Ջո Կարնախան, Գայ Դանելա
Օպերատոր - Լորենցո Սենատորե
Ձայնային օպերատոր - Բրայան Քեմփբել, Քրիս Ֆենսկե, Քրիստինա Մաքլեոդ։
Նկարիչ - Ալեքսեյ Կարագյաուր, Ակսել Նիկոլա
Կոմպոզիտոր - Ատլի Էրվարսսոն
Մոնտաժ - Փոլ Կովինգթոն


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Շնորհվել է PG-13 գնահատականը բռնության տեսարանների, վախեցնող պահերի և սեռական տեսարանների առկայության համար
Ըստ ԶԼՄ-ներիի, Նոմեում անհետացման իրական դեպքեր են գրանցվել։ ՀԴԲ-ն հետաքննել է 2005 թվականին։ «Անհետացման 20 դեպքերի համար ՀԴԲ-ն բացահայտել է, որ պատճառ են հանդիսացել ալկոհոլն ու ցածր ջերմաստիճանը։ 9 դի չի հայտնաբերվել»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի կայքը
Ձեռես Գնթունի

Ձեռես Գնթունի (ծննդյան և մահվան թթ. անհայտ, մ.թ.ա. 3-րդ դար), Մեծ Հայքի արքունի զգեստավորման գործակալության նախարար, Գնթունիների նախարարական տոհմից։ Ըստ Մովսես Խորենացու, Գնթունիների նախարարությունը հաստատել է Հայոց ավանդական թագավոր Վաղարշակ Արշակունին՝ Մեծ Հայքում բնակված քանանական ցեղի սերնդից, Ձեռես իշխանին կարգելով արքունիքի զգեստավորման գործակալության նախարար։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Նոր Հայկազյան բառարանում Ձեռեսը համարվում է հասարակ անուն՝ «ձեռնոց» նշանակությամբ. ուրիշները կարծում են, որ այն արական անձնանուն է։


== Հիշատակություններ ==
«Եւ զգեցուցանողս իւր զՁեռէս ի զաւակաց Քանանացւոց, անուն կոչէ ազգին Գնթունիս» - Մովսես Խորենացի «Հայոց պատմություն», գիրք Բ, գլուխ Է
«Կարգէ ընդ սմա զՁեռէս ի զաւակէ Քանանացւոց ի զեղէն Գնթունեաց զգեցուցանողս ինքեան և դնէ ի վերայ արքունի հանդերձիցն» - Ստեփանոս Օրբելյան «Հայոց պատմություն», գ.
«Եւ զգեցուցանողս զՁեռէս ի զաւակէ Քանանացւոց և Քանիդայ» - Ստեփանոս Տարոնեցի Ասողիկ «Տիեզերական պատմություն», Ա. ե.
«Ձեռես» - Սամուել Անեցի «Ժամանակագրություն», 48


== Աղբյուրներ ==
Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. էջ 112
Պերդիֆումո

Պերդիֆումո (իտալերեն՝ Perdifumo), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1866 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 81 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84060, հեռախոսային կոդ՝ 0974։


== Ծանոթագրություններ ==
Զեյլանդերեն

Զեյլանդերենը (Zeêuws զեյլանդերենով, Zeeuws հոլանդերենով) տարածաշրջանային լեզու է, որն գործածվում է Նիդերլանդների Զեյլանդ մարզում և Զաուդ-Հոլանդ մարզի Խուրեյ-Օվերֆլաքեյ կղզիներում։ Սովորաբար այն համարվում է հոլանդերենի բարբառ, բայց և արտասանությամբ և քերականությամբ և բառապաշարով նշանակալիորեն տարբերվում է մյուս բոլոր հոլանդական բարբառներից։ Որոշ հետազոտողներ զեյլանդերենը համարում են արևմտյան ֆլամանդերենի ճյուղ։


== Տես նաև ==
Պաշտոնական լեզուների ցանկ
Լեզվաընտանիքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
GeoNames
Ethnologue
Պիվովարովո (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)

Պիվովարովո (ռուս.՝ Пивоварово), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոկրենշչինա

Մոկրենշչինա (ուկրաիներեն՝ Мокренщина), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռնյախովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1643 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մոկրենշչինա գյուղում բնակվում էր 155 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,96 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 161,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ամալյա Ասուր

Ամալյա Ասուր (շվեդերեն՝ Amalia Assur, հունիսի 8, 1803(1803-06-08), Ստոկհոլմ - 1889),  առաջին կին ատամնաբույժը Շվեդիայում։


