Վրաց-ադրբեջանական հարաբերություններ

Ադրբեջանի և Վրաստանի միջև հարաբերությունները եղել են բավականին ջերմ կապված մշակույթային կապերի և Ռուսական կայսրության ու ԽՍՀՄ կազմում իրար սահմանակից լինելու հետ։ Ադրբեջանը դեսպանություն ունի Թբիլիսիում, իսկ Վրաստանն էլ իր հերթին Բաքվում։ Երկու երկրներն էլ հանդիսանում են Եվրոպական խորհրդի, ԵԱՀԿ-ի, ՎՈւԱՄ-ի և Սևծովյան տնտեսական համագործակցության լիիրավ անդամներ։ Երկու երկրների միջև պետական սահմանի երկարությունը կազմում է 428 կմ։


== Վրաց-ադրբեջանական հարաբերություններ ==


=== Ծագմնաբանություն ===
Վրաստանում ապրում է 294,761 ադրբեջանցիներ, նրանք Վրաստանում հանդիսանում են ամենամեծ փոքրամասնությունը և կազմում են երկրի բնակչության 6,7 տոկոսը։ Ադրբեջանցիների մեծամասնությունը վաղ ժամանակներից ապրում են Քվեմո Քարթլիում, Կախեթում, Շիդա Քարթլիում ևՄցխեթ-Մթիանեթում, ինչպես նաև մեծ ադրբեջանական համայնք կա Թբիլիսիում։ Ադրբեջանում վրացական փոքրամասնությունները պակաս նշանակալի են, սակայն շատ էթնիկ ադրբեջանցիներ Վրաստանի քաղաքացիներ են։


=== Պատմություն ===

Վրաստանը և Ադրբեջանը ջերմ հարաբերություններ հաստատեցին առավելապես երբ երկու երկրները 1918 թվականին անկախացան։ 1919 թվականի հունիսի 16-ին Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետությունը և Վրաստանի դեմոկրատական հանրապետությունը կնքեցին առաջին պաշտպանական պայմանագիրը ընդդեմ Սպիտակ շարժման և գեներալ Անտոն Դենիկինի բանակին։ Չնայած տարածքային վեճերին (Զաքաթալայի շրջան) երկու երկրները Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ երկու երկրներն էլ խաղաղ կարգավորման կողմնակից էին։ 1922 թվականին երկու երկրները դարձան ԽՍՀՄ անդամ և շարունակեցին համագործակցությունները տարբեր ոլորտներում։
1991 թվականին Ադրբեջանը և Վրաստանը վերականգնեցին իրենց անկախությունը, իսկ արդեն 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ին երկու երկրների միջև հաստատվեց դիվանագիտական հարաբերություններ։ Տարածաշրջանային շահերը հավասարակշռելու փորձ կատարելու համար 1997 թվականի հոկտեմբերի 10-ին այս երկրները դարձան ՎՈւԱՄ-ի չորս հիմնադիր երկրներից։ Երկրները լայն համագործակցում են էներգետիկայի, տրանսպորտի և տնտեսական ոլորտներում դրանց վառ օրինակներ են՝ Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղը, ՏՐԱՍԵԿԱ-ն և այլ տնտեսական նախագծներ։ Երկրները համագործակցում են ՆԱՏՕ-ի հետ, ինչպես նաև ռազմական ոլորտում համագործակցում են միմյանց հետ Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղի պաշտպանության համար, որը նավթ է մատակարարում Թուրքիային։
2008 թվականի հունվարին երբ Վրաստանը անհայտ պատճառներով մնաց առանց գազի և էլեկտրականության երկրին օգնություն ցույց տվեց Ադրբեջանը։ Վրաստանի նախագահ Միխայիլ Սաակաշվիլին «The Business Year» — «The Business Year — Azerbaijan 2011» ամսագրի հատուկ համարում, որը նվիրված էր Ադրբեջանի անկախության քսանամյակին ասել է՝

Վրաստանը և Ադրբեջանը ունեն 446 կիլոմետր երկարությամբ սահման միմյանց հետ։ 1996 թվականին ստեղծվել է պետական սահմանի սահմանազատման և սահմանազերծման երկկողմ միջկառավարական հանձնաժողովը։ Հանձնաժողովի գործունեության 15 տարիների ընթացքում իրականացվել է սահմանի հստակեցման ուղղությամբ կատարված աշխատանքների գրեթե 70 տոկոսը, սակայն 2007 թվականից ի վեր սահմանազատման գործընթացում առաջացել են խոչընդոտներ։
Պաշտոնական Թբիլիսին վիճելի տարածքներ է համարում Դավիթ Գարեջայի վանական համալիրը Էրիսիմեդի գյուղը, իսկ Ադրբեջանը համարում է, որ վանական համալիրը կովկասյան ալբանացիների մշակույթային հուշարձաններից է։


== Տնտեսական համագործակցություն ==

Ադրբեջանը և Վրաստանը ակտիվ համագործակցում են տնտեսական ոլորտում։ Ադրբեջանական նավթի և գազի արտհանման հիմնական ուղությունները անցնում են Վրաստանով, ինչպես օրինակ՝ Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղը, Բաքու-Սուպսա և Հարավկովկասյան գազատարները։
Այսօր կողմերը բանակցում են համատեղ կառուցվող Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու հարցերը, որի շրջանակներում Ադրբեջանը Վրաստանին տրամադրել է 775 միլիոն դոլլար վարկ։
SOCAR ընկերությունը մեծ ակտիվություն է ցուցաբերում Վրաստանի էներգետիկ շուկայում։
Ադրբեջանը Վրաստանի երկրորդ ամենամեծ առևտրային գորընկերն է։ Վրաստանը Ադրբեջան է արտհանում՝ ցեմենտ, լոկոմոտիվ և այլ տրանսպորտային միջոցներ, քիմիական պարարտանյութեր, հանքային ջուր, ապակի։ Ադրբեջանն իր հերթին Վրաստան է արտհանում նավթ, բնական գազ, պլաստիկե իրեր, կահույք և շինանյութ։


== Մշակույթային կապեր ==
XIX դարի 70-ական թվականներին Թիֆլիսում կայացավ առաջին ադրբեջանա-թուրքական թատրոնը։ Այդտեղ հենց այդ օրը սկսեց գործել Միրզա Ախունդովի անվան Ադրբեջանի մշակույթի թանգարանը։
ХХ դարի երկրորդ կեսին XXI-ի սկզբին երկու երկրների միջև ամրապնդվեց մշակութային համագործակցությունը։
2009 թվականի հունիսի 16-ից 19-ը Թբիլիսիում անց կացվեցին ադրբեջանական մշակույթի օրեր։


=== Գործընկեր քաղաքներ ===
 Բաքու —  Թբիլիսի


=== Քույր քաղաքներ ===
 Բեղամեջ —  Բաթում
 Գանձակ —  Քութայիս
 Գանձակ —  Ռուսթավ
 Սումգայիթ —  Ռուսթավ
 Նախիջևան — Բաթում
 Շաքի —  Թելավ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Посольство Азербайджана в Тбилиси
Посольство Грузии в Баку
SOCAR Georgia


== Տես նաև ==
Վրաստանի արտաքին քաղաքականություն
Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականություն