armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նովոալտիբաևո

Նովոալտիբաևո (ռուս.՝ Новоалтыбаево, բաշկիրերեն՝ Яңы Алтыбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 75 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալյումինե կոնստրուկցիաներ

Ալյումինե կոնստրուկցիաներ, տեխնիկական ալյումինի և ալյումինի համաձուլվածքների պրոֆիլավոր ու թերթավոր տարրերից պատրաստվող կոնստրուկցիաներ։ Շինարարական նպատակներով սկսել են կիրառվել 1930-ական թվականներից։ Աչքի են ընկնում թեթևությամբ, երկարակեցությամբ, բարձր ամրությամբ, կոռոզիակայունությամբ, սեյսմակայունությամբ, բավարարում են շինարարության ինդուստրացման պահանջները։ Արտաքին գեղեցիկ տեսքը կառույցներին հաղորդում է ճարտարապետական արտահայտչականություն։ Օգտագործվում են շինարարական մեքենաների, տարբեր տիպի ամբարձիչների ու փոխադրական միջոցների պատրաստման համար։
Ալյումինե կոնստրուկցիաներ առանձնապես լայնորեն կիրառվում են շինարարության բնագավառում՝ բնակելի, հասարակական և արդյունաբերական շենքերի պատող և կրող տարրերում, կամուրջներում, ռադիո–հեռուստատեսային կայմերում ու աշտարակներում, էլեկտրահաղորդման գծերի հենարաններում, գազամբարներում, հիդրոտեխնիկական և այլ հատուկ կառույցներում։ Կրող տարրեր կարող են լինել շենքերի ու կառուցվածքների հեծանները, ֆերմաները, սյուները, շրջանակները, կամարները, ինչպես և տարածական կոնստրուկցիաները (գմբեթներ, կախովի կոնստրուկցիաներ ևն)։ Ալյումինե կոնստրուկցիաների կիրառության տեխնիկական նպատակահարմարությունն աճում է հեռավոր և դժվարտմատչելի վայրերում հավաքովի–քանդովի, շարժական կոնստրուկցիաների օգտագործման անհրաժեշտության դեպքում, ինչպես նաև քիմիապես ագրեսիվ միջավայրերում շահագործելիս, որտեղ նրանց ծառայության ժամկետն ավելի երկար է, քան այլ մետաղներից պատրաստված կոնստրուկցիաներինը։
1980-ականներին Ալյումինե կոնստրուկցիաների զարգացման հիմնական աշխատանքները տարվում են նրանց կրող և պատող ֆունկցիաները միևնույն կոնստրուկցիայում զուգակցելու, տարածական, այդ թվում՝ մեծթռիչքանի (80–90 մ և ավելի) կոնստրուկցիաներ պատրաստելու ուղղությամբ։


== Գրականություն ==
Тарановский С. В. и Хохарин А. Х., Конструкции из алюминиевых сплавов, М., 1961
Попов С. А., Строительные конструкции из алюминиевых сплавов, М., 1963.
Դուբինա (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴուբինաԴուբինա (ուկրաիներեն՝ Дубина), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դուբինա գյուղում բնակվում էր 50 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,389 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 128,53 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իսպանա-ամերիկյան պատերազմ (1898)

Իսպանա-ամերիկյան պատերազմ (անգլ.՝ Spanish–American War, իսպ.՝ Guerra Español-Americano, ֆիլ.՝ Digmaan Espanyol-Amerikano կամ՝ Giyera Espanyol-Amerikano), զինված հակամարտություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Իսպանիայի Թագավորության միջև։ Տեղի է ունեցել 1898 թվականին։
ԱՄՆ հատուկ հետաքրքրություն էր ցուցաբերում Իսպանիային պատկանող Կուբայի, Ֆիլիպինների և Պուերտոնիկոյի նկատմամբ՝ որպես Լատինական Ամերիկայի և Ասիայի երկրներ ներթափանցելու հենակետերի։ ԱՄՆ-ն օգտագործեց իսպանական տիրապետության դեմ Կուբայում (1895 թ.) և Ֆիլիպիններում (1896 թ.) սկսված ազգային-ազատագրական ապստամբությունները։ Ապրիլի 21-ին, դիվանագիտական հարաբերությունների խզումից հետ  Միացյալ Նահանգները ռազմական գործողություններ սկսեց Իսպանիայի դեմ։ Պատերազմը տևեց ընդամենը 3,5 ամիս։ Ռազմական տեսակետից ծայրահեղ վատ վիճակում գտնվող Իսպանիան պարտություն կրեց։
Փարիզի հաշտության պայմանագրով (դեկտեմբերի 10, 1898 թ.) Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ստացավ Պուերտո Ռիկոն, Գուամը և Ֆիլիպինյան կղզիները։ Միացյալ Նահանգների կառավարող շրջանները դրժեցին Ֆիլիպիններին ազատություն տալու խոստումը և ճնշեցին ազգային-ազատագրական շարժումը։ Կուբան ձևականորեն հայտարարվեց անկախ, սակայն փաստորեն վերածվեց ամերիկյան գաղութի։
Դուդենկի

Դուդենկի (ռուս.՝ Дуденки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զեմո Ղուլարի

Զեմո Ղուլարի (վրաց.՝ ზემო ყულარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 330 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 20 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1141 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարադերբենտ

Կարադերբենտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Երզնկա քաղաքից 50 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ապրում էին քրդեր և թուրքեր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռովկի (գյուղ, Սլավուտայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռովկի (այլ կիրառումներ)Ռովկի (ուկրաիներեն՝ Рівки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռովկի գյուղում բնակվում էր 571 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,82 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 313,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեգան Մակնիլ

Մեգան Մակնիլ, (անգլ.՝ Megan McNeil, սեպտեմբերի 7, 1990(1990-09-07), Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա - հունվարի 28, 2011(2011-01-28), Կանադա) կանադական երաժիշտ և երգերի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Մեգանը Սյուզաննայի և Դեիվ Մակնիլների ընտանիքի միակ զավակն էր։ Նա սովորել է «Seaquam Secondary»-ում և «Kwantlen Polytechnic University»-ում։
2006 թվականին Մեգանի մոտ ախտորոշվել է անբուժելի հանդիսացող քաղցկեղ հիվանդությունը։ Լուրը ստանալուց հետո Մեգանը լույս ընծայեց «The Will to Survive» սինգլը, որտեղ նա մարդկանց հորդորում էր պայքարել քաղցկեղների դեմ։ Մեգանը քաղցկեղին հաղթեց երեք անգամ, սակայն չորրորդ անգամ հաղթեց քաղցկեղը և 20-ամյա երգչուհին 2011 թվականի հունվարի 28-ին մահացավ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Զրոյական էներգիա

Զրոյական էներգիա ֆիզիկական համակարգի նվազագույն հնարավոր էներգիան։ Զրոյական էներգիայի գոյությունը անորոշությունների առնչություններով պայմանավորված քվանտային երևույթ է։ Այն կարելի է դիտարկել ներդաշնակ օսցիլյատորի օրինակով։ Առաձգական ուժի ազդեցությամբ նյութական կետի միաչափ շարժումը անշարժ կենտրոնի նկատմամբ բնորոշվում է էներգիայի քվանտային մակարդակներով՝  
  