== Կենսագրություն ==
Ամալյա Ասուրը ծնվել է 1803 թվականին Ստոկհոլմում, հրեա ատամնաբույժ Ջոել (ծնվել է 1753 թվականին) և Էսթեր (ծնվել է 1762 թվականին, օրիորդկան ազգանունը՝ Հայլբաթ) Ասուրների ընտանիքում։ Հայրը եղել է Շվեդիայի կրթություն ստացած առաջին ատամնաբույժներից մեկը։ Ամալյայի եղբայրը նույնպես ատամնաբույժ է եղել։ Ամալյա Ասուրը երբեք չի ամուսնացել։ Ատամնաբուժություն սովորել է հորից և վաղ շրջանում եղել է նրա օգնականը։
Որպես ասիստենտ ատամնաբույժ՝ ոչ պաշտոնական գործունեություն է ծավալել և իշխանությունները տեղեկացել են, որ  նա առանց լիցենզիայի է աշխատում։ 1852 թվականին Առողջապահության թագավորական խորհուրդը (շվեդերեն՝ Medicinalstyrelsen) նրան թույլատրել է աշխատել որպես անկախ, ինքնուրույն ատամնաբույժ։ Այդ ժամանակաշրջանում կանանց պաշտոնապես արգելված էր ատամնաբույժի մասնագիտությունը, և այս թույլտվությունն ավելի շատ բացառություն էր, քան որպես այլ կանանց համար ռահվիրա լինելը, քանի որ մասնագիտությունը դեռևս արգելված էր կանանց համար։ Ամալյա Ասուրն ակտիվ գործունեություն է իրականացրել Ստոկհոլմում։
1861 թվականին ատամնաբույժի մասնագիտությունը պաշտոնապես հասանելի է եղել կանանց համար։ Կանանց համար մասնագիտության հասանելիությունից հետո առաջին կինը, որն ատամնաբուժության բնագավառում թույլտվություն է ստացել Ռոսալի Ֆուգելբերգն է։


== Տես նաև ==
Լովիսա Օրբերգ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Österberg, Carin et al., Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare ['Swedish women: predecessors, successors')]. Lund: Signum 1990. (91-87896-03-6)
Wilhelmina Stålberg: Anteckningar om svenska qvinnor ['Notes on Swedish women']
Kjellander Barbro: På Amalia Assurs tid. Några anteckningar om och kring den första svenska kvinnliga tandläkaren ['The days of Amalia Assur. Some notes about and in connection to the first female dentist in Sweden']
Փոքր քարադր

Փոքր քարադր կամ փոքր փողկապավոր (լատ.՝ Charadrius dubius), քարադրների ընտանիքին (Charadriidae) պատկանող թռչուն։
Այս ոչ մեծ թռչունն ավելի մեծ է քան ճնճղուկը, ապրելով գետերի և լճերի ավազոտ կամ խճային ափերում, բայց երբեմն ապրում է նաև ջրից հեռու։ Չվող թռչուն է։


== Արտաքին տեսք ==
Տարեց թռչունների մարմնի վերին մասի գունավորումը գորշ մոխրագույն է, մարմնի ներքին մասը սպիտակ է, փորոտիքի վրա կա սև գույնի լայնակի շերտ։ Գլխի վերնամասը սևամորթ է, ճակատին ունի լայն սև շերտ, վերևից սահմանափակված է բարակ սպիտակ շերտով, որը անցնում է աչքերի դեղին ծալքերի մոտով։ Ոտքերը եռաշերտ են, գունատ, դեղին կամ կարմրավուն։ Փոքր տարիքի հանդերձանքով երիտասարդ թռչունները վերևում մոխրագույն-դարչնագույն են, յուրաքանչյուր փետուրի վրա գունատ գունավորում։ Գլխի շուրջը ժապավեն չկա։


== Բազմացում ==
Հայտնվում են համեմատաբար ուշ՝ բնի տարածքում,  հարավում տարածվում են՝ մարտի վերջին, միջին գոտում՝ ապրիլի վերջին կամ մայիսի սկզբին, հյուսիսում՝ մայիսի վերջին կամ հունիսի սկզբին։ Թռիչքից վերադառնալուց հետո արու թռչունները զբաղեցնում են մեծ, մինչև 1 հա-ի հասնող առանձին տարածքներ և սկսում են զուգակցվել։ Արուն թռչում է իր տարածքում ցածր բարձրության վրա։ Երբ էգ թռչուն է ընտրում, արուն յուրահատուկ կեցվածք է ընդունում (կրծքավանդակի վրա փետուրները կնճռոտվում է, գլուխը քաշվում է ուսերին), ապա հանկարծ ուղղվում է, ձգվում է վիզը սկսում է արագորեն ոտքերը դասավորել, և դանդաղ առաջ գնալ։ Դրանից հետո սկսվում է բնի կառուցումը։ Բույներ են դնում ավազուտ և քարախճով հարուստ ափերին և գետերի ու լճերի ափերին, ավազաբլուրների մեջ՝ չոր ցեխի վրա, աղի ճահիճներում և մարդածին լանդշաֆտներում։ Քարադրի բույնը գտնվում է գետնին, կարծես փոս լինի՝ փոքր խճաքարերի սակավ կուտակում։ Մայր քարադրը ձու է դնում չորսը կամ հազվադեպ երեքը։ Գունավոր ձվերը գունատ դեղինից մինչև  ավազի գույն, շագանակագույն կամ սև բծերով և կետերով են։ 22-26 օրվա ընթացքում հայր և մայր քարադրները հերթափոխում են։ Պատահում է, որ այս թռչունները իրենց կառուցած բույնը օգտագործում են մի քանի անգամ՝ վերակառուցելով այն։


== Ենթատեսակներ ==
Առանձնացված է 3 ենթատեսակ՝

C. d. curonicus J. F. Gmelin, 1789 - Եվրասիայում, Ռուսաստանի Հեռավոր Արևելքում, Ճապոնիայում, Կորեայում, Չինաստանից մինչև Հյուսիսային Աֆրիկա։ Ձմեռում է Սահարայում, Շրի Լանկայում, Ինդոնեզիայում և Չինաստանում։
C. d. jerdoni (Legge, 1880) - Հնդկաստանից, Շրի Լանկայից, Պակիստանից մինչև Հարավարևելյան Ասիա։
C. d. dubius Scopoli, 1786 -Ֆիլիպիններից, Նոր Գվինեայից մինչև Բիսմարկի կղզեխումբ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ուսուրական քարադր
Ծովային քարադր


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Ռուսաստանի ողնաշարավոր կենդանիներ։ Փոքր քարադր Archived 2021-02-25 at the Wayback Machine.
Ալթայ թռչունների կայքում փոքր քարադրի մասին հոդված
Տուվացիներ

Տուվացիներ (տուվ. Тывалар), թյուրքամոնղոլական ազգություն, որը Տուվայի հիմնական բնակչություն է։ Թիվը՝ 420 հազար (2020)։ Խոսում են տուվիներեն։ Հավատացյալները լամայականներ, շամանականներ են։ Ռասայական գենետիկայով մարդաբանական դեմքով  Հյուսիսարևելյան բայկալոիդ տեսակի Հյուսիսային մոնղոլոիդ ռասա են։ Երկար ժամանակ լեռնային ու լեռնատափաստանային շրջաններում տուվացիների թափառակեցիկ անասնապահությունը զուգակցել են պարզունակ երկրագործության հետ բուծել են մանր ու խոշոր եղջերավոր անասուններ, ձիեր, ինչպես նաև ուղտեր, եղնայծեր։ Հյուսիս–արևելքում տուվացիներ եղել են եղջերվաբույծներ և որսորղներ։ Տափաստանային տուվիացիների էթնոգենեզին մասնակցել են գլխավորապես հեռավորարևելյան թյուրքալեզու տուվինական ու մոնղոլական հին ցեղերը և դրանց միաձուլված այլ մոնղոլալեզու մոնղոլական ցեղեր։ Տայգայի տուվիացիներ ձևավորվել են թյուրքալեզու և մոնղոլալեզու բնակչության մեջ սամոդիական ու կետական ցեղերի ձուլմամբ։ 


== Տես նաև ==
Տուվա
Տուվայի Հանրապետություն
Վենդելշթայն (Միջին Ֆրանկոնիա)

Վենդելշթայն (գերմ.՝ Wendelstein), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ֆրանկոֆոնիայի վարչական կենտրոնին։ Մտնում է Ռոթ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 15 763 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական)։ Զբաղեցնում է 51.08կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝   09 5 76 151.։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Լոիկ Նեգո

Լոիկ Նեգո (ֆր.՝ Loïc Nego, հունվարի 15, 1991(1991-01-15), Փարիզ), Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, արմատներով Գվադելուպայից է, ներկայումս հանդես է գալիս իտալական Ռոմա ֆուտբոլային ակումբի կազմում որպես աջ պաշտպան։


== Ծանոթագրություններ ==
Ագիդել

Ագիդել (բաշկիրերեն՝  Ағиҙел), քաղաք (1991 թվականից) Բաշկորտոստանում։ Տեղակայված է Նեֆտեկամսկ քաղաքից 45 կմ հեռավորության վրա՝ Բելայա և Կամա գետերի միախառնման վայրի մոտ։ Բնակավայրը կոչվել է Բելայա գետի բաշկիրերեն անունով (Ակ-Իդել - «Սպիտակ գետ»)։


== Պատմություն ==
Ագիդել բնակավայրը՝ որպես գյուղ, հիմնադրվել է 1980 թվականի հունիսին, երբ այդտեղ սկսել է կառուցվել Բաշկիրական ատոմակայանը։ 1991 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։
1990 թվականին կանաչների ճնշման ներքո ատոմակայանի շինարարությունը դադարեցվեց, ինչի պատճառով տեղի բնակիչներից շատերը կորցրին իրենց աշխատանքը։ 1993 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ընդունվեց Բաշկորտոստանի Գերագույն խորհրդի նախագահության № 6-2/408 հրամանագիրը «Ագիդել քաղաքում աշխատատեղերի բացումը խրախուսելու միջոցների մասին», ինչը թույլ տվեց ապահովել քաղաքի կենսունակությունը։
2011 թվականի վերջին Բաշկորտոստանի նախագահ Ռուստեմ Խամիտովի արած հայտարարության համաձայն՝ նախատեսվում էր մինչ «2014 թվական»ը քաղաքում կառուցել բազմադիսցիպլին արդյունաբերական պարկ։ Նախագիծը, որում ներառված էր նաև գետային նավահանգստի վերակառուցումը, նպատակ ուներ նոր թափ հաղորդել քաղաքի զարգացմանը։