    
      
        
          E
          
            n
          
        
        =
        ℏ
        ω
        (
        n
        +
        
          
            1
            2
          
        
        )
      
    
    {\displaystyle E_{n}=\hbar \omega (n+{\frac {1}{2}})}
  , որտեղ 
  
    
      
        ℏ
      
    
    {\displaystyle \hbar }
  -ը Պլանկի հաստատունն է, 
  
    
      
        ω
      
    
    {\displaystyle \omega }
  -ն՝ օսցիլյատորի սեփական հաճախականությունը, իսկ 
  
    
      
        n
      
    
    {\displaystyle n}
  -ը քվանտային թիվ է, որն ընդունում է զրո և բոլոր ամբողջ դրական արժեքները։ Ըստ բերված բանաձնի, ներդաշնակ օսցիլյատորի ամենափոքր զրոյական էներգիան հավասար է 
  
    
      
        
          
            1
            2
          
        
        ℏ
        ω
      
    
    {\displaystyle {\frac {1}{2}}\hbar \omega }
  , մինչդեռ դասական տեսության համաձայն այդ էներգիան հավասար է զրոյի։ Զրայական էներգիան կարելի է փոքրացնել՝ փոփոխելով միայն սեփական 
  
    
      
        ω
      
    
    {\displaystyle \omega }
   հաճախականությունը։ Զրայական էներգիայով օժտված են բոլոր ֆիզիկական համակարգերը։ Մասնավորապես, ատոմի ներքին շարժման զրոյական էներգիան կարելի է համարել ատոմի էլեկտրոնների կինետիկ էներգիան ամենացածր էներգետիկ վիճակում։ Այդ զրոյական էներգիան էլ հենց այն գործոնն է, որն ապահովում է ատոմի կայունությունը՝ հակակշռելով էլեկտրաստատիկ ձգողական ուժերը էլեկտրոնների և միջուկի միջև։ Զրոյական էներգիայի հասկացությունը հանդիպում է նաև դաշտի քվանտայիև տեսությունում և բնորոշում է քվանտային վակուումի՝ տվյալ դաշտի այն վիճակի էներգիան, որում բացակայում են այդ դաշտի քվանտները։
Պաղաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Պաղաղբյուր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 4 հուշարձան (3 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Կուրոմա (այլ կիրառումներ)

Կուրոմա, կարող է վերաբերել՝

Կուրոմա - գետ Ռուսաստանում, Ուֆտյուգա վտակը
Կուրոմա - գետ Ռուսաստանում, Վերին Տոյմայի վտակը
Կարեն Սարուխանյան

Կարեն Հակոբի Սարուխանյան (օգոստոսի 20, 1986(1986-08-20), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական պետական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր («Իմ քայլը խմբակցություն)։ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների փոխնախարար (2021 սեպտեմբեր-դեկտեմբեր)։ ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավոր («Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցություն)։


== Կենսագրություն ==
Կարեն Սարուխանյանը ծնվել է 1986 թվականի օգոստոսի 20-ին Լենինականում։
1993-1998 թվականներին սովորել է Գյումրու թիվ 15 միջնակարգ դպրոցում։
1998-2002 թվականներին սովորել է «Բալատոն» վարժարանում։
2003 թվականին ավարտել է Բյուրակնի դպրոցը։
2004-2008 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետի կենսաֆիզիկա բաժնում։
2011-2013 թվականներին սովորել է ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի կենդանաբանություն բաժնի մագիստրատուրայում։
Տիրապետում է անգլերեն և ռուսերեն լեզուներին։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
2008-2012 թվականներին աշխատել է Գյումրու պետական բժշկական քոլեջում՝ որպես բժշկական գենետիկայի ու կենսաբանության դասախոս։
2009–2018 թվականներին աշխատել է Բյուրակնի միջնակարգ դպրոցում՝ որպես կենսաբանության և ինֆորմատիկայի ուսուցիչ։
2018 թվականի հունիսի 1-ին ՀՀ կառավարության որոշմամբ՝ նշանակվել է ՀՀ Շիրակի մարզպետ։


== Հասարակական-քաղաքական գործունեություն ==
2008 թվականին մասնակցել է Գյումրու ՏԻՄ ընտրություններին՝ որպես ավագանու թեկնածու։
2015 թվականի մայիսի 30-ին կայացած առաջին համաժողովի ժամանակ դարձել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ։
2016 թվականին Գյումրու ՏԻՄ ընտրություններում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կողմից առաջադրվել է ավագանու անդամ, ինչպես նաև եղել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության՝ Գյումրու նախընտրական շտաբի պետը։
Ազգային ժողովի՝ 2017 թվականի ընտրություններում «ԵԼՔ» դաշինքի՝ Շիրակի մարզի նախընտրական շտաբի պետն է եղել։
2018 թվականին եղել է «Իմ քայլը» շարժումը նախաձեռնող խմբի անդամ։
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում Շիրակի մարզն ընդգրկող թիվ 11 ընտրատարածքում լինելով «Իմ քայլը» դաշինքի ռեյտինգային թեկնածուներից մեկը՝ ստացել է 6 271 քվե։
2019 թվականի հունվարի 10-ին ստացել է պատգամավորական մանդատը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ո՞վ է Շիրակի մարզպետի իրական թեկնածուն - Հրապարակ
«Եկել եմ ծառայելու Շիրակի քաղաքացուն»
Կարեն Սարուխանյանը՝ Շիրակի մարզպետ
Շիրակի մարզպետ Կարեն Սարուխանյանը գործունեությունը շարունակելու է Ազգային ժողովում
Ժողովածու (2296)

Ժողովածու (2296), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում)։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Ստացողը եղել է Իվաշքո սարկավագը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19,5×16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 206 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ դրոշմազարդ շղարշ։ Հիշատակարաններ՝ 199բ։


== Բովանդակություն ==
Դիոն․ Թրակացւոյ Աբուեստ քերականութեան։
Բառք քերականի։
Յովհ․ Երզնկացւոյ Մեկնութիւն քերականի, Յիշատակարան գբոցս։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆիլիպս շրջան (Կոլորադո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆիլիպս շրջան (այլ կիրառումներ)Ֆիլիպս շրջան (անգլ.՝ Phillips County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1783 կմ² է, բնակչությունը՝ 4442 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հոլյոկ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1889 թ.։
Կուր-Արաքսյան դաշտավայր

Կուր-Արաքսյան դաշտավայր, դաշտավայր արևելյան Անդրկովկասում, Ադրբեջանում։ Գտնվում է Կուր և Արաքս գետերի ստորին հոսանքում։ Մեծ Կովկասի և Փոքր Կովկասի միջև, արևելքից ողողվում է Կասպից ծովով։ Երկարությունը 250 կմ է, լայնությունը՝ 150 կմ։ Ալյուվիալ-ակումուլյատիվ հարթավայր է՝ մինչև 200 մ բարձրությամբ, կենտրոնական և արլևելյան մասերում ծովի մակարդակից ցածր։ Ռելիեֆը բարդացած է գետաբերուկներով, իջվածքներով, բաշերով ու ցեխաբուխներով։ Հարուստ է նավթով։ Կլիման չոր ցամաքային է՝ շոգ ամառով, չափավոր ցուրտ ձմեռով։ Հուլիսի միջին ջերմաստիճանը 25-28 °C է, հունվարինը՝ 1, 3-3, 6 °C, տեղումները՝ 200-400 մմ։ Գերակշռում են մերձարևադարձերի չոր կիսաանապատային լանդշաֆտները։
Մոխրագույն և մոխրագորշ, հաճախ աղակալված հողերում աճում է օշինդրային և օշինդրաաղուտային բուսականություն, մուգ մոխրագորշ հողերում՝ խոտաօշինդրային, կծմախոտային ասոցիացիաներ։ Արևելքում տարածված են աղուտներ և ճահիճներ, գետահովիտներում՝ ուռենի, բարդի, թեղի։ Մշակում են բամբակենի, խաղող և պտղատու այգիներ, կան ձմեռային արոտավայրեր։
Վոլնոե Պերվոե

Վոլնոե Պերվոե (ուկրաիներեն՝ Вільне Перше), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վոլնոե Պերվոե գյուղում բնակվում էր 152 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,46 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 330,43 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շատո սյուր Ալյե

Շատո սյուր Ալյե (ֆր.՝ Château-sur-Allier), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Լյուրսի Լևի կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մուլեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03064։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 165 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 107 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 78-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 29-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 72,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,2 %)։ 78 աշխատունակ բնակիչներից 71-ը աշխատում էին (43 տղամարդ և 28 կին), անաշխատանք էին 7-ը (4 տղամարդ և 3 կին)։ 29 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 12-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սեն Մորիս եկեղեցի՝ XII դար
Սենտ Օգյուստեն դղյակ
Լա Բար դղյակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Շատո սյուր Ալյե» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-06-ին։ Վերցված է 2012-7-2 
«Շատո սյուր Ալյե» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-30
Ակիմովցի (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)

Ակիմովցի (ուկրաիներեն՝ Якимівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ակիմովցի գյուղում բնակվում էր 289 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 244,92 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օյմյակոնի սարահարթ

Օյմյակոնի սարահարթ (ռուս.՝ Оймяконское плоскогорье, յակուտ.՝ Өймөкөөн үрдэлэ), Ցանա–Օյմյակոնի բարձրավանդակի մասը Ինդիգիրկա գետի ավազանում, Ռուսաստանի Դաշնության Սախա-Յակուտիայի Հանրապետությունում, Սունտար Խայատ և Տաս Կիստաբիտ լեռնաշղթաների միջև։ Տիրապետում են ցածր լեռնային զանգվածները և բլրաշարերը (բարձրությունը՝ մինչև 2000 մ)։ Կազմված է ավազաքարերից և թերթաքարերից, կան գրանիտային ներժայթուկներ։ Ծածկված է կուենու նոսր անտառներով, 1200 մ-ից բարձր՝ լեռնային տունդրայով։ 
Օյմյակոնի իջվածքում է գտնվում Հյուսիսային կիսագնդի ցրտի բևեռը (միջին ջերմաստիճանը մինչև –50 °C է, բացարձակ նվազագույնը՝ մոտ –70 °C)։
Տուրցխ

Տուրցխ (վրաց.՝ ტურცხი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալքալաքի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ախալքալաքից հեռու է 18 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 759 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խիոսի իշխանություն

Խիոսի իշխանություն կամ Խիոսի սենյորություն, կարճատև կյանք ունեցած ֆեոդալական իշխանապետություն, որը հիմնադրվել է 1304 թվականին՝ Ջենովայի հանրապետությունում ազնվականական ձիրք ունեցող Ձակկարիաների հարստության կողմից Եգեյան ծովի Խիոս կղզու նվաճումից հետո։ Ձևականորեն Խիոսի իշխանությունը ճանաչում էր Բյուզանդական կայսրության սյուզերենությունը, սակայն փաստացիորեն Ձակկարիաների իշխանական ներկայացուցիչները լիրիշխան կառավարիչներ էին և գործնականում Կոստանդնուպոլսից կախում չունեին։
Խիոսի իշխանությունը գոյատևում է մինչև 1329 թվականը․ այդ տարում տեղի հույն բնակչության գործուն աջակցությամբ բյուզանդական զորքերը կարողանում են վերանվաճել կղզին՝ տապալելով ջենովացիների վարչակարգը։


== Պատմություն ==
Իշխանությունը հիմնադրվել է 1304 թվականին՝ ջենովացի ծովակալ Բենեդետտո I Զակկարիայի կողմից Խիոսի գրավումից հետո։ Բենեդետտոն, որը նախքան Խիոսում իշխանության գալը տիրույթներ ուներ նաև Փոքր Ասիայի արևմտյան ափերին, կղզու զբաղեցումը Կոստանդնուպոլսի թագին հիմնավորում է թուրք ծովահենների շարունակական հարձակումների վտանգով պայմանավորված։ Բյուզանդիայի կայսր Անդրոնիկոս II Պալեոլոգոսը ընդառաջում է ջենովացիների պատրաստակամությանը և ընդունում fait accompli-ն, համաձայն որի, Խիոս կղզին նախնական 10 տարի ժամկետով բյուզանդական կայսրը որպես ֆեոդ հանձնում էր Ձակկարիաների իշխանական տանը։
Բենեդետտոն մահանում է 1037 թվականին և նրա իրավահաջորդությունը ստանձնում է վերջինիս որդին՝ Պալեոլոգո Ձակկարիան։ 1314 թվականին անժառանգ Պելեոլոգոյին փոխարինում է Մարտինո Ձակկարիան, որը խիոսյան գահը կիսում էր Բենեդետտո II-ի հետ։ Վերջիններիս իշխանավարման տարիներին իշխանությունը հասնում է իր հզորության գագաթնակետին։ Այս տարիներին Խիոսը դառնում է բարեբեր տիրույթ, որի տարեկան եկամուտը կազմում էր շուրջ 120 հազար ոսկե հիպերպիրոն։ Գահակիցներին հաջողվում է ընդարձակել իշխանապետության տարածքները՝ գրավելով նաև հարակից Սամոս և Կոս կղզիները։ Նավատորմի վերակազմակերպման շնորհիվ Ձակկարիաները կարողանում են արդյունավետ պայքար մղել թուրքական ծովահենների դեմ՝ արժանանալով Պապականության գովեստին։ Կոստանդնուպոլսի լատինական կայսր Ֆիլիպ II-ը Մարտինոյին շնորհում է «Փոքր Ասիայի արքա և դեսպոտ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Տրուա 6 (կանտոն)