== Բնակչություն ==
Ազգային կազմ2010 թվականին անցկացված Համառուսաստանյան մարդահամարի տվյալներով՝ Ագիդել քաղաքի բնակչության 53,6 %-ը թաթարներ են, 22,2 %-ը՝ բաշկիրներ, 16,2 %-ը՝ ռուսներ, 4,3 %-ը՝ մարիներ, 1,5 %-ը՝ ուդմուրտներ, 2,2 %-ը՝ այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։


== Կրթություն ==
Քաղաքում գործում են № 1, 2 միջնակարգ դպրոցները, գիմնազիա, ինչպես նաև Ուֆայի վառելիքային-էներգետիկ քոլեջի մասնաճյուղն ու «Պրոֆեսիոնալ լիցեյ № 146» գիտակրթական կազմակերպությունը։


== Տրանսպորտ ==
Ագիդել քաղաքից 100 կմ հեռավորության վրա գտնվում է Գորկիի երկաթգծի Յանաուլ երկաթուղային կայարանը, որ տեղակայված է Մոսկվա-Եկատերինբուրգ երկաթուղու վրա։ Ագիդելին ամենամոտ տեղակայված երկաթուղային կայարանը գտնվում է Նեֆտեկամսկում (շուրջ 50 կմ)։ Ագիդելում կա գերատեսչական կայարան, որը ուղևորների չի սպասարկում։
Քաղաքի հարավային կողմում՝ 20 կմ հեռավորության վրա, անցնում է տեխնիկական III կատեգորիայի ասֆալտապատ ավտոճանապարհ, որ բնակավայրը կապում է Ուֆայի, Իժևսկի, Կազանի, Պերմի ու Եկատերինբուրգի հետ։
Գործում է նավահանգիտ, որ Բելայա և Կամա գետերով ելք ունի դեպի Կասպից, Սև և Բալթիկ ծովեր։ Այն կարող է ընդունել մինչև 5000 տոննա ջրատարողությամբ «գետ-ծով» տիպի նավեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Город призрак- «МК в Башкортостане»
город призрак Агидель Archived 2016-08-17 at the Wayback Machine.- Информационный портал
Агидельцы готовы на крайние меры — Башкирское Спутниковое Телевидение
Политическое убийство в г. Агидель
«Агидельцы покидают обжитые дома и вартиры»- Медиахолдинг «Уфа-пресс»
Жители Агидели хотят покинуть город Archived 2016-03-08 at the Wayback Machine. — Информационное агентство «Башмедиа»
Меняем Агидель на Дорогино? Archived 2014-09-02 at the Wayback Machine. — сайт газеты «Республика Башкортостан»
Критическая ситуация в Агидели — Башкирское Спутниковое Телевидение
Быть или не быть в Агидели атомной электростанции? — Башкирское Спутниковое Телевидение
Միրզա Էլեքպեր Սաբիրի տուն-թանգարան

Միրզա Էլեքպեր Սաբիրի տուն-թանգարան (ադրբ.՝ Mirzə Ələkbər Sabirin ev-muzeyi), տուն-թանգարան, որտեղ ապրել է ադրբեջանցի բանաստեղծ, հասարակական գործիչ, փիլիսոփա և ուսուցիչը Միրզա Էլեքպեր Սաբիրը։


== Թանգարանի պատմություն ==

Թանգարանը հիմնադրվել է 1962-ին `բանաստեղծի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ։ Թանգարանը գտնվում է երկհարկանի շենքում։ Թանգարանի հին շենքը բաղկացած էր մեկ հարկից և երկու ցուցասրահներից։ Թանգարանի հին շենքը լավ վիճակում չէր։ Թանգարանը ապամոնտաժվել է 1978 թվականին և վերակառուցվել։ Վերակառուցման և վերականգնողական աշխատանքներից հետո թանգարանը վերաբացվել է 1979 թվականին։ Թանգարանում գործում է 6 ցուցասրահ։ 2017 թվականի սեպտեմբերին թանգարանը փակվեց վերանորոգման համար։


== Ցուցահանդես ==
Թանգարանի ընդհանուր տարածքը 293  մ² է։ Այն ունի 6 ցուցասրահ եւ 1 պատշգամբ։ Թանգարանի առաջին ցուցասրահում ցուցադրվում են Մ. Սաբիրի մանկության և ուսուցման ցուցահանդեսները։ Թանգարանի այլ սրահներում ներկայացված են XIX-XX դարերի կենցաղային իրերը, նվերները, Սաբիրի լուսանկարները, հետազոտողների աշխատանքները և այլն ցուցադրություններ։