Տրուա 6 (ֆր.՝ Troyes-6), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Շամպան-Արդեն շրջանում։ Օբ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Տրուա օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 18633 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1031 է։ Կանտոնում կա 4 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Զեմո Խորխի

Զեմո Խորխի (վրաց.՝ ზემო ხორხი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1440 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 30 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 22 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քոլբերտ շրջան (Ալաբամա)

Քոլբերտ (անգլ.՝ Colbert County), ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.536 կմ² է, բնակչությունը՝ 54.428 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թուսկումբիա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1867 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլշինո

Պոլշինո (ռուս.՝ Полшино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 27 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Միխայլովկա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիխայլովկաՄիխայլովկա (ուկրաիներեն՝ Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1731 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 652 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1967 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 331,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալունի լեռներ

Ալունի լեռներ, լեռներ Զանգեզուրի լեռներում։ Հիշատակում է Ղևոնդ Ալիշանը։ 
Համեմատիր Հայաստանի Սյունիքի մարզի Ալուն լեռան հետ


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանկավիլլա ալ Մարե

Ֆրանկավիլլա ալ Մարե  (իտալերեն՝  Francavilla al Mare), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 23 733 մարդ։ Խտությունը՝ 1079 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 22 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66023։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 085։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Դումանլը

Դումանլը, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Երզնկայի շրջանի արևմտյան կողմում, Սեպուհ լեռնագագաթի մոտ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տումանլը։


== Ծանոթագրություններ ==
1778

1778 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1778 թվականն է, 
XVIII դարի 78-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Դեկտեմբերի 17 - Հեմֆրի Դևի, անգլիացի քիմիկոս և ֆիզիկոս
Հեմֆրի Դևի, անգլիացի քիմիկոս և ֆիզիկոս


== Մահեր ==
Մայիս 30 - Վոլտեր, ֆրանսիացի բանաստեղծ, արձակագիր, երգիծաբան, պատմաբան, հրապարակախոս, իրավապաշտպան (ծ. 1694)
Սակվիրեթի

Սակվիրեթի (վրաց.՝ საკვირეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 960 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 37 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քեթևան Արամյան

Քեթևան Արամյան (1845, Ծաղկավան, Ելիզավետպոլի գավառ, Վրացա-Իմերեթական նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 17, 1878(1878-06-17), Քութայիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), հայ պրոֆեսիոնալ թատրոնի առաջին ներկայացուցիչներից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1846 թվականին Ղազախի գավառի Մելիք գյուղում (այժմ` Տավուշի մարզի Ներքին Ծաղկավան գյուղ)։ 1862-1873 թվականներին խաղացել է Թիֆլիսում Գևորգ Չմշկյանի թատերախմբում։ Արամյանի արտիստական անհատականությունը ձևավորվել է մելոդրամներում և վոդևիլներում։ Դերասանուհու խառնվածքը կատարելապես դրսևորվել է Գաբրիել Սունդուկյանի կատակերգություններում (Քեթևան, Մարքրիտ, Բարբարե, Շուշան)։ Արամյանը ազգային ռեալիստական խաղաոճի ամենաբնորոշ ներկայացուցիչներից է։ Քութայիսում մասնակցել է նաև վրացական խմբերի ներկայացումներին՝ վրացերենով կատարելով մի շարք դերեր։ Մահացել է 1878 թվականին 32 տարեկանում, Քութայիսում։


== Գրականություն ==
Գ. Չմշկյան, Քեթևան Արամյանց, «Թատրոն», 1895, հ. 2։
Ռ. Զարյան, Քեթևան Արամյան, «Տեղեկագիր ՀԱԱՀ ԳԱ, Հասարակական գիտություններ», 1956, համար 1։


== Ծանոթագրություններ ==
Կաշպերովկա (գյուղ, Կորոստիշևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿաշպերովկաԿաշպերովկա (ուկրաիներեն՝ Кашперівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կաշպերովկա գյուղում բնակվում էր 148 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,63 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 234,92 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գործողություն (այլ կիրառումներ)

Գործողություն եզրը կարող է վերաբերել՝

Գործողություն հոգեբանության մեջ՝ հարաբերականորեն անկախ ու ամբողջական արտաքին-շարժողական կամ ներհոգեկան գործընթաց։
Գործողություն ֆիզիկայում՝ ֆիզիկական համակարգի շարժման չափը բնութագրող մեծություն։
Մուրադ Ջանիբեկյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Ջանիբեկյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Մուրադ Վահրամի Ջանիբեկյան (դեկտեմբերի 3, 1956(1956-12-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2005)։


== Կենսագրություն ==
Մուրադ Ջանիբեկյանը ծնվել է 1956 թվականին, Երևան քաղաքում։ 1979 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1979-1997 թվականներին՝ Երևանի տարբեր թատրոնների, 1983-1984 թվականներին և 1997 թվականից՝ Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասան։


== Դերերը թատրոնում ==
Մարկիզ դը Գրիե (Ֆեոդոր Դոստոևսկու «Խաղամոլը»)
Կույր վանական (Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ», «Արտավազդ» մրցանակ՝ 1999)
Ստենլի (Թ. Ուիլյամսի «Ցանկություն» տրամվայ»)
Զորավար Անդրանիկ (Ռոլանդ Շառոյանի «Մեր բաժին ուրախությունը» (ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, համահայկական «Վահագն» մրցանակ, 2003)
Ֆերոն (Բայերի «Դեպք մետրոյում», համամիութ. թատեր, փառատոնի Գլխավոր մրցանակ՝ 1988, Երևան)
Սողոմոն Թեհլերյան (Պերճ Զեյթունցյանի «Ոտքի՛, դատարանն է գալիս»)


== Դերերը կինոյում ==
«Չհարմարվող մարդը», 1978, Կիևի կինոստուդիա
«Ձյունե հարսանիք», 1981, Կիևի կինոստուդիա,
«Հատակում», 1987, Հայֆիլմ
«Որտե՞ղ էիր, մարդ Աստծո», 1992, Հայֆիլմ
«Հին արքաներ», 2016


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ԱՄՆ-ի միջազգային կինոփառատոնի «Լավագույն դերասան» մրցանակ, 2005 («Համլետ» գեղարվեստական ֆիլմի համար, ըստ՝ Վ. Շեքսպիրի)
ԱՄՆ-ի միջազգային կինոփառատոնի «Լավագույն ռեժիսոր» մրցանակ, 2005
ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ, 2000
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2003
«Վահագն» մրցանակ, 2003
ՀՀ վաստակավոր արտիստ, 2005
ՀԹԳՄ Վահրամ Փափազյանի անվան Հատուկ մրցանակ, 2013
Մովսես Խորենացու մեդալ (2013)


== Ծանոթագրություններ ==
Բոն Ժեզուս դա Սեռա

Բոն Ժեզուս դա Սեռա (պորտ.՝ Bom Jesus da Serra), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավկենտրոնական մարզում։ Մտնում է Վիկտորիա դա Կոնկիստա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 10 703 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 410,033 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 26,1 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 12.647.799,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.191,95 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,584 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի։
Երկրաշարժ Իտալիայում (2017)