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան
Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան
Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարան
Ջալիլ Մամեդկուլիզադե


== Ծանոթագրություններ ==
Վինչի (քաղաք)

Վինչի (իտալերեն՝ Vinci), քաղաք Իտալիայում՝ Տոսկանա մարզի Ֆլորենցիա գավառում։ Գտնվում է Ֆլորենցիա քաղաքի մոտակայքում, որի արվարձանում է ծնվել Լեոնարդո դա Վինչին։ Այն տանը, որտեղ ծնվել է նա (քաղաքից մոտ 3 կմ հեռավորության վրա) ներկայումս թանգարան է դարձել։ Բնակչությունը կազմում է 14․375 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 270 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 54 կմ²։


== Պատկերասրահ ==
Գրիշևկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)

Գրիշևկա (ուկրաիներեն՝ Гришівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1920 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրիշևկա գյուղում բնակվում էր 513 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,85 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 603,53 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տուն, որում 1881 և 1887 թվականներին ապրել է Իվան Պավլովը

Տուն, որում 1881 և 1887 թվականներին ապրել է Իվան Պավլովը (ռուս.՝ Дом, в котором в 1881 и 1887 годах жил И. П. Павлов), շենք Դոնի Ռոստովի Բոլշայա Սադովայա փողոց, տուն 97 հասցեում։ Առանձնատունը հայտնի է նրանով, որ այնտեղ երկու անգամ կանգ է առել ռուս ականավոր գիտնական-ֆիզիոլոգ Իվան Պետրովիչ Պավլովը։ Շենքն ունի դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։


== Պատմություն ==
Բոլշայա Սադովայա փողոցի առանձնատունը կառուցվել է XIX դարի երրորդ քառորդում։ Այն պատկանել է ապագա քաղաքագլուխ Եվստիգնեյ Նիկիֆորովիչ Խմելնիցկուն։ Նրա կրտսեր քույրը՝ Սերաֆիմա Վասիլևնա Կարչևսկայան, Իվան Պավլովի ապագա կինն էր։
1881 թվականի գարնանը Պավլովը ժամանել է Ռոստով՝ Կարչևսկայայի հետ ամուսնանալու համար և կանգ է առել Խմելնիցկու տանը։ 1881 թվականի մայիսի 25-ին կայացել է հարսանիքը։ Տոնակատարության տեղի է ունեցել Խմելնիցկու տանը՝ նեղ ընտանեկան շրջապատում։ Հարսանիքից հետո նորապսակներն այս տանն անցկացրել են մոտ երկու շաբաթ։ 1887 թվականին Պավլովը կնոջ և որդու հետ կրկին այցելել է Ռոստով։ Նրանք կրկին կանգ են առել Բոլշայա Սադովայայի առանձնատանը։
1949 թվականին, Պավլովի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ, շենքի ճակատին փակցվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով. 

1960 թվականի օգոստոսի 30-ին ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի որոշմամբ շենքը վերցվել է պետական պահպանության ներքո։ 1971 թվականին հուշատախտակը փոխարինվել է նորով, որի հեղինակը քանդակագործ Օ. Չ. Կախանովսկայան է։
Այժմ տանը գործում է մանկական խանութ։


== Ճարտարապետություն ==
Մեկհարկանի աղյուսե տունն ունի ուղղանկյունաձև հատակագիծ։ Տանիքը քառալանջ է, ունի ձեղնահարկ։ Ճակատը նայում է Բոլշայա Սադովայա փողոցին։ Տնից ձախ գտնվում է դեպի բակ տանող դարպասը։ Գլխավոր ճակատի պատուհանատեղերն ունեն հարուստ դեկոր։ Կենտրոնական մասում գտնվում են հինգ նույնանման պատուհաններ, որոնք եզրակալված են պրոֆիլավորված պարակալներով և զարդարված են աղեղնաձև զարդաքիվերով։ Կողքերից տեղադրված պատուհաններն ընդգծված են կոպտատաշ թիակներով։ Շքամուտքը, որը գտնվում է ձախ կողմում, զարդարված է ճակտոնով։ Շինությունն ունի նախագծման միջանցքային համակարգ՝ սենյակների երկկողմ դասավորությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Гегузин И. Страницы ростовской летописи. — Ростов-н/Д, 1983. — С. 73 — 76.
Гурвич С. С. Встречи с Доном: далекие и близкие.- Ростов-н/Д., 1981 — С. 22 — 23.
Նովոալեկսանդրովկա (գյուղ, Բլագովարսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոալեկսանդրովկաՆովոալեկսանդրովկա (ռուս.՝ Новоалександровка, բաշկիրերեն՝ Яңы Александровка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 216 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռեպինցի (այլ կիրառումներ)

Ռեպինցի, կարող է վերաբերել՝

Ռեպինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում
Ռեպինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում
Վոլովեցի շրջան

Վոլովեցի շրջան (ուկրաիներեն՝ Воловецький район), շրջան Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում։
Ստեղծվել է 1946 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վոլովեց։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 544 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 25474 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
(6198) Շիրակավա

(6198) Շիրակավա (անգլ.՝ Shirakawa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հունվարի 10-ին Ցուտոմու Հիոկիի և Շուջի Հայակավայի կողմից Օկուտամայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,266842 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0184 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5153 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1246,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288783 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,6° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6198) Շիրակավա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գեղարոտ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեղարոտ (այլ կիրառումներ)Գեղարոտ, գյուղական համայնք է Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Սպիտակ քաղաքից 15 կմ հարավ, Երևան-Սպիտակ մայրուղու վրա։ Մարզկենտրոնից 50 կմ հեռավորության վրա։ Նախկինում մասն է կազմել Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառի։


=== Անվանում ===
Ունեցել է Քեշիշքյանդ, Քեշիշքենդ անվանումները, որը նշանակել է յոթը տերտերի գյուղ։ Գեղարոտ է վերանավանվել 1935 թվականին։ Գեղարոտ (նշանակում է գեղեցիկ արոտավայրեր)


== Աշխարհագրություն ==
Ընկած է ծովի մակարդակից 2060 մ բարձրության վրա, թեք սարավանդի վրա։ Կլիման ցուրտ լեռնային է։ Ձմեռները տևական են, ցուրտ, ձնածածկույթով։ Ամառները տաք են, համեմատաբար խոնավ։ Հուլիսյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 16-18-ի սահմաններում, հունվարյանը՝ -6 - -8-ի սահմաններում։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 450-600 մմ։ Բնական լանդշաֆտները սևահողային տափաստաններ են։


== Բնակչություն ==
Բնակչության նախնիների մեծ մասը գաղթել է Արևմտյան Հայաստանից։ Համայնքի բնակչությունը կազմում է 589 մարդ, որից 47% տղամարդիկ են, իսկ կանայք՝ 53%։ Մինչաշխատունակ տարիքի բնակչությունը կազմում է 33%, աշխատունակ տարիքի ներկայացուցիչները՝ 60%, հետաշխատունակները՝ 7%։ Գյուղն ունի 144 տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, կապի հանգույց։ Գեղարոտի ազգաբնակչության փոփոխությունը. :


== Տնտեսություն ==
Գյուղատնտեսական հողահանդակները ծառայում են հիմնականում որպես վարելահողեր (մշակվում են հացահատիկի, բանջարաբոստանային, կերային կուլտուրաների մշակությամբ)։ Գյուղացիները զբաղվում են հիմնականում մանր և խոշոր եղջերավոր անասնաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղում կա Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին, կառուցված 1892 թվականին։
Գեղարոտից 1 կմ արևելք գտնվում է «Տաթևի գյուղ» գյուղատեղին (VII-XX դդ.), 1,5 կմ հյուսիս՝ «Աշոտ Երկաթ» և «Պոլոզ սար» ամրոցները (մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հզմ.)։ Գյուղի մոտ հայտնաբերվել է հին բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանի դամբարաններ։


== Տեղական ինքնակառավարում ==
Վարչական տարածքի ղեկավար՝ Սմբատ Բայրախտարյան


== Տես նաև ==
Գեղարոտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==

Արագածոտնի մարզպետարան Archived 2013-02-17 at the Wayback Machine.
Մոսկալևկա (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄոսկալևկաՄոսկալևկա (ուկրաիներեն՝ Москалівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մոսկալևկա գյուղում բնակվում էր 178 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սպորտային էթիկա