Երկրաշարժը Կենտրոնական Իտալիայում տեղի է ունեցել 2017 թվականի հունվարի 18-ին Աբրուցո, Լացիո, Մարկե և Ումբրիա շրջաններում։ Երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվում է Լ'Աքվիլա քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ 9 կմ խորության վրա։


== Իրադարձությունների ժամանակագրություն ==
5.3 բալ ուժգնությամբ առաջին ցնցումը գրանցվել է Լ'Աքվիլա քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ 9 կմ խորության վրա 2017 թվականի հունվարի 18-ին տեղի ժամանակով ժամը 10։25։ Հաջորդ՝ ավելի ուժեղ ցնցումը՝ 5.7 բալ, գրանցվել է տեղի ժամանակով ժամը 11։14 նույն շրջանում։ Երրորդ ցնցումը՝ 5.6 բալ ուժգնությամբ, տեղի է ունեցել 11 րոպե անց։ Տեղի ժամանակով ժամը 14։33 գրանցվել է չորրորդ ցնցումը՝ 5.2 բալ ուժգնությամբ։
Ցնցումները լուրջ ավերվածություններ չեն առաջացրել, այդուհանդերձ, երկրաշարժը կրկին անդրադարձավ Ամատրիչե քաղաքին, որն ավերվել էր 2016 թվականին օգոստոսյան երկրաշարժի արդյունքում, մասնավորապես՝ վերջնականապես ավերվեց միջնադարյան զանգակատունը։ Ցնցումները զգացվել են Հռոմում, որտեղ տարհանվել են մի քանի դպրոց և մետրոպոլիտեն։
Ցնցումները Աբրուցո շրջանի Պեսկարա պրովինցիայում լավայի ժայթքման պատճառ հանդիսացան, որը ծածկեց Ռիգոպիանո հյուրանոցը, որի արդյունքում մահացել է 30 մարդ։


== Ցնցումներ ==

2017 թվականի հունվարի երկրաշարժերի ուժգնությունը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Earthquake Report Archived 2017-02-23 at the Wayback Machine.
Կրիստիան Սարնեցկի

Կրիստիան Սարնեցկի (հունգ.՝ Krisztián Sárneczky, նոյեմբերի 6, 1974(1974-11-06), Բուդապեշտ, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն), հունգարացի աշխարհագրության ուսուցիչ, աստղագետ և աստերոիդների ու գերնորերի հայտնաբերող, աշխատում է Բուդապեշտի Կոնկոլի աստղադիտարանում։ Նա հանդիսանում է «Հունգարական աստղագիտական միության» խորհրդի անդամ, ինչպես նաև Փոփոխական աստղերի դիտարկողների ամերիկյան միության անդամ, և ներգրավված է «Հունգարական աստղագիտական ձեռնարկի» խմբագրական աշխատանքներում։
1990 թվականին նա միացել է «Հունգարական աստղագիտական միությանը» և դարձավ Գիսաստղերի բաժնի համակարգող։ 1994 թվականին դարձավ կազմակերպության ղեկավարող կոմիտեի անդամ և 1996 թվականին նշանակվեց կոմիտեի քարտուղար։ Կրիստիան Սարնեցկին հրապարակել է մի քանի հոդվածներ և հայտնաբերել է բազնմաթիվ աստերոիդներ։


== Մասնագիտական գործուներություն ==
Համաձայն Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալների Կրիստիան Սարնեցկին 2000-ից 2012 թվականներին հայտնաբերել է 373 աստերոիդներ։ Զբաղվել է գիսաստղերի և աստերոիդների աստղաչափությամբ, գերնորերի լուսանկարմամբ։ Սարնեցկին նաև հայտնաբերել է հինգ գերնոր աստղեր, ներառյալ 2011ba և 2011ab Անոնիմ աստղերը։


== Աշխատած վայրեր ==
Սայդինգ Սփրինգի աստղադիտարան, Ավստրալիա (հյուրնկալված աստղագետ, 2007),
Հունգարական աստղագիտական միության Պոլարիս աստղադիտարան, Բուդապեշտ, (2006 - մինչ այժմ)
Բախա աստղադիտարան (հյուրնկալված աստղագետ, 2005)
Գերմանա-իսպանական աստղագիտական կենտրոն Կալար Ալտո աստղադիտարանում (հյուրնկալված աստղագետ, 2000 և 2001 թվականներին)
Հունգարական գիտությունների ակադեմիայի Կոնկոլի աստղադիտարանի Պիսկեշետո կայան, Հունգարիա (հյուրնկալված աստղագետ, սկսած 1997 թվականից)
Սզեգադի աստղադիտարան (սկսած 1996 թվականից)


== Պարգևներ ==
Էոտվոսի կրթաթոշակ (2007)
Երիտասարդ գիտանականների ազգային կոնֆերանս, առաջին մրցանակ (2001)
Երիտասարդ գիտանականների ազգային կոնֆերանս, երկրորդ մրցանակ (1999)
Երիտասարդ գիտանականների կոնֆերանս Սզեգրադում, առաջին մրցանակ (1998 և 2000)
2017 թվականին (10258) Սարնեցկի աստերոիդը անվանվել է նրա պատվին։


== Հրապարակումներ ==
Sváb-hegyi kisbolygók, (Márta Sragner Keszthelyiné) Az égbolt mindenkié. Budapest: Introducing the Hungarian Astronomical Association, 2005, 963-218-243-X
Sárneczky K., Szabó Gy., Kiss L.L.: 1999, CCD observations of 11 faint asteroids, Astronomy and Astrophysics Supplement Series, 137., 363,
List of publications by Krisztián Sárneczky from 1999 to 2007
List of publications by Krisztián Sárneczky from 2005 to 2013, Csillagászati hírportál


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sárneczky Krisztián amateur astronomer webpage
Asteroid hunter from Piszkéstető
Comet Hale-Bopp finally goes dormant as it passes Neptune
Krisztián Sárneczky
JATE asteroid survey - numbered minor planets
Մամուկսթի

Մամուկսթի, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն մամուկ՝ «տատիկ» և արաբերեն «տիկին» բառերից։ Հիշատակվել է մեկ անգամ՝ 13-րդ դարում։


== Գործածություններ ==
Մամուկսթի, Վահրամի դուստր։ 1266 թվականին կալվածքներ է նվիրել Հոռոմոսի վանքին։


== Ծանոթագրություններ ==
Բիստրի (Ստուդյոնայայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բիստրի (այլ կիրառումներ)Բիստրի (ռուս.՝ Быстрый), գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։ Թափվում է Ստուդյոնայա գետի ձախ ափին՝ 44 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112220000015704


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բաբիչովկա (այլ կիրառումներ)

Բաբիչովկա, կարող է վերաբերել՝

Բաբիչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում
Բաբիչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանում
Բաբիչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում
Կարստոլովո (գյուղ, Գատչինսկի շրջան)