Սպորտային էթիկա, բարոյականության վարդապետության, հասարակության մարդկային վարքի, գիտության մարդկային հարաբերությունն է։ Բարոյական սկզբունքները արտադրվում են կյանքի ընթացքում մարդկանց առօրյա շփման միջև, որպես հետևանք կյանքի փորձից. ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի միջոցով է ստեղծվել սպորտային Էթիկայի ուսումնասիրումը, հատկապես մարզական էթիկան, հետազոտումը, թե ինչպես սոցիալական վարքագծի կանոնները իրականացնել սպորտի բնագավառում գործածելիս, ուսումնասիրել էթիկական հարաբերությունները մարզիկների, որոնք ցուցադրվել են սպորտային խաղի ժամանակ։ Սպորտային էթիկայի հասկացություններն են , ինչպիսիք են հայրենասիրության, պարտքի ու պատասխանատվության, բարեկամության և թիմային աշխատանքի, պատվի, արժանապատվության, արդարության և մշակույթի վարքագիծ։ Քանի որ մեր երկրի ամեն մի քաղաքացի մարզիկ ունի բարոյական պարտավորություն հասարակության մեջ։ Մարզիկի բարեխիղճ, անձնուրաց աշխատանքը բերում է մարզական նվաճումների։ Մարզական էթիկան տալիս է մարզիկին հայրենասիրություն իր հայրենիքի նկատմամբ, պաշտպանել դրոշի պատիվը միջազգային ասպարեզներում։ Սպորտի նպատակը, մարզիկի վարքագծի բարոյական սկզբունքներն են հասարակության մեջ։ Որոշ երկրներում սպորտը դարձել է բիզնես, շահութաբեր տեսարան։ Մարզիկը կարող է գնվել և վաճառվել։ Սպորտը պետք է լինի խորապես հումանիստական։ Այն օգնում է մարդուն իմանալու իրենց ուժը, իմանալ հակառակորդի հաստատակամությունը և քաջությունը։ Սպորտային Էթիկան սահմանում է հատուկ պահանջներ մարզիկների վարքագծի վերաբերյալ։ Բարեկամություն և համագործակցություն - Սա մի օրենք է մարզիկների փոխհարաբերությունների մասին։ Սպորտային Էթիկան ներառում է կարողություններ ներքին կազմակերպության, կարգապահության, մշակույթի։ նույնիսկ, եթե թվում է, որ դատավորը սխալ է, մարզիկ երբևէ չի մտնում վիճաբանության մեջ, գնահատելով իրավիճակը, հաշվի առնելով, որ միայն առաջատարը իրավունք ունի դիմել դատավորին։ Էթիկայի օրենքները թույլ չեն տալիս սպորտում չեղյալ հայտարարել կատարումը, դադարեցնել խաղը ժամանակից շուտ, նույնիսկ այն դեպքում, եթե մարզիկը գիտի, որ ինքը պարտվել է։ Երիտասարդ մարզիկները պետք է հետևել կանոններին մարզական էթիկայի ժամանակ։ Երիտասարդ մարզիկները պետք է շատ քրտնաջան աշխատանք կատարել, տիրապետել գիտելիքների, ընդլայնել իրենց հորիզոնները, վաստակելով մարզական հմտությունները, բարելավել իրենց արդյունքները։


== Ծանոթագրություններ ==
Առինջավանք

Առինջավանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր հարթավայրում, Մուշ քաղաքից հյուսիս՝ Առինջ գյուղի մոտ։


== Պատմություն ==
Առինջավանքն ավերվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 60 տուն հայ և 6 տուն քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղի շրջակայքում պահպանվել էին հայկական մի ուրիշ հին բնակավայրի և եկեղեցու ավերակներ։ Գյուղն ուներ եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Բնակչությունն իր կրթությունը ստանում էր Առինջ գյուղի դպրոցում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քարառվույտ երփներանգ

Քարառվույտ երփներանգ (լատ.՝ Coronilla varia), բակլազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
20-50 սմ բարձրությամբ, փայտացող կոճղարմատից դուրս եկող բազմաթիվ սնամեջ ճյուղավոր ցողուններով բազմամյա խոտաբույս է։ Կենտ-փետրաձև, բարդ տերևները կազմված են 14 զույգ երկարավուն-էլիպսաձև, կարճ փշերով ավարտվող տերևիկներից։ Երկար ծաղկակիրների գագաթին աճող ծաղիկները կազմում են հովանացավոր ծաղկաբույլերում։ Վարդագույն, մանուշակագույն կամ սպիտակ պսակով բուրավետ ծաղիկներն ունեն ընտանիքին բնորոշ կառուցվածք։ Պտուղը միասերմ հատվածների բաժանվող երկար քթիկով գծային ունդ է։ Երկարավուն սերմերը շագանակագույն են։


== Տարածվածություն ==
Աճում է խոտածածկ լանջերին, անտառներում և առուների եզրերին։ Հանդիպում  է Լոռու, Կոտայքի մարզերում և Երևանում։ Մեղրատու, գեղազարդային, թունավոր բույս է։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են քարառվույտի վերգետնյա մասը և սերմերը։ Թարմ տրորված տերևներըը օգտագործում են կտրտվածքների արյունահոսությունը դադարեցնելու նպատակով։


== Ծանոթագրություններ ==
Հակադիր ծխում

Հակադիր ծխում, ծխման եղանակ, որի դեպքում ծխագլանակը կամ ծխագլանը բերանի մեջ են դրվում այրվող կողմով։ Այդ եղանակը հիմնականում օգտագործվում է ինքնաշեն ծխելիքը ծխելիս։
Հակադիր ծխման եղանակը տարածված է Հնդկաստանի Անդհրա-Պրադեշ նահանգում և Ֆիլիպիններում։
Հակադիր ծխումը խիստ վնասակար ազդեցություն է ունենում բերանի խոռոչի վրա և շատ հաճախ դառնում լեզվի քաղցկեղի պատճառ։ Բացի լեզվի քաղցկեղի բարձր ռիսկը, ինչպես և ծխելու այլ եղանակները, հակադիր ծխումը ևս նաև այլ տեսակի քաղցկեղների առաջացման վտանգ է պարունակում, քանի որ ծխախոտի ծուխը պարունակում է քաղցկեղածին տարբեր նյութեր, որոնք միանում են ԴՆԹ-ին և շատ ծագումնաբանական մուտացիաների պատճառ դառնում։ Ավելի քան 19 քաղցկեղածին նյութեր կան ծխախոտի ծխի մեջ։ Ծխախոտ բույսը նաև պարունակում է նիկոտին, որը հույժ կախվածություն առաջացնող հոգեակտիվ քիմիական նյութ է։ Ծխախոտի տերևները ծխելիս նիկոտինը ֆիզիկական և հոգեբանական կախվածություն է առաջացնում։ Հղիության ընթացքում ծխելը կարող է դառնալ վիժման պատճառ։


== Տես նաև ==
Ծխել
Լեզվի քաղցկեղ


== Ծանոթագրություններ ==
Յանոշ

Յանոշ (հունգարերեն` János)` աստվածաշնչային ծագումով Հովհաննես անվան հունգարական տարբերակն է։

Յանոշ Կադար (Kádár János, 1912-89 թթ.), քաղաքական գործիչ
Յանոշ Հունյադի (Hunyadi János, 1387-1456 թթ.)` ռազմական և քաղաքական գործիչ
Յանոշ Ցեց (Հովհաննես Ցեցյան, Czetz János, 1822-1904 թթ.)` հեղափոխական


== Ծանոթագրություններ ==
Հիլդե Ֆեննե

Հիլդե Ֆեննե (նորվ.՝ Tiril Kampenhaug Eckhoff), (մայիսի 12, 1993(1993-05-12), Voss, Հորդալան, Նորվեգիա), նորվեգացի բիաթլոնիստուհի, 2013 թվականի աշխարհի չեմպիոն՝ էստաֆետում։ Նորվեգիայի բիաթլոնի հավաքականի անդամ։ Նաև մասնագիտացել է երկար տարածությունների մրցավազքերում, անձնական լավագույն արդյունքը՝ 10:14.21 րոպե 3000 մետրում գրանցել է 17 տարեկանում։ 2014 թվականի Բիաթլոնի Եվրոպայի առաջնությունում 4×6 կմ էստաֆետայում արժանացել է բրոնզե մեդալի։


== Սպորտային կարիերա ==
2012/2013 թվականի բիաթլոնի աշխարհի գավաթի մրցաշրջանում Ֆեննեն դարձել է Նորվեգիայի ազգային հավաքականի լիիրավ անդամ։ Մրցաշրջանի առաջին միավորները երիտասարդ բիաթլոնիստը նվաճել է շվեդական Էստերսունդի առաջին փուլում։ Սպրինտում Հիլդեն 3 վրիպումով զբաղեցրել է 30-րդ հորիզոնականը։ Երկրորդ փուլում արդյունքները գոհացուցիչ չէին, ընդամենը 80-րդ հորիզոնականը սպրինտում (4 +1): Այնուամենայնիվ, էստաֆետի վերջին մրցավազքում Ֆենեն թիմակիցների հետ նշում է հաղթանակը։ Հաջորդ փուլում Ֆենեն չի մասնակցում։ Հիլդեն վերադառնում է աշխարհի գավաթի խաղարկության 4-րդ փուլում, որը տեղի է ունենում գերմանական Օբերհոֆում։ Էստաֆետայում, նորվեգացիները զբաղեցնում են իրենց համար համեստ չորրորդ հորիզոնականը, իսկ Հիլդեն անցնում է տուգանային շրջանի։ Սպրինտում երիտասարդ մարզիկը կարողանում է զբաղեցնել 54-րդ հորիզոնականը (3 + 3), որն իրավունք է տալիս մտնել հետապնդման մրցավազքի մեջ պայքարի։ Հետապնդման մրցավազքում Ֆեննեն ավարտում է 31-րդը։ Նորվեգացիները և Ֆեննեն մասնավորապես, կարողանում են վերադարձնել առաջին տեղը էստաֆետում արդեն հաջորդ՝ 5-րդ փուլում, որը տեղի է ունենում Ռուփոլդինգում։ Վեցերորդ փուլում Ֆեննեն չի մասնակցում։ Էստաֆետում Ֆեննեն այնքան էլ հաջող հանդես չի գալիս՝ գնալով տուգանային շրջան, բայց Սյուննյովա Սուլեմդալը և Թուրա Բերգերը հավաքականին դուրս են բերում առաջին հորիզոնական՝ նվաճելով ոսկե մեդալ։ Այսպիսով 19 տարեկանում Ֆեննեն դառնում է աշխարհի չեմպիոն։ Աշխարհի գավաթի խաղարկությունից հետո Հիլդեն բաց է թողնում հաջորդ՝ 7-րդ փուլը, որը տեղի է ունենում Հոլմենկոլլենում։


=== Պատանեկան նվաճումներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
 http://services.biathlonresults.com/athletes.aspx?IbuId=BTNOR21205199301  


== Արտաքին հղումներ ==
Fiche de la biathlète, site de l'Union internationale de biathlon. (անգլ.)