Կարստոլովո (ռուս.՝ Карстолово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 63 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հարություն Մարտիկյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարտիկյան (այլ կիրառումներ)Հարություն Զաքարի Մարտիկյան (կեղծանունը՝ «Արթուր») (հոկտեմբերի 30, 1899, Ծովք (Խարբերդի վիլայեթում) - հունիսի 20, 1981, Երևան), ֆրանսահայ կոմունիստ հասարակական գործիչ, Ֆրանսիայի կոմկուսի (ՖԿԿ) անդամ (1924)։
Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1923 թվականին բնակություն է հաստատել Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել Ֆրանսիայի կոմկուսի հայկական սեկցիայի հիմնադրմանը։ Եղել է ՀՕԿ-ի Մարսելի մասնաճյուղի հիմնադիրներից, վարել է քարտուղարի պաշտոնը։ Հրապարակային ելույթներով և ֆրանսահայ մամուլի էջերում գաղափարական անհաշտ պայքար է մղել դաշնակցության դեմ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1939-1945) ՖԿԿ Կենտկոմի ցուցումով Ֆրանսիայի հարավում կազմակերպել է հայ ազատ հրաձիգների ու պարտիզանների մարտական խմբեր և ղեկավարել նրանց գործողությունները։ 1943 թվականի նոյեմբերին Գրենոբլի հակաֆաշիստական ցույցին մասնակցելու համար ձերբակալվել է և մինչև 1945 թվականի մայիսը արգելափակվել նախ Կոմպիենի, ապա Բուխենվալդի համակենտրոնացման ճամբարներում։ 1948 թվականից ապրել է Երևանում։
Ահաբեկչություններ Նյու Յորքում և Նյու Ջերսիում (2016)

2016 թվականի սեպտեմբերի 17-ին պայթյուն է տեղի ունեցել Նյու Յորքում և Նյու Ջերսի նահանգում՝ մի քանի ժամ տարբերությամբ։ Նյու Յորքում տուժածների թիվը կազմել է 29, իսկ Նյու Ջերսիում տուժածներ չեն եղել։ Սեպտեմբերի 19-ին պայթյունի գործով ձերբակալվել է Աֆղանստանից սերված Ահմադ Խան Ռահամին։ 2018 թվականի փետրվարի 13-ին Ռահամին դատապարտվել է պարտադիր ցմահ ազատազրկման՝ առանց վաղաժամկետ ազատման իրավունքի։


== Պայթյուն Նյու Յորքում ==

Նյու Յորքում պայթյունը հնչել է շաբաթ օրը՝ սեպտեմբերի 17-ի երեկոյան Մանհեթենի Չելսիի շրջանում, որտեղ միշտ մարդաշատ է։ Պայթյունը տեղի է ունեցել քաղաքի արևմտյան մասում՝ 6-րդ և 7-րդ ավենյուների միջև 23-րդ փողոցում։ Տուժել է 29 մարդ, որոնցից մեկը լուրջ վնասվածքներ է ստացել։


== Պայթյուն Նյու Ջերսիում ==
Նյու Յորքի պատահարից մի քանի ժամ առաջ, տեղական ժամանակով առավոտյան ժամը 9:30-ին զանգվածային վազքի մայրուղու վրա պայթյուն է տեղի ունեցել, որը նախատեսված էր առավոտյան 9-ին Նյու Ջերսիի նահանգի Սիսայդ Պարկ քաղաքում, որը գտնվում է Նյու Յորքից ոչ հեռու։ Պայթյունից հետո մրցավազքը չեղյալ է հայտարարվել։ Երկաթե խողովակից պատրաստված ինքնաշեն ռումբը պայթել է աղբամանի մեջ։ 


== Տես նաև ==
Ահաբեկչություններ Բրյուսելում (մարտի 22, 2016)
Զանգվածային սպանություն Օռլանդոյում
Ահաբեկչություն Ստամբուլում (դեկտեմբեր, 2016)
Պայթյուն Ստամբուլում (2016)


== Ծանոթագրություններ ==
Սպառում

Սպառում, սահմանվում է որպես բարիք ձեռք բերելու ծախսեր։ Համարվում է տնտեսագիտության մեջ հիմնական հասկացություն և ուսումնասիրվում է նաև բազմաթիվ այլ սոցիալական գիտություններում։ Հակադրվում է ներդրումներին, որոնք ծախսեր են ապագա եկամուտներ ձեռք բերելու համար։ Այն արդյունքի օգտագործումն է տնտեսական պահանջմունքների բավարարման գործընթացում, վերարտադրության եզրափակիչ փուլը։ 
Կարող են լինել արտադրական (արտադրողական) սպառում և ոչ արտադրական կամ «բուն սպառումներ»։ Արտադրական սպառումն արտադրության գործընթացն է, որտեղ սպառվում են արտադրության միջոցներն ու աշխատուժը, ստեղծվում արդյունքներ։ Ոչ արտադրական սպառումը սպառման առարկաների օգտագործումն է, երբ դրանք սպառվում են վերջնականապես։ Վերջինս բաժանվում է բնակչության (կամ անհատական, անձնական՝ մարդկանց անմիջական անձնական պահանջմունքների բավարարում սննդով, հագուստով, կացարանով, կրթությամբ և այլն) և ընդհանուր հասարակական պահանջմունքները բավարարող սպառման (կառավարման, գիտության, երկրի պաշտպանության և այլն պահանջմունքների բավարարում շենքերով և կառույցներով, գույքով, սարքերով, պաշտպանական տեխնիկայով և այլն)։ 
Սպառվող բարիքների տեսակներից կախված տարբերում են իրային ձև ունեցող նյութական բարիքների և ծառայությունների սպառում։ Ըստ պահանջմունքների բավարարման եղանակի սպառումը կարող է լինել անհատական (առանձին ընտանիքների կամ անհատների անձնական սեփականություն հանդիսացող նյութական բարիքների սպառում) և կոլեկտիվ կամ համատեղ (նյութական բարիքների և ոչ նյութական արտադրության ոլորտի հասարակական հիմնարկների վճարովի և անվճար ծառայությունների համատեղ սպառում)։ 
Սպառումն ըստ նպատակի լինում է՝ անձնական և արտադրական։  Անձնական՝ երբ մարդիկ իրենց պահանջմունքները բավարարում են արտադրության գործընթացից դուրս և որի նպատակը կենսագործունեության պահպանումն է։ Արտադրական՝ երբ եղած արդյունքն օգտագործում են արտադրության գործընթացը կազմակերպելու և նոր բարիքներ արտադրելու նպատակով։ 
Սպառումն օրգանապես կապված է վերարտադրության մյուս փուլերի՝ արտադրության, բաշխման և փոխանակության հետ։ Առանց արտադրության չկա և սպառում, որովհետև արտադրությունն է ստեղծում սպառման օբյեկտ, իսկ եթե չլինի սպառում, արտադրությունը կդառնա անիմաստ։ Արտադրության դերը սպառմանը ծառայելն է։ Միաժամանակ, արտադրությունն առաջնային է սպառման նկատմամբ։ Այն ստեղծում է սպառման արդյունքներ, առաջացնում արտադրված արդյունքների սպառման պահանջ և, վերջին հաշվով, որոշում սպառման մակարդակն ու կառուցվածքը։ Իր հերթին սպառումը փոխներգործում է արտադրության վրա՝ առաջացնելով արդյունքների պահանջ։ Առկա պահանջմունքների բավարարմանը զուգընթաց ծագում և ձևավորվում են նորերը, դրանով իսկ սպառումն կյանքի է կոչում նոր արդյունքների արտադրություն։ 
Չսպառվող արդյունքները դադարում են օգտակար լինելուց, և դրանց արտադրությունը դադարեցվում է։ Սպառման ընդհանուր մակարդակը տարբեր երկրներում և պատմություններում տարբեր ժամանակաշրջաններում միշտ որոշվում է արտադրության, արտադրողական ուժերի զարգացման ձեռք բերված մակարդակով։ Հասարակության առանձին դասակարգերի, սոցիալական խմբերի, առանձին խմբերի, անձանց և այլ հատվածների սպառման մակարդակն անմիջաբար որոշվում է տվյալ հասարակարգին հատուկ բաշխման բնույթով։
Կոզիրև (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)

Կոզիրև (ուկրաիներեն՝ Козирів), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1875 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոզիրև գյուղում բնակվում էր 72 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,31 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 232,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆայետ շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆայետ շրջան (այլ կիրառումներ)Ֆայետ շրջան (անգլ.՝ Fayette County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1, 720 կմ² է, բնակչությունը՝ 46, 039 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆայետվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1831 թ.։
Գաբրիել Հայնցե

Գաբրիել Իվան Հայնցե (իսպ.՝ Gabriel Iván Heinze, մականունը՝ Գրինգո, որը իսպաներենի արգենտինյան սլենգից թարգմանած՝ նշանակում է «Շիկահեր». ապրիլի 19, 1978(1978-04-19), Crespo, Entre Ríos, Paraná Department, Էնտրե Ռիոս, Արգենտինա), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, իտալական Ռոմա ֆուտբոլային ակումբի և Արգենտինայի հավաքականի ձախ կամ կենտրոնական պաշտպան։ Հայնցեի հայրը գերմանացի է, իսկ մայրը իտալուհի, այդ պատճառով նա ունի Իտալիայի, Գերմանիայի և Արգենտինայի քաղաքացիություն, տիրապետում է իսպաներենին, անգլերենին, գերմաներենին, իտալերենին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անհատական պրոֆիլը Ռոմայի պաշտոնական կայքում
Դժբախտ պատահար (ֆիլմ)

Դժբախտ պատահար, 1987 թվականին Հայֆիլմ (ՀԽՍՀ պետավտոտեսչության պատվերով) կինոստուդիայի կողմից նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Տարեց մոր միակ զավակը՝ երիտասարդ, աշխատասեր Արմենը, հասարակական կարգը խախտող իր հասակակցի խուլիգանական արարքի զոհն է դառնում։


== Դերերում ==
Ա. Գևորգյան, Արծրուն Մանուկյան, Ա. Հովսեփյան, Մ. Գրիգորյան, Ա. Մարության


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դժբախտ պատահար
Արաբո կամավորական ջոկատ (Արարատ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արաբո կամավորական ջոկատ (այլ կիրառումներ)Արաբո կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1988 թվականին Արարատ քաղաքում։ Ունեցել է ռազմական խորհուրդ։ 1992 թվականին ջոկատի հիմքի վրա կազմավորվել է շրջանի մոտոհրաձգային գումարտակի 2-րդ վաշտը։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է Հայաստանի Արարատի շրջանի (Քյարքի (Տիգրանաշեն), Երասխ, Երասխի բարձունքներ), Եղեգնաձորի (Խաչիկ), Վայքի (Բարձրունի), Մեղրիի (Նյուվադի) և Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի (Չափար), Լաչինի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատար՝ Ա․ Սարգսյան, ռազմական խորհրդի նախագահ՝ Գ․ Խաչատրյան։ Ջոկատից Արցախի Հանրապետության «Արիության համար» մեդալով պարգևատրվել է 1 ազատամարտիկ։
Ձյուդոյի Եվրոպայի առաջնություն 2020

Ձյուդոյի Եվրոպայի առաջնություն 2020, անցկացվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 19-ից 21-ը Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայում։


== Մրցաշարի անցկացման նախապատրաստում ==
Սկզբնապես ենթադրվում էր մրցաշարն անցկացնել մայիսի 1-ից 3-ը։ Սակայն COVID-19 համավարակով պայմանավորված այն տեղափոխվեց հունիսի 19-ից 21-ը։ Աշխարհում ստեղծված բարդ իրավիճակից ելնելով մրցաշարի անցկացման համար նշվեց նոր ամսաթիվ. նոյեմբերի 8-ից 10-ը, բայց այն նորից, այս անգամ վերջնական կերպով փոփոխվեց, դարձավ նոյեմբերի 19-ից 21-ը։


== Մեդալակիրներ ==


=== Տղամարդիկ ===


=== Կանայք ===


== Մեդալներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
«European Championships Prague - Event»։ Judoinside.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-03-12
Նորայր Գասպարյան

Նորայր Ժորայի Գասպարյան (փետրվարի 10, 1996, Երևան - ապրիլի 2, 2016, Ջրական, Հայաստանի զինված ուժերի և Արցախի Պաշտպանության բանակի զինծառայող։


== Կենսագրություն ==


=== Կյանք և ուսում ===
Ծնվել է 1996 թվականի փետրվարի 10-ին Երևանում։ Մայրը՝ Նունե Աթաջանյան, ունի ավագ եղբայր՝ Միշա Գասպարյանը։
Իրենց ընտանիքն ապրել է Ռուսաստանում, սակայն որդին պնդել է, որ իրենք վերադառնան Հայաստան և ինքն իր կրթությունը շարունակի Հայաստանում։ Վերադառնալուն պես պետք է կրթութունը շարունակեր Մանկավարժական համալսարանի պարարվեստի ֆակուլտետի 2-րդ կուրսում։


=== Զինվորական ծառայություն ===
Նորայր Գասպարյանը պարտադիր ժամկետային զինծառայության է անցել 2014/1 զորակոչով, Կապանի ԶԿ։ Ծառայում էր Արցախում։


=== Քառօրյա պատերազմ ===
2016 թվականի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Ադրբեջանի Հանրապետությունը լայնամասշտաբ հարձակում է գործում Արցախի վրա։
Դեռ տագնապը չէր հնչել, միասին նստած էինք։ Երբ տագնապ տվեցին, մտածեցինք ուսումնական է, իսկ տանկերի մոտ դուրս գալուն պես արդեն լսեցինք հրետակոծության ձայները, հասկացանք, որ ամեն ինչ լուրջ է, տրամադրվեցինք ու շարժվեցինք դեպի դիրքեր։ Մինչ դիրքեր միասին էինք, հետո հրաման ստացանք առաջ շարժվել, առաջինը իմ տանկը շարժվեց, հետո Նորիկենցը։ Մեր տանկը հասցրեց անցնել, չկրակեցին, իսկ նրանցը՝ ոչ»,-պատմում է Ազատը (ընկերը)։


=== Հուղարկավորություն ===
Ապրիլի 8-ին տեղի ունեցավ հոգեհանգիստը Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցում։
Ապրիլի 9-ին տեղի ունեցավ Նորայր Գասպարյանի հուղարկավորությունը Կապան քաղաքի ԵԿՄ շտաբ։


== Պարգևներ ==
Նորայր Գասպարյանը ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանի կողմից պարգևատրվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության «Մարտական ծառայություն» պետական մեդալով։
Ապրիլի 29-ին ԼՂՀ-ում զոհված սերժանտ Նորայր Գասպարյանը հետմահու պարգևատրվել է «Պարի վաստակավոր»-ի կոչման։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան

Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան (եբրայերեն՝ יברייסקיה אנציקלופדיה‎), Ռուսական կայսրության ժամանակ առաջին հրատարակված հանրագիտարանը, որը նվիրված է հենց հանրագիտարանին, «հրեականությանն ու նրա մշակույթին անցյալում և ներկայում»։
Հանրագիտարանը լույս է տեսել 1906-1913 թվականներին Բրոքհաուզի ու Եֆրոնի տպագրատանը 16 հատորներով։ Նրա հիմքում ընկած է Նյու Յորքում 1901-1906 թվականներին տպագրված «Jewish Encyclopedia»-ն։ Ֆինանսական ակտիվ օգնության և խմբագրման հարցերում օգնել են բարոն Դավիդ Գինցբուրգն ու բժիշկ Լև Կանցելսոնը։
Խորհրդային միության ժամանակ հրեական հանրագիտարանը չէր հրատարակվում։ 1991 թվականին «Терра» ընկերության կողմից ստեղծվել է հանրագիտարանի վերատպագրված տարբերակը։
Հանրագիտարանը պարունակում է 20000 հանրագիտարանային հոդվածներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան (ռուս.)․ Ավելի քան 20000 հանրագիտարանային հոդված։
Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարանի մասին, հրատարակված 1908—1913 թվականներին Archived 2010-01-31 at the Wayback Machine.:
Marcel Cornis-Pope, John Neubauer, History of the literary cultures of East-Central Europe: junctures and disjunctures in the 19th and 20th centuries, John Benjamins Publishing Company, 2004, էջ 198
Կահաբ

Կահաբ (ադրբ.՝ Qahab), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում։ Տեղակայված է Նախիջևան գետի ձախափնյա մասում, Նախիջևան քաղաքից 10-12 կմ արևելք։


== Պատմություն ==
Գյուղն ունեցել է միջին մեծություն, որտեղից հայերը բռնագաղթվել են 19-րդ դարի սկզբներին։


== Հուշարձաններ ==
Կահաբի եկեղեցին և հայկական գերեզմանատունն ավերակների են վերածվել դեռևս 19-րդ դարի առաջին տասնամյակում։


== Տես նաև ==
Ասադկաֆ


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Երևան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, հայկական առաքելական եկեղեցի Երևանի Նորագավիթ թաղամասում։


== Պատմություն ==
Հնագույն Նորագավիթ գյուղը 10-ից ավելի եկեղեցի ուներ, որոնցից այսօր պահպանվել է միայն Սուրբ Գևորգը։ Հատակագծային և ծավալատարածական ընդհանուր հորինվածքով նման է Երևանի Զորավոր եկեղեցուն։ Եռանավ, անգմբեթ բազիլիկ շինություն է՝ կամարակապ արևմտյան նախասրահով, 12 սյունից բաղկացած կաթողիկե-զանգակատնով։ Աղոթասրահը մուտքեր ունի նախասրահից և հարավային ճակատից։
Եկեղեցու թաղակապ ծածկը կրող մույթերի և պատերի վրա տեղ-տեղ պահպանվել են որմնանկարներ, որոնք ուշ միջնադարյան կերպարվեստի նմուշներ են։
Սբ. Գևորգ եկեղեցին կառուցվել է XVII դ., իսկ 1981-1984 թվականներին Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնի հովանավորությամբ հիմնովին նորոգվել է։ Ավագ խորանում տեղադրվել է քարակերտ բեմասեղան։ Նորոգվել են եկեղեցու դռներն ու լուսամուտները, դրսի կողմից նախասրահը պսակող զանգակատունը, բարեկարգվել և ցանկապատվել է տարածքը։ Եկեղեցու նորոգմանը մասնակցել է արգենտինացի բարերար Էդուարդ Սեֆերյանը։ Նորոգման և բարեկարգման շնորհիվ Նորագավիթի Սբ. Գևորգ եկեղեցին վերագտել է իր վաղեմի պատշաճ տեսքը և գործում է։


== Տես նաև ==
Երևանի եկեղեցիների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նորագավիթի Սբ. Գևորգ եկեղեցին Երևանի պաշտոնական կայքում
Էլիդարա (գետ)

Էլիդարա, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Ախուրյան գետի ձախակողմյան մասում։ Հիշատակվում է ռուսական աղբյուրներում։


== Ծանոթագրություններ ==
(180) Գարումնա

(180) Գարումնա (անգլ.՝ Garumna), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1878 թվականի հունվարի 29-ին Ժոզեֆ Պերոտենի կողմից Թուլուզում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,722492 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2731 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1719 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1640,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,219409 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,87° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(180) Գարումնա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գալենկովո (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Գալենկովո (ուկրաիներեն՝ Галенкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գալենկովո գյուղում բնակվում էր 73 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թիամին-տրիֆոսֆատազ

Թիամին-տրիֆոսֆատազ, ֆերմենտ, որն ընդգրկված է թիամինի մետաբոլիզմի մեջ։ Այն կատալիզում է հետևյալ քիմիական ռեակցիան

թիամին եռֆոսֆատ + H2O 
  
    
      
        ⇌
      
    
    {\displaystyle \rightleftharpoons }
   թիամին դիֆոսֆատ + ֆոսֆատԱյս ֆերմենտը պատկանում է այն թթվի անհիդրիդի հիդրոլազների շարքին, որոնք ազդում են ֆոսֆոր պարունակող անհիդրիդների վրա։ Այս ֆերմենտի համակարգային անվանումն է թիամին տրիֆոսֆատ ֆոսֆոհիդրոլազ։


== Կառուցվածքի հետազոտություններ ==
2007 թվականի դրությամբ հայտնի է այս ֆերմենտի միայն մեկ կառուցվածք (2JMU)։


== Տես նաև ==
Թիամին-դիֆոսֆատ կինազ


== Ծանոթագրություններ ==

Hashitani Y, Cooper JR (1972)։ «The partial purification of thiamine triphosphatase from rat brain»։ J. Biol. Chem. 247 (7): 2117–9։ PMID 4335862
Տերնովայա Բալկա (այլ կիրառումներ)

Տերնովայա Բալկա, կարող է վերաբերել՝

Տերնովայա Բալկա - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զավետինսկի շրջանում
Տերնովայա Բալկա - գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանում